muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1807, Karar No: 2014/599, Tarih: 07.05.2014

Hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığı, “dürüstlük kurallarına aykırı davranılıp davranılmadığı” ile ilgili olduğuna göre dürüstlük kuralının da kısaca açıklanması uygun olacaktır:

Medeni Kanun’un 3. maddesinde düzenlenen iyiniyet “hakların kazanılması” ile ilgili olduğu halde, Medeni Kanunun 2. maddesinde yer alan dürüst davranma “hakların kullanılması” ve “borçların yerine getirilmesinde” söz konusu olur.

Dürüst davranma “bir hak sahibinin hakkını kullanırken veya bir borçlunun borcunu yerine getirirken iyi ve doğru hareket etmesi yani dürüst, namuskar, makul, fiilinin neticesini bilen, orta zekalı her insanın benzer hadiselerde takip edecek olduğu yolda hareket etmesi” anlamındadır.

O halde bir hak sahibi hakkını kullanırken veya bir borçlu borcunu yerine getirirken yukarıda belirtilen ilkelere uygun hareket etmek durumundadır; aksi halde, haklarını kötüye kullandıkları sonucuna varılabilecektir.

Aynı Kanun’un “İyiniyet” başlıklı 3.maddesinde ise “Kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.” denilmektedir.

Objektif iyiniyet olarak da tanımlanan ve dürüstlük kuralını düzenleyen TMK.’nun 2. maddesi, bütün hakların kullanılmasında dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket edileceğini ve bir kimsenin başkasını zararlandırmak ya da güç duruma sokmak amacıyla haklarını kötüye kullanmasını yasanın korumayacağını belirtmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen, hakkın kötüye kullanılması yasağı kuralının amacı, hakime özel ve istisnai hallerde (adalete uygun düşecek şekilde) hüküm verme olanağını sağlamaktadır.

Bir hakkın kullanılmasının açıkça adaletsizlik oluşturduğu, gerçek hakkın tanınması ve bireyin korunması için tüm hukuki yolların kapalı bulunduğu zorunluluk hallerinde, TMK.nun 2. maddesi uygulama alanı bulur ve olağanüstü bir imkan sağlar; haksızlığı düzeltici, yasadaki kuralları tamamlayıcı fonksiyonunu yerine getirir (25.1.1984 gün ve 1983/3 E., 1984/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı).

Dürüstlük kuralı bir kimseden dürüst bir insan olarak beklenen davranışı ifade eder. Bir davranışın bu nitelikte olup olmadığı, toplumda geçerli ahlak ölçülerine gelenek ve göreneklere, karşılıklı uygulanagelen teamüllere ve hakları sağlayan ilişkilerin amacına göre tayin edilir.

Diğer yandan, hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığı belirlenirken; o kişinin hakkın kullanılmasında geçerli ve haklı bir yararının varlığı, hakkın kullanılmasının sağlayacağı yarar ile başkalarına vereceği zarar arasında aşırı oransızlığın olmaması, bir kimsenin kendi ahlaka aykırı davranışına dayanmaması ve uyandırılan güvene aykırı davranışta bulunmaması gibi ölçütler hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığını belirler (M.Kemal Oğuzman Medeni Hukuk-Temel Kavramlar 5. Bası 1985.sf, 154 vd).

Diğer yandan, hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığı belirlenirken; o kişinin hakkın kullanılmasında geçerli ve haklı bir yararının varlığı, hakkın kullanılmasının sağlayacağı yarar ile başkalarına vereceği zarar arasında aşırı oransızlığın olmaması, bir kimsenin kendi ahlaka aykırı davranışına dayanmaması ve uyandırılan güvene aykırı davranışta bulunmaması gibi ölçütler hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığını belirler (M.Kemal Oğuzman Medeni Hukuk-Temel Kavramlar 5. Bası 1985.sf, 154 vd).

Hakkın kötüye kullanıldığı savunma olarak ileriye sürülmüş olmasa dahi bu husus def’i değil itiraz olarak kabul edildiğinden hakim, dava dosyasından anlaşılan böyle bir durumu resen göz önüne almak zorundadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.11.1964 gün 1964/2-953 Esas ve 1964/640 K. sayılı ilamı ile 14.2.1951 tarih ve 1949/17 E, 1951/1 K. sayılı; 8.11.1991 tarih 1990/4 Esas, 1991/13 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları ).

Diğer taraftan, kullanılan hak soyut değil somut olaylara dayanmalıdır. Eğer bir olayda, objektif iyiniyet kurallarına aykırılık varsa, burada hakkın kötüye kullanımı söz konusudur. Objektif iyiniyet kurallarını, her olayda geçerli kabul edilebilecek bir ölçü bulmak mümkün değildir. Hak sahibinin hakkını kullanmada iyi yada kötü niyetli olduğunu saptamak kullananın iç dünyası ile ilgili olduğundan bunu belirlemek oldukça güçtür. Dolayısıyla her somut olayda, iyiniyet kurallarına aykırılığın olup olmadığının kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekir.

Kuşkusuz hakkın kötüye kullanımının kabulü halinde; herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğundan bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı ve evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi iş hukuku alanında da göz önünde bulundurularak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, işe iade davasında .. Ltd. Şti. ile davalı .. AŞ arasındaki hizmet alım sözleşmesi ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespitine ilişkin kesinleşmiş karar bulunduğundan, uyuşmazlığın çözümü açısından muvazaanın hukuksal sonuçlarının da değerlendirilmesi gerekmektedir.

İrade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanan muvazaa, pozitif hukukumuzda Borçlar Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede, “bir aktin şekil ve şartlarını tayinde, iki tarafın gerek sehven, gerek akitteki hakiki maksatlarını gizlemek için kullandıkları tabirlere ve isimlere bakılmayarak, onların hakiki ve müşterek maksatlarını aramak lazımdır” hükmüne yer verilmiştir.

İrade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanan muvazaa, pozitif hukukumuzda Borçlar Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede, “bir aktin şekil ve şartlarını tayinde, iki tarafın gerek sehven, gerek akitteki hakiki maksatlarını gizlemek için kullandıkları tabirlere ve isimlere bakılmayarak, onların hakiki ve müşterek maksatlarını aramak lazımdır” hükmüne yer verilmiştir.

O halde muvazaa; tarafların üçünü kişileri aldatmak amacı ile ve fakat kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak hususunda anlaşmalarıdır, şeklinde tanımlanabilir. Bir başka ifadeyle, irade açıklamasında bulunan taraflar bu açıklamanın kendisine yapıldığı kişi, irade açıklamasının sonuç doğurmaması konusunda anlaşmışlar, yalnız gerçek bir hukuki işlemin bulunduğu görüşünü yaratmayı istemişlerse, muvazaadan söz edilir.

Taraflar ister yalnız bir görünüş yaratmayı, ister ikinci bir gizli işlem yapmayı arzu etmiş olsunlar, görünüşteki (zahiri) işlem tarafların gerçek iradelerine uymadığından, ilke olarak herhangi bir sonuç doğurmaz. Muvazaada görünüşteki işlemin her türlü hukuki sonuçtan yoksun olması, tarafların ortak iradelerinin bu yolda olmasından kaynaklanmaktadır.

Kural olarak hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemez. Kaldı ki böyle bir hak talebi herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzenince korunamayacağını belirten TMK.nun 2. maddesine de aykırıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacı, alt işverenin davalıya göre farklı bir işkolunda imzaladığı toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasını istemektedir.

Taraflar arasında görülen işe iade davasının yargılaması sonucunda kesinleşen karar ile davalı ile dava dışı Yıldıran Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı ve davacının başlangıçtan itibaren davalının işçisi olduğu, feshin sendikal nedene dayandığının kabul edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı işverenin muvazaalı sözleşmeler ile davacıyı alt işverenin işçisi gibi çalıştırdığı, davacının görünüşte farklı bir işkolunda faaliyet gösteren alt işveren işçisi olması nedeniyle davalıya ait işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanamadığı, buna göre davalının muvazaalı sözleşmelere dayalı olarak davacıda alt işverenin işçisi olduğu görünümü yaratarak davacının davalının faaliyet gösterdiği işkolunda örgütlü sendikaya üye olmasını ve buna bağlı olarak işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanmasının engellenmesini amaçladığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında uyuşmazlığın değerlendirilmesinde, davalı işverenin kendi muvazaasına dayalı olarak, davacıyı toplu iş sözleşmesinden yararlandırmamak suretiyle maddi menfaat elde etmeyi amaçladığı, bu anlamda davalının savunmasının dürüstlük kuralına aykırı ve bu bağlamda hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemeyeceğinden davalının dürüstlük kuralına aykırı davranması nedeniyle muvazaalı eyleminin sonuçlarına katlanması gerektiği kabul edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nda yapılan görüşmeler sırasında, davacının muvazaa iddiasına dayanmış olması, asıl-alt işveren ilişkisine dayalı olarak talepte bulunmaması da dikkate alındığında, Türk İş Hukukunda işkolu esasının geçerli olması nedeniyle işe iade davasında işvereni olmadığı kesinleşen şirket tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinden yararlanılmasının mümkün olmadığı görüşü dile getirilmiş ise de bu görüş, yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk tarafından benimsenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; Mahkemenin davalının talep ettiği ve toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmamasından kaynaklanan taleplerinden sorumlu olduğuna ilişkin kabulü usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, mahkemece hükmedilen miktarlara yönelik olarak davalı vekilinin temyiz itirazları Özel Dairesince incelenmemiştir.

Bu nedenle işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme uygun olup, davalının hükmedilen miktarlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne GÖNDERİLMESİNE, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/3. fıkrası uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07.05.2014 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35825, Karar No: 2017/4841, Tarih: 24.05.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/35825 E.  ,  2017/4841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Suça konu emval yediemine alındıktan sonra büyük kısmının köyün özel ihtiyacı için ihtiyar heyeti tarafından yakılarak yok edilmiş olması nedeniyle, arta kalan emval ile mevcut dipkökler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, bilirkişinin raporuna göre sanıkların kestikleri emvalin, yakacak nitelikli ağaçların yan dalları ile dip kısımlarından elde edilmiş olup aynı zamanda kesilen ağaçların hayatını yitirdiğinin açıklanması ile olay yerinde jandarma tarafından tutulan 07.12.2011 tarihli tutanak içeriğinden sanıkların 14 adet ağacı dipten kesip 1 adet ağacı da kökünden sökmüş olduklarının belirtilmesi karşısında mahkemenin takdir ve uygulamasında bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki 1 numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1) Sanıklar ... ve ... hakkında verilen hükümlere ilişkin yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanıkların temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2) Sanık ... hakkında verilen hükme ilişkin yapılan incelemede;

Başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden reddine, ancak;

Nakil aracının henüz emval yüklenmeden yediemine alındığı ve suçta kullanılmamış olması nedeniyle müsaderesine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 24/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/27634, Karar No: 2010/8806, Tarih: 12.04.2010

**12. Hukuk Dairesi         2009/27634 E.  ,  2010/8806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/08/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vasisi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 54. maddesi gereğince; mümessili olmayan bir tutuklu veya hükümlü aleyhine takip yapılması halinde mümessil tayini vesayet makamına ait olmadıkça, icra müdürü bir mümessil tayin etmesi için kendisine münasip bir mühlet verir ve takibi bu sürenin bitmesine bırakır. M.K.'nun 357. maddesi gereğince borçlu bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkum olmuş ise, icra memuru, hükümlüye bir vasi tayin edilmesini vesayet makamından ister. Vasi tayin edilinceye kadar hükümlüye karşı başlamış olan takip durur.

Borçlu vasisinin 14/01/2009 tarihinde icra mahkemesine yaptığı başvuruda 26/11/2007 tarihinden itibaren Çorum Cezaevi'nde hükümlü olarak bulunduğunu, bu nedenle hiç oturmadığı adreste (......Mah.. sokak . Dikmen/Ankara'da) yapılan tebliğ işleminin ve müteakip tebliğ işlemlerinin geçersiz olduğunu ileri sürmüştür.

Mahkemece, anlaşmazlığın çözümü için İİK'nun 54. madde koşullarında işlem yapılıp yapılmadığı yöntemince incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı gerekçe ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ  : Borçlu vasisi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14628, Karar No: 2011/15451, Tarih: 07.12.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/14628 E.  ,  2011/15451 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine ilişkin kararın davacı vekilince süresinden sonra temyiz edilmesi üzerine temyiz istemin süreden reddine karar verilmiş bu karar da davacı vekilince temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan satın aldığı fotokopi makinasının arızalandığını, müvekkilinin davalıya arızanın giderilmesi, bunun mümkün olmaması halinde ise ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesi ya da bedelinin iadesi için ihtarname çektiğini, daha sonra faturada belirtilen ve sipariş edilenden farklı bir malın teslim edildiğinin anlaşıldığını belirterek sözleşmenin feshini, malın davalıya iadesini, davalıya ödenen 5.800.00 TL.nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davacıya sipariş edilmiş ürünün satılıp teslim edildiği, üründe bir arıza olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiş, mahkemece 29.12.2010 tarihli ek karar ile temyiz talebinin süre yönünden reddine karar verilmiş, ek kararın 06.01.2011 tarihinde davacı vekiline tebliğinden sonra davacı vekilinin 24.08.2011 havale tarihli dilekçe ile eski hale getirme talebi üzerine mahkemece, 08.09.2011 tarihli ek karar ile davacı vekilinin talebi değerlendirilmek üzere dosyanın Yargıtay Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre temyiz isteminin reddine ilişkin 29.12.2010 günlü ek kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkemenin, davacı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin, 29.12.2010 günlü ek kararının ONANMASINA, 07.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/230, Karar No: 2023/416, Tarih: 02.03.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/230 E.  ,  2023/416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/222 E., 2022/349 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verilmesi halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesinde öngörülen kesinlik sınırına tabidir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararda reddedilen ve temyize konu edilen toplam miktar 75.000 TL olup karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,02.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8974, Karar No: 2017/3674, Tarih: 13.03.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/8974 E.  ,  2017/3674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, ikramiye, prim ve kötüniyet tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacı işçinin davalı işyerinde 2008 yılı Nisan ayında teknisyen (tekniker) olarak işe başladığını, aylık maaşının ortalama 3.303,14 TL olduğunu, davalı şirketin davacıya her ay ödenmesi gereken fazla mesai ücretinin ve hak ettiği maaşının tamamının 26.04.2008 tarihinden itibaren ödenmediğini, bunun üzerine davacı işçinin Beykoz 2. Noterliği'nin 06.03.2012 tarih ve 10677 yevmiye nolu ihtarnamesi ile işçilik haklarının tarafına ödenmesini ihtaren davalı şirkete bildirdiğini, davalının bu dilekçeye cevap vermediğini ve davacının da iş akdini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, fazla mesai, genel tatil, ikramiye, prim ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının 21.04.2008 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile davalı işyerinde servis teknikeri olarak çalışmaya başladığını, iş akdinin 19.03.2013 tarihinde davacı tarafça sona erdirildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı istemlerinin zamanaşımına uğradığını, fazla mesai çalışması yaptığı kabul edilse dahi Yargıtay yerleşik içtihatları gereği fazla çalışma ücretlerinden belirli bir oranda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, davacının iş sözleşmesinin fesih nedeni olarak işçilik ücretlerinin sözleşmeye ve kanun hükümlerine uygun bir şekilde ödenmediği gerekçesine dayandığını ancak davacı tarafa ait işyeri şahsi dosyası tetkikinden de anlaşılacağı üzere davacı yanın hak ettiği tüm ücretlerin eksiksiz ve zamanında banka aracılığı ile kendisine ödendiğini, kıdem ve ihbar tazminatı istemlerinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, fazla mesai, genel tatil, ikramiye alacaklarının tahsiline, ihbar tazminatı, yıllık izin, prim ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, fazla mesai, genel tatil, ikramiye alacaklarının tahsiline, ihbar tazminatı, yıllık izin, prim ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aylık giydirilmiş ücret 1.779,00 TL brüt kabul edilmiş olup, karar gerekçesinde davacının aylık ortalama ücretinin ikramiyelerle birlikte brüt 3.303,14 TL olduğunun açıklanması hatalıdır.

3-Dairemizin kararlılık kazanmış uygulamasına göre fazla mesai alacağı ihtirazi kayıtsız fazla mesai ücreti ödenen aylar için hesaplanamaz. Somut uyuşmazlıkta, bazı ayların bordrolarında fazla mesai tahakkuku olduğu görülmektedir. Bu nedenle banka kayıtları celbedilerek, bordrolardaki tutarların banka kayıtları ile uyumlu olup olmadığı değerlendirildikten sonra, fazla çalışma tahakkuk ettirilip ödeme yapılan ayların dışlanması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsizdir.

4-Davacı işçi dava dilekçesinde ikramiyelerinin tam olarak ödenmediğini ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur.

Taraf tanık anlatımlarından işyerinde 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 kez toplam 4 maaş ikramiye verildiği anlaşılmakta olup, hesabın bu kabule göre yapılması isabetli ise de, davacı işçinin dava dilekçesinde ikramiyelerinin tam olarak ödenmediği şeklindeki beyanı işçiye sorulup açıklattırılarak hangi yıl ve hangi ay ikramiyelerinin ödenmediği tespit edilerek sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsizdir.

5-Hükmedilen alacakların net mi, yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin HMK. nun 297/2. maddesine aykırı olup, infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 13/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.