muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12623, Karar No: 2016/16635, Tarih: 27.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/12623 E.  ,  2016/16635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik hüküm, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece 02.06.2016 tarihli ek kararla temyiz talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili bu defa asıl hükümle birlikte ek kararı da süresi içinde temyiz etmiş, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, doya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket ile aralarındaki abonelik sözleşmesi gereğince düzenlenen faturalarda davalının haksız olarak kayıp- kaçak, sayaç okuma bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, PSH bedeli adı altında bedeller adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; bu bedellerin alınmasına dayanak yapılan ilgili sözleşme maddelerinin haksız şart olduğunun tespiti ile iptaline, bundan sonra bu isimler altında kesinti yapılmamasına, sözleşme tarihi ve dava tarihi arasında haksız yere tahsil olunan bedelere istinaden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 500,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; dosya üzerinden, Davacı tarafın iadesini talep ettiği alacak miktarının 3.480 TL'den az olması nedeniyle Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesine dava açılamayacağı gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; ek karar ile temyize konu kararın kesin olarak verilmesi nedeniyle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili bu red kararını da temyiz etmiştir.

1-Davada, abonelik sözleşmesi gereğince faturaya yansıyan kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedellerine ilişkin haksız şartların tespiti, bu maddelerin iptali ve ayrıca bu isimler altında bundan sonra kesinti yapılmaması ile fazla tahsil edilen miktardan şimdilik 500 TL'nin davalıdan tahsili talep edilmektedir. Görüldüğü üzere, davacının talebi sadece 500 TL ile sınırlı olmayıp, ileriye dönük ard etkisi yapabilecek belirli olmayan, devamlılık arz eden bir isteme ilişkindir.

Nitekim, Hukuk Genel Kurulunun 13.05.2009 tarih, 2009/13-122 E.-2009/189 K.sayılı, 13.10.2010 tarih, 2010/13-406 E.-2010/503 K.sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68/1 ve HUMK'nun 427.maddesinde belirtilen kesinlik sınırının eldeki davada gözetilmeden, davanın miktar ve değerine bakılmayarak, kararın temyizi kabil olduğunun anlaşılması karşısında, kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilmiş, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelenmesine geçilmiştir.

Bu nedenle, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68/1 ve HUMK'nun 427.maddesinde belirtilen kesinlik sınırının eldeki davada gözetilmeden, davanın miktar ve değerine bakılmayarak, kararın temyizi kabil olduğunun anlaşılması karşısında, kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilmiş, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelenmesine geçilmiştir.

2-Taraflar arasında düzenlenen elektrik abone sözleşmesi gereğince davacının meskeni ile ilgili abonelik nedeniyle düzenlenen faturada dava konusu bedellerin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 68/1.maddesinde; "Değeri 2.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe tüketim hakem heyetlerine, 3.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.000 TL ile 3.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.", aynı maddenin 4.bendinde "Bu madde de belirtilen parasal sınırları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298.maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır" hükmü getirilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde; abone sözleşmesinde yer alan kayıp-kaçak, sayaç okuma bedeli gibi dayanak yapılan ve faturaya yansıtılan madde ve sair düzenlemelerin haksız şart olduğunun tespiti ile iptalini ve ayrıca ileriye dönük olarak bundan sonra bu isimler altında kesinti yapılmamasını istemiş, ödenen bedellerden ise fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacının bu talepleri bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında kurulan sözleşme(abonelik) ilişkisi sırasında davalı tarafından kayıp-kaçak ve diğer bedellerin davacı tarafından ödeme yükümlülüğü altında olup olmadığı konusunda yaratılmış bir muaraza(çekişme) olduğu, davada da muarazanın(çekişmenin) giderilmesinin talep edildiği açıktır.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i(çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i(çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir.

Bu durumda, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi feshedilmediğine ve davacının sözleşme ilişkisine yönelik davalının muaraza yarattığı ileri sürülerek, muarazanın önlenmesi, sözleşmede yer alan haksız şartların tespiti ile iptali ile ileriye yönelik talep de bulunduğuna ve davanın müddeabihinin 3.480 TL'den az olmadığı anlaşıldığına göre, davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir, dava şartı oluşmuştur.

Hal böyle olunca, mahkemece; Dava tarihinden sonra 17.06.2016 tarihli R.G.de yayınlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Kanun ile değişik 6446 sayılı Kanun hükümleri de dikkate alınarak davacının istemi hakkında, davanın esasına girilerek oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya uygun görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle mahkemece verilen 03.02.2016 tarihli temyiz talebinin reddine dair ek kararın kaldırılmasına, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, dava konusu talebin ileriye dönük ard etkisi yapabilecek belirli olmayan, devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olması nedeniyle HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2406, Karar No: 2020/5040, Tarih: 09.06.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/2406 E.  ,  2020/5040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelemesi neticesinde;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000,00 TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen 1.600,00 TL adli para cezasına ilişkin hüküm ile iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan dolayı tayin edilen 1.600,00 TL adli para cezasına ilişkin hükmün, cezaların türleri ve miktarları itibarıyla temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk ...'ın temyiz talebinin tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hükmün temyiz incelemesi neticesinde;

Suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/3. maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Yasa'nın 66/1-e, 66/2 ve 67/4. maddelerinde öngörülen 7 yıl 12 aylık uzamış dava zamanaşımı süresinin suç tarihi olan 28/03/2012 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ...'ın temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan dolayı açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 09.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3355, Karar No: 2015/3880, Tarih: 19.03.2015

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/3355 E.  ,  2015/3880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... Köyü 787 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı, davalı ... ve asli müdahele talep eden Maliye Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Hükme esas bilirkişi kurulu raporunda, somut emsal alınan 1423,52 m² sulu tarla vasfındaki ... Köyü 2882 parsel sayılı taşınmazın 23.04.2010 tarihli satışına ilişkin akit tablosundan, 1/2 hissesinin 160.000,00 TL bedel ile üzerindeki mevcut ipoteğin hukuki vecibeleri de devredilmek suretiyle satıldığı, bu satışın şekli dikkate alındığında serbest satış olmadığı ve taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı kanaati uyandığından, bilirkişi kurulunun emsal seçimini isabetli yaptıklarından sözedilemez. Emsalin özel amaçlı olmayan, özel nitelikleri bulunmayan taşınmaz satışlarından seçilmesi gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre; Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1. fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin tespiti gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar gösterilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın gerçek değeri tespit edilmelidir.

Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2012 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın yer aldığı ilçede emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığının düşünülemeyeceği ve değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunun yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen rapora itibarla hüküm kurulması,

2-Kamulaştırma Yasasının 18. maddesi gereğince davalılardan ...'un payı, satış vaadi sözleşmesi nedeniyle mülkiyeti ihtilaflı olduğundan tespit edilen kamulaştırma bedelinin üçer aylık vadeli hesaba yatırılarak mülkiyet ihtilafı ile ilgili uyuşmazlığın sonucunda belli olacak hak sahibine ödenmesine karar verilmesi gerekirken, “... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/352 esas sayılı dosyası sonuçlanana kadar davalı ...'a ödeme yapılmamasına,” şeklinde hüküm kurulmuş olması,

3-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan haciz şerhlerinin kamulaştırma bedeline yansıtılmamış olması,

4-Davacı idare 6001 sayılı Yasanın 12. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde aleyhine karar ve ilam harcına hükmedilmesi,

5- Dava konusu aynı olup davalılar lehine tek maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı ...'e iadesine, 19.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7125, Karar No: 2021/11284, Tarih: 27.09.2021

**7. Ceza Dairesi         2020/7125 E.  ,  2021/11284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere, erteleme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Hapis cezasının yanında doğrudan tayin olunan adli para cezalarının da hapis cezasına ilişkin yasa yoluna tabi olması nedeniyle sanık hakkında tayin edilen 20,00 TL adli para cezası yönünden kesinleştirmeye dair 04/12/2020 tarihli işlem yok hükmünde kabul edilerek hükmün tamamı için yapılan incelemede;

1-Dava konusu eşyanın müsaderesi sırasında uygulama maddesi olan TCK'nun 54/4. madde ve fıkrası yerine TCK'nun 54. maddesinin gösterilmesi suretiyle CMK'nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

2-Hükmün İnegöl (kapatılan) 3. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2012/27 - 2013/13 Esas -Karar sayılı hüküm ile ilgili gereğinin takdir ve ifası için ihbarda bulunulması sırasında; anılan mahkeme kararı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı olduğu halde ertelenen karar şeklinde belirtilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca,

1-Hükmün müsadereye ilişkin paragrafından '' 54. maddesi '' ifadesinin çıkartılması, yerine '' 54/4. madde ve fıkrası '' ifadesinin eklenmesi,

2-Hükmün ihbarda bulunulmasına karar verildiği paragrafından ''ertelenen'' ifadesinin çıkartılması yerine ''hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen'' ifadesinin eklenmesi ve diğer kısımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.09.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6758, Karar No: 2022/8089, Tarih: 21.11.2022

**11. Hukuk Dairesi         2022/6758 E.  ,  2022/8089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 28.04.2022 tarih ve 2020/12 E. - 2022/772 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin 20.09.2022 tarihli ek kararı ile temyiz isteminin süresinden sonra yapıldığı gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup, bu kez ek kararın davalı vekilince temyiz edildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içerisine verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dava, faydalı model belgesinin hükümsüz kılınması, tecavüzün tespiti ile 2.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuşsa da, Bölge Adliye Mahkemesince verilen 20.09.2022 tarihli ek kararla temyiz talebinin süresinde yapılmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin süreden reddine karar verilmiştir.

Bu kez temyiz isteminin reddine dair ek karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince temyiz isteminin süre yönünden reddine ilişkin olarak verilen ek kararda hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen temyiz isteminin süre yönünden reddine ilişkin kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı davalıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 21/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2421, Karar No: 2016/14162, Tarih: 15.11.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/2421 E.  ,  2016/14162 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 15.09.1995-16.04.1999 tarihleri arasında...sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 15.09.1995- 16.04.1999 tarihleri arasında zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 19.04.1999 tarihli talebine göre oda kaydı dikkate alınarak 15.09.1995 tarihinde 1479 sayılı kanun sigortalılığının başlatıldığı, davacının 16.04.1999- 30.06.2000 tarihleri arasında vergi kaydı, 15.09.1995- 30.06.2005 tarihleri arasında oda kaydı, 04.05.1999- 01.08.2005 tarihleri arasında da esnaf sicil kaydı bulunduğu, davacının 02.08.2005 tarihinde kuruma başvurarak... kaydının 30.06.2005 tarihine kadar devam etiğini, ancak ekteki... sigortalılık belgesindeki vergi mükellefiyeti olan sürelere göre ( 16.04.1999- 30.06.2000) kaydının yapılmasını talep ettiği, davacının talebine eklediği ... Meyveciler Sebzeciler ve Pazarcılar odası yazısında davacının vergi dairesinde kayıtlı süreler dışında odada kayıtlı olduğu sürelerde kendi ad ve hesabına bağımsız çalışması olmadığının belirtildiği, yine ... Esnaf ve Sanatkar Sicil Müdürlüğü' nün de aynı şekilde cevap verdiği, akabinde kurumca davacının tescil tarihi 16.04.1999, terk tarihinin ise sağlık karnesi vize bitiş tarihi olan 08.05.2001 tarihi olarak belirlendiği, davacının 15.01.2014 tarihli dilekçesi ile 08.05.2001 tarihinden sonraki ödemelerinin isteğe bağlı bağkur olarak tespitini talep ettiği, talebine istineden bu kez sigortalılık terk tarihinden sonraki ödemelerinin isteğe bağlı olarak değerlendirildiği, ancak davacının 10.12.2014 tarihli dilekçesi ile bu talebinden vazgeçtiği, bilirkişi raporu alınarak bu doğrultuda karar verildiği anlaşılmaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir

vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda; davacı vergi dairesinde kayıtlı olduğu süreler dışında odada kayıtlı olduğu sürelerde kendi ad ve hesabına bağımsız çalışması olmadığına dair ilgili oda ve esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğünden aldığı yazılar ile davalı kuruma başvurarak faaliyetinin olmadığını ortaya koyduğundan ve bu kez aynı süreler için bağımsız çalışması olduğunu iddia ettiğinden oda ve sicil yazılarının aksini ancak yazılı delil ( fatura, banka kayıtları, pazarda satıcılık yapıyorsa belediye kaydı, defter kayıtları vb) ile ispatlayabilir. Davacının oda kaydı bulunan ihtilaflı dönemde 1479 sayılı kanun sigortalılığını gerektirir çalışması bulunup bulunmadığına dair yazılı delil ile araştırma yapılmaksızın salt oda kaydı bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.