muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2774, Karar No: 2012/5535, Tarih: 10.05.2012

Tüm  bunların  yanında  4721  sayılı  Türk  Medeni  Kanununun “ sorumluluk” kenar  başlığını  taşıyan  1007.  maddesi “ tapu  sicilinin  tutulmasından doğan bütün   zararlardan devlet  sorumludur” hükmünü  içermektedir. Devletin  buradaki sorumluluğu kusursuz  sorumluluktur. Kusursuz  sorumluluk, tapu  siciline bağlı  çıkarların   ve  ayni  hakların  yanlış  tescil  sonucu  değişmesi ya da  yitirilmesi  ile  bu  haklardan   yoksun   kalınması  temeline  dayanır. Çünkü  sicillerin  doğru  tutulmasını  üstlenen  ve  taahüt eden  devlet, gerçeğe  aykırı  ve  dayanaksız   kayıtlardan  doğan  zararları  da  ödemekle   yükümlüdür. Bu  itibarla  kadastro  görevlilerinin  dayanaksız  ya da  gerçek   duruma  uymayan  kayıtlar  düzenlemeleri  ve taşınmazın niteliğinde yanlışlık  yapmalarını da aynı kapsamda  düşünmek  gerekir. Zira  tapu   işlemleri kadastro  tespiti  işlemlerinden  başlıyarak  birbirini   takip  eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamalarındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğu  kuşkusuzdur.

Somut olaya  gelince; çekişmeli  296 sayılı  parselin 1969 yılında 101.812 m²  miktarlı  olarak  tapulama  suretiyle kişi adına  tescil edildiği, değişik  tarihlerde   satış ve  intikal  suretiyle el değiştirdiği bu arada Hazine tarafından Karasu Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1988/250  esas  sayılı  dava  sonunda,  taşınmazın  13.350  m²'lik  bölümünün  kıyı  kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptaline ilişkin kararın 1994 yılında kesinleştiği, ancak henüz ilam infaz edilmeden taşınmazın 101.812 m² olarak 1995 yılında davacıya satıldığı, taşınmaz davacı adına kayıtlı iken yukarıda sözü edilen ilam 25.3.2008 tarihinde infaz edilerek 13.350 m²'lik bölümünün davacı tapusundan terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, davalı Hazine zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de, terkin tarihine kadar davacının tapu maliki olması, bir kimsenin kendi adına kayıtlı taşınmaz bedeli için dava açmasına olanak bulunmaması ve zararın terkinle gerçekleştiği gözetildiğinde, zamanaşımının tapunun terkin tarihinden itibaren başlatılması gerektiği açık olup, terkin tarihi olan 25.3.2008 ile dava tarihi gözetildiğinde zamanaşımının geçmediği açıktır.

Öte yandan, özel mülkiyete konu teşkil etmeyecek nitelikteki taşınmazın kadastro ekibinin hatalı işlemi sonucu kişi adına tescil edilmesi işlemi, Devletin resmi görevlileri tarafından yapılmış olup, daha sonra kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle yine Hazine tarafından açılan dava sonucu tapunun iptalinin sağlanması kusurlu bir davranış olduğu gibi, Hazinenin 1994 yılında kesinleşen ilamı uzun yıllar infaz ettirmemekle kusurlu davrandığı da tartışmasızdır.

Öte yandan, özel mülkiyete konu teşkil etmeyecek nitelikteki taşınmazın kadastro ekibinin hatalı işlemi sonucu kişi adına tescil edilmesi işlemi, Devletin resmi görevlileri tarafından yapılmış olup, daha sonra kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle yine Hazine tarafından açılan dava sonucu tapunun iptalinin sağlanması kusurlu bir davranış olduğu gibi, Hazinenin 1994 yılında kesinleşen ilamı uzun yıllar infaz ettirmemekle kusurlu davrandığı da tartışmasızdır.

Tüm bu açıklamalar ışığında olaya bakıldığında; mülkiyet hakkı elinden alınan kimseye bir bedel ödenmesi gerektiği tartışmasız olup, davacının zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca kendi âkidine müracaat etme olanağına sahip olması, haksız eylemi nedeniyle ya da kusursuz sorumluluktan ötürü Hazine'ye karşı dava açmasını engellemeyeceği  gibi  Anayasanın  129. maddesinin  dördüncü  fıkrasında  yer   alan   memurlar  ve  diğer  kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat   davalarının, kendilerini  rücu  edilmek  kaydıyla  ancak  Devlete  karşı  açılabildiği  şeklindeki  hüküm gözetildiğinde, iş  bu davanın müstakil olarak Hazine'ye  karşı  açılması mümkün olduğu gibi, taşınmazı satan kişilere karşı da açılması mümkündür. Hatta, davacı dilerse her ikisine birden de dava açabilir.

Dolayısı ile Hazineye karşı açalan dava sonucunda bedele hükmedilmiş olması kural olarak doğrudur. Ancak mahkemece bedelin belirlenmesi bakımından yapılan incelemenin hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki; Davanın konusu olan bir taşınmazın değeri belirlenirken; cins ve nev'i, yüzölçümü, değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurları, varsa imar durumu vergi beyanı, resmi kurumlarca yapılmış değer takdirleri, arazilerde taşınmaz malın mevki ve koşullarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getirebileceği net gelir; arsa ise emsal satışlara göre olması gereken satış değeri, taşınmazda yapı var ise, resmi birim fiatları, maliyet hesapları ve yıpranma payı ile bedelin saptanmasında etkili olacak diğer objektif ölçülerin gözönüne alınmasında zorunluluk vardır.

Bunun sonucu olarak, arsa niteliğindeki taşınmazın emsalinin üstün ve eksik yönleri belirlenip karşılaştırma yapılarak zeminine, resmi birim fiatları esas alınıp yıpranma payının düşülerek üzerindeki muhdesat durumuna göre değerinin saptanması; taşınmazın tarım arazisi olması halinde net gelir üzerinden bilimsel yollarla değerinin belirlenmesi; her iki halde de yıpranma payının varsa değer kaybının düşülmesi, emsalin zorunluluk olmadıkça yakın ve benzer bölge ve yüzölçümlü olması, bu konuda taraflara emsal gösterme olanağının tanınması; bu yönden mahkemece de re'sen araştırma yapılması, bilirkişi kurullarının açıklanan hususları irdelemeye, saptamaya ve değerlendirmeye yetkin, sıfat ve yeteneğe sahip uzman bilirkişilerden oluşturulması icap eder.

Esasları yukarıda gösterilen tespitler yapılırken çekişmeli taşınmazın niteliğinin diğer deyişle arsa veya arazi olduğunun 17.4.1998 tarih 1996/3 esas ve 1998/1 sayılı İnançları Birleştirme Kararı içeriği ve sonucu ile birlikte gözetilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur. Diğer yandan, Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararında değinildiği gibi, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı (1/1000 ölçekli) imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerlerde bulunması; imar planında yer almayan taşınmazın arsa sayılabilmesi için ise, belediye veya mücavir alan sınırları içinde ve belediye hizmetlerinden yararlanan meskun yerler arasında yer alması zorunluluğu da dikkate alınmalıdır.

Hal böyle olunca, yukardaki ilkeler uyarınca belirlenecek bedele hükmedilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Hazinenin temyiz itirazları yerindedir; kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, gerekçede oyçokluğu ile sonuçta oybirliğiyle 10.05.2012  tarihinde karar verildi.

-KARŞI OY YAZISI-

Çekişme konusu 296 parsel sayılı taşınmaz kadastro sırasında 101812 m² olarak 1969 yılında N.. Ö.. adına tespit edildikten sonra aynı tarihte çap üzerinden Mehmet Selçuk'a satıldığı ve pay temlikleri, intikaller sonucu paylı mülkiyete dönüşen taşınmaz hakkında hazine tarafından 988/250 esas no ile açılan kayıt terkini davası sonucu istek mahkemece kısmen kabul edilerek 1992/41 sayılı kararla taşınmazın 13350 m²'lik bölümünün tapusunun iptali ile kütük dışı bırakılmasına karar verildiği ve kararın 30.09.1994 tarihinde kesinleştiği, ancak bu arada karar infaz ettirilip anılan bölümün kütükten terkini sağlanmadığından bundan istifade eden eski maliklerce 101812 m² olarak taşınmazın eldeki davanın davacısı kooperatife satıldığı, bu defa                             sicil kaydı kooperatif üzerindeyken kayıt terkinine ilişkin hükmün 25.03.2008 tarihinde infaz edilerek taşınmazın 13350 m²'lik bölümüne ilişkin sicil kaydının iptal edildiği ve mütebaki 88.462 m²'lik kısmın kooperatif üzerinde bırakıldığı bunun üzerine kooperatif tarafından 18.01.2011 tarihinde iptal edilen bölüm bakımından hazine aleyhine tazminat isteğiyle eldeki davanın açıldığı ve mahkemece Türk Medeni Kanununun 1007.maddesi hükme gerekçe yapılarak tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, Türk Medeni Kanununun 1007.maddesinde öngörülen sorumluluk kusursuz sorumluluk olup, hazinenin sorumlu tutulabilmesi bakımından;

a)-Tapu sicilinin tutulmasından dolayı bir zararın doğmuş bulunması,

b)-Memurun hukuka aykırı eyleminin olması,

c)-Zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunması, yani illiyet bağının kesilmemiş olması koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki, Türk Medeni Kanununun 1007.maddesinde öngörülen sorumluluk kusursuz sorumluluk olup, hazinenin sorumlu tutulabilmesi bakımından;

a)-Tapu sicilinin tutulmasından dolayı bir zararın doğmuş bulunması,

b)-Memurun hukuka aykırı eyleminin olması,

c)-Zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunması, yani illiyet bağının kesilmemiş olması koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu koşullara göre, davacının iddia ettiği zararın tapu sicilinin tutulmasından kaynaklandığını kesinlikle söylemek olanaksızdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 1007.maddesinde yazılı mesuliyet Devletin bu işte çalıştırdığı memurların hata yapmaması hususunda ihtimam ve nezaret göstermesi vecibesine istinat eder. (İmre kusursuz mesuliyet halleri 1949 s. 197)

Oysa, somut olayda, tazminat isteğinin dayandırıldığı hukuki sebep sicilin ta baştan itibaren oluşturulmasına ilişkin işlemlere ait olmayıp sonradan meydana gelen sebebe bağlı olduğu ve sonradan doğan duruma göre de sicilin tutulmasıyla ilgili olarak tapuda  görevli memurların yaptığı bir işlem bulunmadığı gibi buna bağlantılı olarak hukuka aykırı bir eylemin varlığından da bahsedilemez. Öyleyse iddia edilen zararın tapu sicilinin tutulmasından doğmadığı aksine davacı ile bayii arasındaki şeklen gözüktüğü halde gerçeği yansıtmayan sicil kaydının satışına ilişkin işlemden kaynaklandığı tartışmasızdır. Bir başka anlatımla mahkeme kararı uyarınca Türk Medeni Kanununun 705.maddesi hükmüne göre 13350 m²'lik bölüm için mülkiyeti kaybeden davacının bayiinin kesinleşen kararın infaz edilmemesinden yararlanıp hukuki varlığını koruyan 88.462 m²'lik kısmın mülkiyetiyle birlikte aslında var olmayan ve fakat kayıp edildiği halde şeklen mülkiyeti varmış gibi sicilde görünen 13.350 m²'lik bölümünde davacı kooperatife satılması nedeniyle bir yön itibarı ile davacının bayiinin haksız bir iş, haksız işlemi ve fiili sonucu davacı kooperatifin zararının doğduğu sabittir. Ancak, zararın doğumunda hazinenin elde ettiği kararı geç infaz ettirmesinin etkili olmayacağıda söylenemez. O halde, mahkemece hükmün Borçlar Kanununun 189 ve özellikle 193.maddesi ve devam eden zapta karşı tekeffüle ilişkin düzenlemeleri yerine Türk Medeni Kanununun 1007.maddesine istinat ettirilmiş olmasının doğru olduğu kabul edilemez.

Diğer taraftan hukukumuzda hakların yarışması (telahuku) mümkün görüldüğü gibi sorumluluğun yarışması da olanaklıdır.

Hal böyle olunca, taraflar arasındaki çekişmenin Borçlar Kanununun 41, 50, 51, 141. maddeleri ile 189 ve takip eden maddelerinde öngörülen yasal düzenlemeler gözetilip, değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken olaya uygun düşmeyen Türk Medeni Kanununun 1007.maddesinin hükme dayanak yapılması doğru değildir.

Yukarıda değinilen gerekçelerle sayın çoğunluk görüşüne iştirak edemiyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2015/15694, Karar No: 2016/5713, Tarih: 05.04.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/15694 E.  ,  2016/5713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/04/2014

NUMARASI : 2013/505-2014/299

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın dava şartı(görev) yokluğu nedeniyle reddine yönelik verilen hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine mahkemece hükmolunan miktarın temyiz kesinlik sınırı altında kaldığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine yönelik olarak verilen ek kararın da süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR-

Davacı vekili, müvekkili tarafından yapılan icra takibinde davalının asıl borcu ödeyip takibe itiraz ettiğini, vekalet ücretini ödemediğini belirterek, vekalet ücreti yönünden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının, usule uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asliye hukuk mahkemelerinin itirazın iptali davalarındaki görevinin takipten önce meydana gelen uyuşmazlıklarla sınırlı olduğu, takip sonrasındaki faiz, vekalet ücreti vs. uyuşmazlıklar takip hukukunu ilgilendirdiğinden bu uyuşmazlıklarla ilgili yargılama görevinin icra mahkemesine ait olduğu, ancak icra mahkemesi, genel mahkeme niteliğinde olmadığından görevsizlik kararı verilmesinin mümkün görülmediği gerekçeleriyle davanın dava şartı (görev) yokluğundan reddine karar verilmiş, bu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine mahkemece 11.05.2015 tarihli ek karar ile hükmolunan miktarın temyiz kesinlik sınırı altında kaldığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiş, bu ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

5219 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (HUMK) 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 5236 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HUMK’a eklenen Ek-4 maddede öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2014 yılı için 1.890,00 TL'dir.

Temyize konu edilen miktarın 1.563,35 TL olması nedeniyle 22/04/2014 tarihli karar kesin niteliktedir. Bu nedenle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin mahkemenin 11.05.2015 tarihli ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle 11.05.2015 tarihli ek kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 05/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2051, Karar No: 2016/3442, Tarih: 20.04.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/2051 E.  ,  2016/3442 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sanık hakkında 231 sayılı Vergi Usul Yasasına aykırılık suçlarından yapılan yargılama sonucunda; ... Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21.09.2011 tarihli hükmün sanık müdafiinin temyizi üzerine, 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin Dairemizin 26.12.2014 gün ve 2012/23835 esas, 2013/22493 karar sayılı bozma kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.01.2015 gün ve 11-2012/24015 sayılı yazısı ile 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesi ile değişik 308. maddesi uyarınca itirazda bulunulması üzerine dosya yeniden okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

Yargıtay Başsavcılığının itirazının, sanık hakkında şartları oluştuğu halde 5237 sayılı TCK'nun 58. maddesinin sanık hakkında uygulanmamasının aleyhe temyiz olmaması durumunda da eleştiri konusu yapılmayıp, bu hususun bozma nedenleri arasına yazılması gerektiğine ilişkindir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2007/10-71 esas-2007/98 karar, 2012/2-1491 esas-2013/313 karar, 2012/9-1447 esas-2013/628 karar, 2013/1-323 esas-2014/18 karar, 2013/8-120 esas-2014/209 karar ve 2013/8-451 esas-2015/6 karar sayılı ve bir çok kararında açıklandığı üzere;

“1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 320. maddesinde; “Yargıtay, temyiz dilekçesi ile layihasında irad olunan hususlar ile temyiz talebi usule ait noksanlardan dolayı olmuş ise temyiz dilekçesinde bu cihete dair beyan edilecek vakıalar hakkında tetkikler yapabileceği gibi hükme tesiri olacak derecede kanuna muhalefet edilmiş olduğunu görürse talepte mevcut olmasa dahi bu hususu tetkik eder”,

321. maddesinde ise; “Yargıtay, aleyhine itiraz olunan hükmü hangi cihetten kanuna muhalif görmüşse o cihetten bozar.

Hükmün bozulmasına sebep olan Kanuna muhalefet keyfiyeti, bu hükme esas olarak tespit edilen vakıalarda olmuş ise bu muameleler dahi aynı zamanda bozulur” hükümleri yer almaktadır.

Temyiz nedenini oluşturacak hukuka aykırılıklar Kanunun 307 ve 308. maddelerinde gösterilmiştir. CMUK'nun 307. maddesinin 1. fıkrasında, "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur" denildikten sonra 2. fıkrasında, "Hukuki bir kaidenin tatbik edilmemesi yahut yanlış tatbik edilmesini" kanuna muhalefet olarak belirtilmiş, 308. maddesinde ise sekiz bent halinde gösterilen hususlarda kanuna "mutlaka muhalefet" edilmiş sayılacağı kabul edilmiştir. Maddi hukuka aykırılıkların nelerden ibaret oldukları kanunda gösterilmemiş ise de bunların, kurulacak hükmün niteliğini etkileyen ve sonuç doğuran maddi hukuka aykırılıklar olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Bu maddelere göre, Yargıtay temyiz nedenleriyle bağlı olmaksızın, temyiz dilekçesinde ileri sürülsün veya sürülmesin son karara etkili olan tüm hukuka aykırılıkları kendiliğinden inceleyip hükmü bozabilecektir. Yargıtayca yapılacak denetimde, mevcut delillerin yerel mahkemece yanlış değerlendirildiği ve bu nedenle somut olaya ilişkin hukuki nitelemenin yanlış yapıldığı sonucuna varılırsa, karar esastan bozulmakla birlikte, uygulanması gereken hukuki kurallar da gösterilmelidir. Lehe temyiz davasında ise, suç niteliğinin belirlenmesinde yanılgıya düşüldüğü belirlenirse, cezanın tür ve miktarı yönünden önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamayacağı şartı ile kanuna aykırı olan hükmün bozulmasına karar verilmeli, suç niteliği dışındaki sair hallerde ise, yol göstermek ve uygulamada birliği sağlamak amacıyla eleştiri ile yetinilerek, aleyhe temyiz olmadığı vurgulanmak suretiyle hüküm onanmalıdır. Hükmün bozulmasını gerektiren başka bir nedenin bulunması halinde ise, yerel mahkemece düzeltilmesi mümkün olabilecek nitelikteki hukuka aykırılıklar da eleştiri konusu yapılmakla yetinilmeyerek bozma nedenine eklenmelidir. Böylece bozma üzerine kurulacak yeni hükümde cezanın tür ve miktarı yönünden kazanılmış hak gözetilerek hukuka aykırılıklar giderilmiş olunacaktır. Ancak, şartlarının oluşmasına karşın yerel mahkemece sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmaması gibi bazı hukuka aykırılıklar başka bozma nedeni bulunsa bile bozma nedenlerine eklenmemeli ve eleştiri ile yetinilmelidir. Zira bu halde, önceki hükmün sadece sanık lehine temyiz edilmiş olması nedeniyle, tespit edilen bu tür bir hukuka aykırılığın bozma üzerine verilecek hükümde 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesi gözetildiğinde giderilmesi imkanı bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; sanık hakkında şartları oluştuğu halde, yerel mahkemece tekerrür hükümlerinin uygulanmaması isabetsizliği, başka bozma nedenleri olsa bile, aleyhe temyiz olmadığından, CMUK'nun 326 son maddesi uyarınca değiştirilmesi imkanı bulunmayıp, bozma nedenleri arasına yazılamayacağı ve eleştiri konusu yapılmak ile yetinildiği cihetle, dosya içeriği ve Dairemizin kararındaki gerekçeye göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazları yerinde görülmediğinden KARARIN DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 6352 sayılı Yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nun 308/3. maddesi uyarınca itiraz konusunda karar verilmek, üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE, 20.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5558, Karar No: 2019/24039, Tarih: 23.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/5558 E.  ,  2019/24039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde kaloriferci ve bahçe bakımı işlerine yaparak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla mesai, ücret farkı, sosyal yardım, izin alacağı hafta sonu, ulusal bayram genel tatil ücretinin davalı işverenden tahsili ile ödenmeyen Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin davalı idarece tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekilleri, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın reddine dair verilen karar Dairemizin 2015/23081 Esas 2016/17861 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak devam edilen yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespit davasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bekletici sorun başlığı altında düzenlenen 165. maddesinin 1. fıkrasına göre, "Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir "denilmektedir.

Somut olayda Mahkemece davacının, davalı iş yerinde, 15.08.1999-15.06.2014 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiş ise de, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında davacının anılı tarihlerde başka işverenler yanında çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Güroymak Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/10 Esas sayılı dosyasında davacı ile davalı taraf arasında hizmet tespitine yönelik davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Bu halde Mahkemece açılmış olan bir hizmet tespiti davası olduğundan, hizmet tespitine ilişkin davanın sonucu eldeki davaya ilişkin ücret alacaklarını etkileyeceğinden, tespit davası bekletici mesele yapılarak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

Bu halde Mahkemece açılmış olan bir hizmet tespiti davası olduğundan, hizmet tespitine ilişkin davanın sonucu eldeki davaya ilişkin ücret alacaklarını etkileyeceğinden, tespit davası bekletici mesele yapılarak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

2-Kabule göre de davacının kaloriferci ve bahçe bakımı işlerinde çalıştığı görülmekle, mahkemece davacının yaptığı işin niteliği de dikkate alınarak gerekirse mahallinde keşif icra edilerek, davacının yapmakla yükümlü olduğu işler tespit edilmek sureti fiilen hangi saatler arasında ve ne kadar ara dinlenme ile mesai yaptığı, yaz ve kış saatlerinde yaptığı işler ile çalışma saatleri arasında farklılık bulunup bulunmadığı gerekirse şahitler yeniden dinlenerek belirlenmeli, yapılan işin niteliği ve iş yeri de göz önüne alınarak tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.