muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/11100, Karar No: 2023/5570, Tarih: 14.06.2023

10.10.2012 tarihli suçla ilgili olarak henüz dava açılmadan önce Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/3 Esas sayılı davasının bu dava ile birleştirilmesi ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında farklı zamanlarda aynı suçu iki kez işleyen sanıklar hakkında zincirleme suçla ilgili 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının uygulanması gerektiği gerekçesiyle sanıkların mahkûmiyetlerine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Kabul edilebilir temyiz başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde;

A. 10.10.2012 tarihinde ele geçen uyuşturucu maddenin sanık ... tarafından sanık ...'e teslim edilmek üzere naklettirildiği sabit ise de; 22.11.2012 tarihli olaya ilişkin iletişim tespit tutanaklarının dosyaya getirtilip duruşmada sanıklara okunarak diyeceklerinin sorulması ve tüm delillerin birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile hüküm kurulması hukuka aykırı görülmüştür.

B. Mahkumiyet hükmüne esas alınan 10.10.2012 tarihli olay yönünden hükmün gerekçeli olduğu, ancak 22.11.2022 tarihli olay yönünden hükmün gerekçesiz olduğu belirlenmekle; Yargıtayın denetim işlevini yerine getirebilmesi için temyiz incelemesine konu hükmün gerekçe bölümünde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 34 üncü ve 230 uncu maddeleri uyarınca mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması, hükmün gerekçesinde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut kanıtların tartışılarak değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi ile mahkemece ulaşılan kanaatin, sanığın suç oluşturduğu sabit görülen fiilinin belirtilmesi ve bunun nitelendirmesinin yapılması, delillerle sonuç arasında bağ kurulması ve bu şekilde cezanın şahsileştirilmesi gerekirken, açıklanan ilkelere uyulmadan yalnızca sanığın bir suç işleme

kararının icrası kapsamında farklı zamanlarda aynı suçu iki kez işlediğinin belirtilmesi suretiyle gerekçesiz olarak hüküm kurulması, 1412 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamında kanuna muhalefet hâli olarak saptanmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (A) ve (B) harfleriyle gösterilen bentlerde açıklanan nedenlerle ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.03.2016 tarihli ve 2015/133 Esas, 2016/96 Karar sayılı kararına yönelik sanıklar müdafilerinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12351, Karar No: 2018/6325, Tarih: 05.06.2018

**12. Ceza Dairesi         2017/12351 E.  ,  2018/6325 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 62, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, mahalli Cumhuriyet savcısının bozma ilamından sonra, mahkemece yine eski cezaya yakın bir temel ceza belirlenmesinin hakkaniyete uygun olmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 05.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/246, Karar No: 2006/261, Tarih: 21.11.2006

Ceza Genel Kurulu 2006/3-246 E., 2006/261 K.

**Ceza Genel Kurulu 2006/3-246 E., 2006/261 K.**

**- HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ

- TAKDİRİ İNDİRİM NEDENLERİ**- 6831 S. ORMAN KANUNU [ Madde 91 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 50 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 51 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 62 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 309 ]

**"İçtihat Metni"**

Sanık hakkında 6831 sayılı Yasaya aykırı davranmak suçundan yapılan yargılama sonunda; sanık İ... K...'ın "6831 sayılı Yasanın 91/5. madde ve fıkrası gereğince 1 ay hapis ve 450 YTL. adli para, 6831 sayılı Yasanın 91/son madde ve fıkrası gereğince 2 misli artırım yapılarak 3 ay hapis ve 1350 YTL. adli para, 5237 sayılı Yasanın 62. maddesi uygulanmak suretiyle sonuç olarak 2 ay 15 gün hapis ve 1125 YTL. adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı Yasanın 50. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, sanığa verilen cezanın 5237 sayılı Yasanın 51/1. maddesi gereğince ertelenmesine, 5237 sayılı Yasanın 51/6 ve 51/7 madde ve fıkralarının uygulanmasına, aynı yasanın 58/6,7 madde ve fıkraları gereğince sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına, 6831 sayılı Yasanın 108/son maddesi uyarınca suça konu orman emvalinin müsaderesine ve yargılama giderlerine…

…." ilişkin E... Sulh Ceza Mahkemesince verilen 08.06.2006 gün ve 211-158 sayılı hüküm temyiz edilmeksizin 29.06.2006 tarihinde kesinleşmiştir.

Kesinleşen hüküm infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğinde, E... Cumhuriyet Başsavcılığı, hapis cezası için tecil işlemi yaparken, para cezası için 05.07.2006 tarihinde ödeme emri çıkartmıştır.

Bunun üzerine E... Sulh Ceza Mahkemesince 14.07.2006 tarihli yazı ile;

"…

…sanık İ... K... hakkında her ne kadar 1125 YTL. adli para cezasının infazına ilişkin ceza fişi düzenlenmiş ise de, verilen kararın hüküm kısmında 5237 sayılı Yasanın 51/1. maddesi uyarınca verilen cezanın ertelenmesine hükmedildiğinden 2006/137 ilamatın mahkememize bila infaz iade edilmesi rica olunur."denilmek suretiyle infaz evrakı E... Cumhuriyet Başsavcılığından geri istenilmiştir.

İlamı 14.07.2006 tarihinde infaz edilmeksizin mahkemesine iade eden yerel Cumhuriyet savcısı, TC. Adalet Bakanlığı'ndan kanun yararına bozma yasa yoluna başvurulması talebinde bulunmuştur.

TC Adalet Bakanı'nca; T.C. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 10.08.2006 gün ve 037029 sayılı yazı ile;

İlamı 14.07.2006 tarihinde infaz edilmeksizin mahkemesine iade eden yerel Cumhuriyet savcısı, TC. Adalet Bakanlığı'ndan kanun yararına bozma yasa yoluna başvurulması talebinde bulunmuştur.

TC Adalet Bakanı'nca; T.C. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 10.08.2006 gün ve 037029 sayılı yazı ile;

"...01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Yasanın 51.maddesinde, hapis cezalarının ertelenmesine dair hükümler bulunup, anılan Yasada para cezalarının ertelenmesine ilişkin bir düzenlemeye ise yer verilmemiş olması karşısında, sanık hakkında hükmolunan para cezasının ertelenmesine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." açıklamasıyla yasa yararına bozma isteminde bulunulmuş ve bu talep Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.09.2006 gün ve 192990 sayılı yazısı ile Yargıtay 3. Ceza Dairesi'ne ihbar olunmuştur. Yasa yararına bozma istemi üzerine inceleme yapan Yargıtay 3. Ceza Dairesince 03.10.2006 gün ve 10557-7101 sayı ile;

"Mezkur tebliğnamede;

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Yasanın 51. maddesinde hapis cezalarının ertelenmesine dair hükümler bulunup, anılan Yasada para cezalarının ertelenmesine ilişkin bir düzenlemeye ise yer verilmemiş olması karşısında, sanık hakkında hükmolunan para cezasının ertelenmesine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı Yasanın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu ihbar olunmuştur.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

5237 sayılı Yasanın 51. maddesine göre, sanığın işlediği suçtan dolayı hükmedilen hapis cezası iki yıl veya daha az ise, bu ceza kural olarak ertelenebilecektir. Yeni Türk Ceza Yasası sisteminde sadece hapis cezaları ertelemenin konusunu oluşturmakta, hapisle birlikte hükmedilse de, adli para cezası, erteleme dışında kalacaktır. Bu nedenle Yasanın 51/1. madde ve fıkrası uyarınca duraksamaya yol açmayacak biçimde sadece hapis cezasının ertelenmesine karar vermek gerekirken, sanığa hapisle birlikte hükmedilen adli para cezasını da kapsar biçimde erteleme kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla;

Kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, E... Sulh Ceza Mahkemesinin 08.06.2006 tarih 2005/211 esas 2006/58 sayılı kararının 5271 sayılı Yasanın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre kararın hüküm fıkrasında "5237 sayılı Yasanın 51/1. maddesi uyarınca sanığın geçmişi, sabıkasızlığı, gösterdiği pişmanlık gözetilerek tekrar suç işlemeyeceği hususunda mahkememizde kanaat oluştuğundan cezasının takdiren ertelenmesine" paragrafındaki "cezanın takdiren ertelenmesine" sözcüklerinin çıkartılarak, yerine "sanığa verilen 2 ay 15 gün hapis cezasının takdiren ertelenmesine" tümcesinin yazılmasına, anılan paragraf ve hükmün diğer bölümlerinin aynen bırakılmasına" karar verilmiştir.

Bu karara karşı; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 01.11.2006 tarih ve 2006/192990 sayı ile;

Bu karara karşı; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 01.11.2006 tarih ve 2006/192990 sayı ile;

"İtirazın konusu uyuşmazlık, sanık hakkında verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen hukuka aykırı mahkumiyet kararının hükümlünün aleyhine sonuç doğurmamak üzere bozulması gerektiğine ilişkindir.

Kanun yararına bozma istemi, sanığın düşük ve devrikten kaçak orman emvali temin etmek suçundan 6831 sayılı Yasanın 91/5-son, 5237 sayılı Yasanın 62,51. maddeleri uyarınca 2 ay 15 gün hapis ve 1125 YTL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve bu cezasının ertelenmesine ilişkin mahkumiyet hükmüne yöneliktir.

5237 sayılı Yasanın 51. maddesinde hapis cezalarının ertelenmesine ilişkin hükümler yer almakta ise de, aynı Yasada adli para cezalarının ertelenmesine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle; mahkemece, yalnızca hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi gerekirken, hapis cezası ile birlikte adli para cezasını da kapsar bir biçimde erteleme kararı verilmesi yasaya aykırıdır.

Adli para cezasının ertelenmesine karar verilmesi sanığın lehine, kanun yararına bozma nedeni ise sanığın aleyhine bulunmaktadır. Bu durumda, Yargıtay'ın, yerel mahkeme hükmünün hukuka aykırılığını belirlemesi ve yasaya aykırı hükmün bozulmasına karar vermesi, ancak bu bozma ilgililer aleyhine olduğundan dolayı kararında bozmanın ilgililer aleyhine tesir etmeyeceğini belirtmesi gerekmektedir.

Nitekim, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.06.2005 gün ve 55/64, 04.07.2006 gün ve 2006/185-175 sayılı kararları ile yerleşmiş kararlarında da; sanık aleyhine yasa yararına bozma yoluna başvurulmasının mümkün bulunduğu, bu halde aleyhe sonuç doğurmamak üzere hükmün bozulmasına karar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Ancak, Yüksek Dairece, hükmün bozulmasına ve sanığa verilen 2 ay 15 gün hapis cezasının ertelenmesine karar verilmiştir. Böylece, aleyhe sonuç doğurmama ilkesine aykırı davranılmış, sanık kesinleşen hükümdeki cezadan daha ağır bir ceza ile cezalandırılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında; kanun yararına bozma isteminde belirtilen nedenden dolayı kanuna aykırı olan mahkumiyet kararının, aleyhe sonuç doğurmamak üzere bozulmasına karar verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır." biçimindeki gerekçeyle; "Açıklanan nedenlerle, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 03.10.2006 gün ve 2006/10557-7101 sayılı kararının kaldırılmasına ve E... Sulh Ceza Mahkemesinin 08.06.2006 tarih ve 2005/211-2006/158 sayılı kararının aleyhe sonuç doğurmamak üzere bozulmasına karar verilmesi…

…" talebiyle itiraz edilmiştir.

Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

…" talebiyle itiraz edilmiştir.

Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık İ... K...'ın; 6831 sayılı Yasanın 91/5. madde ve fıkrası gereğince 1 ay hapis ve 450 YTL. adli para, 6831 sayılı Yasanın 91/son madde ve fıkrası gereğince 2 misli artırım yapılarak 3 ay hapis ve 1350 YTL. adli para, 5237 sayılı Yasanın 62. maddesi uygulanmak suretiyle sonuç olarak 2 ay 15 gün hapis ve 1125 YTL. adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı Yasanın 50. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, sanığa verilen cezanın 5237 sayılı Yasanın 51/1. maddesi gereğince ertelenmesine, 5237 sayılı Yasanın 51/6 ve 51/7 madde ve fıkralarının uygulanmasına, aynı yasanın 58/6,7 madde ve fıkraları gereğince sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına, 6831 sayılı Yasanın 108/son maddesi uyarınca suça konu orman emvalinin müsaderesine ve yargılama giderlerine, karar verilen olayda; Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık; yasa yararına bozma istemi üzerine, mahkumiyet hükmünün esası ile ilgili olarak "aleyhe bozma kararı" veren Özel Dairenin "hükmün aleyhe sonuç doğurmayacak şekilde bozulmasına karar vermekle" yetinmesi gerekip gerekmeyeceğine ilişkindir.

İncelenen dosyada;

Yerel Cumhuriyet Başsavcılığı, sanığın düşük ve devrik emval götürme suçundan 2 ay 15 gün hapis ve 1.125 YTL adlî para cezası ile cezalandırılması ile cezasının ertelenmesine ilişkin ilam kendisine gönderildiğinde; adli para cezasının infazı için ödeme emri düzenleyip hükümlüye tebliğ ederek infaz işlemlerini başlatmış, ancak mahkemenin ilamın infaz edilmeksizin iadesini isteyen yazısı üzerine, infaz işlemini durdurmak suretiyle, belgeleri mahkemesine iade ederek; adlî para cezasının ertelenmesinin yasaya aykırı olduğundan bahisle, yasa yararına bozma talebinde bulunma yetkisini kullanması için Adalet Bakanını bilgilendirmiştir.

Bu aşamaya kadar gerçekleştirilen işlemlerin bizi ulaştırdığı sonuç şudur: Yerel Cumhuriyet Başsavcılığı, ilamda geçen "cezasının ertelenmesi" ifadesinin, tek suçtan dolayı hapis cezası ile birlikte hükmolunan adlî para cezasını da erteleme kapsamına dahil edip etmediği hususunda duraksama geçirmiştir.

İlamda kullanılan "cezasının ertelenmesi" ifadesi, lafza bakıldığında, hapis ve adlî para cezalarından hangisinin erteleme kapsamında bulunduğu yolunda kesin bir tercihi göstermediği gibi, adlî para cezasını duraksamaya yol açmayacak tarzda dışlayıcı bir içerik de taşımamaktadır. Bununla birlikte mahalli mahkemece, yerel Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben yazılmış olan 14.07.2006 tarihli yazı, mahkemenin erteleme iradesinin hem hapis cezasına, hem de para cezasına yönelik olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Yeni Ceza Yasamızın sisteminde ertelemenin sadece hapis cezaları bakımından öngörüldüğü ve adlî para cezalarının erteleme dışında tutulduğu gözetildiğinde; Yasada bir suçun yaptırımı olarak hapis cezası ile birlikte adlî para cezasının da öngörüldüğü durumlarda, önceki ceza sistemimizde geçerli bulunan "ertelemenin bölünmezliği" prensibinden artık bahsedilemeyeceği açıkça ortadadır. 5237 sayılı Yasanın 51. maddesindeki düzenleme karşısında ne şekilde hükmedilmiş olursa olsun, para cezalarının ertelenmesi mümkün değildir.

Esasen; hapis cezası yanında hükmedilmiş olan adli para cezasının ertelenemeyeceği konusunda Yüksek Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında da bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

İtiraz, yasa yararına bozma kararı veren Dairenin, "hükmün aleyhe sonuç doğurmayacak biçimde bozulmasına" karar verdikten sonra, başka bir karar vermemesi gereğine ilişmektedir.

Yasa yararına bozma yoluna kimlerin, ne şekilde başvurabileceği 5271 sayılı Yasanın 309. maddesinde belirtilmiştir. 309. maddenin 3. fıkrasında, "Yargıtay'ın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse hükmü kanun yararına bozar" denilmektedir. Madde metninde aleyhe bozma yapılıp yapılmayacağına ilişkin bir açıklık yoktur. Ancak, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.06.2005 gün ve 55-64; 04.07.2006 gün ve 185-175 sayılı kararları ve yerleşmiş içtihatlarında vurgulandığı üzere; sanık aleyhine yasa yararına bozma yasa yoluna başvurulabilmesi mümkündür; fakat, bu halde hükmün aleyhe sonuç doğurmamak üzere bozulması gerekir.

Yasa yararına bozma yoluna başvurulması halinde söz konusu olabilecek bozma nedenleri ve sayılan bozma nedenlerinin varlığı durumunda, bozma kararı verildikten sonra izlenmesi gereken yol 5271 sayılı Yasanın 309. maddenin 4. fıkrasında dört bent halinde gösterilmiştir.

Olayımızda; yasa yararına bozmaya konu edilen hukuka aykırılık, mahkumiyet hükmünün esasına dahil olan bir hususla ilgilidir. Dolayısıyla, söz konusu hukuka aykırılığın 5271 sayılı Yasanın 309. maddesinin 4. fıkrasında sayılan dört halden birisi içerisinde mütala edilebilmesi mümkün değildir. Şu halde; 5271 sayılı Yasanın 309. maddesinin 4. fıkrasındaki kararlardan birisi verilemeyeceğine göre, Özel Dairece; hükmün, 5271 sayılı Yasanın 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, "para cezalarının ertelenemeyeceği yönüyle aleyhe sonuç doğurmayacak biçimde bozulması" ile yetinilmesi, bunun yanında başka bir karar verilmemesi gerekirken, hükümde aleyhe sonuç doğuracak biçimde düzeltme yapılmış olması isabetli bulunmamıştır.

Bu açıklamalara göre; Özel Daire kararı hukuka aykırı bulunduğundan, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulü ile Yargıtay 3. Ceza Dairesi Kararının kaldırılması ve Yerel Mahkeme hükmünün aleyhe sonuç doğurmayacak şekilde bozulması gerekir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2-Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 03.10.2006 gün ve 10557-7101 sayılı kararının KALDIRILMASINA,

Bu açıklamalara göre; Özel Daire kararı hukuka aykırı bulunduğundan, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulü ile Yargıtay 3. Ceza Dairesi Kararının kaldırılması ve Yerel Mahkeme hükmünün aleyhe sonuç doğurmayacak şekilde bozulması gerekir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2-Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 03.10.2006 gün ve 10557-7101 sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-E... Sulh Ceza Mahkemesinin 08.06.2006 gün ve 211-158 sayılı kararının ertelenmesi mümkün bulunmayan adli para cezasının ertelenmesine karar verilmiş olması nedeniyle aleyhe sonuç doğurmamak kaydıyla BOZULMASINA,

4-Dosyanın mahalline İADE edilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 21.11.2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1820, Karar No: 2014/612, Tarih: 07.05.2014

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1820 E.  ,  2014/612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/03/2013

NUMARASI : 2012/858-2013/247

Taraflar arasındaki “toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Anadolu 2. İş Mahkemesi’nce davanın kabulüne dair verilen 10.04.2012 gün ve 2010/675 E. 2012/365 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 02.07.2012 gün ve 2012/22210 E., 2012/25150 K. sayılı ilamı ile;

“…A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işveren A.. Ş..nin alt işvereni . Limited Şirketinin işçisi olarak çalışan davacının Nakliyat İş Sendikasına üye olduğunu, üye sendika ile .. Ltd.Şti şirketi arasında 26.12.2007 tarihli toplu iş sözleşmesinin imzalandığını, uzun yıllardan beridir süre gelen asıl işveren - alt işveren ilişkisinin, alt işverenin Sendika ile TİS imzalayacağını öğrenen davalı .. A.Ş tarafından 2008 yılında yenilenmeyeceğinin alelacele taşerona bildirilerek sonlandırıldığını, bu ilişkinin A.. Ş.. tarafından sonlandırılmasının tek nedeninin, sendikadan ve imzalanan toplu iş sözleşmesinin kendisine yükleyeceği külfetten kurtulmak olduğunu, davacının iade kararına rağmen işe başlatılmadığını, davacının Toplu İş Sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten geçersizliğine karar verilen fesih tarihine kadar sözleşmeden kaynaklanan fark alacakları bulunduğunu, ayrıca işe başlatılmayan davacıya Toplu İş Sözleşmesinin uygulanmaması nedeni ile kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının eksik ödendiğini belirterek, fark kıdem, fark ihbar, fark sendikal (işe başlatmama) tazminatı ile fark ücret ve fark boşta geçen süre ücret alacağının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının fark talebinin .. Ltd.Şti. ile Nakliyat İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesine dayandığını, buna karşın kesinleşen işe iade davalarında .. Ltd.Şti. ile davalı .. A.Ş arasındaki asıl işveren - alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı ve .. Ltd.Şti. işçilerinin baştan itibaren işçisi olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle .. Ltd.Şti şirketi ile imzalanan TİS’in uygulanmasının mümkün olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna ve emsal kararlara itibar edilerek, asıl işveren - alt işveren ilişkisinin geçersiz olması durumunda alt işverenin imzaladığı sözleşmenin uygulanma kabiliyetini yitireceğinin kabul edilmesi 2822 sayılı kanunda kabul edilen temel esaslara uygun görülmekte olup, çalışan işçiler baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayıldığından, alt işverenin işlerinin asıl işverene işletmesine bağlanması gerekmekte olup, toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğünün geçmişe etkili olarak görülmemesi gerekmekte olup, hükümsüzlüğün ileriye etkili olduğuna dair Yargıtay içtihatları da bulunduğundan muvazaanın saptandığı tarihe kadar toplu iş sözleşmesinin geçerli sayılması gerektiği, toplu iş sözleşmesi de baştan itibaren hükümsüzlüğü kabul edilse dahi bir kimsenin kendi muvazaasından yararlanmaması esası asıl işveren alt işveren konusunun düzenlenmesine hakim olan işçiyi korumak düşünceleri de dikkate alınmış olup uyuşmazlık konusu olayda davalı ..A.Ş ile alt işveren . Ltd.Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun 14/12/2009 tarihinde kesinleştiği, davacının üyesi olduğu nakliyat iş sendikası ile davalı .. A.Ş nin alt işverenin .. Ltd.Şti. arasında imzalanan toplu iş sözleşmesini imza tarihinin ise 27/12/2007 olduğu, hükümsüzlüğün ileriye yönelik olarak etkili olduğu, davacının alt işverenin taraf olduğu ve imzaladığı Toplu İş Sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Bir toplu iş sözleşmesi bir gerçek veya tüzel kişiye ait aynı iş kolunda bir veya birden çok işyerini kapsayabilir. Önemli olan işkolunda örgütlü işçi sendikasının her iş yeri için ayrı ayrı toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olmasıdır. Toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi; toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine sahip taraflardan birinin sözleşmenin diğer tarafını toplu iş sözleşmesi imzalatmak amacıyla toplu iş görüşmesine çağırabilme yetkisini ifade eder. Toplu İş Sözleşmesi, ehliyeti olmayan kişi ve kuruluşlarca akdedilemez. Keza aynı iş yerinde aynı dönemde birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamaz. Ehliyete sahip olmayan taraflarca yapılan Toplu İş Sözleşmesi geçersizdir.

Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmanın temel koşulları Toplu İş Sözleşmesinin uygulandığı işyerinde çalışır olmak ve 2822 sayılı Yasanın 9/1 maddesi gereğince işverenin faaliyet alanı kapsamına giren işkolundaki sendikaya üyeliğin gerçekleşmesidir. Bir işçi çalıştığı işyerinin kapsamına giren işkolundaki bir sendikaya üye olabilir. Bu mutlak emredici bir kuraldır.