muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5545, Karar No: 2024/193, Tarih: 16.01.2024

Davacı Hazine vekili bu kez 07.08.2023 havale tarihli dilekçesiyle; asıl mahkeme kararında 105 ada 21 parsel ... taşınmaz hakkında hüküm yazılırken (A) ve (B) harflerinin ters yazıldığını, diğer bir anlatımla kıyıya terk edilecek alanın deniz tarafından kalan ve (B) ile gösterilen bölüm olduğu halde hükümde kara tarafından kalan ve (A) harfi ile gösterilen bölümün tescil harici bırakıldığını ve bu yanlışlığın devamı olarak da asıl kıyı kenar çizgisi içinde kalan (B) harfi ile gösterilen alanın da kişiler adına tesciline karar verildiğini öne sürerek hükmün infaz edilebilmesi için (A) ve (B) ile gösterilen alanların yer değiştirmesi suretiyle tavzih kararının verilmesini istemiştir.

Mahkemece 11.10.2023 tarihli karar ile; hükme esas bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulduğu, hükmün icrasında tereddüte mahal verir bir durumun olmadığı gerekçesiyle tavzih talebinin reddine karar verilmiş, davacı Hazine vekili tarafından 11.10.2023 tarihli karar temyiz edilmiştir.

Asıl hükme esas fen bilirkişi raporu incelendiğinde; kıyı kenar çizgisinin taşınmazın kuzeydoğusundan gelip güneybatısına doğru ilerleyerek taşınmazı ikiye böldüğü ve deniz tarafının da taşınmazın güneyinde kaldığı, taşınmazın kuzeyinde de kadastrosu yapılmış başkaca taşınmazların bulunduğu kıyı kenar çizgisi içinde kalan tarafın (B) bölümü olduğu sabit olmasına rağmen hükümde maddi hataya dayalı olarak kişiler adına tesciline karar verildiği, kara tarafında kalan (A) bölümünün ise hükümde kıyı kenar çizgisi içinde kalan yer olarak tescil harici bırakıldığı, bu haliyle hükmün infazının mümkün bulunmadığı, asıl hükmün dayanak yaptığı raporun hükme maddi hataya dayalı olarak ters yazıldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece; Kadastro Müdürlüğünce düzenlenen ve 27.02.2023 tarihli tavzih kararına da esas alınan koordinatlı kroki uyarınca; (A) ile gösterilen bölümün kişiler adına, (B) ile gösterilen bölümün ise kıyıya terk edilecek alan olarak hükmün düzeltilmesi yönündeki tavzih talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle; Davacı Hazine vekilinin temyiz talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli tavzih talebinin reddine dair kararının BOZULMASINA, 1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2679, Karar No: 2019/11367, Tarih: 03.12.2019

**12. Ceza Dairesi         2018/2679 E.  ,  2019/11367 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1-2,62, 50/4-1-a, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler sanıklar müdafileri ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ... müdafinin duruşmalı inceleme isteminin, hükmedilen cezanın adli para cezasından ibaret olması nedeniyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 318. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede;

Sanık ... sevk ve idaresindeki otomobil ile gündüzün meskun mahal dışındaki bölünmüş yolda seyri sırasında takip mesafesini korumadan yaklaştığı sağ şerit üzerinde seyretmekte olan bir aracı sollamak isterken bu sırada yanındaki yolcu koltuğunda oturan ve telefonuyla ilgilenmekte olan diğer sanık ...’ın kafasını kaldırdığında önlerindeki araca yaklaşmış olmaları sebebiyle direksiyonu sağa çevirmek suretiyle müdahale etmesi sonucu direkisyon hakimiyetini kaybeden sanık ...’in zikzaklar çizerek yolun sağından yoldan çıkıp yol kenarında hayvan otlatmakta olan 2 yayaya çarpması sonucu yayaların ölümleriyle neticelenen sanıklardan ...’ın direksiyona müdahalesi nedeniyle asli kusurlu bulunduğu, diğer sanık ...’in ise hızını yol-trafik durumuna uydurmaması ve doğrultu değiştirme kurallarına uymaması nedeniyle tali kusurlu bulunduğunun tespit ve kabul olunduğu olayda;

(I) Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre katılan vekilinin sübuta, cezanın az olduğuna ve adli para cezasına çevrilmemesi gerektiğine, sanık müdafinin ise kusur durumuna yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine ancak;

1-Birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet veren sanık hakkındaki temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin TCK’nın 85/2. maddesi yerine 85/1-2. şeklinde gösterilmesi,

2-Sanık hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi;

1-Birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet veren sanık hakkındaki temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin TCK’nın 85/2. maddesi yerine 85/1-2. şeklinde gösterilmesi,

2-Sanık hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi;

Kanuna aykırı olup, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün (1-a) ile numaralandırılan bölümünün 1. paragrafındaki “85/1(2)” ibaresinin “85/2” şeklinde değiştirilmek ve yine aynı bölümünün 3. paragrafının hükümden çıkarılarak yerine “Sanığın kişilik ve sosyal özellikleri nazara alınarak, kendisine verilen uzun süreli hapis cezasının TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine, sanığa verilen adli para cezasının TCK'nın 52/3. maddesi gereğince 1825 tam gün karşılığı adli para cezası olarak belirlenmesine, TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 36.500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ” ibaresinin eklenmek suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

(II) Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz taleplerinin incelenmesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre katılan vekilinin sübuta, cezanın az olduğuna ve adli para cezasına çevrilmemesi gerektiğine, sanık müdafinin ise kusur durumuna yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine ancak;

Yukarıda izah edildiği üzere gerçekleşen olayda; taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, tali kusurlu olarak meydana getirdiği kaza sonucu 2 kişinin ölmesine neden olan sanık hakkında, adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması;

Kabule göre de;

Kabule göre de;

1-Birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet veren sanık hakkındaki temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin TCK’nın 85/2. maddesi yerine 85/1-2. şeklinde gösterilmesi,

2-Sanık hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi;

3-Sanık hakkında 2 yıl 6 ay dan çevrili adli para cezasının hesaplanması sırasında netice adli para cezasının 18.200 TL şeklinde tayin edilmesi gerekirken yanlış hesap yapılarak 18.250 TL olarak belirlenmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi ve halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 03/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/42464, Karar No: 2022/397, Tarih: 13.01.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/42464 E.  ,  2022/397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Düşme, beraat

Sanık müdafisinin temyizinin vekalet ücreti verilmesine yönelik, katılan vekilinin temyizinin esasa ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede:

A) “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan düşme hükmüne yönelik sanık müdafisi ve katılan vekilinin temyizlerinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanık hakkında mahkûmiyet hükmünün kurulduğu 04/12/2012 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği Mahkemece gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış; 1136 sayılı Kanun’un 168. maddesi ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği, kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmesi halinde sanık lehine vekalet ücretine hükmolunacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığı anlaşılmakla, sanık müdafisi ve katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükmün ONANMASINA,

B) “2010 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik sanık müdafisi ve katılan vekilinin temyizlerinin incelenmesinde;

Sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

Sanığa yüklenen “2010 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanık hakkında mahkûmiyet hükmünün kurulduğu 04/12/2012 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla beraat hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağan dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 13.01.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9522, Karar No: 2016/19021, Tarih: 02.06.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/9522 E.  ,  2016/19021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanık hakkında, iddianame metni içeriğine göre, orman alanından ağaç kesme ve tarla açmak suretiyle işgal suçlarından dava açılmış olmasına karşın, mahkemece yanlızca orman alanını işgal suçundan hüküm kurulması,

2- Hükmün gerekçe bölümünde, sanığın eylemi "devlet ormanının 2300 m2 lik kısmında meşe ağaçlarını keserek aralarını sürmek suretiyle tarla açmak" olarak belirtilmiş olmasına karşın, hüküm bölümünde yanlızca 6831 sayılı Kanun'un 93/1. maddesiyle uygulama yapılmak suretiyle çelişkiye düşülmesi,

3- Kabule göre de;

28.04.2010 tarihli suç tutanağı ve 15.07.2010 tarihli iddianamede, sanığın, orman alanı içinde bulunan suça konu yerde meşe ağaçlarını kesmek ve aralarını sürmek suretiyle tarla açtığı iddia edilmesine karşın, hükme dayanarak alınan 13.06.2011 tarihli orman mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "dava konusu sahadan herhangi bir orman emvali çıkarıldığına dair bir belirtinin olmadığı" bildirilmiş olduğu gözetilerek, mevcut çelişki giderilmeden eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve katılan vekili ile sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 02/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/74, Karar No: 2020/1557, Tarih: 24.02.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/74 E.  ,  2020/1557 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kesintisiz çalıştığı halde sigortasının yapılmadığını belirterek, 01/11/1987-17/04/2014 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili, davalı ile davacı arasında 4857 sayılı İş Yasası kapsamında herhangi bir ilişki bulunmamakla birlikte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında da herhangi bir hizmet sözleşmesine dayalı hukuki ilişki bulunmadığını, davacının eşi ... ile taraflar arasında hizmet ilişkisi olduğunu, davacının eşinin davalıya ait evin bahçıvanlığını yaptığını ve çalışma süresi boyunca da davalıya ait müştemilatta ikamet ettiğini, davacının da eşiyle beraber ikamet ettiğini ancak, taraflar arasında hizmet ilişkisinin olmadığını, davacının işyeri olduğunu iddia ettiği davalıya ait evin yazlık olarak kullanılmakta olduğunu ancak, daha çok ...’ın çoğunlukla yurt dışından gelen misafirlerine tahsis edildiğini, söz konusu eve 2005 yılından beri gelen ziyaretçi listesinden 2005 yılından beri eve gelen ziyaretçi sayısı ile 9 yılda 386 gün kullanıldığının anlaşılacağını, davacının eşinin davalı ile akdettiği iş sözleşmesi ile yüklendiği borçların ifasında ...’a yardım etmiş ise de, bunun davalı ile arasında iş ilişkisinin kurulması için yeterli olmadığını, davacının eşine tüm ödemelerin banka yoluyla yapıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. beyanla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarıca hak düşücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddi gerektiğini, davacının kurum kayıtlarında iddia olunan çalışmasının olmadığını, kamu düzenine ilişkin hizmet tespit davalarında çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde ortaya konulması gerektiğini, kurumca yapılan işlemlerin kanuna ve mevzuata uygun olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece Mahkemesince; "Davanın kabulü ile ;

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece Mahkemesince; "Davanın kabulü ile ;

Davacının davalı ...'a ait evde ev hizmetlerinde 01/11/1997-17/04/2014 tarihleri arasında asgari ücretle 5927 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkeme kararı kaldırılarak, bu doğrultuda yeniden esas hakkında karar vermiştir.

HÜKÜM:1-Davalı ... vekili ile Davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulüne; Bodrum İş Mahkemesi'nden verilen 12/10/2017 tarih, 2015/243 Esas ve 2017/301 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

2-Davanın kısmen kabulüne; Davacının davalı ...'a ait... Muğla adresindeki tescilsiz ev hizmetleri işyerinde 01/12/2005-17/04/2014 tarihleri arasında asgari ücretle ve hizmet akdiyle çalıştığının ve bu çalışmalarının davalı ...'na bildirilmediğinin tespitine,fazla talebin reddine, karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Taraf vekilleri, Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olması nedeni ile temyizen bozulmasını istemişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davacı, davalıya ait işyerinde 01/11/1987 - 17/04/2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı halde sigortasının bildirilmediğini belirterek, bildirilmeyen hizmetlerinin tespitinin, dava ve talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu kararın kaldırılmasına ve 01/12/2005-17/04/2014 tarihleri arasında asgari ücretle ve hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de tarafların, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.

Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut dava dosyası incelendiğinde, davacının 01/11/1987 - 17/04/2014 tarihleri arası dönemde ne iş yaptığı, çalışmasının mevsimlik olup olmadığı, davalı işveren ile belirtilen yazlıkta (Villada) birlikte devamlı ikamet edip etmediği, devamlı ikamet etmiyorsa hangi dönemlerde birlikte ikamet ettiği, yazlıkta kimlerin ikamet ettiği, birlikte oturmadığı dönemlerde ne iş yaptığı ve nerede ikamet ettiği, yaz ve kış çalışmalarının neler olduğu, her aya karşılık ücret alıp almadığı, ücret almış ise ücretlerin ne şekilde ödendiği, sürekli olarak tam zamanlı çalışıp çalışmadığı, yazlığın kapasitesinin ne olduğu, gelen giden misafirlerin kaydının tutulduğu ilgili kolluk kayıtları ve misafir kayıt defterinin bulunup bulunmadığı davacının beyanı da tespit edilerek gerekli araştırma yapılarak belirlenmeli konuya vakıf re'sen belirlenen komşu yazlık sahipleri dinlenilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Yine dava dışı koca-...'a ilişkin olarak davalı işveren tarafından sigortalı olarak çalışmasının bildirildiği, davacıya ait bildirilmeyen çalışmanın eşe yardım niteliğinde olup olmadığı tüm dosya kapsamınca değerlendirilerek sonuca göre karar verilmelidir. Açıklamalar doğrultusunda gerekli araştırma yapılarak deliller toplanılmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı karar verilmiş olması isabetsizdir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalılardan ...'a iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.