muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/29104, Karar No: 2013/17515, Tarih: 26.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/29104 E.  ,  2013/17515 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 89/4, 22/3, 62, 51/1-3-7, 53/1, 53/6. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

İki sınır arasında temel ceza belirlenirken, cezanın alt ve üst sınırını oluşturan ceza miktarları, suçun işleniş biçimi, kusur durumu, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığının dikkate alınması esas olup, sanığın idaresindeki araçla 3.36 promil alkollü seyrederken yerleşim yeri içindeki kırmızı ışıkta bekleyen 4 araca çarpması sonucu katılanlar ... ve ...'in basit tıbbi müdahale ile iyileşebilecek şekilde, katılanlar ..., ..., ...'in ise vücutlarında kemik kırığı meydana gelecek şekilde yaralanmasıyla sonuçlanan olayda, kusur durumu, suçun işleniş şekli, sanığın suçtan sonraki davranışları suçtan meydana gelen zararın ağırlığı maddede öngörülen cezanın alt sınırı da nazara alınmak suretiyle, TCK'nın 61/1. maddesi uyarınca adalet, hakkaniyet ve nesafet kurallarına uygun bir şekilde temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan daha fazla uzaklaşılması gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın eksik inceleme yapıldığına ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Taksirli suçlarda 5237 sayılı TCK'nın 53/1. maddesinde yazılı hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından, TCK'nın 53. maddesindeki haklardan yoksun bırakılmasına ilişkin 10. ve 11. nolu paragrafların çıkartılarak, hükümdeki usul ve kanuna uygun bulunan sair hususların aynen bırakılmasına karar verilmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7930, Karar No: 2015/594, Tarih: 06.05.2015

**22. Ceza Dairesi         2015/7930 E.  ,  2015/594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Mala Zarar Verme, İşyeri Dokunulmazlığını İhlal, Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında mala zarar verme ve işyeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan hükmün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğun eylemlerine uyan 5237 sayılı yasanın 151/1 ve 116/2 maddeleri için aynı yasanın 66/1-e ve 66/2 maddeleri gereğince 4 yıllık dava zamanaşımı süresinin, son kesme nedeninin oluştuğu 31/03/2011 tarihli mahkumiyet hükmünden itibaren dolmuş olduğu ve temyiz süresi içinde dava zamanaşımının gerçekleştiği,

Anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... müdafinin temyiz nedenleri yerinde bulunmakla, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak KAMU DAVASININ DÜŞMESİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Müştekinin işyerinin darabası kesilerek hırsızlık yapıldığı gece, işyerine yakın yerde şüpheli şahısların bulunduğu bildirilmesi üzerine polis ekiplerinin, olay yeri yakınında hareket halinde gördükleri suça sürüklenen çocuğun babasına ait Lada marka otomobili takip etmeleri sonucu, suça sürüklenen çoçuğun ikametine yakın bir sokakta park halinde buldukları, çevreden sahibini araştırarak suça sürüklenen çocuğun ikametinin kapısını çaldıkları, suça sürüklenen çocuğun kapıyı açtığı, suça sürüklenen çocuğun üzerinde bulunan tişörtün sırt kısmında toz izi tespit edildiği, işyerinin darabasının da tozlu olması nedeniyle suça sürüklenen çocuktan şüphelenildiği, sözkonusu aracın vitesi üzerinden alınan ter svabının incelenmesi sonucu, suça sürüklenen çocuğun farklı bir şahsa ait olduğunun tespit edildiği, çalınan malzemelerin ele geçirilemediği, suça sürüklenen çocuğun suçlamayı kabul etmediği olayda, suça sürüklenen çocuğun mahkumiyetine yeterli, şüpheden uzak, somut ve kesin deliller elde edilememiş olduğu anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı suçlardan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi

Yasaya aykırı ve suça sürüklenen çocuk ... müdafinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA 06.05.2015 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4226, Karar No: 2014/895, Tarih: 22.01.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/4226 E.  ,  2014/895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

Annesi ... Göz'un maaşını 01.03.1998 tarihinden itibaren vekaletname ile katılan kurumdan alan sanığın, annesi 11.08.2002 tarihinde vefat ettiği halde durumu katılan kuruma bildirmeyip ayrıca maaşı çekmekte olduğu bankaya 01.11.2004 ve 04.01.2005 tarihlerinde annesinin sağ olduğu şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunarak 03.01.2006 tarihine kadar haksız olarak annesinin maaşını almaya devam etmekten ibaret eyleminin kamu kurumu zararına dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

5237 sayılı yasa’da 765 sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19. maddesi ile değişik TCK'nın 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yedi yüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61. maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61. maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61. maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise;o takdirde tespit olunacak temel gün,suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında, 5237 sayılı TCK'nın 158/1-e-son maddesi gereğince sanığın elde ettiği haksız menfaat miktarının 18.243 TL, haksız menfaatin iki katının 36.486 TL olması dikkate alınarak, temel cezanın bu miktardan az olmayacak şekilde belirlenip, artırım ve indirimlerin bu miktar üzerinden yapılması gerektiği gözetilmeyerek sanık hakkında eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 22.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21058, Karar No: 2018/9881, Tarih: 22.03.2018

**8. Hukuk Dairesi         2015/21058 E.  ,  2018/9881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Terkin, Tazminat

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, asıl davanın kabulüne birleşen davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı-birleşen davacılar vekili ile davacı-birleşen dava davalısı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Asıl davada davacı Hazine vekili, davalılar adına kayıtlı bulunan dava konusu 548 parsel sayılı taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5. maddesi, Kıyı Kanunu'nun Uygulanmasına Yönelik Yönetmeliğin 10. maddesi ve Anayasa’nın 43. maddesine aykırı olarak davalılar adına tescil edildiğini açıklayarak dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmesini istemiş, birleşen davada davalılar vekili, Hazine tarafından açılan tapu iptali ve terkin davası neticesinde kamu yararı gereğince mülkiyet hakkının kısıtlanması söz konusu olacak ise. bunun taşınmazın rayiç değeri üzerinden tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürerek 703.500.00 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar-birleşen dava davacıları asıl davanın ve davacı-birleşen dava davalısı Hazine vekili de birleşen davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; asıl davanın kabulü ile dava konusu 548 parsel sayılı taşınmazın tamamının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 90.000 TL tazminatın birleşen dava tarihi olan 03.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara tapudaki hisseleri oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davanın hak düşürücü süreden reddine dair önceki hüküm, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2011/14615-2012/2144 sayılı kararı ile "Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararından sonra verilen kararın doğru olduğu söylenemez. Hal böyle olunca; işin esasının 28.11.1997 tarih ve 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre değerlendirilmesi, davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde de, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa hükümleri de gözetilerek taraf iddiaları doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması" gereğine işaret edilerek bozulmuş, Mahkememece, bozma ilamına uyma kararı verilerek, bozma ilamı sonrasında açılan birleşen dava ile birlikte asıl dava hakkında yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalılar-birleşen dava davacıları vekilinin tapu iptali ve terkin hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davalılar-birleşen dava davacıları vekilinin tapu iptali ve terkin hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1- Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine, davacı Hazine'nin, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tapu kütüğünden terkinine ilişkin olarak açtığı asıl dava yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre, usul, kanun ve bozma gereklerine uygun bulunan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Davalılar-birleşen dava davacılar vekili ile davacı-birleşen dava davalısı Hazine vekilinin tazminat talebine ilişkin kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Asıl dava, kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan dava konusu 548 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali, birleştirilmesine karar verilen dava ise tapu kaydının iptaline karar verilen taşınmaz yönünden TMK'nın 1007. maddesi gereğince açılan tazminat istemine ilişkindir.

Hemen belirtmek gerekir ki; mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ek 1 nolu protokol 1.madde ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa Md. 35/1. AİHS Ek Prot. 1-1). Türk Medeni Yasasının 683. maddesinde de bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava konusu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bilindiği gibi ve yukarıda sözü edilen yasa ve sözleşmelerin hakkı tanımlayan maddelerini takip eden fıkralarda ifade edildiği üzere; mülkiyet hakkı da, kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Ne varki, bu sınırlandırma veya kaldırma gerçekleştirilirken; T.C. Anayasası'nın 90/5.maddesi ile iç hukuk normu sayılan AİHS. Hükümlerince AİHM tarafından oluşturulan 30.5.2006 tarih 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere; "... bir kişiyi mülkünden yoksun bırakan bir önlemin...”, “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği...", bu önlem alınırke "... başvurulan yollar ve gerçekleştirilmesi amaçlanan hedef arasında makul bir oransallık ilişkisi olması gerektiği...”, kişinin "... kişisel ve haddinden fazla yük taşıma zorunda kalması halinde gerekli dengenin kurulamayacağı...” açıktır.

Diğer bir anlatımla, kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin hakkı arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Diğer bir anlatımla, kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin hakkı arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Öte yandan, Anayasa'nın 40 ncı maddesinin 3.fıkrasında “ kişinin resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da kanuna göre Devletçe tazmin edilir." Hükmü öngörülmüş, keza Anayasanın 129 ncu maddenin 5 nci fıkrasında " memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının ancak idare aleyhine açılabileceği" açıklanmıştır. ...nın 1007 nci maddesi bu bağlamda yorumlandığında, tapu sicillerinin tutulmasından ve bundan doğan zararlardan devletin sorumlu olacağı ilkesinin benimsendiği anlaşılmaktadır.Yasanın bu açık hükmünün kaynak olduğu devletin sorumluluğu tapu sicilinin tutulması sırasında, sicil memurunun hukuka aykırı işlemi ile sonuç arasında nedensellik bağının varlığı gerekli ise de eylem yada işlemin kusura dayanması gerekmez. Zira devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Anılan ilke 27.03.1957 tarih ve 1/3 sayılı İnançları Birleştirme Kararı ile benimsenmiş, ...nın 55'nci maddesindeki sorumluluğun kusura dayanmadığı 22.6.1966 tarih 7/7 sayılı İnançları Birleştirme kararı ile de tekrarlanmıştır. Adam çalıştıran (somut olayda devlet) objektif özen eksikliğinin doğurduğu zarardan sorumludur. Çalışanın seçiminde, talimat vermede ve denetlenmesindeki eksiklik yada bozukluk nedeniyle çalışan çevre ve ilgililer için hakların kazanılması ve kullanılması açısından özel bir tehlike oluşturur. Kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve ayni hakların yanlış tescil sonucu sicile güven

ilkesi yönünden değişmesi yada yitirilmesi bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen ve taahhüt eden devlet, aykırı kayıtlardan doğan zararları da ödemeyi taahhüt etmektedir. Dayanaksız ya da hukuksal duruma uymayan kayıtlar düzenlemek taşınmazın niteliğinde yanlışlıklar yapmak da aynı kapsamda düşünülmelidir.

Diğer taraftan Tapu Sicil memurlarının sicilin hatalı tutulmasından sorumlu bulunacakları ilkesi yanında, sicilde yapılması gereken işlemi yapmamaları suretiyle ortaya çıkan olumsuz eylemlerin de aynı kapsamda düşünülmesi gerekeceğinde kuşku yoktur.

Hemen belirtilmelidir ki, davanın konusu olan bir taşınmazın değeri belirlenirken: cins ve nev'i, yüzölçümü, değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurlar, varsa imar durumu vergi beyanı, resmi kurumlarca yapılmış değer takdirleri, arazilerde taşınmaz malın mevki ve koşullarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getirebileceği net gelir: arsa ise emsal satışlara göre olması gereken satış değeri, taşınmazda yapı var ise, resmi birim Hatları, maliyet hesapları ve yıpranma payı ile bedelin saptanmasında etkili olacak diğer objektif ölçülerin gözönüne alınmasında zorunluluk vardır.

Bunun sonucu olarak, arsa niteliğindeki taşınmazın emsalinin üstün ve eksik yönleri belirlenip karşılaştırma yapılarak zeminine; resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payının düşülerek üzerindeki muhdesat durumuna göre değerinin saptanması; taşınmazın tarım arazisi olması halinde net gelir üzerinden bilimsel yollarla değerinin belirlenmesi; her iki halde de yıpranma payının varsa değer kaybının düşülmesi, emsalin zorunluluk olmadıkça yakın ve benzer bölge ve yüzölçümlü olması, bu konuda taraflara emsal gösterme olanağının tanınması: bu yönden mahkemece de re'sen araştırma yapılması, bilirkişi kurullarının açıklanan hususları irdelemeye, saptamaya ve değerlendirmeye yetkin, sıfat ve yeteneğe sahip uzman bilirkişilerden oluşturulması icap eder.

Esasları yukarıda gösterilen tespitler yapılırken çekişmeli taşınmazın niteliğinin diğer deyişle arsa veya arazi olduğunun 17.04.1998 tarihli 1996/3 Esas ve 1998/1 sayılı İnançları Birleştirme Kararı içeriği ve sonucu ile birlikte gözetilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur. Diğer yandan Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararında değinildiği gibi, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı (1/1000 ölçekli) imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerlerde bulunması: imar planında yer almayan taşınmazın arsa sayılabilmesi için ise, Belediye veya mücavir alan sınırları içinde ve Belediye hizmetlerinden yararlanan meskun yerler arasında yer alması zorunluluğu da dikkate alınmalıdır.

Taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalmış olması davalılar- birleşen dava davacılarının tasarruf yetkisini kısıtladığından, tazminat hakkının doğması için tapunun iptal edilmiş olması şart değildir. Ancak kayıt malikleri olan davalılar-birleşen dava davacılarının zararlarının kapsamının belirlenebilmesi için taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalan kısmının belirlenmesi ve bu kısmın davalılar- birleşen dava davacılar adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmesi, gerekir. Somut olayda da; mahkemece dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tamamının kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması nedeniyle sicilden terkinine karar verilmiştir.

Mahkemece tazminat isteği hakkında, az yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak delillere göre işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece tazminat isteği hakkında, az yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak delillere göre işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün "Davanın kabulü ile ... Mah. 548 parselin tamamının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine, karara kadastro mühendisi bilirkişisi tarafından sunulan 04/06/2008 tarihli krokinin eklenmesine" ilişkin fıkralarının ONANMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca birleşen dava bakımından BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/1 maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 22.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.