muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/773, Karar No: 2023/181, Tarih: 08.03.2023

2. İşletme toplu iş sözleşmesi ise, Türk Hukuk sisteminde kabul gören toplu iş sözleşmesi türlerinden biri olup, bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.

3. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili sendika üyesi olan müvekkilinin toplu iş sözleşmesinden yararlandığını ve müvekkiline 14 Eylül 2015 tarihine kadar toplu iş sözleşmesinin 59 uncu maddesinde düzenlenen C grubu idareci priminin ödendiğini, form kontrolü kadrosunda görev yapmakta iken 1. Hava İkmal Komutanlığının 14 Eylül 2015 tarihli görevlendirme yazısı ile mevcut kadro isminin form ve sicil inceleme teknisyeni, meslek kodunun da U013 olarak değiştirilerek kullandığı mührün alındığını, C priminin de kesildiğini ancak yaptığı işte değişiklik olmadığını ileri sürerek toplu iş sözleşmesinin 52/d maddesi gereği C grubu % 6 idareci primi alması gerektiğinin tespiti ile müvekkiline ödenmeyen C grubu idarecilik priminin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

4. Davacının 13.01.2000 tarihinde Türk Harb-İş Sendikasına üye olduğu görülmüştür.

5. Talep dönemi itibariyle yürürlükte bulunan 25. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 59 uncu maddesinde idarecilik priminin ödeme kapsamı ve şartları düzenlenmiş, A, B, C grubu idarecileri açıklanmış, (d) bendinde ise; "Kalite kontrol ve teknik kontrol görevlilerine verilecek prim miktarı; İşyerinde onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen, kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine C grubu primi verilir..." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

6. Yukarıda sözü edilen İşletme Toplu İş Sözleşmesinin Primler başlıklı 52 nci maddesinde primlerin hangi süreler için geçerli olduğu düzelenmiş, anılan maddenin idareci priminin düzenlendiği (d) fıkrasında ise, "Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere, bu toplu iş sözleşmesinin "İşçi İdarecileri ve Görevleri" başlıklı 59. maddesi hükümleri uyarınca,...(3) C grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiili çalışma sürelerine %6, oranında idareci primi ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

7. Dosyada yer alan Görevlendirme ve İdarecilik Primi konulu 1 Ekim 2015 tarihli iç yazışmada 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığının 27 Ağustos 2015 tarihinden geçerli olmak üzere kuruluş/kadrolarının güncellenmesi nedeniyle listede yazılı işçilerin görevlendirilmesine ihtiyaç duyulduğu, adı geçen işçilerin 5 Ekim 2015 tarihinden itibaren yazılı kadroda görevlendirildiği ve 25. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 57 nci ve 59/d maddeleri gereği idarecilik primi kesilen işçilerin primlerinin kuruluş/kadro onay tarihi olan 27 Ağustos 2015 tarihinden geçerli olmak üzere kesileceği belirtilmiştir.

8. Görevlendirme ve İdarecilik Primi konulu iç yazışmanın ekinde yer alan listede davacının Uçak Fasbat Müdürlüğü, Fasbat Kalite Güvence kısmında form ve sicil kontrolörü olarak görev yapmakta iken, aynı Müdürlük bünyesinde çalışmakla birlikte Kalite Planlama kısmında form ve sicil inceleme teknisyeni olarak görevlendirildiği, idareci priminin de kesildiği görülmüştür.

9. Davacıya ait bordrolara bakıldığında 14 Eylül 2015 tarihine kadar davacıya ödenen primin, bu tarih sonrasında ödenmediği anlaşılmış, aynı gün temyiz incelemesi yapılan Hukuk Genel Kurulunun 2022/9-774 Esas sayılı dosyasında bulunan mühür listesinde de davacıdan 06.10.2015 tarihinde QC mührünün alındığı görülmüştür.

10. Öte yandan mahallinde yapılan keşfe katılan bilirkişi tarafından hazırlanan raporda davacının işyerinde kalite/teknik kontrol görevini fiilen yaptığı, belgeleri düzenleyerek mühürleyip imzalayarak sorumluluk üstlendiği yönünde tespit yapılmıştır.

11. Şu hâlde yukarıda yapılan açıklamalara göre; davacının meslek kodu değiştirilerek form ve sicil inceleme teknisyeni olarak görevlendirilmesine rağmen fiilen kadro değişikliğinden önceki görevini yapmaya devam ettiği anlaşıldığından uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 25. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 52/d maddesi uyarınca % 6 oranında idareci primi alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

12. Hâl böyle olunca İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

11.H.D. Bşk.

...

9.H.D. Bşk.

Dr. ...

1.H.D. Bşk.

...

5.H.D. Bşk.

...

7.H.D. Bşk.

...

3.H.D. Bşk.

...

I. Önsorun Var

II. Önsorun

Değişik Gerekçeyle Yok

("Karşı Oy")

II. Önsorun

Değişik Gerekçeyle Yok

("Karşı Oy")

MD.

"K A R Ş I O Y"

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmede usuli kazanılmış hak oluşup oluşmadığı ön sorun olarak tartışılmıştır.

08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

11.H.D. Bşk.

...

9.H.D. Bşk.

Dr. ...

1.H.D. Bşk.

...

5.H.D. Bşk.

...

7.H.D. Bşk.

...

3.H.D. Bşk.

...

I. Önsorun Var

II. Önsorun

Değişik Gerekçeyle Yok

("Karşı Oy")

II. Önsorun

Değişik Gerekçeyle Yok

("Karşı Oy")

MD.

"K A R Ş I O Y"

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmede usuli kazanılmış hak oluşup oluşmadığı ön sorun olarak tartışılmıştır.

6460 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle;  12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrasından, 18.06.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 439 uncu maddesinin beşinci fıkrasından ve 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 429 uncu maddesinin üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere; “Davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine alt mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi, herhâlde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır fıkrası eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

Tasarının ilk hâli HUMK’nın önceki 429 uncu maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin iken komisyonda yapılan görüşmelerde diğer hükümlerde de aynı değişiklik öngören biçimde tasarı değiştirilmiştir.

Belirtilen maddelere eklenen fıkrayla ilgili olarak Adalet Komisyonu Raporunda şu açıklamalara yer verilmiştir:

Tasarının ilk hâli HUMK’nın önceki 429 uncu maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin iken komisyonda yapılan görüşmelerde diğer hükümlerde de aynı değişiklik öngören biçimde tasarı değiştirilmiştir.

Belirtilen maddelere eklenen fıkrayla ilgili olarak Adalet Komisyonu Raporunda şu açıklamalara yer verilmiştir:

Dairenin birinci kesin bozmasından, bozmaya uyma kararından sonra dönmesi (2 nci kez bozması) üzerine alt mahkemece verilen kararın yargı yolu denetiminin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılması, ikinci kesin bozmaları gereklilik sınırlarına indirecek bir hukuk disiplinini de beraberinde getirir. Sözgelimi, birinci bozmadan dönme formülü olarak sıkça kullanılan “maddi hata” gerekçesinin somut olay bağlamında realizasyonu, görüş ve içtihat farkı mı? Farklı delil değerlendirmesi mi? Bu bağlamda usule ilişkin kazanılmış hakkın ihlali mi? Yoksa usule ilişkin kazanılmış hakkın istisnası olan ve tipik tarifine uygun maddi hata mı?” sorularını ele alan bir yaklaşımla Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca gerçekleştirilecektir. Nitekim benzeri olaylarda ikinci kesin bozmaya karşı direnme kararlarının temyizinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca aynı realizasyon yapılmaktadır. Model, bu yönüyle, usuli kazanılmış hak kurumunda tereddütlere yol açması bir yana, onu pekiştirmektedir. Çünkü ikinci bozma, genellikle uyma kararı ile teşekkül eden usuli kazanılmış hakkı bertaraf etmeye yönelik olarak kurulmaktadır. Yargıtay kararları üzerinde yapılacak ampirik incelemeler, usuli kazanılmış hak sonrası ikinci bozmaya karşı oluşturulan direnme kararlarının birinci bozma doğrultusunda (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca); uyma kararlarının ise ikinci bozma doğrultusunda (özel dairece) genel olarak onandıklarını göstermektedir. Bu veri, bizatihi sorun alanının varlığına delalet etmektedir. Bu bağlamda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun hakemliğine başvurmak, bir yargılama hukuku zaruretidir. Bu tür bir sistem dönüşümü, yargılama hukuku bakımından pozitif bir önem taşımaktadır. Yeni usul, içtihat istikrarı bakımından da işlevseldir. Bu gibi hâllerde bozma kararını ittihaz eden daire veya daireler yönünden işe bakma yasağı derpiş edilmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yapacağı inceleme, hiçbir şekilde bozma dairesince gerçekleştirilemeyecektir. Buradaki derecelendirme, hukuk güvenliği noktasından da anlamlıdır (Any. md. 2). Ayrıca model iki zıt bozmanın taraflarda meydana getirebileceği güven erozyonunu giderme ve objektif tarafsızlık yönünden yeni yapı oluşturma işlevini de görmektedir.

Alt komisyon, mevzuat değişikliğine dayalı ikinci kesin bozmaların dahi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda incelenmesi sonucuna varmış, usuli kazanılmış hakkın korunması duyarlılığına dayalı bu formül, esas komisyonca da benimsenmiştir. Esas komisyon, Tasarıdakinin aksine yeni sistemi yalnızca şu anda uygulanan usul kanununa özgü olarak değil, bölge adliye mahkemeleri döneminde uygulanacak usul kanunu bakımından da benimsemiştir.

Alt komisyon, mevzuat değişikliğine dayalı ikinci kesin bozmaların dahi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda incelenmesi sonucuna varmış, usuli kazanılmış hakkın korunması duyarlılığına dayalı bu formül, esas komisyonca da benimsenmiştir. Esas komisyon, Tasarıdakinin aksine yeni sistemi yalnızca şu anda uygulanan usul kanununa özgü olarak değil, bölge adliye mahkemeleri döneminde uygulanacak usul kanunu bakımından da benimsemiştir.

Vurgulanmalıdır ki, yeni sistem, birinci veya ikinci kesin bozma kararı lehine bir doğruluk veya kesinlik karinesi ihdas etmemektedir. Başta usuli kazanılmış hak olmak üzere, hukuk ve somut olay ekseninde iki zıt bozma kararından hangisinin uygun olduğuna, yahut bunların dışında başka bir çözüm seçeneğinin bulunup bulunmadığına -üçüncü defa özel daire değil Yargıtay Hukuk Genel Kurulu karar verebilecektir. Bu model, üçüncü kararların türlerine bakılmaksızın temyizen incelenmesi yönünden direnme kararlarındaki rejimi bu kararlara da bir tür teşmil etmektedir.

Sonuç olarak değişiklik ile inşa edilen mekanizma, bir bütün olarak, içtihat hukukunun gelişimine; yargıya ve kararlarına güvenin artmasına hizmet edecektir. Bu yolla, denetim mahkemeleri yönünden adil yargılanma hakkının normatif zemini takviye edilmiş olmaktadır (AİHS md. 6, Any. md. 36). Esasen benzeri mekanizmalar, yargılama hukukumuzda mevcuttur [Dosyanın bozma üzerine Yargıtay tarafından başka alt mahkemeye gönderilebilmesi (HUMK md. 429, HUMK, md. 373/1) yargılamanın yenilenmesi hâlinde, hüküm-hâkiminin dosyaya (davaya) bakamaması (CMK md. 23) gibi].

Bu gerekçelere karşı olarak, yeni düzenlemenin hukuk güvenliğini yok edeceği, usuli hak kurumunu örseleyeceği, içtihat istikrarı için tehlike oluşturacağı ileri sürülmüştür. Aynı görüşler, alt ve esas komisyon raporlarına düşülen muhalefet şerhlerinde de dile getirilmektedir. Yukarıda ortaya konduğu üzere yeni düzenleme, tam da bu görüşlerde ortaya konan semptomları bertaraf edecek yapı özelliğini taşımaktadır.

Bu açıklamalardan sonra belirtilen maddelerdeki değişikliğin gerekçesi ve kapsamı Adalet Komisyonu raporunda şu şekilde belirtilmiştir.

Bu açıklamalardan sonra belirtilen maddelerdeki değişikliğin gerekçesi ve kapsamı Adalet Komisyonu raporunda şu şekilde belirtilmiştir.

“Yargıtay, adli yargı alanında içtihat üreten ve hukuk birliğini sağlayan denetim organıdır. Denetim görevini yürüten daire veya daireler yönünden aslolan, aynı dava içinde birbirleriyle çelişen kararların kurulamamasıdır (Anayasanın 2, 9, 36, 138 ve 154 üncü maddeleri). Veriler sabit olduğu hâlde, ret veya kabul içeren birinci kesin bozmayı etkisiz kılacak ikinci kesin bozma, yargılama özneleri ve hukukun üstünlüğü bağlamında başlı başına bir adalet sorunu oluşturur. Aynı konuda iki zıt karar üreten organa o konuda üçüncü kez karar üretme (söz söyleme) yetkisinin tanınması, kanun yolları hukuku ilkeleri ve hukukun amacı ile bağdaşmaz. Bu gibi durumlarda, sistem içinde kurulu bir mekanizma var ise, o mekanizmaya başvurmak, adil yargılanma hakkının da bir gereğidir. Anılan sorun bağlamında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu tür bir mekanizma makamıdır. Bu problemin çözümü amacıyla davanın esastan reddi veya kabulünü içeren kesin bozmaya uyularak tesis olunan kararların, önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine alt mahkemece verilen hükmün temyiz incelemesinin Yargıtayın ilgili dairesi yerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılması öngörülmektedir.

“Kesin bozma”, denetim mahkemelerinin içtihat yoluyla yargılama hukukuna kazandırdığı ve alt-tür olarak yasada yer almayan bir kavramdır. Bu kavram, alt mahkemenin davanın kabulüne ilişkin hükmünün reddedilmesini yahut davanın reddine ilişkin hükmünün kabul edilmesini öngören bozmaları da içeren esasa ilişkin bir bozma çeşididir [YHGK. 08.07.2009 t, 4-291/318- E/K; YHGK. 20.12.1989 t, 12-539/662- E/K; Y11HD. 07.12.2000 t, 7663/9770- E/K; Y12HD. 10.07.2008 t, 11781/14816- E/K; Y18HD. 26.12.1996 t, 11313/11754- E/K; Y20HD. 05.04.2001 t, 1799/2811- E/K; DVDGK.16.01.1998 t, 479/27- E/K; D7D- 07.05.2007 t, 3650 / 2141-E/K]. Madde metninde yer alan bozma ibaresinin, bu türde bir bozmayı içerdiği kuşkusuzdur. Maddedeki “herhâlde” ibaresine, alt-mahkeme kararının uyma, direnme veya başka bir içerikte olmasının Hukuk Genel Kurulunca incelenme kuralı bağlamında farklı bir sonuca yol açmayacağına ve daire ile Hukuk Genel Kurulu arasındaki ilişkinin bir görev ilişkisi olduğuna vurgu için özellikle yer verilmiştir.

Tasarının 1 inci maddesi üzerinde verilen önerge, Tasarıda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 439 uncu maddesi yönünden benimsenen modelin, Bölge Adliye Mahkemeleri uygulamasına geçildiğinde tatbik edilecek usul normlarına da yansıtılmasını ve sistematik bütünlüğün sağlanmasını amaçlamaktadır.

Değişiklik hükmünün uygulanabilmesi için,

a- Bir alt mahkeme hükmünün Yargıtayın özel dairesince, “esastan ret veya kabul” gerekçesi ile bozulmuş olması (yani kesin bozmanın varlığı) (I),

b- Alt mahkemece bu bozmaya uyulmuş olması (II),

Değişiklik hükmünün uygulanabilmesi için,

a- Bir alt mahkeme hükmünün Yargıtayın özel dairesince, “esastan ret veya kabul” gerekçesi ile bozulmuş olması (yani kesin bozmanın varlığı) (I),

b- Alt mahkemece bu bozmaya uyulmuş olması (II),

c- Uyma hükmünün Yargıtay tarafından birinci bozmayı ortadan kaldıracak şekilde (zıt eksende) yeniden bozulması (III), [ikinci bozmanın (metinden anlaşılacağı üzerine) başka bir özel dairece yapılması, kuralın uygulanmasını önlemez.]

d- İkinci bozma üzerine alt mahkemece bir hükmün verilmiş ve bu hükmün temyiz edilmiş olması (IV) [Bu hükmün uyma, direnme veya başka bir nitelikte olması, maddenin uygulanmasını etkilemez] şartlarının gerçekleşmesi gerekli ve yeterlidir. Alt mahkeme, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bu kapsamda verdiği karara, yeni düzenlemenin yer aldığı madde hükmünün son fıkrasında belirtildiği üzere uymak zorunludur (Sözgelimi HUMK 429/son fıkra hükmü).

Bozma dairesi ile Hukuk Genel Kurulu arasındaki ilişki, yeni düzenleme bağlamında, iş bölümü ilişkisi değil; görev ilişkisidir. Yeni kural, 04.02.1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının 4 numaralı bendi hükmü kapsamına giren bir düzenleme niteliğindedir. Şartları doğmuş olmasına rağmen temyiz incelemesinin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca değil de -her nasılsa- dairece sonuçlandırılması hâlinde, daire kararı geçersiz olup temyiz incelemesi yapılmamış sayılır. Bu gibi usuli sorunlarda nihai yetki, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunundur. Bu durumda direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca değil de -her nasılsa- daire tarafından incelenmesi hâlindeki hukuk cari olacaktır. Bu hâlde, dosya daireden alt mahkemeye gelince, hâkim dosyayı doğrudan Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderecektir.”

Değişikliğe konu maddeyle ilgili olarak gerek değişikliğin amacı gerekse kapsamı konusunda Adalet Komisyonu Raporunda yer verilen bu gerekçelerle birlikte madde değerlendirildiğinde değişikliğin amacı usuli kazanılmış hak ilkesinden vazgeçilmesi değildir. Hukuk Genel Kurulu yapacağı temyiz incelemesinde hukukî kazanılmış hakları, usuli kazanılmış hakkın istisnalarını da değerlendirerek bir sonuca varmalı, adil yargılanma ilkesini ve bu kapsamda hukuk güvenliğini de göz ardı etmemelidir.

Usuli kazanılmış hak açık bir kanun hükmüyle düzenlenmiş olmasa da önemli ve temel bir hukuk ilkesidir. 09.05.1960 tarih, 21-9 sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme kararının gerekçesinde; usuli kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukukî alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usuli kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir.

Usuli kazanılmış hak ilkesinin istisnaları da vardır. Bu istisnalardan birisi de açık maddi hatadır. Yargıtay bozma kararına uyulmakla meydana gelen usuli kazanılmış hak kuralı, usul hukukunun ana esaslarından olmakla ve Yargıtayca titizlikle gözetilmekle birlikte bu kuralın açık bir maddi hata hâlinde dahi katı bir biçimde uygulanması bazı Yargıtay kararlarında adalet duygusuyla, maddi olgularla bağdaşmaz bulunmuş ve dolayısıyla giderek uygulamada uyulan bozma kararının her türlü hukukî değerlendirme veya delil takdiri dışında maddi bir hataya dayanması hâlinde usuli kazanılmış hak kuralının hukuki sonuç doğurmayacağı esası benimsenmiştir (Hukuk Genel Kurulunun 30.11.1988 gün ve 1988/2-776 Esas, 1988/985 Karar sayılı kararı). Başka bir anlatımla Yargıtay dairesinin vardığı sonuç her türlü değer yargısının dışında hiçbir suretle başka biçimde yorumlanamayacak tartışmasız bir maddi hataya dayanıyorsa ve onunla sıkı sıkıya bağlı ise o takdirde usuli kazanılmış hak kuralı hukuki sonuç doğurmayacaktır.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde mahkemece davanın kabulüne dair verilen ikinci hüküm Özel Daire tarafından davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur. Bozma gerekçesinde; “-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının C grubu idarecilik primine hak kazanıp kazanmadığı konusundadır. …tüm dosya kapsamı uyarınca Q mührünü kullanan davacıdan söz konusu mührün kadro değişikliği sonrası alındığı sabittir. Her ne kadar bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda davacının kadro değişikliği sonrası aynı işi yaptığına ilişkin yapılan değerlendirme hükme esas alınmış ise de yapılan inceleme sonucunda davacının kadro değişikliği sonrasında aynı işi yapmaya devam ettiğinin usulünce ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle davacı talebinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalı…” olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bu bozmaya uyularak davanın reddine dair verilen hüküm bu kez davanın kabulü gerektiği belirtilerek bozulmuştur. Bozma gerekçesinde; “…Somut uyuşmazlıkta, ilk bozmadan sonra yapılan keşif ve aldırılan bilirkişi raporuna göre, davacının 14.09.2015 tarihinden önce yaptığı işlerde Q mührünü kullandığı ve kendisine % 6 idareci primi ödendiği, 14.09.2015 tarihinden sonra ise fiilen aynı işi yapmaya devam ettiği, ancak daha önce Q mührü kullanarak yaptığı işleri 14.09.2015 tarihinden sonra mühür kullanmaksızın yaptığı, böylelikle mühür kullanmadan yaptığı işin de fiilen aynı iş olduğu; belirtilen hususlar bozmadan sonra aldırılan bilirkişi raporu ekindeki belgelerle tespit edilmesine rağmen temyiz incelemesi sırasında gözden kaçırıldığı ve Dairemizin 09.11.2020 tarihli bozma kararının maddi hataya dayandığı anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere maddi hataya dayalı bozma kararına uyulması taraflar lehine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağından, yöntemince ispatlanan dava konusu alacak hüküm altına alınmak üzere kararın bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

Her iki karardaki gerekçeler tamamen delillerin değerlendirilmesi sonucu ulaşılan sonuçla ilgili olması hâlinde Mahkemece davanın reddi gerektiğine değinen ilk bozma kararına uyulmuş olduğu için davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşacaktır. Ancak, olayımızda yukarıda belirtildiği gibi usulü kazanılmış hakkın istisnası olan maddi hataya dayalı bir bozma olduğundan, yani bozma kararı açık bir maddi hataya dayandığından eldeki dava için bu gerekçe ile usuli kazanılmış hakkın bulunmadığını düşündüğümüzden değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2012/11290, Karar No: 2012/8886, Tarih: 24.09.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/11290 E.  ,  2012/8886 K.**

**"İçtihat Metni"**

Basit cinsel saldırı ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından sanık ...'nın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; atılı suçlardan kurulan hükümlerin açıklanmasının geriye bırakılmasına dair Kale (Denizli) Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 27.07.2011 tarihli ve 2010/8 Esas, 2011/117 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında CMK.nın 231. maddesine göre verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar aynı Kanunun 231/12. maddesi uyarınca itirazı kabil kararlardan olup temyizi mümkün olmadığından, bu konuda itiraz merciince karar verilmek üzere incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12808, Karar No: 2013/11467, Tarih: 27.11.2013

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2013/12808 E.  ,  2013/11467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sonucunda ..... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacılar İsmail ve ... adlarına müştereken kayıtlı bulunan eski 418 parsel sayılı 1320 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... tarafından 1995 yılında yapılan kamulaştırma işlemiyle 1036 metrekare yüzölçümüne düşmüş, uygulama kadastrosunda 479 ada 1 parsel numarasıyla ve 1258.51 metrekare yüzölçümlü olarak tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar, uygulama kadastrosu sırasında kendilerine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini ve eksikliğin sınırda bulunan karayolundan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 17.12.2012 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 3 numaralı krokide (A) harfi ve kırmızıya boyanarak gösterilen ve Çaybaşı-Ünye Karayolu içerisinde kalan 114.58 metrekarelik bölümün tapu kaydının iptaline, iptal edilen bu bölümün davacılar adına tapuda kayıtlı 479 ada 1 parsel sayılı taşınmaza eklenerek taşınmazın yüzölçümünün 1373.09 metrekare olarak tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.