muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4411, Karar No: 2017/2672, Tarih: 10.04.2017

1- 2005 yılına ait yasal defter ve belgeleri ibraz etmemek suçundan kurulan hükümde, 213 sayılı Yasanın 359/a-2. maddesi uyarınca temel ceza olarak belirlenen 1 yıl hapis cezasından TCK'nun 62. maddesi uyarınca indirim yapılırken 10 ay yerine hesap hatası sonucu 18 ay hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza tayini,

2- Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.02.2009 gün ve 2008/250-13 sayılı kararında açıklandığı üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 5271 sayılı CMK’nun 231/6-c madde ve bendinde işaret olunan, zarar kavramının kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenebilir, ölçülebilir maddi zararlara ilişkin olduğu, manevi zararların bu kapsama dahil edilmemesi gerektiği, zarar koşulunun ancak zarar suçlarında dikkate alınması gereken bir unsur olduğu, defter ve belge ibraz etmeme suçunda anılan maddenin aradığı anlamda somut bir zarardan söz edilemeyeceği dikkate alındığında; ileride bir daha suç işlemeyeceği yönünden mahkemeye kanaat geldiğinden cezası ertelenen ve suç tarihlerinde engel adli sicil kaydı bulunmayan sanık hakkında yasanın aradığı objektif ve sübjektif şartlar karar yerinde tartışılmadan, katılan kurumun zararının karşılanmadığından bahisle yazılı şekilde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık ... ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin (II ve III numaralı fıkralarda) belirtilen sebeplerden dolayı, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.04.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/39943, Karar No: 2017/315, Tarih: 09.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/39943 E.  ,  2017/315 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 09/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13285, Karar No: 2012/441, Tarih: 11.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13285 E.  ,  2012/441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza sera yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada ayrıntılı ve ölçekli kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından tecavüze konu taşınmazın pafta örneği getirtilerek gerektiğinde keşif yapılıp taşınmazın niteliği, bina vasfında olup olmadığı belirlenmek suretiyle sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu seranın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 11.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8244, Karar No: 2023/2241, Tarih: 25.04.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/8244 E.  ,  2023/2241 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğa karşı kasten öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2017/882 Esas, 2021/230 Karar sayılı kararı ile, suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 29 uncu maddesi, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.04.2022 tarihli ve 2021/1001 Esas, 2022/384 Karar sayılı kararı ile, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz Sebepleri; suçun kasten yaralama olup suç vasfının hatalı belirlendiğine,

2. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz Sebepleri; Sübuta, iştirak iradesinin bulunmadığına, eksik incelemeye, hatalı değerlendirmeye, meşru savunmaya, şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay tarihinde Suriye uyruklu şahıslar ... ile ... 'ın motorsiklet ile seyir halinde oldukları esnada temyiz dışı sanık ... ile suça sürüklenen çocuk ...'in küfür edildiği iddiasıyla motorsikleti durdurarak tartışmaya başladıkları, tartışmanın kavgaya dönüşmesi üzerine tarafların yakınlarının olaya müdahil oldukları, kavganın hareketli ortamında temyiz dışı sanık ...'nın kimin olduğu dosyada mevcut delil durumu itibariyle tespit edilemeyen bıçak ile maktul ...'i göğüs bölgesinden yaralayarak ölümüne sebep olduğu, suça sürüklenen çocuk hakkında da olayın başından beri sanık ... ile birlikte hareket ettiği anlaşıldığından müşterek fail sıfatı ile sorumlu tutularak cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2. Suça sürüklenen çocuk savunmaları, tanık beyanları, olay yeri inceleme raporu ve basit olay krokisi, otopsi tutanağı, kamera görüntüleri içeren CD inceleme tutanağı, güncel nüfus ve sabıka kayıtları dava dosyasında bulunmaktadır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Suça sürüklenen çocuk ...'in, asli fail ... ile fikir ve eylem birlikteliği içinde hareket ettiği tüm dosya kapsamına göre anlaşıldığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

A. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Suç Vasfına Yönelen Temyiz Sebepleri Yönünden;

Suçta kullanılan araç, isabet yerleri ve sayısı, hedef alınan bölgeler, sanığın eylem sırasında ve sonrasında sergilediği tutum ve davranışlar, sarf ettiği sözler nazara alındığında suç vasfının kasten öldürmeye teşebbüs olarak kabulünde isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Sübuta, Suç Vasfına, İştirak İradesine, Eksik ve Hatalı İncelemeye, Meşru Savunmaya, Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesinin İhlal Edildiğine Yönelen Temyiz Sebepleri

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, suçta kullanılan araç, isabet yerleri ve sayısı, hedef alınan bölgeler nazara alındığında suç vasfının kasten öldürmeye teşebbüs olarak kabulünde isabetsizlik bulunmadığı, hukuka uygunluk nedenlerinden biri olarak 5237 sayılı TCK’nın 25 ... maddesinde düzenlenen meşru savunmanın yargısal kararlarda ve öğretide; bir kimsenin, gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakkı hedef alan, gerçekleşen ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, saldırı ile eş zamanlı olarak hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde, kendisinden veya başkasından uzaklaştırmak mecburiyetiyle saldırıda bulunan kişiye karşı işlediği ve hukuk düzenince meşru kabul edilen fiiler olarak kabul edilmesi karşısında temyiz dışı sanık ...'nın ve suça sürüklenen çocuğun eyleminin meşru savunma kapsamında değerlendirilemeyeceği, asli fail ... ile birlikte birlikte hareket etmek suretiyle fiil üzerinde müşterek hakimiyet kuran suça sürüklenen çocuğun 5237 sayılı Kanun'un 37 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.04.2022 tarihli ve 2021/1001 Esas, 2022/384 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, üye ...'ın suça sürüklenen çocuğun eyleminin 86/2,3-e, 29 maddelerine uyan suçu oluşturduğuna ilişkin karşı oyu nedeniyle oy çokluğu ile TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.04.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Tüm dosya kapsamından analaşılacağı üzere,

... ve ...'ın ... fırını önünde beklerken oradan motosiklet ile geçen ve Suriyeli olan tanıklar ... ve ... arasında kimin başlattığı belli olmayan bir küfürleşme olduğu, tanıkların ileride durup arkadaşlarına haber verdikleri, kavga çıkacağını anlayan ...'nın da akrabalarına haber verdiği, Suriyeli grubun 3 arkadaşının daha sopalarla olay yerine geldiği, sanıkların da akrabaları olan ... ile ...'ın geldiği ve iki grup arasında kısa sürede kavga başladığı kavga sırasında Suriyeli grupta yer alan maktul ...'in aldığı bıçak darbesi nedeniyle öldüğü sübut bulmuştur. Maktulün sanık ... tarafından bıçaklandığı hususunda tereddüt yoktur. Ancak suça sürüklenen çocuk ...'in bu eyleme katkısı tartışmalıdır. Her ne kadar sayın çoğunluk suça sürüklenen çocuğun TCK'nin 37. maddesi gereğince cezalandırılmasına ilişkin kararın onanmasına hükmetmiş ise de bu görüşe katılmıyorum şöyle ki;

Taraflar arasında öldürmeyi gerektirecek nitelikte önceye dayalı bir husumet bulunmamakta olup, olayın nedeni basit bir küfürleşmeden ibarettir. Maktül olay yerine sonradan gitmiştir. Sanık ... ile suça sürüklenen çocuk arasında maktulü öldürme konusunda önceden varılmış bir fikir birliği bulunmadığı gibi maktulün öldürülmesi sırasında suça sürüklenen çocuğun bir iştiraki veya yardımı olduğuna dair dosyada bir delil bulunmamaktadır. Olayda sadece bir bıçak kullanılmış ve oda sanık ...'nın elinde görülen bıçaktır. Maktülde de sadece bir bıçak darbesi mevcuttur. Suça sürüklenen çocuğun elinde bıçak olduğuna dair bir ikrarı yoktur. Suça sürüklenen çocuğun beyanında geçen bıçak ile ilgili kısım sanık ...'nın kendisine anlattıklarından ibarettir. Maktulün öldürülmesi ani gelişen bir kasıt ile gerçekleşmiştir. Suça sürüklenen çocuk ve sanık arasında sadece Suriyeli grup ile kavga etme konusunda bir fikir birliği mevcuttur. Olayın başlangıcında sanık ...'da bıçak yoktur. Suça sürüklenen çocuğun bıçağı gördüğü ve maktül bıçaklanırken bu fiili kolaylaştıracak bir davranışta bulunduğuna ilişkin de bir

kanıt yoktur. Suça sürüklenen çocuğun başından itibaren olay yerinde olması öldürme fiiline iştirak ettiği anlamına gelmez. Maktulün bıçaklanması ani olarak gerçekleşmiştir. Öyle ki olaya katılanların hiçbirisinin bıçaklanma anına dair bir görgüsü yoktur. Suça sürüklenen çocuk kastettiği ve gerçekleştirdiği fiillerden sorumlu tutulmalıdır. Bu da sadece maktul ve yanındakilerin yaralanmasıdır.

Bu nedenle suça sürüklenen çocuğun TCK'nin 86/2, 86/3e, 29. ve 31/3. maddeleri gereğince cezalandırılması gerektiğini düşündüğümden Sayın çoğunluğun görüşüne muhalefet ediyorum. 22.05.2023
Yargıtay — Esas No: 2018/6302, Karar No: 2019/1916, Tarih: 20.03.2019

**16. Ceza Dairesi         2018/6302 E.  ,  2019/1916 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın

53/1-2-3, 58/9, 63. maddeleri gereğince hapis cezası ile

mahkumiyetine dair istinaf başvusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafinin duruşmalı inceleme talebinin yasal şartları oluşmadığından CMK'nın 299. maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, sanığın çocuğunu örgütle iltisaklı okula göndermesinin örgütsel faaliyet olarak değerlendirilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafiinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın302/1.

maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.03.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/95, Karar No: 2013/1431, Tarih: 02.10.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/95 E.  ,  2013/1431 K.**

* SÖZLEŞME DIŞI YAPILAN İŞ BEDELİ

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 366

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 410

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 413

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 481

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 526

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 529

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 12.04.2011 gün ve 2009/328 E. 2011/90 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 13.06.2012 gün ve 2011/6719 E. 2012/4394 K. sayılı ilamı ile;

“…Dava, Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü'ne ait binaların yapım ve onarım işi nedeniyle oluşan alacağın davalıdan tahsili istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-İhale yapılacağı vaadiyle davacıya yaptırılan ve bedelinin bir kısmı ödenen imalât dava konusudur. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda imalâtın davalı idarenin yararına ve faydalı olduğu saptanmış ve davalı idarenin yetkililerinin talimatıyla yaptırıldığı anlaşıldığından davalı bu işin bedelini ödemek zorundadır. Vekâletsiz iş görme hükümleri doğrultusunda yapılan imalâtın gerçekleştirildiği yıldaki mahalli piyasa rayiçlerinden hesaplanması gerekir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bedel Bayındırlık birim fiyatları esas alınarak hesaplanmıştır. Davalı vekilince imalâtın fahiş saptandığı savunulduğuna göre, bilirkişiden ek rapor alınarak, dava konusu imalâtın bedeli yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerinden hesaplanarak, ödemeler düşüldükten sonra varsa kalanına hükmedilmelidir.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir...”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, bina yapım ve onarım işi bedelinin ödenmeyen kısmının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı yüklenici şirket vekili dava dilekçesinde özetle; şirketlerinin İl Sağlık Müdürlüğünden ihale ile 2005 yılının 10. ayından itibaren sosyal tesis yapımı, mevcut binada onarım, tamirhane, elektronik ve makine atölyelerinde bakım ve onarım işini aldığını, hakedişler ile bir kısım ödemeler yapıldığını ancak bir kısım işlerin bedellerinin ödenmediğini belirterek yapılan iş bedellerinin eksik kısmının faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı yüklenici şirket vekili dava dilekçesinde özetle; şirketlerinin İl Sağlık Müdürlüğünden ihale ile 2005 yılının 10. ayından itibaren sosyal tesis yapımı, mevcut binada onarım, tamirhane, elektronik ve makine atölyelerinde bakım ve onarım işini aldığını, hakedişler ile bir kısım ödemeler yapıldığını ancak bir kısım işlerin bedellerinin ödenmediğini belirterek yapılan iş bedellerinin eksik kısmının faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı işsahibi T.C. Sağlık Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu inşaat işlerinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na aykırı olarak, ihale yetkilisinden onay alınmadan işe başlandığı ve gerçekleştirme görevlisinin 4734 sayılı Kanun'da belirtilen usullerden hiç birini seçmediği gibi, usulüne uygun olarak bir ihale yolu oluşturmadığını, harcama yetkilisinden harcama talimatı almaksızın ihale işlemlerine başlanıldığı ve eşik değerinin altında kalmak üzere mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölündüğü, bu işler için yüklenici ile iş bitirme üzerinden pazarlık yapıldığı, toplam meblağın doğrudan temin sınırını aşmayacak şekilde kısımlara bölündüğü ve birtakım işlerde de yine üst makamlardan onay almadan, hizmet bedellerinin Bayındırlık birim fiyatlarını aşmayacak şekilde diğer kalemlerin içerisine yedirildiği, sözkonusu 2005-2006 yıllarına ait inşaat işlerinin tespiti ve dönemin Bayındırlık birim fiyatları üzerinden bedellerinin belirlenmesi için teknik elemanlardan oluşan bir komisyon tarafından yapılan incelemede ise, davacı yükleniciye anılan yıllara ait toplam hizmet bedelinin ödendiğinin tespit edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece, vekaletsiz iş görme hükümleri kapsamında yapılan işlerin davalı işsahibi Bakanlık tarafından kabul edilerek kullanılması karşısında, davalı işsahibinin yapılan işlerin bedelini ödemesi gerektiği gerekçesiyle Bayındırlık birim fiyatlarına göre hesaplama yapılan bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece, ihaleye tabi işlerin yapılması sırasında ortaya çıkan ek işlerin de ihale kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek davanın kabulüne ilişkin kararda direnilmesine karar verilmiştir.

Direnme hükmü davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, vekaletsiz iş görme hükümleri doğrultusunda yapılan imalatın bedelinin, gerçekleştirildiği yıldaki mahalli piyasa rayiçlerine göre mi yoksa Bayındırlık birim fiyatlarına göre mi hesaplanması gerektiği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, öncelikle “vekaletsiz iş görme” hükümlerinin irdelenmesinde yarar vardır.

Direnme hükmü davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, vekaletsiz iş görme hükümleri doğrultusunda yapılan imalatın bedelinin, gerçekleştirildiği yıldaki mahalli piyasa rayiçlerine göre mi yoksa Bayındırlık birim fiyatlarına göre mi hesaplanması gerektiği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, öncelikle “vekaletsiz iş görme” hükümlerinin irdelenmesinde yarar vardır.

Bir kişinin başkasının işini görebilmesi için, o kişinin kural olarak kendisine vekalet vermiş olması gerekir. Eğer vekaleti olmadan bir başkası hesabına bir iş görülürse buna vekaletsiz iş görme veya vekaleti olmadan iş görme denilir (Aydın Zevkliler/Emre Gökyayla, Özel Borç İlişkileri, 11. Baskı, Ankara 2010, s. 509).

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 14. Babında yer alan “Vekaleti Olmadan Başkası Hesabına Tasarruf” başlıklı 410. maddesinde:

“Vekaleti olmaksızın başkasının hesabına tasarrufta bulunan kimse, o işi sahibinin menfaatine ve tahmin olunan maksadına göre yapmaya mecburdur.” hükmü yer almaktadır.

Vekaletsiz iş görmeyi düzenleyen bu maddeye göre, vekaletsiz iş görmenin unsurları; iş görme, işin başkasına ait olması, vekaletin bulunmaması ve iş görme iradesinin varlığıdır.

İş görmek, insanın herhangi bir ihtiyacını karşılamak üzere hukuk düzeni içinde yapılabilen her çeşit iş görme veya yönetmedir. Bunun için iş sahibinin yetki vermesi söz konusu değildir. Genel olarak iş sahibinin yararları kapsamına giren işlerin görülmüş olması bu tarifin içine girer. Buna karşılık işin niteliği, bir yetkinin varlığını gerektiren işlerde bir başkasının hesabına iş görme söz konusu olamaz (Senai Olgaç, Kazai ve İlmi İçtihatlarla Türk Borçlar Kanunu ve İlgili Özel Kanunlar, Aktin Muhtelif Nevileri, C. III, Ankara 1969, s. 219- 221).

Vekaletsiz iş görmenin ögelerinden biri de yapılan işin başkasına ait olmasıdır. Bu öge, iş görenin yaptığı iş ile başkasının hukuki çerçevesine müdahalede bulunduğunu ifade eder.

Diğer taraftan, vekaletsiz iş görmeden söz edilebilmesi için, iş görenin bu işi yapmaya mezun bulunmaması da gerekir. Nitekim 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 410. maddesinde mevcut olan “vekaleti olmaksızın” tabiri de bunu ifade eder (Cevdet Yavuz, Borçlar Hukuku Dersleri-Özel Hükümler, Yenilenmiş 8. Bası, İstanbul 2010, s. 563 vd.).

Bu nedenle vekaletsiz iş görmenin sözkonusu olabilmesi için, başkasına ait işin vekalet olmaksızın yapılması gerekir. Vekaleti olmama, hiç temsil yetkisi verilmemiş olması anlamına geldiği gibi; verilen talimat ya da temsil yetkisinin aşılmış olması da vekaleti olmama kavramı içinde yer alır.

Vekaletsiz iş görmenin son unsuru, başkasının işini görme unsurudur. İş görenin başkası menfaatine hareket iradesini taşıması veya işin başkasına ait olduğunu bilerek faaliyette bulunması şart değildir. Onun genel olarak bir iş görme iradesine sahip olması, yani iradesinin işin fiili sonucuna yönelmiş olması yeterlidir (Zevkliler/Gökyayla, a.g.e., s. 510).