muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14764, Karar No: 2017/7036, Tarih: 26.10.2017

**16. Hukuk Dairesi         2015/14764 E.  ,  2017/7036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya içinde, kararın, davalı ...'a tebliğine ilişkin belge bulunmakta ise de, tebligat belgesinin incelenmesinde, davalı ...'a Tebligat Kanunu'nun 21/2 maddesine göre yapıldığı belirtilen tebligatın, kapı numarası vs. belirtilmeden ... Köyü/.../... adresine yapıldığı gibi muhatabın en yakın komşusuna da haber verilmemiş olması nedeniyle usulüne uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle gerekçeli kararın adı geçenin mernis adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na uygun şekilde tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenmesi; temyiz süresi geçtikten sonra, inceleme yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10741, Karar No: 2013/15480, Tarih: 25.06.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/10741 E.  ,  2013/15480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın sona erdirildiğini belirterek davalılardan ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacağı talebinde bulunmuştur.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili husumet itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hüküm, davalı .... Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille sözkonusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda, dosya içeriğine göre davacının yazın üç saat, kışın bir saat fazla mesai yaptığının kabulü ile ve daha önce takdir edilen oranda indirim yapılmak suretiyle fazla mesai alacağı hüküm altına alınmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 25.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4685, Karar No: 2008/6021, Tarih: 01.05.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/4685 E.  ,  2008/6021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı,davalının kendisine 7.100,00 YTL borçlu olduğunu,borç ikrarını içeren imzalı belge bulunmasına rağmen borcun ödenmediğini,yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı,davacı ile 3 000 000 000 TL lik motorin satışı için anlaşıldığını, takibe dayanak olan evrak üzerindeki motorin yazısı ile 7 100 000 000 TL rakamının kötüniyetli olarak sonradan ilave edildiğini, takibe dayanak yapılan belgeyi 3 000 000 000 TL ve teminat olarak davacıya verdiğini, borcu olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, veresiye fişindeki imzaya itiraz edilmediğine ve belgenin teminat olarak verildiğinin kanıtlanamadığına dayanılarak itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalının kendisine 7.100,00 YTL borçlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Takibe dayanak yapılan 15.6.2005 tarihli veresiye fişinde; “Motorin Lt” yazısının matbu olup karşısında “3 000 000 000 TL” rakamının bulunduğu, alt kısma tükenmez kalemle “motorin” yazılıp karşısına “7 100 000 000 TL”nin yazıldığı, yekün olarak “10 100 000 000” rakamının yazıldığı, altta yazı ile “Yukarıda cinsi, miktarı ve bedelleri yazılı bulunan mal ve hizmetleri 15.12.2005 tarihinde ödemek kaydıyla ... SARACİYE petrol ürünleri Market-Restourant işletmeciliği sanayi ve ticaret Limited Şirketi borç olarak satın aldığımı ve ihtilaf vukuunda ... Mahkeme ve İcra Dairelerinin selahiyetli bulunduğunu şimdiden kabul ederim.” İbaresinin olup, davalı tarafından itiraza uğramayan imzasının mevcut olduğu görülmüştür.Belge aslına çıplak gözle bakıldığında davalı isim imzası ile 3 000 000 000 TL rakamının, veresiye fişindeki diğer yazı ve rakamlarla farklı renkte tükenmez kalemle yazıldığı gözlenmiştir. Mahkemece davacının isticvap yolu ile bu konuda açıklamaları alınmak üzere çağırılıp dinlenmesi, 7.100 000 000 TL rakamının sonradan ilave edilip edilmediği yönünde bilirkişiden rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 1.5.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5422, Karar No: 2012/7022, Tarih: 10.05.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/5422 E.  ,  2012/7022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan Hazine, ... (Orman ve Su İşeri Bakanlığı), Kadastro Müdürlüğü vekili, ... ve ... tarafından istenilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... Yönetimi; .... köyünde 185 nolu Orman Kadastro Komisyonunca 2/B madde çalışmaları bitirilmeden ve askı ilanı yapılmadan 2006 yılında yapılan genel arazi kadastro çalışmaları sırasında orman tahdidi içinde olan 244 adet taşınmazın Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığı ve askı ilanlarının yapıldığı, orman rejimi dışına çıkarma görev ve yetkisinin orman kadastro komisyonlarına ait olduğundan askıya çıkarma işlemlerinin iptali istemiyle kadastro müdürlüğünü taraf göstererek dava açmıştır. Mahkemece davaya bakma görevinin İdare Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, Orman Yönetiminin temyizi üzerine Dairece bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 02.07.2008 gün 2008/7328-9740 sayılı bozma kararında özetle “ Davanın 2/B madde uygulamasına itiraz niteliğinde olduğu, 6831 sayılı Yasanın 11.maddesine göre davaya bakma görevinin kadastro mahkemesine ait olduğu, mahkemece ... (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ile tespit tutanaklarında isimleri yazılı hak sahipleri davaya dahil edilip husumet yaygınlaştırıldıktan sonra davanın esası hakkında karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulmayarak direnme kararı verilmiş, Orman Yönetiminin temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunun 03.06.2009 gün 2009/20-148 Esas - 232 Karar sayılı ilamıyla Daire kararında belirtildiği şekilde bozulmuştur. Mahkemece Hukuk Genel Kurulunun bozma kararına uyulmuş, 110 ada 22, 76, 77 ve 78 sayılı taşınmazlara ilişkin davalar ayrılarak yukarıdaki esasa kaydedilip ... ile kadastro tespit tutanaklarında isimleri yazılı hak sahipleri davaya dahil edildikten sonra çekişmeli taşınmazların doğal ve gerçek anlamda nitelik kaybına uğramadıkları, insan eliyle zorla ormanın tahribi ile nitelik kaybının oluştuğu, el çekme halinde eski hale dönebilecekleri, 2/B madde koşullarını taşımadıkları, kadastro müdürlüğününde pasif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle kadastro müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu yönünden reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların kadastro tespitlerinin iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmiş, hüküm davalılardan Hazine, ... (Orman ve Su İşeri Bakanlığı), Kadastro Müdürlüğü vekili, ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir. Dava, 2/B madde uygulamasına ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 09.06.1969 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 3402 sayılı Yasa uygulamalarına esas olmak üzere yapılıp kesinleşmeyen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması vardır.

1) ...'e mahkeme hükmü 21.06.2011 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi ise, 6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesinin yollamasıyla H.Y.U.Y.’nın 432. maddesinde öngörülen 15 günlük Yasal süre geçirildikten sonra davacı tarafından 07.07.2011 tarihinde verilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtayca da bu yolda karar verilebileceğinden, süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2) Davalılar Hazine, ... (Orman ve Su İşleri Bakanlığı), Kadastro Müdürlüğü ve ...'in temyiz itirazlarına gelince; İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman ve fen bilirkişiler tarafından hava fotoğrafı ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce doğal yoldan bilim ve fen bakımından orman niteliğini yitirmedikleri, beşeri ve insani faaliyetler yoluyla nitelik kaybettirildikleri ve 2/B madde koşullarını taşımayan yerlerden oldukları anlaşıldığına, kadastro mahkemelerinde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi yerine 3402 sayılı Yasanın 31/3 maddesi uyarınca vekalet ücreti takdir edileceğine, mahkemece de 3402 sayılı Yasanın 31/3 maddesi gözetilerek vekalet ücreti takdir edildiğine ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: 1) Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle; ...'in temyiz dilekçesinin süre yönünden REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

2) Yukarıda 2.bentte açıklanan nedenlerle; davalılar Hazine, ... (Orman ve Su İşleri Bakanlığı), Kadastro Müdürlüğü ve ...'in temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesi ile 3402 sayılı Yasaya eklenen 36/A maddesi gereğince davalılardan onama harcı alınmasına yer olmadığına 10/05/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4404, Karar No: 2021/8546, Tarih: 27.04.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/4404 E.  ,  2021/8546 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 24. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 32. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 10.08.2009-22.01.2016 tarihleri arasında tır şoförü olarak çalıştığını, her iki davalının da aynı gerçek kişilere ait olduğunu, faaliyet adreslerinin aynı olduğunu, en son aylık net 3.000,00 TL ile çalıştığını, ücretin bir kısmının elden ödendiğini, son iki yıl ücretlerin geç ödendiğini, Kasım 2015 ayından sonra hiç ödenmeyerek harçlık niteliğinde 150,00-200,00 TL gibi küçük tutarların ödendiğini, birikmiş ücretlerin ödenmesi için ... 20. Noterliğinin 18.01.2016 tarih 1230 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile birikmiş ücretlerin talep edildiğini, davalıya 20.01.2016 tarihinde ihtarnamenin tebliğinden iki gün sonra iş akdinin davalılarca sona erdirildiğini, 6 yıl 5 ay 12 güne göre kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, haftanın 7 gününde en az 9 saat günlük araç sürdüğünü, 6 saat araç yükleme ve boşaltma şeklinde çalıştığını, bayramlarda dini bayramların bir günü hariç tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığını, ayda bir kez hafta tatili kullanabildiğini, Kasım 2015 ayından itibaren ücretin eksik ödendiğini, sadece 1.250,00 TL ödeme yapıldığını iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirketler vekili, davacının tır şoförü olarak ... Nakliyat şirketinde çalıştığını, diğer davalı şirket çalışanı olmadığını, ücretinin 1.250,00 TL + Harcırah şeklinde olduğunu, yıllık izin yönünden 120 güne hak kazandığını ancak 69 günü kullandığını, bakiye 51 gün izin hakkı kaldığını, fazla çalışmasının olmadığını, işyerinde çalışmanın sabit ücret + harcırah şeklinde olduğunu, harcırahın kilometre başına 10 Kuruş + Yüklü Giderse 10,00 TL şeklinde olduğunu, davacı gibi çalışan şoförlere ilişkin kayıtlarının tutulduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. (Yargıtay 9.HD. 23.9.2008 gün 2007/27217 E, 2008/24515 K.).

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ücretinin net 3.000,00 TL olduğunu iddia etmiştir. Davalı ise 1.250,00 TL +harcırah olduğunu savunmuştur. Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davalı tarafça dosyaya sunulan kıdem tazminatı bordrosunda belirtildiği şekilde ücretin 1.250,00 TL +harcırah olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Davacıdan yaklaşık bir yıl önce işten ayrılan davacı tanığı işten ayrıldığı tarihte 2.500,00 TL net ücret aldıklarını, diğer davacı tanığı ise davacının en son 3.000,00 TL net ücret aldığını beyan etmiştir. Emsal ücret araştırması kapsamında yapılan araştırmada Uluslararası Tır ve Ağır Vasıta Şoförleri Derneğince davacının emsali bir işçinin alabileceği net ücretin 3.000,00-3.200,00-TL olduğu bildirilmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında, tanık beyanları ve emsal ücret araştırması dikkate alındığında davacının ücrete ilişkin iddiasını ispatladığının ve 3.000,00 TL net ücret aldığının kabulü gerekirken hatalı değerlendirme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki fazla çalışma ücreti hesabının doğru yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Ücret bordrolarında fazla mesai karşılığı ücret tahakkuku bulunmakla birlikte davacının bordrolarda yer alan ücreti gerçeği yansıtmadığından fazla mesai tahakkuklarının dışlanması doğru olmamıştır. Buna göre bordrolarda yer alan tahakkukların hesaplanan fazla mesai alacağından mahsup edilerek fazla mesai alacağının hüküm altına alınması gerekmektedir.

4-Davacı Kasım 2015 dönemi sonrası ücretinin eksik ödendiğini iddia ederek ücret talebinde bulunmuştur. Bilirkişi raporunda ödenen miktarın mahsubu işleminde net ücret brüte çevrilirken maddi hata yapılmış olup bu hususta ayrı bir bozma nedenidir.

5-Davacı işçinin işe alınırken alınan boş teminat senedinin iptali talebi bulunmasına rağmen bu talep hakkında Mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2. maddesine aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi