muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1104, Karar No: 2013/275, Tarih: 04.06.2013

Daha sonra birinci keşifte olmayan, tüm yolların on santim prefabrik beton parke ile kaplanması, prefabrike beton bordür ve yağmur oluğu yapılması, 11.873 metre standart yol drenajı yapılması, yollarda yarma ve ariyet kazısı yapılması, alt temel imalatı, kırılmış ocak taşından temel malzemesi serilmesi, beton ayırma taşı yapılması, dolgu altındaki mevcut yol yüzeyinin sökülmesi, parke beton, kaldırım ve blokaj sökülmesi, kanalizasyon ve doğalgaz hattı yapılması için birinci keşfe göre bedelin % 2515,03 oranında artırılarak 12.550.810,78 Liraya çıkarılmasına, sürenin de 15.10.2010'a kadar uzatılmasına ilişkin, sanığın uygun görüş ile arzı bulunan 25.06.2007 tarihli Sanayi ve Ticaret Bakanından olur alındığı,

Bir jeoloji ve iki inşaat mühendisi tarafından düzenlenen heyelan ıslah ve kontrol çalışmaları inceleme raporunun sonuç bölümünde;

"Sanayi tesisleri hafriyatından çıkan malzemelerin heyelan ıslah çalışmalarını ve yolları önemli ölçüde tehdit ettiği tespit edilmiştir. Konuyla ilgili yönetim kurulu ve organize sanayi bölgesi müdürlüğü tarafından kontrol ve denetimlerin sıkı bir şekilde yapılması ve hafriyatların bölge dışına çıkarılmasının temini hususunda zorlayıcı tedbirlerin alınması gerekmektedir.

Heyelanlı bölgelerdeki ıslah çalışmaları, zemin yapısının bozuk olması nedeniyle drenaj, dolgu, istinat duvarı, kaplama gibi birçok imalatın öngörülenden fazla miktarlarda yapılmasına neden olabilecektir. Bu nedenle heyelan ıslahı tüm aşamalarının müşavir firma denetiminde sürdürülmesi önem arz etmektedir” denildiği,

İdari soruşturma aşamasında görevlendirilen üç jeoloji ve iki inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda; keşif artış miktarlarının gerçeğe uygunluğu konusunun metrajlarla ilgili olduğu, keşif artışı verilmemesi halinde yapılması gereken ikinci ihalenin sonucunda sözleşme bedelinin bilinmemesi nedeniyle yapılan işlemde kamu zararına sebebiyet verilip verilmediği hususunda herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı,

Cumhuriyet Başsavcılığınca iki inşaat ve bir makine mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda; sanığın da aralarında bulunduğu bakanlık yetkilileri tarafından yapılan işlemlerin ihale mevzuatına uygun bulunmadığı ve kamu zararına neden olduklarının belirtildiği,

Bu raporda imzası bulunan bir inşaat mühendisi bilirkişinin ise daha sonra ek rapor vererek; yaklaşık maliyet değerlendirmesinde hata yapılarak sehven kamu zararı oluştuğunun belirtildiği şeklinde önceki rapordan farklı görüş bildirdiği,

Yargıtay 4. Ceza Dairesince Sayıştay uzman denetçileri ile bir inşaat mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapora göre;

"Dava konusu iş için verilen keşif artışlarına konu işlerin ihale sözleşmesindeki hüküm gereği yaptırılabileceği, bu yüzden ihale sözleşmesine bir aykırılık bulunmadığı,

Yargıtay 4. Ceza Dairesince Sayıştay uzman denetçileri ile bir inşaat mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapora göre;

"Dava konusu iş için verilen keşif artışlarına konu işlerin ihale sözleşmesindeki hüküm gereği yaptırılabileceği, bu yüzden ihale sözleşmesine bir aykırılık bulunmadığı,

Keşif artış miktarlarının gerçeğe uygunluğu hususunun metrajlarla ilgili bulunduğu, işin bitmiş olması ve imalatların büyük bölümünün tespitinin mümkün olmaması nedeniyle metrajlar ve buna bağlı ödemeler konusunda inceleme ve değerlendirme yapma olanağının bulunmadığı, keşif artışına konu işler ayrı bir ihale ile yapılmış olsaydı bedelinin ne olacağı bilinemeyeceğinden bu konuda gerçekleşmiş bir kamu zararından söz edilemeyeceği,

İş artışına konu imalat kalemleri için genellikle özel fiyat belirlendiği, özel fiyat tutanağı dosyada bulunmadığından bu fiyatlara uygulanan tenzilat oranının belirlenemediği, bu nedenle somut olarak bir zarar oluşup oluşmadığını söylemenin mümkün bulunmadığı,"

Aynı bilirkişilerce düzenlenen ek raporda; sanığın üzerine atılı suçun unsurlarından "kişilere haksız kazanç sağlandığı olgusunun kanıtlanamadığı" tespitlerinde bulunulduğu,

Özel Dairece, soruşturma ve ilk derece yargılaması aşamasında düzenlenen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla uzman denetçilerden alınan raporda da; "Sanığa isnat edilen suç kapsamındaki ihale ve daha sonra yaptırılan iş artışlarının ihale mevzuatına uygun yapılmış ve uygulanmış bulunduğu, sanık tarafından başkasına menfaat sağlanmasının söz konusu olmadığı, sanığa suç isnat eden mühendis bilirkişi raporunda yer alan görüşlere, hem rapor içeriğindeki yanlış değerlendirmeler, hem de bilirkişi heyetinin ihale mevzuatı konusunda uzman olmayan kişilerden oluşması nedeniyle iştirak etmenin mümkün olmadığı, bu raporla ilgili olarak aynı heyette yer alan bir kişi tarafından ek rapor verildiği ve yaklaşık maliyet bedeli değerlendirilmesinde hata yapılarak sehven kamu zararı oluştuğunun belirtildiği şeklinde aykırı ifadeler kullanıldığı,

Uzman Sayıştay Denetçilerinden oluşan bilirkişiler tarafından düzenlenen rapor ve aynı heyetin ek raporunda yer alan görüşlerin doğruya daha yakın olduğu ve konularında uzman olan kişilerce ortaya konulmuş olduğu" açıklamalarına yer verildiği,

Sanığın tüm aşamalarda suçlamaları kabul etmediği,

İkinci keşif evrakını; "Bölge Yönetimi ve Genel Müdürlüğümüzce şartnamesine göre gerekli tedbir alınmadığından heyelan alanı büyümüştür, bu keşifle işin bitirilmesi kaydı" ile havale eden Müsteşar Yardımcısı Y.Ç..hakkında görevi kötüye kullanma suçundan Ankara 4. Sulh Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, 2011/223 esas numaralı bu dosyanın halen derdest bulunduğu,

Anlaşılmaktadır.

Sanığın tüm aşamalarda suçlamaları kabul etmediği,

İkinci keşif evrakını; "Bölge Yönetimi ve Genel Müdürlüğümüzce şartnamesine göre gerekli tedbir alınmadığından heyelan alanı büyümüştür, bu keşifle işin bitirilmesi kaydı" ile havale eden Müsteşar Yardımcısı Y.Ç..hakkında görevi kötüye kullanma suçundan Ankara 4. Sulh Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, 2011/223 esas numaralı bu dosyanın halen derdest bulunduğu,

Anlaşılmaktadır.

Türk Ceza Kanununun "Görevi Kötüye Kullanma" başlıklı 257. maddesinin konumuza ilişkin birinci fıkrası suç tarihi itibarıyla; "Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır" şeklinde iken, maddede 08.12.2010 gün ve 6086 sayılı Kanunla değişiklik yapılarak "kazanç" ibaresi "menfaat", "bir yıldan üç yıla kadar" ibaresi de "altı aydan iki yıla kadar" biçiminde değiştirilmiştir.

257. maddenin birinci fıkrasında düzenlenen "görevi kötüye kullanma" suçu; kamu görevlisinin, görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ve bu davranışı nedeniyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanması ile oluşur. Bu suçun oluşabilmesi için norma aykırı davranış yeterli olmamakta, norma aykırı davranışın yanında bu davranış nedeniyle kişilerin mağduriyeti veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanması da gerekmektedir.

Maddenin gerekçesinde de görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesinin şartları; "Kamu görevinin gereklerine aykırı olan her fiili cezai yaptırım altına almak, suç ve ceza siyasetinin esaslarıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle, görevin gereklerine aykırı davranışın belli koşulları taşıması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabileceği kabul edilmiştir. Buna göre, kamu görevinin gereklerine aykırı davranışın, kişilerin mağduriyetiyle sonuçlanmış olması veya kamunun ekonomik bakımdan zararına neden olması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlamış olması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçu oluşabilecektir" biçiminde vurgulanmış, öğretide bu husus; "görevi kötüye kullanma suçunun oluşması, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesinden, kişilerin mağdur olması veya kamunun zarar görmesi ya da kişilere haksız bir kazanç sağlanmasına bağlıdır, bu sonuçları doğurmayan norma aykırı davranışlar suç olarak değerlendirilemez" şeklinde açıklanmıştır. (Artuk - Gökçen - Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 6.Bası, s. 685)

Maddenin birinci fıkrasında düzenlenen suç, yalnızca icrai hareketle işlenebilir. Bu suçun ihmali hareketle işlenmesi mümkün değildir. Suçun ikinci fıkrada belirtilen hali ise ihmali hareketle de işlenebilir. Her iki fıkra açısından suçun manevi unsuru kasttır. Görevini belirleyen kanuni düzenleme ve talimatlara aykırı davrandığını bilen kamu görevlisinin, bu türlü bir davranışı istemesi kastı teşkil eder. (Artuk-Gökçen-Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 7. Bası, s. 766; Tezcan-Erdem-Önok, Teorik Pratik Ceza Hukuku, 4. Bası, s. 647)

Bu açıklamalardan sonra kamu zararı kavramı üzerinde de durulması gerekmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesine göre kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 63. maddesi uyarınca;

"Yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit, keşif bedelinin % 30 oranına kadar olan değişikliği, süre hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür.

Keşif bedeli artışının % 30'u geçmesi halinde sözleşme feshedilir. Ancak, bu durumda müteahhit işin keşif bedeli ve % 30 keşif artışının karşılığı işleri sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde yapmaya zorunludur. Taahhüdün % 30 keşif artışı ile bitmemesi ve tasfiye edilmesi halinde müteahhit, idareden hiçbir masraf ve tazminat isteyemez.

% 30 oranından fazla artış; temel, tünel ve benzeri işler ile tabii afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise; idarenin isteği, müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın onayı ile süre hariç, aynı sözleşme ve şartname hükümleri içinde % 30'u geçen işler aynı müteahhide yaptırılabilir.

Keşif bedelinin % 70'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, müteahhit işi bitirmeye zorunludur. Bu durumda, müteahhide, belgelemek şartı ile yapmış olduğu gerçek giderlerine karşılık olarak, ihale bedelinin % 70'i ile yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'ine kadar ödeme yapılabilir."

Bu düzenlemeye göre ilk keşif bedeli üzerinde yapılacak % 30 oranından fazla artış; temel, tünel ve benzeri işler ile tabii afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise; idarenin isteği, ilk ihaleyi alan müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın onayı ile aynı sözleşme ve şartname hükümleri içinde bu işler aynı müteahhide yaptırılabilir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 23. maddesi de;

"OSB kuruluş protokolü müteşebbis heyetlerce hazırlanır ve Bakanlıkça onaylanır.

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde veya şikâyet üzerine OSB'lerin her türlü hesap ve işlemlerini denetlemeye ve tedbirler almaya yetkilidir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 23. maddesi de;

"OSB kuruluş protokolü müteşebbis heyetlerce hazırlanır ve Bakanlıkça onaylanır.

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde veya şikâyet üzerine OSB'lerin her türlü hesap ve işlemlerini denetlemeye ve tedbirler almaya yetkilidir.

Bakanlık kanalıyla kredi kullanan bölgelerin alt yapı, sosyal hizmet tesisleri ve proje ihalelerinde, ihale komisyonu teşkil edilmesi dâhil olmak üzere ihale ile ilgili bütün işlemler, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde OSB yönetimi tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. İhalelerin ne şekilde yapılacağı ve komisyonların teşkili ile hakedişlerin düzenlenmesi ve onaylanmasıyla ilgili hususlar çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.

Söz konusu krediden faydalanmayan OSB'lerde ihale işlemlerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılması müteşebbis heyetin yetki ve sorumluluğundadır.

Bu Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası gereğini yerine getirmeyen müteşebbis heyetlerin ve yapılacak denetim sonucunda organları bu Kanunla verilen görevleri yapmadığı belirlenen OSB'lerin, kredi talepleri kabul edilmez. Bunlara verilmiş kredilerin geri ödenmesi muaccel olur" şeklinde düzenlenmiştir.

Organize sanayi bölgelerinin kuruluş protokolü müteşebbis heyetlerce hazırlanır ve bakanlık onayına sunulur. Bakanlık kanalıyla kredi kullanan organize sanayi bölgesinin alt yapı, sosyal hizmet tesisleri ve proje ihaleleri organize sanayi bölgesi yönetimi tarafından gerçekleştirilmekte olup, bakanlık gerekli gördüğü hallerde denetim yetkisine sahiptir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları sırasıyla değerlendirildiğinde;

1) Sanık hakkında açılan dava ile aynı fiil nedeniyle bir başka sanık hakkında açılan ve halen derdest bulunan davanın birleştirilmesine gerek olup olmadığı;

Kamu davasının açılmasına esas işlem; ihale bedel artışı ve süre uzatımı yazılarının, müsteşar yardımcısı tarafından imzalandıktan sonra, suç tarihinde müsteşar olarak görev yapmakta olan sanık tarafından uygun görüşle bakan onayına sunulması olup, bu fiillerinin görevde yetkiyi kötüye kullanma suçunu oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 10. maddesinin; "Bu Kanun kapsamındaki suçların iştirak halinde işlenmesi durumunda memur olmayan, memur olanla; ast memur, üst memurla aynı mahkemede yargılanır" hükmü karşısında, incelemeye konu davayla, aynı suç nedeniyle suç tarihinde müsteşar yardımcısı olarak görev yapan ve suça konu evraklar üzerinde imzası olan Y. Ç. hakkında Ankara 4. Sulh Ceza Mahkemesinde açılan davanın birleştirilmesine gerek bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

4483 sayılı Kanunun 10. maddesinin amacı; eylemleri arasındaki bağlantı nedeniyle işlemlerin mükerreren yapılmasını önlemek, aynı olaya ilişkin yargılamalardan birinde ortaya konan delillerin diğerinde sunulmaması nedeniyle ortaya çıkabilecek muhtemel bir yanılgıyı ve ayrı yargı mercileri tarafından aynı olayın failleri hakkında birbiriyle çelişen kararlar verilmesini önlemektir.

Somut olayda, sanık A.Ş.hakkında yargılama yapan Özel Dairece; sanığın eylemlerinin üzerine atılı görevi kötüye kullanma suçunun; "kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı ya da haksız kazanç" ögelerini taşımadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş olması, yargılamanın geldiği aşama ve dosya kapsamına göre sanıklar arasında suç işleme konusunda iştirakin varlığından söz etmenin mümkün olmaması nedeniyle iki davanın birleştirilmesine gerek bulunmamaktadır.

Bu uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Başkanı ve iki Genel Kurul Üyesi; "her iki dava birleştirilerek toplanacak deliller birlikte değerlendirildikten sonra sanıkların hukuki durumlarının tayin ve tekdiri gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

2) Sanığın fiilinin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturup oluşturmadığı;

TCK'nın 257. maddesi uyarınca kanuna aykırı fiilin cezai sorumluluğu doğurması için kamu görevlisinin kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kamunun zararına veya kişilerin mağduriyetine neden olması ya da kişilere haksız menfaat sağlaması gerekmektedir. Dosya içeriğine göre somut olayda kişilerin mağduriyeti veya kamunun zararı ya da kişilere haksız menfaat sağlandığı yönünde sanığın mahkûmiyetini gerektirir nitelikte somut ve yeterli delil bulunmadığı gibi, uzman bilirkişi raporlarındaki; "dava konusu iş için verilen keşif artışlarına konu işlerin ihale sözleşmesindeki hüküm gereği yaptırılabileceği bu yüzden ihale sözleşmesine aykırılık bulunmadığı, keşif artış miktarlarının gerçeğe uygun olup olmadığı hususunun metrajlarla ilgili olduğu, işin bitmiş bulunması ve imalatların büyük bölümünün tespitinin mümkün olmaması nedeniyle metraj ve onlara bağlı ödemeler konusunda inceleme ve değerlendirme yapma imkânının bulunmadığı, keşif artışına konu işler hususunda ayrı bir ihale yapılsaydı, ihale bedelinin ne olacağı bilinemeyeceğinden bu konuda gerçekleşmiş bir kamu zararından söz edilemeyeceği, sanık tarafından başkasına menfaat sağlanmasının söz konusu olmadığı" şeklindeki açıklamalar göz önüne alındığında, sanığın beraatına ilişkin Özel Daire hükmü isabetli olup, onanmasına karar verilmelidir.

Bu uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Başkanı ve üç Genel Kurul Üyesi ise; "dosyadaki mevcut deliller karşısında sanığın eylemlerinin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu ve dolayısıyla beraat hükmünün bozulması gerektiği" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 10.05.2012 gün ve 3-21 sayılı beraat hükmünün ONANMASINA,

Bu uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Başkanı ve üç Genel Kurul Üyesi ise; "dosyadaki mevcut deliller karşısında sanığın eylemlerinin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu ve dolayısıyla beraat hükmünün bozulması gerektiği" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 10.05.2012 gün ve 3-21 sayılı beraat hükmünün ONANMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.06.2013 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4367, Karar No: 2018/3890, Tarih: 11.06.2018

**16. Hukuk Dairesi         2017/4367 E.  ,  2018/3890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 118 ada 21 parsel sayılı 9.764,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, pay devri ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile ... ve arkadaşları adına tespit edilmiş ve hükmen ... adına tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınazın bir bölümüne yönelik olarak; irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve taşınmazın murisleri ... mirasçıları adına miras payları oranında tescili istemiyle dava açmış; ..., murisin terekesine temsilci olarak tayin edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1968/335 Esas ve 1968/257 Karar sayılı kamulaştırma ilamı ve bu ilama ilişkin kroki dikkate alındığında davalı ...'nun dava konusu ... İlçesi ... Köyü 118 ada 21 parsel numaralı taşınmazı eklemeli zilyetlik ve satın alma hukuki nedeni ile iktisap ettiği, davacıların dava konusu 118 ada 21 parsel sayılı taşınmaz yönünden davalarını ispatlayacak herhangi bir delil ve tanık beyanı ileri süremediği, mahalli bilirkişilerce de davacının iddiasını kabule yeter herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi mahkeme gerekçesi dosya kapsamına da uygun düşmemektedir.

Davacıların temyizi, çekişmeli taşınmazın 28.10.2013 tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen 2.820,58 metrekarelik bölümüne yönelik olup çekişmeli taşınmazın bu bölümünün harman yeri olarak kendilerinin zilyet ve tasarrufunda olduğu iddiasıyla dava açmışlardır. Davalı taraf ise çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1968 yılında Karayolları tarafından kamulaştırma yapıldığını ve zilyedinin davalının bayii ... olduğunun tespit edildiğini; dolayısıyla davacıların bu yerde hakkının bulunmadığını savunmuştur. Davalı tarafın tutunduğu kamulaştırma ilamının incelenmesinde; davacısının Karayolları Genel Müdürlüğü; davalısının ... olup; 20 yılı aşkın süredir ... ’nun zilyetliğinde bulunduğu belirtilen 2400 metrekare yüzölçümlü 277 parsel numaralı zilyetlik parselinin 680 metrekarelik bölümünün karayolu olarak kamulaştırıldığı ve zilyedinin ... olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacının taraf olmadığı kamulaştırma ilamı ve bu ilama müstenit kroki davacı taraf aleyhine kesin hüküm olamayacağından çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde kadastro tespit gününe kadar 20 yıl süreyle kimin zilyet olduğu, sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi, sürdürülüş şekli önem arz etmektedir. Taşınmaz başında yapılan 24.10.2013 tarihli keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler ..., ... ve ..., çekişmeli taşınmaz bölümünün davacı tarafın murisi ... ve murisi tarafından harman kaldırılmak suretiyle tasarruf edildiğini beyan etmişler; davalı vekili ise 18.9.2014 tarihli beyan dilekçesi ile davalının kayınpederi ve aynı zamanda bayii olan ... ’nun rızası doğrultusunda dava konusu bölümün davacı tarafça geçici olarak kullandığını, davacı tarafın bu yerdeki zilyetliğinin feri nitelikte olduğunu bildirmiştir. O halde; davacı tarafça çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde sürdürülen zilyetliğin asli mi yoksa fer'i mi olduğu hususu uyuşmazlığın çözümü bakımından önem arz etmekte olup bu yönde bir beyan alınmaması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde; sağlıklı sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, tarafların usulüne uygun şekilde bildirecekleri tüm tanıklar ve HMK'nın 31. maddesi uyarınca davayı aydınlatma görevi kapsamında tespit bilirkişileri huzuruyla keşif icra edilmelidir. Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklar ayrı ayrı dinlenerek taşınmaz bölümü üzerinde davacı tarafça sürdürülen zilyetliğin hangi sıfata dayalı olduğu, davalı tarafla aralarında nasıl bir ilişki olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; davacı tarafın zilyetliğinin asli mi fer'i mi olduğu tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalı ve davalı tarafın 18.09.2014 tarihli beyan dilekçesine göre bu hususta ispat yükünün davalı taraf üzerinde olduğu dikkate alınmalı; beyanlar arasında çelişki doğduğu taktirde gerekirse yüzleştirme yapmak suretiyle çelişki giderilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir. Açıklanan şekilde araştırma, inceleme ve uygulama yapılmaksızın hüküm tesisi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,

11.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10541, Karar No: 2011/2097, Tarih: 10.02.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/10541 E.  ,  2011/2097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İnegöl 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :17.11.2009