muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5004, Karar No: 2020/1394, Tarih: 03.03.2020

**21. Hukuk Dairesi         2019/5004 E.  ,  2020/1394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

1-Davalıların Manevi Tazminat İstemlerine İlişkin Hükümlere Yönelik Temyiz İtirazları Yönünden;

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Davacıların dava dilekçeleri ve ıslah ile Eş için 312.051,80 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, tüm davacı çocuklar için 20.000,00 TL’er TL manevi, çocuk Suzan için 18.240,23 TL maddi, çocuk Hicran için 25.042,66 TL maddi, çocuk ... için 30.919,57 TL maddi, çocuk Delal için 40.206,04 TL maddi, çocuk Bilal için 42.075,41 TL maddi, çocuk Deniz için 76.295,73 TL maddi tazminat talebinde bulundukları, ilk derece mahkemesince, maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 25.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, davalıların bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi'nce verilen 20/06/2019 tarihli kararda başvurularının müteveffa sigortalının ücreti yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Eş için 156.116,96 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk Suzan için 5.066,02 TL maddi, çocuk Hicran için 7.834,26 TL maddi, çocuk ... için 9.535,74 TL maddi, çocuk Delal için 14.199,74 TL maddi, çocuk Bilal için 9.758,79 TL maddi, çocuk Deniz için 30.051,62 TL maddi, tüm davacı çocuklar için 15.000,00‘er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı taraflarca temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince 01/01/2019 tarihinden sonra verilen kararlar için kesinlik sınırı 58.800,00 TL'dir.

Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından, davacıların manevi tazminat istemlerine ilişkin hükümlerin temyiz eden davalılar yönünden Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 58.800,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

O halde, davacıların manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin temyizi mümkün olmadığından, temyiz eden davalıların açıklanan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Tarafların Diğer Hükümlere Yönelik Temyiz İtirazları Yönünden;

A) Davacı İstemi;

Davacılar dava dilekçeleri ve ıslah ile Eş için 312.051,80 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, tüm davacı çocuklar için 20.000,00 TL’er TL manevi, çocuk Suzan için 18.240,23 TL maddi, çocuk Hicran için 25.042,66 TL maddi, çocuk ... için 30.919,57 TL maddi, çocuk Delal için 40.206,04 TL maddi, çocuk Bilal için 42.075,41 TL maddi, çocuk Deniz için 76.295,73 TL maddi tazminat ödenmesini talep etmişlerdir.

B) Davalı Cevabı;

A) Davacı İstemi;

Davacılar dava dilekçeleri ve ıslah ile Eş için 312.051,80 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, tüm davacı çocuklar için 20.000,00 TL’er TL manevi, çocuk Suzan için 18.240,23 TL maddi, çocuk Hicran için 25.042,66 TL maddi, çocuk ... için 30.919,57 TL maddi, çocuk Delal için 40.206,04 TL maddi, çocuk Bilal için 42.075,41 TL maddi, çocuk Deniz için 76.295,73 TL maddi tazminat ödenmesini talep etmişlerdir.

B) Davalı Cevabı;

Davalılar davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmişlerdir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 25.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurularının müteveffa sigortalının ücreti yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Eş için 156.116,96 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk Suzan için 5.066,02 TL maddi, çocuk Hicran için 7.834,26 TL maddi, çocuk ... için 9.535,74 TL maddi, çocuk Delal için 14.199,74 TL maddi, çocuk Bilal için 9.758,79 TL maddi, çocuk Deniz için 30.051,62 TL maddi, tüm davacı çocuklar için 15.000,00‘er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri:

Davacılar temyiz dilekçelerinde özetle, vasıflı bir işçi olan müteveffanın asgari ücret veya ona yakın bir ücretle çalıştığının kabul edilmesinin doğru olmadığını,

E) Temyiz Nedenleri:

Davacılar temyiz dilekçelerinde özetle, vasıflı bir işçi olan müteveffanın asgari ücret veya ona yakın bir ücretle çalıştığının kabul edilmesinin doğru olmadığını,

Davalı Belediye temyiz dilekçesinde özetle, zamanaşımının söz konusu olduğunu, kendileri hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, belediyenin mülkiyetinde bulunan yapının imalatından kaynaklanan bir kusur bulunmadığını, kendilerine karşı açılmış olan bu davanın Borçlar Kanunu ve İşçi Sağlığı ve Güveliği mevzuatı hükümlerine dayandırılarak açıldığını, ancak belediyenin işveren sıfatına sahip olmadığını, bu sebeple İşçi Sağlığı ve Güveliği mevzuatı hükümlerinin Belediye hakkında uygulanamayacağını, sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, murisin bu tür işlerle hayatını idame ettirdiğini, kendi malzemeleri ile yıkımı gerçekleştirdiğini, ancak mahkemece bu nitelikte bir inceleme yapılmadığını, belediyenin işveren sıfatını taşımadığını, sadece yapının maliki olduğunu, ceza dosyasındaki kusur raporlarında belediyeye kusur verilmediğini, ilk derece mahkemesince verilen hükümde mütevaffanın %10 kusurlu olduğu belirtilmiş ise de hükme esas alınan kusur raporunda müteveffa ile birlikte yıkım işlemini gerçekleştiren kişilerle birlikte müteveffanın %10 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini, Kusur oranını kabul etmediklerini, olayın güvenlik tedbirlerinin alınmamasından ziyade yıkım işleminin usulsüz ve yanlış teknikte yapılmasından kaynaklandığını, bu sebeple yıkım işini yapan mütevaffa ve diğer işçilerin kusurunun %10 olarak belirlenmesinin dosya kapsamına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yapılan ihale sonucunda diğer davalı Saray Harfiyat firmasına yapılacak olan ödemenin m3 başına KDV hariç 14,50 TL olarak belirlendiğini, bu tutarın içerisinde işveren kar payı ve tüm giderlerin bulunduğunu, hal böyle olunca merdiven yıkım işinden sonra, yine gün içinde Saray Harfiyat firmasının emrinde çalışan müteveffaya, Saray Harfiyat tarafından verildiği iddia edilen günlük ücret üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilemeyeceğini, davacıların ıslah sırasında ilk peşin sermaye değerlerini tamamen kendilerinin düştüğünü, bölge adliye mahkemesinin itibar ettiği hesap raporunda ise ilk peşin sermaye değerlerinin kusur oranında düşüldüğünü, bu durumun taleple bağlılık ve usuli kazanılmış hak ilkelerine aykırı olduğunu, bu aşamadan sonra yapılacak hesaplamalarda ilk peşin sermaye değerlerinin tamamının düşülmesi gerektiğini, hüküm altına alınan manevi tazminatların fazla olduğunu, müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu, bölge adliye mahkemesince istinaf taleplerinin bir kısmının kabul etmesine ve yerel mahkeme kararı kaldırmasına rağmen, kendilerine harç iade edeceği yerde yeniden harç alınmasına karar verildiğini, istinaf vekalet ücretinin hatalı tespit edildiğini,

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle, davalı belediye ile kendileri arasında 33 ayrı yerin yıkılması amacıyla sözleşme imzalanmış ise de kazanın gerçekleştiği yerin yıkımı için herhangi bir sözleşme yapılmadığını, ceza dosyasında hazırlanan kusur raporu ile yerel mahkeme'de alınan kusur raporları arasında fahiş oranda farklar ve çelişkiler bulunduğunu, murisin asli kusurlu olduğu Yargıtay Ceza Dairesi ve Ağır Ceza Mahkemesi kararları ile sabitken murise sadece %10 kusur atfedilmesinin doğru olmadığını, yeniden bir kusur incelemesi yapılması ve yapılacak kusur incelemesinde yerel mahkemede ihbar talebinde bulundukları Eba Yapı Denetim ile Tay İnşaat firmaları açısından da değerlendirme yapılması gerektiğni, manevi tazminatların fazla olduğunu ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davalıların tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından iş kazasının meydana gelişinde davacılar murisi ve kazalanan diğer işçilerin %10, davalı Belediye’nin %20, davalı ...’ın %70 oranında kusurlu oldukları, davacılar murisinin yapı yıkım kırım işlerini meslek edinmiş usta bir işçi olduğu, ilk derece mahkemesi kararına esas olan ücretin esnaf odasnın bildirdiği ücrete yakın nitelikteki tanık beyanlarına göre tespit edilen ve kaza tarihindeki net asgari ücretin 2,53 katına denk gelen, bölge adliye mahkemesi kararına esas olan ücretin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç ücret listesine göre tespit edilen ve kaza tarihindeki asgari ücretin 1,05 katına denk gelen ücret olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere tazminatın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, PMF yaşam tablosuna göre bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, göremezlik ve müterafik kusur oranları, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarı; işçinin ve destek görenin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez. Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tesbit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Dairemizin ve Yargıtay'ın oturmuş, yerleşmiş görüşlerindendir.

Öte yandan kazalının maddi tazminat alacağının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödemek amacıyla zaman zaman iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Gerçek ücretin ise; öncelikle toplu iş sözleşmesi ile imzalı bordrolara, bunların yokluğu halinde ise işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücrete göre tespit edileceği, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş olan miktarın ücret olarak değerlendirilemeyeceği, Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, davacılar murisi müteveffa sigortalının yapı yıkım kırım işlerini meslek edinmiş usta bir işçi olduğu açık olduğuna göre bölge adliye mahkemesi kararında itibar edildiği şekliyle asgari ücret veya ona yakın bir ücretle çalıştığının kabulü hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi, ilk derece mahkemesi kararındaki gibi tanık beyanlarına göre belirlenen ücretle çalıştığının varsayılması da doğru değildir.

Yapılacak iş, ilk derece mahkemesi kararına ve bölge adliye mahkemesi kararına esas olan ücretlerin ortalaması alınarak müteveffa sigortalının ücretini tespit etmek, sonrasında hükme esas alınan bilirkişi hesap raporundaki hesaplama dönemlerinin (bilinen dönem, iskontolu dönem) başlangıç ve bitiş tarihlerini aynen kullanarak davacıların maddi zararlarını yeniden hesaplatmak, usuli kazanılmış hakları gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine

03/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15285, Karar No: 2017/17107, Tarih: 19.12.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/15285 E.  ,  2017/17107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

... A R A R

Borçlu vekili takibe konu menfi tespit ilamının kesinleşmeden takibe konu edilemeyeceğini, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti alacaklarına kesinleşme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken, karar tarihinden itibaren ticari avans faizi işletildiğini, ayrıca müvekkilinin de ... 16. İcra Müdürlüğünün 2011/9175 Esas ve 2011/9164 Esas sayılı icra dosyaları üzerinden alacaklıdan alacakları olduğunu, bu nedenle icra dosyalarının takas ve mahsubu gerektiğini belirterek ... 15.İcra Müdürlüğünün 2012/19891 Esas sayılı dosyasında talep edilen faizin düzeltilmesini, takas ve mahsup taleplerinin kabulü ile hakkın doğum tarihi itibariyle borcun itfası nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, “...takip tarihi itibariyle vekalet ücreti 7.680,00 TL alacağa işlemiş faizin 3.829,36 TL, 2.345,50 TL yargılama giderine işlemiş faizin 1.169,41 TL olduğu anlaşılmakla icra emrinin buna göre düzeltilmesine” karar verilmiş; karar, borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemiz’in 10.06.2013 gün ve 2013/5077 Esas, 2013/8372 Karar sayılı ilamı ile, alacak kalemlerine ilamın kesinleşme tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca yasal faizle hesaplama yapan 30.07.2012 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak sonuca gidilmesi ve takas mahsup talebi konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği gerekçeleriyle bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın 6100 SY. HMK.nun yürürlük tarihi olan 01/10/2011 tarihinden sonra 22/05/2012 tarihinde açıldığı anlaşılmakla HMK.150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, borçlu vekili tarafından temyiz edilen bu karar, Dairemiz’in 10.11.2014 gün ve 2014/1560 Esas 2014/20587 Karar sayılı kararı ile, Mahkemece taraflar gelmese bile işin esası incelenerek gereken kararın verilmesi gerekirken HMK' nun 150. maddesi uygulanarak dosyanın işlemden kaldırılması ve ikinci aşama olarak da, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinden, hüküm yeniden bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda “.. davanın kabulü ile ... 15. İcra Müdürlüğünün 2012/19890 esas sayılı dosyasındaki takip tarihi itibariyle vekalet ücreti 7.680,00-TL alacağa işlemiş faizin 15,15-TL, yargılama gideri olan 2.345,50 TL asıl alacağa işlemiş faizin 4,63- TL olduğu anlaşılmakla, icra emrinin bu şekilde düzeltilmesine, davacının takas-mahsup talebinin kabulü ile ... 15. İcra Müdürlüğünün 2012/19890 Esas sayılı dosyasındaki borcun ... 16. İcra Müdürlüğünün 2011/9164- 9175 Esas sayılı dosyaları ile takas ve mahsubuna” karar verilmiş, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-... 15.İcra Müdürlüğünün 2012/19891 Esas sayılı icra dosya numarasının hüküm fıkrasında “2012/19890” yazılmasının maddi hataya müstenit olup mahallinde her zaman düzeltilebileceğine,

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre alacaklı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Alacaklı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Avukatlık Kanunu'nun 164/5. maddesinde, dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücretinin avukata ait olduğu, bu ücretin iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemeyeceği, haczedilemeyeceği hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm karşısında ilam vekalet ücreti alacağının takası mümkün olmadığından anılan alacak ve faizi yönünden takas mahsup talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, tüm alacaklar yönünden takas mahsup talebinin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir

Yukarıdaki hüküm karşısında ilam vekalet ücreti alacağının takası mümkün olmadığından anılan alacak ve faizi yönünden takas mahsup talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, tüm alacaklar yönünden takas mahsup talebinin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir

SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle alacaklı vekilinin temyiz itirazları kısmen yerinde görüldüğünden kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alacaklı vekilinin sair temyiz itirazlarının yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine, 19.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13595, Karar No: 2015/33, Tarih: 12.01.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/13595 E.  ,  2015/33 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ...sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

...sigortalısı olarak 25.7.1985 tarihinde tescil edilen davacı, iptal edilen süreler kadar ... sigortalılığının tespitini istemiştir. Davacının 01.04.1985 tarihinde terzi işinden dolayı vergi kaydı vardır. Dosyadan; davacının, oda ve sicil kaydının başka biri adına kayıtlı olduğu, 1985-1986 yıllarında terzi olarak götürü usulle vergi mükellefi olduğuna dair mal müdürlüğü onaylı vergi levhasının bulunduğu, Bağ-Kur primlerinin davacı tarafından yatırıldığı anlaşılmaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24. ve 25. maddelerinde, kendi adına ve hesabına çalışanlar olarak nitelendirilen bağımsız çalışanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yazılı olan gerçek kişiler, meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren zorunlu sigortalı sayılmış iken, anılan maddelerde 2229 sayılı Kanun ile yapılan ve 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik ile meslek kuruluş kaydı zorunluluğu kaldırılarak, kendi adına ve hesabına çalışma olgusu sigortalılık niteliğini kazanmak için yeterli kabul edilmiştir. Daha sonra, Kanunun 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanunla değişik 24. maddesinin (1) numaralı bendinin (a) ve (h) fıkralarında, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların zorunlu sigortalı kabul edilebilmesi için, esnaf ve sanatkârlar gibi ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi yükümlüsü olanlar yönünden vergi kaydı, gelir vergisinden muaf olanlar yönünden kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usûlüne uygun olarak kayıtlı bulunma koşulu getirilmiş; anılan

madde 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanunla bir kez daha değiştirilip kapsam genişletilerek, gerçek veya götürü usulde gelir vergisi yükümlüsü olanlar (vergi kaydı bulunanlar) veya esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bulunanlar ya da kanunla kurulu meslek kuruluşunda usulüne uygun kaydı olanlar, zorunlu sigortalı olarak kabul edilmiş, anılan düzenleme 4956 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar geçerliliğini korumuştur.

madde 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanunla bir kez daha değiştirilip kapsam genişletilerek, gerçek veya götürü usulde gelir vergisi yükümlüsü olanlar (vergi kaydı bulunanlar) veya esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bulunanlar ya da kanunla kurulu meslek kuruluşunda usulüne uygun kaydı olanlar, zorunlu sigortalı olarak kabul edilmiş, anılan düzenleme 4956 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar geçerliliğini korumuştur.

Davaya konu, somut olayda; 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği tarihte, yukarıda açıklanan şekli ile kanunun 3165 sayılı Yasa ile değişik şekli yürürlükte olup, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık niteliğinin varlığı sorunu, anılan düzenleme doğrultusunda çözümlenmelidir. Belirtmek gerekirse, anılan düzenlemelerin açıkça değindiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden eylemli olarak “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma” olgusu ve gerçek veya götürü usulde gelir vergisi yükümlüsü olmak veya esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bulunmak, ya da kanunla kurulu meslek kuruluşunda usulüne uygun kaydı olmak zorunlu ve asli unsurlar olup, bu çerçevede; uyuşmazlık konusu 01.04.1985-31.12.1985 tarihleri arasında kalan dönemde, oda kaydı başkasının üzerine olmakla birlikte, 01.04.1985 tarihinden itibaren vergi kaydı bulunan ve primlerin davacı tarafından ödendiği dikkate alındığında; davacının, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerekir. Yargıtay HGK’nun 03.12.2008 gün ve 2008/10-732 E., 2008/736 K.sayılı kararında da belirtildiği üzere, Sosyal Güvenlik Hukuku ilkeleri ve Medeni Kanunun 2. maddesinin uygulanmasının zorunlu bir sonucu olarak primlerin alındığı dönemde, davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği gözetilmeli, davacının istemleri bu kapsamda değerlendirilerek, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davacıya iadesine, 12.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.