muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/15703, Karar No: 2019/4624, Tarih: 16.05.2019

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, perakende satış hizmeti ve sayaç okuma bedellerinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı ilamıyla; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği” yayımladığı, lisans sahibi şirketlerinde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil ettikleri, ancak anılan madde ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin verilmediği, özellikle kaçak bedelinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne kadar ücret ödendiğinin bilinmesininde hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararları ile bu bedelin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenleme ve yukarıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, Dairemizce; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketleri tarafından faturalara yansıtılan dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, parekende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin, tüketicilerden tahsil edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bend ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda hem yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Hal böyle olunca; ilk derece mahkemesince, yargılama sırasında yürürlüğe giren yasadeğişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ : Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 16/05/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7075, Karar No: 2022/8005, Tarih: 19.10.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/7075 E.  ,  2022/8005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki maddi-manevi tazminat davasının mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalıya ait kreşte eğitim gören oğlunu almak için kreşe gittiğini, kreşten çıkmak üzereyken oğlunu taşır haldeyken demir kapıdan kendisine elektrik çarptığını, bu nedenle ani işitme kaybına uğradığını, bu olay nedeniyle sol kulağında meydana gelen uğultulu ve işitme kaybı rahatsızlığı sebebiyle Özel ... Hastanesi'ne başvurduğunu, ardından Ankara’da birçok tedavi gördüğünü, tedavilerin sonuç vermemesi nedeniyle kulaktaki uğultusunun kesilmesinin sağlanması amacıyla bir cihaz taktırması gerektiğinin bildirildiğini, bu cihazın yaklaşık 2.000,00-USD olduğunu, bu olay nedeni ile maddi-manevi zarar gördüğünü belirterek, tedavi için yapmış olduğu masrafları için 5.531,00-TL, çalışamadığı günlerin tazminatı olarak toplam 3.600,00-TL, cihaz ücreti için 3.860,00-TL ve manevi dünyasında meydana gelen çöküntü sebebiyle 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03/04/2013 tarihinde itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının ... Özel Hastanesi'nden görmüş olduğu tedavinin masraflarını ödediğini, davacı tarafın talep ettiği rakamların afaki rakamlar olduğunu belirterek açılan davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 7.656,60-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair verilen hükmün, taraf vekillerince temyizi üzerine, Dairemizin 24/12/2020 tarihli ve 2020/3908 Esas 2020/8342 Karar sayılı ilamıyla; (..."24.03.2015 tarihli bilirkişi raporu HMK’nin 280. maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmemiştir. Bu durumda, mahkemece, bilirkişi raporu taraflar vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilip, iki haftalık beyan süresinin dolması da beklendikten sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, anılan usule uyulmadan taraflara hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek şekilde sonuca varılması bozmayı gerektirmiştir."...) gerekçesiyle, tarafların sair temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmuştur.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece; ceza dosyasında alınan ve mahkememizce yeterli görülen Adli Tıp raporuna göre davacıda işitme kaybının oluştuğu, tedavi sürecinde davacının bir süre çalışamadığı, davacıya duyması için protez takıldığı ve hükme esas yeterlilikte bulunan bilirkişi raporuna göre davacının bir aylık iş göremezlik zararı için 1.547,96-TL, hastane tedavi ve yol masrafları için 5.531,00-TL ve kulaklık cihaz masrafı için 3.860,00-TL olmak üzere toplamda 10.938,96-TL maddi zarara uğradığının anlaşıldığı, bilirkişilerce yerinde yapılan inceleme sonucunda; 03/04/2013 günü meydana gelen elektrik çarpması olayının demir kapı altından geçen kablodan kaynaklanmadığı, olayın zil butonu ve zil ünitesi arasında yer alan kablonun açıkta kalan kısmından yağmurun iletkenlik etsisi ile demir kapıya elektrik akımı sirayet etmesi sebebi ile olduğu, dosyasındaki bilgi alma tutanaklarından ucu açıkta olan kablonun diğer şahıslarca da fark edildiği ve bu konuda kreş sahibine uyarılarda bulunulduğuna dair ifadeler olduğu, davalının iş yerinde bu konuyla ilgili teknik açıdan gerekli önlemleri zamanında almamış olduğu, davalının kreşin demir kapasına zil ve aydınlatma için çekilen elektrik kablolarının uygun şekilde projelendirilip fenne ve tekniğe uygun olarak yapılması ve bakım ve muhafazasını sağlamamış olmasından dolayı kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ancak binanın 1996 yılından sonra yapılmış olması ve bu haliyle kiralanmış olması halinde dava dışı bina malikinin kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğu hususlarının tespit edildiği belirtilmiş olup, yaşı küçük çocukların eğitim aldığı bir işletmede kiracı olarak dahi bulunsa davalının gerekli önlemleri, tedbirleri alması ve işletmenin bakımını yaptırması gerektiği halde üzerine düşen yükümlüklere aykırı davranarak kazanın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varılmış, hesap uzmanı bilirkişi tarafından %100 kusur oranına göre hesaplanan miktarlar, %70 kusur oranına göre hesaplanması gerektiği gerekçesi ile davanın maddi tazminat talepleri yönünden kısmen kabulü ile, 1.082,90 TL iş göremezlik zararı, 3.871,70 TL hastane tedavi ve yol gideri, 2.702,00 TL kulaklık cihaz masrafı olmak üzere toplam 7.656,60 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 03/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, açılan davanın manevi tazminat talepleri yönünden kısmen kabulü ile, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı, davalının işletmiş olduğu kreşten çocuğunu alıp ayrılırken kreşin demir kapısından kendisine elektrik çarptığını, bu nedenle işitme kaybına uğradığını ve tedavi gördüğünü belirterek maddi ve manevi tazminat istemiştir.

1- Davacı, davalının işletmiş olduğu kreşten çocuğunu alıp ayrılırken kreşin demir kapısından kendisine elektrik çarptığını, bu nedenle işitme kaybına uğradığını ve tedavi gördüğünü belirterek maddi ve manevi tazminat istemiştir.

Hükme esas alınan 13/04/2015 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ...'nın, kiralayarak kreş ve gündüz çocuk bakımevi olarak işletmiş olduğu binanın elektrik tesisatını yasal mevzuata uygun olarak bulundurma ve gerekli bakımları yaptırmakla yükümlü olduğunu, binanın elektrik tesisatındaki yapım ve bakım eksiklikleri sonucu doğan zararlardan yapı malikinin sorumlu olduğunu, binayı kiralayarak zilyet durumunda olan davalının meydana gelen zararlardan 6098 sayılı TBK'nın "Yapı Malikinin Sorumluluğu" başlıklı 69. Maddesine göre yapı maliki ile birlikte sorumlu olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak; davalının kreş ve gündüz bakım evinin demir kapısına zil ve aydınlatma için çekilen elektrik kablolarının uygun şekilde projelendirilip, fenne ve tekniğe uygun olarak yapılmasını, bakım ve muhafazasını sağlamamış olmasından dolayı kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ancak binanın 1996 yılından sonra yapılmış olması ve bu haliyle kiralanmış olması halinde dava dışı bina malikinin kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğu, davacının meydana gelen olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle “bina malikinin sorumluluğu”, “kusur sorumluluğu” ve "müteselsil sorumluluk" kavramları üzerinde kısaca durulması gerekmiştir.

Kusursuz sorumluluk, genellikle olumsuz bir biçimde sorumlu kişinin kusurunu gerektirmeyen bir sorumluluk olarak tanımlanır.

Bu noktada; “bina ve yapı eserlerinden doğan sorumluluğa” ilişkin olarak, kusursuz sorumluluk/ağırlaştırılmış sebep/ağırlaştırılmış objektif sorumluluğa ilişkin kuralların uygulanacağında doktrinde ve uygulamada görüş birliği bulunmaktadır.

Davalının işlettiği kreşte meydana gelen olaydan sorumlu tutulup tutulamayacağı, hangi oranda sorumlu olacağı olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK nın 69. maddesi hükmü uyarınca değerlendirilmelidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Yapı Malikinin Sorumluluğu" başlıklı 69. Maddesinin 1. fıkrasında "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür." İş bu maddenin 2. fıkrasında da "İntifa ve oturma hakkı sahipleri de binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan malikle birlikte müteselsilen sorumludur." hükmü düzenlenmiştir.

TBK nın 69. Maddesinin 1. fıkrasında, Kanun koyucu bozuk yapılan bir yapı eserinden zarar görenleri, mümkün olduğu kadar basit ve dolaysız bir tazmin imkanı sağlayarak, onları korumaktadır. Bu anlamda sorumlu olabilecek malik, gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olabileceği gibi, kamu hukuku tüzel kişisi de olabilir. Bina veya yapı eserlerinden doğan sorumluluğu için; yapılıştaki bozukluk-bakım eksikliği ayrımının bir önemi bulunmamaktadır. Zira malikin sorumlu olması için bakım eksikliği veya yapılıştaki bozukluktan herhangi birinin varlığı yeterli görülmektedir. Ancak davacı, işletmede kiracı olarak bulunan davalı ... 'ya dava açtığından somut olayda TBK nın 69. Maddesinin 2. fıkrası uygulama alanı bulacaktır. Söz konusu kreşi işleten ve kiracı olan davalı işbu madde kapsamında binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan malikle birlikte müteselsilen sorumludur. Bu durumda dava dışı bina maliki ile davalı kiracı kreş sahibinin sorumluluğu kanundan kaynaklanan müteselsil sorumluluk ve aralarındaki münasebet ise ihtiyari dava arkadaşlığıdır.

Yine, müteselsil borçluluk niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup, borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde, evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır. Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçluların da alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan kurtulmalarının (TBK.m.166/l) doğal bir sonucudur. Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir. (TK.m.167/2). Bu şekilde belirlenen hak o borçlunun rücu hakkıdır.

Tüm bu hukuki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında mahkemece; davalının yaşı küçük çocukların eğitim aldığı bir işletmede kiracı olarak dahi bulunsa gerekli önlemleri, tedbirleri alması ve işletmenin bakımını yaptırması gerektiği halde üzerine düşen yükümlülüklere aykırı davranarak kazanın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varılmış, hesap uzmanı bilirkişi tarafından %100 kusur oranına göre hesaplanan miktarlar %70 kusur oranına göre hesaplanarak davanın maddi tazminat talepleri yönünden kısmen kabulü ile, 1.082,90 TL iş göremezlik zararı, 3.871,70 TL hastane tedavi ve yol gideri, 2.702,00 TL kulaklık cihaz masrafı olmak üzere toplam 7.656,60 TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmiş ise de, yaşı küçük çocukların eğitim aldığı bir işletmede kiracı olarak bulunan davalının özenli davranıp, gerekli önlemleri almasının gerektiği tartışmasız olup bunun yanısıra TBK nın 69. Maddesinin 2. fıkrası uyarınca da binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan malikle birlikte müteselsilen sorumlu olduğu sabittir. Bu anlamda müteselsil sorumluluk gereği işbu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hesaplanan maddi tazminatın tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, davalının kusur oranına göre belirlenen tazminattan sorumlu tutulması, doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2-6098 sayılı TBK’nın 56 ncı maddesi gereğince; hâkim, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir; hakimin taktir edeceği tazminatın miktarı, olayın özel durumu göz önünde tutularak adalete uygun olmalıdır.

Şahsi menfaatleri ihlal edilen kimseye duyduğu ağır manevi acıyı belli bir oranda gidermek, bozulan ruhi dengeyi onarmak, olanak dahilinde bu dengenin yeniden elde edilmesini sağlamak amacına yönelik olarak manevi tazminata hükmedilir. Manevi tazminatın ve kapsamının takdiri hâkime ait bir hak ve görevdir. Ancak hâkim bu hak ve görevini yerine getirirken Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi hükmünü de gözetmek suretiyle hak ve nesafet ilkeleriyle bağlı kalarak tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, kusurlu eylemin mağdurda uyandırdığı elem ve ızdırabın derecesini, istek sahibinin toplumdaki yerini, kişiliğini, hassasiyet derecesini gözetmek suretiyle makul bir tazminata hükmetmelidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi gereğince; hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim; bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir. Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28/05/2003 tarihli ve 2003/21-368-355 ve 23/06/2004 tarihli 2004/13-291-370 sayılı kararları).

Dava konusu olayın gelişimi, eylemin kişide yarattığı fiziksel hasar ve yukarıda belirtilen ilkeler gözetildiğinde, mahkemece davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının çok az olduğunun kabulü gerekir. O halde, yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda takdir edilecek daha makul bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK’nın 428. maddesi gereğince temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.