muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4892, Karar No: 2024/10472, Tarih: 27.11.2024

**7. Ceza Dairesi         2024/4892 E.  ,  2024/10472 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/977 E., 2024/100 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Ölüm nedeniyle düşme, müsadere

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 24.01.2024 tarihli kararının, sanığın mirasçıları tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 231 inci maddesinin ikinci fıkrası, 232 nci maddesinin altıncı fıkrası ve 291 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, merci, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve 5271 sayılı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında, ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır'', aynı Kanun'un "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir'' şeklindeki düzenlemeler karşısında;

24.01.2024 tarihli dilekçe ile hükmü temyiz eden sanığın mirasçılarına, kararda 5271 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi gerektiğinin bildirilmediği gibi bu hususun meşruhatlı tebligat ile de ihtar edilmediği anlaşıldığından, sanık mirasçılarına yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda usulüne uygun şekilde ''5271 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği'' hususlarını içeren meşruhatlı tebligat ile gerekçeli kararın tebliğ edilmesi, temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verilmesi halinde bu hususta ek Tebliğname düzenlenmesinden sonra dava dosyasının, geri gönderilmek kaydıyla, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

oy birliğiyle, 27.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3722, Karar No: 2016/590, Tarih: 11.02.2016

**6. Ceza Dairesi         2015/3722 E.  ,  2016/590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet, Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; yağma suçunun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak,

1- Mağdurlar ... ve Nizamettin'in kardeşi olan sanığın olay günü mağdur ...'den para istediği, mağdurun kabul etmemesi üzerine, sanığın mağduru itekleyerek yanında bulunan çantasından zorla para almaya çalıştığı ve cebinden bir bıçak çıkararak tehditle para istemeye devam ettiği, mağdurun bağırması üzerine aynı evde bulunan diğer mağdur ...'in gelerek sanığa müdahale ederek elindeki bıçağı almaya çalıştığı, bu esnada sanığın mağdur ...'i de “Seni öldürürüm” diyerek tehdit ettiği, yaşanan boğuşma neticesinde mağdur ...'in sanığın elindeki bıçağı alması biçiminde gerçekleşen eylemin, bir bütün halinde tek bir yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, mahkemece eylemin bölünerek yağma suçundan sanığın mahkumiyetine, tehdit suçundan da beraatine karar verilerek iki kesin sonuç doğuran hüküm kurulması,

2- Mağdur ...'nin kovuşturma aşamasında alınan beyanlarından ve sanığın aşamalardaki savunmalarından; olay esnasında mağdurun sanığa 150,00.-TL para verdiği, diğer mağdur ...'in gelerek sanığa müdahale etmesi neticesinde sanığın parayı bırakarak evden ayrıldığının anlaşılması karşısında; yağma suçunun

malın alınmasıyla tamamlandığı da gözetilerek, sanık hakkında tamamlanmış yağma suçu nedeniyle TCK'nın 149/1-a-d-h, 168.maddeleriyle uygulama yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3- TCK'nın 53.maddesinin 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında, bu hususun yeniden değerlendirilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ile sanık ... ve savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle kısmen istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesinin gözetilmesine, 11.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1874, Karar No: 2012/6266, Tarih: 29.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/1874 E.  ,  2012/6266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ELAZIĞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/11/2011

Yanlar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 29.5.2012 Salı günü saat 9.30' da daireye gelmeleri için taraf vekillerine tebligat yapıldığı halde gelmedikleri anlaşıldı, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalar, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali, tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davaların reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davacıların miras bırakanı İ.’ün maliki olduğu 47 ve 1929 parsel sayılı taşınmazlarını 03.05.1979 tarihinde 2168 parseli de 09.03.1981 tarihinde dava dışı oğlu F.’e satış suretiyle temlik ettiğini, F.’inde taşınmazları 18.05.1993 tarihinde dava dışı B.S.'ya sattığı bu kişinin de 03.11.1993 tarihinde davalıya satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, miras bırakanının ara malikler kullanmak suretiyle davalıya yapmış olduğu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonucu, dava dışı F.in murise sunduğu hizmet ve bakımın karşılığının semen olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu durumda muris tarafından yapılan ilk temlikin ivazlı olduğu ve muvazaa iddialarının da kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l–4–1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, miras bırakan tarafından sağlığında hak dengesini gözeten, kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapılmışsa, mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Somut olaya yukarıdaki ilkeler ışığında bakıldığında, miras bırakanın dava konusu taşınmazlar dışında başka taşınmazlarını da davalının babası olan oğluna temlik ettiği, kendisine bakması nedeniyle temliki işlemini gerçekleştirdiği yönündeki gerekçeler, temlike konu taşınmazlar göz önünde bulundurulduğunda, makul ölçülerde olmadığı, ayrıca mahkemece yapılan araştırma sonucu miras bırakanı adına başka taşınmaza kayden rastlanmadığı, davacı oğluna da bir taşınmazdaki payının temlikte bulunmak suretiyle tüm mal varlığını devretmiş olduğu, diğer mirasçısı olan davacı kızına terekeden mal intikal etmediği sonucuna varılmaktadır.

Esasen yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Bir başka ifade ile murisin iradesi önem taşımaktadır. Mahkemece toplanan deliller yukarda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, miras bırakının yapmış olduğu temlikle ilgili olarak gerçek amaç ve iradesinin mirasçıdan mal kaçırmak olduğu ve bu amaçla temliklerin gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile reddi yönünde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.5.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3438, Karar No: 2014/5605, Tarih: 30.04.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/3438 E.  ,  2014/5605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki geçit irtifakı kurulması davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 09.01.2014 gün ve 2013/12876-2014/392 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş hükmü davalı... vekili temyiz etmiş, karar Dairemizin 09.01.2014 tarihli 2013/12876 Esas 2014/391 sayılı Kararı ile onanmıştır.

Davalı ... vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Her ne kadar mahkemece geçit bedeli 6.815,00 TL olarak belirlenmiş ise de geçit kurulan alternatif içerisinde bulunan davalıya ait duvar bedeli geçit bedeline dahil edilmemiştir. Öte yandan dava konusu taşınmazın 2011 tarihi itibariyle metrekare değeri 125,00 TL olarak belirlenerek geçit bedeli hesaplanmış ise de dava konusu taşınmaza ilişkin olduğu anlaşılan 2003/347 Esas sayılı tenkis davası için hazırlanan bilirkişi raporunda taşınmazın 2010

tarihi itibari ile metrekare değerinin 200,00 TL olduğu belirtilmiştir. Üstelik her iki heyet raporunda da aynı mülk bilirkişisinin yer aldığı anlaşılmıştır. Bu durum karşısında mahkemece geçit bedelinin çelişkiler giderilerek hüküm tarihine yakın bir şekilde yeniden belirlenmesi ve davalının duvarının da yıkıldığı anlaşıldığından katlanılan bu zararı da hesap edilecek geçit bedeline eklenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile onamaya ilişkin Dairemizin 09.01.2014 tarihli, 2013/12876 Esas 2014/392 Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA, temyiz olunan mahkeme kararının açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 30.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9974, Karar No: 2024/10095, Tarih: 23.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/9974 E.  ,  2024/10095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/63 E., 2024/126 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verilmesi halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesinde öngörülen kesinlik sınırına tabidir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davalılar vekilleri tarafından temyize konu edilen miktarlar karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgililere iadesine,

23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2748, Karar No: 2024/3987, Tarih: 30.05.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/2748 E.  ,  2024/3987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2005/306 E., 2009/373 K.

HÜKÜM : Ret

Taraflar arasındaki tapu iptali ve terkin ve el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davaya konu Erdemli ilçesi ... kasabasında kain 8145,00 metrekare miktarındaki 1231 nolu parselin tapuda davalılar adına kayıtlı olduğunu, davalılar adına tapuda kumluk olarak kayıtlı 1231 nolu parselin yaklaşık 2870 metrekaresinin ekte sundukları krokiden de anlaşılacağı üzere kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, Anayasanın 43 üncü maddesi ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümleri uyarınca kıyı şeridinde kalan alanların Devletin hüküm ve tasarrufunda ve kamunun ortak yararlanmasına açık yerlerden olduğunu, davalıların bu yerdeki kullanımlarının tamamen haksız olduğunu ve hiçbir yasal ve haklı temele dayanmadığını ileri sürerek davalılar adına olan tapu kaydının iptalini, haksız tecavüzlerinin önlenmesini ve bu yerin tapu kaydının iptali ile tespit harici bırakılmasını istemiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, 5841 sayılı Yasanın 2 nci maddesi ile değişik 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, 3402 Sayılı Kadastro Kanununda 5841 sayılı yasa ile yapılan değişiklik düzenlemesinin Anayasaya aykırılık teşkil ettiğine dair açılan iptal davası ve itiraz başvuruları sonucunda; hak düşürücü süreye ilişkin 12 nci maddeye eklenen cümlenin Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarihli ve 2009/31 E., 2011/77 K. sayılı kararı ile iptaline karar verildiğini, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı karşısında yerel mahkeme kararının yasa ve mevzuata açıkça aykırı hale geldiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca açılan tapu iptali ve terkin ve al atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.T.C. Anayasası'nın ''Kıyılardan Yararlanma'' başlıklı 43 üncü maddesi,

2. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci ve 6 ncı maddeleri,

3.3. 28.11.1997 tarihli ve 1996/5 E., 1997/3 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca açılan tapu iptali ve terkin ve al atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.T.C. Anayasası'nın ''Kıyılardan Yararlanma'' başlıklı 43 üncü maddesi,

2. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci ve 6 ncı maddeleri,

3.3. 28.11.1997 tarihli ve 1996/5 E., 1997/3 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme

Hemen belirtmek gerekir ki; işin esası bakımından 5841 sayılı Yasa'nın yürürlüğü döneminde davanın hak düşürücü süreden reddedilmiş olması doğrudur. Ancak anılan Yasa'nın ilgili hükmü Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarihli ve 2009/31 E., 2011/77 K. sayılı kararı ile iptal edilmiş ve karar 23.7.2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümezse de 10.03.1969 tarihli ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptalin kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemeyeceği, ancak henüz devam eden uyuşmazlıkların iptal kapsamında bulunacağı açıktır.

Bu durumda, davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin olarak verilen kararın Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca; işin esasının 28.11.1997 tarihli, 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre değerlendirilmesi, davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde de, 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa hükümleri de gözetilerek taraf iddiaları doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması bakımından kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de; adlarına gerekçeli karara ilişkin tebligat işlemi yapılan bir kısım davalıların karar başlığında gösterilmemiş olması da doğru değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden davacı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

30.05.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1619, Karar No: 2025/2321, Tarih: 05.03.2025

**9. Hukuk Dairesi         2025/1619 E.  ,  2025/2321 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/241 E., 2024/629 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı işyerinde çalıştığını, sendika üyesi olduğunu, davacının ticaret meslek lisesi mezunu olduğunu, işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca deneme süresi sonunda kesin kabul esnasında davacının 2 (iki) üst dereceye intibak ettirilmesi gerektiğini; ancak davalı Kurum tarafından ticaret meslek liselerinin lise muadili teknik öğrenim veren okul olmadığı gerekçesiyle kesin kabul sırasında 2 (iki) derece yerine 1 (bir) derece verildiğini, bu nedenle ücret alacaklarının da eksik ödendiğini ileri sürerek davacının kesin kabul esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespiti ile fark ücret, fark akdi ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının işe alındığı tarihte işyerine ibraz ettiği diploma gereği alındığı iş ve meslek kolu ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığından deneme süresinde bir kademe artırıldığını, müvekkili ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında yapılan koordineye göre 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (6764 sayılı Kanun) ile 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un (3795 sayılı Kanun) 3. maddesinde yapılan değişiklik ile 09.12.2016 tarihinden önce meslek lisesi mezunu olarak işe başlatılan işçilerin, lise muadili teknik öğrenim veren okul mezunu olarak sayılamayacağını ve bu nedenle de toplu iş sözleşmeleri gereğince deneme süresi sonucunda verilen ilave bir üst ücret derecesine hak kazanmalarına imkân bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI