muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/20814, Karar No: 2013/12520, Tarih: 05.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/20814 E.  ,  2013/12520 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 20.8.2007 ila 13.6.2008 tarihleri arasında, 31.3.2010 ile 13.4.2010 tarihleri arasında davalı..... ilk öğretim okulu okul aile birliği nezdinde, temizlik elemanı olarak çalıştığı iddiasıyla, diğer davalı Kuruma bildirilmeyen sürelerin tespitine karar verilmesini istemiş. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren geçici 7'nci maddesinde; bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 506. 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20'nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin tabi olduğu kanun hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve genel olarak kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79'uncu maddesinin onuncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86'ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrasıdır.

506 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi ile "işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler..." olarak tanımlandığı, yine 5510 sayılı Kanun'un 12'inci maddesi ile "işveren; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar" olarak tanımlandığı, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir

başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.

Davaya konu somut olayda; tespiti istenen çalışmanın geçtiği işyeri Hakkı Demir İlköğretim Okulu olup, esas itibariyle işyerinin ....Bakanlığı'na bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faal olması nedeniyle dava dilekçesinin ....Bakanlığı'na tebliği ile davaya iştiraki sağlanmalı ve tarafların göstereceği deliller de toplandıktan sonra hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.06.2011 tarih 10-223-369 sayılı kararı).

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair hususlar incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair hususlar incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Hakkı Demir İlköğretim Okulu Okul Aile Biıiiği'ne iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8031, Karar No: 2019/120, Tarih: 15.01.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/8031 E.  ,  2019/120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

ŞİKAYETÇİ : Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat, Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre,

1-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik incelemede,

Eyleme ve yükletilen suça yönelik şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik incelemede,

Sanık kendisini vekille temsil ettirmediği halde bu sanık yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş olması,

Kanuna aykırı ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olmakla, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, bozma sebebi 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bulunduğundan, hüküm fıkrasının 7. bendinden “...” ibaresi çıkartılarak başkaca yönleri kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3-Sanık ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik incelemede,

Sanık ... yönünden, dosya kapsamında yer alan ticaret sicil müdürlüğü cevabı yazısına göre sanığın borçlu şirketi temsile yetkili olmadığının anlaşılması karşısında beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine hükmolunması,

Kabule göre de

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak sanıklar ... ve ... haklarındaki HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine,15.01.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5383, Karar No: 2023/5463, Tarih: 16.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/5383 E.  ,  2023/5463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1798 E., 2023/426 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 41. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/290 E., 2021/39 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kapıcılık sertifikası bulunan müvekkilinin...Apartmanında 19.03.2015 tarihinde kapıcı olarak çalışmaya başladığını dönemin yöneticisi, yönetici yardımcısı, denetleyicisi ve müvekkilinin eşi ... arasında düzenlenen tutanakla müvekkili ...’nın 19.03.2015 tarihinden itibaren apartman kapıcısı olarak çalışacağının kararlaştırıldığını, tutanakla düzenlendiği üzere müvekkilinin çalıştığı sürece kapıcı dairesinde ücretsiz oturduğunu, ısınma giderlerine para ödemediğini ancak elektrik, su ve ocak için kullanılan doğalgazı müvekkilinin karşıladığını, müvekkilinin 19.03.2015 tarihinde fiilen kapıcı olarak çalışmaya başladığını ve işten haksız olarak çıkartıldığı 13.09.2017 tarihine kadar fiilen çalıştığını, tutanakta her ne kadar müvekkiline 700 TL ödeneceği yazmakta ise de müvekkiline asgari ücret ödeneceği ve sigortasının da yapılacağının söylendiğini ve asgari ücret tutarında maaş ödenmiş gibi ücret bordrolarının imzalatıldığını, ancak her an 700 TL ödendiğini, müvekkilinin ısrarları sonucu 19.09.2015 tarihinde sigorta girişinin yapıldığını, müvekkilinin yaptığı işlerin apartmanın iç ve dış temizliği, çöp atma merkezi sistem kazanını yakma, açıp kapama, suları patlayınca tamir ve açma, apartmanın tamir ve onarımı ve şayet tamirci vasıtasıyla onarım gerekirse bu işlerle ilgilenme ve benzeri işler olduğunu, işçilik alacaklarına yönelik davanın bu dava ile aynı anda açıldığını işverenin müvekkilinin iş-kur çıkışını doğru kodla bildirmediğini müvekkilinin işsizlik maaşı alamadığını, müvekkilinin hak ve alacaklarının ödenmesi için 12.10.2017 tarihinde noter vasıtası ile ihtarname gönderdiğini davalının 16.10.2017 tarihinde cevap verdiğini, apartman yönetimince 04.10.2017 tarihinde daireyi boşaltması için yazı gönderildiğini bu sebeple müvekkilinin 19.03.2015-19.09.2015 tarihleri arasında 6 aylık hizmetinin tespitine sigorta primlerinin işveren tarafından yatırılmasına, sayın mahkemenin vereceği karara göre yasal olarak asgari ücret ödemesi gereken ve SGK’ya bu şekilde bildirim yapan işverenin müvekkiline aylık 700 TL ödemesi nedeniyle ÇSGB’lığına durumun bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Apartman Yönetimi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili apartman yönetimi arasında her hangi bir iş sözleşmesi olmadığını davacının 19.03.2015 tarihinde işe başlamadığını, 18.03.2015 tarihli tutanakta davacının taraf olmadığını davacının ve eşinin maddi yönden zor durumda olmaları sebebiyle kapıcı dairesine taşınmak zorunda olduklarını, kapıcılık görevine başladığı 17.09.2015 tarihine kadar oturmalarına müsaade edildiğini, 18.03.2015 tarihli kat malikleri kurulu kararında her ne kadar davacının 30.05.2015 tarihinde apartmana kapıcı olarak alınmasına karar verilmiş ise de apartmanın boş olması sebebiyle işe başlatılmadığını, davacının 19.09.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile 19.09.2015 tarihinde göreve başladığını, davacının sigortalı olduktan sonra görevini zamanla aksatmaya savsaklamaya başladığını görev yapmaz hale geldiğini kat maliklerince zaman zaman davacının ikaz edildiğini, yönetime şikayet edildiğini, 2016 tarihinin başından itibaren bu konunun her genel kurulda gündeme geldiğini yönetimce gerekli uyarı ve ikazların yapılıp gereğinin yerine getirilmesinin istenildiğini, tutanaklar ile davacının temizlik konusuna dikkat etmediği, binanın ve çevresinin garaj ve giriş yolunun temizlenmediği, izmarit soda ve pet şişlerin peçetelerin poşetlerin alınmadığı garaj yolunun çöp yığını haline geldiği, 10. katın terasında hiç temizlik yapmadığı koridorun pis olduğu bazı yerlerin pamuk bağladığı davacının çağrıldığını neden temizlik yapmadığı sorulduğunda başı ağrıdığı için yapmadığını beyan ettiği, bu tutanakların ilan panosunda asıldığını, davacının görevini gereği gibi yerine getirmediğini, haftada 2 gün genel temizlik yapması gerektiği halde bu görevini yerine getirmediği günlük rutin temizliği yapmadığı mazeretlerle geçiştirdiği, davacının apartmanın tamir bakım onarım ve benzeri işleri yaptığı ifadesinin gerçekçi olmadığını, apartmanın rutin temizliğini dahi yapmayan davacının bu işleri yapmasının hayal ürünü olduğunu apartmanın merkezi ısınma sistemine tabi olduğundan otomatik çalıştığını davacının işten çıkarılacağının bilgisi olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Yapılan yargılama, incelenen belgeler, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davacının davalı ... Yönetimi adına işlem gören 1289157.06 sicil sayılı işyerinden 19.09.2015 tarihinde işe girişinin yapıldığı 2015 yılında 102 gün, 2016 yılında 360 gün, 2017 yılında 253 günlük 4/a sigortalı çalışmalarının kuruma bildirildiği 13.09.2017 tarihinde işten çıkışının yapıldığı, 18.03.2015 tarihli tutanak ile; Altındağ-Feridun Çelik Mah. ... Apartmanında 19.03.2015 gününden itibaren başlayarak 30.05.2015 tarihine kadar ...’nın ücretsiz olarak kapıcı dairesinde oturacağı, 30.05.2015 tarihinden itibaren ...’nın kapıcılık sertifikası ile beraber...Apartmanı Yönetim kararı ile 1 yıl süre ile kapıcı olarak işe başlayacağı, kapıcıya 700,00 TL maaşın her ayın 30’ da elden imza karşılığı ödeneceği, kira alınmayacağı, kışın ısınma giderlerinin bina yönetimi tarafından karşılanacağı, kapıcı dairesinde bulunan elektrik, su ve mutfak-şofben gazı faturalarının kapıcı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve tutanağın...Apartman Yönetimi ile davacının eşi ... tarafından imzalandığı, Ziraat Bankasına ait 02.11.2017 tarihinde ...’ya 350,00 TL ödeme yapıldığı, dekontun üzerinde el yazısı ile 15 günlük maaşımı aldım ibaresi ile davacının isim ve imzasının bulunduğu,

Elif Aptartmanı Yöneticiliği tarafından davacıya hitaben yazılan 04.10.2017 tarihli yazı ile...Aptartmanı görevine görülen lüzum üzerine yönetim tarafından kullandırılan izin ve ihbar süresini müteakiben 13.09.2019 tarihi itibariyle iş sözleşmesinin sona erdirildiğini çıkışının yapıldığı tahsis edilen dairenin boşaltmasının istenildiği, ... 16. Noterliğinin 12.10.2017 tarihli... numaralı ihtarnamesi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatının, geriye dönük maaşının eksik maaş farkının ödenmesinin istenildiği, ... 13. Noterliğinin 16.10.2017 tarihli ve 21407 numaralı cevap ile davacının taleplerinin haklı nedene dayanmadığı apartmanın gerekli temizliğinin yapılmadığı yönetimin zaman zaman uyarıda bulunduğunu, kazan dairesindeki atık su pompasının devamlı şekilde çalışır bırakılması sebebiyle pompaların yanmasına sebep olduğu, kapıcı dairesindeki ısı pay ölçerin diğer dairelere göre 2 mislinden fazla ısı kullandığı, aylık ücretinin asgari ücret üzerinden kendisine ödendiği maaş bordrolarının ay be ay kendisi tarafından imzalandığı sadece 15 günlük aylık alacağı kaldığı ihbar tazminatı talebinin haklı olmadığı hizmet akdinin haklı sebeple feshedildiğinin bildirildiği,

... 29. İş Mahkemesinin 2017/893 Esas Sayılı davası ile davacı ...’nın davalı ... Apartmanından 19.03.2015-13.09.2017 tarihleri arasındaki işçilik alacaklarının talep ve dava edildiği, 06.03.2019 tarihli bilirkişi raporu ile davalı vekilinin beyanı doğrultusunda davacının hizmet süresi 30.05.2015-13.09.2017 tarihleri arasında 2 yıl, 3 ay, 15 gün olarak belirlenerek işçilik alacaklarının hesaplandığı, ... 29. İş Mahkemesince verilen 15.11.2017 tarihli ve 2019/410 sayılı karar ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama, dinlenen tanıklar ve dosya kapsamındaki belgelere göre Altındağ-Feridun Çelik Mah. ... Apartmanında 19.03.2015 gününden itibaren başlayarak 30.05.2015 tarihine kadar ...’nın ücretsiz olarak kapıcı dairesinde oturacağının taraflar arasında karşılıklı kararlaştırıldığı, 30.05.2015 tarihinden itibaren ...’nın kapıcılık sertifikası ile beraber...Apartmanı Yönetim kararı ile 1 yıl süre ile kapıcı olarak işe başlayacağının kararlaştırılmış olduğu, 17.09.2015 tarihli karar ile ...’nın 19.09.2015 tarihinden itibaren kapıcı olarak işe başlatılmasına kapıcı ücreti olarak asgari ücret ödenmesine karar verildiği, davanın yargılaması sırasında dinlenilen tanık beyanlarından gerekse taraflar arasındaki işçilik alacaklarına dair ... 29. İş Mahkemesinin 2017/893 Esas sayılı davasında dinlenilen tanık beyanlarında davacının davalı ... Apartmanında kapıcı dairesine taşındığı tarih itibariyle kapıcılık hizmetlerini yapmaya başladığı, davacının 19.03.2015-19.09.2015 tarihleri arasındaki dönemde hizmet akdine dayalı olarak davalı apartmana ait işyerinde çalıştığı anlaşılmış, hükme esas alınan 23.10.2020 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda davacının davalı ... Yönetimi adına işlem gören 1289157.06 sicil sayılı işyerinde 19.03.2015-19.09.2015 tarihleri arasında 2015 yılı 3 üncü ayında 11 gün, 4 üncü ayında 30 gün, 5 inci ayında 30 gün, 6 ncı ayında 30 gün, 7 nci ayında 30 gün, 8 nci ayında 30 gün, 9 uncu ayında 18 gün olmak üzere toplam 179 gün süre ile asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı tespit edilmiş, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "gerekçesiyle,

" Davanın kabulü ile;

1-Davacının davalı ... Yöneticiliği adına işlem gören 1289157.06 sicil sayılı işyerinde kuruma bildirilen süreler dışında 19.03.2015-19.09.2015 tarihleri arasında 2015 yılı 3 üncü ayında 11 gün, 4 üncü ayında 30 gün, 5 inci ayında 30 gün, 6 ncı ayında 30 gün, 7 inci ayında 30 gün, 8 inci ayında 30 gün, 9 uncu ayında 18 gün olmak üzere toplam 179 gün süre ile asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Apartman Yöneticiliği vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davalı ... Apartman Yöneticiliği vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

2.Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

3. Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup, çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63 üncü madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

3. Değerlendirme