muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6325, Karar No: 2015/9519, Tarih: 29.12.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/6325 E.  ,  2015/9519 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2012/188573

MAHKEMESİ : Adana 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/06/2012

NUMARASI : 2011/890 (E) ve 2012/680 (K)

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun’da öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün BOZULMASINA, bu aykırılık yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca, temyiz edilen kararın açıklanan noktasının; hükümden TCK’nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılıp, yerine '' 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı iptal kararı da gözetilerek,kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak, TCK’nın 53. maddesinin uygulanmasına," ibaresi yazılmak suretiyle DÜZELTİLMESİNE ve başkaca yönleri Kanuna uygun bulunan hükmün bu bağlamda tebliğnameye uygun olarak, ONANMASINA, 29/12/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

Muhalefet Şerhi

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı,

1- Konut ve işyeri gibi kapalı yerlerde arama yapılırken, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulmaması nedeniyle arama işleminin hukuka aykırı olup olmadığına,

Muhalefet Şerhi

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı,

1- Konut ve işyeri gibi kapalı yerlerde arama yapılırken, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulmaması nedeniyle arama işleminin hukuka aykırı olup olmadığına,

2- Suç eşyasının hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil olmasından dolayı hükme esas alınamaması karşısında; sanıkların ikrar niteliğinde kabul edilebilecek beyanları olsa bile maddi delillerle desteklenmeyen ikrarına itibar edilip edilemeyeceğine ve mahkumiyete yeterli başkaca delil olup olmadığına,

3- Bu hususların CMK'nun 230/1-b maddesi hükmü gereğince yerel mahkemece gerekçeli kararda tartışılması gerekip gerekmediğine, hukuka kesin aykırılık oluşturan gerekçesizliğin, temyiz mercii olan Yargıtay tarafından giderilip giderilmeyeceğine ilişkindir.

1- Ceza usul hukukunda, re’sen araştırma ilkesi ve vicdani delil sistemi geçerli olup, amaç maddi gerçeğe ulaşmaktır. Maddi gerçek, hukuka uygun elde edilen her türlü delille ispatlanabilir. Anayasa'ya göre, kanuna aykırı olarak elde edilen bulgular delil olarak kullanılamaz (m.38/6). CMK uyarınca, yüklenen suç, ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş olan delillerle ispat edilebilir (m. 217/2). Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse, reddolunur (m.206/2-a). Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması, hukuka kesin aykırılık sebebidir (m. 289).

5271 sayılı CMK’nda “arama ve elkoyma” işlemine dair usul ve esaslar (m. 116-134) düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 119. maddesinin 4. fıkrasında Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulacağı şarta bağlanmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu da, 25.11.2014 tarih ve 2014/166-514 sayılı Kararında hukuka aykırı olarak yapıldığı kabul edilen aramada elde edilen maddi delil dışındaki diğer delillerin (somut olayda ikrarın) mahkûmiyet için yeterli olup olmadığı konusu tartışılırken şu sonuca varmıştır: "Hukuka uygun olmayan arama işlemi sonucunda ele geçen delillerin hükme esas alınamayacağının belirlendiği olayda; ... arama işleminin hukuka aykırı yapılması nedeniyle ele geçirilen ruhsatsız tabancanın hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş olmasından dolayı hükme esas alınmayacağı... başkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulması usul ve kanuna aykırıdır."

Daire çoğunluğu, CGK'nun arama esnasında iki arama tanığının bulundurulmamasının sonuca etkili olmayan nisbi aykırılık olduğuna ilişkin Kararlarına dayanmakta ise de Anayasa Mahkemesinin, 19.11.2014 tarih ve 2013/6183 Başvuru Numaralı Kararında, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan yapılan arama sonucunda elde edilen hukuka aykırı delillerin hükme esas alınarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermesi üzerine CGK, Anayasa Mahkemesinin anılan kararı karşısında, bu kabullerinden vazgeçtiğini açıkça belirtmiştir: “Her ne kadar daha önceki kararlarda, sırf arama sırasındaki şekle ilişkin bu koşulun ihlal edilmesine dayanılarak aramanın hukuka aykırı sayılamayacağı ve ele geçen delillerin de 'hukuka aykırı biçimde elde edilmiş delil' olarak nitelenemeyeceği sonucuna ulaşılmış ise de, Anayasa Mahkemesi, konutta arama tanıkları hazır bulundurulmadan yapılan arama ile Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdiğinden, CMK'nun 119/4. maddesinin amir hükmüne aykırı olarak kapalı alanlarda yapılan aramalarda o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi hazır bulundurulmadan icra edilmişse aramanın hukuka aykırı olduğunun ve arama sonucu elde edilen suça konu eşyanın hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil niteliğinde bulunduğunun kabulü gerekir.” (CGK, 28.04.2015, 2013/464 E., 2015/132 K.).

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de Aydemir/Türkiye davasında (17811/04, 24.05.2011), arama esnasında hazır bulunması gereken görevli veya bulunması gerekenler yer almadan konutta yapılan aramanın, AİHS'nin 8. maddesinde düzenlenen özel hayatın ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir (www.inhak.adalet.gov.tr/ara/karar/aydemir.pdf).

Somut olayda mahkemece, CMK hükümleri uyarınca arama yapılmasına karar verilmesi üzerine, belirtilen yerlerde kolluk tarafından yapılan arama sonucunda suça konu eşya bulunup el konulmuş ise de, arama işlemi CMK'nun 119/4. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtiyar heyetinden veya komşulardan kimse bulundurulmadan gerçekleştirildiği için, el konulan ve mahkumiyete esas alınan eşya hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil niteliğindedir. Dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın cezalandırılmasına imkân yoktur. Bilirkişi raporu aramada ele geçen ürünün değerlendirilmesine yönelik bir araçtır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin “Karar alınmadan yapılacak arama” başlıklı 8. maddesinde, bir arama emri ya da kararı aranmadan arama yapılabilecek hallerden “ilgilinin rızası” ibaresi Danıştay 10. Dairesinin 13.03.2007 tarih, 2005/6392 E., 2007/948 K. sayılı Kararı ile; “Anayasanın "Temel Haklar ve Ödevleri" kısmında yer verilen "özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığı hakkı" dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez kişiliğe bağlı temel haklardandır. Anayasanın 20. ve 21. maddelerinde bu hakkın hangi hallerde ve nasıl sınırlanabileceği belirtilirken, anılan hakların "vazgeçilmez" niteliği nedeniyle sınırlama usulleri içinde ilgilinin rızası"na yer verilmemiştir. ... Anayasanın sıkı bir şekilde korumakla yetinmeyip, sınırlama ölçütlerini de sıkı kurallara bağladığı temel haklardan olan "özel hayatın gizliliği" ve "konut dokunulmazlığı" hakkından tümüyle vazgeçilmesi anlamına gelen "rıza" müessesesinin bu hakların ihlalini kolaylaştıracağı ve Anayasa ile getirilen korumayı işlevsiz kılabileceği açıktır. Bu durumda, dava konusu yönetmeliğin 8. maddesinin (f) bendindeki "ilgilinin rızası" ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle İPTAL edilmiştir. Pozitif hukukumuzda, ilgilinin rızası ile arama yapılabileceğine veya hukuka aykırı aramanın ilgilinin muvafakatı ile geçerlilik kazanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

2- CMK'nun "İfade alma ve sorguda yasak usuller" başlıklı 148. maddesine göre "şüphelinin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilâç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz. ...Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez." Maddede yasak sorgu yöntemleri sayılırken, bir kaç yöntem sayıldıktan sonra "gibi" ifadesiyle, sayılan ruhsal ve bedensel müdahalelerin tahdidi (sınırlı) değil, tadadi olarak (örnek olarak) sayıldığı açıktır.

Arama işlemi Kanun'un öngördüğü usullere uygun olarak gerçekleştirilmemişse, bu yolla elde edilen delil hukuka aykırı olduğu gibi suçun maddi unsuru olan ancak hukuka aykırı olarak elde edilen bu deliller sanığın önüne konulup, buna karşı diyecekleri sorularak alınan savunmanın dış müdahaleler olmaksızın, özgür iradeye dayanılarak yapıldığı söylenemez. Nasıl ki sanığın talep etmesine veya yasal zorunluluk bulunmasına rağmen müdafii atanmadan ya da yasal hakları hatırlatılmadan alınan savunması hukuka aykırı olup, bu şekilde alınan savunmada suçun ikrar edilip edilmediğine bakılmaz ya da yasak yöntemlerle (CMK m. 148) alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde edilen deliller hukuka aykırı olacağından, ikrar olarak kabul edilen bu itiraflar mahkûmiyete esas alınamaz. Aynı şekilde hukuka aykırı biçimde elde edilip, "delil" olma özelliği bulunmamasına rağmen, suçun sübutuna en büyük delil olarak sanığa gösterilerek alınan savunmadaki "ikrar" özgür iradeye dayalı olmayacağından, değer atfedilmemelidir.

Usulsüz olarak gerçekleştirilen arama işlemi sonucunda elde edilen suçun konusu ve maddi unsuru olan eşya ele geçmeden yapılacak savunma ile suçun konusu eşyanın ele geçirilmesinden sonra yapılacak savunma aynı olacak mıydı? Cumhuriyet savcısı veya Hâkim, hukuka aykırı olarak elde edildiğini belirterek, suça konu eşya ele geçmemiş gibi sanıktan savunma yapmasını isteselerdi sanık aynı şekilde suçunu ikrar edecek miydi? Suçun maddi unsuru ortada yokken ikrarda bulunulsa bile bu ikrar soyut kalacağından, mahkumiyete yeterli delil olarak kabul edilemez. CMK'nun amir hükümleri karşısında, hukuka "mutlak aykırılık”, “nisbi aykırılık” ayırımının yapılması mümkün değildir. Hukuk kurallarına aykırılık kavramı bir bütündür. Hukukun uygulanmasında hukuka uygun olmayan bir şeyin üzerine meşru bir şey bina edilemez. Sistemimiz, delile değil hukuka üstünlük tanımaktadır. Bu durumda sanıklar suçu ikrar etse de da maddi delillerle desteklenmiş sayılmayacağından ikrar soyut kalacak ve mahkumiyete esas alınamayacaktır.

3- Anayasa'nın 141. maddesine göre "mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." CMK'nun 34/1 ve 230. maddelerinin amir hükümlerine göre; "Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230 uncu Madde göz önünde bulundurulur." “Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, iddia ve savunmada ileri sürülen görüşler, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir.”

Bu amir hükümlere göre; mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, ... dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir” iken, gerekçeli kararda bu hususlara hiç değinilmemiştir. Kararın bu yönüyle gerekçesiz olması başlı başına hukuka kesin aykırılıktır (CMUK m. 308/7, CMK m. 289/1-g). Bu durum adil yargılanma hakkını ihlal edici nitelikte olduğundan, hükmün bozulmasını gerektirir.

Açıklanan pozitif hukuk normları, AİHM, Anayasa Mahkemesi ve CGK Kararları karşısında; “hukuka aykırı biçimde” elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Bu husus, Avrupa İnsan Haklari Sözleşmesi’nin 6. maddesinde yer alan ve Anayasamıza da eklenen (m. 36) adil yargılanma hakkının ve özel hayatın gizliliğinin gereğidir.

Açıklanan gerekçelerle, hukuka uygun biçimde elde edilmiş, mahkumiyete yeterli başkaca delil bulunmaması ve bu hususların yerel mahkemece tartışılıp değerlendirilmemesi nedeniyle yerel mahkeme kararının öncelikle bu gerekçeyle bozulması gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/13793, Karar No: 2017/5485, Tarih: 19.09.2017

**16. Hukuk Dairesi         2015/13793 E.  ,  2017/5485 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada 8; 165 ada 8; 167 ada 15, 16, 17; 170 ada 20, 44 parsel sayılı 766.09; 61.413.23; 891.08; 2.591.44; 2.436.83; 3.594.11 ve 24.252,5 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 111 ada 8 ve 167 ada 15 parsel sayılı olanlar tapu kaydı, harici taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ...; 170 ada 20 parsel aynı nedenle ...; 167 ada 17 parsel aynı nedenle ...; 167 ada 16 parsel aynı nedenle ...; 170 ada 44 parsel sayılı taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına; 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 8/16 hissesi ise tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak, pay devri ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ...; 4/16 payı davacı ...; 1/16’şardan 4/16 payı ise davalılar ..., ..., ... ile ... adlarına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazlardan 111 ada 8, 167 ada 15, 16, 17 ve 170 ada 44 sayılı parsellerin muris ...’den; 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazın ise ...’dan geldiği ve terekenin taksim edilmediği; ayrıca 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazda hissesinin eksik yazıldığı; her ne kadar tutanakta muris ...’nin hissesini Hüseyin Hilmi’ye sattığı yazılı ise de bunun doğru olmadığı, zira murisin satış tarihinde fiil ehliyeti bulunmadığı iddiasına dayanarak tüm taşınmazların 1/3 hissesinin adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- 167 ada 15, 16, 17; 111 ada 8 ve 170 ada 20 parsel sayılı taşınmazlara yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bu taşınmazların kayıt malikleri aleyhine muris muvazaasına dayanılarak açılan bir dava bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün bu parseller bakımından ONANMASINA,

2- 165 ada 8 parsel sayılı taşınmaz ile 170 ada 44 sayılı parsellere yönelen temyiz itirazlarına gelince; 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 4/16 payı davacı ... adına, 8/16 payı davalı ... adına, 1'erden 4/16 payı da davalı ..., ..., ... ve ... adlarına kayıtlı olup, davalılar ..., ..., ... ve ... aleyhine muvazaa iddiasıyla açılan bir dava bulunmadığına göre; bu davalıların paylarına yönelen temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 165 ada 8 parsel sayılı taşınmaz ile 170 ada 44 sayılı parsellere yönelen temyiz itirazlarına gelince; 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 4/16 payı davacı ... adına, 8/16 payı davalı ... adına, 1'erden 4/16 payı da davalı ..., ..., ... ve ... adlarına kayıtlı olup, davalılar ..., ..., ... ve ... aleyhine muvazaa iddiasıyla açılan bir dava bulunmadığına göre; bu davalıların paylarına yönelen temyiz itirazları yerinde değildir.

165 ada 8 parselde davalı ... adına kayıtlı bulunan 8/16 pay ile 170 ada 44 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise; davacı 170 ada 44 parsel sayılı taşınmazın ortak muris ... ’dan, 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazın ise diğer ortak muris ...’dan kaldığını terekelerinin taksim edilmediğini, bu nedenle taşınmazlarda 1/3 payı olması gerektiğini ileri sürmüş; 165 ada 8 parselin tespitinde her ne kadar ...’nin kendisine düşen miras payını 1986 yılında Hüseyin Hilmi’ye satıp zilyetliğini devrettiğinden söz edilmiş ise de; o tarihte ...’nin ileri derecede Alzheimer hastası olduğundan fiil ehliyetinin bulunmadığını iddia etmiştir. Davalı ... ise 170 ada 44 parsel sayılı taşınmazı tespite esas 6.12.1983 tarih 5 sıra nolu tapu kaydı ile muris ...’dan kayden satın aldığını; ... 'ın 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazdaki hissesini ise 1981 tarihli noter senedi ile satın aldığını ve satış tarihinde murisin ehliyetsiz olmadığını savunmuştur. Bu savunma üzerine davacı vekili kanuni süresi içerisinde davalı ...’ın cevap dilekçesine karşılık verdiği 30.4.2013 havale tarihli cevaba cevap dilekçesi ile muris ...’nin, davalı ...’ye taşınmazları bağışladığı halde tapuda satış olarak gösterdiğini, dolayısıyla taşınmazların davalı ...’ye devrinin muvazaalı olduğunu belirterek iddiasını değiştirmiştir. Hal böyle olunca; uyuşmazlık bu 165 ada 8 parseldeki davalı ...’nin 8/16 payı ve 170 ada 44 parselin tamamı yönünden davalı ...'ye yapılan devrin muvazaalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hal böyle olunca; çekişmeli 170 ada 44 ve 165 ada 8 parsel sayılı taşınmazlar başında yeniden keşif yapılarak; olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgular araştırıldıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup, davacı vekilinin 170 ada 44 parsel sayılı taşınmazın tamamına; 165 ada 8 parselde Hüseyin Hilmi adına kayıtlı bulunan 8/16 paya yönelen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan bu nedenlerle BOZULMASINA, 19.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8905, Karar No: 2015/2423, Tarih: 17.02.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/8905 E.  ,  2015/2423 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ZONGULDAK 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2013/72-2014/6

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davalının ........... Merkezi Müdürlüğünde kadrolu öğretmen olduğunu, Milli Eğitim Bakanlığının 2004/65 ve 2005/95 numaralı genelgeleri doğrultusunda rehber öğretmeni olmayan okullarda Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerini yürütmek için ikinci bir okulda görevlendirildiğini, ..........Eğitim Uygulama Okul ve İş Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ek ders ücretlerinin %25 fazla ödendiğini, ek ders ücretlerinin %25 fazla ödenmesinin özel eğitim amaçlı okullarda olduğunu, davalının görev yaptığı yerin böyle bir okul olmadığını belirterek, davalıya fazla olarak ödenen 1.466,23.TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında; olayda zamanaşının dolduğunu, 2008-2012 yılları arasında fazla ödeme almadığını, aldığı ek ders ücretinin yasa ve yönetmeliklere uygun olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, verilen hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, davalıya haksız yere ödendiği iddia edilen ek ders ücretinin, sebepsiz zenginleşme kuralları gereği iadesi talebine ilişkindir.

TBK. md. 77/1'e göre; zenginleşen başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; TBK. md. 79 ve 80'de "aynen geri verme ilkesi"ne göre düzenlenmiştir.

Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakılacak olur ise; Devlet Memurları Kanununu 176.maddesinin 1.fıkrasında, "....Bu kanunun 89.maddesi gereği, kendilerine ek ders görevi verilenlere ek ders ücreti ödeneceği...." hususu düzenlenmiş; aynı maddenin 2.fıkrasında ise "..Bu ücretlerin, özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda görevli öğretmenlere....... % 25 fazlası ile ödeneceği..." hükme bağlanmıştır.

Davaya konu edilen alacak da, ödenen bu fazla ücretten kaynaklanmaktadır.

Dosyada mevcut belgeden, davalı öğretmenin, görevli olarak gittiği eğitim kurumunun "......... Lisesi" olduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu edilen alacak da, ödenen bu fazla ücretten kaynaklanmaktadır.

Dosyada mevcut belgeden, davalı öğretmenin, görevli olarak gittiği eğitim kurumunun "......... Lisesi" olduğu anlaşılmaktadır.

Öyle ise, mahkemece; davalının görevlendirildiği bu okulun, Devlet Memurları Kanununun 176/2'de belirtilen; özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurum olup olmadığı araştırılıp, belirlenmesinden sonra, eğer maddede ifade edildiği gibi, bu nitelikte bir kurum ise, şimdiki gibi davanın reddine karar verilmesi, aksi halde hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.