muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3605, Karar No: 2021/9069, Tarih: 22.09.2021

2- ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 27/06/2018 tarihli ve 2018/499 DS sayılı çağrı yazısının 03/07/2018 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, Müdürlüğe başvurmaması üzerine 16/07/2018 tarihli uyarı yazısının 20/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin 01/08/2018 tarihinde Müdürlüğe başvurduğu, ön bilgilendirme formu imzalatılarak aynı tarihte hastaneye sevkedildiği, 5 işgünü içinde hastaneye başvurmadığının bildirilmesi üzerine uyarılmasına karar verildiği, 20/09/2018 tarihli uyarı yazısının 27/09/2018 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, müdürlüğe başvurması üzerine hastaneye sevkedilerek hastanede 6 oturumluk bağımlılık programına alındığı, hastanenin 11/12/2018 tarihli raporunda tedaviye uyumlu olduğunun bildirilmesinden sonra denetim planı hazırlandığı, denetim planının 21/12/2018 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin 14/01/2019 tarihli 1.bireysel ve 2.vaka sorumlusu görüşmesine, 04/02/2019 tarihli 3.vaka sorumlusu görüşmesine, 18/02/2019 tarihli 3.bireysel görüşmesine, 01/03/2019 tarihli 4.vaka sorumlusu görüşmesine katıldığı, 15/03/2019 tarihli 2. SAMBA grup seminer çalışmasına katılmaması nedeniyle İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 26/03/2019 tarihli kararı ile dosyanın kapatılmasına karar verilerek 27/03/2019 tarihinde dosyanın ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği,

3- ... Cumhuriyet Başsavcılığınca, erteleme kararı kaldırılarak 12/04/2019 tarihli, 2017/2776 soruşturma, 2019/556 esas ve 2019/549 sayılı iddianame ile sanığın TCK’nın 191/4-a maddesi delaletiyle 191/1 ve 53. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,

4- ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 31/10/2019 tarihli ve 2019/382 esas, 2019/730 sayılı kararı ile;

“Sanık ... hakkında "Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de, ... 1. İnfaz Hakimliği'nin kararı ile sanık hakkında denetimli serbestlik kararı verildiği, sanığın 15/03/2019 tarihinde bireysel rehberlik görüşmesine katılmayarak yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesi ile ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından 26/03/2019 tarihinde sanığın dosya kaydının kapatılmasına karar verildiği, ancak sanığın mazeret dilekçesi vermesi üzerine yine aynı tarihte ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından mazeretinin kabulüne karar verildiği, bu haliyle sanığın yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılamayacağı nazara alındığında dosyada kovuşturma şartı gerçekleşmediği için CMK'nun 223/8 maddesi uyarınca KAMU DAVASININ DURMASINA,

İnfazın kaldığı yerden devamı için Mahkememiz kararı kesinleştiğinde bir örneğinin ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine” karar verildiği, sanığın yüzüne karşı verilen kararın 03/12/2019 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B-) Kanun Yararına Bozma İstemi :

Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;

İnfazın kaldığı yerden devamı için Mahkememiz kararı kesinleştiğinde bir örneğinin ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine” karar verildiği, sanığın yüzüne karşı verilen kararın 03/12/2019 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B-) Kanun Yararına Bozma İstemi :

Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;

“Kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 6545 sayılı Kanun ile değişik 191/2. maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesine, erteleme süresi içinde 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair ... Cumhuriyet Başsavcılığının 30/11/2017 tarihli ve 2017/2776 soruşturma, 2017/117 sayılı kararını müteakip, denetimli serbestlik müdürlüğünce ihtara rağmen yükümlülük ihlalinde ısrar edildiğinden bahisle infaz kayıtlarının kapatılarak bildirimde bulunulması üzerine, kamu davası açılmasını takiben yapılan yargılama sonunda, sanığın üzerine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi koşulu gerçekleşmediğinden bahisle kamu davasının durmasına ilişkin ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/10/2019 tarihli ve 2019/382 esas ve 2019/730 sayılı kararı kapsayan dosya incelendi.

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 26/04/2018 tarihli ve 2018/958 esas, 2018/3822 sayılı ilamında belirtildiği üzere, kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin karar şüpheliye tebliğ edilmemiş olsa dahi, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin ilk davetiyenin gönderilmesi ile anılan karardan haberdar olan şüphelinin süresinde itiraz edebileceği değerlendirilerek yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, şüpheli hakkında kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan dolayı yapılan soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığının 30/11/2017 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilmesini müteakip, ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çağrı yazısının şüpheliye 03/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin çağrı yazısına uymaması üzerine uyarılarak buna ilişkin tebliğin şüpheliye 20/07/2018 tarihinde yapıldığı, 01/08/2018 tarihinde denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından ön bilgilendirme ve aynı tarihli devlet hastanesine sevk yazısını elden tebliğ

almasına rağmen şüphelinin hastaneye buşvurmadığı, adı geçen Denetimli Serbestlik Müdürlüğün 20/09/2018 tarihli ve 2018/3125 İİDK sayılı uyarı kararının şüpheliye 27/09/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak şüphelinin 15/03/2019 tarihinde yapılan sigara alkol madde bağımlılığı müdahale programına katılmadığı anlaşılmakla,

5271 sayılı Kanunun 191/4. maddesinde yer alan,

almasına rağmen şüphelinin hastaneye buşvurmadığı, adı geçen Denetimli Serbestlik Müdürlüğün 20/09/2018 tarihli ve 2018/3125 İİDK sayılı uyarı kararının şüpheliye 27/09/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak şüphelinin 15/03/2019 tarihinde yapılan sigara alkol madde bağımlılığı müdahale programına katılmadığı anlaşılmakla,

5271 sayılı Kanunun 191/4. maddesinde yer alan,

“Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” şeklindeki düzenleme karşısında, sanık hakkında yargılamaya devam olunarak esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/10/2019 tarihli ve 2019/382 esas, 2019/730 sayılı kararının kanun yararına bozulması istenilmiştir.

C-) Konunun Değerlendirilmesi:

Şüpheli ... hakkında, 03/10/2017 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 30/11/2017 tarihli ve 2017/2776 soruşturma, 2017/117 sayılı kararı ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 6545 sayılı Kanun ile değişik 191/2. maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının beş yıl süreyle ertelenmesine, erteleme süresi içinde bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ve denetim süresi içerisinde tedaviye tabi tutulmasına karar verildiği, denetimli serbestlik müdürlüğünce ihtara rağmen yükümlülük ihlalinde ısrar ettiği gerekçesiyle infaz kayıtlarının kapatılarak bildirimde bulunulması üzerine, şüpheli hakkında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/10/2019 tarihli ve 2019/382 esas, 2019/730 sayılı kararı ile, “... 1. İnfaz Hakimliği'nin kararı ile sanık hakkında denetimli serbestlik kararı verildiği, sanığın 15/03/2019 tarihinde bireysel rehberlik görüşmesine katılmayarak yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesi ile ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından 26/03/2019 tarihinde sanığın dosya kaydının kapatılmasına karar verildiği, ancak sanığın mazeret dilekçesi vermesi üzerine yine aynı tarihte ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından mazeretinin kabulüne karar verildiği, bu haliyle sanığın yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılamayacağı” gerekçesiyle ısrar koşulu gerçekleşmediğinden kamu davasının durmasına karar verildiği, mahkemenin gerekçesinde, dosyaya sehven girmiş dava dışı ... isimli yükümlüye ilişkin mazeretin kabulüne dair karara dayanıldığı, anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının şüpheliye 14/12/2017 tarihinde Tebligat Kanununun 21/1. maddesine göre tebliğ edildiği, daha sonra yeniden tebligat çıkarıldığı ve 16/02/2018 tarihinde aynı konutta oturan eşi imzasına tebliğ edilerek 27/06/2018 tarihinde infazı için ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 27/06/2018 tarihli ve 2018/499 DS sayılı çağrı yazısının 03/07/2018 tarihinde usulüne uygun şekilde şüpheliye tebliğ edildiği, müdürlüğe başvurmaması üzerine 16/07/2018 tarihli uyarı yazısının 20/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin 01/08/2018 tarihinde müdürlüğe başvurduğu, ön bilgilendirme formu imzalatılarak aynı tarihte hastaneye sevkedildiği, 5 işgünü içinde hastaneye başvurmadığının bildirilmesi üzerine uyarılmasına karar verildiği, 20/09/2018 tarihli uyarı yazısının 27/09/2018 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, müdürlüğe başvurması üzerine hastaneye sevkedilerek hastanede 6 oturumluk bağımlılık programına alındığı, hastanenin 11/12/2018 tarihli raporunda tedaviye uyumlu olduğunun bildirilmesinden sonra denetim planı hazırlandığı, denetim planının 21/12/2018 tarihinde

tebliğ edildiği, şüphelinin 14/01/2019 tarihli 1.bireysel ve 2.vaka sorumlusu görüşmesine, 04/02/2019 tarihli 3.vaka sorumlusu görüşmesine, 18/02/2019 tarihli 3.bireysel görüşmesine, 01/03/2019 tarihli 4.vaka sorumlusu görüşmesine katıldığı, 15/03/2019 tarihli 2. SAMBA grup seminer çalışmasına katılmaması nedeniyle İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 26/03/2019 tarihli kararı ile dosyanın kapatılmasına karar verilerek 27/03/2019 tarihinde dosyanın ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, bunun üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca, erteleme kararı kaldırılarak sanığın TCK’nın 191/4-a maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı anlaşıldığından;

5237 sayılı TCK’nın 191/4. maddesinde yer alan,

"Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” şeklindeki düzenleme karşısında, TCK’nın 191/4-a maddesi gereğince kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar eden sanık hakkında yargılamaya devam olunarak esas hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, mahkemece “15/03/2019 tarihinde bireysel rehberlik görüşmesine katılmayarak yükümlülüğünü ihlal eden sanığın ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından mazeretinin kabulüne karar verildiği, bu haliyle sanığın yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılamayacağı” şeklindeki gerekçe ile dosyaya sehven girmiş dava dışı ... isimli yükümlüye ilişkin mazeretin kabulüne dair karara dayanılarak “durma” kararı verilmesi, kanuna aykırıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

D-) Karar :

Açıklanan nedenlerle, sanık hakkında yargılamaya devam olunarak esas hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden durma kararı verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/10/2019 tarihli ve 2019/382 esas, 2019/730 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, CMK’nın 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,

22/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5453, Karar No: 2018/10696, Tarih: 19.12.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/5453 E.  ,  2018/10696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

A)Sanıklar hakkında 2005 takvim yılında vergi matrahının azalmasına neden olacak şekilde kayıt tutmak suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesi:

Sanıklara yüklenen "2005 takvim yılında vergi matrahının azalmasına neden olacak şekilde kayıt tutmak" suçunun gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabul ile 31.12.2005 olan suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanıklar müdafiinin temyiz talebi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE,

B) Sanıklar hakkında 2006 takvim yılında vergi matrahının azalmasına neden olacak şekilde kayıt tutmak suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesi:

Toplanan deliller gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak; sanıkların suçunun sübutu kabul, oluşa uygun şekilde nitelikleri belirlenmiş, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 19.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2075, Karar No: 2019/14244, Tarih: 25.06.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/2075 E.  ,  2019/14244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRESİ

Davacı derece ve kademesinin tespiti ile ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye alacağı ile fazla çalışma ücreti farklarının tahsilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kararını taraf vekilleri istinaf etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davacının istinaf talebinin süre geçtiğinden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin bu ret kararını davacı vekili ayrıca istinaf etmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi İlk Derece Mahkemesince davacının istinaf talebinin süre geçtiğinden reddine ilişkin kararının yerinde olduğu ve davalı açısından da İlk Derece Mahkemesinin davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının esastan yerinde olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi’ nin kararını taraf vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

Taraf vekillerinin temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, taraf vekillerinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalıya yükletilmesine, 25/06/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/152, Karar No: 2018/1332, Tarih: 13.02.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/152 E.  ,  2018/1332 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Sanığın üzerine atılı bulunan İİK'nın 331. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen takibi şikayete bağlı olan seçimlik hareketli bu suçun; "Haciz yolu ile takip talebinden sonra veya bu talepten önceki iki yıl içinde borçlu; alacaklısını zarara sokmak maksadıyla,

“1-)Mallarını veya bunlardan bir kısmını mülkünden çıkararak,

2-)Telef ederek

3-)Kıymetten düşürerek,

4-)Hakiki surette yahut gizleyerek muvazaa yoluyla başkasının uhdesine geçirerek,

5-) Asıl olmayan borçlar ikrar ederek;

Mevcudunu suni surette eksiltirse” şeklinde sıralanan seçimlik hareketlerden herhangi birisinin işlenmesiyle, diğer koşulların da (alacaklının, borçlu aleyhine aciz belgesi aldığını veya alacağını alamadığını ispat ettiği takdirde) gerçekleşmesi halinde oluşacağının yerleşik uygulamalarda benimsenmiş olması karşısında, somut olayımızda; borçlunun sahip olduğu şirket hisselerini alacaklıyı zarara sokmak kastıyla diğer sanığa devrettiğinin ileri sürülmesi nedeniyle, devrin alacaklıyı zarara sokmak kastıyla yapılıp yapılmadığının tespiti için satış tarihi itibariyle hisselerin gerçek değerinin ne olduğu ve bu hisselerin satılmaması halinde alacaklının alacağının karşılanmasının mümkün olup olmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayini gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıklar müdafileri ile şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5649, Karar No: 2019/10423, Tarih: 23.12.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/5649 E.  ,  2019/10423 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, elektrik abonesi olduğu davalı şirketin ilgili mevzuata aykırı olarak kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, iletim ve perakende satış hizmet bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 3.301.00.-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Tüketici Hakem Heyetine başvurulması gerektiği gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece, davacının tahsil edilen kayıp kaçak vb. bedeline konu edilen alacak istemi on yıllık döneme ilişkin olduğundan, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğundan, talebin Tüketici Hakem Heyetine başvuruda bulunmasını zorunlu kılan miktarda olmadığı gözetilerek davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, iletim, dağıtım, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinde yapılan değişiklikler ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedel konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirilmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.