muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/1622, Karar No: 2025/2324, Tarih: 05.03.2025

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararı ile; davacının ticaret meslek lisesi mezunu olduğu, davalı Kuruma bağlı işyerinde işe alındığı ve 3 aylık deneme süresinden sonra 1 (bir) üst derece ile kesin kabulünün yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince davacının kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılıp yapılmayacağı yönünde olduğu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden ticaret meslek liselerinin, lise muadili teknik öğrenim veren okul statüsünde olduğu gerekçesiyle davacının işe başlangıç tarihi esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespiti ile fark alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 21.12.2023 tarihli kararı ile; davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre işe yeni alınan işçilerin 3 aylık deneme süresi sonunda kesin kabullerinin yapılacağı, kesin kabul yapılırken lise muadili teknik öğrenim veren okul mezunlarının 2 (iki) derece alacağının düzenlendiği, davacının işe giriş tarihinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde de aynı yönde düzenleme bulunduğu, davacının mezun olduğu okulun lise muadili teknik öğrenim veren okul olduğu ve davacının 2 (iki) derece almaya hak kazandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu maddi ve hukuki olgulara uygun şekilde fark alacakların hesaplandığı, ileri sürülen zamanaşımı def'inin değerlendirildiği, alacaklara işletilen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin isabetli olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, kararda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan değerlendirme ışığında; 6764 sayılı Kanun ile 3795 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihi olan 09.12.2016 tarihinden itibaren (bu tarihten önce veya sonra ticaret meslek liselerinden mezun olunmasına bakılmaksızın) ticaret meslek lisesi mezunlarının, teknik öğrenim veren okul mezunu sayılmaları ve toplu iş sözleşmesi hükmüne göre kesin kabul esnasında ayrıca bir üst derece daha almaya hak kazandıklarının kabulü gerektiği, buna göre davanın kabulü yerinde ise de davaya karşı ileri sürülen zamanaşımı def'i gözetilerek Şubat 2016 tarihinden itibaren hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiği kabul edilerek 09.12.2016 tarihinden itibaren derece ve kademesi yeniden belirlenerek oluşacak sonuca göre fark ücret alacaklarının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Ticaret meslek lisesinin, lise muadili teknik öğrenim veren okul sayılamayacağını,

2. Davacının ücretinin mevzuata uygun belirlendiğini, iddia ve istemlerin haksız olduğunu,

3. Faiz türü ve başlangıcının hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, mezun olduğu ticaret meslek lisesinin lise muadili teknik öğrenim veren okul olup olmamasına göre kesin kabul esnasında 2 (iki) derece almaya ve buna bağlı olarak dava konusu fark ücret alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ile hükmedilen faiz hususundadır.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemiz bozma kararında açıkça belirtildiği üzere davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiği ifade edilmiş olmasına rağmen, Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde işe başlangıç tarihi itibarıyla 2 (iki) üst ücret derecesine intibakının yapılması gerektiğini tespitine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “Davacının işe başlangıç tarihi itibariyle 2 üst ücret derecesine intibakının yapılması gerektiğini tespitine” ibaresinin çıkartılarak yerine “Davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespitine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9676, Karar No: 2013/13987, Tarih: 03.10.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/9676 E.  ,  2013/13987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARŞIYAKA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/02/2013

Yanlar arasında görülen tenkis-tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece  davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, tenkis ( ıslah suretiyle muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil) isteğine ilişkin olup, mahkemece, çekişme konusu taşınmazın davalıya temlikinin muvazaalı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; miras bırakan O.A.’nın çekişme konusu 32322 ada 23 parsel sayılı taşınmazın intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini 11.08.2010 tarihli akitle gelini davalıya satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı, 04.05.2011 tarihli dava dilekçesiyle miras bırakan O. A.’nın saklı payını ihlal edecek şekilde 32322 ada 23 parsel sayılı taşınmazı gelini davalıya bağış suretiyle temlik ettiğini ileri sürerek saklı payı oranında tapu kaydının iptali ve tescil talebinde bulunmuş, yargılama sırasında 19.10.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava konusu ettiği taşınmazın davalıya temlikinin bağış değil satış suretiyle yapıldığını öğrendiğini, miras bırakanın maddi durumu iyi olup, satış ihtiyacının bulunmadığını, devrin mirasçıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığını ileri sürerek muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu kaydının iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Hemen belirtilmelidir ki, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 83 ve devamı (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 176 ve devamı) maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah; taraflardan birinin usule ilişkin bir işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesine olanak tanıyan bir yöntem olup; iddia ile savunmanın genişletilmesi yasağının istisnalarından biridir Gerek öğreti gerekse Yargıtay, ıslah yoluyla davanın değiştirebileceğini ve genişletilebileceğini, aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir.

O halde, mahkemece, davacının dava konusu ettiği 32322 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki tenkise yönelik talebini ıslah suretiyle muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteğine dönüştürdüğü gözetilerek bu yönden inceleme yapılmış olması doğrudur.

O halde, mahkemece, davacının dava konusu ettiği 32322 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki tenkise yönelik talebini ıslah suretiyle muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteğine dönüştürdüğü gözetilerek bu yönden inceleme yapılmış olması doğrudur.

Ancak, bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki;  bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; miras bırakan O.A.’nın 1922 doğumlu olup, dava konusu taşınmazdaki binanın üçüncü katında eşi ile yaşamakta bulunduğu, emekli maaşı olduğu, böylece düzenli bir gelirinin bulunduğu, mal satmaya ihtiyacının olmadığı, çekişme konusu taşınmazın murisin tek mal varlığı olup üzerinde 3 katlı binanın yer aldığı, davacının murisin oğlu olup, davalının ise murisin 20.10.2000 tarihinde ölen oğlu R.’in karısı bulunduğu ve miras bırakan ile aynı binada farklı dairlerde oturdukları, davalının ölen eşinin emekli maaşı ile geçindiği, alım gücü bulunmadığı, önce taşınmazın bedelini murise elden ödemek suretiyle satın aldığını savunan davalının aşamada, murisin bakımıyla ilgilendiğinden devrin düşük bedelle yapıldığını belirterek çelişkili beyanlarda bulunduğu görülmektedir.

Öyleyse, değinilen bu olgular, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğine miras bırakan O.’ın dava konusu taşınmazı davalıya temlikindeki  gerçek iradesinin mal kaçırmak olduğu kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca; ıslah suretiyle muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davanın davacının miras payı oranında kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacının bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 03.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10066, Karar No: 2023/12595, Tarih: 21.02.2023

**4. Ceza Dairesi         2022/10066 E.  ,  2023/12595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile sanık hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun (3621 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi ile 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184 üncü, 3621 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinin dördüncü ve 62 inci maddesinin birinci fıkraları uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Yerel Mahkeme kararının sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 21.01.2020 tarihli ve 2019/2433 Esas, 2020/1678 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma üzerine yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkeme kararı ile sanık hakkında imar kirliliğine neden olma ve kıyı kanuna muhalefet suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşme kararı verilmiştir.

4. Tebliğnamede imar kirliliğine neden olma suçundan verilen düşme kararının onanması yönünde görüş bildirilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi, sanığın ruhsatsız yaptığı taşınmazın bulunduğu yerin kıyı kenar çizgisinin ilk elli metresi içerisinde kaldığının tespit edildiği, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan kıyı kenar çizgisini elli metre içerisinde herhangi bir inşai faaliyette bulunulamayacağı, sanığın ruhsatsız yaptığı yerin 3621 sayılı Kanunu’na tabi olduğu, yani özel imar rejimine tabi olan yerlerden olmasına rağmen eksik inceleme ve araştırma sonucu sanık hakkında düşme kararının verilmesi hukuka ve Kanunlara aykırı olduğu talebine vesaire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

III. OLAY VE OLGULAR

... Belediyesi mücavir alanı içerisinde kalan ve ... Köyü Tüzel kişiliğine ait olan denize kıyı taşınmaz üzerinde sanık tarafından ruhsatsız yapı yapıldığının tespit edildiği iddiasıyla imar kirliliğine neden olma suçundan kamu davası açıldığı, yargılama sonucu hakkında mahkumiyet kararı verildiği, bu kararın sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 18. Ceza Dairesi tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) geçici 16 ncı maddesi kapsamında değerlendirme yapılması gerekçesiyle bozulduğu, bozma sonrası suça konu taşınmaza ilişkin yapı kayıt belgesi alınması gerekçesiyle düşme kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık hakkında kurulan düşme hükmünün onanmasına ilişkin Tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Suça konu taşınmazın, 3621 sayılı Kanunu'nun 15 inci maddesi kapsamında değerlendirilerek yapı ruhsatı alınması ve inşa edilmesinin mümkün olmadığına ilişkin 19.09.2014 tarihli bilirkişi raporunun dosyada bulunması, 3194 sayılı Kanun'da, 7143 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesinde ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yapı kayıt belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasların 8 inci maddesinde tahdidi olarak sayılan ve yapı kayıt belgesi verilemeyecek olan yerlerden olmadığının anlaşılması, 3621 sayılı Kanun'un 4 üncü ve 15 inci maddeleri ile 5 inci maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda eylemin 3621 sayılı Kanun'a aykırılık oluşturup oluşturmayacağı hususu değerlendirilerek, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, yapı kayıt belgesi alındığı gerekçesiyle yazılı şekilde kamu davasının düşmesine karar verilmesi hukuka aykırıdır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29816, Karar No: 2013/20736, Tarih: 23.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/29816 E.  ,  2013/20736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamaz (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan uluslararası sözleşmeler; yasalar üstü bir konumda olduğundan iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özğürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özğürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS’nin 1. maddesine göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altında altındadır. Sözleşmenin 2. maddesi uyarınca da, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Anılan sözleşmenin 3. maddesine göre, hiç kimse... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Aynı sözleşmenin 8. maddesine göre de, herkes özel ve aile yaşamına... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın ... edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı ise, anne-baba arasındaki ilişkinin sona ermesinden sonra birlikte yaşamamaları ile boşanmış olsalar bile, eşler arasında birlikte yaşama ve çocukla kişisel ilişki kurma hakkını içerir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Sanıklar, resmi nikâhlı evli iken, sanık ... vefat eden babasından kalan sigorta maaşını alabilmek için sanıkların 29.06.2005 tarihinde muvazaalı olarak boşanarak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri bu şekilde SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edildiği olayda;

Hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyecek şekilde birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun’un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmaması nedeniyle eylemlerinin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, bu nedenlerle dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, beraatleri yerine, yazılı şekilde mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili, sanık ... müdafii ve sanık ...'in temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.