muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1821, Karar No: 2025/1142, Tarih: 27.02.2025

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; 442 sayılı Köy Kanunu 7. Ek madde eklenmesi hakkındaki 20.05.1987 günlü 3367 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen 18.10.1995 gün ve 42 No.lu Manisa Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu kararı ve onanması süreci sonucunda dava konusu taşınmazın müvekkili davalı adına tahsis ve tescil edildiğini, mevzuatın öngördüğü uygulama sürecinde herhangi bir aykırılık, eksiklik, yanlışlık görülmediğinden hak sahipliği edinildiğini, devlet birimlerinin etkin düzenleyici, güçlü titiz uygulama çalışmalarının bundan 12 yıl önce hayata geçirildiğini, tapu tahsisine ilişkin kimi aksaklıkların bina yapılmamasının 42 No.lu yerleşme alanı projesinin iptal gerekçesi yapılamayacağını, olsa olsa ilgilisinin hak sahipliğinin elinden alınmasını gerektireceğini, kaldı ki Manisa Belediye Başkanlığının Manisa İdare Mahkemesi'nin 2001/42 Esas, 2002/866 Karar sayılı açtığı iptal davası sonucunun beklenmesinin uygun olacağının Manisa Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü'nün 2762 sayılı yazılarıyla bildirmesi üzerine bina yapımına başlandığını, hak sahiplerinin ileride zarara uğramaması için devletin uyarıcı görevde bulunduğunu, hal böyleyken taraflarına tebliğ edilen Manisa İl Özel İdaresi'nin 22.12.2006 günlü 12/382-5355 sayılı işlem yazılarında; soyut, belirsiz, temelsiz gerekçe öne sürülerek 42 nolu yerleşme alanı planının iptal edildiğinin bildirildiğini, hak sahibi olarak bizzat temelsiz gerekçeye dayalı idare iptal işlemiyle ilintilendirilmeyi kabullenemediklerinden açılan davanın diğer davalı köy muhtarlığının açtığı Manisa İdare Mahkemesinin 2007/57 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiğini, hak sahipliği edinen müvekkili davalının 42 No.lu planın iptalini, gerektirecek şahsen hukuki sorumluluğu bulunmadığını, o itibarla edinilen hak sahipliğinin yitirilmesi sonucu doğuracak gelişmelerden ötürü, şahsen uğranılacak maddi ve manevi zararın davacı idareden tazmin ve tahsili yolunda mütalebe haklarını saklı tuttuklarını, 42 No.lu plan üzerine, beldeye ilişkin eleklendirme projesinin Manisa TEDAŞ tarafından 08.12.1997 gün ve 387 sayı ile onandığını, diğer bir kanalizasyon projesinin de 1998 yılında Manisa Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiğini, aynı düzenlemede su şebeke projesinin tamamlandığını, öte yandan yerleşme alanının Manisa Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü'nce iskan alanı olarak hukuki ve teknik değerlendirme kapsamına alındığının bilindiğini, hal böyleyken, belde üzerinde ve çevresinde oluşan değişikliklerin görmezden gelinerek, idari iptal işlemi tarihi sonrasında yaptırılan sözde inceleme ile davacı idarece beldenin "eski vasfı meraya dönüştürülmesi kararı alındığı" açıklamasının hukuken değer taşımadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 102 ada 8 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline tesciline, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.03.2024 tarihli kararı ile davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

1. Köy Yerleşme Alanı Tespit Kanunu'nun 18.10.1995 tarih ve 42 sayılı kararıyla imar amaçlı yerleşme planına tahsis edilen 747 parsel sayılı meranın ifrazıyla 142 arsa parselinin üretildiğini, yerleşme planının 24.01.1997 tarihinde “onaylanarak kesinleşmesiyle” uygulamada tahsis değişikliği yapılmadığını, tahsis niteliği ile birlikte meranın “kamu malı” statüsünün de yitirilmiş olduğunu,

2. 747 No.lu mera onaylanan yerleşme planında öngörülen amaca bağlandığını, Manisa Valiliği'nin 01.05.1997 tarih ve 3362 sayılı yazıları ile Manisa Kadastro Müdürlüğü'ne ve takiben kadastral düzenleme ile birlikte Yerleşme Planı'nın Manisa 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü'ne intikali üzerine 08.09.1997 tarih ve 3950 yevmiye numarası ile tescilleri yapıldığında 142 arsa parseli, idarenin “özel malı” statülü rejime dönüşerek tedavüle açık hale geldiğini,

3. Mahkeme kararında, dava konusu arsa vasıflı taşınmazın tapu sicil kaydının iptaline hükmedildiğini, ancak kaydın diğer unsuru onaylanmış yerleşme planı paftasında hukuki sebep kadastral varlığını koruduğundan, taşınmazın “Özel Mal” statüsünün aynen devam ettiğini,

4. Ayrıca "hak düşürücü süre" ve “görevsizlik” talepli dilekçelerinin re'sen incelemeyi gerektirdiği halde, Mahkemece dikkate alınmadığını, Anayasa'nın 57. maddesinde “devlet (...) konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, toplu konut teşebbüslerini destekler.” hükmü kapsamında gerçekleştirilen 3367 sayılı Yasa uygulamasından yaklaşık 10 yıl sonra idarenin, işlemde hata yapıldığından bahisle dava açtığını, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında “idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” hükmü gereğince idarenin sorumluluğunun bulunduğunu, idarenin dava açma hakkını kötüye kullandığını, 17 yılı bulan ve davacı idarenin yol açtığı ağır haksızlığın müvekkilinin tahammül sınırını aştığını, bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mera ve yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mera ve yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... vekiline yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18323, Karar No: 2021/21380, Tarih: 14.12.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/18323 E.  ,  2021/21380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar vermek

HÜKÜM : Beraat, mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında TCK’nın 152/1-c maddesi uyarınca dava açıldığı ve mahkemece de eylemin dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçuna uyduğu kabul edildiği halde uygulama maddesinin TCK’nın 152/1-c maddesi yerine sehven 152/1-a olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 14.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5657, Karar No: 2018/1167, Tarih: 13.02.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/5657 E.  ,  2018/1167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenlemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sanıklar hakkında 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan açılan kamu davasında; sanıkların yüklenen suçu kabul etmemeleri, şirkete ait işlemlerin sanıklardan ...'un abisi ...tarafından yürütüldüğünü beyan etmeleri, sanık ... Dakmacı'nın şirket işlerinin yürütülmesi için ...'a verdiğini savunması ve vekaletnamenin bir suretinin temyiz dilekçesi ekinde sunulması; sahte fatura düzenlemek suçunda suçun maddi konusunun fatura oluşu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de, alım-satım ya da hizmet ifasının belgesi olan faturaların, Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, sanıkların düzenlediği iddia olunan faturaların asılları veya onaylı örneklerinin de dosya içerisinde bulunmaması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenebilmesi bakımından, her takvim yılı için kanaat oluşturacak sayıda fatura aslı ya da onaylı sureti temin edilip dosya arasına konularak, yasada öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediği incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, faturaları kullanan şirketler hakkında vergi incelemesi yapılıp yapılmadığı, kamu davası açılıp açılmadığının araştırılarak, açıldığının tespiti halinde dava dosyasına intikali sağlanarak ayrıntılı özetinin tutanağa geçirilmesi ve bu davayı ilgilendiren bilgi ve belgelerin onaylı örneklerinin alınarak dosyaya konulması, faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları ve sanıkları tanıyıp tanımadıklarının sorulması, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları kullananların yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları kullanan şirketler ile sanıkların ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması, şirkete ait resmi işlemlerin kim tarafından yerine getirildiğinin araştırılması ve gerekirse faturalarda yer alan yazı ve imzaların sanıklara ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabule göre de;

2-Kabule göre de;

a-Sahte fatura düzenlemek suçunda her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, ancak aynı takvim yılı içerisinde farklı aylarda/zamanlarda düzenlenen sahte fatura eylemlerinin zincirleme sahte fatura düzenleme suçunu oluşturacağı cihetle; somut olayda sanıklar hakkında, “2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarından kamu davası açıldığı, her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı suçları oluşturduğu gözetilmeden tek hüküm kurulması,

b-5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

c-Kendinsini vekille temsil ettiren katılan lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmolunmaması,

Yasaya aykırı, sanıkların ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 13.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/438, Karar No: 2025/830, Tarih: 04.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/438 E.  ,  2025/830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1028 E., 2023/1125 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2004/104 E., 2018/1096 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İdare tarafından davacıya ihale edilen Düzce Merkez 2. kısım kalıcı konutları teknik altyapı tesisi inşaatı işi ile ilgili 05.06.2000 tarihli sözleşme imzalandığını; müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm taahhütlerini eksiksiz ve kusursuz tamamladığını, toplanan 3 ayrı kabul heyeti tarafından işin geçici kabulünün yapıldığını, son hakedişin tamamlanarak işin kesin hesaba bağlandığını, idarece 22.05.2005 tarihli iş bitirme belgesi verildiğini, idarece 22.08.2003 tarihli yazı ile kazı artığı malzemenin tutanakla belirlenmiş olan kesin depo mahalline taşınmadığı ancak kesin depo mahalline taşınmış gibi bedelinin alındığınının tespit edildiği belirtilerek açıklamalarının yazının tebliği itibariyle en geç 10 gün içerisinde bildirilmesinin istenildiğini, müvekkilinin cevabı yazısında kazı artığı toprağın kesin depo mahalline taşındığını belirttiğini, idarenin 31.12.2003 tarihli yazısı ile kazı artığının yükleme, boşaltma ve şantiye içi nakliye mesafesi kadar nakliye işleminin haricinde taşınmayarak kazı nakli farkından dolayı 221.954.542.271,00 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğinin bildirilerek gereğinin yapılmasını istediğini, sözleşmenin ifa ile tamamlanarak sonlanması nedeniyle idarenin müfettiş raporuna dayanarak verilen teminat mektubunu irat kaydetme hakkının bulunmadığını, idarece ileri sürülen iddianın kesin hesabın onaylandığı tarih itibariyle 1 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve talebin 11.12.2002 tarihinde zamanaşımına uğradığını belirterek, davacının davalı idareye borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; idare tarafından Düzce Merkez 4. Kısım Kalıcı Konutları Teknik Altyapı İnşaatı işinin davalıya ihale edildiğini; yaklaşan kış şartları, acil konut ihtiyacı, afet ortamının getirdiği acelecilik ve kontrollük görevini üstlenen banka personelinin ihmal ve görevde özensizliği gibi nedenlerle çabucak bitirilen konutlara ilişkin altyapı istihkak raporları, hakedişler imzalanarak davalı şirkete yapmadıkları işlere ait toprak taşıma bedelleri ödenmek suretiyle haksız kazanç temin edildiğinin banka müfettişlerinin yaptığı inceme raporu ile belirlendiğini; sorumlular hakkında savcılığa şikâyette bulunulduğunu; davalıya haksız ödemenin iadesi için 31.12.2003 tarih ve 9111 sayılı yazı yazıldığını belirtere; davalının kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşımayarak haksız nedenlerle elde ettiği 919.512.693.242,00 TL’nin 05.01.2004 tarihinden itibaren ticarî faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili; genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığını veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğini, kesin depo mahalline taşındığı iddia edilen kazı artığı miktarların milyon m³leri aşan boyutlara varması nedeniyle hazırlanan tahkikat raporunda, banka hakkı yönünden 28.373.543.001.570,00 TL fazla ödemenin yasal faizi ile birlikte yüklenicilerden tahsil edilmesinin istenildiğini, haksız kazanç elde eden 44 yükleniciye söz konusu miktarları ödemeleri için süre verilerek yazı yazıldığını, davacı ......Ltd. Şti'nin toplam 174.310.294 m³ kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşınmadığını, 221.954.542.271,00 TL haksız kazanç elde edildiğini, bu itibarla tespite itiraz ettiklerini, taraflar arasındaki sözleşmenin bir istisna akdi olduğunu, tahsili istenilen meblağın bu istisna akdinden kaynaklanan iş nedeniyle olup, istisna akitlerinde zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu belirterek, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde birleşen davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde birleşen davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; keşif, tanık ve bilirkişilerin görüşlerinden, ceza mahkemesinin kesinleşen karar örneğinden kesin depo yerine malzeme artığı taşıması gereken toplam 44 firmanın yaptığı inşaatlarla ilgili olarak hangi firmanın dolayısıyla asıl davada davacı/birleşen davada davalı şirketin ne kadar malzeme artığını kesin depo yerine taşıdığının belirlenemediği; taraflar arasında imzalanan iş teslim tutanakları, hakediş tutanakları, geçici ve kesin hakedişler ile iş teslim belgesinin aksine idare tarafından belge sunulmadığı, sebepsiz zenginleşmenin varlığını ve zarar miktarını ispat yükünün asıl davada davalı ... birleşen davada davacı idarede bulunduğu ve İdare'nin nedensiz zenginleşmeyi ve miktarını ispatlayamadığı, dosyada yer alan iş teslim tutanakları, hakediş tutanakları, geçici ve kesin hakedişler ile iş teslim belgesi taraflar açısından bağlayıcı olan sözleşme hükümleri çerçevesinde, malzeme artığının kesin depo yerine taşındığı bu malzemenin anılan yerde sonradan bulunmamasının yüklenicinin sorumluluğunda bulunmadığı, aksinin idare tarafından yasal delillerle ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl davada, davacı ... ithalat İhracat Limited Şirketinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu iş nedeniyle borçlu olmadığının tespitine; birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... vekili; kararın esas yönünden hukuki hatalar içerdiğini, Karamanköy (Adapazarı) 1. Kısım 3. Bölge Kalıcı Konutlar Teknik Altyapı İnşaatı işinin davacı şirket tarafından üstlenildiğini, müvekkili bankaya yazılan şikayet dilekçesinde öne sürülen iddialar hakkında, Genel Müdürlük Makamının 20.01.2003 tarihli ve 138 sayılı Olur’ları ile yapılan müfettişlik incelemesi ve soruşturması sonucunda düzenlenen Teftiş Kurulu Başkanlığının 16.12.2003 tarihli ve 2868 sayılı Olur'larında; genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiği, Düzce 2. Kısım Kalıcı Konutları Teknik Alt Yapı İnşaatı yüklenicisi davacı ......Ltd. Şti'nin toplam 174.310,294 m³ kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşımadığı 312.761.154.659,00 TL haksız kazanç elde ettiği ve Banka alacağının tahsilinin istenildiğini, ancak yüklenici tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığını, yaklaşık olarak 5.444.942 m³ kazı artığı malzeme için 19,5 km taşıma yolu mesafesi üzerinden nakliye bedeli ödendiğini, bu kazı artığı malzeme miktarının 10 m³'lük 544.494 adet kamyon kazı artığı malzeme miktarına tekabül ettiğini, kazı artığı malzemenin taşınacağı kesin depo yeri olarak belirlenen ve her bir iş için ayrı ayrı düzenlenen mesafe tespit tutanaklarında 19,5 km şeklinde yer alan Düzce İstilli Mevkiinde konu ile ilgili olarak görevlendirilen heyetçe yapılan incelemeler sonucunda kesin depo mahallinde 1500 m uzunluğunda ortalama 60 m genişliğinde, yaklaşık 225.000 m³ dolgunun tespit edildiğini, kesin depo mahallinde tespiti yapılan 225.000 m³lük malzemenin büyük oranda depremde yıkılan binaların enkazlarından oluştuğunu ve bu enkazların üzerilerinin de alüvyon menşeli toprak malzeme ile örtüldüğünün kolayca görüleceğini, dolayısıyla enkazlar üzerine örtülen alüvyon menşeli toprağın kalıcı konut sahasındaki malzemeye benzemediğinin anlaşılacağını, çıkan 5.444.942 m³ kazı artığı miktarının büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, bu miktarın heyetçe kesin depo mahallinde yapılan incelemeler sonucu tespit edilen enkaz ve alüvyon menşeli malzeme miktarı ile kıyaslanamayacağını, kaldı ki 544

.444.942 m³ kazı artığı miktarının büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, bu miktarın heyetçe kesin depo mahallinde yapılan incelemeler sonucu tespit edilen enkaz ve alüvyon menşeli malzeme miktarı ile kıyaslanamayacağını, kaldı ki 544.494 kamyon malzemenin 19,5 km taşıma yolu mesafesindeki kesin depo mahalline inşaat süresince taşınmasının fiziken de mümkün görülmediğini, böyle bir durumda bu kadar büyük miktarda bir malzemenin kesin depo mahalline taşınmış olsa idi fark edilmemesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, kazı artığının konutların etrafına ve yakın civarına büyük yığınlar halinde döküldüğünün ve bu döküntülerin düzenleme çalışması yapılmadan olduğu gibi bırakıldığının heyetçe tespit edilerek tutanaklara bağlandığını, yüklenicinin özen ve sadakat borcunun gereği olarak, işin kapsamı içerisinde önemli bir maliyet kalemi teşkil eden kazı artığı malzemenin taşıma mesafesine riayet etmekle yükümlü olduğunu, ödemenin malzemenin fiilen bu mesafeye taşınması durumunda söz konusu olacağını ve sözleşme hükümlerine göre bu imalata ödenecek bedelin olmazsa olmazının bu koşul olduğunu, alacağın tahsili amacıyla davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu hususlar incelenmeden davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, birleşen davada ise alacak istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davacı yüklenicinin taahhüt konusu işini bitirip kesin kabullerini yaptırmış olduğu, alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre kazı atığı malzemenin yüklenici tarafından kesin depo yerine nakledilmeyerek yüklenici şirkete fazla ödeme yapıldığı iddiasının sunulan deliller çerçevesinde kanıtlanamadığı anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararı yerindedir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı/birleşen dosya davacısı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.