muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5394, Karar No: 2017/312, Tarih: 08.02.2017

**1. Ceza Dairesi         2015/5394 E.  ,  2017/312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : TCK.nun 81/1, 35, 62. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ün, mağdur ...'i kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçun niteliği tayin, cezayı azaltıcı takdiri indirim sebebi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, verilen hükümde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmediğinden, sanık ve müdafiinin yasal savunmaya, suç vasfına, haksız tahrik indirimine, sübuta yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak,

1) Oluşa, tüm dosya kapsamına, adli rapor içeriğine göre, sanığın, mağduru bıçakla birisi bağırsak, böbrek yaralanması sonucu hayati tehlike geçirecek, nefrektomi sonucu organ kaybı oluşacak, diğerleri basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde, toplam 5 kere yaraladığı anlaşılan olayda, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak, teşebbüs nedeni ile 9 yıl ile 15 yıl arasında temel ceza öngören TCK’nun 35. maddesinin uygulaması sırasında makul bir ceza tayini yerine sadece hiç isabet olmayan hallerde uygulanabilecek şekilde 9 yıl hapis cezası belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini,

2) Hüküm kurulurken delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi yapılarak, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilerek, Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde uygulanması gerekirken, Anayasanın 141. maddesi, 5271 sayılı CMK.nun 34 ve 230/1-b maddelerine aykırı olarak hükmün, uygulaması yapılmayan haksız tahrik yönünden gerekçesiz bırakılması;

3) TCK'nun 53. maddesi yönünden, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren iptal kararı doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesi delaleti ile Ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesi uyarınca, ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, sözleşmenin anılan maddesinde yer alan ücretsiz müdafii yardımından yararlanma koşullarından "Adaletin selametinin gerektirmesi'' kıstası ile ilgili yerleşmiş içtihatları da dikkate alınarak; maddi durumunun iyi olmadığı dosyaya yansıyan sanığın, CMK'nun 150/2. Maddesi uyarınca kendisine atanan müdafii yardımından ücretsiz olarak faydalanma hakkı bulunduğu halde, yargılama giderleri arasında gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünceden farklı olarak BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmaması nedeniyle CMUK.nun 326/son maddesinin göz önünde bulundurulmasına, Üye ...'ın, suç vasfının kasten nitelikli yaralama olduğu yönündeki karşı oyu ile oyçokluğuyla, diğer yönlerden oybirliğiyle 08/02/2017 gününde karar verildi.

KARŞI OY:

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünceden farklı olarak BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmaması nedeniyle CMUK.nun 326/son maddesinin göz önünde bulundurulmasına, Üye ...'ın, suç vasfının kasten nitelikli yaralama olduğu yönündeki karşı oyu ile oyçokluğuyla, diğer yönlerden oybirliğiyle 08/02/2017 gününde karar verildi.

KARŞI OY:

Yerel Mahkemece, TCK'nun 81/1, 35, 62. maddeleri uygulanmak suretiyle, sanığın öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına dair verilen kararın, sanık ve müdafii tarafından temyizi üzerine, Dairemizin sayın çoğunluğu, yerel mahkemenin eylemi öldürmeye teşebbüs olarak vasıflandırmasını kabul etmiş, ancak; hükmün başka yönlerden bozulmasına karar vermiştir.

Dairemizin sayın çoğunluğu ile aramızda eylemin öldürmeye teşebbüs suçu mu? yoksa yaralama suçu mu? olduğu noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dairemizin, sayın çoğunluğunun öldürmeye teşebbüs olarak kabul ettiği eylemin yaralama suçunu oluşturduğunu düşünmekteyim. Şöyle ki;

Sanığın eşi cezaevinde olup, sanık evinde tek başına yaşamaktadır. Sanık birahane ve pavyon gibi yerlere gitmekte, katılan da onu birahane ve pavyondan tanımaktadır. Katılanın nikahsız olarak yaşadığı kişi, katılanın alkol bağımlısı olduğunu söylemektedir. Dosya kapsamına yansıyan delillere göre, gerek katılan gerekse sanık, bayağı bir hayat sürdürmektedirler. Katılanın olay günü öncesinde defalarca sanığı telefonla arayıp görüştüğü, olay günü de gece saat: 02.13'ten başlayarak 03:49'a kadar sanığı 8 kez aradığı ve uzun sayılacak dakikalar telefonda görüştüğü telefon kayıtlarından anlaşılmaktadır. Olay günü katılanın iddia ettiği gibi, sanığın katılanı telefonla araması söz konusu değildir. Dosya kapsamındaki delillerden anlaşıldığı üzere, katılan sanığın evine gelmek istemiş, sanıkta kabul ederek, katılanı evine almıştır. Katılanın sabah saat: 04.00 sıralarında sanığın evine geldiği anlaşılmaktadır. Katılan ile sanık, olay yeri olan sanığın evinde iken yanlarında başka bir kişi bulunmamaktadır. Sanıkla katılan arasında nasıl bir diyalog geçtiği dosyaya tam olarak yansımamıştır. O halde sanığın savunması, katılanın iddiası ve yaralanmaya dair tıbbi raporlara göre karar verilecektir.

Sanık, 29/01/2013 tarihinde Cumhuriyet savcılığındaki ilk ifadesinde, bir kısmı yalan olduğu anlaşılan beyanlarda bulunmuş ise de, katılanın kendisiyle birlikte olmak istediğini, bu yüzden tartıştıklarını, katılanın kendisine saldırıp kolundan ısırdığını, kendisini korumak amacıyla ve korktuğu için katılanı bıçakladığını, bıçakladıktan sonra bahçe kapısını açıp gitmesini istediğini, öldürmek amacında olmadığını, katılanı evinden uzaklaştırmak amacıyla bıçakladığını söylemiştir. Yine aynı tarihli sorgusunda da; kolundan ısırıldığını, kendisini korumak amacıyla hareket ettiğini, kendisiyle ilişkiye girmek istemesi nedeniyle katılanı bıçakladığını, kendisini bıçaklamasına rağmen gitmemesi nedeniyle birden fazla bıçak darbesi vurduğunu, bahçe kapısını açıp gitmesini söyleyince katılanın gittiğini söylemiştir.

Katılan ise, sanığı kendisinin telefonla aradığını kabul etmemiş, sanığın kendisini telefonla arayarak eve davet ettiğini söylemiş, hiç bir şey yokken birdenbire, sanığın kendisini bıçaklamaya başladığını, kaçarak kurtulduğunu iddia etmiştir. Katılanın resmi kayıtlarla sabit olan telefon görüşmelerini dahi yanlış aksettirdiği anlaşılmakla, beyanlarının hükme esas alınamayacağı değerlendirilmelidir.

Doktor raporuna göre, sanığın kolundan ısırılmış olduğu anlaşılmaktadır. Katılanın ... Adli Tıp Şube Müdürlüğünden aldırılan raporunda ise, vücudunda 5 adet kesici delici alet yarası olduğu, bunlardan bir adetinin hayati tehlikeye neden olduğu, diğer yaralanmaların basit tıbbi müdahale ile giderilebilir ölçüde hafif nitelikte olmadığı belirtilmiştir.

Sanıkla, katılan arasında öldürmeyi gerektirir bir husumet bulunmadığı anlaşılmaktadır. Her ne olmuşsa olay günü sanıkla katılan arasında çıkan diyalog sırasında olmuştur. Sanığın bıçakla 5 kez vurduğu bunlardan birinin hayati tehlikeyeneden olduğu sabittir. Bıçakla yaralamalarda, Dairemizin uygulamalarına göre, birden fazla hayati tehlike doğuran yaralama varsa bu durumda eylemin öldürmeye teşebbüs suçu olduğu kabul edilmektedir. Hayati tehlike doğuran yaralamanın tek olduğu durumlarda ise, sanığın eylemine devam etme imkanı varken eylemine kendiliğinden son verip vermediği, bir başka deyişle eylemine devam etmek istediği halde engel bir nedenin varlığı, sanığın kastını ortaya koyar şekilde söz ve davranışlarda bulunup bulunmadığı göz önünde tutulmakta, sanığın kastı bu kriterlere göre belirlenmektedir.

Katılan, kaçarak sanıktan kurtulduğunu söylemekte, sanıkta kendisini korumak, evden uzaklaştırmak, korktuğu için ve cinsel saldırıda bulunduğu için katılanı bıçakladığını iddia etmektedir. Bu olayda Dairemizin uygulamalarında adı geçen engel bir nedenin varlığından söz etmek mümkün değildir. Sanık birden fazla bıçak darbesini vurmasının uzaklaştırmak amacına matuf olduğunu söylemiştir. Öldürme kastını ortaya koyan söz ve davranışlarda da bulunmamıştır. Birden fazla bıçak darbesi vurmasını, bir bıçak darbesi vurmasına rağmen katılanın uzaklaşmaması olarak söyleyen sanığın, beyanlarının aksine bir delil bulunmamaktadır. Sanık, katılanı kovalamamış peşinden gitmemiştir. Hatta bahçe kapısını açarak katılana gitmesini söylediğini iddia etmiş olup bu beyanının aksini gösteren delillerde bulunmamaktadır. O halde sanığın, biri hayati tehlike doğuran beş bıçak darbesi vurmasını öldürmeye teşebbüs olarak kabul etmemiz mümkün görünmemektedir. Sayın çoğunluğun suç vasfının öldürmeye teşebbüs olduğuna dair görüşüne katılmadığım için, eylemin yaralama suçunu oluşturduğunu düşündüğümden karara muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2011/13323, Karar No: 2012/436, Tarih: 11.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13323 E.  ,  2012/436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın bina yapmak suretiyle tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve binanın yapım tarihide araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 11.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18373, Karar No: 2016/12744, Tarih: 14.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18373 E.  ,  2016/12744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Mahkemece Temyiz talebinin reddine dair verilen 07.10.2015 tarihli Ek Kararın temyizi dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, elektrik abonesi olduğunu, kayıp kaçak bedeli ile sayaç okuma bedeli alınmasının haksız şart oluşturduğunu ileri sürerek söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap vermemiştir.

Mahkemece, dava konusu edilen değerin 6502 Sayılı Kanunun 68. Maddesinde gösterilen hakem heyetine zorunlu başvuru sınırının altında kaldığı, dava tarihi itibari ile değeri 3.000,00 TL nin altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılmadan tüketici mahkemesinde dava açılamayacağı, hakem heyetine başvurunun dava şartı olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece kararın kesin olduğu gerekçesi ile temyiz talebinin reddine dair ek karar verilmiş, davacı ek kararı da temyiz etmiştir.

1- Davacı, dava dilekçesinde haksız şartın tespitini ve iptalini, bu bedellerin alınmamasını ve şimdilik 100.00.- TL nin faizi ile tahsilini talep etmiş, mahkeme ise ek kararında talebin 100.00.- TL olduğu, kararın kesin olduğu gerekçesi ile davacının temyiz talebini reddetmiştir. Kesin olmayan bir kararın mahkemece kesin olarak verildiğinin belirtilmesi, gerçekte kesin olmayan bir karara ilişkin olarak mahkemece kararın kesin olduğunun yazılması, bu kararın temyizine ilişkin dilekçenin kararın kesin olduğu gerekçesi ile reddedilmesi yok hükmünde olup, hukuki sonuç doğurmaz. Mahkeme kararında ve ek kararda davacının alacak dışındaki muaraza niteliğinde olan diğer talepleri değerlendirilmediği ve talep 100.00.- TL alacak ile sınırlı olmadığından temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar isabetli bulunmamıştır, anılan nedenle ek kararın kaldırılmasına karar verilmiş, temyiz isteminin esastan incelenmesine geçilmiştir,

2 - 31/12/2014 dava tarihi itibariyle 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 68/1.maddesinde; "Değeri 2.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe Tüketici Hakem Heyetlerine, 3.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.000 TL ile 3.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.", aynı maddenin 4.bendinde "Bu madde de belirtilen parasal sınırları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298.maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır" hükmü getirilmiştir.

Dava ; abone sözleşmesinde yer alan kayıp-kaçak , sayaç okuma bedelinin haksız şart olduğunun tespiti ile iptali , ileriye dönük olarak bu bedellerin alınmamasına yönelik yaratılan muarazanın giderilmesi ile ödenen bedeller için de fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL nin faizi ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacının bu talepleri bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında kurulan abonelik sözleşmesi ilişkisinde kayıp-kaçak ve diğer bedelleri davacının ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı konusunda yaratılmış bir muaraza(çekişme) bulunduğu gibi açılan davada da muarazanın(çekişmenin) giderilmesinin talep edildiği açıktır.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i(çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir.

Bu durumda, davacı sözleşme ilişkisinde ileriye dönük muaraza (çekişme) bulunduğunu ileri sürdüğüne, sözleşmede yer alan haksız şartların tespitini, iptalini istediğine, ileriye yönelik düzenleme talep ettiğine, bu durumda dava değerinin 3.000.00.-TL'den az olmadığı anlaşıldığına göre, davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülebilecek uyuşmazlıklardan olup bu yönü ile dava şartı oluşmuştur.

Bu durumda, davacı sözleşme ilişkisinde ileriye dönük muaraza (çekişme) bulunduğunu ileri sürdüğüne, sözleşmede yer alan haksız şartların tespitini, iptalini istediğine, ileriye yönelik düzenleme talep ettiğine, bu durumda dava değerinin 3.000.00.-TL'den az olmadığı anlaşıldığına göre, davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülebilecek uyuşmazlıklardan olup bu yönü ile dava şartı oluşmuştur.

Buna göre ; Davanın açılması sonrasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermekte olup geçmişte açılıp halen görülmekte olan davalarda da bu hükümlerin yürürlüğü geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması düzenlenmiştir.

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermekte olup geçmişte açılıp halen görülmekte olan davalarda da bu hükümlerin yürürlüğü geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması düzenlenmiştir.

Mahkemece , davacının talepleri ile ilgili görülmekte olan bu davada değişen 6446 sayılı kanunun 17/10. maddesine göre de mahkemelerin yetkisi, bu davaya konu edilen bedelleri belirleyen Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlı hale gelmiş olup tarifeler içinde bulunan ve maliyet unsuru haline getirilen kayıp-kaçak bedeli gibi vs. bedellerin EPDK kararıyla abonelerden alınıp alınamayacağı konusundaki ihtilaf sonlandırılmış olup bu düzenlemelere göre mahkemelerin bu bedeller konusunda yerindelik denetimi yapma yetkisinin bulunmadığı gibi bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin belirlenip düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedellerin maliyet unsuru kapsamına dahil edildiği de nazara alındığında davaya konu edilen davacı taleplerine göre bakılan bu davanın yasal düzenlemedeki bu değişiklikler sonrasında konusuz kaldığı , ancak davanın açılma tarihine göre hangi tarafın haklı olduğunun tespitinin yapılarak oluşacak sonuca göre yargılama giderleri hakkında buna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-) Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle mahkemece verilen 07/10/2015 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, üçüncü bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.11.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davada; elektrik abonelerinden, kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli vs. adlarında yasal olmayan bedeller alınmasının haksız şart olduğu ileri sürelerek; söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hak saklı tutularak 100,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsili istenilmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Davada; elektrik abonelerinden, kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli vs. adlarında yasal olmayan bedeller alınmasının haksız şart olduğu ileri sürelerek; söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hak saklı tutularak 100,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsili istenilmiştir.

Mahkemece; "...her ne kadar, dava kısmi dava olarak açılmış ise de;... dosyada dava konusu edilen değerin 6502 sayılı Kanun'un 68.maddesinde gösterilen hakem heyetine zorunlu başvuru sınırının altında kaldığı ve dava tarihi itibari ile değeri 3.000,00 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklara tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılmadan tüketici mahkemesi nezdinde dava açılmayacağı, hakem heyetine müraacatın dava şartı olduğu kanaatine varıldığından; davacı tarafından açılan davanın, HMK'nun 114/1-4,2 maddesi delaletiyle HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir." Gerekçesiyle, davanın HMK'nun 115/2 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine de; ek kararla, kararın kesin olduğundan bahisle temyiz talebinin reddine karar verilmiş, ek karar da davacı vekili tarafından temyiz edilmektedir.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesinde; çoğunluk görüşü ile, açıklanan gerekçelerle karar bozulmuştur.

Bozma gerekçesinde de belirtildiği gibi, davacının dava dilekçesindeki talebi, istirdat isteminin yanında aynı zamanda taraflar arasında çıkan muarazanın (çekişmenin) giderilmesine de yönelik bulunduğu; bu nedenle, kararın kesin olmadığı; temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak hükmün temyiz incelemesinin yapılması gerektiği hususu tarafımca da kabul edilmektedir. Bununla birlikte, dairenin, davanın esası hakkında da bir inceleme yaparak vereceği kararla, uyuşmazlığın esasını bir çözüme kavuşturması gerektiği düşüncesindeyim.

Anayasının 141/4. maddesine göre; "Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir." 6100 sayılı HMK'nun Usul Ekonomisi İlkesi başlıklı 30. maddesine göre "Hakim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmasını sağlamakla yükümlüdür."

Maddenin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere; Yargılamada basitlik, çabukluk, ucuzluk ilkesi olarak bilinen usul ekonomisi, dava ikame eden tarafların iddia ve savunmalarını en makul ve kabul edilebilir adalet ölçüleri temelinde değerlendirerek karar verilmesi gereğini konu alır. Usul ekonomisi, insan ile iç içe girmiş, sosyal boyuta haiz uluslararası bir hukuk konusudur ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6'ncı maddesindeki adil yargılanma hakkına sıkı sıkıya bağlıdır. Basitlik (sadelik), çabukluk (makul süre bağlamında) ve ucuzluk (gereksiz harcamalardan kaçınma) usul ekonomisinin bileşenleridir.