muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/981, Karar No: 2023/5440, Tarih: 16.05.2023

e) İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, iş anahtar teslimi verildiğinde veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı) Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacaktır.

f) Alt işverenin aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Asıl işverenden alınan iş, onun sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımaktaysa, işi alan kimse alt işveren değil, bağımsız işveren sayılacaktır. Bu noktada belirleyici yön; yapılan işin, diğerinin bütünleyici, yardımcı parçası olup olmadığıdır. İş yerindeki üretimle ilgili olmayan ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmayan bir işin üstlenilmesi halinde, alt işverenden söz etme olanağı kalmayacak, ortada iki bağımsız işveren bulunacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.1995 gün ve 1995/9-273-548 sayılı kararı da aynı yöndedir.)

8. Somut olayda, sigortalının yargılama sırasında davalılardan Yalızlar Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınmak suretiyle infisah eden, Yalız Sınai ve Tıbbi Gaz Teknik Hırdavat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne ait işyerinde tıbbi ve sınai gazlar yüklü tüplerin araca yükleme ve boşaltma işlemi yapılırken işyerindeki işçilerden ...'ın Muharem İlhan’a, Muharrem'in ...’a, Hayrettin'in ise davacı ...'a uzatarak taşınması sırasında tüplerden bir tanesinin iddiaya göre sığasından yüksek doldurulmuş olması nedeniylr patlaması sonucu, Hüseyin Gırgıç ve ...’ın öldüğü ve davacı ... ve Mevlüt Kılılç'ın ise yaralandıkları, davacının sürekli iş göremezlik oranının %7,2 olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

9. Mahkemece hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı işveren Yalız Sınai ve Tıbbi Gaz Teknik Hırdavat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'nin %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmişken, diğer davalılar ve davacının kusurunun olmadığı tespit edilmesine karşın, davalı şirketlerin ortak yapısının benzer nitelikte olması organik bağ olarak kabul edilerek diğer davalı şirketler de sorumlu tutulmuş ise de yargılamanın devamında Yalızlar Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin devraldığı şirketten kaynaklı sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla beraber, Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davalı Yalız Sınai ve Tıbbi Gaz Teknik Hırdavat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne ait tüm iştirakleri satın aldığı gerekçede belirtilmesine karşın bu durumu gösteren kayıt ve belgelerin ve iş kazası tarihinde davacının kendi işvereni ile beraber Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından birlikte istihdam edildiğini gösterir olguların da dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

10. Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş, davalı Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında açılan davanın sadece ortaklık yapılarının diğer şirketlerele aynı olduğu kabul edilip, organik bağ varlığının ispat edildiği kabul edilerek tazminattan sorumlu tutulması hatalı olup, davalı Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davacının olay tarihinde işvereni olan Yalız Sınai ve Tıbbi Gaz Teknik Hırdavat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne ait iştirakleri gerekçedeki kabule göre satın aldığını ve bu durumun işletmenin devri niteliğinde olup olmadığını ortaya koymak, aynı zamanda davacının olay tarihindeki işvereni ve Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından birlikte istihdam edildiğini gösterir kayıt ve belgeleri dosyaya getirip değerlendirerek sonucuna göre,anılan durumların varlığının ispat edilememesi halinde davanın Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında husumetten reddi gerekip gerekmediğini değerlendirerek bir karar vermekten ibarettir.

11. Öte yandan devralınmak suretiyle tüzel kişiliği sona eren davalı Yalız Sınai ve Tıbbi Gaz Teknik Hırdavat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'nin de ayrı bir davalı olarak karar başlığında gösterilmesi de hatalı olmuştur.

12. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

13. O halde, davalı Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek, istinaf itirazlarının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin temyiz itirazlarının kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı Gulf Cryo Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin iadesine, aşağıda dökümü yapılan harcın davacı ve davalı Yalızlar Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den tahsiline,

4. Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1963, Karar No: 2007/3012, Tarih: 22.03.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/1963 E.  ,  2007/3012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.7.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.11.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir. Medeni Kanunun 683 maddesi “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.” hükmü ile malikin mülkiyet hakkının hukuksal sınırlar içinde kullanabileceğini düzenlemiştir. Anılan Kanunun taşınmaz mülkiyet hakkının kısıtlamalarını düzenleyen “Komşu Hakkı” bölümünde “kullanım biçimi” başlığı altında yer alan 737. (önceki Medeni Kanunun 661.) maddesi “Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkilerini kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken, komşuların etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür. Özellikle; taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel adete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak, gürültü ve sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır. Yerel adete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirmeye ilişkin haklar saklıdır.” hükmü ile de malike, mülkün kullanılmasında komşuya zarar verecek taşkınlıklardan sakınma ödevi yükleyerek, yasal kısıtlamalardan birisini düzenlemiştir.

Taşkınlıktan amaç ise, komşuluğun olağan hoşgörü sınırlarını aşan ve komşunun kendisi ve ailesi ile taşınmazı zararına aşırı derecede etkili olabilecek iş ve eylemlerdir. Bu eylemlerin saptanmasında, taşınmazın bulunduğu yerin kullanma amacının, niteliğinin, konuya ilişkin düzenlemelerin ve yasal boşluk bulunması halinde mahalli örf ve adetlerin göz önünde tutulması gereklidir. Bu tür uyuşmazlıkların çözümünde hakim, gerek zararı saptama, gerekse zararı giderici önlemleri bulma yönünden her somut olayın özelliğini gözetmek, tarafların yarar zarar dengelerini değerlendirmek durumundadır.

Komşuluk hukukunun öngördüğü sınırları aşan kullanım halinin saptanması halinde ise, mahkemece, kurulacak hükümde, zararlı davranışın giderim şeklinin ve taraf yükümlülüklerinin açıkça gösterilmesi zorunludur.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

Komşuluk hukukunun öngördüğü sınırları aşan kullanım halinin saptanması halinde ise, mahkemece, kurulacak hükümde, zararlı davranışın giderim şeklinin ve taraf yükümlülüklerinin açıkça gösterilmesi zorunludur.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

Davacı, 54 parsel sayılı taşınmazına komşu davalıya ait 31 parsel sayılı taşınmazda bulunan ağaçların gölge yaptığı, dökülen yapraklarının mantar hastalıklarına neden olduğu, ağaçların ... sirkülasyonunu engellediği ve rüzgarlı havalarda yıkılma tehlikesi bulunduğundan taşınmazına zarar verdiğini bildirerek el atmanın önlenmesi ile ağaçların kal’ine karar verilmesini istemiş, davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, dava dilekçesi hazırlanmadan evvel tespit yaptırmak suretiyle davalı tarafından dikilen ağaçlardan zarar gördüğünü belirten teknik bilirkişi raporu üzerine davasını açmıştır. Dava öncesi düzenlenen 29.06.2004 tarihli raporda zarara ilişkin varılan bilimsel görüş ile keşifte hazır edilen ve hükme esas alınan 21.03.2006 tarihli bilirkişinin görüşü birbirini tutmamaktadır. Davada, meyveli ve meyvesiz ağaçların dal ve gövde yapraklarından zarar oluştuğu ileri sürüldüğüne göre, ziraat fakültelerinin bağ ve bahçe bitkileri bölümünden mezun olmuş mühendis sıfatını taşıyan bilirkişinin katılımıyla keşif yapılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Her iki raporu düzenleyen bilirkişilerin bu konuda ki uzmanlıkları anlaşılamadığından hükme yeterli bilirkişi raporu varlığından söz edilemez. Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.03.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12849, Karar No: 2012/100, Tarih: 16.01.2012

**5. Ceza Dairesi         2008/12849 E.  ,  2012/100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Mahkümiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya incelendi;

Hükmolunan cezanın miktarına göre sanık ... müdafiin duruşmalı inceleme isteminin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca reddiyle, duruşmasız inceleme yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Suçun 5237 sayılı Yasanın 53/1-a maddesindeki yetkinin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesine rağmen sanık ... hakkında aynı yasanın 53/5. maddesinin uygulanmaması,

Sanık ... müdafiin tüm aşamalarda bilirkişi rapor ve ek raporunun, İnegöl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen kapasite raporu, ekspertizler, fiili tüketim ve eksper ücretlerine ait aylık havuz sistemini değerlendirme dışı bırakarak hazırlandığını, havuz sistemi dikkate alındığında zimmet suçunun oluşmadığını ileri sürmesi, bilirkişi raporu ve idari soruşturma da alınan müfettiş raporları arasındaki fark ve anılan kurumda mühendis olarak çalışan ve bordrolardaki miktarları aldıklarını beyan eden tanık beyanları karşısında, Sayıştay Emekli Denetçilerinden oluşturulacak yeni bir bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, sanıkların görev yaptığı dönemi kapsayacak kapasite raporları ile ilgili gelir ve gider kayıtları ile harcama belgeleri ayrıntılı olarak irdelenip tartışılması suretiyle rapor alındıktan sonra ayrıca 20.000-TL’lik zimmet iddiasına konu hazine bonolarının alımından sonraki süreçte gelişen olaylar da tartışılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Gerekçeli kararda sanık ...’in 33.919.083. YTL odaya ait parayı eksperlere fazladan ödeyerek veya ödemiş gibi belge düzenleyerek zimmetine geçirdiğinin kabul edilerek net bir saptama yapmadan yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiilerin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 16.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15629, Karar No: 2015/29356, Tarih: 21.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/15629 E.  ,  2015/29356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile asgari geçim indirimi alacağı, yüksek lisans ders ücreti, pdr merkezi çalışma ücreti ile yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 31.08.2012 tarihinde emeklilik nedeniyle çıkışının verildiği, daha sonra destek primine tabi olarak çalışmaya devam ettiği ancak iş akdinin haksız ve önelsiz olarak feshedildiği iddiasıyla kıdem ve ihbar tazminatları, asgari geçim indirimi, ek ders ücreti, psikoloji rehberlik ve danışmanlık merkezi ücreti ile yemek ücreti alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının belirli süreli iş akdiyle çalıştığını, haklı nedenle süresi içerisinde iş akdinin yenilenmeyerek feshedildiğini, taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının iş akdinin 30.03.2012 tarihinde emeklilik nedeniyle sona ermesi nedeniyle kıdem tazminatına hak kazandığı, daha sonra çalışmaya devam eden davacının 31.08.2012 tarihindeki fesihte ise taraflar arasında belirli süreli iş akdi bulunduğundan ihbar tazminatına hak kazanamayacağı gerekçesi ile kıdem tazminatı, asgari geçim indirimi ile ek ders ücreti taleplerinin kabulüne ispatlanamayan diğer taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf avukatları temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanununun 338 inci maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterli görüldüğü halde, 1475 sayılı Yasa uygulamasında, Yargıtay kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli hale dönüşeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 7.12.2005 gün 2005/12625 E, 2005/38754 K).

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

İş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesiyle belirli - belirsiz süreli iş sözleşmesi ayrımının önemi daha da artmıştır (Yargıtay 9. HD. 13.6.2008 gün 2007/19368 E, 2008/15558 K.). 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya konulmuştur.

Öte yandan değinilen 11 inci madde, 18 Mart 1999 tarihli 1999/70 EC Konsey Yönergesi ile birlikte ele alınmalıdır. Çerçeve sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ayrım gözetmeme ilkesi vurgulanmıştır. Buna göre iş koşulları açısından, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yapılacak farklı muamele esaslı nedenlere dayandırılmadığı sürece, yalnızca belirli süreli iş sözleşmesi ve iş ilişkisi ile çalışmasından dolayı, emsal kadrolu işçilerden daha dezavantajlı davranılmayacaktır.

Öte yandan değinilen 11 inci madde, 18 Mart 1999 tarihli 1999/70 EC Konsey Yönergesi ile birlikte ele alınmalıdır. Çerçeve sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ayrım gözetmeme ilkesi vurgulanmıştır. Buna göre iş koşulları açısından, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yapılacak farklı muamele esaslı nedenlere dayandırılmadığı sürece, yalnızca belirli süreli iş sözleşmesi ve iş ilişkisi ile çalışmasından dolayı, emsal kadrolu işçilerden daha dezavantajlı davranılmayacaktır.

Sözleşmenin 5 inci maddesinde ise kötü niyete karşı önlem konusu ele alınmıştır. Birbirini takip eden belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkisinden kaynaklanan istismarların önlenmesini amaçlayan yasal düzenlemelerin bulunmaması halinde; üye devletlerin, sosyal taraflara danıştıktan sonra uluslararası yasalar, toplu sözleşmeler veya uygulamaya göre belli başlı bazı sektörlerin ihtiyaçlarını da dikkate alarak, aşağıdaki tedbirlerden bazılarını alma zorunluluğu vardır.

1.(a) Bu türden akit veya istihdam ilişkilerinin yenilenmesini haklı kılacak nesnel gerekçeler tespit edilmesi,

1.(b) Yinelenen belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkilerinin azamî toplam süresini belirlenmesi,

1.(c) Bu türden sözleşme veya istihdam ilişkisin kaç kez yenilenebileceğinin saptanması.

1.2. Sosyal taraflara danıştıktan sonra, üye devletler elverişli olan durumlarda belirli süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisinin,

1.(a) Yenilenmiş sayılacağına,

2.(b) Belirsiz süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisi sayılacağına dair koşullar belirleyeceklerdir.

Öte yandan 1999/70 sayılı Konsey Direktifinin önsözünde, Essen Konseyi sonuç bildirgesinde “çalışanların istemleri ve rekabetin gereklerini karşılayacak daha esnek bir iş örgütlenmesini özellikle göz önünde tutan istihdam yoğun büyüme” anlayışına uygun olarak alınması gerekli önlemler vurgulanmaktadır. 1999 yılı İstihdam Politikası Ana Hatları Hakkında 9 Şubat 1999 tarihli Konsey Tavsiye Kararı, “Sosyal tarafları işletmeleri daha verimli ve rekabetçi kılmak ve esneklik ile iş güvenliği arasında gereken dengeyi sağlayabilmek amacıyla, bulundukları her düzeyde esnek çalışma düzenlemeleri dahil, iş örgütlenmesinin modernize edilmesi için sözleşme görüşmeleri yapmaya” davet etmiştir. Ayrıca, Hizmet ilişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında 158 sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesine göre; bu sözleşmenin koruyucu hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına karşı yeterli güvenceler alınması gerektiği vurgulanmıştır (m 2/3).

Gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

Gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

Sözü edilen normatif dayanaklar uyarınca, işçinin niteliğine göre sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli olarak değerlendirilmesi imkânı ortadan kalkmıştır. Buna karşın, yapılan işin niteliği belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için önem arzetmektedir. Belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak “belirli süreli iş sözleşmesi” yapılabilecektir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde ilk defa yapılacak olan sözleşmelerde objektif neden öngörülmemiş oluşu, önceki özel kanun olan İş Kanunu’nun 11 inci maddesindeki objektif nedenlerin varlığını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fırkasında; “bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır” kuralı öngörülmüş; aynı maddenin ikinci fıkrasında, yardımcı doçentlerin bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atanabilecekleri, her atama süresi sonunda görevin kendiliğinden sona ereceği düzenlenmiştir. Kanunun daha sonra yürürlüğe giren geçici 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise yardımcı doçentlik kadrosunda görev yapan öğretim elemanlarının çalışma sürelerindeki sınırlamanın kaldırıldığı belirtilmiştir. Buna göre 2547 sayılı Kanunda yardımcı doçentlerle belirli süreli sözleşme yapılması yolunda bağlayıcı bir düzenleme bulunmamaktadır. Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen ikişer veya üçer yıllık süreler, atama tasarrufu ile ilgili olup, vakıf üniversitelerinde çalışacak yardımcı doçentlerle iş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak yapılmasına engel bir durum teşkil etmemektedir. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD. 23.2.2009 gün ve 2008/12778-2009/3194 sayılı kararı).