muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/36790, Karar No: 2013/26008, Tarih: 21.10.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/36790 E.  ,  2013/26008 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ

DAVA: Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait iş yerinde finansman müdürü olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve maaş alacağı istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının doğum izninin bitmesine müteakip kullanmadığı yıllık izinlerini kullanarak akabinde şirketten istifa ederek ayrıldığını, davacıya işten ayrılması ve istifa dilekçesinin imzalanması için baskı yapıldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını, istifa ile akdi sonlandıran davacının 4857 Sayılı Yasa gereği kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, öte yandan davacının fazla çalışmayla ilgili olarak imzalamış olduğu bordrolara karşı iddialarını ancak yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini ayrıca davacının talep ettiği ücret alacağının da yerinde olmadığını, savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş akdinin davacı tarafından istifa etmek suretiyle feshedildiği ve davacının yasal sürelerin üzerinde fazla çalışma yapmadığı bu nedenle davacının kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacağı talebinin yerinde olmadığı, eksik ödenen ücretin ödendiğinin ise davalı işveren tarafından kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı, işyerinde fazla çalışma yaptığını iddia ederek bu konuda delil olarak dosyaya bir adet CD ibraz etmiş ise de Mahkemece bu delil değerlendirilmeden karar verilmesi, hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3636, Karar No: 2016/4599, Tarih: 29.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/3636 E.  ,  2016/4599 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen 03/07/2015 tarihli ek kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü;

Taraflar arasındaki dava hakkında ...İş Mahkemesinden verilen 13.11.2014 günlü ve 2014/103 E-2014/614 K. sayılı hüküm Dairemizin 08.04.2015 günlü ve 2015/738 Esas-2015/6551 Karar sayılı kararı ile ONANMIŞTIR. Davalı vekilince kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması istenilmiş ise de ...İş Mahkemesi tarafından 03.07.2015 tarih ve 2014/103 E-2014/614 K sayılı ek kararı ile maddi hata itirazı ile dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi talebinin reddine karar verilmiş olmakla davalı vekilince ek kararın temyizi ile maddi hata talebinin kabulüne onama kararının ortadan kaldırılmasına ve 13.11.2015 tarihli kararın şirket yararına bozulmasına karar verilmesi istenilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Daire kararlarında maddi hata yapıldığına dair başvuruların inceleme görevi bizzat kararı veren ilgili Yargıtay Dairesine aittir. Dairemizce verilen onama kararına karşı davalı vekilinin maddi hata talebinde bulunmasına rağmen mahkemece hatalı değerlendirme ile “maddi hata dilekçesinin, rapora itiraz ve temyiz dilekçeleri ile aynı muhtevada olduğundan bahisle 13.11.2014 tarihli kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş olmasından dolayı talebin reddine” dair ek kararla reddedilmesi hatalı olduğundan ...İş Mahkemesinin 03.07.2015 tarih ve 2014/103-614 E.K. sayılı ek kararı bozulup ortadan kaldırılmalı davalının maddi hatanın düzeltilmesi istemi incelenmelidir.

Dosya içeriğine göre, Dairemizce temyiz incelemesi sonucunda verilen kararda maddi hata saptanamadığı gibi, maddi hataya dayandığı ileri sürülen hususun hukuki takdire ilişkin olduğu ve İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi gereğince İş Mahkemelerinin kararları ile ilgili Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme istenemeyeceği de dikkate alınarak davalı vekilinin dilekçesinin reddine karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Mahkemenin 03/07/2015 tarihli ek kararının BOZULUP KALDIRILMASINA, davalının maddi hatanın düzeltilmesine ilişkin dilekçesinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 29/02/2016 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3975, Karar No: 2018/8261, Tarih: 14.11.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3975 E.  ,  2018/8261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, 30/09/1999 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigoratalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalılar ... intarnational ... ve ... hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına, davacıların maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 35.391,37 TL, davacı ... için 6.767,85 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 30/09/1999 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 30/09/1999 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgilerden, davaya konu olayın sürücü müteveffa ... sevk ve idaresindeki R... plakalı tır ile seyrederken aracını seyir yönüne göre yolun sol tarafında bulunan su kanalının girişini kaçırıp tekrar ana yola çıkmak için direksiyonu sağa kırdığında aracı sağ yanı üzerine yatırıp bu vaziyette bir müddet gittikten sonra aracın orta kısmının orta bariyere vurup tekrar asfalt kaplama ve arıza şeridi üzerinde çapraz vaziyette kalması ve kaza sonucu vefat etmesi şeklinde gerçekleştiği, 28/01/2018 tarihli tek makine mühendisi hasar kusur tespit uzmanı tarafından düzenlenen kusur raporunda % 100 oranında kazalıya kusur izafe edildiği, raporda olayın teknik arızaya bağlı olarak meydana geldiğine dair delil ve emare olmadıının belirtildiği, 12/10/2012 tarihli bir makine mühendisi (iş güvnliği uzmanı), bir emniyet müdürü (trafik uzmanı) tarafından düzenlenen kusur raporunda % 100 oranında kazalıya kusur izafe edildiği, fennin ve tekniğin gereklerine göre on yılın üzerinde olan 22 yaşındaki ekonomik ömrünü doldurmuş araç sahiplerinin Trafik Kanunu'nun 85. maddesine göre araç sürücülerinin kusuru nispetinde kusursuz hukuki sorumluluğunun Mahkemenin takdirinde olduğunun belirtildiği, 09/06/2013 tarihli bir makine mühendisi (iş güvnliği uzmanı), bir emniyet müdürü (trafik uzmanı) tarafından düzenlenen kusur raporunda % 100 oranında kazalıya kusur izafe edildiği, takografa göre aşırı hızın görülmediği, yorgun çalıştırma ortaya konulmayıp dinlenmelerin olduğunun görüldüğünün belirtildiği anlaşılmaktadır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren; Çalışanlarının işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede, risklerden kaçınmak, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek, risk değerlendirmesi yapmak, yaptırmak, teknik gelişmelere uyum göstermek, tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek, mesleki riskleri önlemek, eğitim ve bilgi verilmek dahil her türlü tedbiri almak, gerekli araç ve gereçleri sağlamak, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmek ve mevcut iş yerinin iyileştirilmesi için çalışmalar yapmak, diğer bir deyişle işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 73. maddesinin açık buyruğudur.

Davacılar murisinin ölümünün iş kazası olduğu yönü tartışma konusu değildir. Ne var ki bir olayın iş kazası olarak nitelendirilmesi, işverenin her durumda bu kazadan sorumlu tutulmasını gerektirmez. İş kazası nedeniyle işverenin sorumlu olması için, işverenin iş güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı davranışı veya ihmal göstermesi sonucu kaza meydana gelmiş olmalıdır. Diğer bir deyişle, işverenin iş kazasından sorumlu tutulması için kusurunun kanıtlanmış olması gerekir. Özel bir düzenleme söz konusu olmadıkça asıl olan kusur sorumluluğudur. İşverenin kusurlu eylemi ile zarar arasında uygun bir illiyet bağı yoksa işverenin sorumluluğundan söz edilemez.

Kusur sorumluluğunda ise 3 halde illiyet bağı kesilebilir. Bunlar, mücbir neden, zarar görenin ve 3. kişinin ağır kusurudur. Öğretide illiyet bağını kesen nedenlerin bütün sorumluluk halleri için geçerli olduğu vurgulanmaktadır. Kusurlu olmadığı halde işvereni, meydana gelen zarardan sorumlu tutmak adalet ve hakkaniyet duygularını incitir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.3.1987 tarih ve 1986/9 – 722 Esas, 203 karar sayılı kararı da aynı doğrultudadır.

İlliyet bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında illiyet bağının mevcut olması, zararın eylemin bir neticesi olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın meydana gelmeyeceğinin kesin olarak bilinmesidir. Hiçbir hukuk düzeni mantık yasalarına göre mevcut olmayan illiyeti yaratamaz. Mantık bakımından bu illiyete sonsuz zincir halinde neticeler bağlanabilir. Hukuki netice olarak zararın tazmin sorumluluğunun kabulü için, bir sebebe illi olarak bağlanan neticeler silsilesinin içinde hangi kesimin gerekli ve yeter olacağını belirlemek yine hukuk düzeninin görevidir.(...) Yaşam deneyimlerine ve olayın akışına göre, bir zarar belli bir fiilin beklenen uygun sonucu ise, zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunduğunun kabulü gerekir. Diğer bir deyişle; sorumluya yüklenen davranış veya olayın, zararlı sonucun zorunlu şartı olması gerekir.

Mahkemece, dosya kapsamında aldırılan her üç kusur raporunda da % 100 oranında davacılar murisine kusur izafe edilmiş olmasına ve takografa göre aşırı hızın görülmeyip, yorgun çalıştırma ortaya konulmayıp dinlenmelerin olduğunun görülmesi ve su kanalı girişini kaçırıp tekrar ana yola çıkmak için direksiyonu sağa kırması sonucunda kazanın meydana geldiğinin açık olması karşısında olayın meydana gelmesinde etkili olmadığı halde davalı işverenin sürücü işçisinin mesaisini iş güvenliği hükümlerine uygun şekilde düzenlediğine yahut aracın periyodik bakım ve kontrollerinin yapıldığına dair davalı tarafça herhangi bir belge sunulmadığı, bu duruma göre düzenli bakımı yapılmadığı anlaşılan 22 yıllık araçla iş güvenliği tedbirlerini almadan işçisini göreve gönderen işverenin İş Kanunu'nun kendisine yüklediği yükümlülüklerin tamamını yerine getirdiğinden söz edilemeyeceği, alınması gerekli önlemlerin alınması ve aracın bakımlarının düzenli yapılması ekonomik ömrü dolan araçların yenilenmesi durumunda olayın meydana gelmeyeceği gerekçesiyle kusur raporlarına itibar edilmeyerek ve tehlike risk nazariyesi gereğince davalı işveren ...'in % 70 oranında sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Yapılacak iş, davalı ... yönünden illiyet bağının kesilmesi nedeniyle davanın reddine karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ...'in yukarıda belirtilen hususları amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 14/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5516, Karar No: 2017/2533, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/5516 E.  ,  2017/2533 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7754, Karar No: 2023/328, Tarih: 07.02.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/7754 E.  ,  2023/328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/75 E., 2016/521 K.

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sanık hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 22.01.2015 tarihli iddianamesi ile hakkı olmayan yere tecavüz suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 154 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi gereğince cezalandırılması için kamu davası açılmıştır.

2. ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.03.2016 tarihli ve 2015/75 Esas, 2016/521 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hakkı olmayan yere tecavüz suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 154 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hapisten çevrili 3.000,00 TL ve doğrudan verilen 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, eksik inceleme üzerine karar verildiğine, mahkemece keşif yapılmadığına, suçu işlemediğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın, katılana ait taşınmazın 62.06 m2 lik yerinden yol geçirmek suretiyle tecavüz ettiği iddiasına ilişkindir.

2. Soruşturma aşamasında yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu ile kolluk tutanaklanından anlaşılacağı üzere sanığın, katılana ait taşınmaza 62.06 m2 tecavüz ettiği tespit edilmiştir.

3. Kovuşturma aşamasında keşif yapılmamıştır.

IV. GEREKÇE

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığı, 09.02.2014 tarihinde ... ... Komutanlığa gönderdiği yazı ile Kadastro Müdürlüğünden uzman kadastro memurları temin edilerek bahse konu araziye sanığın bir tecavüzünün olup olmadığı konusunda rapor tanzim ettirilmesini talep ettiği, 07.11.2014 tarihinde olay yeri incelemesi üzerine 05.01.2015 tarihinde bilirkişi raporunun düzenlendiği ve bilirkişi incelemesi yapan kadastro teknisyeni için sarf kararı ile ücret takdir edildiği anlaşılmıştır.

2. 5271 sayılı Kanun'un "Keşif" başlıklı 83 üncü maddesinin ilgili bölümü şöyledir;

2. 5271 sayılı Kanun'un "Keşif" başlıklı 83 üncü maddesinin ilgili bölümü şöyledir;

"(1) Keşif, hâkim veya mahkeme veya naip hakim ya da istinabe olunan hakim veya mahkeme ile gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır..." şeklinde emredilen hükme göre keşif yapılmadan kadastro teknik bilirkişi tarafından dava konusu yerde ölçüm yapıldığı ve rapor düzenlendiği, kanuna aykın olarak düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak kamu davası açıldığı ve bu nitelikteki raporun hükme esas alındığı belirlenmiştir. Vicdani delil sistemine dayanan ceza muhakemesi hukuk sisteminde doğrudan doğruyalik ilkesi gereği muhakeme makamlarının delil araçlarıyla doğrudan temas etmeksizin delil değerlendirilmesine girişilmesi ve akabinde hüküm kurulması hukuka aykırıdır. Açıklanan gerekçelerle olay yerinde hakim veya Cumhuriyet savcısı bizzat hazır bulunmadan olay yeri incelemesi yapılması ve bilirkişi raporu düzenlenmesi sonucunda hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

3. Kabul ve uygulamaya göre ise adli para cezasının yerine getirilmemesi halinde 6545 sayılı Kanun'la değişik 5275 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesinin üçüncü fikrası uyarınca infaz aşamasında res'en uygulama yapılabilecek olmasına rağmen, hüküm fikrasındaki "sanığın taksitlerden birisinin zamanında ödememesi halinde geri kalan kısmın tamamının sanıktan tahsiline ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına (yapıldı)..." hususuna ilişkin ihtarat yapılmak suretiyle infazı kısıtlar şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

V.KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.03.2016 tarihli ve 2015/75 Esas, 2016/521 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 ... maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDIINE, 07.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26078, Karar No: 2013/21459, Tarih: 09.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/26078 E.  ,  2013/21459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ücret ve prim alacağı, kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı,iş akdine haksız olarak son verildiğini,kış dönemlerinde 08.00-19.00 saatleri arası,yaz dönemlerinde ise saat 23.00' a kadar çalıştığını,hafta tatillerinin bir bölümünde çalıştığını,yıllık izinlerini kullanmadığını iddia ederek kıdem,ihbar ve kötü niyet tazminatı ile fazla mesai,ücret,prim,yıllık izin,genel tatil ve hafta tatili alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar,davacı işçinin iş akdine son verilmesinden sonra tüm işçilik alacaklarının ödendiğini,prim alacağı olmadığını,dini ve milli bayramlarda çalışmadığını,mesai saatlerinin 08.30-16.30 saatleri olduğunu,çok nadiren fazla çalışma yapıldığını,bunların da davacıya ödendiğini,davacının işten çıkarken verdiği ibraname ile davalıyı ibra ettiğini,kötü niyet tazminatının koşullarının oluşmadığını,alacakların zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,iş akdinin işverence haksız olarak feshedildiği,davalı tarafça dosyaya sunulan ibraname ile ödendiği belirtilen miktarlar yevmiye defterinde de gösterilmiş ise de benzer tipteki aynı gün karara çıkan davalı şirketle davası olan diğer davacılar hakkındaki dosyalarda da sunulan tüm ibranamelerin aynı olup hepsinin matbu düzenlenmiş olduğu ve toplu halde yapıldığı,ayrıca ibranamedeki oldukça yüksek miktar ödemelerin banka kanalı ile yapılmadığı gerekçesi ile ibraname geçersiz kabul edilerek davacının ücret ve prim alacağı taleplerinin reddine diğer taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

İş ilişkisinde borcun ibra yoluyla sona ermesi ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde öngörülmüştür. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde yapılan ibra sözleşmelerine geçerlilik tanınmayacağı bildirilmiştir. Aynı maddede, alacağın bir kısmının ödenmesi şartına bağlı ibra sözleşmelerinin (ivazlı ibra), ancak ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde geçerli olacağı öngörülmüştür. 4857 sayılı İş Kanununun 19 uncu maddesinde, feshe itiraz bakımından bir aylık hak düşürücü süre öngörülmüş olmakla, feshi izleyen bir ay içinde işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu noktada feshi izleyen bir aylık süre, işçinin eski işine dönüp dönmeyeceğinin tespiti bakımından önemlidir. O halde feshi izleyen bir aylık sürede işverenin olası baskılarını azaltmak, iş güvencesinin sağlanması için de gereklidir. Geçerli ve haklı neden iddialarına dayanan fesihlerde dahi ibraname düzenlenmesi için feshi izleyen bir aylık sürenin beklenmesi gerekir. Bir aylık bekleme süresi kısmi ibra açısından işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesinin bir ay süreyle gecikmesi anlamına gelse de temelde işçi yararına bir durumdur. Hemen belirtelim ki bir aylık bekleme süresi ibra sözleşmelerinin düzenlenme zamanı ile ilgili olup ifayı ilgilendiren bir durum değildir. Başka bir anlatımla işçinin fesih ile muaccel hale gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti gibi haklarının ödeme tarihi bir ay süreyle ertelenmiş değildir.