muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/77, Karar No: 2024/429, Tarih: 12.09.2024

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, 04.10.2000-26.03.2002 döneminde esnaf sicil ve oda kaydının Bağ-Kur sigortalılığı için yeterli olmadığını, bu kayıtlarla birlikte talep tarihinden itibaren sigortalılığın başlatılacağını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda 07.09.1993-04.03.1996 tarihleri arasında ve 26.03.2002 tarihinden itibaren devam eden vergi mükellefiyeti, 09.08.1993 tarihinden itibaren devam eden meslek odası ve esnaf sicil kaydı bulunan ve 22.03.2005 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 26.03.2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak tescil edilen davacının 04.10.2000 ile 26.03.2002 tarihleri arası dönem yönünden Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilip verilemeyeceği; buradan varılacak sonuca göre davanın reddinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun (1479 sayılı Kanun) 24, 25 ve 26 ncı maddeleri.

2. Değerlendirme

1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelere kısaca değinilmelidir.

2. Bilindiği üzere sosyal güvenlik hakkı, temel insan haklarından olup uluslararası hukuk normları ve Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değişimi sosyal güvenlik haklarına olumlu yansımakla birlikte kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

3. 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17/07/1964 tarihli ve 506 sayılı, 02/09/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08/06/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17/07/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’un Geçici 20'inci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” yönünde düzenleme bulunmakta olup bu hüküm uyarınca davanın yasal dayanağı uyuşmazlık konusu dönem itibariyle mülga 1479 sayılı Kanun olmakla bu Kanun hükümlerinin incelenmesi gerekmektedir.

4. Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu zorunlu sigortalılık şemsiyesi altına en son alınan esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlara Kanun'da yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulama amacını taşımakta olup Kanun'un 26 ncı maddesinde sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, bu Kanun'a göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğu, aksi durumda Kurum tarafından resen tescil işlemi yapılacağı hükme bağlanmıştır.

5. Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 24 üncü maddesinde sigortalı olmanın koşullarına, 25 inci maddesinde sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihlerine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir. 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanun’un 24 üncü maddenin ilk şeklinde Bağ-Kur sigortalılığı için kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken, 25 inci maddede 24 üncü maddede belirtilen kimselerin meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı olacağı belirtilmiş; 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış, sadece Kanun'un temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 25 inci maddede ise 24 üncü maddede belirtilen kimselerin çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı olacağı kabul edilmiştir.

6. Daha sonra 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddesi tekrar değiştirilerek 24 üncü madde ile zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma kabul edilmiş, 25 inci maddede ise sigortalığın gelir vergisi mükellefi olanlar için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar için de kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı olacağı düzenlenmiştir.

7. 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, “...gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlar"ın sigortalı sayılacağı belirtilmiş, yine 3165 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ile değiştirilen 25 inci maddesinde ise gelir vergisi mükellefi olanların mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanların Esnaf ve Sanatkârlar siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılacakları hüküm altına alınmıştır.

8. Ancak 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 1479 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddelerinde tekrar değişiklik yapılmış ve gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkârlar siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olanların zorunlu Bağ-Kur sigortası sayılacağı; gelir vergisi mükellefi olanların mükellefiyet başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkârlar siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmak şartıyla talep tarihinden itibaren sigortalılıklarının başlatılacağı hükme bağlanmış ise de 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 08.08.2001 tarihinde yürürlüğü giren Anayasa Mahkemesinin 26.10.2000 tarihli ve 2000/61 Esas, 2000/34 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

9. 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamesinin iptalinden sonra 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddesinde bir kez daha değişiklik yapılmış, 24 üncü maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf ve sanatkârlar sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunmasının gerektiği, 25 inci maddesi ile de 24 üncü maddeye göre sigortalı sayılanlardan gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıklarının mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanların sigortalılıklarının ise Esnaf ve Sanatkârlar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmak şartıyla talep tarihinden itibaren başlatılacağı hükme bağlanmıştır.

10. Son olarak 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, “b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;

1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,

3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,

4) Tarımsal faaliyette bulunanlar sigortalı sayılırlar”. düzenlemesi yanında ayrıca sigortalılığın başlangıcı kenar başlığı ile 7 nci maddede sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, gelir vergisi mükellefi olanlar ile şahıs şirketlerinden kollektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin başladıkları tarihten; gelir vergisinden muaf olanların ise Esnaf ve Sanatkâr siciline kayıtlı oldukları tarihten itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

11. Buna karşın sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemelere yer verilen 1479 sayılı Kanun'da, mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun (506 sayılı Kanun) 79 uncu maddesine (5510 sayılı Kanun md. 86/9) paralel nitelikte bir hüküm bulunmadığı için geçmiş sigortalılık sürelerinin tespitine ilişkin kural olarak dava açılmasının mümkün olmadığını dikkate alan kanun koyucu, sigortalılık niteliğini taşıdıkları hâlde Kuruma tescil edilmemiş sigortalılara zaman zaman kendi ad ve hesabına bağımsız çalıştıkları süreleri borçlanma ve bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi olanağını tanımıştır.

12. Belirtilen düzenlemelerden ilki olan 1479 sayılı Kanun'a 2654 sayılı Kanun ile eklenen “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek geçici 13 üncü maddede tescilleri yapılmamış, ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 20.04.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

13. Daha sonra 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1 inci maddesinde ise, “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.04.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” hükmüne yer verilmiş ise de anılan Kanun Hükmünde Kararname yukarıda belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.

14. Anayasa Mahkemesinin 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi iptal etmesinden sonra benzer bir düzenlemeyi öngören 4956 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi ile 1479 sayılı Kanun'a eklenen geçici 18 inci maddede bu Kanun'a göre sigortalılık niteliği taşıdıkları hâlde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanun'a göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği düzenlenmiştir.

15. Nihayet 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un geçici 8 inci maddesinde de benzer yönde bir düzenleme yapılmış olup sözü edilen maddeye göre bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları hâlde bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğünün bu Kanun'un yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden başlayacağı, ancak bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentlerine göre sigortalı sayılanlardan bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren sigortalılıkları başlatılanların 04.10.2000-01.10.2008 tarihleri arasında vergi kayıtları bulunması hâlinde bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde talepte bulunmaları, tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içinde borçlanma tutarının tamamını ödemeleri hâlinde bu süreleri hizmetten saydırabilecekleri bildirilmiştir.

16. Tüm bu düzenlemelerde ortak nokta, tescilin belirtilen tarihlerden sonra yapılmasına karşın, Kanun'da tanınan süreler içinde borçlanma hakkının kullanılabilecek olmasıdır. Anılan hükümlerle belirtilen şartları yerine getiren kişiler maddelerde belirtilen sürelere ilişkin prim tutarlarını ödeyerek o döneme ilişkin süreleri sigortalı saydırabileceklerdir.

17. Vurgulanmalıdır ki, 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğinden 4956 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar olan dönem yönünden daha önce yürürlükte olan 1479 sayılı Kanun'un 3165 sayılı Kanun ile değişik 24 ve 25 inci maddelerine göre sigortalılık koşulları tespit edilmesi gerekmektedir. Buna göre 3165 sayılı Kanun ile değişik 25 inci madde doğrultusunda gelir vergisi mükellefi olanlar mükellefiyet başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf Sanatkârlar siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır. Bu durumda kanunlarla yapılan değişiklikler önceki mevzuatın öngördüğü koşullara sahip olan sigortalıların, sigortalılık niteliklerine son vermemekte, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Bağ-Kur sigortalılık niteliğini kazananlar yönünden yeni düzenlemeler içermektedir. Tersinin kabulü, kazanılmış hakları ortadan kaldırmak olur ki, bu durumun kabulüne imkân bulunmamaktadır.

18. Somut olayda 07.09.1993-04.03.1996 tarihleri arası ve 26.03.2002 tarihinden itibaren taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinden dolayı vergi mükellefiyet kaydı, 09.08.1993 tarihinden itibaren Esnaf ve Sanatkârlar sicilinde ve Ankara Umum Otomobilciler ve Şoförler Esnaf Odasında kaydı bulunan davacının 22.03.2005 tarihinde Kurum kayıtlarına giren Bağ-Kur giriş bildirgesi ile 26.03.2002 tarihi itibari ile 1479 sayılı Kanun kapsamında tescilinin yapıldığı ancak davacı tarafından tescilinin sicil ve oda kayıt tarihinden itibaren başlatılması gerektiği ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 04.10.2000-26.03.2002 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

19. Şu hâlde yukarıda değinilen mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; yapılan araştırmalarda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı ile davacının Esnaf Sanatkârlar sicili ve kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının yanı sıra zorunlu sigortalılık için gerekli olan kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun da gerçekleşmiş olduğu, uyuşmazlık konusu dönemde zorunlu sigortalılık için 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile değişik 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi gereğince gelir vergisi kaydı, Esnaf ve Sanatkârlar sicili kaydı veya kanunla kurulu meslek kuruluş kayıtlarından yalnız birinin yeterli olduğu, 3165 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ile değiştirilen 25 inci maddede ise gelir vergisi mükellefi olanların mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanların Esnaf ve Sanatkârlar siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılacağı hükme bağlanmış olmakla uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte olan mevzuatın öngördüğü koşullara sahip olan sigortalıların 3165 sayılı Kanun ile değişik 25 inci madde gereği kendiliğinden sigortalı sayılacağı, uyuşmazlık konusu dönemden sonra yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile yapılan değişiklerin ve 4956 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'a eklenen geçici 18 inci madde ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 8 inci maddesinin somut uyuşmazlıkta uygulanamayacağı, bu nedenle Özel Daire bozma kararının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

20. Hâl böyle olunca usul ve yasaya uygun olan direnme kararı onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan direnme kararının ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6287, Karar No: 2017/8603, Tarih: 10.07.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/6287 E.  ,  2017/8603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı erkek tarafından, davalı kadın aleyhine daha önce Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesine dayanarak anlaşmalı boşanma davası açılmıştır. Yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilerek tarafların anlaşmalı olarak boşanmalarına karar verilmiştir. Daha sonra yerel mahkeme kararını davalı kadın temyiz etmiş ve dosya Yargıtaya gönderilmiştir. Yargıtay aşamasında taraflar 08.04.2014 ve 21.04.2014 tarihli dilekçelerinde birleştiklerini ve davadan feragat ettiklerini bildirdiklerinden dolayı,Yargıtay 2.Hukuk Dairesi tarafından yerel mahkeme kararı tarafların barışması ve davadan feragat etmeleri hususu gözetilerek yeniden bir karar verilmesi için 21.04.2016 tarihinde bozulmuştur.

Bu esnada, davacı erkek tarafından 08.08.2014 tarihinde iş bu dava açılarak, Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesinde yer alan "evlilik birliğinin temelinden sarsılması" sebebiyle boşanmalarına karar verilmesini istemiş; mahkemece; "ilk davada verilen kararın henüz kesinleşmediği, derdest olduğu" gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı erkek tarafından açılan ilk dava Türk Medeni Kanununun 166/3 maddesine dayalı olarak açılmıştır. İş bu dava ise Türk Medeni Kanununun 166/1 maddesine dayalı olarak açılmış ve davacı erkek tarafından açılan bu davada yeni vakıalara dayanılmıştır. Davacı erkek bu davada önceki davadaki olaylar dışında aldatma vakıasına dayanmıştır. Derdest bir davadan söz edilebilmesi için davaların taraflarının, konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekir. Bu sebeple derdest davadan söz edilemez. Mahkemece koşulları bulunmadığı halde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-ı ve 115. maddesi uyarınca davanın derdestlikten reddi doğru olmayıp, usul ve yasaya aykırıdır. O halde, işin esasının incelenmesi ve sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın derdestlikten reddi doğru bulunmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 10.07.2017 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2011/13538, Karar No: 2012/431, Tarih: 11.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13538 E.  ,  2012/431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın savunmasında suça konu yeri belediyeden kiraladığını savunması karşısında öncelikle suça konu yerin sanığa kiralanıp kiralanmadığının tespiti, kiralanmış ise kiralanan alan ile fiilen kullanılan alanın ve miktarının aynı olup olmadığının, kiralanandan fazla yer kullanılıyorsa bu alanda bina mahiyetinde bir yapının yapılıp yapılmadığının tespitini müteakip bina yapılmış ise sanığın bina yapmak suretiyle tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve binanın yapım tarihide araştırılarak sonucuna göre TCK'nın 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 11.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14164, Karar No: 2014/7749, Tarih: 21.04.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/14164 E.  ,  2014/7749 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/04/2013 tarih ve 2011/621-2013/210 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yurtdışından Türkiye'ye getirdiği malzemelerin davalı tarafından 485 EURO bedelle taşınması konusunda yanlar arasında elektronik posta ile mutabakat sağlandığını, davalının malzemeleri 18 ya da 19 Mayıs 2011 tarihinde teslim etmesi gerektiğini, davalının 3 palet malzemeden 2 palet malzemeyi 30 Mayıs 2011 tarihinde teslim edebildiğini, içinde 82 kg ısıtıcılar ve 4 parça Diabox 107 enstrüman kutuları ve ısıtıcı plakalar bulunan 3. paleti teslim edemediğini, müvekkilinin teslim edilemeyen malzemeyi yeniden almak durumunda kaldığını, davalının 3. paletin sonradan bulunduğunu bildirmesine rağmen yine de teslim edemediğini, teslim edilmeyen malzemenin ederinin 2.155,40 EURO olduğunu iddia ederek 2.155,40 EURO'nun 17.6.2011 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili; müvekkili şirketin taşımanın orgonizasyonunu yaptığını, taşımayı dava dışı Schenker Arkas Nakliyat ve Ticaret A....nin gerçekleştirdiğini, husumetin bu şirkete yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacıya verdiği 2 haftalık sürenin tahmini olduğunu, ... madde 19'a uygun olarak malların tahmini transit süresi içinde davalıya teslim edildiğini, kaybolan paletteki malzemenin yeniden siparişi üzerine müvekkilince havayolu ile derhal taşınarak 6.6.2011'de davacıya teslim edildiğini, kaybolan paletin de sonradan bulunarak davacıya bildirildiğini, davacının bulunan malzemeyi teslim almayarak veya satıcıya iade etmeyerek zarara kendisinin sebebiyet verdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin sorumlu olacağı varsayılsa dahi bunun 323,20 EURO ile sınırlı olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuş, karşı dava olarak da 323,20 EURO taşıma ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.