muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/8509, Karar No: 2022/3996, Tarih: 24.05.2022

Her ne kadar 1978 yılında çekilen filmin yapımı sırasında film yapımcısının senaryo eseri sahibi davacı ile anlaşma yaparak bu senaryo filmini kullandığı sabit ise de söz konusu eserden kaynaklanan tüm hakların film yapımcısına devredildiğine dair FSEK 52. Maddesine uygun şekilde yapılmış bir sözleşmenin bulunmaması halinde, o tarihte çekilen filmlerin koruma süresinin maksimum 20 yıl olacağı dikkate alındığında senaryo yazarlarının da ancak en fazla 20 yıllığına mali haklarını yapımcılara devrettiğinin kabulü gerekir. Diğer bir anlatımla 20 yıllık süreden sonra senaryonun kullanım hakları tekrar senaryo hakkı sahibine rücu edeceğinin kabulü gerekir. Senaryodan doğan hakları bütünüyle devralmamış olan sinema eseri sahipleri kendi uzatılan süreleri itibariyle bu süreden daha fazla bir süre için sinema eserlerinden doğan haklarını kullanmak istiyorlarsa bu konuda senaryo sahipleri ile yeni bir sözleşme yapmaları gerekir. Aksi halde gerek sinema eseri sahiplerinin, gerekse üçüncü kişilerin her türlü ticari kullanımı ihlal teşkil edebilecektir.

Bu bağlamda, senaryo eseri sahipleri gerek 4110 sayılı Kanun öncesinde, gerekse sonrasında eser sahibi olmaları nedeniyle, Dairemizin, 4110 sayılı Kanun öncesinde eser sahibi ve hatta bağlantılı hak sahibi olduğu dahi kabul edilmeyen icracı sanatçılar yönünden vermiş olduğu içtihatlar (11 HD 17.09.2019 tarih ve 2018/409 E. – 2019/5485 K.) ile bu olay arasında bağlantı kurulması da doğru değildir. Bu nedenle, yerel mahkemece ve istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesince hatalı gerekçeyle, 4110 sayılı Kanun öncesinde ilk gösterimi yapılan ve anılan kanun ile koruma süresi uzatılan sinema eserleri yönünden, bir işleme eser olan sinema eserine kaynak teşkil eden senaryo eserinden doğan hakların koruma süresinin uzatılmasından sonra ileri sürülemeyeceğine ilişkin gerekçeleri isabetli görülmemiş ve hükmün bu sebeple davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- FSEK 52. maddesindeki “Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır” düzenlemesi dikkate alındığında, basamak sistemi olarak adlandırılan sistem uyarınca, bir eserin bütünüyle devrine ilişkin sözleşmelerin yazılı olarak yapılması gerekmekte olup, böyle bir devrin bulunmaması halinde eserin hangi kapsamda kullanılması için izin verilmiş ise ancak o kapsamda kullanımı yasal ve meşru olacaktır. Diğer bir anlatımla bir sinema filminde kullanılmak üzere mali hakları devredilen senaryo eseri yönünden, sözleşmede özel bir düzenleme bulunmadıkça, sinema eseri sahibi ancak sinema gösterimleri yönünden hakkı devralmış sayılır.

Somut olayda, davacı senaryo eseri sahibinin eserden doğan hakkını ancak sinema gösterimleri yönünden devrettiği, senaryo eserinin bir reklam filminde ayrı bir ticari kullanım vasıtası kılınması için herhangi bir izin verilmediğinin kabulü gerekirken, aksi düşünceyle, sinema eseri yönünden yapılan devirlerin, reklam filmlerini de kapsadığına ilişkin mahkeme kabulü yerinde görülmemiş ve hükmün bu sebeple de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3- 5846 sayılı FSEK’e 21.02.2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun ile eklenen 1/B maddesi uyarınca eser korumasının iki temel koşulu bulunmaktadır. Bunlardan ilki, ancak kanunda sayılan fikir ve sanat mahsullerinin eser olarak korunabilecek olması, diğeri ise, tüm eserlerin sahiplerinin hususiyetini yansıtması koşuludur. Bu anlamda önemli olan eserin çok üstün vasıflara sahip olması değil özgün ve yaratıcı bir hayal gücünün ürünü olmasıdır (Ernst Hirsch, Fikri Say, İst.-1943, s.12). Ancak ortaya çıkan mahsullerde çok yüksek bir yaratıcılık ve hayal gücü de aramamak gerekir. Bu hususta dikkat edilmesi gerekli temel kriter, herkesin aynı eseri ortaya koyamamasıdır.

Bir eserdeki “sahibinin hususiyetini yansıtma”, yani orijinallik unsuru, o eser bir başkası tarafından meydana getirilseydi aynı şekilde ve özellikte yapılmayacak olmasında gizlidir. Senaryo eserleri yönünden hususiyeti, aynı ana kurgudan yola çıkılarak roman/senaryo yazan kişinin işlediği olaylar örgüsü, yaratılan karakter ve tiplemeler ile o karakterlere yüklenen aksiyon ve repliklerden yola çıkılarak eserin bütünü itibariyle oluşturduğu genel izlenim ve bıraktığı intibada aramak gerekir.

Bir eserin sahibinin hususiyetini yansıtan bir eser olması, o eserin baştan sona bütün noktalarında, her cümlesinde özgün olması anlamına gelmez. Orijinalliğin eserin bütününde olması şart olmayıp, nispi nitelikte orijinallik de yeterlidir (H. Arslanlı, Fikri Hukuk II, İst-1954, s.7).

Bir eserin sahibinin hususiyetini yansıtan bir eser olması, o eserin baştan sona bütün noktalarında, her cümlesinde özgün olması anlamına gelmez. Orijinalliğin eserin bütününde olması şart olmayıp, nispi nitelikte orijinallik de yeterlidir (H. Arslanlı, Fikri Hukuk II, İst-1954, s.7).

Somut olayda da “Selvi Boylum Al Yazmalım” filmi yönünden eserdeki duyguyu çağrıştıran tüm sözcüklerin dikkate alınıp buna göre bir veya birkaç sözcüğün tecavüze konu reklam filminde kullanılıp kullanılmadığının da tespiti gerekir. Bu anlamda “Sevgi Emektir” sözünün filmden kesitler sunularak gösterilmesi hem sinema, hem de senoryo eserindeki duyguyu çağrıştırdığının kabulü gerekir. O halde mahkemece bu ilkelerden hareketle, davacının senaryo eser sahibi olduğu “Sevgi Emektir” sözcüğünün eser mahiyetinde mi, yoksa eser mahiyetinde olmasa bile FSEK 83. maddesinde ifadesini bulan “eserin alameti” niteliğinde mi olduğu, bu bağlamda yapılan izinsiz alıntının FSEK 68. Maddesi anlamında esere tecavüz sebebiyle tazminat mı, yoksa haksız rekabet kurallarına göre tazminat korumasını mı gerektirdiği hususunda bir değerlendirme yapılarak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın değişik gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru olmamış hükmün davacı lehine bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 24/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2977, Karar No: 2017/924, Tarih: 08.02.2017

**20. Ceza Dairesi         2016/2977 E.  ,  2017/924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yüksek Adalet Bakanlığı'nın, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkında Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi'nce 03/03/2016 tarihinde 2016/16 esas ve 2016/152 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK’nın 191/1, 62 ve 53. maddeleri gereğince verilen 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın kanun yararına bozulması talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 01/12/2016 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İncelenen dosyadan;

a)Bakırköy 3. Çocuk Mahkemesi’nce yapılan yargılama sırasında sanığın yaş tashihine esas raporunun aldırıldığı, Bakırköy Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 19/03/2010 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda sanığın “klinik ve radyolojik olarak 22 yaşından büyük” olduğunun belirtilmesi üzerine mahkemece, 10/05/2010 tarihli Nüfus İdaresi temsilcisi ve Cumhuriyet savcısının da katıldığı celsede, ara kararı ile “…...’ın 01.02.1993 olan doğum kaydının 01.02.1987 olarak düzeltilmesine” karar verildiği, aynı celsede görevsizlik kararı verilerek dosyanın Küçükçekmece Asliye Ceza Mahkemesi’ne gönderildiği, sonrasında Küçükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin görevsizlik kararı ile de dosyanın Bakırköy 8. Sulh Ceza Mahkemesi’ne gönderildiği,

b)Bakırköy (Kapatılan) 8. Sulh Ceza Mahkemesi'nce 19/12/2011 tarihinde 2011/503 esas ve 2011/2054 karar sayı ile, sanık ...’ın 5237 sayılı TCK'nın 191. maddesinin 2. fıkrası gereğince tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 02.05.2013 tarihinde kesinleştiği, kararın infazı sırasında sanığın denetimli serbestlik tedbirine uymadığı gerekçesiyle ilamın Bakırköy C. Başsavcılığı’na iade edildiği,

c)Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi'nce 19/03/2015 tarihinde 2014/1043 esas ve 2015/258 karar sayılı karar ile sanık ...’ın “5237 sayılı TCK'nın 191/1 ve 62/1. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı CMK’nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetim süresine tabi tutulmasına ayrıca TCK’nın 191/3. maddesi uyarınca 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, sanığın bu süre içerisinde tedaviye tabi tutulmasına” karar verildiği,

d)Sanığın denetimli serbestlik tedbirinin gereklerini yerine getirmemesi üzerine, kanun yararına bozma istemine konu olan Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi'nce 03/03/2016 tarihinde 2016/16 esas ve 2016/152 sayılı karar ile “hükmün açıklanmasına, sanığın TCK’nın 191/1 ve 62. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, TCK’nın 53. maddesi gereğince belirli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına” karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında;

Anlaşılmıştır.

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında;

“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmak suçundan sanık ... hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesi gereğince tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair Bakırköy (Kapatılan) 8. Sulh Ceza Mahkemesinin 19/12/2011 tarihli ve 2011/503 esas, 2011/2054 sayılı kararının infazı sırasında, sanığın denetimli serbestlik tedbirine uymadığı gerekçesiyle 5237 sayılı Kanun’un 191/1 ve 62/1. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına ve 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli 2014/1043 esas, 2015/258 sayılı kararının yerine getirilmesi sırasında, sanığın denetimli serbestlik tedbirine uymadığı gerekçesiyle 5237 sayılı Kanun’un 191/1 ve 62. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 03/03/2016 tarihli 2016/16 esas, 2016/152 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

1- Kayden 01/02/1993 doğumlu olup, suçun işlendiği 22/08/2009 ve 03/11/2009 tarihlerinde onbeş yaşını doldurmuş olup, onsekiz yaşını doldurmamış olan sanık hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 31/3. maddesi gereğince indirim yapılmamış olmasında,

2- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53/4. maddesinde yer alan “Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” şeklindeki düzenleme karşısında, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan sanık hakkında, aynı Kanun’un 53/1. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilmesinde,

3- Fiili işlediği sırada 18 yaşından küçük olan ve dosyada mevcut adli sicil kaydına göre suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin mahkumiyeti bulunmayan sanık hakkında, verilen hapis cezasının kısa süreli olması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” hükmü uyarınca anılan maddenin 1. fıkrası bentlerindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesinde,

4-Her ne kadar Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli 2014/1043 esas, 2015/258 sayılı kararında sanık hakkında verilen hapis cezasına ilişkin olarak 5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına ve anılan Kanun'un 191/3. maddesi gereğince 1 yıl tedavi ve denetim süresine tâbi tutulmasına karar verilmiş ise de;

5237 sayılı Kanun'un 191/3. maddesinde yer alan; "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir.” şeklindeki hükümde soruşturma aşamasına ilişkin kamu davasının ertelenmesi ve buna bağlı olarak denetimli serbestlik tedbirinin düzenlendiği, bununla birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme içermemesi karşısında, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık açısından denetim süresinin 5 yıl olması gerektiği gözetilmeden, ilaveten 1 yıl süreyle de tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulmasına karar verilmesinde ve bahse konu kararın infazı sırasında tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uymadığından bahisle hükmün açıklanmasında,

İsabet görülmemiştir.” denilerek, Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 03/03/2016 tarihli kararının bozulması istenmiştir.

Yapılan incelemede;

a) Bakırköy 3.Çocuk Mahkemesi'nin 2009/509 esas sayılı dosyasında 10/05/2010 tarihli celsede ara kararı ile sanığın “01/02/1993 olan doğum tarihinin “01/02/1987” olarak düzeltilmesine karar verildiği, kararın kesinleşmediği ve nüfus kaydına işlenmediği anlaşıldığından, nüfus kaydına göre; 01/02/1993 doğumlu olup, suçun işlendiği 22/08/2009 ve 03/11/2009 tarihlerinde onbeş yaşını doldurmuş, onsekiz yaşını doldurmamış olan sanığa verilen cezada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 31/3. maddesi gereğince indirim yapılmayarak sanığa fazla ceza verilmesi,

b) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53/4. maddesinde yer alan “Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” şeklindeki düzenleme karşısında, suç tarihinde onsekiz yaşını doldurmamış olan sanık hakkında, aynı Kanun’un 53/1. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

b) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53/4. maddesinde yer alan “Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” şeklindeki düzenleme karşısında, suç tarihinde onsekiz yaşını doldurmamış olan sanık hakkında, aynı Kanun’un 53/1. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

c) Fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış olan ve adli sicil kaydı bulunmayan sanık hakkında, verilen hapis cezasının kısa süreli olması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesinde yer alan “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” hükmü uyarınca TCK’nın 50. maddesinin 1. fıkrası bentlerindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

d) Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli 2014/1043 esas, 2015/258 sayılı kararında 5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına ve anılan Kanun'un 191/3. maddesi gereğince 1 yıl tedavi ve denetim süresine tâbi tutulmasına karar verildiği, ancak;

5237 sayılı TCK’nın 191/3. maddesinin "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir.” biçimindeki düzenlemeyi içerdiği, bu düzenlemenin; soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından verilen “kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına” ilişkin olduğu, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme içermediği, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık açısından denetim süresinin 5 yıl olması gerektiği gözetilmeden, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile birlikte ayrıca 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulmasına karar verilerek, kararın infazı sırasında, sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uymadığı gerekçesiyle hükmün açıklanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 03/03/2016 tarihli ve 2016/16 esas ve 2016/152 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,

Kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; Bakırköy 42. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 03/03/2016 tarihli ve 2016/16 esas ve 2016/152 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,

08/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2807, Karar No: 2014/22057, Tarih: 18.12.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/2807 E.  ,  2014/22057 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/50981

MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/06/2010

NUMARASI : 2008/1216 (E) ve 2010/629 (K)

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

Sanığın, temsile yetkili müdürü olduğu “... Demir Çelik Metal Otom. Pet. San. Tic. Ltd.” hakkında düzenlenen vergi suçu raporu ve ekindeki vergi tekniği raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; Ba ve Bs formlarının analizinde 2006 takvim yılında 114 adet, 1.768.551 TL değerinde belge tanzim edildiğinin, müdürü olduğu bu firma dahil toplam 11 firmada ortaklığının, 4 şirkette ise temsilci sıfatının olduğunun açıklanması, vergi dairesi memurlarınca yapılan yoklamalarda şirkete ve yetkililerine ulaşılamaması, anılan şirketin 2006 takvim yılında tüm aylarda Yüksek matrah ihtiva eden KDV beyannamelerinin verilmesi, işçi çalıştırmaması, muhasebecisinin ve ticari faaliyetini sürdürebilecek gerekli sermaye teçhizat, demirbaş, araç ve deposunun olmaması, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olduğunu kanıtlayan satıcı ve alıcı arasında mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler sunulmaması ayrıca sanığın savunmasını doğrular nitelikte herhangi bir bilgi veya belge de sunmaması, karşısında; 2006 takvim yılında hiçbir ticari faaliyeti bulunmadığı halde sahte fatura düzenlendiği anlaşılan sanığın mahkumiyeti yerine yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3323, Karar No: 2014/7221, Tarih: 15.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/3323 E.  ,  2014/7221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmıyan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90.ncı maddesininin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları,insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.