muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4387, Karar No: 2017/9188, Tarih: 11.09.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/4387 E.  ,  2017/9188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak;

Dosyada içerisinde bulunan olay yerinin fotoğraflarını içeren CD incelendiğinde; sanığın eyleminin komşuluk hukukundan kaynaklanan hakkın kullanımı niteliğinde olmayıp, sanığın eyleminin katılanın arazisinde bulunan ağaçların kökten sökülmesine neden olduğu anlaşılmakla,

Sanığın dikili ağaç, fidan ve bağ çubuğu hakkında mala zarar verme suçunu oluşturan eyleminden mahkumiyeti yerine beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6164, Karar No: 2023/10555, Tarih: 31.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2020/6164 E.  ,  2023/10555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2017/1590 E., 2019/160 K.

KARAR : Davalı... Gıda San. Ve Tic. A.Ş. yönünden esastan retDavalı ... Gıda Paz. San.. Ltd. Şti yönünden kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2005/297 E., 2017/10 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan... Gıda San. ve Tic. AŞ ile ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine davalı... Gıda San Ve Tic. AŞ istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle yapılan ilk incelemede dosyada tespit edilen noksanların ikmali yönünden dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verildikten, noksanların ikmali ile dosyanın dairemize iade edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili 18.04.2005 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacıların yakını sigortalı ...’ın müvekkilinin ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta bulunduğu halde 14.11.2003 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini, ...’ın şerit tecavüzü nedeniyle ceza mahkemesindeki tespite göre 8/8 kusurlu olduğunu, sigortalının davalılardan ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taş. Ltd. Şti. işçi olarak çalıştığını, bu şirketin de davalılardan ... Şirketinin yükleme boşaltma işleri ile görevli taşeronu olduğunu,... Şirketinin faaliyet alanın da ... Şirketi ile aynı alan olduğu ve bu şirketin taşıma işlerinin ...’ın da çalışanı olduğu ...Tur Şirketi tarafından yerine getirildiğini, beyan ederek, eş ... lehine 2.000 TL maddi ve 35.000 TL manevi, çocuk... lehine 1.000 TL maddi ve 15.000 TL manevi, anne ... ve baba ... lehlerine 1.000 TL’şer maddi ve 10.000 TL’şer manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili yargılamanın devamında hesap bilirkilinin 18.09.2015 tarihli raporuna göre maddi tazminat istemini neticeten 420.663,55 TL olarak ıslah etmiş iş bu hesap raporu içeriğinden Eş ... lehine 306.850,53 TL, çocuk... lehine 92.413,48 TL baba ... lehine 8.813,55 TL ve Anne ... lehine 12.585,99 TL maddi tazminat hesap edildiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

2.Davacılar vekili yargılamanın devamında hesap bilirkilinin 18.09.2015 tarihli raporuna göre maddi tazminat istemini neticeten 420.663,55 TL olarak ıslah etmiş iş bu hesap raporu içeriğinden Eş ... lehine 306.850,53 TL, çocuk... lehine 92.413,48 TL baba ... lehine 8.813,55 TL ve Anne ... lehine 12.585,99 TL maddi tazminat hesap edildiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Ticaret Tahmil. Tah Güm. ve Taş. Ltd. Şti. vekili: Müvekkilinin ... Gıda A.Ş.’nin taşeronu olarak faaliyet gösterdiğini, işçilerin işyerine götürülüp getirilmesi konusunda dava harici Ali Yılmaz ile anlaşıldığını, müvekkilinin sigortalının içinde bulunduğu araç ile bir anlaşması olmadığını kazaya karışan aracın ...Grubu şirketlerinden olan... Gıda’nın servis anlaşması yapan ...Tur Şirketine ait araç olduğunu, müvekkili yönünden davanın reddini talep etmiştir.

2.Diğer Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

3.Davalılardan... Gıda San ve Tic. A.Ş., ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Ticaret Tahmil. Tah. Güm. ve Taş, Ltd. Şti. vekillerinin ıslaha cevap süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulundukları anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacı tarafça davalı... Gıda'ya açılan davanın reddine, davacı tarafça davalılar ... Ticaret, ... Gıda, ...Turizm, ...'a açılan dava yönünden; maddi tazminat yönünden açılan davanın kabulü ile 420.663,55 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar tarafına verilmesine, manevi tazminat yönünden açılan davanın kabulü ile 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar tarafına verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan... Gıda San ve Tic. A.Ş. ile ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan... Gıda San ve Tic. A.Ş. ile ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş vekili istinaf dilekçelerinde özetle; müvekkil şirket aleyhine dosyada çelişen kusur raporları ile haksız bir şekilde kusur izafe edilmiş ise de müvekkil şirket ile kaza arasında bir illiyet bağı olmadığı gibi diğer davalılar ve kazaya neden olan işçi ile aralarında herhangi bir işveren ilişkisi bulunmadığını, Mahkemenin gerekçeli kararında, usule aykırı bir biçimde hangi maddi tazminat taleplerini hangi davacı için kabul edildiği belirtilmemiş ise de hak kaybına neden olmaması için öncelikle anne ve baba lehine verilen maddi tazminat kararlarına itiraz ettiklerini, hak sahibi pozisyonunda olmayan ve bu nedenle kurumca da taraflarına ödeme yapılmayan anne ve baba açısından maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, erkek çocuğun destekten kaldığı sürenin hesaplamasının yanlış yapıldığını, erkek çocuğun 18 yaşına kadar destekten yoksun kaldığının kabulü yerine 20 yaşına kadar yapılan hesaplama ve bu doğrultuda kurulan hükmün hatalı olduğunu, davacıların murisi müvekkil şirket işçisi olmadığından ne ücret aldığını bilebilecek pozisyonda olamayan müvekkil şirketin bu konudaki itirazlarının da dikkate alınmadığını, kaza tarihinde servis şoförü olarak çalışan vefat edenin, asgari ücretin 3,31 katı oranında ücret aldığının kabulünün mümkün olmadığını, davacının gerçek ücretinin TUİK kayıtlarından yapılacak emsal ücret araştırmasıyla belirlenmesi gerektiğini, Kazanın meydana geldiği tarihten 10 yıl geçtikten sonra yapılan ıslaha karşı zamanaşımı itirazlarımızı dikkate alınmaksızın, arttırılan taleplerin reddi yerine kabulü hatalı olduğunu, (Türkiye Sigorta AŞ) Güneş Sigorta A.Ş. tarafından ilgili sigorta poliçesi kapsamında 13.10.2004 tarihinde söz konusu kaza nedeniyle 40.000 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin tarihi itibarı ile uyarlanarak yapılan hesaplamalardan düşülmesi gerektiğini, belirlenen manevi tazminat miktarlarının da fazla olduğunu, kazanın oluş tarihi ve işleyecek yasal faiz de dikkate alınmadan, sosyal ekonomik durum araştırması yapılmadan, davacıların taleplerinin kabulünün hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı... Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket lehine her ne kadar dava reddedilmiş ise de reddedilen miktar üzerinden nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, reddedilen miktar yönünden hem maddi hem de manevi tazminat talepleri açısından ayrı ayrı nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

2.Davalı... Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket lehine her ne kadar dava reddedilmiş ise de reddedilen miktar üzerinden nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, reddedilen miktar yönünden hem maddi hem de manevi tazminat talepleri açısından ayrı ayrı nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılardan... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvurusunun iş bu davalı lehine hükmedilen ret vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uygun olması nedeniyle HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Gıda Paz. San ve Tic. A.Ş. istinaf başvurusunun ise somut uyuşmazlıkta; zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan davacılar tarafından açılan davada, her bir davacının hak kazandığı maddi tazminat ve manevi tazminat miktarının ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken, toplam rakam üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmakla, 18.09.2015 tarihli hesap raporu ve bu rapor doğrultusunda yapılan ıslah miktarı ve dava dilekçesinde talep edilen manevi tazminat miktarları dikkate alınarak yeniden hüküm kurulması gerektiği anlaşılmakla, kararın bu nedenle kaldırılarak Davalı ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. istinaf başvurusunun, kamu düzenine aykırılık nedeniyle kabulüne, ... 1. İş Mahkemesi'nin 10.01.2017 tarihli 2005/297 Esas - 2017/10 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmak suretiyle;

" A- Davacılar tarafından davalı ... Gıda San.ve Tic.A.Ş hakkında açılan davanın reddine,

B-Davacılar tarafından davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... hakkında açılan maddi tazminat davasının kabulü ile;

Davacı ... 'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 306.850,53 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 92.413,48 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 92.413,48 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 12.585,99 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 8.813,55 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

C-Davacılar tarafından davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... hakkında açılan Manevi Tazminat Davasının kabulü ile ;

Davacı ... 'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 35.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ticaret Tahmil Tahliye Gümrükleme ve Taşeronluk Ltd.Şti, ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.ş, ...Tur Turizm Taş.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf sebepleriyle benzer sebepler ile kararın bozulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Temyiz incelemesinin kapsamı bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci maddeleridir. İstinaf incelemesi ile ilgili “İncelemenin Kapsamı” başlığını taşıyan 355 inci maddesi ile “Karar ve Tebliği” başlığını taşıyan 359 uncu maddeleridir.

"Hak Arama Hürriyetiyle" ilgili olarak ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.09.2018 tarih ve 2018/9-584 E.- 2018/1332 K. sayılı emsal nitelikteki kararında; 1982 Anayasasının 36 ncı maddesi uyarınca, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” Ayrıca Anayasanın 90’ıncı maddesinin son fıkrasında usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağı ifade edilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 6 ncı maddesinde adil yargılanma hakkı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş olup, gerek Anayasa’da gerekse AİHS’ndeki düzenlemelere karşılık gelmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 27 nci maddesinde hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiştir.

6100 HMK'nın 27 nci maddesinde;

"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1.Hukuki dinlenilme hakkı çoğunlukla "iddia ve savunma hakkı" olarak bilinmektedir. Ancak bu hak iddia ve savunma hakkı kavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1.Hukuki dinlenilme hakkı çoğunlukla "iddia ve savunma hakkı" olarak bilinmektedir. Ancak bu hak iddia ve savunma hakkı kavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır.

2.Hakkın temel unsurları maddede tek tek belirtilmiş, böylece uygulamada bu temel yargısal hak konusundaki tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

3.Bunlardan ilki “bilgilenme hakkı” dır. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz. Bilgilenmenin şekli bakımından, hukuki dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır.

4.Bu hakkın ikinci unsuru, “açıklama ve ispat hakkı”dır. Taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan eşit şekilde yararlanırlar. Bu durum "silahların eşitliği ilkesi" olarak da ifade edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) adil yargılanma hakkını düzenleyen 6 ncı maddesinin birinci bendinin ilk cümlesinde yer alan silahların eşitliği ilkesi, yine AİHS’ne göre Mahkeme önünde sahip olunan hak ve yükümlülükler bakımından taraflar arasında tam bir eşitliğin bulunması ve bu dengenin bütün yargılama boyunca korunmasıdır. Başka bir deyişle, silahların eşitliği ilkesi, davanın taraflarından birini diğeri karşısında avantajsız bir duruma düşürmeyecek şekilde her iki tarafın deliller de dâhil olmak üzere, iddia ve savunmasını ortaya koymak için makul bir olanağa sahip olması, tarafların denge içinde olması demektir.

5.Hukuki dinlenilme hakkının üçüncü unsuru, “tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp değerlendirmesi”dir. Bu değerlendirmenin de karar gerekçesinde yapılması gerekir (6100 sayılı HMK’nın gerekçesi m. 32). Yargılama bakımından, sadece bir tarafın dinlenip diğerinin dinlenmemesi, tek yönlü karar verilmesi demektir. Yargılamada yer alan taraflar yargılamanın objesi değil, süjesidir. Hukukî dinlenilme hakkı doğru karar verilmesinin garantisidir; bu nedenle, haksızlığa karşı koyabilme imkânı tanır. Bu hak, hukuk devletinin, insan onurunun korunması ve eşitlik ilkesinin, hak arama özgürlüğünün, adil yargılanma hakkının bir gereğidir.

6.Somut olayda, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen... Gıda San ve Tic. A.Ş. hakkında her ne kadar davanın reddine karar verilmiş ise de anılan davalı şirketin yargılama sırasında Ticaret Sicil Gazetesinini 30.04.2012 tarihli nüshasında yayımlanan ilana göre aktif ve pasifiyle beraber ...Bisküvi Sanayi A.Ş. Tarafından devir alınarak anılan şirketle birleştiği ve ticaret sicilinden 05.04.2012 tarihi itibariyle terkin edildiği anlaşılmak, anılan davalıyı temsil yetki ve görevinin ...Bisküvi Sanayi A.Ş.'ne ait olduğu halde iş bu devir alınan şirket yargılamadan haberdar kılınmaksızın yazılı şekilde terkin edilerek tüzel kişiliği sona ermiş şirket hakkında hüküm tesisi açıkça taraf teşkili ve gidererek hukuki dinlenilme hakkına aykırı olmuştur.

7.O halde, Mahkemece yapılacak iş dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... Gıda San ve Tic A.Ş hakkında Ticaret Sicil gazetesinde yayımlanan ilanın ilgili Ticaret Müdürlüğünden sorulmak söz konusu durumun ilanda belirtilen şekilde olduğunun tespiti halinde ise, bu davalıyı temsil yetki ve görevinin devralan şirkete (...Bisküvi Sanayi A.Ş.'ne) ait olduğunu gözeterek, devralan şirket davadan haberdar kılınmak suretiyle taraf teşkili sağlanıp karar vermek gerekirken anılan hususlara riayet edilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

8.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

9.O hâlde, Kanunun açık hükmüne aykırı görülen bu husus HMK 369/1 inci maddesi kapsamında re'sen dikkate alınarak, davalılardan ... Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. vekilinin bu aşamada temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında vermiş olduğu hüküm usulden bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12066, Karar No: 2012/129, Tarih: 09.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/12066 E.  ,  2012/129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza lokanta ve iskele yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından tecavüze konu taşınmazın pafta örneği getirtilerek gerektiğinde keşif yapılıp taşınmazın niteliği belirlenmek suretiyle sanığın lokanta ve iskele yapmak suretiyle tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu yerlerin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddeleri uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 09.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.