muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/40927, Karar No: 2017/17095, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/40927 E.  ,  2017/17095 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7284, Karar No: 2021/1856, Tarih: 18.02.2021

**16. Ceza Dairesi         2020/7284 E.  ,  2021/1856 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : İstinaf talebinin esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanığın silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan mahkumiyetine dair verilen Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2017 tarih 2017/95 esas 2017/185 sayılı hükmü ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 13.10.2017 tarih 2017/1579 esas 2017/1721 sayılı kararının, Dairenin 2017/4203 esas 2018/5142 sayılı bozma kararı ile ortadan kalkacağı gözetilerek bozmaya uyulmak suretiyle örgüt üyesi olduğu kabul edilen sanığın anılan suçtan mahkumiyetiyle ilgili olarak yeniden 5271 sayılı CMK’nın 280/2. maddesi gereğince hüküm kurulması gerekirken bundan zuhul ile yazılı olduğu biçimde istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi ile yetinilmesi,

2-Sanığa isnat edilen “silahlı terör örgütü üyeliği” suçunun niteliği dikkate alındığında, CMK'nın 150. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca hakkında müdafii görevlendirilmesinin zorunlu olduğu ve sanık müdafiinin karar celsesinde sunmuş olduğu mazeret dilekçesinde yokluğunda karar verilmeyerek yeni duruşma günü talik edilmesini talep etmesine rağmen, “yokluğunda karar verilmesini talep ettiği ve Yargıtay bozma ilamının da sanık aleyhine olmadığı” belirtilerek, bozma ilamında belirtildiği üzere duruşmada okunan belge ve beyanlara karşı sanık ile müdafiinin diyecekleri de sorulmaksızın, Anayasanın 36, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde teminat altına alınan adil yargılanma ilkesine aykırı olacak ve savunma hakkının kısıtlanmasını doğuracak biçimde mazeret dilekçesi dikkate alınmayarak sanık hakkında yargılamaya devamla mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle CMK'nın 150/3, 188/1, 197/1 ve 289/1-a-e maddelerine muhalefet edilmesi;

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükmün CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304/1. maddesi uyarınca dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/919, Karar No: 2024/1719, Tarih: 25.03.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/919 E.  ,  2024/1719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/195 E., 2023/531 K.

Dosyanın incelenmesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin 16.12.2020 tarihli ve 2019/1387 Esas, 2020/956 Karar sayılı kararının Dairemizce davalı tarafın istinaf başvurusunun değerlendirilmemiş olması gerekçesi ile bozulmasına karar verildiği, bozma kararı sonrasında Bölge Adliye Mahkemesince davalı tarafın istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesinin 26.10.2023 tarihli ve 2023/195 Esas, 2023/531 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 373/4 üncü maddesine göre Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Ancak eldeki uyuşmazlıkta Dairemizce verilen bozma kararı Bölge Adliye Mahkemesi kararına ilişkin olup İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin değildir. O halde, daha önce Yargıtay denetiminden geçmemiş olan İlk Derece Mahkemesi kararı 6100 sayılı HMK'nın 341/1 inci maddesi gereğince öncelikle istinaf incelemesine tabi olduğundan, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan sebeple;

Dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere MAHKEMESİNE İADESİNE,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11874, Karar No: 2013/18583, Tarih: 04.11.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/11874 E.  ,  2013/18583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1) Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 8.04.2011 gününde belediye imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı hususlarının ilgili Belediye Başkanlığından sorulmasından,

2) Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazın ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı araştırılmasından,

3) Değerlendirme tarihi olan 2011 yılında, dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazın, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenilmesinden,

4) Şehir Hali Hazır Haritası üzerinde dava konusu taşınmaz ile somut emsal kabul edilen taşınmazın birbirlerine olan mesafeleri ve bu taşınmazların ilçenin merkezi yerlerine (Adliye Hükümet Konağı, Belediye Binası gibi) olan uzaklıklarının fen bilirkişisine işaret ettirilmesinden,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/143, Karar No: 2021/672, Tarih: 23.12.2021

**Ceza Genel Kurulu         2021/143 E.  ,  2021/672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 6. Ceza Dairesi

Yağma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda değişen suç vasfına göre nitelikli hırsızlık suçundan sanık ...’in TCK’nın 142/1-b, 143/1, 43/1, 168/1, 62, 50/1-a, 52/2 ve 58. maddeleri uyarınca 6.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının mükrerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin Karabük Ağır Ceza Mahkemesince kurulan 13.03.2014 tarihli ve 12-23 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 17. Ceza Dairesince 05.02.2018 tarih ve 26703-1058 sayı ile;

“1- Sanığın 28.05.2013 tarihinde müştekinin işlettiği tekel büfesine gelerek müştekinin olmayıp işçisi olan tanık ...'ın bulunduğu bir sırada tanığa hitaben ‘...'e söyleme, aramızda kalacak’ diyerek müştekiyi kastedip aldığı biraları müşteki ...'na söylememesi hususunda tanığa telkinde bulunduğu, 29.05.2013 tarihinde ise yine müştekinin olmayıp işçisi tanık ...'ın bulunduğu bir sırada tekel büfesine gelip 1 adet 50'lik Yeni Rakı, 4 adet kutu ... bira ve 2 adet Marlboro marka sigara alan ve tanık ...'ın kolundan tutarak ‘Seni döverim, bunlar aramızda kalacak, Safranbolu'da birisi duyarsa seni rahat bırakmam’ dediği ve aldığı malzemelerin ücretini ödemeden ... yerinden ayrıldığı, aynı gün akşam saatlerinde tekrar gelen sanığın bu kez üç adet ... kutu bira ve üç adet Parliament marka sigara aldığı, yine müştekinin olmadığı zamanda tanık ...'ın ‘... Abi veresiye vermiyor, kızıyor, onu ara öyle al’ demesi üzerine tanığa hitaben ‘Bana mı vermeyecek’ şeklinde cevap vererek yine ödeme yapmadan ... yerinden ayrılması şeklindeki eylemin bir bütün hâlinde yağma suçunu oluşturduğu, zira, sanığın özellikle 29.05.2013 günü saat 12.00 sıralarında gerçekleştirdiği eyleminde açıkça olayın mağduru konumundaki tanık ...'ın rızası hilafına almış olduğu malları ... yerinden alıp götürmesine mani olmaması için tehditte bulunması karşısında hatalı hukuki nitelendirme ile eylemin hırsızlık olarak değerlendirilip buna göre hüküm kurulmuş olması;

Kabule göre de;

2- Sanık hakkında hırsızlık suçundan temel ceza belirlenirken alt sınırdan hüküm kurulduğu hâlde, suçun gece vakti işlenmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 143. maddesi uyarınca cezadan artırım yapılırken yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden üst sınırından artırım yapılması,

3- Sanık hakkında hükmedilen sonuç cezanın adli para cezası olması nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,” isabetsizliklerinden cezayı aleyhe değiştirmeme yasağı gözetilmek suretiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3- Sanık hakkında hükmedilen sonuç cezanın adli para cezası olması nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,” isabetsizliklerinden cezayı aleyhe değiştirmeme yasağı gözetilmek suretiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece 22.05.2018 tarih ve 138-117 sayı ile sanığın nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-d-h, 168/3, 62, 50/1-a, 52/2 ve CMK’nın 226/son maddeleri uyarınca 6.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 26.01.2021 tarih ve 334-721 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 19.02.2021 tarih ve 60098 sayı ile;

“Karabük Ağır Ceza Mahkemesinin 22.05.2018 tarih ve 2018/138 Esas, 2018/117 Karar sayılı ilamı ile sanığın mahkûmiyetine karar verildiği,

Mahkeme tarafından; ‘Dair, sanık müdafisi Av. ...'nin yüzüne karşı, mağdur ve sanığın yokluğunda, iddia makamında Cumhuriyet savcısı (192079) ...'ın huzuru ile isteme uygun karar yüzüne karşı verilenler bakımından tefhimden, yokluğundan verilenler bakımından tebliğden itibaren 7 gün içerisinde mahkememize ya da en yakın bir mahkemeye başvurularak mahkememize gönderilmek üzere bir dilekçe verilmesi veya zabıt katibine bir beyanda bulunmaları suretiyle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince daha önce temyiz incelemesinden geçen ve henüz kesinleşmeyen karar nedeniyle Yargıtay ilgili ceza dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup gerekçesi ana çizgileri ile anlatıldı.’ ibaresinin karara yazıldığı,

22.05.2018 tarihinde yüze karşı verilen hükmü sanık müdafisinin CMUK'nın 310/1. maddesinde düzenlenen 7 günlük yasal süreden sonra 30.05.2018 tarihli dilekçe ile süresinden sonra temyiz etmesi nedeniyle, Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından düzenlenen 05.09.2018 tarihli tebliğname ile sanık müdafisinin temyiz isteminin reddine karar verilmesinin talep edildiği,

Yüksek Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 26.01.2021 tarih ve 2020/334 Esas, 2021/721 Karar sayılı ilamı ile; hükmün onanmasına’karar verildiği anlaşılmıştır.

Yüksek Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 26.01.2021 tarih ve 2020/334 Esas, 2021/721 Karar sayılı ilamı ile; hükmün onanmasına’karar verildiği anlaşılmıştır.

Ceza muhakemesi sistemimizde hükümlerin temyiz edilebilmelerinin kural, temyiz edilememelerinin ise istisna oluşu, hukuk normlarının yorumlanmasında, Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen ‘Hak arama hürriyeti’ ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hüküm altına alınan mahkemelere erişim hakkının gözetilmesi gerekliliği, Sözleşmeye ilişkin Ek 7 numaralı Protokolünün ‘Cezai Konularda Temyiz Hakkı’ başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında; ilgili kişinin hakkında kurulan hükmü daha yüksek bir mahkemeye inceletme hakkının bulunduğuna ilişkin düzenlemeler birlikte dikkate alındığında, kamu davasının asli bir süjesi olan sanığın, adil yargılanma ilkesi çerçevesinde etkin bir şekilde temyiz kanun yoluna başvurma hakkı olduğunda herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte, 5271 sayılı CMK’nın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı CMUK'nın yürürlükten kaldırılmasına rağmen 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası ile, bölge adliye mahkemelerinin Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddelerinin uygulanacağına ilişkin istisnai bir düzenlemeye yer verilmesi nedeniyle, somut olayda, 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, temyiz süresinin 1412 sayılı CMUK'nın 310. maddesine göre bir hafta olduğu, ayrıca, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başlama tarihinden sonra 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanacağı hâllerde, temyizde sebep gösterme zorunluluğunu da dikkate alan kanun koyucu, 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nın 291. maddesinde değişiklik yaparak 05.08.2017 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından temyiz süresini yedi günden on beş güne çıkarmış ise de, 1412 sayılı CMUK'nın temyiz süresine ilişkin hükümlerine de atıf yapma imkanı bulunduğu hâlde bilinçli bir şekilde bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediğinin anlaşılması karşısında, sanık müdafisinin yüzüne karşı verilen ve kanun yolu bildirimi de yasaya uygun şekilde yapılan karara yönelik 7 günden sonra gerçekleştirdiği temyiz isteminin süresinden sonra olduğu ve bu nedenle temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği,” görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 06.04.2021 tarih ve 10328-6756 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 06.04.2021 tarih ve 10328-6756 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında nitelikli hırsızlık suçundan verilen 13.03.2014 tarihli mahkûmiyet hükmünün, sanık müdafisinin temyizi üzerine Özel Dairenin 05.02.2018 tarihli ilamı ile bozulması sonrasında, bozmaya uyan Yerel Mahkemece 22.05.2018 tarihinde sanığın nitelikli yağma suçundan mahkûmiyetine karar verildiği, yüze karşı verilen bu hükmün sanık müdafisi tarafından 30.05.2018 tarihinde temyiz edildiği anlaşılan dosyada; temyiz süresinin 1412 sayılı CMUK'nın 310 ve 311. maddeleri uyarınca "bir hafta" mı, yoksa 05.08.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 291. maddesinin 1. fıkrası uyarınca "on beş" gün mü olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanığın, nitelikli hırsızlık suçundan TCK’nın 142/1-b, 143/1, 43/1, 168/1, 62, 50/1-a, 52/2 ve 58. maddeleri uyarınca 6.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının mükrerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

Hükmün sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 17. Ceza Dairesince 05.02.2018 tarih ve 26703-1058 sayı ile bozulmasının ardından devam olunan yargılama sonucunda, bozmaya uyan Yerel Mahkemece 22.05.2018 tarih ve 138-117 sayı ile, sanığın nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-d-h, 168/3, 62, 50/1-a, 52/2 ve CMK’nın 226/son maddeleri uyarınca 6.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kısa kararın hazır bulunan sanık müdafisinin yüzüne karşı verildiği,

Kısa kararın son paragrafında; “Dair, sanık müdafisi Av. ...'nin yüzüne karşı, mağdur ve sanığın yokluğunda, iddia makamında Cumhuriyet savcısı (192079) ...'ın huzuru ile isteme uygun karar yüzüne karşı verilenler bakımından tefhimden, yokluğundan verilenler bakımından tebliğden itibaren 7 gün içerisinde mahkememize ya da en yakın bir mahkemeye başvurularak mahkememize gönderilmek üzere bir dilekçe verilmesi veya zabıt katibine bir beyanda bulunmaları suretiyle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1 maddesi gereğince daha önce temyiz incelemesinden geçen ve henüz kesinleşmeyen karar nedeniyle Yargıtay ilgili ceza dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup gerekçesi ana çizgileri ile anlatıldı. CMK 35/1 maddesi gereğince istemi üzerine sanık müdafisine karardan bir örnek verildi.” şeklinde açıklamaların bulunduğu,

Kısa kararın tefhim edildiği 22.05.2018 tarihinin Salı gününe denk geldiği, tefhimden itibaren bir hafta olan 29.05.2018 tarihinin de Salı gününe tekabül edip temyiz süresi içinde herhangi bir tatil günü bulunmadığı,

Sanık müdafisinin 30.05.2018 havale tarihli süre tutum dilekçesi ile temyiz talebinde bulunduğu, gerekçeli kararın 18.06.2018 tarihinde tebliğine rağmen ayrıntılı temyiz dilekçesi vermediği,

Anlaşılmaktadır.

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve Geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir.

1412 sayılı CMUK'da olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 5271 sayılı CMK’nın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı CMUK yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak yeni usul yasası sisteminde, yasa yolları içinde istinafa yer verilmesi ve bölge adliye mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra göreve başlaması nedeniyle 5320 sayılı Kanun'un “Temyiz ve karar düzeltme” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddeleri uygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamasından önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1412 sayılı CMUK’nın 305 ila 326. maddelerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Başka bir anlatımla, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Bu genel açıklamalardan sonra temyiz başvuru usulünün ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir.

Bu genel açıklamalardan sonra temyiz başvuru usulünün ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir.

Yargılama makamlarının verdikleri kararlarda bir aykırılık veya yanılma olması durumunda bu hataları giderme yetkisi "kanun yolu" adı verilen denetim ile sadece yargılama makamları tarafından yapılabilir. Kanun yolu, aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat olduğundan, bir insan hakkıdır (... - ... , Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, ... Yayınevi, ... 2017, s. 859, 860.).

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasa'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir",

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde ise;

“1. Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir...”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere Anayasa'nın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu vurgulanmış, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde yargılamada sanığa tanınması gereken asgari haklar belirtilerek adil yargılanma hakkının kapsamı belirlenmiştir.

Aynı şekilde, 25.03.2016 tarihi itibarıyla iç hukukumuzun bir parçası hâline gelen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) Ek 7 numaralı Protokolünün "Cezai Konularda Temyiz Hakkı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;

"Mahkeme tarafından ceza gerektiren bir suç nedeniyle mahkûm edilen herkes, mahkûmiyetinin veya hükmolunan cezanın yüksek bir mahkeme tarafından yeniden incelenmesini sağlama hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanımı, kullanımın dayanakları dâhil kanunla düzenlenir." hükmüyle ilgili kişinin hakkında kurulan hükmü daha yüksek bir mahkemeye inceletme hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Olağan kanun yollarından sayılan temyiz incelemesinin yapılabilmesi için bir temyiz davası açılmış olmalıdır. Temyiz davasının açılabilmesi için de, 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bozmadan önceki ilk karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 310. maddesine göre iki şartın varlığı gereklidir.

Bunlardan ilki istek şartıdır. Yargılama hukukunun temel prensiplerinden olan "davasız yargılama olmaz" ilkesine uygun olarak temyiz davasının kendiliğinden açılması mümkün olmayıp bu konuda bir talebin bulunması gereklidir.