muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/7883, Karar No: 2019/372, Tarih: 14.01.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/7883 E.  ,  2019/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın, suça konusu faturaları kullanan şirketin ortağı ve müdürü olduğunu, fatura işleri ile şirketin diğer ortağı .... ’un ilgilendiğini, sahte fatura kullanılması konusunda bilgisinin bulunmadığını savunması nedeniyle, suçların unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Suça konu faturaların asıllarının, bu faturaları düzenleyen mükelleflerden veya bu mükelleflerin ve sanığın bağlı bulunduğu vergi dairesinden istenerek dosya içine konulması,

2- Suçlara konu olan faturaları düzenleyen şirketler hakkında düzenlenmiş vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

3- Aynı şirketler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

4- Faturaları düzenleyen şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kime verdiklerinin, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların verilmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

5- Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

a) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin; faturaları kullananlara ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

b) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

6- Tüzel kişilerde vergi kanunları yönünden sorumluluk 213 sayılı Kanun’un 10. ve 333. maddelerinde düzenlenmiş ve aynı Kanun’un 359. ve 360. maddelerinde öngörülen cezaların bu fiilleri işleyenler hakkında hükmolunacağı öngörülmüştür.

Tüzel kişilerin birden fazla kanuni temsilci bulunup da suç, eylem ve fikir birliği içinde işlenmemiş ise sorumluluğun, cezanın şahsiliği ilkesine bağlı olarak temsil yetkisinin bölüşümündeki ağırlık ve sınırlara göre suçun şeklî sorumlusuna değil, ayrıntısını bilen ve oluşumunda rolü olan temsilciye ait olacağı dikkate alınarak, bu kapsamda araştırma yapılıp sanığın sorumluluğunun ve suça ne şekilde katıldığının belirlenmesi,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

7- Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 21/10/2010 tarihli ve 2010/18683 Esas sayılı iddianamesinde sevk maddesi olarak VUK'nin 359/a-2 maddesi gösterilmiş ise de, iddianame anlatımına göre vergi suçu raporu ve mütalaya uygun olarak sanık hakkında "2006 takvim yılında sahte fatura kullanmak" suçundan kamu davası açıldığı; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b-1 maddesinde düzenlenen “sahte fatura kullanmak” suçu ile 359/a-2 maddesinde düzenlenen “muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma” suçunun birbirinden farklı ve bağımsız suçlar olduğu gözetilmeden, dava konusu olmayan “muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma” suçundan hüküm kurulması,

8- Suça konu faturalarının Aralık ayı KDV beyannamesinde kullanılması nedeniyle “21.01.2007” olan suç tarihinin, gerekçeli karar başlığında “2006” şeklinde yanlış yazılması,

9- Kabule göre; uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, kasten işlenmiş suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olan ve kazanılmış hakka konu edilemeyen 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ceza miktarı itibarıyla sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 14.01.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8040, Karar No: 2015/3606, Tarih: 13.04.2015

**6. Hukuk Dairesi         2014/8040 E.  ,  2015/3606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul(Kapatılan) 47. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 24/03/2014

NUMARASI : 2013/50-2014/102

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira borcu nedeniyle verilen senetten doğan alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, 03.09.2012 tarihinde açtığı dava ile davacı ile dava dışı T... Ç... arasında 30.12.2006 tarihli, bir yıl süreli, aylık 3.000 TL bedelli araç kiralama sözleşmesi bulunduğunu, kiracı Tercan'ın kira bedellerini ödeyememesi üzerine davalı kardeşi Özgür'ün 10.11.2007 düzenleme, 30.06.2008 vade tarihli 20.000 TL bedelli bonoyu davacıya verdiğini, borcun kaynağının taksi plakası kira sözleşmesinden kaynaklanıp, davalının kiracı olan kardeşinin kira borçlarını ödeyemediğinden kira borçlarını kendisi yüklenerek davaya konu senedi verdiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamını istemiş, davalı senet üzerinde malen kaydı bulunduğunu, davacının iddialarını ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davacının, kira borcunun davalı yanca devralındığına dair belge sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. HMK'nın 4. maddesinde '' Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler '' düzenlemesiyle sulh hukuk mahkemelerinin görevi belirlenmiş, yine aynı kanunun 1. maddesinde '' Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir '' hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda belirtildiği, mahkemenin de gerekçesinde yazdığı üzere davacı alacaklı takibe konu senedin kira borcuna karşılık verildiğini iddia etmekte olup bu iddiasını da değiştirmiştir değildir. İddianın ispat edilip edilmemesi görevli mahkemenin belirlenmesinde sonuca etkili değildir. Bu durumda görev kurallarının yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağı, görevli mahkemenin de sulh hukuk mahkemesi olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde işin esasının incelenerek karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK'nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 13.04.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/5019, Karar No: 2015/6913, Tarih: 14.05.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/5019 E.  ,  2015/6913 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İnegöl Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14/01/2015 tarih ve 2010/1367-2015/36 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, görevi nedeniyle tarafına 375 sayılı KHK'nın 28. maddesi uyarınca ek tazminat tahakkuk ettiğini, 27.04.1993 taihinde davalı bankanın tazminatın ödenmesini talep ettiğinde yaş haddinden emeklilikte alınabileceğinin belirtildiğini, bu şartın kalkması üzerine tekrar başvurduğunda 31.12.1994 tarihine kadar başvurusu olmadığı bildirilerek olumsuz cevap verildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 4.000 TL'nin 11.02.1994 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bilirkişi tarafından tazminat miktarının 7.241,52 TL olarak belirlendiği, dava tarihi itibariyle dava dağerinin 7.230 TL'den aşağı olmadığı, görev hususunun yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine, görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı deliller ile gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 14/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22782, Karar No: 2015/1453, Tarih: 22.01.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/22782 E.  ,  2015/1453 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali

Hazine ile .. aralarındaki tapu iptali davasının kabulüne dair Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 03.04.2012 gün ve 724/216 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, davalı adına kayıtlı 308 parselin 178,02 m2'lik kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümleri uyarınca kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini açıklayarak dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısmının tapu kaydının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile, 308 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporuna ekli krokide B harfi ile gösterilen 178 m2'lik kısmının tapu kaydının iptaline karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında, dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilâmında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine, dava konusu yerin 178 m2'lik kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarıca kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığı belirlendiğine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine;

Ne var ki; dava dilekçesinde taşınmazın tapu kaydının iptaline karar verilmesi istenilmiş ve Mahkemece 308 parselin tapu kaydının iptaline karar verilmiş ise de; tapu kaydı iptal edildikten sonra taşınmazın kıyı olarak terkinine karar verilmemiştir. Bu hususta karar verilmemiş olması maddi hataya dayanmakta olup tapu sicilinin düzgün tutulmasına dair kararların kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle kendiliğinden gözönünde tutulması gereken hususlardandır. Bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasının

1. bendindeki "davalı adına olan tapu kaydının iptaline" cümlesinden sonra gelmek üzere "...kamunun istifadesine açık kıyı olarak terkinine ..." ibaresinin eklenmesine ve böylece kararın düzeltilmiş (HMK. m. 370/2) bu haliyle ONANMASINA, 22.1.2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacı Hazine vekili, davalı adına tapuda kayıtlı .... sayılı taşınmazın, 3621 sayılı Kıyı Kanunu’na göre, kıyı kenar çizgisi içinde kalan, 178,02 m2’lik kısmının tapu kaydının iptaline karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 14.09.2009 gün, 2009/7782 Esas ve 2009/9143 Karar sayılı ilamı ile karar onanmış, Hazine vekilinin karar düzeltme talebi üzerine, hükmün esasına ilişkin karar düzeltme talepleri reddedilerek, hüküm yargılama masrafları yönünden bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 14.09.2009 gün, 2009/7782 Esas ve 2009/9143 Karar sayılı ilamı ile karar onanmış, Hazine vekilinin karar düzeltme talebi üzerine, hükmün esasına ilişkin karar düzeltme talepleri reddedilerek, hüküm yargılama masrafları yönünden bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yeniden davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı lehine 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nce, 16.02.2011 tarih, 2011/561 Esas ve 2011/1570 sayılı karar ile hükmün esasına ilişkin temyiz itirazları ikinci kez reddedilerek hüküm, davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle bozulmuş, davacı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 17.10.2011 tarih, 2011/8310 Esas ve 2011/10395 sayılı kararı ile hüküm esas yönünden de bozulmuştur. Bozma ilamında, Anayasa Mahkemesi’nin 12.05.2011 tarih, 2009/31-77 sayılı kararı ile hak düşürücü süreye ilişkin hükmün iptal edildiği, iptal hükmünün yürürlüğe girdiği, 10.03.1969 gün, 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği üzere iptalin kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemeyeceği, henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına gireceği, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra, Mahkemece verilen ret kararının doğru olduğunun söylenemeyeceği, işin esası hakkında 28.11.1997 tarih, 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı doğrultusunda değerlendirme yapılması, ayrıca 6099 sayılı Yasa hükümleri gözetilerek uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması gerektiğinin belirtildiği, Mahkemece bozma ilamına uyularak, davanın kabulüne, 178 m2’lik kısmın tapu kaydının iptaline, karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen ilk karar Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nce onanmıştır. Karar düzeltme talebi üzerine ise hükmün esasına yönelik karar düzeltme itirazları reddilerek, hüküm yargılama masrafları yönünden bozulmuştur. Her ne kadar Mahkeme hükmün onanan kısmı yönünden de bozmadan sonra verdiği kararda yeniden hüküm kurmuş ise de,

bu usuli bir hata olup, sonuca etkili değildir ve yok hükmündedir. Hükmün onanan kısmı kesinleşmiş artık kesin hüküm haline gelmiştir. Kesin hüküm, hükmü veren mahkeme de dahil olmak üzere bütün mahkemeleri bağlar. Kesin hüküm kamu düzenine ilişkin olduğundan, tarafların iradesine tabi değildir.

Hukuki güvenlik ve yargıya güven kesin hüküm ilkesi ile sağlanır. Hukuki güvenlik ilkesi; Hukuk Devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşulu olup, mevcut emredici hukuk kurallarının herkese eşit şekilde ve düzgün bir şekilde uygulanmasını da içeren bir ilkedir. T.C. Anayasa’sının 2. maddesi’nde Cumhuriyetin nitelikleri sayılırken, Türkiye Cumhuriyeti’nin bir Hukuk Devleti olduğu vurgulanmıştır. Hukuk Devleti kişilerin hukuki güvenliğini sağlayan bir devlettir.

Hukuki güvenlik ve yargıya güven kesin hüküm ilkesi ile sağlanır. Hukuki güvenlik ilkesi; Hukuk Devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşulu olup, mevcut emredici hukuk kurallarının herkese eşit şekilde ve düzgün bir şekilde uygulanmasını da içeren bir ilkedir. T.C. Anayasa’sının 2. maddesi’nde Cumhuriyetin nitelikleri sayılırken, Türkiye Cumhuriyeti’nin bir Hukuk Devleti olduğu vurgulanmıştır. Hukuk Devleti kişilerin hukuki güvenliğini sağlayan bir devlettir.

Hukuki güvenlik ilkesi, herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi, tutum ve davranışlarını buna göre güvenle düzene sokabilmesi anlamına gelir. Hukuk devleti hukuk kurallarının onu koyanlar da dahil olmak üzere, her kişi ve kuruluşu bağlamasını ifade eder. Hukuk devleti kavramının özünü devlet organlarının hukuka bağlılığı yani, yönetimin eylem ve işlemlerini hukukun içinde kalarak yerine getirmesi oluşturmaktadır.

T.C. Anayasa'sının 36. maddesi; “Herkes ….. adil yargılanma hakkına sahiptir.”hükmünü içerir. Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma başlığı taşıyan 6. maddesinde; “Herkes …. davasının ….. hakkaniyete uygun …… olarak görülmesini istemek hakkına sahiptir.” denilmektedir.

Adil yargılanma hakkının en önemli alt kavramlarından birisi, silahların eşitliği ilkesidir. Yargılamada taraflar arasında adil, hakkaniyete uygun bir denge kurulması gerekir.

Anayasa’nın 2. maddesiyle benimsenen hukuk devletinde, hukuki güvenliği sağlayan bir düzen kurulması asıldır. Böyle bir düzende devlete güven ilkesi vazgeçilmez temel unsurlardandır. Hukuk Devletinde yasama, yürütme ve yargının hukuka bağlı olması gerekir. Yargısı hukuka bağlı olmayan bir Devlette vatandaşların kendilerini güvencede hissedebileceklerini söylemek mümkün değildir.

Hukuk Devletinde bireyler devlete güven duyabilmeli aynı şekilde Devlet de bu güveni vatandaşa verebilmelidir.

Kesin hükme saygı uluslar arası hukuk düzenine özgü hukukun genel ilkelerinden biri olarak da kabul görmektedir. Eğer bir hukuk sistemi içerisinde yargının verdiği ve bağlayıcı olan bir kesin hüküm işlevsiz bir duruma getirilmiş ise adil yargılanma hakkının sağladığı güvencelerden söz edemeyiz.

Hukuk Devletinde bireyler devlete güven duyabilmeli aynı şekilde Devlet de bu güveni vatandaşa verebilmelidir.

Kesin hükme saygı uluslar arası hukuk düzenine özgü hukukun genel ilkelerinden biri olarak da kabul görmektedir. Eğer bir hukuk sistemi içerisinde yargının verdiği ve bağlayıcı olan bir kesin hüküm işlevsiz bir duruma getirilmiş ise adil yargılanma hakkının sağladığı güvencelerden söz edemeyiz.

Somut olayda, Mahkemece verilen karar esas yönünden, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nce onanarak kesinleşmiştir. Kesin hüküm gücü kazanan bir kararın, bozmaya konu edilmesi, kamu düzenini bozacak bir sonuç yaratır. Mahkemece verilen ilk karar esas yönünden onanıp kesinleştiğine göre, bozma ilamına konu edilip, Mahkemece de esas yönünden hüküm kurulup davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Bu durum, uluslararası hukuk düzeninde kabul görmüş ilkelere, T.C. Anayasası’nın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti ilkesine, hukuki güvenlik ilkesine, adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil eder. Devlete ve yargıya güveni ciddi bir şekilde sarsar. Açıkladığımız nedenlerden dolayı Mahkemece verilen hükmün esası ile ilgili davanın kabulüne ilişkin kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun, onamaya yönelik görüşlerine katılmıyoruz. 22.01.2015
Yargıtay — Esas No: 2020/4360, Karar No: 2021/255, Tarih: 13.01.2021

**12. Hukuk Dairesi         2020/4360 E.  ,  2021/255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibinde, borçluların aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önceden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığını ileri sürerek mükerrerlik itirazında bulunduğu, mahkemece, istemin kabulüyle tüm borçlular yönünden takibin iptaline karar verildiği, alacaklı ve borçlular tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

Alacaklı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nun 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167 nci madde hükmü mahfuz olduğu, aynı kanunun 167. maddesinde ise alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut olayın incelenmesinde; 26/12/2018 tarihinde başlatılan ... 7. İcra Dairesi’nin 2018/14742 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı tarafından asıl kredi borçlusu..... hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, mükerrer olduğu iddia edilen ve 27/12/2018 tarihinde başlatılan ... 7. İcra Dairesi’nin 2018/14759 Esas sayılı takip dosyası ile de muteriz borçlular hakkında bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte bulunduğu, her iki takibe ilişkin takip talebinde de “tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tahsili talebidir” ibarelerinin yazılı olduğu, alacaklı vekilinin cevap dilekçesinde aynı borç ilişkisinden kaynaklandığına ilişkin beyanda bulunduğu görülmüş olup her iki takip dosyasına konu borcun aynı borç olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğinden alacaklı tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olup aynı borca ilişkin olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapamaz. Bu durumda İİK'nun 45/1 hükmü uyarınca rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip sonucunda rehin tutarı borcu ödemeye yetmez ise alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yolu ile takip edebilir. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir.

Somut olayda, asıl kredi borçlusu ile ipotek veren..... hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatılması usulüne uygun olup, bu borçlu yönünden İİK 167. ve 45. maddeleri uyarınca aynı alacağa dayalı başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibin iptaline ilişkin mahkeme kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan, diğer borçlu ..., alacaklı ile borçlu şirket arasındaki kredi sözleşmesinde müteselsil kefil olarak yer aldığı, ipotek veren sıfatının bulunmadığı ve hakkında aynı alacağa ilişkin olarak şikayete konu kambiyo takibi dışında bir takip başlatılmadığı görülmüş olup bu borçlu yönünden şikayete konu kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmasında usulsüzlük bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin 03/03/2020 tarih, 2020/353 E. - 2020/506 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA ve ... 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 10.05.2019 tarih, 2019/19 E. - 2019/200 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13/01/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.