muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6577, Karar No: 2024/701, Tarih: 25.01.2024

**1. Hukuk Dairesi         2022/6577 E.  ,  2024/701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/242 E., 2022/825 K.

HÜKÜM/KARAR : Asıl ve Birleştirilen Dava Ret / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Torul Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/58 E., 2018/167 K.

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı mirasçısı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı ...; dava konusu ... köyünde kain, 148 ada 38 parsel sayılı taşınmazın kendisinin zilyetliğinde olduğunu, komşu parseller ile birleştirilerek ortaokul yapımı için 1970'li yıllarda tahsis amaçlı devredildiğini, ancak sonrasında buraya okul yapılmadığını ve küçük bir kuran kursu yapıldığını, taşınmaza ev yaptırmak istediğinde tapunun köy hükmü şahsiyetine ait olduğunu öğrendiğini, fakat aslında taşınmazın kendisine ait olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiş; İlk Derece Mahkemesince verilen karardan sonra 11.07.2018 tarihinde ölümü üzerine karar mirasçılarına tebliğ edilerek davaya devam edilmiştir.

2.Birleştirilen davada davacılar; mirasbırakanları ...'ın dava konusu ... köyünde kain, 148 ada 38 parsel sayılı taşınmazın 1500 m2'lik kısmının zilyetliğe dayalı maliki iken bu taşınmazın komşu parseller ile birleştirilerek ortaokul yapımı için 1970'li yıllarda tahsis amaçlı devredildiğini, ancak taşınmazın eğimli olması nedeniyle maliyetin yüksek olacağı gerekçesi ile okul yapım düşüncesinden vazgeçildiğini ve bu taşınmazın 1500 m² kısmının tekrardan mirasbırakanlarına iade edildiğini ve onun ölümünden sonra ise kendileri tarafından bu taşınmazın kullanıldığını, kadastro çalışmaları sırasında dinlenen mahalli bilirkişilerin yanlış beyanı üzerine dava konusu taşınmazın davalı ... Tüzel kişiliği adına tescil gördüğünü, oysa taşınmazın kendilerine ait olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile 1500 m2 lik kısmın adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, savunma getirmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı, savunma getirmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Torul Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.07.2018 tarihli ve 2017/58 Esas, 2018/167 Karar sayılı kararıyla; davaya konu taşınmazın kargir bina ve tarla olarak Köy Tüzel Kişiliği adına 27.09.2007 tarihinde tescil edildiği, dosyada komşu köyden seçilen mahalli bilirkişilerle keşif yapıldığı, taşınmaz üzerinde geven ve kuşburnu çalılıkların bulunduğunun belirtildiği, keşifte alınan beyanlardan 148 ada 38 parselin bir kısmının davacı ...'in atalarından kaldığı, bir kısmının ...'ın atalarından kaldığı, her iki davacının keşifte gösterdikleri yeri 30-40 yıldır kullanmadıkları davacı ...'in hak iddia ettiği yerin okul yeri olarak istenildiği, ancak yapım bedelinin yüksek olması nedeniyle bu yerin okul yeri olarak alınmasından 1970'li yıllarda vazgeçildiği, ...'ın hak iddia ettiği yerde 35-40 senelik kuran kursu binasının olduğu, bu binanın iki yıl kullanıldığı, daha sonra kullanılmadığı, kuran kursu yeri karşılığında başka yerden tarla yeri verildiği, kadastrodan önceki sebeplere dayalı tapu iptal ve tescil davasında kadastro tarihi olan 2007 yılından önce davasız aralıksız zilyetliğin bulunmasının gerektiği, davacıların dava konusu yaptıkları yerleri 30-40 senedir kullanmadıkları, ayrıca birleştirilen dosya davacısı ... kuran kursu yeri karşığında başka yer verildiği de dikkate alınarak kesintisiz zilyetlik iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ... mirasçılarından ... ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl davada davacı ... mirasçısı ... istinaf dilekçesinde özetle; mirasbırakanı babası ...'in açmış olduğu dava konusu 148 ada 38 parselin (A) harfiyle gösterilen kısmının kendisine ait olduğunu, taşınmaza köy okulu yapılmak istenmesi üzerine kabul ettiğini, sonrasında vali tarafından yerin uygun görülmemesi nedeniyle okul yapılmasından vazgeçildiğini, Mahkemece 3402 sayılı Yasa'nın 17 nci maddesinin uygulanabilme olanağı bulunmadığından davanın reddine karar verildiğini, bu kararın yasaya ve usule uygun olmadığını, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin dava konusu taşınmazın babası ...'e miras yolu ile intikal ettiğini, dedesi tarafından arpa-buğday-fiğ ekilmek sureti ile tarım amaçlı kullanıldığını, sonrasında bu yere köy okulu yapılmak istenmesi nedeni ile babası tarafından bu yerin köy muhtarlığına verildiğini, sonrasında idare tarafından okul yerinin başka yere kaydırılması nedeni ile yerin babasına iade edildiğini, ancak kadastro tespitinde gerçeğe aykırı olarak bu yerin muhtarlık adına tescil edildiğini bildirdiklerini, Mahkemece hukuksal değerlendirme hatası ile davanın reddine karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Birleştirilen davada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, sunmuş oldukları delillerin yeteri kadar incelenmediğini, verilen kararın zilyetliğin kaybına ilişkin olduğunu, müvekkillerinin mirasbırakanlarının takasa yönelik taşınmazının 3000 m2 olduğunu, ancak okul yeri olarak vermiş oldukları 3000 m2 yerin sadece 1500 m2 lik kısmının taraflarınca dava edildiğini, Mahkemenin, ...'den yapılan takasta aldıkları yerin tamamını almış gibi yorumlayarak okul yapımına tahsis edilen yerdeki bu taşınmaz üzerinde haklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın rededildiğini, müvekkillerinin dava konusu taşınmaz üzerindeki zilyetlik iradelerini kaybetmediklerini, fiili egemenlikleri olmamasına rağmen dava konusu taşınmaz üzerindeki zilyetlik iradesinin her aşamada her ortamda dile getirildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.05.2022 tarihli ve 2019/242 Esas, 2022/825 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesince verilen kararda delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği, dava konusu 148 ada 38 parselde asıl davada çekişmeli olan ve fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölüm ile, birleştirilen davada çekişmeli olan (B) harfi ile gösterilen bölümlerin 1970'li yıllarda davacı ve birleştirilen davada davacıların mirasbırakanı tarafından okul yapımı için hibe edildiği, taşınmaza okul yapılmadığı, ancak 30-40 senedir de taşınmazı kullanmadıklarından kadastrodan önceki zilyetlik koşullarının oluşmadığı belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı ve birleştirilen davada davacılar vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ... mirasçılarından ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı mirasçısı ... temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın daha önce babası tarafından köy okulu yapılmak şartı ile köy muhtarlığına bırakıldığını, daha sonra köy okulunun başka bir alana yapıldığını, dolayısıyla babasının şartının yerine getirilmediğini, bu durumun tüm mahalli bilirkişi beyanları ile de sabit olduğunu, dolayısıyla ortada bir hibe durumunun bulunmadığını, söz konusu taşınmazın babasına da dedesinden intikal ettiğini, bu nedenle zilyetlik süresinin uygulanmasının mümkün olmadığını, Köy Tüzel Kişiliği adına kaydedilen taşınmaz üzerinde hiç kimsenin mülkiyet iddiasının bulunmadığını, ayrıca dava konusu taşınmaza arpa, buğday ekilmediyse de bu yerlerin babası ve kendileri tarafından her zaman korunmuş ve kollanmış olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleştirilen davalar, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleştirilen davalar, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 16 ve 17 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Kadastro sonucu; ... ada 38 parsel sayılı 5.828,78 m2 yüz ölçümlü, kargir bina ve tarla vasıflı taşınmazın 23.05.2007 tarihinde davalı ... Tüzel Kişiliği adına tespit edildiği, söz konusu tespitin 27.09.2007 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davacı mirasçısı ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı mirasçısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 346,90 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı mirasçısından alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2011/9703, Karar No: 2012/20804, Tarih: 18.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/9703 E.  ,  2012/20804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza ev yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın pafta örneği getirtilerek gerekti- ğinde keşif yapılıp taşınmazın niteliği belirlenmek suretiyle sanığın bina yapmak suretiyle tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanunu'na göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZUL- MASINA), 18.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6717, Karar No: 2019/1352, Tarih: 12.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/6717 E.  ,  2019/1352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahkemece yeniden suç işlemeyeceği konusunda olumlu kanaat oluşmadığından bahisle sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanmadığının belirtilmesi karşısında tebliğnamede bu yöndeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1-213 sayılı Kanunun 139/2. maddesinde, incelemenin dairede yapılmasını gerektiren nedenlerden birinin varlığı önceden belirlenmeden faaliyetini sürdüren mükelleflere defter ve belgelerin ibrazı için yapılan tebligatların hukuken geçerli olmayacağı cihetle; sanığın iş yerinin tebligat tarihinde faal olup olmadığı araştırılıp hesapların dairede incelenmesine imkan veren 213 sayılı Yasanın 139/2. maddesindeki istisnalardan birinin varlığının önceden belirlenip belirlenmediğinin vergi dairesinden sorulması, tebligatın usulüne uygun olduğunun anlaşılması halinde, sanığın savunmasında; söz konusu tarihte annesinin rahatsızlığı nedeniyle şehir dışında olduğunu, döndükten sonra istenilen defter ve belgeleri vergi dairesine ibraz ettiğini, defter ve belgelerin hala vergi dairesinde olduğunu beyan etmesi nedeniyle, annesinin rahatsızlığı ile ilgili olarak herhangi bir belge ibraz edip edemeyeceği sorulup, defter belgelerin vergi dairesinde olup olmadığı araştırıldıktan sonra sanığın defter ve belgeleri gizleme kastının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.02.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5412, Karar No: 2023/4931, Tarih: 08.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/5412 E.  ,  2023/4931 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/291 E., 2023/308 K.

HÜKÜM/KARAR : Feragat Nedeniyle Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... (...) 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/578 E., 2022/512 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalılar Kurum, Konyalılar Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun feragat nedeniyle incelenmesine yer olmadığına, İlk Derece Mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına ve davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 15.08.2014 tarihinde elektrik çarpması sonucu vefat ettiğini, Muris ..., davalı ...'ya ait Konyalılar Hurdacılık Ltd. Şti. isimli şirkette sigortalı olarak çalıştığını, olay günü davalı Konyalılar Hurdacılığa zaman zaman hurda satan ...'e Ahsen Mobilya isimli işyerinin sahibi ... işyerinde arızalı klima olduğunu bu klimayı söktürüp almasını söylediğini, bunun üzerine ..., arızalı klimayı söktürüp davalı ...'ya satmak amacıyla davalı ...'ya ait Konyalılar Hurdacılıkta çalışan müteveffa ...'yu davalı ...'ya bilgi vererek klima sökümü için işyerinden alıp ...'ın işyerine getirdiğini, tüm bu yaşananların davalı ...'nın bilgisi dahilinde meydana geldiğini, müteveffanın tamamen işvereninin emir ve talimatları ile hareket ettiğini, dava konusu olayda müteveffanın işveren ... tarafından kendi işyeri dışında başka bir yerde klima söküm işi için görevlendirildiğini, meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun gereği işveren tarafından görev ile gönderildiğinden bahisle iş kazası olduğunu, ...'in davalı Konyalılar Hurdacılık Ltd. Şti.'ye sürekli olarak hurda satmakta olan biri olduğunu ve tüm şirket çalışanları tarafından tanındığımı, olay günü yine ... Konyalılar Hurdacılık Ltd. Şti.'de çalışmakta olan ...'nun yanına giderek sökülmesi gereken klima hurdasının varlığını haber edip müteveffayı olay yerine götürdüğünü, ... mesai saatleri içerisinde yine işle alakalı olarak olay yerine gittiğini ve hayatını kaybettiğini, çalıştığı işyeri ile tamamen alakasız bir olay yüzünden kaza geçirmediğini aksine işverene menfaat sağlamak amacıyla olay yerine gittiğini, olayın işveren tarafından yürütülmekte olan iş esnasında maruz kalınan kazanın tipik bir iş kazasının tüm özelliklerini taşıdığını, açıklanan nedenlerle müteveffanın vefatının iş kazası sonucu meydana geldiğinin tespitine, yargılama giderlerinin vekalet ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

II. CEVAP

Davalı SGK vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dilekçesinde kazaya ilişkin mevzuatta yer alan şartlar bakımından bir değerlendirme yapılarak, olayın işyerinde olup olmadığı, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle bağımsız çalışma esnasında gerçekleşip gerçekleşmediği, kazanın gerçekleştiği yere işverence gönderilip gönderilmediği ve kazanın 5510 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği konusunun araştırılması gerektiği, haksız ve hukuki mesnetten uzak davanın reddi talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazanın bir iş kazası olmadığını, çünkü ceza davasında dinlenen tüm tanıkların ifadelerinin dikkate alındığında müteveffanın işverenin ne bilgisi ne de muvafakatı ve ne de talimatı dışında, kendiliğinden kendi işi de olmamasına rağmen hurdacı ...'in ayarlamasıyla bir traş parasına klimayı sökmeye kalkmasından kaynaklandığını, işverenin görevlendirdiğine dair hiçbir beyan bulunmadığını, dolayısıyla meydana gelen olayın iş kazası sayılamayacağı, davalı işveren Konyalılar Hurdacılık Ltd. Şti. sahibi ...'nın bilgisi ve talimatıyla sökülecek olan klimanın ... tarafından satın alınacağı iddiasının da ispata muhtaç olduğunu, müteveffanın müvekkilinin çalışanı olmadığı gibi müteveffayı da tanımadığını ve iş bu tespit davasında davalı olarak yer almaması gerektiği, müvekkilinin ...'e ve çalışanlarına elektrik işlerinden anlayan biri olmadan klimayı söktürmemesi sökülmesine müsaade edilmemesini ısrarla tembihlediğini, ana şartelin kapatılmasını istemediğinin açık, net ve tartışmasız olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, kazanın iş kazası olmadığının tespitine ve davanın reddi gerektiği talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... ve Konyalılar Hurdacılık Ltd.Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müteveffa ... her ne kadar müvekkil şirket çalışanı olsa da olay günü olayın meydana geldiği yere gidileceğinden ve orada bir klima söküleceğinden müvekkil ...'nın bilgisi olmadığını, müvekkile hiçbir şekilde haber verilmemiş olduğunu, klima sökümü konusunda müvekkilin herhangi bir talimatı da olmadığını, müteveffa ...'nun tamamen başına buyruk şekilde işveren tarafından yürütülmekte olan işten bağımsız ve kendisine şahsi kazanç sağlamak maksadıyla ve çalıştığı işyeri ile hiç alakası olmayan bir iş için olayın meydana yere gittiğini, bu durumda müvekkile ait bir işi yaptığından bahsetmenin mümkün olmadığını, meydana gelen kazanın iş ilişkisinden kaynaklanmamış olduğu göz önüne alındığında kazayı iş kazası olarak nitelendirmenin mümkün olmadığını, açılan ceza davasında müteveffa ...'nın asli kusurlu bulunduğunu, dinlenen tüm tanıkların açıklamaları doğrular nitelikte klima söküp takmanın onların ve kazalının işi olmadığını, işlerinin hurda parçalama, ayırma vb. olduğunu, kazalının başka bir iş yerine gittiğinden patronlarının haberi ve talimatı olmadığını beyan ettiklerini ve davanın reddi gerektiğini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar Kurum, Konyalılar Ltd. Şti. ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf eden davacı ve davalılar vekilleri kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar Kurum, Konyalılar Ltd. Şti. ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf eden davacı ve davalılar vekilleri kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davadan feragat etmesi nedeniyle ilk derece mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davanın esastan reddedilmesi gerektiğini, feragatten reddine dair kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı HMK 307, 123 ve 150 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

Sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir. Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, sosyal güvenlik hakkından HMK. 307 inci (HUMK. 91.) maddesi kapsamında feragat olanaksızdır ve açılan iş kazasının tespitine ilişkin davadan da vazgeçilemez. Davacı ancak, HMK. 123 üncü maddesinde düzenlenen hakkını kullanabilir ve ileride yeniden dava açabilme hakkını saklı tutarak, davalının rızası ile davanın takibinden vazgeçebilir veya HMK. 150 inci maddesi hükmü gereğince davayı takip etmeyerek yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılması ve giderek davanın açılmamış sayılması sonucunu elde edebilir.

Bu nedenle, davacı tarafından sözü edilen 307’inci madde hükmüne göre davadan feragat edilmesi durumunda, davadan vazgeçilemeyeceği davacı/davacı vekiline bildirilmeli, feragat beyanının Kanunun 123 veya 150 inci maddelerinde düzenlenen haklardan birinin kullanımı niteliğinde olup olmadığı kendisine sorulmak suretiyle belirlenmeli, beyanın anılan anlamlarda kullanıldığı saptandığı takdirde duruma göre belirtilen maddelerde öngörülen prosedür işletilmeli, aksi durumda ise elde edilecek sonuca göre dava konusu istem hakkında karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;