muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2757, Karar No: 2012/5625, Tarih: 14.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/2757 E.  ,  2012/5625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARASU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/11/2011

Yanlar arasında görülen tazminat davası sonunda, yerel mahkemece  davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili  tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,  Tetkik Hakimi  raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava,  çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle, kaydının terkinine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği iddiasına dayalı tazminat isteğine ilişkindir.

DavalıH., B.Y.’nın 60. maddesi uyarınca 1 ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini tapunun yolsuz biçimde oluştuğunu, tapusu iptal edilen bölümün tescil dışı bırakıldığını, davacının bayiine (satıcısına) karşı dava açması gerektiğini,H.ye husumet yöneltilemeyeceğini, kıyıların özel mülkiyete konu teşkil  etmediğini, Anayasanın 43, Tapu Kanununun 33, Kadastro Kanununun 16.maddelerine göre tapunun iptalinde kamu yararı bulunduğunuH.ye kusur izafe edilemeyeceğini bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İddianın içeriğine ve ileriye sürülüş biçimine göre davada  mülkiyet hakkının yitirilmesi nedeniyle  bedel istendiği açıktır.

Bilindiği ve 28.11.1997 gün 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da ifade edildiği üzere kıyılar, doğal nitelikleri itibarıyla özel mülkiyete konu olamayacak yerlerdendir. Kıyılar, herhangi bir tahsis işlemine gerek olmaksızın doğrudan doğruya herkesin serbestçe yararlanmasına sunulmuş sahipsiz kamu mallarıdır.

Bunun sonucu olarak da, kıyıların zamanaşımı yolu ile kazanılması,  tapu sicili hükümlerine bağlı tutulması, haczedilmesi mümkün değildir. Kıyılar, bu özelliklerinden dolayı Anayasanın 43.maddesinde  ayrı bir bölümde düzenlenmiş ve bu düzenlemede yukarıda sayılan nitelikler vurgulanmıştır.

Bunun sonucu olarak da, kıyıların zamanaşımı yolu ile kazanılması,  tapu sicili hükümlerine bağlı tutulması, haczedilmesi mümkün değildir. Kıyılar, bu özelliklerinden dolayı Anayasanın 43.maddesinde  ayrı bir bölümde düzenlenmiş ve bu düzenlemede yukarıda sayılan nitelikler vurgulanmıştır.

Öte yandan, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla  iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa md. 35/1 AİHS ek protokol 1-1) Türk Medeni Kanununun 683.maddesinde de  bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde  o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebileceği hüküm altına alınmıştır. Bütün bunların yanında mülkiyet hakkı kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir ya da tamamen kaldırılabilir. Ancak bu sınırlandırma ya da kaldırma  gerçekleştirilirken T.C. Anayasasının 90/5.maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan AİHS hükümleri gereğince AİHM tarafından oluşturulan 30.05.2006 tarih ve 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere “…bir kişiyi mülkünden  yoksun bırakan bir önlemin…” “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği…”  bu  önlem  alınırken  “  başvurulan yollar  ve   gerçekleştirilmesi   amaçlanan hedef  arasında   makul  bir  denge olması  gerektiği...” kişinin “ ... kişisel  ve  haddinden  fazla   yük  taşıma  zorunda  kalması  halinde   gerekli  dengenin  kurulamayacağı  açıktır. Bir  başka  ifadeyle  kamu  yararı  ile  mülkiyet  hakkından  kısmen veya  tamamen  yoksun  bırakılan  kişinin  menfeatı  arasında makul, kabul  edilebilir, hak ve  adalet  dengesini sağlayacak bir oranın   kurulması  asıldır.

Bu   arada  üzerinde durulması gereken   konulardan  biri  de;  çekişme  yaratılan tapu   kaydına  bağlanan ve böylece kişi  adına mülkiyet  hakkı oluşturulan kıyı  kapsamındaki  yere  ait tapunun  niteliğinin  belirlenmesidir.

Bu   arada  üzerinde durulması gereken   konulardan  biri  de;  çekişme  yaratılan tapu   kaydına  bağlanan ve böylece kişi  adına mülkiyet  hakkı oluşturulan kıyı  kapsamındaki  yere  ait tapunun  niteliğinin  belirlenmesidir.

Devlet tarafından  verilen  doğru esasa  ve geçerli  kayda  dayalı  iptali  sağlanan  mülkiyet hakkına değer  verileceği  kuşkusuzdur. Böyle  bir  yer  kıyı  kapsamında   kalmakla, özel mülkiyet kapsamından çıkarılarak  kamu  malı  niteliğini kazanmakla  birlikte, kişinin  ya  da  kişilerin  söz   konusu   tapuya   dayalı  hakkının  yukarda   ifade  edildiği  gibi hukuki  güvenlik ilkesinin  sonucu  olarak korunması  gerektiği muhakkaktır. Aksi   düşünce  tarzının, devletin, verdiği tapunun geçersizliğini  ileri  sürerek, hiçbir  karşılık ödemeksizin  iptalini   istemesi, zamanında geçerli bir şekilde ve kayda dayalı olarak oluşturulan mülkiyet hakkı ile  bağdaşmayacağı  gibi, kamu vicdanını yaralaması yanında hukuk devleti ilkesini de zedeleyen  bir  tutum oluşturacaktır. Tüm  bunların  yanında  4721  sayılı  Türk  Medeni  Kanununun “ sorumluluk” kenar  başlığını  taşıyan  1007.  maddesi “ tapu  sicilinin  tutulmasından doğan bütün   zararlardan devlet  sorumludur” hükmünü  içermektedir. Devletin  buradaki sorumluluğu kusursuz  sorumluluktur. Kusursuz  sorumluluk, tapu  siciline bağlı  çıkarların   ve  ayni  hakların  yanlış  tescil  sonucu  değişmesi ya da  yitirilmesi  ile  bu  haklardan   yoksun   kalınması  temeline  dayanır. Çünkü  sicillerin  doğru  tutulmasını  üstlenen  ve  taahüt eden  devlet, gerçeğe  aykırı  ve  dayanaksız   kayıtlardan  doğan  zararları  da  ödemekle   yükümlüdür. Bu  itibarla  kadastro  görevlilerinin  dayanaksız  ya da  gerçek   duruma  uymayan  kayıtlar  düzenlemeleri  ve taşınmazın niteliğinde yanlışlık  yapmalarını da aynı kapsamda  düşünmek  gerekir. Zira  tapu   işlemleri kadastro  tespiti  işlemlerinden  başlıyarak  birbirini   takip  eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamalarındaki kadastro işlemleri ile tapu   işlemlerinin  bir  bütün   oluşturduğu  kuşkusuzdur.

Somut olaya  gelince; çekişmeli  421 sayılı  parselinH. tarafından Karasu Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1988/250  esas  sayılı  dava  sonunda,  taşınmazın  2510 m²'lik  bölümünün  kıyı  kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptaline ilişkin kararın 1994 yılında kesinleştiği, taşınmazın tapulama suretiyle 26.02.1970 tarihinde davacıların miras bırakanı adına tescil edilmiş olduğu, taşınmaz davacıların murisi adına kayıtlı iken yukarıda sözü edilen ilam 25.3.2008 tarihinde infaz edilerek 2510 m²'lik bölümünün davacıların tapusundan terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, davalıH. zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de, terkin tarihine kadar davacıların tapu maliki olması, bir kimsenin kendi adına kayıtlı taşınmaz bedeli için dava açmasına olanak bulunmaması ve zararın terkinle gerçekleştiği gözetildiğinde, zamanaşımının tapunun terkin tarihinden itibaren başlatılması gerektiği açık olup, terkin tarihi olan  25.3.2008 ile dava tarihi gözetildiğinde zamanaşımının geçmediği açıktır.

Öte yandan, özel mülkiyete konu teşkil etmeyecek nitelikteki taşınmazın kadastro ekibinin hatalı işlemi sonucu kişi adına tescil edilmesi işlemi, Devletin resmi görevlileri tarafından yapılmış olup, daha sonra kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle yineH. tarafından açılan dava sonucu tapunun iptalinin sağlanması kusurlu bir davranış olduğu gibi,H.nin 1994 yılında kesinleşen ilamı uzun yıllar infaz ettirmemekle kusurlu davrandığı da tartışmasızdır.

Tüm bu açıklamalar ışığında olaya bakıldığında; mülkiyet hakkı elinden alınan kimseye bir bedel ödenmesi gerektiği tartışmasız olup, davacının zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca kendi âkidine müracaat etme olanağına sahip olması, haksız eylemi nedeniyle ya da kusursuz sorumluluktan ötürüH.'ye karşı dava açmasını engellemeyeceği  gibi  Anayasanın  129. maddesinin  dördüncü  fıkrasında  yer   alan   memurlar  ve  diğer  kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat   davalarının, kendilerini  rücu  edilmek  kaydıyla  ancak  Devlete  karşı  açılabildiği  şeklindeki  hüküm gözetildiğinde, iş  bu davanın müstakil olarakH.'ye  karşı  açılması mümkün olduğu gibi, taşınmazı satan kişilere karşı da açılması mümkündür. Hatta, davacı dilerse her ikisine birden de dava açabilir.

Dolayısı ileH.ye karşı açalan dava sonucunda bedele hükmedilmiş olması kural olarak doğrudur. Ancak mahkemece bedelin belirlenmesi bakımından yapılan incelemenin hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki; Davanın konusu olan bir taşınmazın değeri belirlenirken; cins ve nev'i, yüzölçümü, değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurları, varsa imar durumu vergi beyanı, resmi kurumlarca yapılmış değer takdirleri, arazilerde taşınmaz malın mevki ve koşullarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getirebileceği net gelir; arsa ise emsal satışlara göre olması gereken satış değeri, taşınmazda yapı var ise, resmi birim fiatları, maliyet hesapları ve yıpranma payı ile bedelin saptanmasında etkili olacak diğer objektif ölçülerin gözönüne alınmasında zorunluluk vardır.

Bunun sonucu olarak, arsa niteliğindeki taşınmazın emsalinin üstün ve eksik yönleri belirlenip karşılaştırma yapılarak zeminine, resmi birim fiatları esas alınıp yıpranma payının düşülerek üzerindeki muhdesat durumuna göre değerinin saptanması; taşınmazın tarım arazisi olması halinde net gelir üzerinden bilimsel yollarla değerinin belirlenmesi; her iki halde de yıpranma payının varsa değer kaybının düşülmesi, emsalin zorunluluk olmadıkça yakın ve benzer bölge ve yüzölçümlü olması, bu konuda taraflara emsal gösterme olanağının tanınması; bu yönden mahkemece de re'sen araştırma yapılması, bilirkişi kurullarının açıklanan hususları irdelemeye, saptamaya ve değerlendirmeye yetkin, sıfat ve yeteneğe sahip uzman bilirkişilerden oluşturulması icap eder.

Esasları yukarıda gösterilen tespitler yapılırken çekişmeli taşınmazın niteliğinin diğer deyişle arsa veya arazi olduğunun 17.4.1998 tarih 1996/3 esas ve 1998/1 sayılı İnançları Birleştirme Kararı içeriği ve sonucu ile birlikte gözetilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur. Diğer yandan, Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararında değinildiği gibi, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı (1/1000 ölçekli) imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerlerde bulunması; imar planında yer almayan taşınmazın arsa sayılabilmesi için ise, belediye veya mücavir alan sınırları içinde ve belediye hizmetlerinden yararlanan meskun yerler arasında yer alması zorunluluğu da dikkate alınmalıdır.

Hal böyle olunca, yukardaki ilkeler uyarınca belirlenecek bedele hükmedilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Hazinenin temyiz itirazları yerindedir; kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA,  14.5.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10813, Karar No: 2017/1787, Tarih: 21.02.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/10813 E.  ,  2017/1787 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davalıların maliki ve sigortacısı olduğu otobüste yolcu olarak bulunan müvekkillerinin iki taraflı trafik kazası sonucu üçer gün iş ve güçlerinden yoksun kalacak şekilde yaralandığını, elem çektiğini beyanla her bir müvekkili için ayrı ayrı 1.000’er TL maddi, 5.000’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle davacı ... hakkındaki maddi tazminat talebini toplam 21.673 TL’ye yükseltmiş, davacılar.... ve... bakımından maddi tazminat talebinden vazgeçmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin manevi tazminattan sorumlu olmadığını, davacıların olay ile zarar arasındaki illiyet bağını kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı... Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd Şti vekili, davacıların cismani zararı oluşmadığını, manevi tazminat talep edilemeyeceğini, kazada müvekkili şirkete ait aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı aracın kusuru olmadığından bahisle davacının davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle işgöremezlik tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

818 sayılı BK.'nun (6098 sayılı TBK’nun 74. maddesi) “ceza hukuku ile medeni hukuk arasında münasebet” başlıklı 53. maddesi: “Hakim, kusur olup olmadığına yahut haksız fiilin failinin temyiz kudretine haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair ahkamiyle bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararıyla da mukayyet değildir. Bundan başka ceza mahkemesi kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez.” hükmünü içermektedir.

Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir.

Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).

Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).

Mahkemece hükme esas alınan ATK raporunda murisin yolcu olarak bulunduğu, davalıların maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu otobüsün sürücüsü ....’in kusursuz, dava dışı karşı aracın sürücüsü ....’ın %100 kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davaya konu trafik kazası ile ilgili ceza dosyasında keşif sonucu aldırılan bilirkişi raporunda ise dava dışı karşı aracın sürücüsü .... asli kusurlu, davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu, davalıların maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu otobüsün sürücüsü Şevket tali kusurlu bulunmuş, hüküm Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından 11.07.2013 tarihinde onanmıştır. Ceza dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu arasındaki kusur oranlarına ilişkin çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru olmayıp rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Kaldı ki, davacılar davalıların maliki ve sigortacısı olduğu otobüste yolcu olarak bulunmakta olup, davalı otobüs maliki yönünden 6102 sayılı TTK'nun 914 (eski 806) vd maddelerinde düzenlenen taşıma kurallarına göre taşıyan olarak doğan zarardan kusursuz sorumluluğunun da tartışılması gerekir. Bu durumda mahkemece, İTÜ'den veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti

Müdürlüğü’nden seçilecek uzman bilirkişi kurulundan alınacak bilirkişi raporu ile bilirkişi raporu içeriği, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamına göre tarafların olaydaki kusur oranları hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip kusur yönünden meydana gelen çelişkiler giderilerek, davalı otobüs işleteni yönünden 6102 sayılı TTK'nun 914 (eski 806) vd maddeleri de tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup hükmün bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 21.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2939, Karar No: 2014/3197, Tarih: 25.02.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/2939 E.  ,  2014/3197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çanakkale İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2012

NUMARASI : 2011/252-2012/271

Davacı, Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 20/04/1982, yaşlılık aylığı başlangıç tarihinin 01/10/2011 tarihi olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-SGK temyizine gelince; Davacı, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının başlangıç tarihinin 20.04.1982 olduğunun ve 01.10.2011 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının 20.04.1982 – 02.02.1988 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 20.04.1982 – 02.02.1988 tarihleri arasındaki sigortalılığının, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı bulunmadığından ve kazancının GMSİ olmasından dolayı davalı Kurum tarafından iptal edildiği ve tahsis talebinin de yaşlılık aylığı şartları bulunmadığından reddedildiği, mahkemece ilgili vergi dairesine yazılan yazıya; davacının 01.01.1982 – 31.12.1997 tarihleri arasındaki vergi kaydının zirai kazanç dolayısıyla olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda; davacı tarafından talep edilen dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olabilmek için gelir vergisi mükellefi olma veya gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma şartı bulunduğu, davacının ise talep ettiği dönemdeki vergi kaydının zirai kazançtan kaynaklandığı, bu dönemde meslek kuruluşuna da kayıtlı olmadığı, dolayısyla davacının, 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi gereğince sigortalı olabilmek için aranılan şartları taşımadığı, sonradan prim ödenmesinin de sigortalılık koşulları bulunmayan davacıya zorunlu ya da isteğe bağlı sigortalılık da sağlamayacağı gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 25/02/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6718, Karar No: 2024/10065, Tarih: 26.06.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/6718 E.  ,  2024/10065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1448 E., 2024/472 K.

KARAR : İstinaf başvurularının esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 10. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/83 E., 2022/139 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı işyerinde 24.07.2020 tarihli gemiadamı belirli süreli (6 ay süreli) hizmet sözleşmesi uyarınca; 24.07.2020-06.09.2020 tarihleri arasında uzun yol kaptanı olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin bitiş tarihi 23.01.2021 olmasına rağmen davalı işveren tarafından 06.09.2020 tarihinden itibaren sefere çıkartılmadığını ve haklı bir sebep olmaksızın iş sözleşmesinin sona erdiğini, işverence sürelere uyulmamasından dolayı müvekkilinin belirli süreli iş sözleşmesinin bitiş tarihine kadar bakiye süre ücreti alacağı bulunduğunu, aylık toplam ücretinin 5.500,00 USD olduğunu ileri sürerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 438 inci maddesi gereğince bakiye süre ücreti tutarında tazminat ve haksız fesih tazminatı alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı Şirkete ait ... isimli gemide 23.07.2020-06.09.2020 tarihleri arasında uzak yol gemi kaptanı olarak görev yaptığını, davacının 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun (854 sayılı Kanun) 1 inci maddesi uyarınca işveren vekili konumunda olduğunu, gemi işletmeciliği uygulamasında 6 aylık iş sözleşmesi yapıldığını, uygulamada 6 aylık bir çalışmanın söz konusu olamayacağını, yük buldukça geminin yola çıktığını, süreklilik bulunmadığını, davacının sözlü olarak istifa ederek işten ayrıldığını, işveren vekili konumunda bulunan davacının iş güvencesi hükümlerinden faydalanamayacağı, bakiye süre ücreti tutarında tazminat ve haksız fesih tazminatına hak kazanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI