muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4064, Karar No: 2024/4846, Tarih: 06.05.2024

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, olay tutanakları ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın eyleminin sabit olduğu belirlenmekle, sanıklar hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak;

1. Suç tarihi itibarıyla sanıkların eyleminin bandrolsüz sigaralar yönünden 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası; kaçak makaronlar ve sigara sarma makinaları yönünden de 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası kapsamında kaldığı, ancak suç tarihinden sonra 11.04.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6455 sayılı Kanun ile 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılarak atılı suça ilişkin düzenlemenin 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası kapsamı içine alındığı ve halen yürürlükte bulunan 6545 sayılı Kanun ile değişik 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası ile de aynı düzenlemenin korunduğu gözetilerek; suç tarihinde yürürlükte olan 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun ile 6545, 7242 ve 7423 sayılı Kanunlar ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrasının son cümle delaletiyle anılan Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci, onuncu ve yirmiüçüncü fıkraları ile aynı Kanun'un beşinci maddesinin ikinci fıkrası somut olaya ayrı ayrı uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi,

2.Dairemizce de kabul gören Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.04.2014 tarih ve 2013/7-591 Esas, 2014/171 Karar sayılı kararında; suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesindeki özellikler, fiillerin işleniş yer ve zamanı, fiiller arasında geçen süre, korunan değer ve yarar, hareketin yöneldiği maddi konunun niteliği, olayların oluş ve gelişimi ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler birlikte değerlendirilip, sanıkların eylemlerini bir suç işleme kararının icrası kapsamında gerçekleştirip gerçekleştirmediği ve hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususlarının tartışılarak belirlenmesi gerektiğinin belirtildiği dikkate alınarak;

Sanık ... hakkında 02.06.2012, 15.06.2012 ve 24.06.2012 tarihli eylemler, sanık ... hakkında 20.01.2012, 21.01.2012, 29.05.2012, 15.06.2012 ve 31.07.2012 tarihli eylemler, sanık ... hakkında 15.02.2012, 02.06.2012, 15.06.2012 ve 31.07.2012 tarihli eylemler, sanık ... hakkında 20.01.2012, 29.05.2012 ve 24.06.2012 tarihli eylemler, sanık ... hakkında 20.01.2012, 11.03.2012 ve 31.07.2012 tarihli eylemlerle ilgili 02.04.2013 tarihinde düzenlenen iddianamede kamu davası açıldığı, başkaca hukuki kesintinin de bulunmaması nazara alınarak, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'ın eylemlerinin zincirleme suç kabul edilip 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmak suretiyle sanıklar hakkında eksik ceza tayini,

3.Sanık ... tekerrüre esas alınan adli sicil kaydının 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin olduğu anlaşılmış olup, hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3/23 üncü maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla; tekerrüre esas alınan Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/572 Esas ve 2011/268 Karar sayılı dosyasında uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı belirlendikten sonra sonucuna göre sanığın sabıkasının tekerrüre esas teşkil edip etmeyeceğinin tartışılmasında zorunluluk bulunması, neticesine göre söz konusu ilamın tekerrüre esas alınıp alınmayacağının ve 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında etkin pişmanlık müessesesinin uygulanmasına engel teşkil edip etmeyeceğinin değerlendirilmesinin gerekmesi,

4.Sanık ... hakkında hem hapis hem de adli para cezasına hükmedilmesi karşısında, 5237 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin uygulanmasında adli para cezalarında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına yasal olanak bulunmadığı halde hiçbir ayrım yapılmaksızın sanığın cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV.KARAR

A.Şikâyetçi Gümrük İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle, Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Katılan ... Vekili ile Sanık ...'ın Temyiz İstemleri Yönünden

IV.KARAR

A.Şikâyetçi Gümrük İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle, Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Katılan ... Vekili ile Sanık ...'ın Temyiz İstemleri Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle, Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2022 tarihli ve 2020/904 Esas, 2022/50 Karar sayılı kararına yönelik katılan ... vekili ve sanık ...'ın temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün vekalet ücretine ilişkin (H) bendine "Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin sanık ...'tan alınarak katılan ... Bakanlığına verilmesine" ibaresinin eklenmesi ile diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün, Tebliğname’ye kısmen aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

C.Sanıklar ..., ... ve ... Hakkındaki Hükümlere İlişkin Katılan ... Vekili ve Sanık ... müdafinin Temyiz İstemleri Yönünden Gerekçe bölümünün (C) bendinde açıklanan nedenlerle, katılan ... vekili ve sanık ... müdafinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, davaya konu kaçak eşyaların 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının yollaması ile 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca MÜSADERESİNE, talep halinde sanık ...'ün yatırdığı 402,60 TL nın İADESİNE,

D.Katılan ... Vekilinin Sanık ... Hakkındaki Hükme İlişkin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünün (D) bendinde açıklanan nedenle, katılan ... vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden sanık ... hakkındaki hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye kısmen aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

E.Katılan ... Vekili ile Sanık ... Müdafii, Sanık ... ve Sanık ... Müdafii, Sanık ..., Sanık ... ve Sanık ...'ın Temyiz İstemleri Yönünden Gerekçe bölümünün (E) bendinde açıklanan nedenlerle, Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2022 tarihli ve 2020/904 Esas, 2022/50 Karar sayılı kararına yönelik katılan ... vekili ile sanık ... müdafii, sanık ... ve sanık ... müdafii, sanık ..., sanık ... ve sanık ...'ın temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, 06.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4073, Karar No: 2011/6000, Tarih: 02.05.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/4073 E.  ,  2011/6000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : ..., ... vd.

Vek.Av....

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Bilirkişi kurulunca somut emsal alınan ...,... 13 parselin dava konusu taşınmazla karşılaştırılması sonucunda; emsalin dava konusu taşınmazdan daha az değerli olduğu kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılmış ve mahkemece de bu rapora dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Dosyaya getirtilen kayıtlara göre; dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas asgari m² değeri 12,55 TL, emsal alınan taşınmazın asgari m² değeri ise 13,70 TL'dir. Emlak vergi değerleri emsal olarak alınan taşınmaza dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğunu göstermektedir. Buna göre dava konusu taşınmazın en fazla emsal ile eşdeğer olduğunun tespiti gerekirken dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan daha değerli olduğu kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde yeterli, inandırıcı ve somut gerekçelere de dayandırılmayan rapora dayanılarak hüküm kurulmuş olması,

./..

2011/4073-6000 -2-

2-Yargılama sırasında vekille temsil edilen davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan yukarıda açıklanan ilkeye uygun olarak gerekirse yeni emsal taşınmazların incelendiği ek rapor alınıp oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 02.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9417, Karar No: 2014/562, Tarih: 13.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/9417 E.  ,  2014/562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : VAN SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/09/2012

NUMARASI : 2011/1651-2012/955

Hasımsız olarak görülen davada Van Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/09/2012 tarih ve 2011/1651-2012/955 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkil bankanın Van Şubesi'nin fiilen faaliyet gösterdiği M. F. Ç. Cad.No:1/C adresindeki (Bayram Oteli) binanın yıkıldığını, bir banka şubesinde bulunması gereken ticari kayıt ve belgelerin kurtarılmadığını ileri sürerek müvekkili banka şubesinin 2011 yılı ve geçmiş tüm yıllara ait ticari defter, kayıt, kağıt ve belgelerinin zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, Van İlinde meydana gelen depremde davacı bankaya ait defter, kayıt ve belgelerin zayi olduğu yönünde yeterli kanaat oluştuğu gerekçesiyle davacıya ait 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait damga vergisi defterlerinin, 2007, 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait envanter defterleri, defteri kebir ve yevmiye defterlerinin 07/06/2007 ila 08/11/2011 tarihleri arasında olmak üzere davacı tarafından sunulan kırmızı kalemle EK-3 yazılan belgede sayılı fişlerin ve 14/06/2007 ila 09/11/2011 tarihleri arasında olmak üzere davacı tarafından sunulan kırımızı kalemle EK-3 yazılan belgede sayılı dekontların zayi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacı banka şubesinin, yaşanan deprem hadisesi sonucu, yıkılması nedeniyle şubede bulunan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespitine ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan defter ve belgelerin zayi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Ancak davacı vekili tarafından, yargılama sürecinde hangi belgelerin zayi olduğu hangilerinin zayi olmadığı yönünde dilekçeler sunulmuştur. Mahkemece davacı vekili tarafından sunulan bu dilekçede belirlenen ve zayi olduğu ileri sürülen belgelerin araştırılarak zayi olup olmadığı yönünde bir karar verilmesi gerektiği gibi, zayi olmayan belgeler yönünden de tespit kararı verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün yukarıda yazılı nedenle davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 13/01/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2015/30573, Karar No: 2017/6390, Tarih: 05.07.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/30573 E.  ,  2017/6390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1)Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/68 esas sayılı itirazın iptali davasının kesinleşip kesinleşmediği araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmesi,

2)İİK’nın 345/a maddesindeki suçun oluşabilmesi için, aynı Kanun'un 179. ve TTK’nın 324. maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenmesini müteakip, şirketin iflasının istenmesinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği cihetle, borçlu şirket hakkındaki kesinleşmiş tüm icra takip dosyaları da tespit edilerek, bu takip dosyalarındaki alacak miktarları da şirketin pasifine eklendikten sonra ticari defterler, kayıtlar ve banka hesapları üzerinde karşılaştırmalı olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasını müteakip, şirketin hangi tarihte borca batık hale geldiği hususu belirlenip, buna göre de şikayetin süresinde olup olmadığı tespit edilip, şikayet süresinde ise şikayet tarihi olan 03.07.2012 tarihi itibariyle şirketin iflasının istenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı saptanıp, sonucuna göre hukuki durumunun takdiri gerekirken, sadece 2009 yılı ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak aldırılan yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak, yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 345/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 05.07.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15412, Karar No: 2010/16817, Tarih: 26.05.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/15412 E.  ,  2010/16817 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2006/247253

MAHKEMESİ : Adana 10. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/06/2006

NUMARASI : 2006/569

SUÇ : Elektrik hırsızlığı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın evinde yapılan denetim sırasında sökülen sayaçta 12.05.2004 tarihli sayaç ayar raporu ile sayacın TC mühürlerinde oynama olduğu, içinde film şeridi izi ve talaşları olduğunun saptanması karşısında; suç tarihinden önceki döneme ait abone tüketim ekstresi dosya içerisinde mevcut olup, suç tarihinden sonraki 1 yıllık döneme ait abone tüketim ekstresi de getirtilerek dönemler arasında fark olup olmadığı ve kurulu güç ile tüketimlerin orantılı olup olmadığı konusunda bilirkişiden yeniden rapor alınıp, savunmasında yazın 3-4 ay memlekete gittiğini belirten sanıktan kış döneminde tüketimlerdeki mevcut azalmanın sebebi de sorularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 26/05/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14678, Karar No: 2019/2839, Tarih: 27.03.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/14678 E.  ,  2019/2839 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile davalılardan ... ve ....Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada;28.10.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin ve tedavi giderinin tahsilinin istenildiği, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

506 sayılı yasanın 26. Maddesinde "İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (...)1 Kurumca işverene ödettirilir. (Ek cümle:29/7/2003-4958/28 md.) İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir......" hükmü düzenlenmiştir.

Somut dosyada.... ticareti yapan davalı... Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti.'nin müdürü davalı ..., şirketin iş yerinin çatısından yağmur sularının sızması nedeniyle eternit çatının bakımını yaptırmak için ... ile şifai olarak anlaşmış, ... da sigortalı ... ve ....'yle çatı tamiratı işinde çalışmak üzere anlaşarak olay günü tamirata başlamışlardır. Sigortalı ve ... tamirat için çıkıp çalışmaya başladıkları esnada sigortalı şeffaf eternite basarak aşağıya düşmüş ve akabinde vefat etmiştir.

Dosyada alınan 31.07.2014 tarihli kusur raporunda, ..... Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti. %30, bu kusurun %5'i ...'ya ait, ... %35, sigortalı %35 oranında kusurlu bulunmuş olup, mahkemece kusur raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur. Ceza dosyasında alınan kusur raporlarında da ... 1. Derecede asli,sigortalı ve ... 2. Derecede tali kusurlu bulunmuş ve ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2006/1042 Esas, 2007/872 Karar sayılı,18.10.2007 tarihli kararıyla ... ile ...'nın hapis cezasıyla cezalandırılmalarına, cezalarının ertelenmesine karar verilmiş, söz konusu karar Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 15.09.2009 tarihli ilamıyla sanıkların hukuki durumlarının CMK'nın 231. Maddesi gözetilmek suretiyle yeniden incelenmesi yönünden bozulmuştur.

Sigortalının hak sahipleri tarafından açılan tazminat dosyasında alınan kusur raporunda ise ...Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti. %60, ... %15, sigortalı %25 oranında kusurlu bulunmuş olup, davanın kabulüne dair mahkeme kararı Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 23.06.2009 tarihli ilamıyla çatı tamirat işinin anahtar teslimi olarak ...'a verildiği, sigortalının ... tarafından çalıştırıldığı, sigortalı ile... Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti. arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığı, dolayısıyla ... Profil şirketinin işveren olmadığı belirtilerek bozulmuştur.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 313. maddesinde hizmet akdi, "Hizmet akti bir mukaveledir ki, onunla işçi muayyen ve gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeyi taahhüt eder" şeklinde tarif edilmiştir. Hizmet akdinden söz edebilmek için belirli bir işin, işverene bağımlı olarak çalışma karşılığında bir ücret mukabili yapılması gerekmektedir.

Aynı Kanunun 355 ve 356. maddelerinde düzenlenen istisna akdinde ise "belirli bir işin belirlenen bedel mukabilinde işverenin mesai kısıtlamasına tabi olmadan yapılıp veya başkalarına yaptırılıp teslim edilmesi" söz konusudur. Hizmet akdinde sürdürülen ve devam eden hizmet, istisna akdinde ise, işten hasıl olacak sonuç önemlidir.

Yukarıda belirtilen hukuki düzenlemeler ile dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden ... Profil ....Ltd.Şti. tarafından çatı onarım işinin ...'a anahtar teslimi verildiği, şirketin asıl işinin demir ticareti olduğu ve kazaya konu işin şirketin iştigal konusuyla ilgili olmadığı ve dolayısıyla çatı onarım işinin istisna akdi kapsamında yapılan bir iş olduğu belirgindir.

İstisna akdinde kural olarak, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi bulunmamakta, yüklenici iş sahibinden bağımsız olarak üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun olarak tamamlayıp teslim etmeyi üstlenmektedir. Bu özellik dikkate alındığında bağımlılık ilişkisi, bir başka deyişle iş sahibinin adam çalıştıran sıfatı bulunmadığından istisna atdinin yerine getirilmesi ve işin yapımı sırasında meydana gelen zararlardan iş sahibinin sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. Ancak bu kesin bir kural değildir. İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin de zarardan sorumlu tutulması mümkündür.