muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/326, Karar No: 2021/3324, Tarih: 22.03.2021

**19. Ceza Dairesi         2021/326 E.  ,  2021/3324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5809 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle uygulanması zorunlu olan 1412 sayılı CMUK'nin 305. maddesi uyarınca “Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,” kesin olup, bu hükümler hakkında temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63/10. maddesinde yer alan “Bu Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenler bin günden beş bin güne kadar; ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket ederek bu işi bizzat yapanlar elli günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK’nin 52/2. maddesindeki “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” hükmü birlikte dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanun 63/10. maddesinde düzenlenen, sanığa atılı suçun üst sınırı 100 gün adli para cezası olup, TCK 52/2 gereğince bir gün karşılığı da en üst sınır olan 100 TL üzerinden adli para cezasına hükmedilmesi halinde dahi sonuç cezanın 10.000 TL adli para cezasını geçmeyeceği, dolayısıyla bu suçtan verilen beraat hükümlerinin 1412 sayılı CMUK'nin 305/1-2 maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının altında kalacağı ve temyiz olanağının bulunmadığı cihetle, o yer Cumhuriyet savcısı ve katılan vekilinin temyiz taleplerinin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, REDDİNE, 22/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1184, Karar No: 2020/4331, Tarih: 01.07.2020

**8. Hukuk Dairesi         2020/1184 E.  ,  2020/4331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... İcra Hukuk Mahkemesinin 02.05.2019 tarihli ve 2019/260 Esas, 2019/316 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacı alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davacı alacaklı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı alacaklı vekilince, üçüncü kişinin istihkak iddiasının reddine karar verilmesi talep edilmiş; İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair karar davacı alacaklı vekilince istinaf edilmiş, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, bu son karar davacı alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

Ne var ki davacı alacaklı vekili 04.06.2020 tarihli dilekçesinde davadan feragat ettiğini bildirmiş ve vekaletnamesinde davadan feragata yetkili olduğu görülmüştür.

Davadan feragat geniş kapsamlı bir beyan olup HMK'nin 309. maddesi gereği kati bir hükmün neticelerini doğurur. Feragatin geçerliliği karşı tarafın muvafakatına da bağlı değildir. Feragat beyanı etkisini onu yapanın tek yönlü irade beyanı ile gösterir. HMK'nin 310. maddesine göre davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. 311. maddesine göre ise feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

Bu durumda, karar kesinleşinceye kadar davadan feragatın mümkün olduğuna, İlk Derece Mahkemesince dava kabul edildiğine, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddettiğine, temyiz aşamasında davacı alacaklı vekili tarafından verilen dilekçe ile usulüne uygun şekilde davadan feragat edildiğine ve bu aşamada davadan feragat hakkında karar verme yetkisi Yerel Mahkemesine ait bulunduğuna göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak, davadan feragat hususunda karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 373/1 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4049, Karar No: 2011/2213, Tarih: 05.04.2011

**7. Hukuk Dairesi         2010/4049 E.  ,  2011/2213 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... Y tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 160 ada 1 parsel sayılı 1612,38 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış, yargılama sırasında tapu kaydına da dayanmıştır. Mahkemece kesin süreye uyulmaması nedeniyle davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının dava dilekçesi, duruşmalardaki beyanları dikkate alındığında davacının dava sebep ve delillerini bildirdiğinin kabulü gerekir. Gerçekten davacı taraf duruşmada tapu kaydına dayandığını belirttiği gibi tanıklarını da göstermiş, keşif deliline tutunduğunu da duraksamasız açıklamıştır. Diğer taraftan mahkemece Kadastro Kanunu’nun 36. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmişse de keşif ücretinin yatırılması için gönderilen muhtırada keşif gününün belirtilmediği tanıklar için çıkartılacak davetiye giderlerinin belirlenmediği dikkate alındığında kesin süre ve ihtaratın usul ve yasaya uygun olduğundan söz edilemez. Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, davacının öne sürdüğü dava sebep ve delillerine esas olmak üzere öncelikle dayandığı tapu kaydının tarih ve sayısını bildirmesi istenmeli, bildirdiğinde tapu kaydı tüm tedavüleriyle Tapu Sicil Müdürlüğünden, varsa revizyon gördüğü taşınmazla dava konusu taşınmazı birlikte gösterir kroki Kadastro Müdürlüğünden getirtilmeli, davalı taraftan da göstereceği deliller sorulup saptanmalı, bu yolla dava dosyası keşfe hazır hale getirilmeli, bundan sonra 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36. maddesi hükmü gözetilerek işlem yapılmalı, davacıya keşif avansını yatırması için mehil verilmeli, yatırmadığı takdirde aynı hüküm kurulmalı, ancak keşif avansını yatırdığı takdirde mahallinde keşif yapılıp dayandığı tapu kaydı usulen uygulanmalı, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ... ’ın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan 82,80 TL harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 05.04.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13652, Karar No: 2010/2241, Tarih: 22.03.2010

**5. Ceza Dairesi         2008/13652 E.  ,  2010/2241 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyi rızaen kaçırıp alıkoyma ve buna iştirak ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçlarından sanıklar ... ve ...'ın yapılan yargılanmaları sonunda; alıkoyma suçundan her iki sanığın beraetlerine, rızaen cinsi münasebette bulunma suçundan ise sanık ...'ın mahkümiyetine dair, ... Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 18.10.2006 gün ve 2005/177 Esas, 2006/590 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık ... müdafii ve katılanlar vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle sanıklar ... ve ... haklarında alıkoyma ve buna iştirak suçlarından verilen beraet hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılanlar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında reşit olmayan mağdureyle rızaen cinsi münasebette bulunma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

19.12.2006 günlü 5560 sayılı Yasanın 23. ve 08.02.2008 tarihli 5728 sayılı Kanunun 562. maddeleri ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231. maddesi karşısında hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının mahkemece karar yerinde tartışılması lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafii ile katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24419, Karar No: 2016/4489, Tarih: 14.03.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/24419 E.  ,  2016/4489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme, kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

... hakkında kasten yaralama suçundan verilen cezanın miktarı itibariyle kesin olduğu anlaşılmış ise de; ... atılı suçun yağma suçunu oluşturduğunun anlaşılması halinde, kasten yaralama, konut dokunulmazlığını bozma ve hırsızlık eylemlerinin bir bütün olarak değerlendirilip, yalnız yağma suçundan karar verilmesi gerekeceğinden, 5237 sayılı TCK'nın 86/2.maddesi uyarınca kasten yaralama suçundan verilen kararın da temyizi kabil olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

1-... hakkında mala zarar verme suçundan hükmolunan cezanın miktar ve türüne göre hükmün; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'a eklenen geçici 2. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemeleri faaliyete geçinceye kadar hapis cezasından verilenler hariç olmak üzere sonuç olarak belirlenen üçbin Türk Lirası dahil adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükümlerine karşı temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı öngörülmekle, hüküm tarihine göre temyizi mümkün olmadığından, ... müdafiinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-... hakkında hırsızlık, kasten yaralama ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Oluşa ve dosya içeriğine göre, suça sürüklenen çocuk ve kimliği belirlenemeyen bir arkadaşının olay günü gündüz vakti müştekinin evinin kapı kilidini kırıp evden bir adet künye çaldıkları, çıkan ses üzerine müşteki ...'ın ... ve bir arkadaşını yatak odasında gördüğü, çığlık atması üzerine içlerinden birisinin bıçak çekip müştekiye salladığı ancak isabet ettiremediği, aparmanın merdivenlerinden aşağı inerken ... ve sanığın mağdur ... ile karşılaştıkları ve yine birisinin mağdura bıçak salladığı, yana çekilmesi sonucu bıçağın mağdura isabet etmediği olayda suça sürüklenen çocuğun eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 149. maddesinde düzenlenen yağma suçunu oluşturabileceği bu suça bakmanın delilleri takdir ve değerlendirmenin ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 14.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/229, Karar No: 2007/238, Tarih: 02.05.2007

**Hukuk Genel Kurulu         2007/18-229 E.  ,  2007/238 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2006

Taraflar arasındaki  “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 23.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair verilen 12.10.2005 gün ve 2004/396 E,- 2005/365 K. sayılı kararın incelenmesi davacı Maliye Hazinesi vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 18.Hukuk Dairesi’nin 24.04.2006 gün ve 2006/2212-3445 sayılı ilamiyle; (...Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı E. G.’nun Deniz Lisesinde eğitime başladığını, bu nedenle velisinden 3 Eylül 1999 tarihinde Ordu 1.Noterliğince düzenlenen yüklenme senedi alındığını, eğitiminde başarılı olamaması üzerine okulla ilişiğinin kesildiğini, öğrenimi sırasınca kendisine 45.089.100.000 TL masraf yapıldığını, ancak kefilin sorumlu olduğu 11.392.048.000 TL’nin ödendiğini, ödenen bu miktar düşüldükten sonra geriye 32.697.052.000 TL borcu kaldığını belirterek 45.089.100.000 TL’ye sarf tarihinden ilk taksidin ödendiği 15.7.2003 tarihine kadar işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, bakiye alacağa 8.1.2004 tarihinde ödenen 11.392.050.000 TL’lik ödemeye kadar yasal faiz yürütülmesine, alacağın 32.497.052.000 TL’lik kısmına tahsil tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine karar verilmesini istemiştir. Yargılama aşamasında davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için mahkemece alınan bilirkişi raporunda, yüklenme senedinde gösterilmeyen amortisman ve personel giderlerinden davalının sorumlu olmayacağı, bu kaleme ait masrafların belirlenen harcamalardan düşülmesi ve buna göre değerlendirmenin yapılması gerektiği ileri sürülerek bu kalemlere ait masraflar düşüldükten sonra hesaplama yapılmış ve davalının asıl borç ve işlemiş faiz tutarı toplamı 11.548.564.397 TL borcu olduğu, kefilin ödemiş olduğu miktar düşüldükten sonra geriye 156.514.397 TL borcu kalacağı belirtilmiş, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir

Dosya içerisinde bulunan ve Ordu .. Noterliğince 03.09.1999 tarihinde 08468 yevmiye ile düzenlenen, davalı öğrencinin velisi tarafından da imzalanan yüklenme senedinde Silahlı Kuvvetler adına öğrenci olarak okulun giriş şartlarına uygun şekilde kayıt ve kabulüm yapıldığı takdirde Subay çıkıncaya kadar, yürürlükte bulunan veya öğrenim süresi içerisinde çıkacak kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve sair mevzuat hükümlerini kabul ettiğimi, bunlara aynen uyacağım.. . “şeklinde taahhüt verilmiştir.

Dosya içerisinde bulunan ve Ordu .. Noterliğince 03.09.1999 tarihinde 08468 yevmiye ile düzenlenen, davalı öğrencinin velisi tarafından da imzalanan yüklenme senedinde Silahlı Kuvvetler adına öğrenci olarak okulun giriş şartlarına uygun şekilde kayıt ve kabulüm yapıldığı takdirde Subay çıkıncaya kadar, yürürlükte bulunan veya öğrenim süresi içerisinde çıkacak kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve sair mevzuat hükümlerini kabul ettiğimi, bunlara aynen uyacağım.. . “şeklinde taahhüt verilmiştir.

5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Göstermeyenler Hakkındaki Yasanın 3.maddesine göre; “sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilümum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir.” Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte Ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine Ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere Veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik 13.02.1992 tarih 21141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak eklenen değişiklik gereğince askeri okullardan başarısızlık nedeniyle ilişiği kesilen öğrencilerin sorumlu oldukları masraflar belirtilmiş, bu durumdaki öğrencilerin sorumlu olduğu masraf kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri de sayılmıştır.

Somut olayda; davalı adına velisi tarafından askeri okula giriş esnasında verilen yüklenme senedinin düzenlendiği tarihte yukarıda sözü edilen yasa ve yönetmelik hükümleri yürürlüktedir ve bunlar bilinerek yüklenme senedi düzenlenip imzalanmıştır. Yüklenme senedi içeriğinde ise yasa ve yönetmelik hükümlerine uyulacağı taahhüt edildiğine göre, davalının sorumlu olacağı masraflar arasında personel ve amortisman giderlerinin de dahil edilmesi gerekirken, yerinde  olmayan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarda belirtilen husus doğrultusunda davalının personel ve amortisman giderleri ile bunların sarf tarihinden itibaren işlemiş faizinden de sorumlu olacağı dikkate alınarak yeniden bilirkişiden ek rapor alınmalı ve bu rapor doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN  : Davacı Maliye Hazinesi vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN  : Davacı Maliye Hazinesi vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle davalı E.G.’na velayeten babası C. G. tarafından imzalanan Ordu 1.Noterliğinin 03.09.1999 tarih ve 08468 sayılı yüklenme senedinde, öğrencinin ilişiğinin kesilmesi halinde ödenmesi gereken giderler tahdidi olarak sayılmış olup, burada personel ve amortisman giderlerinin ödeneceğine yer verilmemiş olduğundan, personel ve amortisman giderlerinin kurumca talep edilmesinin yasal dayanağının bulunmamasına göre, yerel mahkemece  delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.11.2006 gün ve 2006/15-743-740 sayılı kararı ve 29.12.2006 gün ve 2006/18-757-763 sayılı kararı da aynı yöndedir.

S O N U Ç : Davacı Maliye Hazinesi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, 02.05.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10119, Karar No: 2014/6034, Tarih: 17.03.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/10119 E.  ,  2014/6034 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L Â M I

Mahkemesi : Bakırköy 11. İş Mahkemesi

Tarihi : 18.01.2013

No : 2012/660-2013/37

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanunun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanunu'nun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay, Muhammet Özekeş, Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, Ankara 2011, s.586).

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hukuki Dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüz yüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, Ankara 2001, s. 888) (Cenk Akil, Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanunu'nun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşmadıkları konuların tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.