muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/7086, Karar No: 2012/2419, Tarih: 03.04.2012

**7. Hukuk Dairesi         2011/7086 E.  ,  2012/2419 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 27.03.2012 günü belirlenen saatte temyiz eden Türk Telekomünikasyon A.Ş. vekil Av. ... ve aleyhine temyiz istenilen ... İnş. Hafr. Nak. Gıda Turizm San. Tic. Ltd. Şti. Vekili Av. ... geldiler gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliği ile dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere göre, davalı tarafın aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalının hükmedilen tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece yoksun kalınan kâr isteminin kabulüne karar verilmiş ise de, bu konuda yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli olmadığı gibi oluşturulan hükmün de yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Borçlar Kanununun 41.maddesi hükmünde açıklanan maddi zarar, fiilen gerçekleşen (eylemli) zarar ile kârdan yoksun kalma zararını kapsar. Fiili zarar malvarlığının aktifinde bir azalma veya pasifinde bir çoğalmayı ifade eder. Oysaki kârdan yoksun kalmada malvarlığının, fiilden önceki durumu ile sonraki durumu arasında bir fark yoktur. Zararı doğuran fiil malvarlığının çoğalmasına engel olmuş ise, bir başka deyişle fiil meydana gelmese idi gelecekte malvarlığının çoğalması söz konusu ise kârdan yoksun

.../.

2011/7086-2012/2419 S.2

kalmadan söz edilebilir. Kârdan yoksun kalma zararı malvarlığının fiilden sonraki durumu ile çoğalma ihtimali gerçekleşmiş olsa idi ulaşabileceği varsayılan (farazi) durumu arasındaki fark gözönünde bulundurularak hesaplanır. Kural olarak Borçlar Kanununun 42. maddesi hükmüne göre, zararın kanıtlanması davacı tarafa, kapsamının belirlenmesi ise mahkemeye aittir. Zararın her tür delille kanıtlanması mümkündür. Hâkim yoksun kalınan kârı belirlerken halin icaplarını ve kusurun ağırlığını (Borçlar Kanunu 43) ve zararın azaltılması için davacının aldığı veya alması gereken tedbirleri (Borçlar Kanunu 44) gözönünde tutmalı, olayların olağan akışına ve davacının aldığı veya alması gereken tedbirlere göre elde edilmesi kuvvetle mümkün görülen kârı davacının zararı olarak kabul etmelidir.

Öte yandan, HUMK'nun 275. maddesi hükmüne göre, ancak çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınmasına karar verilebileceğinden bunun sonucu olarak seçilecek bilirkişinin de her halde mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

Öte yandan, HUMK'nun 275. maddesi hükmüne göre, ancak çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınmasına karar verilebileceğinden bunun sonucu olarak seçilecek bilirkişinin de her halde mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

Somut olaya gelince; davacı, aracının trafik kaydı üzerine davalının haciz koydurarak 21.01.2007 tarihinde trafikten men ettirip, aracının otoparka çekildiğini, daha sonra haksız haciz işlemine karşı açtıkları istihkak davasının kabulüne karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, bunun üzerine aracını park ücretini ödeyerek geri aldığını, aracının haksız yere trafikten men edilmesi nedeniyle gelirinden mahrum kaldığını öne sürerek, 21.01.2007 ilâ 10.08.2009 tarihleri arası yoksun kalınan kâr kaybının tahsilini istemiştir. Mahkemece bilgilerine başvurulan makine fakültesi emekli öğretim üyesi tarafından düzenlenen raporda, motorlu taşıyıcılar kooperatifince bildirilen aylık kazanç miktarı esas alınarak, yoksun kalınan kâr kaybı hesaplanmış, mahkemece bu rapor benimsenerek karar verilmiştir. Mahkemece kârdan yoksun kalma zararının hesaplanması konusunda uzman olmayan bilirkişi tarafından düzenlenen rapor, zarar tespit raporu olarak kabul edilemez. Kârdan yoksunluk zararının sağlıklı biçimde hesaplanabilmesi için davacı şirketin ticari defterleri ile önceki yıllara ait vergi kayıtlarının uzman bilirkişi veya bilirkişi kuruluna inceletilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yasal düzenlemelere aykırı hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan hukuksal olgular ışığında öncelikle davacı tarafın ticari defterleri ile önceki yıllara ait vergi kayıtlarının getirtilmesi, zararının kanıtlanması için taraflarca gösterilen ve gösterilecek tüm delillerin toplanması, daha sonra aralarında mali müşavir bir bilirkişinin de bulunduğu yeni ./.

2011/7086-2012/2419 S.3

bir bilirkişi veya bilirkişi kurulu görevlendirilerek, ticari defterler ve vergi kayıtlarının inceletilmesi, kâr-zarar durumunu, dava dilekçesinde belirtilen dönemde aracın çalışabileceği gün, sayısı ile talep edilen hizmet bedelleri ve giderler dikkate alınarak elde edilebilecek net gelirin saptanması, bilirkişiden bu konuları açıklayıcı, muhtemel kârdan yoksunluk zararının hesap şeklini gösterir gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalının temyiz itirazlarının bu yönden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ :Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde davalıya iadesine, Yargıtay duruşmasında kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına takdir ve tespit olunan 900,00 TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, 03.04.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7870, Karar No: 2012/19571, Tarih: 07.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/7870 E.  ,  2012/19571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Dava konusu yere ilişkin olarak mahallinde yeniden keşif yapılarak, öteden beri köylünün ortak kullanımına bırakılmış yerlerden olup olmadığının yöreyi iyi bilen tarafsız yerel bilirkişi ve tanıklardan da sorulup kesin biçimde saptanması, ayrıca dava konusu taşınmaza ilişkin olarak mahallinde yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporunda tecavüz edilen yerin kıyı kenar çizgisi içinde kaldığının bildirilmesi de göze- tilerek taşınmazın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olma- dığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddeleri uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, beraat kararı verilmesi,

2- Raporları hükme esas alınan ve keşifte dinlenen bilirkişilere yemin yap- tırılmaması suretiyle CMK.nun 54. maddasi yollamasıyla 62. maddesi hükmüne aykırılık yapılması,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 07.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6091, Karar No: 2022/11806, Tarih: 07.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/6091 E.  ,  2022/11806 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter, kayıt ve belge gizleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

Mahkemenin dosyadan el çektikten sonra "2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme'' suçundan sanığın beraatine ilişkin ek kararla verdiği hükmün hukuki değerden yoksun olduğu anlaşılmakla, ''2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme'' suçundan dava zamanaşımı içinde karar verilmesi mümkün görüldüğünden, 2008, 2009, 2010, 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve defter, kayıt ve belge gizleme suçlarından kurulan hükümlerle sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesinde;

1)Defter, kayıt ve belge gizleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz incelemesinde;

Sanığa yüklenen suçun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanığın sorgusunun yapıldığı 11.03.2014 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağan dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

2)2008, 2009, 2010, 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz incelemesinde;

Hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/11417, Karar No: 2019/16344, Tarih: 12.11.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/11417 E.  ,  2019/16344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2016/17135 Esas sayılı takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde, borçlunun, aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önce ..... İcra Müdürlüğünün 2016/13505 Esas ve 2016/14566 Esas sayılı dosyaları ile, bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile iki ayrı takip yapıldığını ileri sürerek mükerrerlik itirazı ile icra mahkemesine başvurduğu, Mahkemece İİK 167. madde gereği alacak kambiyo senedine dayalı ise rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senedine mahsus takip yapılabileceği, her ne kadar takip talebi ve icra emrinde tahsilde tekerrür olmamak kaydı var ise de hangi takip dosyalarına ilişkin olduğu belirtilmediğinden "..... İcra Dairesinin 2016/14566 ve 2016/13505 E sayılı takip dosyaları ile" ibareleri eklenmek suretiyle takip talebi ve icra emrinin düzeltilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, hükmün borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesince borçlunun istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b-1. bendi gereğince; esastan reddine karar verildiği, karara karşı borçlu tarafından temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

İİK'nin 45. maddesinde; rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki İİK’nun 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, aynı kanunun 167. maddesinde ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut olayın incelenmesinde; alacaklı ... ile borçlu ... Uluslararası Yapı Ve Yatırım A.Ş. arasında imzalanan 25/02/2016 tarihli protokolde, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ile cezai şart bedeli olarak 3 adet senet bedelinin ödeneceğinin,teminat olarak da ... ili,... ilçesi, ... Köyü 118025 ada, 2 parsel, 18 no.lu bağımsız bölüm kaydı üzerine ipotek şerhi konulabilceğinin kararlaştırıldığı, ... ... İcra Müdürlüğünün 2016/13505 Esas - 2016/14566 Esas sayılı takip dosyalarında; alacaklı

tarafından borçlu hakkında protokolde bahsi geçen bonolara dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile iki ayrı icra takibinde bulunulduğu, yine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2016/17135 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı tarafından aynı borç nedeniyle muteriz borçlu hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, takip talebinde ve ödeme emrinde; “tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla” kaydına yer verildiği görülmüş olup, üç takip dosyasına konu borcun aynı borç olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilir. Somut olayda da, öncelikle bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 14.06.2016 ve 21/06/2016 tarihlerinde takibe geçildiğinden, alacaklı tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olup aynı borca ilişkin olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi yapamaz. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir.

Bu durumda, şikayete konu ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2016/17135 Esas sayılı takip dosyasına konu borçla ilgili olarak, ..... İcra Müdürlüğünün 2016/13505 Esas ve 2016/14566 Esas sayılı ve bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan derdest takiplerin bulunduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda şikayetin kabulü ile mükerrer olan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan ilamlı icra takibinin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekeçe ile mükerrerlik şikayetinin reddine karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, istinaf talebinin esastan reddine ilişkin ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi’nin 18.04.2018 tarih 2017/1413 E. - 2018/709 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, ... 13. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 02.05.2017 tarih 2016/858 E. - 2017/424 K. sayılı kararının BOZULMASINA,dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 12.11.2019 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

Dosya içeriği ve dairemiz kabulüne göre, alacaklı tarafça ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/17135 Esas sayılı takip dosyası ile tahsilide tekerrür olmamak kaydı ile 25/08/2016 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ve aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önce ... ... İcra Müdürlüğünün 2016/13505 Esas ve 2016/14566 Esas sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dosya içeriği ve dairemiz kabulüne göre, alacaklı tarafça ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/17135 Esas sayılı takip dosyası ile tahsilide tekerrür olmamak kaydı ile 25/08/2016 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ve aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önce ... ... İcra Müdürlüğünün 2016/13505 Esas ve 2016/14566 Esas sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nin 45. maddesi ile " Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağının iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.

Poliçede emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167 nci madde hükmü mahfuzdur." hükmü getirilmiştir.

Anılı madde ile borç rehinle temin edilmiş ise önce rehine başvurma zorunluluğu getirilmiştir. Ancak maddenin 2 inci fıkrası ile İİK'nin 167. maddesi saklı tutulmuş ve istisna getirmiştir. Yani alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi alacaklı doğruca kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna da başvurabilecektir.

Mahkemece davanın reddine ve verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebi esastan reddine karar verilmiş olup, yukarıda açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekirken bozulmasına ilişkin sayın çoğunluğun gerekçe ve görüşlerine katılmamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2021/5528, Karar No: 2022/245, Tarih: 19.01.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/5528 E.  ,  2022/245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlâl

HÜKÜMLER : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan beraat hükmünün incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 223/9. maddesinin hükmünün uygulanması ve özellikle “Derhâl” kavramının nasıl yorumlanması gerektiği hususunda doktrin ve uygulamada iki ayrı görüşün ortaya çıktığı söylenebilir.

Birinci görüşe göre; CMK'nın 223/9. maddesinde yer alan “Derhâl” kavramını, “… delil takdirine girmeden beraat kararı verilebilecek”, “İşin esasına girmeden fiilin ilk bakışta suç teşkil etmediğinin anlaşılması” ya da “kanun değişikliği ile fiilin sonradan suç olmaktan çıkartılması hâlleri”yle sınırlı kabul etmek ve maddeyi de bu kabul ışığında uygulamak gerektiğinden; örneğin sanığın ölümü nedeniyle için dosyanın esasına girmeden, kararı bozmak ve davayı düşürmek gerekir.

Doktrin tarafından büyük ölçüde benimsenen diğer görüşe göre ise; yargılamanın geldiği aşama itibariyle ilâve bir araştırma yapılmasına ya da delil toplanmasına gerek kalmadan, verilmiş olan beraat kararı usul ve yasaya uygun bir karar olarak değerlendiriliyorsa, iş bu karar dairesince onanmalıdır. Eğer dairece yapılan değerlendirmeye göre; beraat kararı hukuka ve yasaya uygun olarak kabul edilemiyorsa, diğer bir anlatımla örneğin, sanığın mahkûmiyetine karar vermek gerekiyorsa ya da eksik soruşturma söz konusuysa, o takdirde davanın zamanaşımından düşürülmesi gerekir.

Aşağıda açıklayacağımız gerekçeler ışığında birinci görüşün; kanunun lafzına da, ruhuna da uygun olmadığını düşünmekteyiz.

Bilindiği üzere, 5271 sayılı CMK’nın yazılı bir gerekçesi yoktur. “Derhâl” kelimesi “Çabucak” (bkz. tdk.gov.tr internet sayfası) anlamına gelmekte olup, madde metninde; “davanın esasına girmeden”, “delil takdiri gerektirmeyen durumlar” ya da “fiilin ilk bakışta suç teşkil etmediğinin anlaşılması” ve benzeri sınırlayıcı kavramlar mevcut değildir. Bu nedenle, belirtilen hususları CMK’nın 223/9. maddesinin uygulama koşulları olarak kabul etmek mümkün değildir.

Değil mahkeme ve hâkim, gerektiğinde Cumhuriyet Savcısı ve kolluk amiri (Örneğin; CMK'nın 119. maddesi hükmü uyarınca aramada ...), kolluk ve hatta üçüncü kişiler (CMK'nın 90. maddesi hükmü uyarınca, suçüstü halinde “herkes” tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir. ) bile, “Delil takdiri” yapabilirken, işi bu olan hâkimin, delil takdirine giremeyeceği görüşü kabul edilemez. Mahkeme ve hâkimin, CMK'nın 223/9. maddesi bağlamında da delilleri serbestçe takdir edip, değerlendirmesi son derece doğaldır.

Esasen fiilin ilk bakışta suç teşkil etmediği durumlarda iddianame düzenlenemez. Düzenlenirse; bu iddianame, iadeye mahkûmdur. Her nasılsa böyle bir iddianame kabul edilmiş ise, o taktirde öncelikle beraat kararı verilmesini gerektiren bir durum söz konusudur.

Kanun değişikliği ile fiilin suç olmaktan çıkartılması durumunda da, hiç kuşkusuz derhâl beraat kararı verilmesi gerekir.

Kanaatimizce, “derhâl” kavramı dar (yukarıda belirtilen durumlarla sınırlı) yorumlanmak yerine; İ.H.A.S. 6, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36 ve 38. maddelerinde vurgulanan “Masumiyet Karinesi” ve “Adil Yargılanma Hakkı” ile ceza muhakemesine egemen ilkelerden olan “Lekelenmeme Hakkı” dikkate alınmak suretiyle, “yargılamanın geldiği aşama itibariyle” diğer bir ifadeyle “ilâve bir delil toplanmasına ya da araştırma yapılmasına gerek kalmadan ...” olarak anlaşılmalı ve yorumlanmalıdır.

5271 sayılı CMK'nın 223/9. maddesi hükmünün uygulanabilmesi için, beraat kararının hangi nedenden dolayı verileceği önemli değildir. Yâni, beraat hükmü, söz konusu maddenin ikinci fıkrasında yer alan beş nedenden (1- Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, 2- Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, 3- Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması, 4- Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması ve 5- Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması) herhangi birisine dayanılarak verilebilir. Önemli olan beraat kararının derhâl verilebilecek olmasıdır.

Derhâl yâni yargılamanın geldiği aşama itibariyle, başka bir ifadeyle de, ilâve bir araştırma yapılmasına ya da delil toplanmasına gerek kalmadan beraat kararı verilebiliyorsa; artık koşulları olsa bile, “durma” “düşme” veya “ceza verilmesine yer olmadığı” kararı verilemez.

Zamanaşımına ilişkin görüşümüz sanığın ölmesi durumunda da geçerlidir.

Somut olayda, suça sürüklenen çocuk aleyhine, 01.09.2015 tarihinde işlediği iddia olunan iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan açılan davada 05.04.2016 tarihinde, suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş olup, işbu karar o yer Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinin âmir hükmü uyarınca; dava zaman aşımı süresi dolmasaydı, davanın esasına girip, işbu kararı bozmamız gerekirdi diyorsak artık; sırf yargılama dava zaman aşımı süresi içinde sonuçlandırılamadı, diye davayı düşüremeyiz, yâni sanığı lekelenmiş durumda bırakamayız.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde;