muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12599, Karar No: 2014/13934, Tarih: 21.05.2014

Dosya içeriğinden, davacının T... H....ş Sendikası üyesi olduğu ve toplu iş sözleşmesinden yararlandığı, davacı ile bir kısım işçinin, iç güvenlik bölgesinde konuşlu operasyon birliklerinin arızalı araç, silah ve malzemelerinin onarımı maksadı ile Y..../...... Hudut Tugay Komutanlığı ile Dağ Komando Tugay Komutanlığı üs bölgelerinde geçici olarak saat ücretli işçi olarak geçici süreyle görevlendirildiği, davacının çalışmakta olduğu .... Bakım Merkezi Komutanlığınca düzenlenen "Görevlendirme mesaj formu"nun 5. maddesinde "Görevlendirilen personele ...Bakım Merkezi Komutanının emri alınmadan kesinlikle fazla mesai yaptırılmayacağı, yapıldığı takdirde fazla mesai ödenmeyeceği, .... Bakım Merkezi Komutanının müsaadesi alındıktan sonra fazla mesai yapıldığında "seyyar ekip fazla mesai çizelgesi"nin eksiksiz doldurulacağı hususlarının belirtildiği, ancak bu konuda davacıya yazılı bir bildirim yapılmadığı, bu durumun davacıya sözlü olarark iletildiğinin iddia edildiği, davacının geçici görevli olduğu dönemde bulunduğu kışlada konakladığı ve genel olarak haftanın beş günü ve 08:00-17:30 saatleri arasında çalıştığı, haftalık fiili mesai süresinin kırkikibuçuk saat olduğu, davacı ve diğer geçici görevli işçiye hafta içinde arızi olarak yaptıkları fazla mesai karşılığı zamlı ücretlerin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödendiği, ancak dava konusu edilen 22-23-29-30.09.2012,06-07-13-14.10.2012 sözleşmesi (Cumartesi) ve hafta tatili (Pazar) günleri için herhangi bir ödeme yapılmadığı, 23. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin, “30/a. maddesinde,' İşçinin işinde ve işverenin her an buyruğunda hazır bir halde bulunmakla beraber, çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği sürelerin iş süresinden sayılacağı, 61. Maddesinde, hafta tatili günleri için %80 zamlı ücret ödenmesi yapılacağı, 62. maddesine göre, Cumartesi günlerinde haftalık kırkbeş saatten eksik kalan ikibuçuk saat için %35 zamlı, kalan beş saat için ise %80 zamlı saat ücreti ödenmesi gerektiği, 25-a. İşyerlerinde normal çalışma süresinin günde sekizbuçuk saat, haftada beş gün ve kırkikibuçuk saat olduğu, işçilere bu çalışmaları karşılığında kırkbeş saat üzerinden ücret ödeneceği, b. İhtiyaç hallerinde, işyerinde işveren vekilinin onayı ile akdi tatil günleri mesai yaptırılabileceği, bu takdirde çalışma yapılacağının yirmidört saat önceden ilân edilmek suretiyle çalışacak işçilere duyurulacağı, c. Akdi tatil günlerinde çalıştırılan işçilere o günden önceki hafta içinde haftalık normal çalışma süresini fiilen tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın, haftalık normal çalışma süresine kadar çalışmaları ile ilgili ücretleri normal mesai üzerinden, normal haftalık çalışma süresi ile kırkbeş saat arasında geçen fazla süreli çalışmaları için ücretleri %35 zamlı olarak, kırkbeş saati aşan çalışmaları için ise, %80 zamlı ödeme yapılacağı, 31-Hafta tatilinden önceki gün akdi tatil günü olduğu,” hükümlerinin düzenlemiş olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının akdi tatil ve hafta tatillerinde fiili olarak çalışmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Davacının, normal mesai saatleri dışında fiili olarak çalışmamış olsa bile çalışmaya hazır halde beklediğine dair işverene ait komutanlık sınırları içinde ikamet etmesi dışında bir delil bulunmamaktadır. Davacının Komutanlık dışında ikamet etmemesinin işçinin güvenliği gereği olduğu, davacının çalışmaya hazır halde beklemesine dair yazılı bir emir bulunmadığı, kaldı ki fazla çalışma yapan işçilere haklarının işverence ödendiği ve işyerinin kamu işyeri olduğu, yapılan ve yapılacak işlerin kayıtlarının bulunduğuda dikkate alındığında, mesai saatleri dışında çalışmaya hazır bekleme şartının oluşmadığı düşünülmeden davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, 21.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9398, Karar No: 2017/399, Tarih: 07.02.2017

**5. Ceza Dairesi         2015/9398 E.  ,  2017/399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tefecilik

HÜKÜM : Beraat, temyiz isteminin reddi

Mahalli mahkemece verilen hüküm ve ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiin temyiz isteminin reddine dair ek karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen temyiz isteminin reddine dair 03/11/2010 tarihli ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen sanık müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle ek kararın ONANMASINA,

Müşteki Hazine vekilinin beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Sanık hakkında tefecilik suçundan kamu davası açıldığı, Hazinenin bu suçun zarar göreni durumunda bulunduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Hazinenin duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, iddianamenin ve duruşma gününün tebliğ edilmemesi suretiyle CMK'nın 233 ve 234. maddelerine aykırı davranılarak davaya katılma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı, müşteki Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1213, Karar No: 2025/6140, Tarih: 19.06.2025

**2. Hukuk Dairesi         2025/1213 E.  ,  2025/6140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2576 E., 2024/2581 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İnegöl 2. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2021/406 E., 2024/180 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı ... tarafından davanın kabulü yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2539, Karar No: 2013/1075, Tarih: 28.01.2013

**22. Hukuk Dairesi         2013/2539 E.  ,  2013/1075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, ücret, ikramiye, asgari geçim indirimi, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı işveren, davacının iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi ücretinin gider avansı mahiyetinde davacı tarafça yatırılması gereken bir para olduğu ve belirlenen miktarın verilen kesin süre içinde yatırılmaması halinde davaya devam edilmesi için gerekli şartın yerine getirilmediği ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/II. maddesinin uygulanması gerektiği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 120. maddesinde belirlenen gider avansı ile 324. maddesinde belirtilen delil ikamesi için avans ayrı maddelerde düzenlenerek farklı sonuçlara bağlanmıştır. Buna göre gider avansı, delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini kapsamaktadır. Öyleyse delil ikamesi avansı ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması, gider avansı ve delil avansı kalemlerine ilişkin miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesi, delilerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yer almaması gerekir.

Mahkemece gider avansı ile delillerin ikamesine yönelik avans ayrılmalı, gider avansının da nelerden ibaret olduğu net olarak belirlenmeli ve tarafa da hem gider avansının hem de delil ikamesi avansının hukuki sonuçları konusunda uyarı yapılmalıdır.

Mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır. Ayrıca bu avans dışında delil ikamesine yönelik avans istenmekte ise 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesine göre değil, 324. maddesine göre işlem yapmalıdır.

Somut olayda, dava 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu döneminde 06.01.2010 tarihinde açılmıştır. 1086 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 120. maddesine göre davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Adalet Bakanlığınca çıkarılan 30.09.2011 tarihli 28070 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gider Avansı Tarifesinin 4. maddesinde dava açılırken ödenmesi gereken avanslar gösterilmiştir. Dava açıldığı tarihte “dava açılması” safhası gerçekleşmiş olduğundan bu husus tamamlanmış işlem sayılır. 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine göre bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Somut olayda dava, önceki kanun zamanında açılmış olduğundan tarifenin 4. maddesinde belirlenen gider avansının ödenmesi istenemez.

Ayrıca, gider avansı dava şartı iken, delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilemeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.

6100 sayılı Kanun'un 448. maddesi hükmü gözetilmeden, gider avansı saptanıp davacıya kesin süre verildiği anlaşılmaktadır. Gider avansı ile ilgili ara karar davanın açılış tarihi gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine aykırı olması sebebiyle ve belirtilen yönler mahkemece gözetilmeden gider avansının süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17615, Karar No: 2023/290, Tarih: 06.02.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/17615 E.  ,  2023/290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 03.03.2020 tarihli ve 2018/3937 Esas, 2020/677 Karar sayılı kararının, sanıklar müdafiileri tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 293 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer ... "Hüküm, temyiz eden Cumhuriyet savcısına veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açıklanmamışsa; hükmün temyiz edildiğinin bölge adliye mahkemesince öğrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi ... içinde tebliğ edilir." aynı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer ... "Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır." ve yine aynı Kanun'un 295 ... maddesinde yer ... "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi ... içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir." şeklindeki düzenlemeler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, sanıklar ... ile ... yokluğunda verilen hükme yönelik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291 ... maddesinde belirtilen 15 günlük yasal süre içerisinde sanıklar müdafii tarafından temyiz dilekçesi sunulduğu, ancak temyiz dilekçesinde gerekçe belirtilmediği, gerekçeli karar tebligatında ihtarat içermediği anlaşıldığından, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 17.03.2021 tarih ve 2019/9 MD-554 Esas ve 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, hak kaybının önlenmesi bakımından sanıklar müdafiine tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 5271 sayılı Kanun'nun 295 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7 günlük yasal süre içinde ek gerekçeli temyiz dilekçesi sunulmadığı takdirde temyiz talebinin

reddedileceğine ilişkin ihtaratlı tebligatın yapılarak buna ilişkin evrakın dosyaya konulması için, dosyanın incelenmeksizin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 06.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2558, Karar No: 2024/6102, Tarih: 20.05.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/2558 E.  ,  2024/6102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/302 Esas, 2024/421 Karar

TALEP EDEN : 12.Asliye Ceza Mahkemesi

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

1. Büyükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.02.2024 tarihli ve 2024/302 Esas, 2024/421 Karar sayılı kararın taraflara tebliğine dair belgelerin dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda yer almadığı belirlenmiş olup 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "İnceleme yeri" başlıklı 22 inci maddesinin 2 nci bendi gereğince, yargı yeri belirlenebilmesi için, her iki kararın da kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş olması gerektiğinden öncelikle, anılan yetkisizlik kararının mahkemesince taraflara tebliği sağlanmalı, istinaf veya temyiz edilmesi halinde dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesine veya Yargıtay İlgili Hukuk Dairesine, istinaf veya temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde kesinleşme şerhi verildikten sonra,

2. Ayrıca her ne kadar mahkemelerce yetkisizlik kararı verilmiş ise de küçüğün yaşadığı belirtilen yerlerde kolluk araştırması yapılmadığı ve küçüğün yerleşim yerinin tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, küçüğün nerede ikamet ettiğinin tespit edilebilmesi için kolluk vasıtasıyla, dosyada mevcut bütün adreslerde araştırma yaptırıldıktan ve küçüğün ikamet adresi tespit edildikten sonra,

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosyanın gönderilmesi gerekmektedir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22411, Karar No: 2013/20207, Tarih: 27.12.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/22411 E.  ,  2013/20207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalılar ve davacı taraflarından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayet eden borçlu İSKİ vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, borçlunun Vakıfbank nezdindeki hesaplarına haciz konulduğunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesi ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesine göre bu madde uyarınca ödenecek tazminatın tahsili için İdarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, öte yandan borçlu idarenin gördüğü hizmet kapsamında tüm mal hak ve alacaklarının nitelikleri gereği kamu hizmetinin sürdürülebilmesi için kamuya tahsisli olduğunu, ayrıca İİK'nun 82/1. maddesi kapsamında borçlu Kurum mallarının haczinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle yapılan haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, takibin dayanağı olan ilamın karar tarihinin 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 5999 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra olduğu, hüküm altına alınan kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddeler gereği haciz yapılamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulüne karar verilmiştir. Hükmün esası, alacaklı vekili; yargılama giderlerine yönelik bölümü ise borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sorun konusunda sağlıklı bir sonuca ulaşmak için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemelerin irdelenmesi gerekir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6

maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir. Ancak; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı 22.02.2013 günlü 28567 numaralı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Son olarak; 11.06.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bazı Kanunlar ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki 6487 sayılı Kanunu’nun 21. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Anılan 6. maddenin yeni halinin 11. fıkrasında bu madde uyarınca ödenecek olan bedelin tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Her ne kadar; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilerek, kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yani 22.08.2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir. Öte yandan 6111 sayılı Yasa’nın Geçici 2. maddesinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi’nin 01.11.2012 tarihli kararı sadece iptal tarihinden sonra konulan hacizler için değil, Anayasa'nın 153. maddesindeki geriye yürümeme ilkesinin kesinleşmiş yargı kararları için geçerli olması nedeniyle iptal tarihinden önce konulan hacizlerde de uygulanır.

Ayrıca 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin son fıkrasında bu fıkra hükmünün bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanacağı düzenlemesinin İdare tarafından kamulaştırılmaksızın el konulan taşınmazlara ilişkin tazminat davaları ile kamulaştırma bedeli tespitine ilişkin davalar için geçerli olduğunun kabulü gerekir. Dava niteliği taşımayan İcra İflas Kanunu hükümlerine göre yapılan şikayet başvuruları bu kapsamda kalmamaktadır. Bu nedenlerdir ki haczedilmezlik şikayetleri para alacaklarına ilişkin olup doğrudan taşınmaza ilişkin dava olarak nitelendirilemez, anılan son fıkra kapsamında düşünülemez.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı değerlendirildiğinde; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan tazminatlara ilişkin ilamların, icra takibine konu edilmesi halinde, elatma tarihi 09.10.1956 tarih ile 04.11.1983 tarihi arasında ise; takibe konu ilamın 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin yürürlüğe girdiği 30.06.2010 tarihinden önce olması durumunda İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilebileceği, ilam tarihi 30.06.2010 tarihinden sonra ise İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceğinin kabulü gerekir.

04.11.1983'den sonraki el koymalarda ise; 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi haciz yasağı getirmekle birlikte anılan Yasa maddesi Anayasa'ya aykırı görülerek 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Bu durumda ilam tarihi yeniden haciz yasağının getirildiği 11.06.2013 tarihinden önce olması halinde haciz konulabileceğinden şikayetin reddi, ilam tarihi 11.06.2013 tarihinden sonra olması halinde ise haciz yasağı mevcut olduğundan şikayetin kabulü gerekir.

Somut olayda; takibe dayanak ilam tarihi 2011 yılı olup, 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin yürürlük tarihi olan 11.06.2013 tarihinden öncedir. Öte yandan, ilamda alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda; eldeki takipte, borçlu İdare'nin haczi kabil malvarlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkemenin yazılı gerekçesi isabetli olmamıştır.