muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7566, Karar No: 2014/12924, Tarih: 27.05.2014

Davacının, davalı ....... sicil sayılı oda işyerinden 21.03.2001 ve 01.04.2006 başlangıç tarihli işe giriş bildirgeleri ile 22.03.2001-2005/8 ve 01.04.2006-31.01.2009 tarihleri arasında tam bildirimlerinin bulunduğu anlaşılmakla, bildirim dışı kaldığı iddia edilen çalışma Yağlı Boya ve Badanacılar Odası'na ait işyerinde geçmiş olup; gerçekleşen çalışma ve işlemlerin kayıt altına alınması; çalışma karşılığı yapılan ücret ödemelerinin de belgelere dayandırılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Mahkemece, sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında davacının çalışma iddiası konusunda inceleme yapılmak üzere; davalı işveren nezdindeki, uyuşmazlık konusu dönemin tamamına ilişkin tüm belgeler getirtilerek (karar defterleri, ücret ödeme belgeleri de dahil olmak üzere sair tüm belgeler); bildirim yapılan dönemlerdeki ücret ödemelerinin kayıtlarda ne şekilde yer aldığı, 30.10.1998 tarihli karar defterinde, 01.10.1998 tarihinde işe başlayacağı yazılı olan davacıya, bu tarihten sonraki ödemelerin ne şekilde yapıldığı ve kayıtlarda yer alıp almadığı araştırılmalı, 30.10.1998 tarihli kararda imzası bulunan başkan ve üyelerden bu kararın mahiyeti ile kalem ve yazı içeriğinin farklı oluşunun nedenleri sorulmalı, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, konu ile ilgili Savcılığa başvuruda bulunup bulunulmadığı soruşturulmalı, kamu kuruluşundaki çalışmanın kayıt dışı kalması konusunda inandırıcı gerekçelere ulaşıldığı takdirde ise, işyeri yetkililerinin tümünün tanıklığına başvurulmak suretiyle, çalışma iddiasının kuşkuya yer vermeyecek biçimde ortaya konulması gereği üzerinde durularak, deliller hep birlikte değerlendirilip, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 27.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8809, Karar No: 2017/16304, Tarih: 15.06.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/8809 E.  ,  2017/16304 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan yapı ve ağaçların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kal davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan yapı ve ağaçların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kal istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yapı ve müştemilatlara, Bayındırılık Birim fiyatı esas alınıp yıpranma payı da düşüldükten sonra, ağaçlara yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılamadığı anlaşılmakla, 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine eklenen 9. fıkra uyarınca, tespit edilen bedele dört aylık sürenin bitimi tarihinden, karar tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi ,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının; 2 nolu bendindeki (yazılmasına) kelimesinden sonra gelmek üzere (kamulaştırma bedeline 06/08/2015 tarihinden, karar tarihi olan 23/10/2015 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz yürütülmesine,) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 15/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12519, Karar No: 2014/37474, Tarih: 31.12.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/12519 E.  ,  2014/37474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 11. İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/01/2014

NUMARASI : 2012/334-2014/37

Hüküm süresi içinde davacı ve davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle davalı tarafın tuttuğu tutanakları düzenleyen kişileri tanık olarak dinletmediğinin ve tutanakların içeriğini ispatlayamadığının anlaşılmasına göre davalının temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan kararın bu ilave gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinden 2,50 TL'nin davacıya, arta kalanın davalıya yükletilmesine, 31.12.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamına göre, davacının M.. B.. bünyesindeki H.N. H. A. İlköğretim Okulunda temizlik görevlisi olarak, okulun açık olduğu Eylül- Haziran dönemi ile sınırlı olarak çalışmaktadır. Okulların kapalı olduğu yaz döneminde davacının çalışmadığı anlaşılmakla, davacının davalı işveren işyerinde eğitim öğretim dönemine münhasıran mevsimlik işçi gibi çalıştığı kabul edilmelidir. Bu durumda davacının yıllık izin alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bu yönden bozulması düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2011/12237, Karar No: 2011/13794, Tarih: 22.09.2011

**2. Hukuk Dairesi         2011/12237 E.  ,  2011/13794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aydın Aile Mahkemesi

TARİHİ :13.01.2010

Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; kısmen bozulmasına-kısmen onanmasına dair Dairemizin 31.03.2011 gün ve 5209-5737 sayılı ilamiyle ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;

1-Temyiz ilamında yer alan açıklamalara göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme istekleri yersizdir.

2-Davacı kadına ait 2 adet burma bileziğinin davalı koca tarafından satıldığı sabittir. Dairemizin 31.03.2011 gün 5209/5737 sayılı bozma ilamı ile de bu husus vurgulanmıştır. Diğer ziynetler yönünden ispat yükü davacı kadına aittir. Toplanan delillerden ve dosya kapsamından bu ziynetler yönünden dava ispat edilmemiş ise de; davacı kadın delil listesinde açıkça yemin deliline de dayanmıştır. Davacıya yemin teklif hakkı hatırlatılmamıştır. Mahkemece 2 adet burma bilezik yönünden kabul hükmü kurulması, diğer ziynetler yönünden ise davalı kocaya yemin teklifinde bulunup bulunmayacağının sorulması; yemin teklifinde bulunulduğu ve davalı da teklifi kabul ettiği takdirde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 337-354.maddelerdeki usule uygun olarak yemini yaptırılarak gerçekleşecek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken; Bu gereklilikler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Ancak bu husus temyiz aşamasında gözden kaçırıldığından karar düzeltme isteğinin bu yöne mahsus olarak kabulüne; bozma ilamının 2 nolu bendinin kaldırılmasına, hükmün yukarıda yazılı nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Davacı kadın vekilinin karar düzeltme isteğinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440-442.maddesi gereğince yukarıda 2.bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile 31.03.2011 gün 5209/5737 sayılı Dairemiz ilamının 2.bendinin kaldırılmasına, temyiz edilen hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan bölümlerine ilişkin karar düzeltme talebinin ise, yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE, istek halinde karar düzeltme harcının yatırana geri verilmesine oybirliğiyle karar verildi.22.09.2011 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2017/9758, Karar No: 2017/9819, Tarih: 12.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/9758 E.  ,  2017/9819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak - muarazanın giderilmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, davalı dağıtım şirketinin düzenlediği faturalar ile kendisinden kayıp kaçak bedeli adı altında haksız bedeller tahsil ettiğini ileri sürerek, kayıp - kaçak vb. adlar altında haksız şartların tespiti, haksız şart içeren maddelerin iptali ile bu maddelere dayalı olarak geriye dönük 10 yıl içinde kendisinden haksız şekilde tahsil edilen bedellerden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişken yasal faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya tebligat çıkarılmadığı, dosya üzerinden karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece; 6502 Sayılı Kanunun 68. Maddesinin 1. fıkrasına göre değeri 2.320,00-TL'nın altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe tüketici hakem heyetlerine, 3.480,00-TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, Büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.320,00-TL ile 3.480,00-TL arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunluğu bulunduğu, bu uyuşmazlıklarda ilgili heyetlerin vereceği kararların tarafları bağlayacağı, bu kararların icra iflas kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirileceği, tarafların bu kararlara karşı 15 gün içinde Tüketici Mahkemesine itiraz edebileceği, davacının davaya konu ettiği toplam miktarın ise 100,00-TL olduğu, bütün bunlardan dolayı davacının mahkemede dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı, HMK 320/1 maddesinde basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlediği, davanın niteliği, usul ekonomisi bakımından duruşma açılmasının dosyaya herhangi bir katkısının olamayacağı gerekçe gösterilerek, hukuki yararın bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp - kaçak vb. bedellerin istirdadı ve muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

1-31/12/2014 dava tarihi itibariyle 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 68/1.maddesinde; "Değeri 2.000 TL'nin altında ./..

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp - kaçak vb. bedellerin istirdadı ve muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

1-31/12/2014 dava tarihi itibariyle 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 68/1.maddesinde; "Değeri 2.000 TL'nin altında ./..

bulunan uyuşmazlıklarda ilçe Tüketici Hakem Heyetlerine, 3.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.000 TL ile 3.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda il Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılamaz.", aynı maddenin 4.bendinde "Bu madde de belirtilen parasal sınırları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298.maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır" hükmü getirilmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta;taraflar arasında akdedilen abonelik sözleşmesinde yer alan kayıp-kaçak vb. bedellerin haksız şart olduğunun tespiti ile iptali ile bu maddelere dayalı olarak geriye dönük 10 yıl içinde kendisinden haksız şekilde tahsil edilen bedellerden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişken yasal faiz oranı uygulanmak suretiyle tarafına iadesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının bu talepleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında kurulan abonelik sözleşmesi ilişkisinde kayıp-kaçak ve diğer bedelleri davacının ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı konusunda yaratılmış bir muaraza(çekişme) bulunduğu gibi açılan davada da muarazanın(çekişmenin) giderilmesinin talep edildiği açıktır.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir.

Bu durumda, davacı sözleşme ilişkisinde ileriye dönük muaraza (çekişme) bulunduğunu ileri sürdüğüne, sözleşmede yer alan haksız şartların tespitini, iptalini istediğine göre, bu durumda dava değerinin 3480,00 TL'den az olmadığı anlaşılmakla, eldeki davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülebilecek uyuşmazlıklardan olduğu ve bu yönü ile dava şartı oluştuğu anlaşılmakla,mahkemenin aksi yöndeki değerlendirmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir.

2-Bundan ayrı olarak,

1982 Anayasasının “Hak Arama Hürriyeti” başlıklı 36.maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmü yer almaktadır.

2-Bundan ayrı olarak,

1982 Anayasasının “Hak Arama Hürriyeti” başlıklı 36.maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmü yer almaktadır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27.maddesinde ise; “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

...nun 27.maddesinde düzenlenen “Hukuki dinlenilme hakkı” iddia ve savunmada bulunma hakkından daha geniş olarak ve Anayasanın 36.maddesine uygun bir düzenlemedir. Buna göre, davanın taraflarının, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır.

Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere; bu hak, Anayasanın 36.maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların, yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak

kullanabilmelerini; yargı organlarının da, bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hakim, tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (YHGK.'nun 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı)

...nun 137.maddesinde; “(1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

(2) Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.” hükmü ile ön incelemenin kapsamı belirlenmiştir.

...nun 138/1.maddesinde de, “Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.” hükmü ile dava şartları ve ilk itirazlar hakkında mahkemece verilecek karara ilişkin vurgulama yapılmıştır.

...nun 138/1.maddesinde de, “Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.” hükmü ile dava şartları ve ilk itirazlar hakkında mahkemece verilecek karara ilişkin vurgulama yapılmıştır.

Hakim, dilekçeler tamamlandıktan sonra, öncelikle dosyayı bu haliyle incelemeli ve mümkünse gerekli kararı vermelidir. Dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olan ön inceleme işlemleri, dava şartları ve ilk itirazlardır. (HMK 138) Dava şartları ve ilk itirazlarda eksiklik yoksa diğer ön inceleme işlemleri için duruşma açılmalıdır. (.... 2013 14.Baskı, sayfa 572 vd.)

Somut olayda; mahkemece, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden, ön inceleme duruşması yapılmadan, duruşma günü için taraflara davetiye çıkartılmadan dosya üzerinden ve davanın esasına yönelik karar verilmiştir. Yukarıda da bahsedildiği üzere,davacının istirdat talebi yanında muarazanın giderilmesine yönelik talebi bulunduğu da dikkate alındığında; mahkemenin, hukuki yararı bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan ve usul ekonomisi uyarınca da dosya üzerinden karar verilebileceği yönündeki değerlendirmesi de doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere , 12.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2016/7130, Karar No: 2019/5122, Tarih: 08.10.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/7130 E.  ,  2019/5122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istemli olarak temyiz edilmiş olmakla duruşma günü olarak saptanan 08.10.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ...' ın adına kayıtlı 528 ada 3 parsel sayılı taşınmazdaki 9 nolu bağımsız bölümünü satış göstermek suretiyle damadı olan davalıya temlik ettiğini, yapılan işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazı murisin borçlarını ve kanser hastalığı nedeniyle tedavi masraflarını karşılamak amacı ile satmak istemesi üzerine bedeli karşılığında satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davaya konu yerin gerçekte bedelsiz olarak davacılardan mal kaçırmak amacıyla davalıya temlik edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1953 doğumlu mirasbırakan ...’ın 31.07.2014 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak ilk evliliğinden olma dava dışı çocukları ...,...... , ... ile davacı ikinci eşi ... ve ikinci evliliğinden olma davacı çocukları ... ile ...’ın kaldıkları, davalı ...’nun murisin kızı ...’in eşi olduğu, mirasbırakanın adına kayıtlı 528 ada 3 parsel sayılı taşınmazdaki 9 numaralı bağımsız bölümünü 13.08.2013 tarihinde satış yolu davalı damadına temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 190. maddesi ile Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Bir başka ifade ile temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunu ispat külfeti davacı tarafa aittir.

Somut olaya gelince, davacı tanıklarının beyanlarıyla mirasbırakanın diğer mirasçılarından mal kaçırmasını gerektirir bir nedenin ve muvazaanın varlığı konusunda somut bir olgunun ortaya konulamadığı, murisin oğlu olup iptal halinde taşınmazda hak sahibi olacak davalı tanığı Yusuf’un temlikin gerçek bir satış olduğunu, muris babasının borçları nedeniyle dava konusu taşınmazı satmak zorunda kaldığını ifade ettiği açıktır.

Hal böyle olunca, iddianın kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Davalı yanın yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün 6100 sayılı HMK'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 Sayılı HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 02.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 2.037.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 08/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4714, Karar No: 2010/8274, Tarih: 26.04.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/4714 E.  ,  2010/8274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadıköy 4. Aile Mahkemesi

TARİHİ :13.11.2008