muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/16821, Karar No: 2011/26653, Tarih: 20.12.2011

**7. Ceza Dairesi         2009/16821 E.  ,  2011/26653 K.**

**"İçtihat Metni"**

Basın Kanunu'na aykırı davranmak suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/09/2007 tarihli ve 2007/194-285 sayılı kararını müteakip, asliye ceza mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev değil, iş bölümü olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine ilişkin Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/11/2007 tarihli ve 2007/ 930-796 sayılı kararı sebebiyle çıkan görev uyuşmazlığı üzerine, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/11/2007 tarihli ve 2007/359 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 15.07.2009 gün ve 37612 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 19.08.2009 gün ve KYB. 2009-182640 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 27. Maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi " hükümlerinin yer aldığı;

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nca, 12/07/2007 tarihli, 302 ve 16/07/2007 tarihli, 309 sayı ile, Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idarî nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.11.2007 gün ve 2007/359 değişik iş Esas-Karar sayılı kararının CMK.nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 20.12.2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28071, Karar No: 2013/20512, Tarih: 19.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/28071 E.  ,  2013/20512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 07.05.2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse.... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık resmi nikâhlı evli iken, vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 26.01.2010 tarihinde eşinden muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettiği, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdığı iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanığın eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 19.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22577, Karar No: 2015/25284, Tarih: 10.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/22577 E.  ,  2015/25284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, işkolu tespit kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ve dahili davalılardan ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili şirketin ana sözleşmesindeki kuruluş gayesi ve kurulduğundan bu yana fiilen yürüttüğü hizmet ve fiilen yaptığı iş ile bu işin yürütüldüğü şirkete ait fabrikalardaki üretim faaliyeti nazara alınmadan ... 08.04.2011 tarih 27899 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2011/58 sayılı ... iskelesinde yürütülen işlerin niteliği itibariyle iş kolları tüzüğünün 22 sıra nolu "ardiye ve antrepoculuk" iş koluna girdiğine dair 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4. maddesi gereğince verdiği işkolu tespit kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde; ... nın 2011/53 sayılı işkolu tespit kararına göre, şirkete ait ... ana faaliyet konusu olan gübre üretimi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulduğunu, iskele yerinin irtifak hakkı sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülük nedeniyle üçüncü şahıslara hizmet verildiğini, limanda yürütülen faaliyetlerin dökme yükün gemilere yüklenmesi ve boşaltılmasından ibaret olduğunu, limanda yapılan işlerin işkolları tüzüğünün 22 sıra numaralı ardiye ve antrepoculuk işkoluna girdiği tespitinin bildirildiğini, ... Başmüfettişi ...’in hazırladığı 25/02/2011 tarihli inceleme raporunun sonuç kısmında söz konusu işyerinde yürütülen işin iskelelerde yapılan boşaltma, yükleme, ambarlama ve depolama işleri olduğunu, bu işlerin işkolları tüzüğünün 22 sıra numarasında yer alan ardiye ve antrepoculuk işkoluna girdiğini, işverenin aynı işkolunda bir başka işyerinin bulunmaması nedeniyle işyerinin 2822 sayılı Kanunun 3.maddesi anlamında işletme niteliğinde olmadığının detaylı olarak açıklandığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

C) Mahkemenin ilk kararı dairemizin 2014/8739 esas 2014/11214 karar sayılı ilamı ile özetle ve sonuç olarak “Davaya konu tespit kararında ...’ne ilişkin bir tespit yapılmamış olması sebebiyle, ... ve ... arasında asıl iş veren alt iş veren ilişkisinin bulunup bulunmadığı bu yargılamanın konusu değildir.

...’ye ilişkin tespit bakımından; konularında uzman üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak ... iskelesinde ... işçileri tarafından yapılan iş belirlenerek, işkolu tespiti yapılması gerekirken, eksik incelemeyle kurulan hüküm hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

...’ye ilişkin tespit bakımından; konularında uzman üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak ... iskelesinde ... işçileri tarafından yapılan iş belirlenerek, işkolu tespiti yapılması gerekirken, eksik incelemeyle kurulan hüküm hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ... işçileri tarafından iskelede esas itibariyle gerçekleştirilen işin şirketin esas faaliyet konusu olan gübre üretimine yardımcı faaliyet olduğu, bu itibarla "ardiye ve antrepoculuk" iş kolunda olmayıp "petrol kimya ve lastik" iş kolunda olduğu gerekçesiyle; davalı ...'nın 08/04/2011 tarihli 27899 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve "...Ş. İskelesi'nde yürütülen işlerin niteliği itibariyle İş Kolları Tüzüğü'nün 22 sıra numaralı '...' iş koluna girdiğine" ilişkin 31/03/2011 tarihli 2011/53 karar nolu iş kolu tespit kararının iptaline karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Kararı davalılar ..., ... temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

E) Temyiz:

Kararı davalılar ..., ... temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

İş kolu tespitinde birim olarak işyerinin alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucudur. 4857 Sayılı Yasanın 2.maddesinin gerekçesinde iş yeri tanımı teknik bir amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir birim olduğu belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında “işyerine bağlı yerler” ile “eklentiler” ve “araçların” bir birim kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması halinde bunların tek işyerimi yoksa bir birinden bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda “amaçta birlik”, aynı teknik amaca bağlı olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı yönetim altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir. Öte yandan teknolojik ve ekonomik gelişmeler bir işyeri çerçevesinde mal ve hizmet üretimi, pazarlama ve müşterilere sunulması yönünden çok yönlü bir yapısal değişikliği gerektirmesi nedeniyle bir işyerinin amacının gerçekleşmesinde işlerin görülmesi işyerinin kurulu bulunduğu “yerin” dışına taşmış, özellikle “işveren kurulan iş organizasyonu” içerisinde işyeri niteliğinde olmayan irtibat bürolarına veya yurt genelinde veya ilin içinde işlerin yürütüldüğü örgütlenmeye kadar genişletmek gereksinimi duyulmuştur. Bu bağlamda 2.maddede “iş yeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür” hükmü getirilmiştir (Bu konuda ayrıntılı bilgi için Bkz.Esener, Turhan: İş Hukuku Bası 3 Ankara 1978 sh 83-84; Ekonomi, Münir: İş Hukuku, Ferdi İş Hukuku C 1, İstanbul 1987 sh 59; Çelik, Nuri: İş Hukuku Dersleri Bası 21, İstanbul 2008 sh 56-57; Narmanlıoğlu, Ünal: İş Hukuku II Ferdi İş İlişkileri Bası 3 İzmir 1998 sh 121; Süzek Sarper; İş Hukuku Bası 4 Ankara 2008 sh 173-178; Mollamahmutoğlu Hamdi İş Hukuku Bası 3 Ankara 2008 sh 191-201; tüm genişliği ve ayrıntılarıyla Yenisey/Doğan, Kübra: İş Hukukunda İşyeri ve İşletme, Yayınlanmış Doçentlik Tezi, İstanbul 2007 sh 23-37).

İşyerinin özelliğini veren temel öğe teknik amaçtır. Mal ve hizmetin kazanç amacıyla yahut başka bir amaçla üretilmesi arasında bir fark bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla hizmet üretimi veya mal üretimi tek başına teknik bir amaç olabilir. Sonuç olarak işyeri teknik bir amacı gerçekleştiren temelde örgütsel bir birlikteliktir. İşyeri sürelikli bir organizasyon içerisinde örgütlenmeyi gerektirir. Organizasyon özünde maddi ve maddi olmayan öğelerin yanında emeğin varlığını da içinde barındırır.

Aynı işverene ait iki üretim birimi aynı teknik amacı elde etmek için örgütlenmişse yahut bu yerlerde aynı teknik amacın farklı üretim amaçları gerçekleşiyorsa amaçta birlik sağlanmıştır.

Aynı işverene ait iki üretim birimi aynı teknik amacı elde etmek için örgütlenmişse yahut bu yerlerde aynı teknik amacın farklı üretim amaçları gerçekleşiyorsa amaçta birlik sağlanmıştır.

Farklı üretim birimlerinin tek bir işyeri sayılması için aynı arazi sınırları içinde bulunmaları gerekmemektedir. Fakat birimler arasındaki uzaklık işlerin tek elden yürütümünü engelleyecek boyutta olmamalı çünkü farklı birimler arasında amaçta birlik bulunsa dahi yönetimde birliğin sağlanmasının zorluğu tartışmasızdır.

Toplu İş Hukuku anlamında işyerinin işçilerin dayanışmadan kaynaklanan ortak menfaatleri oluşmasına olanak sağlayan ve faaliyetlerini sürdürebileceği bir sürekliliğe sahip ve işverene de asıl işin girdiği iş kolunda sendikal muhatap yaratacak bir birim olması gerekmektedir.

6356 sayılı kanunla bir birimin bağlı yer veya bağımsız bir işyeri olarak nitelendirilmesi daha da önem kazanmıştır. Bir birim bağımsız bir işyeri olarak nitelendirildiğinde işkolu bu birim içinde yürütülen asıl işe göre belirlenirken, aynı birim bağlı yer olarak nitelendirildiğinde asıl işyerinde örgütlenmiş bir sendikanın faaliyet alanına ve toplu iş sözleşmesinin kapsamına dahil olacaktır. Bir birimin bağlı yer olarak nitelendirilmesi için işin niteliği yönünden bağlılık yeterli olmayıp, yürütümü bakımından da bağlılık gerekir. Yönetimde birlik ölçütünden anlaşılan farklı birimlerdeki mal veya hizmet üretiminin tek elden yürütülecek biçimde örgütlenmesi, bu birimlerin bağımsız bir organizasyon niteliği taşımamasıdır.

Asıl iş ve yardımcı iş kavramının her bağımsız işyeri için bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir. Asıl iş yardımcı iş ayırımı bir işyerindeki işler için geçerli olup, işletme seviyesinde incelenemez, bir işletmeyi oluşturan farklı işyerleri arasında asıl iş yardımcı iş ilişkisi kurulamaz (Ekonomi, 1991:41-43; Taşkent, 2006:608; Çelik, 2010:123; Çelik, 2013:459-460; Narmanlıoğlu, 2013: 88-89; Doğan Yenisey, 2007:316; Tuncay ve Savaş, 2013:45 ; Arıcı, 2012:313; Yıldız, 2010: 138; Doğan, 2011:135; Bedük: 2012:17; Yuvalı ve Güleşçi, 2013:77. Sendikal Örgütlenmede İşkolu Esası ve İşkolunun Belirlenmesi Kübra Doğan YENİSEY, Çalışma Ve Toplum Dergisi. Sayı 39). Asıl işe yardımcı işler de aynı işverene bağlı olması koşuluyla asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılacaktır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, üçüncü kişilerden sağlanan iskele hasılatı ile gübre satışından sağlanan hasılat oranları değerlendirildiğinde davacı şirketin asıl işi olan gübre imal ve satış işinin daha ağırlıkta olduğu görülmektedir. Ancak işkolu tespitinin iş yeri ile sınırlı olarak yapılması gerektiği; asıl iş, yardımcı iş, ağırlıklı olarak yapılan işin belirlenmesinde de tespite konu işyeri ile sınırlı hareket edilmesi gerektiği göz ardı edilmiştir. Şirketin asıl faaliyet konusundan elde ettiği hasılat ile üçüncü kişilerden sağlanan iskele hasılatı karşılaştırılarak işyerindeki esas faaliyet konusu belirlenerek işkolu tespiti yapılması hatalıdır.

Yargılamaya konu işyerinin ayrı bir sicil numarasıyla kaydedilmemiş olması bu yerin ayrı bir işyeri olarak değerlendirilerek işkolu tespiti yapılmasına engel değildir.

Yargılama sırasında davacı şirket işyerinde yürütülen esas faaliyetin kimyevi gübre üretimi olduğunu, iskelenin bu üretimle ilgili ham maddelerin tahliyesi, mamul gübrelerin ihracat veya satışı ve sevk edilmesi amacıyla inşa edildiğini, gübre ve gübre ham maddelerinin büyük tonajlarda olması ve bu sebeple gemilerle getirilmesi zarureti dolayısı ile dış ülkelerden getirilmesinde ve ihraç edilmesinde bütün ülkelerde gübre fabrikalarının bu işlemleri iskelelerde yapmak zorunda olduğunu, bu sebeple iskelelerde yürütülen faaliyetlerin asıl iş değil esas işe yardımcı iş olduğunu savunmuştur.

Ancak dosyada yer alan 08.02.2011 tarihli ... düzenlenen tutanakta, işyeri yetkilisinin işveren şirkete ait liman tesislerinin şirketin ana faaliyet konusu olan gübre üretiminin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulduğunu ancak çevreden gelen talepler üzerine tesislerinin genişletilerek üçüncü kişilere ait malların gemilere yüklenmesi ve boşaltılması için de hizmet verdiğini, bu yükümlülüğün iskele yerinin irtifak hakkı sözleşmesinden kaynaklandığını; dolayısıyla şirket olarak üçüncü şahıslara da hizmet verme zorunluluğunda bulunduklarını bugün için yaklaşık hizmetin %80 nin üçüncü kişilere verildiği yönünde açıklamalar yer almıştır.

İş kolu tespitinde birim olarak tespite konu işyerinin esas alınması gerekmektedir. Bu sebeple yargılamaya konu iskelede davacı ...’ye sunulan hizmet ve üçüncü kişilere sunulan iskele hizmeti ; tespite konu işyerinde ...’ye sunulan hizmet karşılığı elde edilen hasılat ve üçüncü kişilere sunulan iskele hizmeti karşılığı elde edilen hasılat karşılaştırılarak asıl işin belirlenmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

G) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.