muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/10992, Karar No: 2023/6914, Tarih: 11.09.2023

**7. Ceza Dairesi         2023/10992 E.  ,  2023/6914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 30.09.2015 tarihli ve 2014/209 Esas, 2015/338 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kaçakçılık suçundan 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci, 51 inci, 53 üncü ve 54 üncü maddeleri uyarınca 10 ... hapis cezası ve 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine, hak yoksunluklarına, kaçak eşyanın

müsaderesine, nakil aracının iadesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği; hükmedilen cezanın alt sınırdan belirlenmesine, hapis cezasının ertelenmesine, nakil aracının iadesine karar verilmesi nedenleriyle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

2.Sanığın temyiz isteği; hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay günü ...-... karayolu üzerinde sanığın ...plakalı minibüse koliler ile malzeme yüklendiğinin görülmesi üzerine aracın yanına gelindiği, eşyalara ait fatura bulunup bulunmadığı sorulduğunda sanığın malzemeleri İran'dan aldığını, aracın lastiğinin patlaması nedeni ile durduğunu ve tamir etmek için malzemeleri indirdiğini beyan ettiği, ardından Cumhuriyet savcısının arama kararı ile yapılan aramada 192 paket hâlinde 500 gramlık Yekta marka toz deterjan, 612 paket 546 Bonbon marka şeker, 944 paket ... Pastello marka şeker, 144 paket Kanfet marka şeker, 51 koli... marka şeker, 84 kutu ... marka cam tabak, 756 adet petek bal, 300 kg şeker, 240 kg dökme patoz ... ele geçirildiği anlaşılmıştır.

2.Sanık İran'a gittiğini, Urmiye şehrinden iddianamede belirtilen gıda malzemelerini alarak ... ilinde esnaflara satacağını, ancak aracın lastiğinin patlaması sebebi ile lastik değişimi için uğraşırken Jandarma ekipleri yanına gelerek işlem yaptıklarını, bu malzemelerin kendisine ait olduğunu, faturalarının bulunmadığını beyan etmiştir.

2.Sanık İran'a gittiğini, Urmiye şehrinden iddianamede belirtilen gıda malzemelerini alarak ... ilinde esnaflara satacağını, ancak aracın lastiğinin patlaması sebebi ile lastik değişimi için uğraşırken Jandarma ekipleri yanına gelerek işlem yaptıklarını, bu malzemelerin kendisine ait olduğunu, faturalarının bulunmadığını beyan etmiştir.

3.Dosyada mevcut bilirkişi raporunda; toz deterjan, şeker ve toz şekerin İran menşeli, cam tabakların ülkemizde üretilen cam tabaklarla benzer olduğu, ithal olduğunu gösterir ibarenin bulunmadığı, balların şeffaf plastik kutularda, üzerinde yazı veya ibare bulunmadığı, çayın düşük kalitede dökme (patos) ... olduğu, menşeinin tespit edilemediği, ülkemizde üretilen dökme çaya benzer olduğu bildirilmiştir.

4.Çaykur raporunda; çayların düşük kalitede ....tipi yabancı menşeli siyah ... olduğu bildirilmiştir.

5.Gıda ve Tarım Bakanlığı yazısında, şekerleme numunesinin Orijininin tespit ve analizinin yapılamadığı bildirilmiştir.

6.Türkiye Şeker Kurumu yazısında; şekerlerin yasa dışı yollarla yurda girdiği tespit edilmiştir.

7.Kaçak eşyaya mahsus tespit varakası dava dosyasında bulunmaktadır.

8.Sanık adına kayıtlı olan ...plakalı nakil aracının 2005 model Ford marka minibüs olduğu ve siciline tedbir şerhi konulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre; aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı anlaşıldığından mahkûmiyet hükmü kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiş,

Ancak;

1.Olay tarihinde ... - ... karayolu üzerinde sanığa ait araçtan muhtelif kaçak eşyaların ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın aşamalarda alınan savunmalarında suça konu eşyaları İran'dan aldığını beyan etmesi karşısında, kaçağa konu eşyanın, gümrük kapısından veya gümrük kapıları dışından yurda sokulmak istenirken veya hemen sonrasında veya bu eylemlerin kesintiye uğramadan devamı sırasında yakalanması nedeniyle, eylemin 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası, birinci fıkrasının ikinci cümlesi kapsamında kalacağı gözetilerek sanığın suç tarihi olan 04.12.2014 tarihinde ilgili gümrük kapısından yurda giriş yaptığına dair kayıtların getirtilerek sonucuna göre sanığın hukukî durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Dava konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katının ödenmesi hâlinde; soruşturma evresinde etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmamış ise verilecek cezada 1/2 oranında, yapılmış ise 1/3 oranında indirim yapılacağı belirtilerek 7242 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca etkin pişmanlık ihtaratında bulunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmak suretiyle;

2.Dava konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katının ödenmesi hâlinde; soruşturma evresinde etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmamış ise verilecek cezada 1/2 oranında, yapılmış ise 1/3 oranında indirim yapılacağı belirtilerek 7242 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca etkin pişmanlık ihtaratında bulunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmak suretiyle;

10.12.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp, aynı gün yürürlüğe giren 7423 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasının “yirmiüçüncü” fıkra olarak değiştirildiği gözetilerek, hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiüçüncü fıkrasına eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması hâlinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içerdiği, yine aynı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmıştır. 5237 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ve 7242 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesi ile 5607 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının mahkemesince saptanması zorunluluğu bozmayı gerektirmiştir.

3.5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi hâlinde ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirileceğinin ihtarına karar verilmesi gerektiği halde infazı kısıtlayacak şekilde sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi hâlinde ertelenen cezanın tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesi ve uygulama maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasına muhalefet edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

4.Denetim süresini ... halli olarak geçirdiği takdirde ertelenmiş bulunan hapis cezasının infaz edilmiş sayılacağı ihtarının yapılmaması suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasına muhalefet edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

5.5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz" hükmüne aykırı olarak, sanık hakkında erteli 10 ... hapis cezasına hükmolunduğu halde 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluklarına hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

6.Gerekçeli karar son sahifesinin dosya arasına alınmadan karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

6.Gerekçeli karar son sahifesinin dosya arasına alınmadan karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

7.Suça konu aracın müsaderesi için 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesindeki müsadere koşulları oluşmuş ise de; ele geçen suça konu eşyaların değeri ile nakil vasıtasının değeri itibarıyla 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince müsaderenin hakkaniyete uygun olup olmadığı da tartışılarak sonucuna göre aracın müsadere edilip edilmeyeceğine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu hakkaniyet gereği denilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.

8.Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ... Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünce düzenlenen 20.07.2015 tarihli 3.219,50 TL tutarındaki ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ... Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünce düzenlenen analiz raporuna istinaden istenilen 393,00 TL tutarındaki fatura bedellerinin yargılama giderine dahil edilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 30.09.2015 tarihli ve 2014/209 Esas, 2015/338 Karar sayılı kararına yönelik sanık ve katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22547, Karar No: 2013/204, Tarih: 15.01.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/22547 E.  ,  2013/204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Viranşehir Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/04/2012

NUMARASI : 2007/197-2012/351

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava konusu Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, Kışla (Keleşabdioğlu) mahallesi ..ada . parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 18.06.2007 gününde 1/1000 ölçekli imar planında olup olmadığı, hangi kullanım amacına tahsis edildiği, (imar planındaki konumunun imar plan krokisi üzerinde de gösterilmesi suretiyle) ve planınn kesinleşme tarihinin ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden sorulduktan sonra,

Alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18106, Karar No: 2018/9459, Tarih: 23.10.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/18106 E.  ,  2018/9459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi Yağmur'un 16/07/2013 günü araç çarpması sonucu vefat ettiğini, kazada tüm kusurun ... plakalı araç sürücüsü olan ...'da olduğunu, muteveffanın kaza tarihinde üniversite sınavlarına hazırlanan başarılı bir öğrenci olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile anne ve babaya, her biri için 1.000,00'er TL maddi, 100.000,00'er TL manevi, kardeş İpek için 30.000,00 diğer kardeşler için 10.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın maddi tazminat yönünden kabulü ile;... için 9.764,19 TL destek zararı, ... için 11.581,59 TL destek zararı olmak üzere toplam 21.345,78 TL. tazminatın kaza tarihinden itibaren (davalı ... şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) işleyecek yasal faizi ile

birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile; ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL,... için 8.000,00 TL, ... için 4.000,00 TL, ... için 4.000,00 TL, ... için 4.000 TL olmak üzere toplam 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

10.04.1992 gün 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilen bir yükümlülüğün gerekçeli kararda hüküm altına alınmamış olmasının ya da gerekçeli karar içeriğinde kabul edildiği bildirilen bir talebin hüküm fıkrasında yer almamasının, çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İBK'nın bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. Öyle ki İBK ile bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Diğer taraftan 1086 sayılı HUMK'nun 381-389. maddelerinde (6100 sayılı HMK'nun 294-297. maddeleri), hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HUMK’nun 388. maddesinde (HMK'nun 297/II maddesi); hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda

oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemenin yargılamayı bitirdiği 12.06.2015 tarihli kısa kararda davanın kabulüne denilmiş, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise, manevi tazminat talebine ilişkin ''davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile;Baba- ... için takdiren 20.000,00 TL,Anne- ... için takdiren 20.000,00 TL,Kardeş- ... için takdiren 8.000,00 TL.,Kardeş- ... için takdiren 4.000,00 TL, Kardeş- ... için takdiren 4.000,00 TL, Kardeş- ... için takdiren 4.000,00 TL Olmak üzere toplam 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,'' denilmiştir. Bu durum, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden, 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas-1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca, gerekçe ile hüküm arasındaki çelişkinin giderildiği bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Yukarıda açıklanan bozma nedeni dikkate alınarak davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 23.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/37067, Karar No: 2022/19583, Tarih: 12.10.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/37067 E.  ,  2022/19583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Göçmen kaçakçılığı

KARAR

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi ve kararın niteliğine göre dosya görüşüldü:

Anayasanın 40/2, 5271 sayılı CMK 'nın 34/2 ve 232/6. maddeleri gereğince, kararlar ve hükümlere karşı başvurulabilecek yasa yolları, süreleri, sürelerin ne zaman başlayacağı, başvuru mercii, şekli ve sonuçlarının kuşkuya yer vermeyecek şekilde ilgililere açıkça bildirilmesinin gerekmesi, anılan Kanun'un 294/1. maddesinde '' Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.'' şeklinde, 295/1. maddesinde ise ''Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir.'' biçiminde düzenlemeler bulunması, Bölge Adliye Mahkemesince kararın son bölümünde, temyiz başvurusunda hükmün neden dolayı bozulmasının istendiğine dair temyiz sebebi gösterilmesinin zorunlu olduğuna, gösterilmemesi halinde ise temyiz isteminin reddedileceğine dair bildirimin yer almadığının anlaşılması karşısında; sanık ...’ya, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda yapılacak meşruhatlı tebligatla, tebliğden itibaren yedi günlük süre içerisinde, yasal düzenlemeye uygun şekilde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz isteminin reddedileceği hususunda ihtar yapılmasının gerektiği,

Anlaşıldığından, sanık ... ve sanık ... müdafisinin temyiz davası istemi hakkında KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA, yukarıda belirtilen şekilde sanık ...’ya tebligat yapılarak, tebliğe ilişkin evrakın dosya içerisine konulması, temyiz nedenlerini içeren ek dilekçe verildiği takdirde ise bu bu hususta ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize yollanılmak üzere, dosyanın incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 12/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3346, Karar No: 2013/25723, Tarih: 26.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3346 E.  ,  2013/25723 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2012/203-2012/709

Dava rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödemeleri ve tedavi gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının 5510 sayılı Kanun'un 21/1. Maddesi ve teselsül hükümlerine dayalı olarak davalı işverenden tahsili istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinde; '' İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. '' düzenlemesi öngörülmüştür.

Davalıya ait yer altı kömür işletmesinde pano ayak üretim işçisi olarak çalışan sigortalının, yedek işçi olarak istiften aldığı tahkimat malzemesini ıslak ve eğimli taban yolunda çektiği sırada ayağı kayarak düştüğü ünlüşolmoş olup; hükme esas alınan kusur raporunda; davalı işverenin ' 30, sigortalının '% 30 oranında kusurlu olduğu ve olayda % 40 oranında kaçınılmızlık bulunduğu sonucuna varılmış ise de; olayda kaçınılmazlık bulunup bulunmadığı ve oranının yeterince irdelenmediği anlaşılmaktadır.

İiş kazalarında ilgililerin  kusur  durumları belirlenirken  kaçınılmazlığın da göz önünde bulundurulması ve belirlenen kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Kaçınılmazlık olgusundan ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğabilecek olası zararlı sonuçların önlenmesi yönünde, duruma ve koşullara göre ilgililerden beklenebilecek

İiş kazalarında ilgililerin  kusur  durumları belirlenirken  kaçınılmazlığın da göz önünde bulundurulması ve belirlenen kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Kaçınılmazlık olgusundan ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğabilecek olası zararlı sonuçların önlenmesi yönünde, duruma ve koşullara göre ilgililerden beklenebilecek

tüm özenli ve dikkatli çabaya karşın, sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan iş kazasının meydana gelmesi durumunda söz edilebilir. Günümüz teknolojisinde bir takım olayların sonuçlarının kısmen kaçınılmazlık/kötü rastlantılarla açıklanması, alınabilecek önlemler düşünüldüğünde olanaksızdır. Kaçınılmazlık/ kötü rastlantı olarak adlandırılan olguların birçoğunun temelinde insan yanılgı ve savsamaları, özen eksikliği bulunduğu bir gerçektir. Unutulmamalıdır ki, her birey, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların kendisine yüklediği özen ve dikkat yükümünü göstermek zorundadır. Öngörülebilir sonuçlar karşısında kaçınılmazlık/kötü rastlantı yönünde değerlendirme yapılamaz.

Ayrıca, “kaçınılmazlık'' sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…” (Prof. Dr. A.Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu - Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu olgunun kabulünün koşulu, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmaz olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof. Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139).