muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/26655, Karar No: 2013/20286, Tarih: 17.12.2013

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'ın vefat eden babasının bağlı olduğu sosyal güvenlik sisteminden yetim maaşını alabilmek için 16.04.2004 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelliyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 17.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6882, Karar No: 2023/6376, Tarih: 27.04.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/6882 E.  ,  2023/6376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve. Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının ikinci kez bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Gazete'de 01.....1989-31.03.2015 tarihleri arasında sayfa sekreteri- görsel yönetmen olarak çalıştığını, ... sözleşmesine haksız olarak son verildiğini, yıllık izin alacağı ile ilgili eksik ödeme yapıldığını, davalı ile ... Gazeteciler Sendikası arasında imzalanan toplu ... sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak yıllık izin alacağının ödenmesi gerektigini ileri sürerek yıllık izin alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini ve davacının tüm alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2018 tarihli ve 2015/600 Esas, 2018/225 Karar sayılı kararıyla; toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesinin 26.04.2021 tarihli ve 2020/2081 Esas, 2021/717 Karar sayılı kararıyla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 ... maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucunda; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.09.2021 tarihli ve 2021/8008 Esas, 2021/12939 Karar sayılı ilâmıyla; yıllık izin talebinin toplu ... sözleşmesine göre değil 5953 sayılı Basın ... Kanunu'nun (5953 sayılı Kanun) 21 ... maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği gerekçesi ile hükmün bozulmasına ve dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 20.04.2022 tarihli ve 2021/356 Esas, 2022/323 Karar sayılı kararı ile; davacının sendika üyesi olmadığı ve ücret bordrolarında dayanışma aidatı adı altında ödeme yapılmadığı, bu hâliyle Yargıtay bozma ilâmında da etraflıca açıklandığı üzere davacının toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanamayacağı, davalı işverenin ihbar öneli yönünden bir kereye mahsus olmak üzere yaptığı uygulamanın yıllık izin yönünden toplu ... sözleşmesinden yararlanma hakkı anlamına gelmeyeceği, yıllık izin alacağının toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesine yönelik bir uygulama da bulunmadığı nazara alındığında davacının yıllık ücretli izin talebinin 5953 sayılı Kanun'un 21 ... maddesine göre hesaplanması gerektiği, davacının kullanmış olduğu izinlerin hak ettiği izin süresine göre düşülerek bakiye izin ücreti alacağının hüküm altına alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.09.2022 tarihli ve 2022/8930 Esas, 2022/10589 Karar sayılı kararı ile; davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş ve yıllık ücretli izin alacağından kademeli gelir vergisi kesintisi yapılarak net bakiye izin ücreti hesaplanması gerekirken %35 gelir vergisi kesintisi yapılarak sonuca gidilmesini hatalı olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda resen hesaplama yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yıllık izin hesaplamasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, yıllık izin belgelerinin süresi içinde sunulduğunu, aksi kabul edilse bile borcu sona erdiren belgenin yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceğini, Yargıtay bozmasında söz konusu hususun bozma konusu yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yıllık izin hesaplamasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, yıllık izin belgelerinin süresi içinde sunulduğunu, aksi kabul edilse bile borcu sona erdiren belgenin yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceğini, Yargıtay bozmasında söz konusu hususun bozma konusu yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının yıllık izin alacağının hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 5953 sayılı Kanun'un 21 ... maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1828, Karar No: 2011/10946, Tarih: 26.09.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/1828 E.  ,  2011/10946 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07/10/2009 tarih ve 2006/8-2009/516 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Iğdır İlinde bulunan Alkış Otelinin maliki olduğunu, otelin Güneş Sigorta A.Ş. nezdinde otel paket sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 2005 yılının Ocak ayında Iğdır’da meydana gelen yoğun kar yağışı sonucu otelin çatısı ve bir kısım dış yüzeyinin yoğun ve ağır kar yükünün altında kaldığını, çatıda biriken kar ve oluşan buzlanmanın sert iklim koşulları nedeniyle haftalarca erimediğini, otelin zarar gördüğünü, davalı tarafından zararın tam olarak karşılanmadığını ve çatı kısmı ile otelin kar alan kesimlerinde büyük çapta meydana gelen zararın giderilemediğini, bu nedenle turistik otel niteliğindeki otelin müşteri sayısının azaldığını ve ticari zararının doğmasına neden olduğunu, davalı tarafından müvekkiline 6.000,00 TL civarında bir bedelin ödendiğini, ancak bu bedelin meydana gelen zararı karşılamadığını, Iğdır Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/21 D.İş sayılı dosyası ile gerçek zararın 88.698,00 TL olduğunun bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, müvekkilinin bu zararın karşılanması için davalı sigorta şirketine müracaatta bulunduğunu, ancak bir sonuç alamadıklarını ileri sürerek 88.698,00 TL'nin olay tarihinden itibaren faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ekspertiz incelemesinde sigortalı mahalde meydana gelen hasarın 6.300,00 TL olduğunun tespit edildiğini, davacı şirkete bu miktarın ödendiğini, ibranamenin kesin, kayıtsız şartsız ibra olduğunu, Iğdır Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/21 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, raporu kabul etmediklerini savunarak davanın reddinin istemiştir.

Mahkemece, 2005 yılının ocak ayı içerisinde Iğdır'da meydana gelen yoğun kar yağışı sonucu davacıya ait otelin uğradığı zararın 19,703,05 TL olduğu, davalı tarafından zarar nedeniyle 6.300,00 TL ödeme yapıldığı, bu miktarın 19.703,05 TL olan hasar miktarından mahsup edilmesi halinde, davalının davacıya 13.403,05 TL hasar tazminatı borcunun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü, kısmen reddine, 13.403,05 TL'nin 14.03.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline, reddedilen kısım üzerinden 9.035,39 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, davacının talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, reddedilen kısım olan 75.294,95 TL üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve bu ücretin karar tarihi olan 07.10.2009 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin üçüncü kısmına göre değişen oranlarda hesaplanması gerektiği halde, mahkemece reddedilen miktarın tamamı üzerinden %12'si esas alınarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiş ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK 438/7. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının Hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinin “Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir edilen 7.423,59 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” şeklinde değiştirilmesine ve kararın bu şekli ile davacı yararına DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/949, Karar No: 2015/2215, Tarih: 01.07.2015

**16. Ceza Dairesi         2015/949 E.  ,  2015/2215 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1-2, 62, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri

uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz talebinde de bulunulması halinde bu hususta karar verme yetkisinin CMK'nın 42/1. maddesi uyarınca Yargıtay'a ait bulunmasına rağmen yerel mahkemece bu istemle ilgili olarak verilen 20.10.2014 tarihli ek kararın hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Usulüne uygun şekilde 30.09.2014 tarihinde tefhim olunan hükmün yedi günlük yasal süresi içinde temyiz edilmediği, herhangi bir mazeret bildirilmediği, sanık müdafiinin dilekçesi ekinde sunduğu raporun tarihinin de temyiz süresinden sonraki dönemi kapsadığı anlaşılmakla, eski hale getirme talebi yerinde görülmediğinden 1412 sayılı CMUK'nın 310. maddesinde öngörülen süreden sonra olan temyiz talebinin anılan Kanunun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 01.07.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14987, Karar No: 2014/13909, Tarih: 04.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/14987 E.  ,  2014/13909 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İskenderun 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 08.05.2013

No : 2013/303-2013/635

Dava, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanunun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanunun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (Hakan P.. O.. A.., M.. Ö.., Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, Ankara 2011, s.586)

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hukuki Dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hukuki Dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüz yüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, Ankara 2001, s. 888) (Cenk Akil, Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanunu'nun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşmadıkları konuların tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; eldeki davada, ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar verilmiş olması isabetsizdir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; eldeki davada, ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar verilmiş olması isabetsizdir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7178, Karar No: 2017/9018, Tarih: 23.03.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/7178 E.  ,  2017/9018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki,

Kamulaştırma Kanununun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların, değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin hesaplanması zorunludur.

Raporu hükme esas alınan bilirkişi kurulunca ve mahkemece emsal olarak kabul edilen satışlar, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerden farklı bir mahalle ve konumda olup, bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmaz ve emsallerin üstünlük oranlaması yapılırken emsal olarak kabul edilen taşınmazların her ikisinin yüzölçümleri dava konusu taşınmaza göre çok küçük olduğu, dükkan satışı oldukları ve emsal olamayacak surette büyük oranda (10 kattan fazla) daha değerli oldukları gözetildiğinde, rapor inandırıcı ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu itibarla; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü özel amaçlı olmayan satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu

taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yazılılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.