muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/15409, Karar No: 2020/4242, Tarih: 11.03.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/15409 E.  ,  2020/4242 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalılardan İlkadım Belediyesi'ne ait işyerinin çeşitli birimlerinde 20/07/2011 ile 14/08/2014 tarihleri arasında değişen alt işverenler nezdinde bilgisayar sistemleri, telefon hatları, internet ve elektrik arızaları bölümünde vasıflı elektrik - elektronik teknisyeni olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığını, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulduğunu, davalı ...'nın asıl işveren konumunda bulunduğunu, müvekkilinin çalıştığı tüm dönemden sorumlu olduğunu, diğer davalıların son alt işveren olduğunu, bu nedenle kendisinden önceki alt işverenliklerdeki çalışmalardan da sorumlu olduğunu, davacıya yıllık izin haklarının kullandırılmadığını, fazla mesailerinin ödenmediğini, sonrasında siyasi baskı yapılmaya başlandığını, çalışanların hangi başkan döneminde işe girdiği araştırılıp isim listesi hazırlandığını, belirsiz alacak davası açtıklarını belirterek fazlaya dair haklarını saklı tutarak bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, davacının belediyenin işçisi olmadığını, ihaleyle hizmet alınan taşeron şirketlerin işçisi olduğunu, belediye ile davacı arasında bir iş ilişkisinin kurulmadığını, söz konusu işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün bu dönemlerde işçiyi çalıştırmış olan şirketlere ait olduğunu, davacının iş akdinin en son ihale kapsamında bünyesinde çalışmış olduğu Nif-Tem.Gıda Ltd Şti-Maviege Tem.Ltd.Şti iş ortaklığı tarafından, “3” numaralı işten ayrılma kodu ile bildirimde bulunulanarak sona erdirildiğini, bu kodun belirsiz süreli iş akdinin işçinin istifa suretiyle iş akdini feshetmesi halinde kullanıldığını, feshe bağlı alacaklar doğmuşsa bu alacaklardan iş akdini fesheden son işverenin sorumlu olduğunu, müvekkilinin işçiye ödenecek tüm ücretler ile diğer haklara ilişkin bedelleri bu şirketlere hak edişleri kapsamında ödediğini, şirketlerin müvekkil kurumdan bu döneme ilişkin bir alacaklarının bulunmadığını, davacının kendi isteği ile iş akdini tek taraflı feshettiğini, bu tek taraflı feshe (istifaya) rağmen davacı tarafın kıdem tazminatı talebinde bulunduğunu, fazla mesai yapmadığını, yıllık izinlerini kullandığını savunarak haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirketler vekili, işçi alacağı ödenmesine yönelik bütün sorumluluğun ilgili kamu kurum ve kuruluşuna yüklendiğini, şirkete sorumluluk yükletilemeyeceğini, davacının fazla mesai alacağı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirketler vekili, işçi alacağı ödenmesine yönelik bütün sorumluluğun ilgili kamu kurum ve kuruluşuna yüklendiğini, şirkete sorumluluk yükletilemeyeceğini, davacının fazla mesai alacağı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili, davalı ... Belediyesi, davalı Şirketler vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı iş akdini yıllık izin haklarının kullandırılmaması, fazla çalışmalarının karşılığının ödenmemesi ve sonrasında siyasi baskı yapılmaya başlanarak, çalışanların hangi başkan döneminde işe girdiğinin araştırılarak isim listesi hazırlanması ve önceki başkan döneminde işe girenlere zorluk çıkarılması sebepleri ile haklı feshettiğini iddia ederek dava açmış, davalılar davacının "35 günlük izin hakkımı alamadığım için tek taraflı iş akdimi feshediyorum" içerikli dilekçe ile istifa ederek işten ayrıldığını savunmuşlardır.

Dilekçe ortaya çıkınca davacı istifa sebebinin yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ve liste düzenlenmesi nedeni ile işten ayrıldığını beyan etmiştir.

Davacının siyasi baskı yapılmaya başlanarak, çalışanların hangi başkan döneminde işe girdiğinin araştırılarak isim listesi hazırlanması ve önceki başkan döneminde işe girenlere zorluk çıkarılması iddiası tamamen soyut olup bu yolda ifade veren tanıklar davacı gibi işten çıkarıldıklarını beyan etmişlerdir. Mahkemenin gerekçesindeki husus tamamen soyuttur. Yıllık ücretli izin kullandırılmamasının haklı fesih sebebi sayılabilmesi için yıllık ücretli izinlerin çok uzun süre kullandırılmaması ve talebe rağmen haksız bir nedenle kullandırılmaması gereklidir.

Somut uyuşmazlıkta davacının istifası haklı nedene dayanmadığından kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile kabul edilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 11/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6337, Karar No: 2006/9367, Tarih: 18.09.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/6337 E.  ,  2006/9367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.10.2002 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 20.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava düzenlemesi Borçlar Kanununun 270 ve devamı maddelerinde yapılan Hasılat Kira ilişkisinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece istek reddedilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki süresi 5 yıl olan 1.3.2001 başlangıç tarihli kira sözleşmesi 1.3.2006 tarihinde bitmektedir. Dava sözleşme süresinin bitmesinden önce 21.10.2002 tarihinde açılmıştır. Kiralanan hasılat kira sözleşmesine konu otel işletmesidir. Anılan işletmenin yetkili mercii olan belediyeden alınacak çalışma ruhsatı ile faaliyete geçebileceği tartışmasızdır. İşletmenin kira sözleşmesinin yapıldığı 1.3.2001 tarihinde çalışma ruhsatı bulunmadığı bu ruhsatın daha sonra pansiyon işletmeciliği için sağlanabilindi ise de davacının ruhsat kapsamı dışına çıktığının saptanması üzerine davalılara ait 1 ve 2 parseller üzerine kurulan otel işletmesine ait yapıların 22.11.2004 tarihinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Otel işletmesinin bir ticari işletme olduğunda şüphe yoktur. Bu açıdan tacir olan davacının basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi, çalıştırma ruhsatı bulunmayan yerde faaliyet göstermemesi, Borçlar Kanununun 272. maddesinin yaptığı göndermeye dayanarak anılan yasanın 249. maddesi hükmünce sözleşmenin feshini istemesi gerekmektedir. Davacı kiracı bütün bunları yapmamış, işletmeyi çalıştırma ruhsatı olmaksızın kullanmaya devam etmiştir. Borçlar Kanununun 274. maddesine göre kiracı kendi kusuruyla kiralanandan

sözleşmedeki amacına uygun yararlanamıyorsa kendisinin sebebiyet verdiği durumdan yararına sonuç elde edemez. Mahkemenin bu durumları gözeterek davayı reddetmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur.

Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının bütün temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 18.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9201, Karar No: 2011/19283, Tarih: 28.11.2011

**3. Ceza Dairesi         2010/9201 E.  ,  2011/19283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların mahkumiyetlerine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

Sanıklar ... ve ... hakkındaki hükme yönelik müdahil idarenin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tayin edilen cezanın tür ve miktarına, 5237 sayılı Kanunun 50/5.maddesine göre; hükmün 14.7.2004 ... ve 5219 sayılı Kanunun 3/b maddesi ile değişik 1412 sayılı CMUK’un 305/1.maddesi gereğince temyizi mümkün bulunmadığından müdahil idarenin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK’nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanık ... hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1-Sanık tarafından dikiliden kesildiği kabul edilen ağaçların fidan niteliğinde olup olmadıklarının belirlenebilmesi için konusunda uzman orman ve ağaç tekniğinden anlayan orman mühendisi bilirkişi ile belirlenen kökler üzerinde keşif yapılıp ağaçların bulundukları yerler, yaşlar ve cinslerine göre Orman Bakanlığının ormancılık terimlerinin açıklanması ile ilgili 03.09.1964 tarih ve 1950-138 no.lu sözlükte tarif edildiği şekilde fidan vasfında olup olmadıkları şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespitinden sonra sanık hakkında Orman Kanununun 91/4.maddesinin tatbik edilmesi gerektiği gözetilmeksizin eksik inceleme ile hüküm tesisi

2-Yedieminde mevcut kürek ve tırmık hakkında hüküm tesis edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın ve müdahil idarenin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 28.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/28479, Karar No: 2018/443, Tarih: 31.01.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/28479 E.  ,  2018/443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş;hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazda bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

... Köyü 288 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal incelemesi yapılmaksızın soyut ifadelerle değer biçildiğinden, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması,

ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 31/01/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/42696, Karar No: 2011/8546, Tarih: 25.04.2011

**2. Ceza Dairesi         2009/42696 E.  ,  2011/8546 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2007/11296

MAHKEMESİ : Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2006

NUMARASI : 2006/930 Karar - 2006/132 Esas

SUÇ : Elektrik hırsızlığı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suç tutanağında, sanığın evinde harici faz çekilerek kaçak elektrik kullanıldığının belirtilmesi, sanığın soruşturma aşamasında alınan 31.01.2006 tarihli savunmasında, eşi cezaevine girdiği için kayınbabasına ait bu eve yerleştiğini, yaklaşık 8 aydır bu evde oturduğunu, suçu kabul etmediğini, kovuşturma aşamasında alınan 18.07.2006 tarihli celsedeki savunmasında ise, tutanak tutulan evde iki yıldır ikamet ettiğini,kaçak hattı kimin yaptığını bilmediğini beyan etmesi ve tanık H. A.ın bu evi kendisinin yaptırdığını, kaçak elektrik düzeneği yaptırmadığını, kaçak prizden haberi olmadığını, gelininin haberi olduğunu da sanmadığını, oğlu cezaevine girince geçici olarak gelini ve torunlarının oturduğunu ifade etmesi karşısında; sanığın hangi tarihten itibaren suça konu evde ikamet etmeye başladığı ve suç tutanağının düzenlendiği tarih ve öncesinde sanığın eşi M. A.’ın cezaevinde olup olmadığı araştırılarak, suça konu evde bilirkişi vasıtasıyla keşif yapılıp, tutanak tanıkları dinlenerek harici hattın sıva üstünden mi, yoksa sıva altından mı çekildiği, eğer sıva altından çekilmiş ise, sanık tarafından fark edilip edilemeyeceği belirlenerek sonucuna göre, sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken bu hususlar araştırılmadan eksik kovuşturma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 25/04/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3597, Karar No: 2018/5051, Tarih: 28.05.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/3597 E.  ,  2018/5051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme, defter ve belgeleri ibraz etmeme

HÜKÜM : Defter belgeleri ibraz etmeme suçundan beraat

Sahte belge düzenleme suçundan mahkumiyet

I- Sanık hakkında 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın, ... isimli kişinin kendisine alkollü olduğu esnada 100 TL karşılığında bazı kağıtlar imzalattığını, okur yazar olmadığı için bu kağıtların ne olduğunu bilmediğini, suçlamayı kabul etmediğini savunması nedeniyle, suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Sahte fatura düzenleme suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 1. fıkrasında, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması; suç konusu faturaların dosya içinde bulunmadığının ve getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın 2006 ve 2007 takvim yıllarında düzenlendiği iddia olunan faturalardan, her takvim yılına ait kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanunun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

Faturaları kullanan şirketler hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığının ve kamu davası açılıp açılmadığının araştırılarak, açıldığının tespiti halinde dava dosyasına intikali sağlanarak ayrıntılı özetinin tutanağa geçirilmesi ve bu davayı ilgilendiren bilgi ve belgelerin onaylı örneklerinin alınarak dosyaya konulması, faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları ve sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulması; faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları kullananların yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması, sanığın savunmalarnda adı geçen ... isimli kişinin CMK’nın 48. maddesi de hatırlatılarak tanık olarak beyanına başvurulması ve asılları temin edilecek faturalardaki imza ve yazıların sanığa ya da tanığa aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması ile toplanan tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde mahkûmiyet hükümleri kurulması,

3- Kabule göre de;

a) Her takvim yılı içinde düzenlenen faturaların ayrı suçları oluşturması, ancak aynı takvim yılına ait birden fazla fatura düzenlenmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, her takvim yılı için ayrı ayrı cezalandırılması ve sanık hakkında TCK'nın 43. maddesinin 1.  fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, yasaya aykırı,

b) Hükümden sonra 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

II- Sanık hakkında defter belge ibraz etmemek suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

II- Sanık hakkında defter belge ibraz etmemek suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Defter ve belgeleri ibraz etmemek suçunun varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit ve saklama mecburiyeti bulunan defter ve belgelerin vergi incelemesine yetkili kimselere ibraz edilmemesi ile oluştuğu, defter ve belgeleri saklama sorumluluğunun kendi rızası ile vergi mükellefi olan sanığa ait olduğu, 213 sayılı Yasanın 253. maddesi uyarınca defter ve belgelerin ait olduğu yılı takip eden takvim yılından başlamak üzere beş yıl saklama ve tekrar istendiğinde ibraz edilme zorunluluğu bulunduğu, somut olayda da; 2006 yılına ait defter ve belgelerin vergi incelemesine esas olmak üzere inceleneceğini bildiren yazının, ceza infaz kurumunda olan sanığa 08.07.2011 tarihinde tebliğ edilmesine ve ceza infaz kurumundan çıkma tarihi olan 13.09.2011 tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre geçmesine rağmen defter ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın yasal süresinde ibraz etmediğinin anlaşılmasına rağmen atılı suçun unsurları itibariyle oluştuğu gözetilmeden sanığın mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25738, Karar No: 2013/19050, Tarih: 03.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/25738 E.  ,  2013/19050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır.

Dolandırıcılık suçunun Kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.