muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/4351, Karar No: 2011/12899, Tarih: 03.10.2011

Somut olayda; davacının 10.09.1996 tarihinde Kuruma intikal eden giriş bildirgesine göre, vergi kaydına dayalı olarak 20.04.1982 tarihi itibarıyla .... tescilinden sonra vergi kaydı 31.10.1984 tarihinde silinmiştir ki bu olgu; zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının silinme tarihinden itibaren sona erdiğinin karinesidir.Davacının, meslek kuruluşu kaydı ve esnaf sicil kaydı olmadığından, bu bağlamda davalı kendi nam ve hesabına çalışmasını kanıtlayamadığından, keza primlerin sonradan ödenmesi de davacıya geçmişe yönelik biçimde sigortalılık hakkı vermeyeceğinden 31.10.1984 – 28.08.1996 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddi isabetli bulunmuştur. Ancak, davacının 20.04.1982 – 31.10.1984 tarihleri arasındaki zorunlu sigortalılık dönemine ilişkin prim ve gecikme zammı borcu dışında, Kuruma prim ödemesinin varlığı karşısında; bu olgu, davacının isteğe bağlı sigortalı olma iradesini ortaya koymuş olmakla, 28.08.1996 tarihinden itibaren ödenen primlerin önce zorunlu sigortalılığa ilişkin prim ve gecikme zammı borcu dışında kalan prim ödemeleri yönünden, bu tarih başlangıç alınarak karşılığı olan isteğe bağlı sigortalılık süresi belirlenerek ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle saptanarak bu dönemin isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak kabulü ile yaşlılık aylığının bu çerçevede yeniden değerlendirilmesi gereği gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/9528, Karar No: 2019/11399, Tarih: 30.09.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/9528 E.  ,  2019/11399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuklar ..., ... hakkında müşteki ..., katılan ...’a karşı hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I) Suça sürüklenen çocuklar ..., ... hakkında müşteki ..., katılan ...’a karşı mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezalarının miktarları ve türlerine göre; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'a eklenen geçici 2.maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II)Suça sürüklenen çocuklar ..., ... hakkında müşteki ..., katılan ...’a karşı hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usûl ve kanuna uygun bulunan hükümlerin, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 30.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14785, Karar No: 2016/8859, Tarih: 02.06.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/14785 E.  ,  2016/8859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

BİRLEŞEN ...

İHBAR

OLUNANLAR : 1- ..., 2- ..., 3- ... VEK.AV....

Taraflar arasındaki kayıp kaçak bedelinin iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde ...vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 337.55 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 02.06.2016 günü oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2010/25885, Karar No: 2013/19378, Tarih: 09.10.2013

**6. Ceza Dairesi         2010/25885 E.  ,  2013/19378 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : TCK.106/2-a,62,53,58,63.(2 kez) 1 yıl 8 ay H.C.(2 kez)

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Oluşa, dosya içeriğine göre; sanığın mağdur ...’den cep telefonu satın alıp, kalan borcu için senet tanzim etmesinden sonra, suç tarihinde mağdurun işyerine gelip, bıçak zoruyla ve tehditle, mağdurdan borçlusu olduğu senedi ve 100 TL parayı zorla alıp işyerine zarar verdikten sonra, mağdur ...’ın işyerine gittiği, bıçak çekip sana burada ekmek yedirmem, çıkar üzerindeki paraları demesi üzerine, anılan mağdurun, sanığı ikna edebilmek için pantolon ceplerini göstermesi sonucunda bir şey alamadığının anlaşılması karşısında; eylemlerinin işyerinde silahla yağma ve işyerinde silahla yağmaya teşebbüs suçlarını oluşturduğu gözetilmeden, mağdur ...’ın sanığı suçtan kurtarmaya yönelik sonraki anlatımları da dikkate alınarak yazılı biçimde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, ceza süresi bakımından kazanılmış hakkının korunmasına, 09/10/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13427, Karar No: 2019/17005, Tarih: 30.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/13427 E.  ,  2019/17005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 15.05.1998-20.11.2011 tarihlerinde soğuk bölümü şefi olarak davalı işyerinde çalıştığını, işten çıkarıldığını 40.486,30 TL kıdem tazminatı ödendiğini, ancak 11.059,56 TL eksik ödeme yapıldığını, davacının yaz ve kış haftanın 6 günü 08:00-17:00 saatleri arası çalıştığını, yaz dönemi Mayıs ve Ekim aylarında 6 ay süreyle ayda 4 gün 08:00-21:30 arası çalıştığının fazla mesailerinin ödenmediğini, 2011 yılı Mayıs ayından önce maaşının düşük gösterildiğini, eksik ödenen kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretini talep ettiğini ileri sürerek; davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının uyumsuzluğu nedeni ile işten çıkarıldığı kıdem tazminatı olarak 40.219,09 TL ödendiğini, 20 günlük çalışma ücreti, 4 günlük bayram ve asgari geçim indirim ücretlerinin ödendiğini, 08:00-17:00 saatleri arası çalışma olduğunu, 1 saat yemek, yarım saat ara dinlenmesi verildiğini, 2010-2012 yılları arası yüksek sezonda yapılan fazla mesailerin ödendiğini, diğer zamanlarda fazla mesai yapılmadığını, davacının net maaşının 1.740 TL/ brüt 2.430,51 TL olduğunu savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bordroda gösterilen ücretlerin dikkate alındığını, eksik kıdem tazminatı ödendiğini, davacının fazla mesai yaptığını ve ödenmediğini hakkaniyet indirimi yapıldığını belirterek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacının hizmet süresi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dosyaya alınan bilirkişi raporunda ve mahkemenin kabulünde davacının 15.05.1993-20.11.2011 tarihleri arasında çalıştığı ve 16 yıl 8 ay kıdeminin olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur.

Davaya konu olan dönem içinde davacının 11001415, 11006676, 11029471, 62495 sicilli farklı işyerlerinden sigorta pirimlerinin ödendiği görülmektedir. Mahkemece bu konu üzerinde yeterince durulmamıştır. 62495 sicilli işyeri bilgileri bulunsada diğer işyerleri ile ilgili dosyada bilgi bulunmamaktadır.

Dosyaya alınan bilirkişi raporunda ve mahkemenin kabulünde davacının 15.05.1993-20.11.2011 tarihleri arasında çalıştığı ve 16 yıl 8 ay kıdeminin olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur.

Davaya konu olan dönem içinde davacının 11001415, 11006676, 11029471, 62495 sicilli farklı işyerlerinden sigorta pirimlerinin ödendiği görülmektedir. Mahkemece bu konu üzerinde yeterince durulmamıştır. 62495 sicilli işyeri bilgileri bulunsada diğer işyerleri ile ilgili dosyada bilgi bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davacının davalı işverene ait işyerinde çalıştığını iddia ettiği dönem içinde davalı şirket dışında prim ödemeleri bulunan işverenler bakımından gerekli araştırmaya gidilmeli, anılan işyerleri ile davalı şirket arasında bir ilişki olup olmadığı yada davalı işverene ait işyeri olup olmadığı belirlenmelidir. Sigorta kayıtlarında yer alan işverenler ile davalı işveren arasında işyeri devri, ödünç iş ilişkisi, hizmet akti devri ya da asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre hizmet süresi tespit edilerek karar verilmelidir. Bu konuda dosyada bulunan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı da anlaşılmakla eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8109, Karar No: 2006/7775, Tarih: 10.07.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/8109 E.  ,  2006/7775 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Soma İş Mahkemesi

Tarih               :  23.11.2004

Davacı iş kazası  sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir.

Hükmün davacı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, iş kazası sonucu  beden güç kaybına  uğrayan  davacının maddi ve manevi zararının giderilmesi  istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçinin olay günü davalı şirkete ait maden ocağında yer altında kasa atılması amacı ile ağaç taşıdığı sırada , taşımakta olduğu ağacın çalışmakta olan konvantör makinesinin üzerine düşmesi nedeni ile ağacı almaya çalıştığı sırada ağaç ile konvantör arasında sıkışarak yaralandığı dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin işyerinde, işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekeni yapmak, bu hususdaki şartları sağlamak ve araçları bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunun 77.maddesinin açık buyruğudur. Mahkemece davanın niteliği göz önünde tutularak kusurun aidiyeti ve oranlarının belirlenmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu ile sonuca gidildiği  dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Oysa, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; bilirkişiler, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine   göre, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve işgüvenliği tüzüğünün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde, saptamadıkları anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, kusur raporunun, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları içerdiği giderek hükme dayanak alınacak nitelikte olduğu söylenemez.

Mahkemece yapılacak iş; işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilere konuyu yeniden yukarıda açıklandığı biçimde inceletmek, verilen rapor dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilerek ve sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın ve özellikle,inandırıcı güç ve nitelikte olmayan. 77.maddenin öngördüğü koşulları içermeyen kusur raporunu hükme dayanak almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın ve özellikle,inandırıcı güç ve nitelikte olmayan. 77.maddenin öngördüğü koşulları içermeyen kusur raporunu hükme dayanak almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,  temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 10.07.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/45253, Karar No: 2018/4272, Tarih: 21.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/45253 E.  ,  2018/4272 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : 2017/45253

KARAR NO : 2018/4272

T.C.

YARGITAY

22. Hukuk Dairesi

ESAS NO : 2017/45253

KARAR NO : 2018/4272

Y A R G I T A Y İ L A M I

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : Ankara 7. Hukuk Dairesi

TARİHİ : 04/10/2017

NUMARASI : 2017/2596-2017/2302

DAVACI : ÜYE REFİK ZEKAİ YAĞMUR TEMSİLEN ŞEKER İŞ SENDİKASI ADINA VEKİLİ AVUKAT GÖKHAN CANDOĞAN

DAVALILAR : 1-TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş (TÜRKŞEKER) ADINA VEKİLİ AVUKAT SÜMEYYE TUNÇ

2-FTS GRUP TEMİZLİK HİZMETLERİ TAAH. İNŞ. NAK. GIDA SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Ankara 36. İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/01/2017

NUMARASI : 2016/8-2017/27

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi S. S. Ünal tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı, davalı şirket Kırşehir Şeker Fabrikasında 2005 yılından bu yana çalışmakta olduğunu, sendika üyeliği sonrasında alt işveren olarak görünen şirket yetkilileri tarafından çalışanlara baskı uygulandığını, sendikal faaliyeti bırakmadıkları/ayrılmadıkları sürece iş akdinin devam ettirilmeyeceğinin açıkça ifade edildiğini, çalışanların sendikadan ayrılmaması sonrasında da iş akdinin 04.02.2011 tarihinde feshedildiğini, iş akdinin feshinde yazılı bildirim yapılmadığından/gerekçe bildirilmediğinden feshin geçersiz olduğunu, hizmet alımına yönelik ihale yoluyla alt işveren firması işçisi görünmekle beraber hizmet alımına yönelik şartnamede tanımlanan ve fiilen yaptığı işin üretim sürecinde asıl iş olduğunu, alt işverene gördürülmesi mümkün olmayan bir iş olduğundan muvazaanın söz konusu olduğunu, alt işverenlik ilişkisinin geçersiz olduğunu ve baştan itibaren asıl işveren olan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. işçisi olduğunu ileri sürerek TÜRKŞEKER A.Ş.’ye ait Kırşehir Şeker Fabrikası işyerindeki işe iadesini, sendikal tazminat ile boşta geçen süre için dört aya kadar ücret ve diğer mali haklarının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., davacı işçinin işçileri olmadığını, dava konusu işin de ihale ile diğer davalı yüklenici firmaya verildiğinden ve bu işlerde kendi işçilerini çalıştırmadıklarından sadece ihale makamı olduklarını, ihale konusu işte muvazaanın sözkonusu olmadığını, alt işverene ihale ile verilen işin fabrikanın asıl işi olmadığını yardımcı işi olduğunu, davacı ile alt işveren arasındaki iş akdinin işin bitimi nedeniyle sona erdiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle feshin geçersizliğinin tespitine, davacının aynı işyerinde çalışmasının varlığı sebebi ile işe iade, işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatları hakkında karar verilmesine yer olmadığına, sendikal tazminat isteğinin reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlara göre asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümü ancak teknolojik sebeplerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler" ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır.

Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin ispatlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

Alt işverene verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine şartların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf dava dilekçesinde, davalı şirket Kırşehir Şeker Fabrikasında 2005 yılından bu yana çalışmakta olduğunu, Şeker-İş Sendikasına üyeliğinin 25.10.2010 tarihinde kabul edilerek davalı işverene (TÜRKŞEKER) bildirimde bulunulduğunu, davalı işverenin hizmet alımı yapılan diğer davalı FTS Grup temizlik firmasında çalışanlara ait sendika üyelik formlarının fabrika ile bir ilgisinin olmadığı gerekçesiyle üyelik formlarını iade ettiğini, sendika üyeliği sonrasında alt işveren olarak görünen şirket yetkilileri tarafından çalışanlara baskı uygulandığını, sendikal faaliyeti bırakmadıkları/ayrılmadıkları sürece iş akdinin devam ettirilmeyeceğinin açıkça ifade edildiğini, çalışanların sendikadan ayrılmaması sonrasında da, iş akdinin 04.02.2011 tarihinde feshedildiğini, iş akdinin feshinde yazılı bildirim yapılmadığından/gerekçe bildirilmediğinden feshin geçersiz olduğunu, hizmet alımına yönelik ihale yoluyla alt işveren firması işçisi görünmekle beraber hizmet alımına yönelik şartnamede tanımlanan ve fiilen yaptığı işin üretim sürecinde asıl iş olduğunu, alt işverene gördürülmesi mümkün olmayan bir iş olduğundan muvazaanın söz konusu olduğunu, davalı işverenin işçi teminine yönelik muvazaaya dayalı işlem tesis etmiş olduğundan alt işverenlik ilişkisinin geçersiz olduğunu ve baştan itibaren asıl işveren olan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. işçisi olduğunu ileri sürmüştür. Davalı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ise cevap dilekçesinde, davacı işçinin işçileri olmadığını, rafineri ve ambalajlama ünitesi ile ham fabrika ve kazan dairesi temizliğinin yapılması işlerini ihale ile alan yüklenici firma FTS Grup ... Ltd. Şti. işçisi olduğunu, dava konusu işin de ihale ile diğer davalı yüklenici firmaya verildiğinden ve bu işlerde kendi işçilerini çalıştırmadıklarından sadece ihale makamı olduklarını, ihale konusu işte muvazaanın sözkonusu olmadığını, alt işverene ihale ile verilen işin fabrikanın asıl işi olmadığını yardımcı işi olduğunu, bu bağlamda 4857 sayılı Kanununun mad. 2/6-7 bentleri gereği alt işverene verilebilen bir iş olduğunu, davacının sendika üyeliğinin kendilerini bağlamadığını, davacı ile alt işveren arasındaki iş akdinin işin bitimi nedeniyle sona erdiğini savunmuştur.