muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/45, Karar No: 2021/198, Tarih: 04.05.2021

2- Kabul ve uygulamaya göre de;

a) 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesinde yer alan 'hakim somut olayda; suçun işleniş biçimini, suçun işlenmesinde kullanılan araçları, suçun işlendiği zaman ve yeri, suçun konusunun önem ve değerini, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını, failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını ve failin güttüğü amaç ve saiki göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler' ve 3. maddesinde yer alan 'suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur' hükümleri uyarınca, temel cezanın yukarıda sayılan ilkelere göre belirlenmesi gerektiği gözetilmeden 'suçun etkileri eylemin özellikleri dikkate alınarak' denilmek suretiyle, yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile orantılılık ilkesini zedeleyecek şekilde temel cezanın belirlenmesi,

b) Sanık müdafiinin lehe hükümlerin uygulanmasına ilişkin talebine rağmen TCK'nın 62. maddesi gereğince takdiri indirim uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılmaması,

c) Sanığın gözaltında geçirdiği sürelerin TCK'nın 63. maddesi uyarınca verilen cezasından mahsubuna karar verilmemesi" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma üzerine Yerel Mahkemece 04.10.2018 tarih ve 328-527 sayı ile sanığın TCK'nın 204/1 ve 53. maddeleri uyarınca 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

Hükmün sanık müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesince 20.03.2019 tarih ve 7112-2874 sayı ile;

"Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükmün sanık müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesince 20.03.2019 tarih ve 7112-2874 sayı ile;

"Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 18/06/2013 gün ve 2012/15-1351 Esas ve 2013/328 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere, kanun koyucu, cezanın kişiselleştirilmesinin sağlanması bakımından hâkime somut olayın özellikleri ve işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı bir şekilde gerekçesini de göstererek alt ve üst sınır arasında temel cezayı belirleme yetki ve görevini yüklemiştir. Ancak, hâkimin temel cezayı belirlerken dayandığı gerekçe, bu düzenlemelere uygun olarak; suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan araçlar, suçun işlendiği zaman ve yer, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı, güttüğü amaç ve saik ile dosya içeriğine yansıyan bilgi ve belgelerin isabetli biçimde değerlendirildiğini gösterir biçimde yasal ve yeterli olmalıdır. Sanığın kendisinin borçlu, katılanın kefil olarak gösterildiği suça konu bonoda katılanın yerine sahte imza atmak suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia olunduğu olayda; sanığın katılanın vermiş olduğu vekaletnameye istinaden iş yeri açması, suça konu bonoda asıl borçlu olarak sanığın isminin ve imzasının bulunması, katılanın imzasını taklit etmek yerine kendi imzasını atması ve suç konusu bononun meblağının 5.650 TL‘den ibaret olması karşısında; TCK‘nin 61. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen ve temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesini gerektiren bir neden bulunmadığı gözetilmeden, 'suçun etkileri eylemin özellikleri dikkate alınarak' şeklindeki soyut ve olaya uymayan gerekçe ile alt sınırı 2 yıl olan temel cezanın üst sınıra yaklaşılarak 4 yıl hapis olarak belirlenmek suretiyle TCK‘nin 61/1 ve 3/1. maddelerine aykırı hareket edilmesi,

2- Sanık müdafilerinin lehe hükümlerin uygulanmasına ilişkin talebine ve bu konudaki bozmaya uyulmasına rağmen, sanık hakkında takdiri indirimle ilgili TCK‘nin 62. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

3- TCK‘nin 53. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde yer alan hak yoksunluğunun, aynı maddenin 3. fıkrasına göre yalnızca sanığın kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmeye, 1. fıkrasında yer alan diğer hak yoksunluklarının ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar uygulanabileceğinin gözetilmemesi,

4- Gerekçeli karar başlığında, suç tarihinin suça konu bononun tanzim edildiği tarih olan '10.02.2009' şeklinde yazılması gerekirken, '2009' olarak yazılması" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

4- Gerekçeli karar başlığında, suç tarihinin suça konu bononun tanzim edildiği tarih olan '10.02.2009' şeklinde yazılması gerekirken, '2009' olarak yazılması" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 11.12.2019 tarih ve 207-704 sayı ile bozmaya direnerek önceki hüküm gibi sanığın resmî belgede sahtecilik suçundan mahkûmiyetine karar vermiştir.

Bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.09.2020 tarihli ve 52543 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesiyle dosya 6763 sayılı Kanun'un 36. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 307. maddesi uyarınca, kararına direnilen Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 14.01.2021 tarih ve 3766-239 sayı ile, direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Direnmenin kapsamına göre inceleme, sanık ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Yerel Mahkemece sanık hakkında hüküm kurulurken temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesinde gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığının ve TCK’nın 62. maddesinin tartışılmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sanık hakkında kurulan hüküm yönünden dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği;

İncelenen dosya kapsamından;

Sanığın, katılan Oskar Endüstriyel Dikiş İplik Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ ile yaptığı ticaret sonrasında, alacaklısı Oskar İplik AŞ, borçlusu kendi görünen, 10.02.2009 düzenleme, 27.02.2009 ödeme tarihli, 5.680 TL bedelli ve katılan ... Hançer’in (Toknaz) kefil olarak yer aldığı suça konu senedi, katılan ...’ün imzasını sahte şekilde oluşturup anılan firma çalışanına verdiğinin iddia ve kabul edildiği,

Suça konu senet katılan Oskar Endüstriyel Dikiş İplik Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ vekili tarafından 16.03.2009 tarihinde İstanbul 4. İcra Müdürlüğüne ibraz edilmek suretiyle icra takibi başlatılmış ise de dosya kapsamından, sanığın anılan senedi katılan Oskar Endüstriyel Dikiş İplik Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ çalışanına 10.02.2009 tarihinde düzenleyerek verdiği, atılı suçu daha ileri bir tarihte işlediğine dair dosyada herhangi bir delil bulunmadığı,

10.02.2009 tarihi itibarıyla sanığın on sekiz yaşından büyük olduğu,

10.02.2009 tarihi itibarıyla sanığın on sekiz yaşından büyük olduğu,

Olay nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca sanık hakkında 25.08.2011 tarihinde iddianame düzenlenmiş olup Yerel Mahkemece sırasıyla 03.12.2013, 29.12.2016 ve 04.10.2018 tarihlerinde mahkûmiyet hükümleri kurulduğu ve dava zamanaşımının, son olarak sanık hakkında verilen 11.12.2019 tarihli mahkûmiyet hükmüyle kesildiği,

Anlaşılmıştır.

Suç tarihinde yürürlükte bulunan sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçu, 5237 sayılı TCK’nın 204/1. maddesinde;

"Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Yine suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça kamu davasının maddede yazılı sürelerin geçmesiyle ortadan kalkacağı düzenlenmiş, maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde de beş yıldan fazla olmamak üzere hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda bu sürenin sekiz yıl olacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun'un 67. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca kesen bir nedenin varlığı hâlinde zamanaşımı, kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacak ve ilgili suça ilişkin olarak kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzayacaktır.

Ceza Genel Kurulunun 26.06.2012 tarihli ve 978–250 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıkça vurgulandığı üzere, yargılama yapılmasına engel olup davayı düşüren hâllerden biri olan zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi hâlinde mahkeme ya da Yargıtay, resen zamanaşımı kuralını uygulayarak kamu davasının düşmesine karar verecektir.

Sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçunun yaptırımı, suç tarihinde yürürlükte olan TCK’nın 204/1. maddesinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir. Buna göre, TCK’nın 66/1-e maddesi uyarınca bu suçun asli dava zamanaşımı süresi sekiz yıl, aynı Kanun'un 67/4. maddesi göz önüne alındığında kesintili dava zamanaşımı süresi ise on iki yıldır.

Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan ve sanığın 10.02.2009 tarihinde gerçekleştirdiği iddia olunan eylemle ilgili olarak iddianame tarihinin 25.08.2011 olduğu ve Yerel Mahkemece sanık hakkında sırasıyla 03.12.2013, 29.12.2016 ve 04.10.2018 tarihlerinde mahkûmiyet hükümleri kurulduktan sonra zamanaşımının son olarak sanık hakkında verilen 11.12.2019 tarihli mahkûmiyet hükmüyle kesildiği de gözetildiğinde, TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen on iki yıllık kesintili dava zamanaşımı süresi 10.02.2021 tarihinde dolmuş bulunmaktadır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemece sanık hakkında resmî belgede sahtecilik suçu yönünden verilen direnme kararına konu hükmün, dava zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle bozulmasına, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu konuda 1412 sayılı CMUK'nın, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesine göre karar verilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca düşmesine karar verilmelidir.

Ulaşılan sonuç karşısında, Yerel Mahkemece sanık hakkında hüküm kurulurken temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesinde gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığının ve TCK’nın 62. maddesinin tartışılmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkin uyuşmazlık konusu bu aşamada değerlendirilmemiştir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İstanbul 37. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.12.2019 tarihli ve 207-704 sayılı direnme kararına konu hükmünün, gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda 1412 sayılı CMUK'nın, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesine göre karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE,

2- Dosyanın, mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 04.05.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12781, Karar No: 2013/2492, Tarih: 11.03.2013

**20. Hukuk Dairesi         2012/12781 E.  ,  2013/2492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

3402 sayılı Kanunun (5831 sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen) ek 4. maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında .... Köyü 137 ada 9 parsel sayılı 1877,44 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılan alanda kaldığı ve taşınmaz üzerindeki fındık ağaçlarının 1990 yılından beri ... oğlu ...'in kullanımında olduğu beyanlar hanesine yazılarak, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/90 esaslı dosyasında davalı olması nedeniyle malik hanesi açık olarak tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın 2/B'lik alanda kaldığını, davalıların ağaç dikerek ve bina yaparak taşınmazı fuzuli işgal ettiklerini ileri sürerek elatmanın önlenmesi ile taşınmazın Hazine adına tescili istemiyle asliye hukuk mahkemesinde dava açmış; bu dava, taşınmaza tutanak düzenlenince görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine devredilmiş, tutanak ile birleştirilmiş, müdahil ... ve arkadaşları, taşınmazın kendi kullanımlarında olduğu ve üzerindeki fındık ağaçlarının da kendilerine ait olduğu iddiası ile dava açmışlardır. yapılan yargılama sonunda, mahkemece; davacı Hazine ve müdahil ...'in davalarının kabulü ile dava konusu taşınmazın tarla niteliği ile tesbit gibi Hazine adına tesciline, tutanağın beyanlar hanesindeki 2/B şerhinin aynen bırakılmasına, beyanlar hanesindeki kullanım şerhinin iptali ile yerine “taşınmazın ve üzerindeki fındık ağaçlarının 1998 yılından beri Hasan evlatları ..., ..., ..., ... ve ...'ın kullanımında olduğunun tapunun beyanlar hanesine şerh edilmesine" karar verilmiş, hüküm dahili davalı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kullanım kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 28.04.1987 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 2/B uygulaması bulunmaktadır.

Orman Yönetimi adına tespit olmadığı gibi, Yönetimin harcını vererek 3402 sayılı Kanunun 26/D maddesi uyarınca davaya katılımı da bulunmamaktadır. Davanın niteliği gereği kanunî hasım olması da söz konusu değildir. Bu durumda, Orman Yönetiminin davada taraf olmadığı, mahkemenin kendiliğinden Yönetimi davaya dahil etmesinin yönetime gerçek anlamda taraf sıfatı vermeyeceği, davada taraf olmayanın da hükmü temyiz edemeyeceği usûl hükümlerinden olduğundan Orman Yönetiminin temyiz dilekçesinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde iadesine 11/03/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5038, Karar No: 2011/8860, Tarih: 06.10.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/5038 E.  ,  2011/8860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Denizli 1. Asliye Hukuk ve Denizli Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, davalı tarafından davacıya yapılan kontör satışı nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.06.2010 günlü görevsizlik kararının davalı vekilinin 30.07.2010 tarihli mazeret telgrafı içeriğinden davalı tarafından temyiz edildiğinin bildirildiği, yapılan internet sorgulamasında da Yargıtay 11. Hukuk Dairesinde temyiz incelemesi için beklediği anlaşılmıştır.

Yargı yeri belirlenebilmesi için, her iki kararın da temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olması gerekmektedir. Anılan karar temyiz edilmiş ve kesinleşmemiş olduğundan bu durumda yargı yeri belirleme koşulları bulunmadığından dosyanın mahalline gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Bu aşamada yargı yeri belirleme koşulları bulunmayan dosyanın mahalline GÖNDERİLMESİNE, 07.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2163, Karar No: 2021/5895, Tarih: 21.10.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/2163 E.  ,  2021/5895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası ...’ın maliki olduğu 2118 parsel sayılı taşınmazını mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak davalı oğlu ... ve onun eşi ...’e temlik ettiğini, mirasbırakanın taşınmazı satmasını gerektirir ihtiyacı olmadığı gibi davalıların da taşınmazı alacak ekonomik güçleri olmadığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

İlk derece mahkemesince, temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’in ... parsel sayılı taşınmazını 10.01.2007 tarihinde ½ payını davalı oğlu ...’ya, 1/2 payını da davalı gelini ...’e satış suretiyle temlik ettiği, mirasbırakanın 02.05.2007 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak ikinci eşi ... ile ilk eşinden olma çocukları ..., ..., ... ve ...’nın kaldığı, davanın kabulüne karar verilmesine rağmen davalı ...’in kanun yollarına başvurmadığı ve hükmün anılan davalı yönünden kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, hakimin davayı aydınlatma ödevini düzenleyen HMK’nin 31. maddesinde “Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı tanığı ...’nin, davalı ...’nın ... Köyünde bulunan taşınmazını mirasbırakanın ikinci eşi ...’ye devretmesi üzerine mirasbırakanın buna karşılık olarak dava konusu taşınmazı davalılara temlik ettiği, takas gibi bir işlem yapıldığı yönünde beyanda bulunduğu, diğer iki davacı tanığının da temlikin muvazaalı olduğuna ilişkin beyanlarının açık olmadığı ve davalıların da davaya cevap dilekçesi sunmayarak davanın reddine karar verilmesini istediği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, tanık ...'nin beyanı dikkate alınarak HMK’nin 31. maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde lüzumu halinde tanıklar tekrar dinlenilmek ve varsa tapu kayıtlarıda getirtilmek suretiyle davacının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek (davalı ... yönünden) mirasbırakanın gerçek iradesinin mirasçılardan mal kaçırmak olup olmadığının saptanması ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davalı ... vekilinin, değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/1. maddesi uyarınca .. Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenden dolayı 6100 sayılı HMK’nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21/10/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/38550, Karar No: 2017/16672, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/38550 E.  ,  2017/16672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.