muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5384, Karar No: 2013/10158, Tarih: 20.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/5384 E.  ,  2013/10158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 23/12/1987-30/10/2000 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının 23.12.1987 – 30.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının, 04.10.2000 tarihinden önce davalı Kurum'a müracaatı bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, davalı Kurum tarafından 27.08.2001 varide tarihli bildirge gereğince 04.10.2000 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında tescil edildiği, davacının 23.12.1987 – 01.03.1993, 15.03.1993 – 31.12.1995, 09.05.1997 – 23.11.1998 tarihleri arasında ve 28.12.1999 tarihinden beri devam eden vergi kaydı bulunduğu, 13.01.2001 tarihinden beri devam eden oda kaydı bulunduğu, sicil kaydı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın ... ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Sosyal güvenlik hakkı, ... insan haklarından olup, uluslararası hukuk normları ile Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değişimi sosyal güvenlik haklarına olumlu yansımakla birlikte, kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

Sosyal güvenlik hakkı, ... insan haklarından olup, uluslararası hukuk normları ile Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değişimi sosyal güvenlik haklarına olumlu yansımakla birlikte, kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü, sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde ...’a kayıt ve tescil yaptırmamış olanlar hakkında ... Kanununda öngörülen düzenlemelerin irdelenmesini zorunlu kılmaktadır.

1479 sayılı Kanun'da sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler yer almaktadır. Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Yasanın tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 20.04.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

619 sayılı KHK’nın Geçici 1. maddesi hükmünde ise; “Bu Kanun'a göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanun'a göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.04.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi ... ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” denilmekte olup, 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca 619 sayılı KHK tüm hükümleriyle iptal edilmiştir.

24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa'nın 47. maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 18. maddede, " Bu Kanun'a göre sigortalılık nitelikleri taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı ancak bu kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olan sigortalıların sigortalılıklarının bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982 – 04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olan hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğden itibaren bir yıl içinde ödemede bulundukları takdirde bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Tüm bu düzenlemelerde ortak nokta, tescilin belirtilen tarihlerden sonra yapılmasına karşın, Kanun'da tanınan süreler içinde borçlanma hakkının kullanılabilecek olmasıdır. Kaldı ki Anayasa Mahkemesi’nce iptaline karar verilmiş olan 619 sayılı KHK, borçlanma hakkı için bir süre de öngörmemiştir. Anılan hükümle belirtilen şartları yerine getiren kişiler maddede belirtilen sürelere ilişkin prim tutarlarını ödeyerek o döneme ilişkin süreleri sigortalı saydırabileceklerdir. Anılan düzenleme ile borçlanma hakkı, 04.10.2000 tarihinden sonra zorunlu sigortalı olarak ...’a tescil edilmiş olanlardan, daha önce vergi kaydı bulunanlara tanınmıştır.

Kanun'da, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlaması için öngörülen tarihlerden itibaren, borçlanma hakkı belirtilen bu süreler dahilinde kullanılmalıdır. Bu süreler içinde borçlanma hakkının kullanılmaması halinde ise, sonrasında ... sigortalılığının tespitine olanak bulunmamaktadır. Bilindiği gibi, 1479 sayılı Kanun'da 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun hizmet tespitine ilişkin 79/10. maddesine koşut bir düzenleme bulunmamaktadır.

Davaya konu olayda; Kuruma tescil başvurusunda bulunulan tarihte, 619 sayılı KHK’nın Geçici 1. maddesi Anayasa Mahkemesi'nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren kararı ile iptal edilmiştir. Benzer bir düzenlemeyi öngören 4956 sayılı Kanun ile değişik 1479 sayılı Kanun'un Geçici 18. madde hükmü ise Kanun'un yayım tarihi olan 02.08.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmakta olup, tescil talep tarihi dikkate alındığında her iki hükmün de somut olayda uygulanma olanakları bulunmamaktadır. Bu durumda HUMK 76. maddesi de dikkate alınarak anılan tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre uyuşmazlığın çözümünde yasal zorunluluk bulunmaktadır.

22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikte; “ gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlar ” dan, gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

Görüldüğü üzere; anılan Kanun'un sigortalılık için aradığı koşullar dikkate alındığında davacının zorunlu sigortalı olarak ... kapsamında değerlendirilmesinde, hak ve yükümlülüklerin, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmiş olması önkoşulu dikkate alınarak, vergi mükellefiyetinin oluşturulduğu tarih ile başlatılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır. Yargıtay HGK'nun 03.11.2004 günlü, 2004/10-524E., 2004/581 K., sayılı, 04.02.2009 günlü 2009/21-10 Esas. 2009/52 karar sayılı kararları da bu yöndedir.

Somut olaya gelince; davalı Kurum tarafından davacının tescili 04.10.2000 tarihi itibariyle yapılmış ve davacı 1479 sayılı Yasa’nın geçici 18. maddesinin yürürlük tarihinden önce 27.08.2001 tarihinde tescil için müracaat etmiştir. Bu durumda; davacının, 23.12.1987 – 01.03.1993, 15.03.1993 – 31.12.1995, 09.05.1997 – 23.11.1998 tarihleri arasında ve 28.12.1999 tarihinden beri devam eden vergi kaydı bulunduğunu belgelemiş olması karşısında, davacının vergi kaydı bulunan dönemlerde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12368, Karar No: 2011/19020, Tarih: 24.11.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/12368 E.  ,  2011/19020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tesbit ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Davalılardan Ahmet, Ali, Avaş, Fıdda, Halil, Hüseyin, Mehmet ve ... ve gerekçeli karar başlığında ikamet adresi Gözcü Köyü olarak gösterilen ... (Gerekçeli karar başlığında Koyunluca köyünde ikamet ettiği belirtilen 1985 doğumlu ... oğlu ...'ın hem tapu maliki hem de muris olarak dava konusu taşınmazda pay sahibi gibi değerlendirilmiştir.) ile tapu malikleri arasındaki hukuki ilişkiyi sağlayan belgeler ilgilisinden temin edilip, ... ile tapu malikleri arasında hukuki irtibat belirlendiğinde, mahkemenin gerekçeli kararı ile davacı idarenin temyiz dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilip temyiz süresi de beklendikten,

2-Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ancak gerekçeli karar başlığında adı ve soyadı yazılı olmayan ...oğlu ... ile ölü tapu maliki murislerinden Ahmet kızı Zehra Çakır ile Mehmet oğlu ...'a mahkemenin gerekçeli kararı ve davacı idarenin temyiz dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile bu kişilerden ölü olanlar var ise bunlara ilişkin mirasçılarını gösterir veraset ilamları temin edildikten sonra tespit edilen mirasçılara mahkemenin gerekçeli kararı ile davacı idarenin temyiz dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilip temyiz süresi de beklendikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3189, Karar No: 2024/2048, Tarih: 05.03.2024

**12. Hukuk Dairesi         2023/3189 E.  ,  2024/2048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Alacaklı vekili, icra mahkemesine başvurusunda, takip dışı (3. kişi) davalı ... ... Enerji Ürt. San. ve Tic. A.Ş.'ne gönderilen haciz ihbarnamesine itiraz edildiğini, haciz ihbarnamesine itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, 89/4. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesini ve İİK'nın 338. maddesi gereğince şirket yetkilisi sanığın cezalandırılmasını talep ettiği, mahkemece sanığın beraatine ve tazminat davasının kabulü ile 140.000,00 TL tazminata hükmedilmesi üzerine davalı ve davacı tarafın ayrı ayrı istinaf yoluna başvurduğu ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiği, kararın davalı 3. kişi vekili tarafından tazminat yönünden temyiz edildiği görülmektedir.

2004 sayılı İİK’nın 89. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında; “Hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmayan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir. Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4. fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir. Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur" hükmüne yer verilmiştir.

Kanun hükmünde yer alan tazminatın konusu, haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması sebebiyle takip alacaklısının uğradığı zarardır. Bu davada, üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu davacı takip alacaklısı ispat etmelidir.

Kanun hükmünde yer alan tazminatın konusu, haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması sebebiyle takip alacaklısının uğradığı zarardır. Bu davada, üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu davacı takip alacaklısı ispat etmelidir.

Üçüncü kişinin beyanının aksi, İİK'nın 68. maddesinde sayılan belgelere bağlı olmaksızın her türlü delille ispat edilebilir. Anılan maddenin açık hükmü gereğince; icra mahkemesince, genel hükümlere göre yargılama yapılarak sonuca gidilmelidir.

İİK'nın 89/4. maddesine dayalı olarak açılan tazminat davasında, tarafların göstereceği deliller, ticari defterler ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak, ihbarnamenin tebliğ tarihi itibariyle, borçlunun, üçüncü kişiden istenebilir, kesin nitelikte bir alacağının mevcut olup olmadığı genel hükümler çerçevesinde belirlenir, diğer bir ifade ile anılan maddeye göre tazminata hükmedilebilmesi için, borçlunun, haciz ihbarnamesinin üçüncü kişiye tebliği tarihi itibariyle, üçüncü kişi nezdinde kesinleşmiş, haczedilebilecek muaccel bir alacağının bulunması zorunludur.

Dava dosyasının incelenmesinde; 21.09.2021 ve 01.02.2022 tarihli kök ve ek bilirkişi raporlarında; davalı 3. kişi ... ... Enerji Ürt. San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterleri ile dava dışı borçlu Halk Yenilenebilir Enerji A.Ş.'ne ait ticari defterlerinin incelendiği, asıl borçlu ve 3. şahıs arasında düzenlenen ve ihtilaf konusu olmayan sözleşme hükümlerinin incelenmediği görülmüştür.

Somut olayda, 3. kişi ... ... Enerji Ürt. San. ve Tic. A.Ş.'nin, dava dışı borçlu Halk Yenilenebilir Enerji A.Ş.'ne, haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle kesinleşmiş ve muaccel bir borcunun bulunup bulunmadığının tespiti için her iki tarafa ait tüm ticari defter ve belgeler ile 2020 yılına ait ticari defterlerle birlikte, asıl borçlu ve 3. şahıs arasında düzenlenen sözleşme hükümleri de dikkate alınarak, her iki tarafın 2020 yılına ait defter kayıtlarını oluşturan defter ve belgelerle birlikte banka hesapları ile belgeler (Fatura, Çek, Hakediş, Teminat Mektubu, Avansla ödemeleri, Banka dekontları vb. evrakların) üzerinde karşılaştırmalı olarak bilirkişi incelemesi yaptırılıp, haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle borçlunun davalı 3. şahıstan kesinleşmiş ve muaccel bir alacağının olup olmadığının net olarak tespit edilerek sonucuna göre hukuki durumun tayin ve takdiri gerekirken, sözleşme hükümleri incelenmeksizin düzenlenen yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü yönünde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Davalı 3. kişinin temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin 27.12.2022 tarih ve 2022/1014 Esas, 2022/3785 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA ve Ankara 5. İcra Ceza Mahkemesinin 09.03.2022 tarih ve 2020/391 Esas, 2022/75 Karar sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7248, Karar No: 2015/2769, Tarih: 21.04.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/7248 E.  ,  2015/2769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, yazlık evinde bulunmadığı sırada kooperatif görevlilerinin duvar ve demir parmaklıklarla çevrili, bahçe kapısı kilitli bahçesine girerek dokuz adet fıstık çamı ağacının ana yan dallarını kes..

Davalı vekili, müvekkili kooperatifçe her yıl periyodik şekilde kendisine verilen görev ve yetkiye istinaden üyelerinin taşınmazlarında yer alan ağaçların uzayan dallarının elektrik tellerine yakınlaşması nedeniyle herhangi bir tehlikeye meydan vermemek için rutin şekilde kesildiğini, davacının da ağacının bu şekilde budandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamına göre; davacının yokluğunda fıstık çam ağacının budandığı, budamanın yanlış yapıldığı, yan komşunun bahçesindeki fıstık çamının aynı şekilde budamaya tabi tutulmadığı, maddi zarar tutarının davacının bilirkişi ücretini kesin süre içinde yatırmaması sebebiyle tespit edilemediği, ancak davacının bu şekilde usulsüz ve yanlış budamadan dolayı budamanın yapıldığı dallardan tekrar fıstık alınması mümkün olmadığı dikkate alınarak üzüntü duymasının doğal olduğu gerekçesiyle, davacının maddi tazminat talebinin usulden reddine, manevi tazminat talebinin kabulü ile takdiren 3.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren yasal faizi ile tespit masrafının kabul oranına göre 115,95 TL'sinin tahsiline karar verilmiş, hükmün taraflar vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 04.03.2013 tarihli, 2013/76 E., 2013/1248 K. sayılı ilamı ile mahkemece istenen 320,00 TL'nin ne kadarının gider avansı ne kadarının bilirkişi ücreti olduğu belirtilmeden dava tarihi itibariyle yatırılması gerekmeyen gider avansı ve henüz inceleme aşamasına gelinmemiş ve bilirkişi incelemesi ile ilgili ara kararı kurulmamış olduğu halde HMK'nın 324. maddesi anlamındaki bilirkişi ücretinin gider avansı kapsamında istenmesi ve sonuç olarak maddi tazminata ilişkin talebin usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılamada, davacının davalı kooperatif bünyesinde olup kendisine ait evin bahçesindeki fıstık çamının (pinus -pinae) kooperatif çalışanları tarafından elektrik tellerine yakınlaşması nedeni ile budandığı savunmasının, davacının yaptırdığı delil tespiti dava dosyası ve sunulan fotoğraflarda elektrik tellerinin fıstık çamına 2 metre mesafede olması ve davacının komşusuna ait bitişik bahçedeki benzeri ağaçların ise elektrik kablolarına çok daha yakın olmasına rağmen

budanmamış olması nedeniyle yerinde olmadığı, dolayısıyla ağaç değeri olan 1.250,00 TL ile peyzaj değeri, başka bir ifade ile davacının yazlık evine kattığı değerin ağacın kesilmesi nedeni ile kayıp değeri olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam 2.750,00 TL maddi tazminat isteminin yerinde olduğu, bununla birlikte hatalı olarak budanan fıstık çamını 16 yıl önce davacı tarafından dikilip büyük bir zevkle yetiştirildiği, çamın bu şekilde budanmasının evin mütemim cüzi ve zenginliği olması nedeni ile bir kayıp olduğu ve bundan davacının büyük üzüntü duyduğu, bu surette 3.000,00 TL manevi tazminatın da davalıdan tahsili gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, kooperatif çalışanlarının haksız eylemi nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, olayın sabit olduğu ve davacının bu olay nedeniyle yaşamış olduğu elem ve kedere bir nebze karşılık olmak üzere davanın kabulü gerektiğinden bahisle 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; olayın gelişimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Dava konusu olayda; olayın gelişimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.