muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6020, Karar No: 2022/8366, Tarih: 28.06.2022

Dosyaya alınan ... 9. İş Mahkemesi'nin 2015/383 E. sayılı emsal dosyası incelendiğinde, haftalık 3 saat fazla çalışma yapıldığının kabulü ile hüküm kurulduğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 26.05.2016 tarih, 2016/16097 E. ve 2016/12458 K. sayılı ilamı ile hükmün onandığı görülmüştür.

Dava dilekçesinde, davacının hafta içi 08:30-18:00 ve hafta sonu 09:00-16:00 arasında kesintisiz çalıştığı iddia edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan "Memorial Hastanesi Hekimler İçin Hakediş Özeti" başlıklı belgede, davacı işçinin; hafta içi 08:30-18:00 ve Cumartesi 09:00-16:00 saatleri arasında hizmet vereceği belirlenmiştir.

Buna göre, davacı işçi hafta içi 08:30-18:00 arasında günde 9,5 saat çalıştığı ve 1 saat ara dinlenme düşüldüğünde günde 8,5 saat ve hafta İçi 42,5 saat çalıştığı, haftanın 1 günü de Cumartesi 09:00-16:00 saatleri arasında 7 saat ve 30 dk ara dinlenme düşüldüğünde hafta sonu 6,5 saat çalıştığı, böylece haftalık toplam çalışma saatinin 49 saat olduğu, davacı tanığı ve emsal dosya davacısı ..., "davacının çalıştığı sırada haftanın 6 günü 08:30-18:00 arasında çalıştığını, 18:00 den sonra hemen her gün en az saat 20:00 ye kadar mesai yaptığını, bazen 20:00 den sonrada çalıştığını, haftada bir gün tatil yaptığını" ifade etmiştir. Dosya kapsamında dinlenen davacı tanıkları talebi aşar nitelikte fazla çalışma yapıldığını beyan etmekle davacı talebi aşılmadan, ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi'nin 02.05.2019 tarih ve 2017/2036 E. 2019/968 K. sayılı kararı, ... 9. İş Mahkemesinin emsal dosyası, tanık anlatımı, hak ediş belgesi ve taleple bağlılık gereği davacının 21.02.2001-15.06.2011 arası dönemde hafta içi 08:30-18:00 ve hafta sonu 09:00-16:00 arasında çalıştığı ve ara dinlenme sürelerinin tenzili suretiyle haftada 4 saat fazla mesai yaptığı anlaşılmakla davacının fazla mesai alacak talebinin 28.04.2021 tarihli ek bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda kabulüne karar verilmiş ve davacının iddiasını tanıkla ispat etmesi yine işçinin davalı iş yerinde sürekli aynı şekilde fazla çalışma yapmasının hayatın olağan akışına aykırılığı ve 10 yıl gibi çok uzun süreli bir çalışma süresi karşısında hesaplanan miktar üzerinden %45 hakkaniyet indirimi yapılmıştır.

Davacı vekili fazla mesai alacağı yönünden 06.07.2020 tarihinde talep arttırım beyanında bulunduğu ve alacak talebini USD cinsinden talep ettiği görülmekle, davacının dava dilekçesi ile talep ettiği miktar ve Talep arttırım dilekçesi ile USD cinsi olarak talep ettiği miktar 28.04.2021 tarihli ek bilirkişi raporu ile tespit edilerek taleplere ayrı ayrı hakkaniyet indirimi uygulanmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesi ile dava konusu fazla çalışma ve işe başlatmama tazminatı taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; fazla çalışma alacağına yönelik olarak yapılmış uygun indirim dışında reddedilen alacak bulunmadığı hâlde davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu beyanla istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava dilekçesi ile fazla çalışma alacağını Türk lirası cinsinden talep ettiğini, davacının seçimlik hakkını kullandığını, talebini döviz cinsinden olacak şekilde değiştirmesinin kanuna aykırı olduğunu, davacının Türk parası olarak ikame ettiği davasının ıslah ile dövize çevirme imkanı olmadığını, kaldı ki dava dilekçesinin tamamen ıslah edilmediğini, faiz yönünden de kararın hatalı olduğunu, davacının birden fazla defa talep artırımı yapmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesine yönelik itirazları ve zamanaşımına ilişkin beyanlarının dikkate alınması gerektiğini, bilirkişi raporunda 2001 yılından itibaren davacının 15.000,00 USD aldığının kabulü ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, davacının 2007 yılı öncesi gelirinin hatalı tespit edildiğini, davacının kestiği serbest meslek makbuzu ile müvekkil hastane defterleri üzerinde inceleme yapılmak sureti ile hesaba esas gelirinin tespitinin gerektiğini, davacının işe iade başvurusunda samimi olmadığının ispat edildiğini ancak Mahkemenin delillerin takdirinde hataya düştüğünü, müvekkili hastanenin kadro durumunun hatalı değerlendirildiğini, davacının işe başlama niyeti ile müracaat etmediğini, işe başlama davetine avukat ile birlikte gelmesi, avukatının koşullar sunan, başhekimi azarlar tavrı tanıklarca ispat edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Somut uyuşmazlıkta; Davacının, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak davalıya ait hastanenin Tüp Bebek Bölümündeki işine iadesine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, süresinde işe iade başvurusunda bulunduğu, davalı işverence davacının işe iade başvurusunun kabul edildiği ancak Özel Hastaneler Yönetmeliğine ve Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları Yönetmeliğine uygun şekilde hazırlıkların yapılmadığı, Bakanlıkça davalı hastanenin kadın doğum ve hastalıkları uzmanı kadrosunun 9 olarak belirlendiği ve davacının işe iade başvurusu sırasında bu kadronun dolu olduğu, davacının işe iade daveti sırasında çalışabileceği kadronun hazır bulundurulmadığı, davalı işverenin 26.03.2014 Tarih ve 157/14 Sayılı yazı cevabında belirtilen davacının işe başlama davetini kabul etmiş olması halinde bu kadroda bulunan Dr...ın,davalı şirket bünyesinde bulunan Memorial Etiler Tıp Merkezi kadrosuna alınacağını yerine de davacının atanacağına ilişkin hususun , işe davet ihtarında belirtilmeyip yargılama aşamasında ileri sürüldüğü de gözetildiğin de,davacının işe başlamak için davalı işyerine gittiği 09.08.2012 tarihinde, iş akdinin feshinden önceki çalışma koşulları ile işe başlama imkanının olmadığı, davalı işverenin davetinin samimi olmadığı , davacının işe iade başvurusu sırasında başka işyerinde çalışıyor olması bu işyerinden ayrılmamış olmasının işe iade başvurusu sırasında samimi olmadığını göstermeyeceği anlaşılmakla davalının bu yöne ilişkin istinaf başvuru nedeni yerinde görülmemiştir.

Davalı işveren ait defter ve belgeler üzerinde yerinde inceleme yapılarak, davacı tarafından düzenlenen serbest meslek makbuzlarının tespitine gerek bulunmadığı, zira hesaplamaya esas alınan ücretin örneği sunulan hak ediş belgesinde belirlenen (aylık minimum ödeme adı altında yer alan) en düşük miktar üzerinden yapıldığı ve yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla davalının bu yöne ilişkin istinaf başvuru nedeni yerinde görülmemiştir.

Davalı işveren ait defter ve belgeler üzerinde yerinde inceleme yapılarak, davacı tarafından düzenlenen serbest meslek makbuzlarının tespitine gerek bulunmadığı, zira hesaplamaya esas alınan ücretin örneği sunulan hak ediş belgesinde belirlenen (aylık minimum ödeme adı altında yer alan) en düşük miktar üzerinden yapıldığı ve yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla davalının bu yöne ilişkin istinaf başvuru nedeni yerinde görülmemiştir.

Emsal Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 26.01.2021 tarih 2020/4669 Esas-2021/2248 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, 6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı kadar dava bulunduğu, davacının işe başlatmama tazminatı ile fazla mesai alacağı talebini aynı dava dilekçesiyle belirsiz alacak davası açarak ileri sürdüğü, cevap dilekçesi ile davalı tarafından zamanaşımı definin ileri sürülmediği, Dairemizin kaldırma kararından önce verilen 14.12.2016 tarihli bedel artırım dilekçesinde fazla mesai alacağına yönelik hakları saklı kalmak üzere bedel artırımının işe başlatmama tazminatı alacağı bakımından yapıldığı, Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporu doğrultusunda fazla mesai alacağı bakımından bedel artırım dilekçesi verilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı, bedel artırım dilekçesinin ıslah dilekçesi niteliğinde olmadığı gibi, belirsiz alacak davası açılmakla alacağın tamamı bakımından zamanaşımının kesileceği, yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanunun 4/a - (Ek madde: 14/11/1990 - 3678/30 md.) maddesinde düzenlenmiş olup, “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verildiğinden İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan yabancı para miktarına uygulanan faizin yasaya uygun olduğu, talep aşımı olarak değerlendirilemeyeceği, hak ediş belgesinde minimum ücret sabit olarak belirlenmiş olup, bilirkişi tarafından bu sabit ücret miktarına göre hesaplama yapıldığı, ayrıca açıklamalar 2. Maddesi doğrultusunda ve Prime esas IVF dışı işlemler başlığında düzenlenen hükümler doğrultusunda ödenen miktarın dikkate alınmadığı da gözetildiğinde fazla mesai hesabında 1,5 katsayısının dikkate alınmasının dosya kapsamına uygun olduğu, fazla mesai alacağının hak ediş belgesindeki çalışma saatleri dikkate alınarak yapıldığı anlaşılmakla davalının bu yönlere ilişkin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak; Dava dilekçesinde fazla mesai alacağı TL olarak talep edilmiş bilahare 06.07.2020 tarihli bedel artırım dilekçesi ile TL ve USD olarak ayrı ayrı gösterilerek talep edilmiş ve İlk Derece Mahkemesince TL ve USD olarak ayrı ayrı hüküm kurulmuş ise de, emsal Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarih 2020/9125 Esas-2021/6983 Karar sayılı ve 11. Hukuk Dairesinin 08.04.2021 tarih 2019/4094 Esas-2021/3484 Karar sayılı kararları doğrultusunda dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 99. Maddesi uyarınca konusu para olan borç ülke parasıyla ödeneceği, ancak ödemenin ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödenmesi kararlaştırılmış ise alacaklı ödemenin bu para birimiyle veya ülke para birimiyle ödenmesini istemede seçimlik hakka sahip ise de yenilik doğurucu nitelikteki bu hakkın kullanılmasıyla birlikte hakkı kullanan kişi bu kararından geri dönemeyeceğinden, davacının fazla mesai alacağının TL olarak hüküm altına alınması gerekirken bir kısmının USD olarak hüküm altına alınmasının hatalı olduğu, emsal Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 26.01.2021 tarih 2019/1476 Esas-2021/2337 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmayıp istek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerektiği, işçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti edilerek hesaplama yapılmasının gerektiği, hükme dayanak alınan bilirkişi raporlarında hesaplamanın son ücret miktarına göre yapılmasının hatalı olduğu, ancak davalı vekili tarafından 06.02.2020 tarihli bilirkişi raporuna yönelik verilen 24.02.2020 tarihli itiraz dilekçesinde 3 numaralı başlık altında yapılan açıklama ile fazla mesai hesap edilecek ise bile her yılın kendi yılı içindeki kur dikkate alınarak hesap edilmesi gerektiği yönünde itiraz edildiği, bu beyanın davacı lehine kazanılmış hak oluşturduğu da gözetildiğinde bu itiraz doğrultusunda düzenlenen 04.01.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının net 292.289,40 TL fazla mesai alacağı talep etme hakkının bulunduğu anlaşılmakla, davalının bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa gelen tarafın sıfatı itibariyle kazanılmış hak oluşturan %45 oranında hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle belirlenen 160.759,17 TL fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması gerekmiş, karar kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, kurulan hüküm doğrultusunda harç ve yargılama giderleri yeniden belirlenmiştir..." gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; her ödenmeyen borç yönünden serbestçe dolar veya Türk Lirası üzerinden alacak talep edilebileceğini, her bir ay için seçimlik hakkının ayrı ayrı kullanılabileceğini, fazla çalışma ücreti alacağından %45 uygun indirim yapılmasının olağan dışı olduğunu beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; işe başlatma davetinin samimi olmadığı kabulünün hatalı olduğunu, davacının 2007 yılı öncesinde 15.000,00 USD ücret aldığı kabulünün isabetli olmadığını, davacının doktor olarak mesaisini kendisi belirlediğinden fazla çalışma ücreti alamayacağını, davacının ücretinin bir kısmının bakılan hasta sayısına göre değiştiğinden fazla çalışmanın sadece %50'lik kısmının hesaplanması gerektiğini, iki defa bedel artırım dilekçesi verilmesinin usule aykırı olduğunu beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının işe iade başvurusunda, davalının ise davacıyı işe davetinde samimi olup olmadığına ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı isteminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) "Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları" kenar başlıklı 21 nci maddesinin ilgili bölümleri şöyledir:

"İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.

...

İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.

...."

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının vekilinin tüm ve davalı vekilinin ise aşağıdaki (7) numaralı paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...."

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının vekilinin tüm ve davalı vekilinin ise aşağıdaki (7) numaralı paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemizin yerleşik kararlarında da belirtildiği gibi işçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı hâlde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması hâlinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz. Ancak, geçerli sayılan feshe bağlı olarak işçiye ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenmelidir.

3. İşverenin işe davete dair beyanının da ciddî olması gerekir. İşverenin işe başlatma amacı olmadığı halde işe başlatmama tazminatı ödememek için yapmış olduğu çağrı, gerçek bir işe başlatma daveti olarak değerlendirilemez.

4. İşçinin yöntemince işe başlatıldığından söz edilebilmesi için işverenin işçiyi fesihten önceki durumuna iade etmesi gerekir. Başka bir anlatımla gerçek anlamda işe başlatma, işçinin geçersiz sayılan fesih tarihindeki işinde veya ona benzer (eşdeğer) bir işte çalıştırılmasıyla sağlanabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.06.2018 tarihli ve 2016/22-2952 Esas, 2018/1276 Karar sayılı kararı )

5. İşe iade davası sonunda işçinin sözleşmenin feshedildiği şartlarla eski işine dönmesi asıl ise de, işe başlatma anına kadar işçi ücretlerine gelen artışlar ilave edilerek işe başlatılması ve yöntemine ve mevzuata uygun olarak gerçekleşen ücret değişiklik ve indirimlerinin de işe başlatma anında dikkate alınması gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/9-345 Esas, 2009/392 Karar sayılı kararı.)

6. Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacının feshin geçersiz olduğu iddiasıyla açmış olduğu işe iade davasının kabulüne ilişkin kararın kesinleşmesi sonucunda, kanuni sürede işe başlama isteğini işverene bildirmesi üzerine işverence bir aylık yasal süre içerisinde kendisine işe başlama daveti gönderildiği anlaşılmaktadır.

6. Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacının feshin geçersiz olduğu iddiasıyla açmış olduğu işe iade davasının kabulüne ilişkin kararın kesinleşmesi sonucunda, kanuni sürede işe başlama isteğini işverene bildirmesi üzerine işverence bir aylık yasal süre içerisinde kendisine işe başlama daveti gönderildiği anlaşılmaktadır.

7. İlk Derece Mahkemesince davalı işverenin işe davet tarihi itibariyle davacının çalıştığı bölümdeki doktor kadrolarının tamamının dolu olduğundan bahisle davalı tarafça gerekli organizasyonun yapılmadığı ve işe davet hususunda samimi olunmadığı gerekçe gösterilerek işe başlatmama tazminatının kabulüne karar verilmiştir. Davalının istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalıya ait hastanenin kadın hastalıkları ve doğum uzmanı kadrosunun 9 olarak belirlendiği ve davacının işe iade başvurusu sırasında bu 9 kadronun da dolu olduğu, davacının işe daveti sırasında çalışabileceği kadronun hazır bulundurulmadığı gerekçesi ile davalının işe davetinin samimi olmadığı sonucuna varılarak davalının bu yöndeki başvurusunun esastan reddine hükmedilmiş ise de işyerindeki doktor kadrosunun doluluğundan hareketle davalının işe davetinin samimi olmadığı sonucuna ulaşılamaz. Zira davacının işe başlayıp başlamayacağı hususunun davalı işverence bilinmesi mümkün olmadığı gibi buna göre davacının kadrosunu boşaltma zorunluluğu olduğunun kabulü de mümkün değildir. Davacının işe davet tarihi itibarıyla dava dışı bir işveren nezdinde çalışıyor olması nasıl tek başına davacının samimi olmadığını göstermiyorsa, davalı işverenin de davacı işçi işe başlamadan doktor kadrosunu boşaltmamasından yola çıkılarak davalının samimi olmadığı sonucuna varılamaz. Mahkemece kabul edilenin aksine, dinlenen ortak tanık H.H.B.'nin beyanlarından davacının işe iade yönündeki başvurusunun samimi olmadığı anlaşılmış olup dava konusu işe başlatmama tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3607, Karar No: 2016/8762, Tarih: 30.05.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/3607 E.  ,  2016/8762 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi sıfatıyla davalıya ödenen ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi sonucu yapılan ödemelerin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 02.12.2003 tarihinde kesinleşen davalıya, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, davacı Kurumca kesildiği ve 17.10.2008-17.10.2011 döneminde yersiz olarak ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında; eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle, Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa