muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/5783, Karar No: 2019/294, Tarih: 21.01.2019

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, somut olayda dava konusu taşınmazda her ne kadar kat irtifakı kurulduktan sonra tadilat projesi ile bir takım değişiklikler yapıldığı ileri sürülmüş ise de Yasa gereğince; arsa payı düzenlemesinin yeniden yapılabilmesinin ilk şartı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleriyle oransız olarak belirlenmiş olmasıdır. Diğer tapu maliklerinin haklarının zayi olmaması için davacının arsa paylarında yanlışlık olduğu hususunu başkaca somut delillerle ortaya koyarak, arsa paylarının kat irtifakı kurulduğu dönemde değerleriyle orantılı olmadığını ispatlaması gerektiği gözetilerek mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 21/01/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13548, Karar No: 2011/15352, Tarih: 12.12.2011

**14. Hukuk Dairesi         2011/13548 E.  ,  2011/15352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 04.08.2009 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.02.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali, icra takibinin devamı ve inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Davalı, akti ilişkinin varlığını inkar etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile takibin 4.265,70 TL asıl Alacak üzerinden iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, Borçlar Kanununun 355. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmıştır. Bu gibi davalarda akti ilişkinin varlığının inkarı halinde bunun yüklenici tarafından kanıtlanması gerekir. HUMK’nun 288. maddesi gereğince de takip konusu miktara göre olayda tanık dinlenmesine olanak yoktur.

Somut olayda davalı akti ilişkiyi inkar etmiş, davacıdan mal ve hizmet almadığını savunma olarak bildirmiştir. Taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmadığı çekişme konusu değildir. Akti ilişkinin varlığı iş sahibi tarafından inkar edildiğinden, bunu yöntemince ispat etme yükü iddia eden yükleniciye düşer. Çünkü, eser sözleşmesi bir iş görme sözleşmesi olup yüklenici, bir iş yaptığını ve sözleşmesine, fen ve amacına uygun yapılan bu işin teslim edildiğinin ispatla yükümlüdür. Yazılı bir sözleşme bulunmadığına, iş sahibi de akti ilişkiyi inkar ettiğine göre iddia yöntemince ispat edilememiştir.

Ne var ki, davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmıştır. O nedenle davacıya yemin teklifi hakkı hatırlatılmalı, istem bunun sonucuna göre hükme bağlanmalıdır.

Mahkemece tüm bu yönler bir yana bırakılarak akti ilişki ispat edilmiş gibi yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle istemin yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 12.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14137, Karar No: 2024/16006, Tarih: 11.12.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/14137 E.  ,  2024/16006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının ikinci kez bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının üçüncü kez bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

Davacı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... ... ile davalı işverenin üyesi olduğu Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri ... (...) arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan ve 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunduğunu, buna rağmen toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmayarak ücretinin eksik belirlendiğini ve haklarının eksik ödendiğini veya hiç ödenmediğini ileri sürerek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davalının temerrüde düşürülmediğini, alacak kalemlerine faiz işletilmeyeceğini, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, alacak kalemlerinin her biri açısından arabuluculuk süreci işletilmesi gerektiğini, sürekli işçi kadrosuna alınan işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamayacağının düzenlendiğini, 12.04.2018 tarihinde yayımlanan bu toplu iş sözleşmesi hükümlerinin geçici 23 üncü madde kapsamındaki idareler için 31.10.2020 tarihine kadar uygulanmasının kararlaştırıldığını, dolayısıyla 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) gereğince sürekli işçi kadrosuna geçirilen kişilerin bağlı oldukları toplu iş sözleşmesinin 31.10.2020 tarihinde sona ermesiyle birlikte 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına başlanacağını, davacının sendikal haklardan yararlanmasının koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiğini, davacıya hak ettiği alacaklarının ödendiğini, toplu iş sözleşmesinden kaynaklı hak ettiği tüm alacakların bordrolara yansıtılarak ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.05.2022 tarihli kararı ile; dosya kapsamına alınan 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin ilgili maddeleri göz önüne alınarak düzenlenen bilirkişi raporunun usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 30.06.2022 tarihli kararı ile; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (375 sayılı KHK) anılan maddesinin sürekli işçi kadrosuna geçirilme tarihinden sonra 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (6356 sayılı Kanun) uyarınca usulünce imzalanan ve tarafları kapsamına alan toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girmesine engel teşkil etmediği, aksi yönde bir kabulün toplu iş sözleşmesi yapma hakkı ile eşitlik ilkesine aykırı düşeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 06.10.2022 tarihli ilâmı ile; sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı bakımından ... ... ve ... arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan ve 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden en erken 01.11.2020 tarihinde mümkün olabileceği gözetilmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğu, 01.11.2020-31.12.2020 tarihleri arasındaki dönem yönünden toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın sendika üyeliği, aidat ödeme gibi belirli şartlara tâbi olduğunun da gözden kaçırılmaması ve varsa işverence yapılan ödemelerin dikkate alınması gerektiği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.03.2023 tarihli kararı ile; bozma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi ek raporu hükme esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 13.07.2023 tarihli sayılı ilâmı ile; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve davacının 01.11.2020 tarihinden itibaren işyerinde yürürlükte olan 01.01.2019 - 31.12.2020 tarihli toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceği, ancak bu yararlanmanın kapsamına ücret zammına dair düzenlemelerin dâhil olmadığı, buradan hareketle talep edilen alacakların 31.10.2020 tarihindeki ücret miktarı korunarak ve yapılan ödemeler de değerlendirilerek hüküm altına alınması gerektiği yönündeki gerekçe ile Mahkeme kararı ikinci kez bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 kararı ile; bozma kararına uyulmasına karar verildikten sonra alınan bilirkişi ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 20.03.2024 tarihli ilâmı ile; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, somut dosyada ücret bordroları incelendiğinde, davalı tarafından ilgili toplu iş sözleşmesine uygunluk gösterecek şekilde 0,35 katsayısıyla hesaplanmış olan gece çalışma ücretine dair tahakkukların mevcut olduğunun görüldüğü ve bu tahakkukların değerlendirilmediği yönündeki gerekçe ile Mahkeme kararı üçüncü kez bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

F. İlk Derece Mahkemesince Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararına uyulmasına karar verildikten sonra alınan bilirkişi ek raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı ... Bakanlığının savunduğu ve İlk Derece Mahkemesinin de kabul ettiği toplu iş sözleşmesinin davalı ... Bakanlığına ait olan toplu iş sözleşmesi olmadığını, her iki Bakanlığın ayrı toplu iş sözleşmesi yaptığını, davalının kendi imzaladığı toplu iş sözleşmesini kabul etmeyip başka Bakanlığın toplu iş sözleşmesi ve duyurusunu emsal göstermesinin hukuka aykırı olduğunu, toplu iş sözleşmesi normlar hiyerarşisinde Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı duyurusundan ve 375 sayılı KHK'dan önce geldiğinden bertaraf edilemeyeceğini, Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığına ait toplu iş sözleşmesinin genel nitelikte olup sonradan imzalanan toplu iş sözleşmesinin daha özel nitelikte bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararında takdir hatası bulunduğunu, sendikal haklarının ihlal edildiğini, yürürlük tarihi ve şartlarının birbirinden farklı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu gece zammı alacağının hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 sayılı Kanun'un 36 ve 39 uncu maddeleri, 696 sayılı KHK’nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2391, Karar No: 2018/4410, Tarih: 11.04.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/2391 E.  ,  2018/4410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi,kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Kabule göre de;

1-)Suç tarihinden önce 01/03/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5739 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile yapılan değişiklikle 5237 sayılı TCK'nın 50/6. madde ve fıkrasında yer alan "yaptırım" ibaresinin "tedbir" olarak değiştirilip, 5275 sayılı Kanun'un 106. maddesinin 4. ve 9. fıkralarının yeniden düzenlenip, 10. fıkrasının da yürürlükten kaldırılması ve TCK'nın 50/1-a maddesindeki adli para cezalarının TCK'nın 45 maddesindeki yaptırımlar arasında yer almasına karşın, anılan maddedeki diğer tedbirlerin seçenek tedbir olarak öngörülmesi karşısında; yerel mahkemece hükmolunan adli para cezasının infaz aşamasında ödenmemesi halinde 28/06/2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun’un 106/3. maddesi uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığınca işlem yapılması gerektiği dikkate alınmadan, adli para cezaları için uygulama olanağı bulunmayan TCK'nın 50/6 maddesi uyarınca tamamen veya kısmen infazına karar verileceğinin ihtarına karar verilmesi,

2-)TCK'nın 52/4. maddesi gereğince ödenmeyen adli para cezasının infaz aşamasında hapis cezasına çevrilebileceğinin ihtarı ile yetinilmesi gerekirken adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilmesine karar verilmesi suretiyle infazda yetkinin kısıtlanması,

2-)TCK'nın 52/4. maddesi gereğince ödenmeyen adli para cezasının infaz aşamasında hapis cezasına çevrilebileceğinin ihtarı ile yetinilmesi gerekirken adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilmesine karar verilmesi suretiyle infazda yetkinin kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 11/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4312, Karar No: 2017/436, Tarih: 02.02.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/4312 E.  ,  2017/436 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, taraflar arasında imzalanan ve ... Noterliği tarafından 29.12.1995 tarih ve ... yevmiye ile tescil olunan ... Barajı İnşaatı yapımına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı yüklenici adi ortaklığın hakediş alacaklarının 59 nolu hakediş raporuna kadar "31.7836 tünelde Bulon Deliği Delinmesi" pozu birim fiyatından ödenmesine rağmen 60 nolu hakediş raporundan itibaren düzenlenen ara hakediş raporları ve 20.11.2008 tarihi itibariyle düzenlenen 90 nolu kesin hakediş raporunda "B-D. 304 Ankraj ve Kaya Bulonu Deliği açılması" pozu birim fiyatından ödenmesi nedeniyle, davalı idare tarafından hakedişlerden yapılan kesintilerin haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iadesi talep edilmiştir. Birleşen davada ise; sözleşme kapsamındaki yol inşaatında, çeşitli klaslarda kazı yapılması ve depoya konulması imalât kalemlerine ait (B-15.304/1, B-15.309/1 ve B-15.313/1) kazı nakliyelerinin kloslarına göre B-07D/3, B-07D/4 ve B-07D/5 pozlarından ödenmesi yerine tamamının B-07D/4 pozundan ödenmesi sebebiyle eksik ödenen bedelin bir kısmının davalı idareden tahsili istenmiştir. Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sözleşme ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda tarafların hak ve borçları sözleşme ve eklerine göre belirlenir. Diğer bir ifadeyle uyuşmazlığa öncelikle uygulanması gereken hükümler sözleşme hükümleridir. Sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise genel hükümlere yani yasal düzenlemelere gidilir. Davacı yüklenicinin dayandığı 25.10.2000 tarihli ve 5020 sayılı keşif artışı olur ve onayı taraflarca sözleşme eki olarak kararlaştırılmadığından davacının sadece bu olura dayanarak hak iddia etmesi ve bu olurun uyuşmazlığın çözümünde esas alınması mümkün değildir. O halde taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşme ve eklerine göre karara bağlanmalıdır. Sözleşmenin imzalandığı tarihten başlayarak gerek derivasyon ve gerekse enerji tünellerine ait projelerde öngörülen B-32D/4 poz nolu tünellerde bulon tesisi için kaya bulonu deliği açılması imalâtı bedelinin 59 nolu ara hakediş raporuna kadar "31.7836 Tünelde Bulon Deliği Delinmesi" pozu birim fiyatından ödenmesine rağmen, 60 nolu hakediş raporundan itibaren düzenlenen ara hakediş raporları ve 20.11.2008 tarihi itibariyle düzenlenen 90 nolu kesin hakediş raporunda "B-D. 304 Ankraj ve Kaya Bulonu Deliği açılması" pozu birim fiyatından ödenmiştir.

Taraflar arasında imzalanan işe ait sözleşmenin "Sözleşme Evrakı" başlıklı 3. maddesinde, sözleşme evrakları sayılmış olup, bu evraklar arasında yer alan Kapalı Teklif Usulü İhale Şartnamesi'nin "İhale Dosyası" başlıklı 26. maddesinde, istekli tarafından incelenmek üzere idarece hazırlanan ihale dosyasında bulunan evraklarda yukarıda belirtildiği şekilde yer almıştır. Sözleşme eki ihale evrakları arasında yer alan tahmini inşaat bedeli cetvelinin, imalât işleri kapsamında; B-32D/4 poz nolu yeraltından 0,00 ila 10 m. uzunlukta kaya bulonu tesis edilmesi, B-D.304 poz nolu ankraj ve kaya bulonu deliği açılması imalâtlarının, enjeksiyon işleri kapsamında; 31.7836 poz nolu 0-10 m. arasında galeri ve tünel içerisinde her türlü formasyondan her türlü açıda, kontak, konsalidasyon enjeksiyon delikleri açılması ve bulon, ankraj ve drenaj deliklerinin delinmesi imalâtının yer aldığı görülmektedir.

Davalı idare genel müdürlüğü tarafından verilen 25.10.2000 tarihli ve 5020 sayılı Mukayeseli Keşif Artışı olur ve onayı ile, 5816 m. 31.7836 poz nolu tünelde bulon deliği açılması imalâtının davacı yükleniciye yaptırılmasına karar verilmiştir. Bahse konu mukayeseli keşif olurlarında 31.7836 poz nolu tünelde bulon deliği açılması iş kalemlerine, davalı idarece yer verilmiş ve kaya bulonu deliği açılması bedelinin 31.7836 pozundan ödenmesi kararlaştırılarak yetkili idare makamınca onay verilmiş olması nedeniyle dava konusu bu imalâta ilişkin bedelin 31.7836 pozundan ödenmesi taraflara itirazsız imzalanan 59 nolu ara hakediş raporuna kadar ki (59 nolu ara hakediş raporu dahil) tüm ara hakediş raporlarından kaya bulonu deliği açılması işi bedeli derivasyon tünelinde 31.7836/1 pozundan, enerji tünelinde ise 31.7836/2 pozundan ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan her iki uygulama ile davalı idare tarafından yeni fiyat yapılması yerine tahmini inşaat bedeli cetvelinde mevcut bulunan 31.7836 poz nolu iş kalemi birim fiyatının kaya bulonu deliği açılması imalâtının karşılığı olarak belirlenmek suretiyle davaya konu imalâtın bedelinin B-D.304 poz nolu imalât bedeli ile karşılanamayacağı ve dolayısı ile bedelinin 31.7836 poz nolu iş kalemi (31.7836/1 ve 31.7836/2) fiyatından ödenmesi gerektiği kabul edilse de; 02.07.2003 tarihli ve 60 nolu ara hakediş raporundan itibaren düzenlenen tüm ara hakediş raporları ile 20.11.2008 tarihi itibariyle düzenlenen 90 nolu kesin hakediş raporunda, davalı idarenin 25.08.2003 tarihli ve 3713 sayılı Genelgesi gerekçe gösterilerek 31.7836/1 ve 31.7836/2 pozundan yapılan kaya bulonu deliği açılması işi bedelinin kesildiği ve ödemenin B-D.304 pozundan yapıldığı gösterilmektedir. Kesin hakediş raporuna kadar düzenlenen 60 nolu ara hakediş raporu dahil tüm ara hakediş raporları 90 nolu kesin hakediş raporunun gerekçeleri belirtilmek suretiyle davacı yüklenici tarafından usulüne uygun olarak "ihtirazî kayıtla" imzalandığı belirlenmiştir.