muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/4287, Karar No: 2012/6809, Tarih: 25.09.2012

**1. Ceza Dairesi         2012/4287 E.  ,  2012/6809 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık Suçunu Gizlemek İçin Öldürme, Yaralama,

HÜKÜM : a) öldürme suçundan:

765 Sayılı TCK.nun 450/8, 463 maddeleri gereğince 20 sene ağır hapis cezası

b) Yaralama suçundan CMK'nun 231. Maddesinin Uygulanmasına Yer olmadığına dair

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlü ... hakkında 765 sayılı TCK gereğince kurulup, kesinleşen hükümden sonra Konya C. Başsavcılığının talebi üzerine, Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından, 5237 Sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. Maddesi uyarınca yeniden ele alınarak, önceki mahkumiyetin lehe olması nedeniyle "yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına" dair 20.06.2005 tarihli, 1987/95 Esas ve 1988/98 sayılı ek kararın verildiği, bu kararın resen temyize tabi olduğu, ancak tebliğnamede bu ek karara ilişkin görüş bulunmadığı anlaşılmakla,

Hükümlü ... hakkında kurulan ve resen temyize tabi 20.06.2005 tarih, 1987/95 Esas ve 1988/98 sayılı ek karar yönünden ek tebliğname düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 25/09/2012 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3211, Karar No: 2014/19292, Tarih: 27.10.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/3211 E.  ,  2014/19292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/03/2010

NUMARASI : 2009/620-2010/91

H.. H.. ile N.. T.. aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının hak düşürücü süre nedeni ile reddine dair Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 09.03.2010 gün ve 620/91 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı H.. H.. vekili, davalılar adına kayıtlı Samsun İli, Ç.. İlçesi, A.. Köyü G.. Mevkii 501 parsel sayılı 7000 m2 yüzölçümlü taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığından tapu kaydının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itiraz ettiğini bildirerek süresinde açılmayan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı taşınmazın kadastro tutanağı 01.02.1971 tarihinde kesinleştiğinden, 3402 sayılı Yasa'nın 12/3. maddesi gereğince 10 yıllık hak düşürücü süre geçmiş olduğundan ve davacı H.. H..'nin yargılama giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı H.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede: “Bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10. maddesinde ise; “Bu Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu Yasa'nın yürürlük tarihinden sonra H.. H..nin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi'nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 Esas, 2011/77 Karar sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında ve ayrıca Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de; 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Bu halde mahkemece mahallinde keşif yapılarak dava konusu taşınmazın, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca öncelikle idare tarafından belirlenen kıyı kenar çizgisine ilişkin kroki uzman bilirkişisi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte uygulanmalı, kıyı kenar çizgisinin adli yargıca belirlenmesi mümkün bulunduğundan, gerek görüldüğü takdirde kıyı kenar çizgisinin bizzat mahkemece belirlenmesinin düşünülmesi, 3621 sayılı Yasa'nın 9. maddesine göre oluşturulacak bilirkişi heyeti vasıtası ile kıyı kenar çizgisi belirlenmeli, bilirkişi heyetinden idare tarafından belirlenen kıyı kenar çizgisi ile ayrıntılı denetime açık rapor temin edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Davacı H.. H.. vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4 (HMK 297/ç) ve 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 27.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12487, Karar No: 2009/1223, Tarih: 02.02.2009

**1. Hukuk Dairesi         2008/12487 E.  ,  2009/1223 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : HATAY 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/01/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, ikamet etmekte oldukları evlerinin karşısında bulunan ve davalı tarafından işletilmekte olan hızar doğrama ve PVC atölyesinden çıkan aşırı gürültü ve tozlar nedeniyle sağlığa aykırı sonuçlar doğduğunu, bu durumun katlanılacak seviyeyi aştığını ileri sürerek, taşkınlığın önlenmesine ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, işyerinin belediyece ruhsatlandırılmış olduğunu, davacıların iddialarının asılsız olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, katlanma sınırını aşan taşkın bir kullanım tespit edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . . raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, Türk Medeni Kanununun 737 ve devamı maddelerine dayalı komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi (muarazanın giderilmesi) istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; çağdaş hukuk sistemlerindeki tanımıyla mülkiyet: geniş haklar, buna bağlı yetkiler ile birlikte bazı ödevlerin oluşturduğu bir hukuksal kurumdur. Başka bir söyleyişle mülkiyet, tanıdığı geniş hak ve yetkilerin yanında bazı ödevlerde yükleyen bir ayni haktır. Medeni Kanunun 683. maddesinde "Bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir." hükmü getirilmek suretiyle mülkiyet hakkının kanunla kısıtlanabileceğine işaret olunmuştur. Bu doğrultuda olmak üzere, taşınmaz malikini komşusuna zarar verebilecek her türlü taşkınlıklardan kaçınmakla yükümlü kılan aynı kanunun 737. maddesi, komşuluk ilişkilerinden doğan zorunlu çıkar çatışmalarını düzenlemiş, bir arada yaşamak durumunda olan, komşu taşınmaz maliklerinin ekonomik, sosyal çıkarlarını dengede tutabilmek için onlara katlanma ve kaçınma ödevleri yüklemiştir.

O halde, bir toplumda birlikte yaşama olanağı sağlayan insancıl, gerçekçi, zorunlu temel hukuk kuralına göre, hakim; somut olayın özelliğini, taşınmazların konumlarını, kullanma amaçlarını, niteliklerini, yöresel örf ve adetleri, toplumun doğal ihtiyaç ve gerçeklerini gözönünde bulundurarak, komşuların birbirlerine göstermekle yükümlü oldukları olağan katlanma ve hoşgörü sınırını aşan bir taşkınlığın bulunup bulunmadığını saptama, zararı giderici önlemlerden en uygununu bulma, kaçınılmaz müdahaleleri yapmak suretiyle özverileri denkleştirme durumundadır.

Bunun içinde zararın niteliği, kapsamı ve ne surette giderileceği yönünde tarafların tüm delilleri toplandıktan, gerektiğinde yerinde keşif yapıldıktan sonra uzman bilirkişilerden bilim ve tekniğe uygun gerekçeli rapor alınması zorunludur.

Bunun içinde zararın niteliği, kapsamı ve ne surette giderileceği yönünde tarafların tüm delilleri toplandıktan, gerektiğinde yerinde keşif yapıldıktan sonra uzman bilirkişilerden bilim ve tekniğe uygun gerekçeli rapor alınması zorunludur.

Somut olayda; dava tarihinde çekişmeli yerde bir PVC atölyesi ve bir de hızar doğrama atölyesi bulunduğu, yargılama sırasında PVC ile ilgili alet ve edevatın başka bir yere taşındığı ve bu yönden faaliyetin durdurulduğu, hızar doğrama işleminin ise devam ettiği, uzman bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporlarda davacıların evlerinin kapı ve pencerelerinin açık olması durumunda hızar atölyesinin azami değeri aşacak ölçüde gürültü yaptığı ve ahşap tozlarının çerçeveye yayıldığı, ses ve tozların insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceğinin belirlendiği, anılan sakıncaların giderilmesi açısından uygulanması gereken önlemlerin de gösterildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; hoşgörü sınırları içinde ve katlanılabilecek düzeydeki komşuluk hukukundan kaynaklanan rahatsızlıkların giderilmesi zorunlu değil ise de; bu sınırı aşan zararlara katlanılması da mümkün değildir. Aksine bir düşünce mülkiyet hakkının aşırı kullanılmasının onaylanması ve rahatsız olan tarafın mülkiyetinin kısıtlanması anlamı taşır. Bir kimsenin, maliki olduğu taşınmazdaki binanın veya bağımsız bölümün pencere ve kapılarını açık tutması, mülkiyet hakkının kişiye sağladığı hakkın bir gereği olup aksinin kabulü yasaların öngörmediği mülkiyet hakkının takyidi özelliğini taşır ve Anayasanın 35.maddesinde teminat altına alınan mülkiyet hakkına ters düşer.

Hal böyle olunca; davanın kabulü ile muarazanın giderilmesine ve uzman bilirkişi çevre sağlık teknisyeni raporunda önerilen önlemlerin hüküm altına alınmasına karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 2.2.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3231, Karar No: 2007/11356, Tarih: 18.09.2007

11. Hukuk Dairesi 2006/3231 E., 2007/11356 K.

**11. Hukuk Dairesi 2006/3231 E., 2007/11356 K.**

**- HALEFIYET

- RUCUEN TAZMİNAT

- TAŞIYANIN SORUMLULUĞU**- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 817 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1061 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1062 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1063 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1361 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi)rnce verilen 18.10.2005 tarih ve 2005/34-2005/214 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra İşin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete taşıma risklerine karşı sigortalı sac emtiasının Kore'nin Poheng Limanı'ndan İzmit Diliskelesi Limanı'na taşınması işinin davalı gemi ile gerçekleştirildiğini, gemiye hasarsız olarak yüklenen sac emtiasının taşıma sırasında deniz suyu ve yağa maruz kalarak kısmen hasariandığını, müvekkilince sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediğini ileri sürerek, davacının 52.757.708.154 TL tutarındaki alacağı yönünden TTK'nın 1235/7 ve 1236. maddeleri uyarınca kanuni rehin hakkı tanınmasına, anılan bedelin 07.08.2003 ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekifi, gönderilenin emtiayı teslim alırken TTK'nm 1065 ve 1066. maddesi gereğince taşıyana yazılı bildirimde bulunmadığını, bu nedenle müvekkili aleyhine dava açılamayacağını, taşınan emtiada malın kalitesini etkileyecek önemli bir hasar olmadığının tespit raporu ile belirlendiğini, öte yandan geminin yolda kötü havaya maruz kaldığını, TTK'nın 1063/1. maddesi gereğince fahiş zarardan müvekkilinin sorumlu olmayacağını, istenen bedelin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, geminin yolculuğu sırasında fırtınaya maruz kalması ve fırtınanın meydana geldiği kuzey yarım kürenin mevsim koşullan itibariyle yolculuğun olağan koşullarda olmadığı, bu nedenle olayın TTK'nın 1063/1. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceği, yolculuk sırasında karşılaşılan fırtına sebebiyle denizin tehlike ve kazalarından yüke gelen hasardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dava, TTK'nın 1361 ve müteakip maddelerine dayanılarak ve halefiyet ilkelerine göre açılmış rücuen tazminat istemine ilişkindir. Sigortalı yükün deniz suyu ve yağa maruz kalmak suretiyle hasarlandığından bahisle davacının, ilgilisine sigorta tazminatı Ödediği hususunda bir uyuşmazlık yoktur. Tüm davacı iddialarına ve somut olayın özelliklerine göre, öncelikle açıklığa kavuşturulması gereken husus, davalı taşıyıcının kusurlu ve dolayısıyla zarardan sorumlu olup olmadığının belirlenmesidir.

TTK'nın 1061. maddesi hükmü gereğince, taşıyan, mallan teslim aldığı andan, teslim etmesi gereken ana kadar geçen süre içindeki ziyaı ve hasar yüzünden doğacak zararlardan ve yine anılan Yasa'nın 1062. maddesi gereğince de adamlarının kusurundan sorumludur. TTK'nın 1061,1062 ve 1063, maddesinin son fıkrasından da anlaşılacağı gibi, kusursuzluğun ispat külfeti taşıyıcıya aittir. Bir geminin denize elverişli olması ise, umumi donanım, makine, kazan gibi kısımları bakımından yapacağı yolculuğun (tamamiyie anormal tehlikeler hariç) deniz tehlikelerine karşı koyabilecek durumda olması demek olup, yetkili makamlarca belirli zamanlarda muayene ile verilen denize elverişlilik belgeleri bir karine hükmündedir ve aksi her zaman ispat olunabilir. TTK'nın 817/1. maddesinde geminin, denize ve yola elverişli sayılabilmesi için "anormal olanlar hariç" bütün tehlikelere karşı koyabilecek vasıfta olmasının arandığına göre, anormal tehlikenin mücbir sebep anlamında kullanıldığının kabulü gerekir. Taşıyana, geminin denize ve yola elverişli ve ambarlarının yükü kabule, taşımaya elverişli tutma mükellefiyeti getiren TTK'nın 1019. maddesi hükümleri de birlikte değerlendirildiğinde, taşıyanın özen borcunun daha ağırlaştırılmış olduğu görülmektedir. Taşıyanın gemiyi mücbir sebep teşkil etmeyen deniz koşullarına uygun, denize elverişli halde bulundurması, aldığı yükün özelliklerine uygun muhafaza tedbirlerini alması ve yine o sefere mahsus diğer alınması gerekli tedbirleri de alması zorunludur.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olunursa, jurnal kayıtlarına göre geminin bir süre rüzgara maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, geminin fırtınaya maruz kalması nedeniyle, TTK'nın 1063/1. maddesi gereğince davalı tarafın sorumlu olmadığına karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında Körfez Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/124 D.İş sayılı dosyası ve bu dosyada yer alan bilirkişi raporu değerlendirilmemiştir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olunursa, jurnal kayıtlarına göre geminin bir süre rüzgara maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, geminin fırtınaya maruz kalması nedeniyle, TTK'nın 1063/1. maddesi gereğince davalı tarafın sorumlu olmadığına karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında Körfez Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/124 D.İş sayılı dosyası ve bu dosyada yer alan bilirkişi raporu değerlendirilmemiştir.

Körfez Asliye Hukuk Mahkemesİ'nin 2003/124 D.İş numaralı tespit dosyasında alınan 22.09.2002 tarihli bilirkişi raporunda, "gemi kaptanı, tespit sırasında deniz raporu alınırken verdiği ifadesinde, Güney Kore'den yüklemesini müteakip Hint Okyanusu'nda seyrederken 2 gün süre ile şiddetli muson yağmurlarına yakalandığını, daha sonra yolculuğunu tamamlayıp İtalya'nın Savona Limanı'na vardığını, burada bu limana ait yükün tahliyesinin erken saatlerde başladığını, gece yağan çiğin kapakların üzerinde toplandığını, ambar kapaklarının açılması sırasında kapakların üzerinde toplandığını, ambar kapaklarının açılması sırasında kapaklann üzerinde geceden birikmiş nemin (çiğ ıslaklığı) ambara aktığını ve söz konusu ıslaklığın bu nedenle oluştuğunu beyan ettiği, bu hususun gemi jurnalinde de kayıt albna alındığı" belirtilmiş olup, bahsi geçen tespit dosya numarası 10.09.2004 tarihli davalı vekilinin delil listesinde de yer almaktadır.

Mahkemece, Körfez Asliye Hukuk Mahkemesİ'nin 2003/124 D.İş numaralı tespit dosyası, özellikle kaptanın deniz raporu alınırken verdiği ifadesine dair zabıt örnekleri getirtilerek, sigortalı emtianın hasarlanmasma dair gemi kaptanının bir açıklaması olup olmadığı, bu konuda bir açıklama bulunması halinde, gemi adamlarının ve dolayısıyla taşıyıcının kusurlu sayılıp sayılmayacağı üzerinde durulması gerekirken, davacı tarafın bu konudaki itirazları değerlendirilmeden, eksik inceleme İle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Yukarıda açıklanan bozma şekil ve sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

Sonuç: Yukanda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına (BOZULMASINA), (2) nolu bentte yazılı nedenlerle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.09.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18249, Karar No: 2020/2103, Tarih: 03.06.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/18249 E.  ,  2020/2103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları...ın maliki olduğu 1809 parsel sayılı taşınmazı oğlu olan davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiğini, ...’ın diğer davalı ...’ye, ...’nin de öteki davalı ...’ya devrettiğini, işlemlerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı, muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalılar, yapılan satışların gerçek olduğunu, muvazaanın bulunmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden, mirasbırakan...ın 1809 parsel sayılı taşınmazının tamamını 02.03.2005 tarihinde davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiği, taşınmazın, 01.09.2005 tarihinde ... tarafından eşi olan diğer davalı ...'ye, 16.04.2014 tarihinde... tarafından da kardeşi olan öteki davalı ...'ya devredildiği, 1919 doğumlu mirasbırakanın 21.06.2009 tarihinde öldüğü, geriye mirasçıları olarak çocukları davacılar, davalı ... ile dava dışı...,...,....,... ve ...ün kaldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.