muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12693, Karar No: 2013/12542, Tarih: 12.09.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/12693 E.  ,  2013/12542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (KAPATILAN KARTAL 4. ASL.HUK.MAH.)

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; davacının, 108 parseldeki taşınmazın bodrum katındaki daireyi 05.02.2008 tarihinde davalıdan haricen 40.000 TL bedel ödeyerek satın aldığını, kaba inşaat halindeki daireye 20.000 TL masraf yaptığını, davacının halen taşınmazda oturduğunu, başlangıçta tapuyu vermeyi taahhüt eden davalının şimdi tapuda buranın sığınak olduğunu, tapu veremeyeceğini söylediğini, bu gün böyle bir dairenin 90.000 TL olduğunu, davacının böyle bundan yoksun kaldığını belirterek, 10.000 TL (ıslah ile 65.000 TL'nin) tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili cevabında; davacının projeyi görerek ve ortak alan olduğunu bilerek satınaldığını, bedelin 40.000 TL olmadığını belirterek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; geçersiz sözleşmeye göre satınalınan paranın iadesi gerektiği (davalının yargılamada 32.000 TL'ye taşınmazı sattığı beyanı ve bilirkişi raporu doğrultusunda davacının zorunlu iyileştirmelere ilişkin tespit edilen 15.000 TL bedel olmak üzere) 47.000 TL'nin tahsiline hükmedilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmektedir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacının dava konusu taşınmazda halen oturmakta olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

02.02.1991 gün, 1990/1 E.- 1991/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi dava tarihinden önce yapılan ve davacı tarafından yararlanılan giderler nedeniyle sebepsiz zenginleşme borçlusunun(davalının) bu giderlerin yapıldığı tarihte ekonomik olarak zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği kabul edilemez.

Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın mal varlığının diğer taraf aleyhine çoğalması gerekir. Bu azalma ve çoğalmanın dava konusu taşınmazın davalıya teslim edildiği tarihte gerçekleştiğinin kabulü zorunludur.

O halde mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar dikkate alınarak, davacının taşınmazın bodrum katındaki yeri halen kullandığı gözetilerek, bu yer için yaptığı masrafları davalıdan isteyemeyeceği dikkate alınmak suretiyle, masraflara ilişkin davacı talebinin reddi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şeklide talebin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar dikkate alınarak, davacının taşınmazın bodrum katındaki yeri halen kullandığı gözetilerek, bu yer için yaptığı masrafları davalıdan isteyemeyeceği dikkate alınmak suretiyle, masraflara ilişkin davacı talebinin reddi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şeklide talebin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5393, Karar No: 2022/8295, Tarih: 27.10.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/5393 E.  ,  2022/8295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ : ŞİLE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunu kabulü esas hakkında yeniden verilen karara yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalı ...’ın temyizi yönünden;

Kural olarak ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın bölge adliye mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak ilk kararı istinaf etmeyen taraf bölge adliye mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ... ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmemiş, ancak bölge adliye mahkemesinin kararını temyiz etmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davalı ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve aleyhine yeni bir karar verilmediğinden bölge adliye mahkemesi kararını müstakilen ya da "katılma yoluyla" temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar karşısında ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalının bölge adliye mahkemesinin kararını temyiz hakkı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar verilmelidir.

2-Davalı ...’ın temyizi yönünden;

6763 sayılı Kanun ile 6100 sayılı HMK'ye eklenen ek 1. madde uyarınca; aynı Kanunun 362. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 01.01.2021 tarihinden itibaren 78.630,00 TL’ye çıkartılmıştır.

İstinaf incelemesi sonucunda verilen karar (davalı ...’ın sorumluluğu 50.000,00 TL ile sınırlandırıldığı anlaşıldığından), karar tarihi itibariyle kesin niteliktedir. HMK'nin 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesi uyarınca, kesin olan kararlar hakkında Yargıtay tarafından temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı ...'ın temyiz dilekçesinin REDDİNE, 2. bentte açıklanan nedenlerle davalı ...'ın temyiz dilekçesinin miktar itibariyle REDDİNE, 3.283,15 TL peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ...'a iadesine, 853,87 TL peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı ...'a iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 27/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17436, Karar No: 2012/20157, Tarih: 01.10.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/17436 E.  ,  2012/20157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın 19.03.2007 havale tarihli temyiz dilekçesinde, suçu işleyenin kendisinin kimlik bilgilerini kullanan başka bir kişi olduğunu savunmuş olması ve temyiz dilekçesine nüfus cüzdan kayıp ilanına ilişkin gazete sayfasının fotokopisini de eklediğinin anlaşılması karşısında, dosya kapsamından sanığın temyiz dilekçesine eklediği fotoğraf ile olaydan sonra kimlik bilgileri ile çektirilmiş dosya içerisinde bulunan fotoğrafın farklılık arzettiği, olay nedeniyle yakalanan sanığın nüfus cüzdanının olmaması nedeniyle beyanına göre alınan kimlik bilgileri ile hakkında soruşturma yürütüldüğü de gözetildiğinde, sanığın iddiasının araştırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekliliği,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 01.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7477, Karar No: 2017/24356, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/7477 E.  ,  2017/24356 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2034, Karar No: 2009/3456, Tarih: 19.03.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/2034 E.  ,  2009/3456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SİLİVRİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 06/03/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden davalıya ait bulunan 301 ada 35 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek tapu iptali ve terkin isteğinde bulunmuştur.

Davalı, çekişmeli taşınmazın geldi kaydının tescil ilamı ile oluştuğunu, imar mevzuatına uygun olarak bina yapıldığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uzman bilirkişilerce belirlenen kıyı kenar çizgisine göre çekişmeli taşınmazın tamamının kıyıda kaldığı, özel mülkiyete konu olamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 21.10.2008 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat N. Ş. ile temyiz edilen Hazine vekili Avukat S. S. geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi....tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve sicilin kütükten terkini isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre; çekişme konusu taşınmazın kadastro tespitinin 7.6.1952 tarihinde yapıldığı, 10.12.1952 de kesinleştiği ve davanın 8.12.2005 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar nizalı taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içinde kalan bölümü devletin hüküm ve tasarrufu altında ve kamu malı niteliğinde özel mülkiyete konu olamayacak (Anayasanın 43, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 16/C maddesi gereğince ) yerlerden olduğu keşfen saptanmış ise de; 25.2.2009 tarihinde kabul edilip 14.3.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinin 3. Fıkrasına eklenen " bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır" ve 3. maddesi ile eklenen geçici 8. maddesinin " bu kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır" şeklindeki hükmü gözetildiğinde kadastro tespitinin kesinleştiği tarih olan 10.12.1952 ile davanın açıldığı tarih arasında 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinde sözü edilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu sabittir.

Bilindiği üzere, hak düşürücü süre olumsuz dava şartlarından olup kamu düzeni ile ilgilidir.Mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli bir kuraldır.

Bilindiği üzere, hak düşürücü süre olumsuz dava şartlarından olup kamu düzeni ile ilgilidir.Mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli bir kuraldır.

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında davanın hak düşürücü süreden dolayı reddine karar verilmesi gerekirken,yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Öyleyse davalının tüm temyiz itirazlarının reddine.Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 13.12.2007 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 550.00-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.3.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10198, Karar No: 2022/9642, Tarih: 19.09.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/10198 E.  ,  2022/9642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... sözleşmesine haklı bir sebep olmadan işverence son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının acente çalışanı olduğunu ve kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalıya ait işyerinde çalıştığı anlaşılan davacının ... sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde son bulduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci:

Mahkeme kararının taraf vekillerince temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 20.12.2018 tarihli ve 2017/18861 Esas, 2018/27895 Karar sayılı kararı ile gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki bulunduğu, kabul şekline göre davacının aldığı aylık ücret miktarı konusunda yapılan araştırmanın yetersiz olduğu ve hüküm altına alınan alacakların net mi yoksa brüt mü olduğunun hüküm yerinde belirtilmesi gerektiği gerekçeleriyle tarafların diğer temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, 30.12.2021 tarihli celsede yeterli avans olmadığı için bilirkişi raporunun taraflara tebliğe çıkarılamadığı, davacı vekiline 150,00 TL gider avansı yatırması için açıklamalı ve ihtarlı şekilde bir haftalık kesin süre verildiği; ancak süresi içinde gider avansının yatırılmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca gider avansı yatırılmasının dava şartı olduğu, aynı Kanun'un 115 inci maddesine göre dava şartı noksanlığı hâlinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz

Karar, kanuni süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde gider avansı, dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Karar, kanuni süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde gider avansı, dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

6100 sayılı Kanun'un 115 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise hâkim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

Adı geçen Kanun'un 120 nci maddesinde gider avansı düzenlenmiştir. Buna göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir”.

30.09.2011 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6100 sayılı Kanunu'nun Gider Avansı Tarifesinin (Tarife) 1 inci maddesinde, Tarifenin amacının dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu açıklanmıştır. Tarifenin 6 ncı maddesinde “Bu Tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinin ikinci fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler ve dava şartı müessesesinden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı dava şartı olmakla hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. İster gider avansı isterse tamamlama avansı olarak tanımlansın ikmal edilmesi gereken paranın hukuk yargılamasındaki nitelemesi, dava şartı olarak gösterilen gider avansıdır. Gider avansının yatırılmaması veya ikmal edilmemesi halinde dava usulden reddedilecektir.

6100 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesinde delil ikamesi avansı, 325 inci maddesinde ise re'sen yapılması gereken işlemlerde giderler düzenlenmiştir. 324 üncü madde gereğince “Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır”. 325 inci maddeye göre ise “Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından resen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verilir. Belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenmesine hükmedilir”.

6100 sayılı Kanun'un 120 nci maddesindeki gider avansı ile ilgili düzenlemenin 324 üncü maddedeki delil ikamesi için avans kuralı ile birlikte değerlendirilmesi ve dava şartı olan gider avansının delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderleri için dikkate alınması gerekir. Dolayısı ile delil ikamesi için alınacak avans ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması, delillerin ikamesi için alınacak avansın, gider avansı içinde yer almaması zorunludur.

Tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu alınması ve keşif gideri gibi delil ikamesine yönelik giderlerin gider avansı içinde değerlendirilmesi olanağı, 6100 sayılı Kanun'un 324 üncü madde düzenlemesi karşısında yoktur. Ayrıca delil ikamesi avansının da ispat külfetine göre taraflara yükletilmesi gerekir. Diğer yandan örneğin resen hesap raporu, teknik rapor vb. alınacaksa giderin 325 inci madde kapsamında değerlendirilmesi isabetli olacaktır.

Delil avansının yatırılmaması hâlinde ilgili taraf dayandığı delilden vazgeçmiş sayılarak mevcut delil durumuna göre karar verilmelidir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 23.02.2021 tarihli ve 2021/780 Esas, 2021/4749 Karar sayılı kararı).

Mahkemenin ara kararında gider avansını oluşturan harç ve tebligat gibi işlemler, kalem kalem açıklanmalı, her kalemin miktarı ayrı ayrı gösterilmeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçları da duruşma tutanağına açıkça yazılmalıdır. Gider avansı dışında delil ikamesine yönelik avans isteniyor ise 6100 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesine göre işlem yapılmalıdır.

Mahkemenin ara kararında gider avansını oluşturan harç ve tebligat gibi işlemler, kalem kalem açıklanmalı, her kalemin miktarı ayrı ayrı gösterilmeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçları da duruşma tutanağına açıkça yazılmalıdır. Gider avansı dışında delil ikamesine yönelik avans isteniyor ise 6100 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesine göre işlem yapılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece, 30.12.2021 tarihli celsede yeterli avans olmadığından bilirkişi raporunun tebliğe çıkarılamadığı belirtilerek raporun elden taraflara tebliğ edildiği; ayrıca 150,00 TL gider avansı yatırması için davacıya bir hafta kesin süre verildiği ve aksi hâlde davanın usulden reddedileceğinin ihtar edildiği görülmektedir. Mahkemenin ara kararında, gider avansını oluşturan işlemler kalem kalem açıklanmamış ve miktarı gösterilmemiştir. Mahkeme kararının gerekçesinde, bilirkişi raporunun tebliği için gerekli avansın yatırılmadığından bahsedilmiş ise de taraflara bilirkişi raporunun celsede elden tebliğ edildiği görülmektedir. Diğer yandan yukarıda da açıklandığı üzere, 6100 sayılı Kanun'un 120 nci maddesine göre gider avansının yargılama sırasında eksik olduğunun tespiti durumunda tamamlanması için verilecek süre iki hafta olmalıdır. Oysa Mahkemece bu süre bir hafta olarak verilmiştir.

Açıklanan sebeplerle, Mahkemece davacı tarafa gider avansını yatırması için verilen kesin süre usulüne uygun olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine, 19.09.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.