muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/587, Karar No: 2021/1275, Tarih: 19.10.2021

28. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 17.11.2020 tarihli ve 2016/(22)9-979 E., 2020/901 K. ve 04.04.2019 tarihli ve 2015/22-3294 E., 2019/400 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler kabul edilmiştir.

29. Somut olayda davacı vekili NTM dağıtım işçisi müvekkilinin, asıl işi olan sigara kağıtları, ambalaj malzemesi, karton gibi sigara üretiminde kullanılan tütün harici malzemelerin istiflenmesi, gruplandırılarak üretim makinelerinin beslenmesi için hazır hâle getirilmesi, bu malzemelerin forklift ve sair araçlar ile doğrudan üretim alanına götürerek üretim makinelerinin beslenmesi işlemlerini gerçekleştirdiğini belirterek asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu iddia etmiş; davalı işveren vekili ise müvekkilinin asıl işinin kendi çalışanları ile gerçekleştirdiği tütün mamulleri üretimi olduğunu, alt işverenlere yardımcı işlerin verildiğini savunmuştur.

30. Sigara üretimi yapan davalı işveren ile dava dışı Euroserve Hizmet ve İşletmecilik A.Ş. arasında 08.12.2003 tarihinde imzalanan hizmet alım sözleşmesinin konusunun “Torbalı tesislerinde bulunan depoların ve üretim sahalarının her türlü forklift operatörlük ve elleçleme hizmetlerinin aralıksız yürütülmesi” olduğu, 01.09.2008 tarihli hizmet alım sözleşmesinin 1. maddesinde yapılacak işlerin kapsamının sözleşme eki olan “Ek 2-İş Kapsamı” başlıklı belgede belirtildiği, bu belgenin “dahili lojistik hizmetler” başlıklı 2. maddesinin 3. bendinde NTM dağıtım işi kapsamındaki işlerin tek tek sayılarak belirlendiği ve bu işler arasında depodan tütün harici malzemelerin alınması, bozukluk veya hasar varsa depoya geri gönderilmesi ya da hasar raporuyla kabul edilmesi, paletlerin streç ambalajlarının açılması ve ürünlerin barkod okuyucu ile kabul edilerek şartlandırma alanında istiflenmesi, paletlerin belirlenen sigara üretim makinelerine taşınması, paletlerin streplerinin açılarak kapak tahtalarının ayrılması ve palet barkodlarının okunabilirliğinin kontrol edilmesi, üretimi biten tütün harici malzemelerin üzerine barkod yerleştirildikten sonra depoya taşınması işlerinin sayıldığı anlaşılmaktadır.

31. Bunların yanı sıra görev tanımının NTM dağıtım hizmetlerini, gerekli ekipmanları da kullanarak yerine getirmek olduğunu bildirilen 04.10.2004 tarihli belge davacı tarafından imzalanmıştır.

32. Yargılama sırasında dinlenen davacı tanığı ..., davacının sigara üretiminde kullanılacak malzemeleri makinelere forklift ile taşıma işini yaptığını, davacının malzemeleri makinelerin alacağı yere yerleştirdiğini, makinelerin çalıştırılma işini davalı işveren işçilerinin yaptığını, makineler arızalandığında elle besleme işini alt işveren işçilerinin yerine getirdiğini; davalı tanığı ... ise, alt işveren işçilerinin tütün harici malzemeleri makinelerin alacağı sahaya bıraktıklarını beyan etmişlerdir.

33. Dosya arasında bulunan 14.01.2013 tarihli bilirkişi raporunda, davacının yaptığı işin yükü bırakıp gitme şeklinde sıradan bir taşıma işi olmayıp, sigara üreten makinenin o sırada üreteceği markaya göre uygun malzeme çeşitlerini kontrol ederek makinenin kullanımı işi olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan NTM dağıtım işi kapsamının da asıl iş niteliğinde olduğu, bu nedenle davalı işveren ile dava dışı Euroserve Hizmet ve İşletmecilik A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığı, davacının baştan beri davalı şiret işçisi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

34. Açıklanan bu maddi ve hukukî olgulara göre; sigara üretiminin yapıldığı işyerinde, üretim süreci tüm aşamaları ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının yaptığı işin, sigara kağıdı, filtre, paket kağıdı, karton gibi tütün harici malzemenin sigara üreten makinenin kullanabileceği şekilde barkod okunabilirliği dâhil tüm kontrolleri yapılarak yerine yerleştirilmesi işi olduğu, bu işin de asıl işin teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirmeyen bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Zira bu işlemler asıl işin bölünemez bir parçası olup, gerçekleştirilmediğinde üretim sürecinin yürütülmesi mümkün değildir.

35. Öte yandan her ne kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 26.04.2012 tarihli raporu ile bin-filling ve tütün elleçleme, NTM (tütün harici malzeme) dağıtımı ve filtre operasyonu işlerinin doğrudan üretim süreci içinde yer aldığı ve bu işler yapılmadığı takdirde, üretimde hedeflenen ürün olan sigaranın ortaya çıkmasının mümkün olmadığı, bu işlerin üretimin zorunlu unsurları olduğu, dolayısıyla yardımcı iş niteliğinde olmadığı belirtilerek bu durumda asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun ve alt işveren işçisi olan 78 kişinin işe başladıkları tarihten itibaren asıl işveren işçisi sayılması gerektiğinin tespit edilmesi üzerine asıl işveren Philsa Philip Morris Sabancı Sigara ve Tütüncülük San. ve Tic. A.Ş. tarafından açılan muvazaa tespitinin iptaline ilişkin davanın yapılan yargılaması sonucunda, İzmir 8. İş Mahkemesinin 30.12.2013 tarihli ve 2012/260 E., 2013/817 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile bin filling ve tütün elleçleme (taşıma), NTM (tütün harici malzemeler) dağıtımı, filtre operasyonu işinin hizmet alım sözleşmesi ile alt işverene verilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, bu şekilde yapılan sözleşmenin muvazaaya dayanmadığının tespitine karar verilmiş ise de, tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olmayan İzmir 8. İş Mahkemesinin 2012/260 E. sayılı dosyasında verilen kararın eldeki dava bakımından kesin hüküm oluşturmayacağı, olsa olsa kuvvetli (güçlü) bir delil olabileceği açık olup dosya kapsamındaki diğer tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde muvazaa olgusunun belirlenebildiği ve Yargıtayca İzmir 8. İş Mahkemesinin 30.12.2013 tarihli ve 2012/260 E., 2013/817 K. sayılı kararın 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3. maddesinin 2. fıkrası gereğince kesin olması nedeniyle temyiz isteminin reddine karar verdiği hususları göz önüne alındığında davalı işveren ile dava dışı şirket arasında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine göre geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmayıp muvazaa söz konusu olduğu açıktır.

36. O hâlde, işyerinde varsa davacı ile aynı işi yapan ve aynı vasıftaki asıl işveren işçisi olan emsal işçilere ödenen ücretlerin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

37. Öte yandan, dava tarihi “30.03.2012” olmasına rağmen direnme kararında “18.03.2013” olarak yazılması maddi hata kabul edilmiştir.

38. Hâl böyle olunca direnme kararının yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 19.10.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2429, Karar No: 2013/3054, Tarih: 20.02.2013

**11. Hukuk Dairesi         2011/2429 E.  ,  2013/3054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/03/2010 tarih ve 2008/94 - 2008/559 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen ....02.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisinin davalı nezdinde limti 45.000 TL olan ferdi kaza sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, sulama birliğinde su teknisyeni olarak görev yaptığını, ....07.2006 tarihinde motorsiklet kullandığı sırada meydana gelen kaza sonucu yaşamını yitirdiğini, genel şartlarda motorsiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmenin aksine sözleşme yoksa teminat kapsamı dışında olduğu yönünde düzenleme gerekçe gösterilerek tazminat talebinin reddedildiğini, motorsiklet kullanmanın işinin doğasında olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğu asıl davada lehlerine karar verildiğini, bu davanın ek dava olduğunu ileri sürerek, bakiye 43.000 TL'nın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, motorsiklet kazasının teminat dışında tutulduğunu, kazanın iş kazası olduğunu savunarak, davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, davanın dayanağı olan ferdi kaza sigortası genel şartlarının 6/a. maddesi gereğince davacıların murisi Tahir Yörük'ün ölümüne neden motosiklet kazası poliçe teminatı dışında kalsa da davalı ... şirketinin teminatın kapsamı konusunda sigorta ettireni bilgilendirmekle yükümlü olduğu, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen davalının ayıplı hizmetten dolayı sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz edilmiştir.

1-Dava, ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanan bakiye tazminat alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davalı vekilinin zamanaşımı def'i konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden doğrudan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz edilmiştir.

1-Dava, ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanan bakiye tazminat alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davalı vekilinin zamanaşımı def'i konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden doğrudan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

...-Kabule göre de, asıl davaya ilişkin olarak Dairemizin ....2011 tarih 2009/13221 Esas, 2011/14404 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, davacının murisinin 22...2005-2006 dönemini kapsar şekilde ferdi kaza sigorta poliçesiyle davalı tarafından sigortalandığı ve sigortalı murisin motorsiklet kullanımı sırasında ....07.2006 tarihinde karıştığı kaza sonrası öldüğü, Ferdi Kaza Sigortaları Genel Şartları’nın 6-a maddesinde aksine sözleşme olmadığı takdirde motorsiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmanın veya bunlara binme hallerinin teminat dışında olacağı yönünde hüküm olduğu ve poliçede aksine düzenleme yapılmadığı hususu sabittir.

Somut olayada, mahkemece her ne kadar yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davalı sigortacı ile davacının murisi arasında düzenlenen ferdi kaza sigorta sözleşmesinin zorunlu unsuru olan Ferdi Kaza Sigortaları Genel Şartları’nda bu durum, açıkça teminat dışında tutulmuştur. Aksine sözleşme olmadığı da esasen mahkemeninde kabulünde olup, sigorta sözleşmeleri genel şartları, sigorta şirketlerince değil, mevzuata uygun olarak kamu otoritesince belirlenmektedir. Dolayısıyla, genel şartlar davalı ... şirketince tayin edilmemiştir. Sigorta sözleşmeleri, iyiniyet sözleşmelerindendir. Taraflar sözleşmenin başında ve devamı boyunca birbirlerine doğru bilgiler vermekle yükümlüdür. Ancak, dava dilekçesinde motorsiklet kullanımının teminat dışı tutulması hali bakımından davacı murisinin kandırıldığı veya bu yönüyle aydınlatılmadığı iddiası da ileri sürülmemiştir. Öte yandan, sigorta sözleşmeleri, ... ve özel yasada düzenlenmiş, ticari nitelikte işlerden olup, uyuşmazlıkta 4077 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Ayrıca, bu sözleşmenin sona ermesinden sonra yürürlüğe giren Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin somut olayda uygulanması da söz konusu değildir.

Bu durum karşısında, davacının murisinin motorsiklet kullanımı sırasında karıştığı kaza sonucu öldüğü, bu halin taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin zorunlu bir unsuru olan genel şartlarda teminat dışında tutulduğu, aksine bir kararlaştırmanın olmadığı da dikkate alınıp, mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararının esasının da davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Bu durum karşısında, davacının murisinin motorsiklet kullanımı sırasında karıştığı kaza sonucu öldüğü, bu halin taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin zorunlu bir unsuru olan genel şartlarda teminat dışında tutulduğu, aksine bir kararlaştırmanın olmadığı da dikkate alınıp, mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararının esasının da davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) ve (...)numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2018/12001, Karar No: 2018/8454, Tarih: 05.11.2018

**5. Ceza Dairesi         2018/12001 E.  ,  2018/8454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hakaret suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda, 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun geçici 1/b maddesi gereğince kamu davasının ertelenmesine dair İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/04/2013 tarihli ve 2010/308 esas, 2013/296 sayılı kararını müteakip, sanığın erteleme süresi içerisinde yeni bir suç işlemesi nedeniyle kovuşturmanın yenilenmesi üzerine, söz konusu dosyanın Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1. Dairesinin 19/11/2013 tarihli kararı gereğince İstanbul Anadolu 2. Asliye Ceza Mahkemesine devrine ilişkin İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/04/2018 tarihli ve 2018/237 esas, 2018/198 sayılı kararını müteakip, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/05/2018 tarihli ve 2018/64 esas, 2018/249 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 18/04/2018 tarihli ve 2018/1180 Değişik iş sayılı Kararının;

Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 sayılı Basın Kanununun 27. maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanunun 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi....." hükümlerinin yer aldığı,

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesince, 11/07/2013 tarihli ve 1370 sayılı karar ile, “...Basın Kanununa dayalı olarak birleşen adliyelerde açılan ve birleşme sonrasında İstanbul Anadolu Adliyesi Asliye Ceza Mahkemelerinin farklı dairelerinde görülmeye devam edilen basın davalarının, kaldığı yerden devam edilmek üzere İstanbul Anadolu 2. Asliye Ceza Mahkemesine devredilmesine..." karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 04/11/2013 tarihli görüş yazısında ise devri gereken basın suçlarına ilişkin dava dosyalarının derdest dosyalar ile sınırlı olduğu, kesinleştirme ve infaz aşamalarının ilgili mahkemelerince yürütülmesi gerektiği belirtilmiş ve merci kararında bu hususlar dayanak gösterilmiş ise de, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği kaldı ki somut olayda sanık hakkında erteleme süresi içerisinde yeni bir suç işlemesi nedeniyle kovuşturmaya devam edildiği gözetilmeden İstanbul Anadolu 2. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 27/09/2018 gün ve 94660652-105-34-11904- 2018-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdi kılınmakla gereği düşünüldü:

Olumsuz görev uyuşmazlığının İstanbul Anadolu 12. Ağır Ceza Mahkemesince 09/07/2018 tarih ve 2018/814 Değişik iş sayılı Karar ile çözümlendiği, istemde bu karar yerine sehven İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18/04/2018 tarihli ve 2018/1180 değişik iş sayılı kararın yazıldığı anlaşılmakla, kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile İstanbul Anadolu 12. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 09/07/2018 tarih ve 2018/814 Değişik iş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 05/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13383, Karar No: 2014/18198, Tarih: 19.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/13383 E.  ,  2014/18198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/03/2014

NUMARASI : 2013/1606-2014/370

Hüküm süresi içinde davalı Mamak Belediye Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin alt işveren Ü. Eğitim ve Yayıncılık Ltd. Şti. yanında çalışmakta ise de, davalı belediye ile şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu ve iş sözleşmesinin de belediye tarafından ancak bildirimsiz ve geçerli sebebe dayanılmaksızın feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı belediye vekili, müvekkilinin ihale makamı olması sebebiyle taraf sıfatı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş

Davalı Ü. Eğitim ve Yayıncılık Ltd. Şti. vekili ise davacının görevini layıkıyla yapamadığı gerekçesi ile davalı belediye tarafından iş sözleşmesinin feshedildiğini, davalı belediyenin işveren sıfatında olduğunu,davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Ü.Eğitim ve Yayıncılık Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine, davalı belediye yönünden ise feshin geçerli sebeple yapıldığının ispat edilememesi sebebiyle davanın kabulüne, alt işverenlik muvazaalı olduğundan davacının belediyedeki işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı Mamak Belediye Başkanlığı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli sebeple feshedilip edilmediği ile davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasındadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. 4857 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca aynı yasanın 18. maddesi kapsamında kalan işçinin iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshetmek isteyen işveren, fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Yazılı fesih bildiriminin de, fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde içermesi zorunludur. Yazılı şekil şartına uymamak ve yazılı fesih bildiriminde, fesih sebebinin açık ve kesin olarak gösterilmemesi, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesi anlamında feshin geçersizliği sonucunu doğurur.

Yine aynı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Yine aynı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Öte yandan, alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanun'da düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin ispatlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.