muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2955, Karar No: 2014/4433, Tarih: 13.02.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/2955 E.  ,  2014/4433 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/132229

MAHKEMESİ : İstanbul 55. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/11/2010

NUMARASI : 2009/174 (E) ve 2010/317 (K)

SUÇ : Hırsızlı, resmi evrakta sahtecilik

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1)Hakkındaki hüküm kesinleşen diğer sanık A.. Y..'ın suça konu otomobili geçici süreliğine aldığını belirttiği sanık Ö.. Ç..'ın, aşamalardaki tüm beyanlarında suçlamaları inkar etmesine karşın, sanık Abdulmenaf ile birlikte Şemdinli ilçesine söz konusu otomobile binerek gittiklerini belirttiği; ayrıca, sanık Özgür'ün, olay tarihinden sonra 23/06/2008 günü başka bir otomobil ile seyir halinde iken durdurulduğunda, dava dışı bu otomobilin çalıntı olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla; öncelikle, montunun cebinden kontak anahtarını alıp kaçan şahsı arkadan gördüğünü beyan eden mağdurun verdiği eşkal bilgilerinin sanık Ö.. Ç..'ın eşkali ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi; diğer yandan, sanık Ö.. Ç.. ile temyiz dışı diğer sanık A.. Y..'ın ifadelerinde adı geçen G. Ç. isimli şahsın açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilip, bu şahsın tanık sıfatı ile beyanına başvurularak, suça konu otomobil hakkında bilgi alınması ile delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesinin ardından sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi;

2)Mağdurdan çalınan otomobil, üzerinde ............. sayılı plakalar bulunduğu halde Şemdinli ilçesinde yakalandığında, bu plakalar ile ibraz edilen ruhsatın sahte olduğu şeklindeki emniyet fezlekesine itibar edilerek sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açılıp bu suçtan hüküm kurulduğu; ancak, suça konu plakalar ile araç ruhsatının duruşmaya getirtilerek incelenmediği gibi, sahte olup olmadıkları hususunda uzman bir bilirkişiden rapor dahi alınmadığı anlaşılmakla; öncelikle suça konu eşyaların duruşmaya getirtilip incelenerek tespit edilecek bulguların duruşma tutanağına yansıtılması, gerekli görüldüğü halde belgelerin sahteliğine ilişkin uzman bir bilirkişinin görüşüne başvurulması ile belgelerin iğfal kabiliyetine haiz olup olmadıkları hususu karar yerinde tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi;

Kabule göre de;

3)Hırsızlık suçuna konu eşyanın önem ve değeri, meydana gelen zararın ağırlığı ile sahte belge sayısı ve çeşitliliği dikkate alınarak, hırsızlık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından tayin edilen temel cezanın 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi;

4)Resmi belgede sahtecilik suçundan verilen hapis cezasının ertelenmesine karar verilip, 2 yıl denetim süresi belirlenmesi karşın, hüküm fıkrasına “ üç yıl içinde kasıtlı bir suç işlemesi durumunda bu cezanın da yerine getirileceği uyarısı yapılmasına” şeklindeki bölümün ilave edilmesi;

4)Resmi belgede sahtecilik suçundan verilen hapis cezasının ertelenmesine karar verilip, 2 yıl denetim süresi belirlenmesi karşın, hüküm fıkrasına “ üç yıl içinde kasıtlı bir suç işlemesi durumunda bu cezanın da yerine getirileceği uyarısı yapılmasına” şeklindeki bölümün ilave edilmesi;

5)Resmi belgede sahtecilik suçundan hükmolunan uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK'nın 53/3. maddesi gereğince kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından hak yoksunluğuna karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanık Ö.. Ç..'ın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince sanığın ceza süresi bakımından kazanılmış hakkının gözetilmesine; 13.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3847, Karar No: 2020/104, Tarih: 15.01.2020

**1. Ceza Dairesi         2019/3847 E.  ,  2020/104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Anneye karşı öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : TCK'nin 82/1-d, 35, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’ın, mağdur ...’a yönelik nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs eyleminin sübutu kabul edilmiş, takdiri indirim sebebinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve bu nedenle sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanık ile mağdurun anne oğul oldukları, aralarında çıkan tartışma esnasında, sanığın annesi olan mağduru karın bölgesinden üç bıçak darbesiyle ve hayati tehlike geçirmesine neden olacak şekilde bıçakla yaraladığı olayda, sanığın alınan ifadelerinde; olaydan hemen sonra 112 Acil hattını aradığını, annesinin yarasına tampon yaptığını aşamalardaki tüm beyanlarında belirtmesi karşısında sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 36. maddesinde düzenlenen gönüllü vazgeçme hükümlerinin uygulanması gerektiği halde eksik inceleme sonucu hüküm kurulması,

Yasaya aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle, hükmün tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak BOZULMASINA, 15.01.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5369, Karar No: 2021/5795, Tarih: 27.05.2021

**19. Ceza Dairesi         2020/5369 E.  ,  2021/5795 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5809 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle uygulanması zorunlu olan 1412 sayılı CMUK'nin 305. maddesi uyarınca “Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,” kesin olup, bu hükümler hakkında temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63/10. maddesinde yer alan “Bu Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenler bin günden beş bin güne kadar; ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket ederek bu işi bizzat yapanlar elli günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK’nin 52/2. maddesindeki “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” hükmü birlikte dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanunun 63/10. maddesinde düzenlenen, sanığa atılı suçun üst sınırı 100 gün adli para cezası olup, TCK 52/2 gereğince bir gün karşılığı da en üst sınır olan 100 TL üzerinden adli para cezasına hükmedilmesi halinde dahi sonuç cezanın 10.000 TL adli para cezasını geçmeyeceği, dolayısıyla bu suçtan verilen beraat hükümlerinin 1412 sayılı CMUK'nin 305/1-2 maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının altında kalacağı ve temyiz olanağının bulunmadığı cihetle, O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz talebinin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, REDDİNE, 27/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5800, Karar No: 2022/8841, Tarih: 14.11.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/5800 E.  ,  2022/8841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama

HÜKÜMLER : 1)... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/03/2021 tarih ve 2019/755 Esas, 2021/302 Karar sayılı kararı; Sanığın, katılan ...’e yönelik neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçundan, TCK’nin 37, 38 maddeleri delaletiyle 86/1, 86/3-e, 87/1-c-son, 62, 53 ve 58 maddeleri gereğince "4 yıl 2 ay" hapis cezası ile mahkumiyetine dair kararı,

2)... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 24/06/2021 tarih ve 2021/1335 Esas 2021/1681 Karar sayılı kararı; “İstinaf başvurusun düzeltilerek esastan reddine ” dair kararı,

3)... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 28/09/2021 tarih ve 2021/1335 Esas 2021/168 Karar sayılı ek kararı; “Temyiz isteminin reddine” dair ek kararı,

TÜRK MİLLETİ ADINA

... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 24/06/2021 tarih ve 2021/1335 Esas, 2021/1681 Karar sayılı kararı ile 28/09/2021 tarihli ek kararının sanık müdafii tarafından 5271 sayılı CMK'nin 296/2 ve 291. maddelerinde belirtilen süreler içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükmolunan cezanın türü ve miktarı gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az

hapis cezaları, miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 29/09/2021 tarihli temyiz isteminin reddine dair ek kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle, 5271 sayılı CMK’nin 298/1. maddesi gereğince, isteme uygun olarak ek karara yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile EK KARARIN ONANMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince “... 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/725, Karar No: 2010/1324, Tarih: 08.02.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/725 E.  ,  2010/1324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar Şaban, ..., davalı ... Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 28.05.2007 gün ve 5136-7056 sayılı bozma kararında özetle: "2924 Sayılı Yasanın 11/1, 3 ve 6. Maddelerine göre 2/B'lik alanlarda tasarruf edenlerin kadastro tutanağında gösterilmesi için Ormaniçi Köyü nüfusuna kayıtlı olup, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten beri geriye doğru en az beş yıldır o köyde ikamet etmesi, taşınmaz edinmedeki sınırlamanın araştırılması ve sonucuna göre şerh verilmesine hak kazandığının anlaşılması halinde muhdesatın cinsi, ihdas tarihi, adedi, iktisap sebebi, bilirkişi ve tanıklardan sorulup ziraat bilirkişiye de tespit ettirilerek buna göre beyanlar hanesine şerh verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine ve dava konuu ... Köyü 110 ada 22 numaralı parselin tespit gibi 2/B alanı olarak Hazine adına tapuya tesciline, 11.10.2006 tarihli ziraat bilirkişi raporunda belirtilen 1000 adet 8 yıllık fındık ağacı, 500 adet 10 yıllık fındık ağacı, 10 adet 20 yıllık ayva ağacı, 10 adet 10 yıllık kiraz, 20 adet 20 yıllık kiraz, 30 adet 20 yıllık armut, 10 adet 8 yıllık ceviz, 10 adet 25 yıllık ceviz, 10 adet 10 yıllık erik, 20 adet 20 yıllık erik, 50 adet 30 yıllık elma, 50 adet 15 yıllık kestane ağacının davacılara ait olduğu hususu ile 15.11.2006 tarihli ek fen bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen ahşap evin davacı ..., (B) ile gösterilen kargir evin ..., (C) ile gösterilen iki katlı kargir evin ... çocukları Mustafa, Ayşe ve ...'ya ait olduğunun beyanlar hanesine şerh edilmesine karar verilmiş, hüküm davacılar Şaban ve ... ile davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu ve 2/B uygulaması 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel 2/B alanı içinde bırakılmıştır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimi ve gerçek kişilere ayrı ayrı yükletilmesine, Hazineden harç alınmasına yer olmadığına 08.02.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14568, Karar No: 2013/15107, Tarih: 05.09.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/14568 E.  ,  2013/15107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.12.2011 tarih ve 2009/106-2011/738 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... şirketi vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı ...'ın davacı şirket nezdinde 31/10/2007/2008 vade tarihleri arasında ... nolu Sağlık Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, 23/08/2008 tarihinde meydana gelen kazada; sigortalının sevk ve idaresindeki 34 J 0687 plakalı araca davalı ...'nin sürücüsü olduğu, ...plakalı aracın çarptığı, kaza sonucu sigortalının yaralandığı, aracının hasar gördüğü, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 nispetinde kusurlu bulunduğu, sigortalının Kadıköy Acıbadem Hastanesinde yapılan tedavisi için davacı şirket tarafından 17/11/2008 tarihinde 53.784,94 TL ödeme yapıldığı, davalıların zarardan, araç sürücüsü işleteni ve sigortacısı olarak sorumlu oldukları, sigortalıya ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili için iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğu belirtilerek, davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL tazminatın 17/11/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı ... şirketi vekili; kazaya karışan ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 4622070 nolu ZMM sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu yapılan kaza ile ilgili olarak sürücülerin kusur durumlarını gösterir bir tutanak düzenlenmediğini, olayda müvekkili şirketin sigortalısının bir kusuru bulunmadığını, sigortalının kusurlu olduğunun tespit edilmesi halinde, müvekkilinin bu kusur oranı dahilinde ve poliçe limiti ile sınırlı olarak ayrıca Bütçe Uygulama Tarifesinde belirlenen oranlara göre sorumlu olacağını savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı şirketin sigortalısının kırmızı ışık ihlali yapması nedeniyle kazanın meydana geldiğini, kaza sırasında aracını kullanan davalı ...'in kusurlu olmadığını savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; Sultanbeyli'de ikamet ettiğini, davaya bakma yetkisinin Sultanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu belirterek, yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da, olayda kusuru bulunmadığını savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; Sultanbeyli'de ikamet ettiğini, davaya bakma yetkisinin Sultanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu belirterek, yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da, olayda kusuru bulunmadığını savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından Sağlık Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olan sürücünün, karıştığı kaza neticesinde yaralandığı ve davacı şirketin poliçe kapsamında tedavinin yapıldığı hastaneye ödeme yaptığının dosya kapsamıyla sabit olduğu, davalı sürücünün ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporlarıyla, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu bulunduğu, mahkemece alınan bilirkişi kurulu raporunda ise %75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup davacı vekili bu rapora itirazda bulunmadığından, davalının olayda %75 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, Adli tabip bilirkişiden alınan rapora göre de, davacının hastaneye yaptığı ödemenin sigortalının tedavisiyle ilgili olduğu ve hastane giderinin kadri maruf olduğu anlaşılmakla, davalıların meydana gelen zarardan, araç sürücüsü, araç maliki ve sigortacısı olarak müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile ıslah edilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Şirket’i vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... şirketi vekili ve davalı ... Ekşivekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... şirketi vekili ve davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.144,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ... şirketi ve davalı ...'den ayrı ayrı alınmasına, 05.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6458, Karar No: 2019/2851, Tarih: 11.04.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/6458 E.  ,  2019/2851 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, aylığın yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların faiziyle birlikte tahsiline, borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptaline, davalı kurumca kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine, davalı kuruma borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde de açıklandığı üzere, düzenleme ile hakkın kötüye kullanımının olası uygulamaları engellenmek istenmiş ve bu amacın gerçekleştirilebilmesi için kötüye kullanımın varlığı belirlendiği takdirde ilgiliyi haktan yararlandırmama; hakkın kötüye kullanılması durumunda haksahipliğinin ortadan kalkması ve dolayısıyla gelir veya aylıktan yararlandırılmama yöntemi benimsenmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde de açıklandığı üzere, düzenleme ile hakkın kötüye kullanımının olası uygulamaları engellenmek istenmiş ve bu amacın gerçekleştirilebilmesi için kötüye kullanımın varlığı belirlendiği takdirde ilgiliyi haktan yararlandırmama; hakkın kötüye kullanılması durumunda haksahipliğinin ortadan kalkması ve dolayısıyla gelir veya aylıktan yararlandırılmama yöntemi benimsenmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinde oldukça yalın olarak; "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen" ibareleri yer almakta olup kanun koyucu tarafından örneğin; "sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan", " hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan", "gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan" veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede, boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurum'ca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken, eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan "boşanma" hukuki durum ve sonucunun, eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda "anlaşmalı boşanma" adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibariyle gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.