muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/13524, Karar No: 2024/129, Tarih: 16.01.2024

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup bu aşamada fer'i müdahilin yasa yoluna başvuru hakkının bulunup bulunmadığı giderek atlamalı kanun yoluna başvurunun mümkün olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Fer'i Müdahil ile ilgili 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66 ncı maddesinde; üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği, aynı Kanunun 68.maddesinde; Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder. Düzenlemeleri yer almaktadır.

2.Temyiz hakkı ile ilgili olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361 inci maddesinde; Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceği, davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz yoluna başvurabileceği düzenleme altına alınmıştır.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.

2. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değil, tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir. Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır.

3.Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddianın ileri sürülmesi, savunmanın yapılabilmesi ile delillerin eksiksiz olarak toplanılıp tartışılabilmesi öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan, davaya bakılamaz, yargılama yapılamaz.

4. Dava ile ilgili olan kişilerin davaya ilişkin bir işlemi öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın çıkarıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal dinlenme ve savunma hakkı kısıtlanmış olur.

5. Öte yandan hukuk doktrininde "atlamalı temyiz yolu" olarak adlandırılan istinaf başvurusunun atlanarak, temyiz incelemesinin yapılıp yapılamayacağı üzerinde de durmak faydalı olacaktır.

6. Hukuk Mahkemelerinin kesin olduğu yasalarla belirtilenler dışındaki kararlarının kanun yolu denetimi 5235 sayılı Kanun ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihine kadar sadece Yargıtay tarafından " Temyiz yolu ile " yapılmakta iken 5235 sayılı Kanun ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinde faaliyete geçirilmesi üzerine kanun yolu denetimi iki kademeli hale gelmiştir. Başka bir deyişle İlk Derece Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra verdiği kararlara karşı doğrudan bir başka değişle atlamalı temyiz yolu kapatılmıştır.

7. 6100 sayılı HMK. daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

7. 6100 sayılı HMK. daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

8. İstinaf kanun yolu uygulamasında, ilk derece mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulmakta, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulmaktadır. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle yargılama üç aşamalı hale gelmiştir. Önce İlk Derece Mahkemesinde ilk derece yargılaması yapılarak karar verilmekte, ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi ile vakıa ve hukukilik denetimi yapılmakta, son olarak da Yargıtay’da temyiz incelemesine gidilmektedir. Yeni sistemde temyiz edilen karar İlk Derece Mahkemesinin kararı değil, Bölge Adliye Mahkemesinin kararıdır. Artık İlk Derece Mahkemesi kararının doğrudan temyiz edilmesi mümkün değildir.

9. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nun 68/2 nci maddesi gereğince davalı ... İnşaat şirketi yanında fer'i müdahil olan şirketler vekiline tebliği sağlanıp istinaf kanun yolu için tanınan süre içerisinde kanun yoluna başvurması halinde bu kanun yolu başvurusunun öncelikle Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi gerekirken, anılan fer'i müdahil şirketleri temsilen vekillerine anılan hak tanınmadan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 31.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, fer'i müdahil şirketler vekilinin de Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı 10.11.2023 tarihinde istinaf başvurusu hakkı verilmediği itirazını da içerir şekilde temyiz başvurusunda bulunduğu, bu dilekçe üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının 19.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

10. O halde açıklanan ilkeler doğrultusunda yürürlükte bulunan mevzuatta atlamalı kanun yolu incelemesini mümkün kılan bir düzenlemenin olmaması, davalı ... İnşaat şirketi yanında fer'i müdahil olan şirketler vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararından önce İlk Derece Mahkemesi kararından haberdar kılınmak suretiyle istinaf kanun yoluna başvuru hakkı tanınmadığı anlaşılmakla, bu aşamada fer'i müdahil vekilinin istinaf kanun yolunu tüketmemesi nedeniyle dairemizce temyiz incelenmesi yapılması olanağı bulunmadığından, fer'i müdahil şirketler vekilinin 10.11.2023 tarihli kanun yolu başvurusunun "istinaf başvurusu" niteliğinde olduğu değerlendirilerek, davalılar ... İnşaat Şirketi ve ... Lojistik Şirketi vekillerinin istinaf başvuruları ile birlikte değerlendirilerek Bölge Adliye Mahkemesince bir karar verilmesi gerekirken noksan inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

11.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

11.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

12.O hâlde, HMK’nun 369/1 inci maddesi kapsamında kanunun açık hükmüne aykırı görülen bu husus re'sen dikkate alınarak, bu aşamada temyiz yoluna başvuran taraf vekillerin temyiz itirazlarının incelenmesinin kanunen mümkün olmaması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi hükmü usulden bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 353 üncü madde hükmüne açıkça aykırı olması nedeniyle BOZULMASINA,

2. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılardan .... İnşaat Şirketi ve ... Lojistik Şirketlerine iadesine,

3. Fer'i Müdahil .... İnşaat... Ortaklığı Ticari İşletmesi Ortaklığını oluşturan; ..... Madencilik Taahhüt ve Deniz Ticaret A.Ş., ..... İnşaat San. ve Tic. A.Ş..... Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından yatırılan harcın istinaf başvurusunda istinaf harcı olarak değerlendirilmesine,

4. Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3274, Karar No: 2024/1130, Tarih: 13.03.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/3274 E.  ,  2024/1130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

EK KARAR TARİHİ : 23.03.2023

SAYISI : 2019/287 E., 2022/1313 K.

Taraflar arasındaki alacak, tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, 23.03.2023 tarihli ek karar ile davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiş olup, bu defa ek karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1-Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 437 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sulh hukuk mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. 1086 sayılı Kanun'un anılan hükmü gereğince, süresinden sonra verilen temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

Mahkeme tarafından verilen karar, davacı vekiline 22.01.2023 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 06.02.2023 tarihinde verilmiştir.

Açıklanan sebeple, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süreden reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz istemine gelince;

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun (7201 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasında; vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılacağı, vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılmasının yeterli olduğu ifade edilmiştir.

Mahkeme tarafından verilen karar, davalı şirket adına vekâletnamesi bulunan davalı vekili Av. ...'e 22.01.2023 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 17.03.2023 tarihinde verilmiştir.

Temyiz dilekçesinin süre aşımı sebebiyle reddine ilişkin Mahkemece verilen ek karar, yukarıda anılan Kanun hükmüne uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu ek kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

2. Mahkemece verilen 23.03.2023 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/992, Karar No: 2012/40821, Tarih: 05.07.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/992 E.  ,  2012/40821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

27/10/2010 günlü oturumda sanığın yokluğunda verilen ve 01/12/2010 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ olunan hükmün, sanık tarafından 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 310.maddesinde öngörülen yasal süreden sonra 31/03/2011 havale tarihli dilekçe ile temyiz edildiği anlaşıldığından, süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddine karar vermek gerektiğinin gerekçeleri mahkemece dosya içeriğine uygun olarak gösterilmek suretiyle kabul ve takdir kılınmış olduğundan sanığın, süresi içerisinde temyiz ettiğine ancak bu temyiz dilekçesinin kalemde kaybolduğuna ilişkin ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan 11/04/2011 gün ve 2011/132 değişik ... karar sayılı "temyiz isteminin reddi", kararının ONANMASINA, 05/07/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15094, Karar No: 2013/3896, Tarih: 08.04.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/15094 E.  ,  2013/3896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında Yaylacı Köyü 144 ada 19 parsel sayılı 70775,41 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden ham toprak niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı, bu parselin 20 dönümlük bölümünün dedelerinden kaldığını, eskiden sabanla sürüldüğünü, daha sonra ise üzerinde kavak ve ceviz ağacı dikilmek suretiyle kullanıldığını iddia ederek, bu bölümün Hazine adına olan tesbitinin iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi Hazine adına tesciline karar verilmiş, davacı tarafından hükmün temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 26.12.2008 gün ve 2008/14593-18603 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; "Dosya içeriğinden, çekişmeli taşınmaz üzerinde 2 adet kayısı ağacı, 25 adet elma ağacı, 4 adet ceviz ağacı, 29 adet kavak ağacı, 75 adet ceviz fidanı ile çeşitli meyve ağaçları olduğu belirtildiği halde, dosya arasında bulunan taşınmaza ilişkin fotoğraflarda, çekişmeli yerin çıplak arazi niteliğinde olduğu, üzerinde ziraat bilirkişi raporunda belirtilen ağaçların bulunmadığı, fotoğrafların ziraat bilirkişi raporunu doğrulamadığı, mahkemece bu husus üzerinde durularak ortaya çıkan çelişkinin giderilmediği, ayrıca dava konusu taşınmazı komşuları ile birlikte gösterir fotogrametri yöntemiyle hazırlanmış geniş ölçekli kadastro paftası getirtilerek dava konusu taşınmazın komşu parseller ile birlikte harita üzerindeki konumu izlemeye ve denetlemeye elverişli şekilde gösterilmemiştir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesi gereğince orman sayılmayan, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen ve il, ilçe ve kasabaların imar planları kapsamında kalmayan araziden masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilip tarıma elverişli hale getirilen (ev ve benzeri tesisler yapmak, dışarıdan toprak getirilerek tarıma elverişli hale getirmek imar ihya olarak kabul edilemez) ve imar ihyanın tamamlandığı tarihten tescil davasının açıldığı ya da tesbit tutanağının düzenlendiği güne kadar 20 yıl süreyle zilyet edildiği ileri sürülerek tapuya tescili istenen taşınmazların, Kadastro Kanunun 14. maddesinde yazılı diğer koşulların yanında niteliğinin, imar ihya edildiğinin ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin, başlangıç ve süresinin, kullanılıp kullanılmadığının ve tasarruf sınırlarının ne olduğunun takdiri delil olan yerel bilirkişi ve tanık sözleri yanında, gerçeğin bir resmi olan en eski tarihli hava fotoğrafı ile gerçeğin modeli olan memleket haritaları ile dava tarihinden ya da kadastro tesbit tarihinden 15 - 20 yıl önce en az iki zamanda birbirini izleyen bindirmeli olarak çekilen çiftli hava fotoğrafları ve bu fotoğrafların yorumlanması ile üretilen memleket haritaları ve standart topografik fotogrametri yöntemi ile düzenlenen kadastro haritalarının, özellikle ön bindirmeli çekilen ve birbirini izleyen streoskopik çift hava fotoğraflarının streoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenip taşınmazın niteliğinin, konumunun ve kullanım durumunun anlatılan bilimsel yöntemle kesin olarak belirlenmesi gerekir. O halde; dava konusu taşınmazın orman sayılmayan ve zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde, dava konusu taşınmaz ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tesbit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile, yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile M.K.’nun 713

.K.’nun 713. maddesine dayanılarak açılan davalarda dava tarihinden, kadastro tespitine itiraz davalarında ise tespit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, bu belgeler ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita - kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile bir uzman orman yüksek mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla, dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, imar, ihya ve zilyetliğin hangi tarihte başlanılıp tamamlandığı belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra, davanın reddine, dava konusu Kayseri İli, Sarız İlçesi, Yaylacı Köyü 144 ada 19 parsel sayılı taşınmazın tesbit gibi Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna ve davacı lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı belirlenerek, yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 08/04/2013 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/42027, Karar No: 2017/17298, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/42027 E.  ,  2017/17298 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8229, Karar No: 2012/1573, Tarih: 09.02.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/8229 E.  ,  2012/1573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin Üsküdar Belediyesi'nde taşeron işçisi olarak gösterilmek suretiyle çalıştırıldığını, davalı ... ile taşeron firmalar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalılar vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalılar arasındaki işlemlerin muvazaalı olduğu, davacının davalılardan ...'nın işçisi olduğu gerekçesiyle feshin geçersiz olduğunun tesbiti ile davalılardan YNR Grup Taahhüt Turizm Hizmet ve İşletmecilik Tic. San. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine, ... aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.