muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12265, Karar No: 2015/25654, Tarih: 25.05.2015

Bu açıklama kapsamında, sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde adli gün para cezasının doğrudan doğruya haksız menfaatin iki katı olarak belirlenip, artırım ve indirimlerin bu meblağ üzerinden yapılması suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olduğundan hükmün, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, hüküm fıkrasından sırasıyla “15.600 TL”, “5.200 TL” ve “4.326 TL” adli para cezası terimlerinin çıkarılıp yerlerine “780 gün”, “260 gün ve “216 gün” ibarelerinin yazılması ile bu bentlerden sonra gelecek şekilde “Hükmolunan adli gün para cezasının sanığın sosyal ve ekonomik durumu da nazara alınarak TCK’nın 52/2. maddesi gereğince beher günü takdiren 20,00 TL hesabı ile paraya çevrilerek, neticeten 2 yıl 6 ay hapis ve 216 gün karşılığında 4.320,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ifadesinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11190, Karar No: 2021/5369, Tarih: 13.04.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11190 E.  ,  2021/5369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın Akdeniz Belediye Başkanlığı yönünden husumetten reddine, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden tazminat talebinin kabulüne, ecrimisil talebinin reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacılar ve davalılardan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince yapılan istinaf başvurusunun Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı uyarınca istinaf isteminin Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden reddine, davacı yönünden kısmen kabulü ile HMK'nun 356. maddesi uyarınca duruşma yapılarak esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ve davalılardan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak; ilk derece mahkemesince verilen karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş, karar davacı ve davalı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere ve mahkemenin gerekçesine göre; bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı ve davalı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve davacıdan peşin alınan temyiz harcının ve tarafların temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2331, Karar No: 2024/2360, Tarih: 03.04.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/2331 E.  ,  2024/2360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 56. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/365 E., 2023/578 K.

KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2019/640 E., 2021/890 K.

Taraflar arasındaki boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı erkek vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kadın vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemelerinin esasa ilişkin inceleme yapılmadan İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın Mahkemesine gönderilmesine ilişkin kararları, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olup aynı Kanun’un 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca temyiz edilemez.

Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına ve Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu durumda, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2011/13476, Karar No: 2011/12665, Tarih: 14.12.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/13476 E.  ,  2011/12665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BODRUM 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/06/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmaz ve deniz yüzeyini davalının çeşitli muhdesatlar yapmak ve kullanmak suretiyle işgal ettiğini ileri sürüp kıyı vasfındaki alana ve deniz yüzeyine yönelik elatmasının önlenmesi ve üzerindeki muhdesatların yıkımına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının dava tarihinden sonra imalatları yıkarak müdahaleye son verdiğinin anlaşıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kıyı niteliğindeki yere elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkin olup mahkemece, yargılama sırasında imalatların yıkılarak elatmaya son verildiği gerekçesiyle dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, muhtesatlar yıkılmış olsa bile muhtesatın kalıntıları çekişme konusu yerde varlığını koruduğu sürece elatma olgusunun devam ettiği kabul edilmelidir.Somut olayda muhtesatın yıkılması ile oluşan moloz ve atıkların çekişmeli yerde mevcut olduğu keşfen tespit edilmiştir.O halde bu durum gözetilerek elatmanın önlenmesine ve kalıntıların kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacı Hazinenin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir.Kabulüyle hükmün (6100 sayılı HUMK.'nun geçici 3.maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8749, Karar No: 2016/3098, Tarih: 15.03.2016

**1. Hukuk Dairesi         2014/8749 E.  ,  2016/3098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ, ESKİ HALE GETİRME

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, eski hale getirme davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 15.03.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat ... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacı ... vekili Avukat, davalı ... vekili Avukat gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza, imar yoluna, park alanına ve komşuluk hukukuna aykırı elatmanın önlenmesi, yıkım ve eski hale getirme isteklerine ilişkindir.

Davacı, kayden maliki olduğu 227 parsel sayılı taşınmazı komşu 253 parselde inşaat yapan davalı şirketin toprak yığmak suretiyle haksız biçimde kullandığını, imar yoluna ve park alanına da müdahale edildiğini, yığılan toprağın taşınmazlar arasında kot farkı oluşturup tehlike yarattığını, davalı ... Belediyesinin kontrol ve denetim görevini yerine getirmediğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, toprak yığını kaldırılarak taşınmazların eski hale getirilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... , davalı ... Belediyesinden alınan inşaat ruhsatına göre inşaat yaptıklarını, dava konusu taşınmazlara müdahalenin söz konusu olmadığını, toprak yığılan alanın kendilerine ait olduğunu, geçici stoklama söz konusu olup, kot farkı oluşmadığını, davalı ..., belediyenin hizmet kusuru iddiasına dayalı davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini, taşınmazlara müdahalesinin olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı ... aleyhine açılan davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği, davalı şirketin yaptığı inşaattan çıkan hafriyatı davacı parseline, bitişiğindeki park ve yol alanına depoladığı, yağmur ve kar suları ile bir kısım toprağın sürüklenerek davacı taşınmazına müdahale oluştuğu, kot farkının meydana geldiği, yola ve park alanına elatmanın komşuluk hukuku kurallarına göre çözümlenmesi gerektiği, davalı eyleminin davacı taşınmazı bakımından zarar ve risk oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu 227 ve komşu 253 parsel sayılı taşınmazların mülkiyet bilgilerini gösterir çap (tapu) kayıtlarının dosya içinde bulunmadığı, davacının ve davalıların kayıt ve mülkiyetten doğan bir haklarının olup olmadığının tespit edilmediği, yapılan keşifler sonucu elde edilen bilirkişi raporlarında, 253 parsel sayılı taşınmazda imar uygulaması yapıldığının bildirildiği, mahallinde iki kez uygulama yapılmak suretiyle bilirkişilerden rapor alınmış ise de, dava konusu alanın neresi olduğu, müdahaleye konu yer ve yıkımı istenen yerin bedeli tespit edilmediği gibi, infaza elverişli kroki ve rapor alınmadan sonuca gidildiği açıktır.

Bilindiği üzere; çaplı taşınmaza elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle çap kaydının ya da kayıtlarının getirtilerek tarafların tüm delilleri toplanılmalı, dosya keşfe hazır hale geldikten sonra yapılacak uygulamada çekişmeli yer ile yanların ellerinde bulunan kısımların sınırları tarafların ortak beyanlarına göre açıklığa kavuşturulmalı, gerektiğinde bu yön taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalıdır. Daha sonra, belirlenen bu durum göz önünde tutularak, hazır bulundurulan kadastro fen memuru veya mühendisi sıfat ve yeteneğini taşıyan uzman bilirkişi veya bilirkişilere kadastro sırasında konan nirengi noktalarından, bunlar yoksa hem paftada hem arazide mevcut sabit noktalardan yararlanılarak takometrik aletlerle kadastral yöntemlere uygun biçimde ölçüm yaptırılmalı, bilirkişilerden uygulamayı yansıtan, infazı sağlamaya yeterli ve özellikle davacı tarafın taşınmazına bir tecavüzün bulunup bulunmadığını varsa miktarını açıkça gösteren kroki ve rapor alınmalıdır.

Ayrıca, iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden, davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu; böyle bir davada, 6100 sayılı HMK'nın 120. (1086 sayılı HUMK'un 413.) ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddeleri uyarınca dava değerinin ve buna göre alınacak harcın, el atılan yerin ve yıkımı istenen şeyin değeri toplamından ibaret olacağı kuşkusuzdur (4.3.1953 tarihli ve 10/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

Somut olayda, yukarıda açıklanan ilke ve olgulara uygun şekilde bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı bulunmadığı gibi, dava değeri usûlüne uygun şekilde belirlenerek doğru şekilde harç da alınmamıştır.

Somut olayda, yukarıda açıklanan ilke ve olgulara uygun şekilde bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı bulunmadığı gibi, dava değeri usûlüne uygun şekilde belirlenerek doğru şekilde harç da alınmamıştır.

Hâl böyle olunca; öncelikle dava konusu 227 ve komşu 253 parsel sayılı taşınmazların mülkiyet bilgilerini içerir ve son durumunu gösterir çap (tapu) kayıtlarının merciinden istenmesi, taşınmazlarda imar uygulaması ya da yenileme çalışmalarının yapılıp yapılmadığının araştırılmasıi, ondan sonra içlerinde harita mühendisinin de yer aldığı üç kişilik uzman bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde yeniden keşif yapılarak dava konusu taşınmazların neresi olduğu, müdahalenin hangi alanda ve ne şekilde yapıldığının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi, bilirkişilerden uygulamayı gösterir, denetime elverişli rapor ve kroki alınması, taraf tanıkları da dinlenilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şeklide karar verilmesi doğru olmadığı gibi, usûlüne uygun dava değeri tespit edilmeden yanılgılı değerlendirme ile harca hükmedilmesi de isabetsizdir.

Davalı ...'nin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.12.2015 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.350.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 15.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23018, Karar No: 2016/2665, Tarih: 17.02.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/23018 E.  ,  2016/2665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı olarak ... İli ... Köyü 1071 parsel sayılı taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dava dilekçesinde, dava konusu taşınmazdan kamuya bedelsiz terk edilen kısım üzerinde bulunan ve davalı idare tarafından yol geçirilmek suretiyle kesildiği belirtilen ağaçların bedeli istendiğine göre, dosya içerisindeki 15.05.2009 tarihli muvafakatnamede (onaysız suret) tespit edilen ağaçların kesilip kesilmediği araştırılarak tarafların tüm delilleri toplanıp, kesildiğinin anlaşılması halinde ağaçların cins ve yaşları itibariyle 2010 yılı rayiç değerleri gıda tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek bedeline hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11888, Karar No: 2013/18571, Tarih: 04.11.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/11888 E.  ,  2013/18571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1) Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 8.04.2011 gününde belediye imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı hususlarının ilgili Belediye Başkanlığından sorulmasından,

2) Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazın ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı araştırılmasından,

3) Değerlendirme tarihi olan 2011 yılında, dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazın, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenilmesinden,

4) Şehir Hali Hazır Haritası üzerinde dava konusu taşınmaz ile somut emsal kabul edilen taşınmazın birbirlerine olan mesafeleri ve bu taşınmazların ilçenin merkezi yerlerine (Adliye Hükümet Konağı, Belediye Binası gibi) olan uzaklıklarının fen bilirkişisine işaret ettirilmesinden,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1796, Karar No: 2011/8169, Tarih: 26.09.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/1796 E.  ,  2011/8169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi. Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait, müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın, alkollü olarak kullanımı sırasında meydana gelen kazada hasara uğrayan karşı araç malikine poliçe kapsamında 4.931.00 TL ödediklerini belirterek, poliçe genel şartları uyarınca, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın, münhasıran sürücünün aldığı alkolün etkisi altında meydana geldiği ve rücu şartlarının oluştuğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 4.663.32 TL’nın, 12.12.2007 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalının yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, trafik sigortası poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. Maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. Maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde,yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan sonra müteakiben, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz.YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları).

Somut olayda; yargılama sırasında Adli Tıp Kurumu’ndan alınan 26.05.2010 tarihli rapor ile ceza mahkemesinden alının 17.03.2008 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda; kaza anında sürücünün 1,59 promil alkollü ve %100 oranında kusurlu olduğu, sürücünün emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyeceği belirtilmiş ise de bilirkişi heyetinde nöroloji uzmanı bulunmadığından, rapor yukarıda açıklanan ilkeler karşısında hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, başka etkenlerin de rol alıp almadığı hususunda, trafik kusur ve nörolog doktorun bulunduğu uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, başka etkenlerin de rol alıp almadığı hususunda, trafik kusur ve nörolog doktorun bulunduğu uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (l) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalının temyiz

itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 26.9.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.