muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4510, Karar No: 2015/36544, Tarih: 11.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/4510 E.  ,  2015/36544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı...Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 3832 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 7361 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 6480,90 TL bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne 6480,90 TL'ye yönelik itirazın iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait belgesiz ve tapusuz gecekondunun kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 3832 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 7361 TL yapı bedeli ile 880 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, çözülmesi gereken sorun davacıya yapı bedelinin tamamının mı yoksa sadece enkaz bedelinin mi ödenmesi gerektiği hususudur.

5104 sayılı ...Kentsel Dönüşüm Projesi Kanununun 5. maddesinin 2. fıkrasında "Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkuller ile 24.02.1984 tarihli ve 2981 sayılı imar ve Gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı işlemler ve 6785 sayılı imar Kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanuna göre hak sahibi olan kişilerin haklarına konu gayrimenkuller, malikler ve hak sahipleri ile yapılacak anlaşmalar çerçevesinde projede kullanılır. Bu anlaşmaların usul ve esasları yönetmelikle belirlenir" hükmü ile ... Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Yönetmeliğinin Belgesiz ve Kaçak Gecekondulara Uygulanacak Esaslar başlıklı 18. maddesinde; "Hak sahiplerine ait gecekondu, tesis, müştemilat ve ağaçlar için Belediyece oluşturulacak kıymet takdir komisyonunca belirlenecek kıymet takdir bedelinin %10'u enkaz bedeli olarak hesaplanır. Bu bedel, yapılacak sözleşme ile hak sahiplerine verilecek konuta ait inşaat maliyetinden düşülüp kalan bedel hak sahibi tarafından ödenir." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan tarafların anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde imzaladıkları taahhütnamede hak sahibinin alacağı belirlenirken arsa üzerindeki tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli esas alınarak bakiye alacağın belirleneceğinin kararlaştırılmış olup, taraflar arasında düzenlenen bu taahhütname özel hukuk hükümlerine tabi ve geçerli olduğundan taraflar yönünden bağlayıcıdır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının sözleşme kapsamında davalıya devrettiği gecekondusu için sadece enkaz bedeli isteyebileceği, enkaz bedelinin de davacıya ödenmiş olması karşısında davalının başka bir şey talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, İkinci bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 11.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20039, Karar No: 2013/20599, Tarih: 20.05.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/20039 E.  ,  2013/20599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Suça konu yerde dikili zeytin ağaçlarının bulunduğu, toprağın nadasa bırakıldığının anlaşılmasına göre; işgal ve faydalanma yapılan sahanın kimin tasarrufunda bulunduğunu bilecek konumda olan köy muhtarı, ihtiyar heyeti üyeleri varsa köy bekçisi ve suça konu yere yakın arazi sahipleri dinlenerek neticesine göre hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmemesi

Bozmayı gerektirmiş, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9593, Karar No: 2022/12529, Tarih: 29.11.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/9593 E.  ,  2022/12529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi aleyhine ihale bedelinin % 10' u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10' u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi/borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2022 tarih ve 2022/130 E .-2022/859 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

Sonuç:

1-Şikayetçi/borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2022 tarih ve 2022/130 E .-2022/859 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-Ankara 5. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 21.10.2021 tarih ve 2021/1182 E. - 2021/1437 K. sayılı kararının hüküm bölümünün para cezasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “ % 10’u ” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 29.11.2022 tarihinde oy biriliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1803, Karar No: 2024/1689, Tarih: 22.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1803 E.  ,  2024/1689 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/275 E., 2023/390 K.

HÜKÜM/KARAR : Ret

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiş olup kararın davalı şirket vekili tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne ve ek kararla davacı vekilinin temyiz başvuru dilekçesinin kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince 05.01.2024 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, temyiz konusu miktar veya değerin kesinlik sınırının altında olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine yönelik İlk Derece Mahkemesinin 05.01.2024 tarihli ek kararına ilişkindir.

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre temyize konu edilen ve reddolunan toplam miktar 27.428,21 TL olmakla, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Temyiz dilekçesinin reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

İlk Derece Mahkemesince verilen 05.01.2024 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15185, Karar No: 2012/42784, Tarih: 04.10.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/15185 E.  ,  2012/42784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanık ...'a önceki eşi ...'ın ölümüyle maaş bağlandığı, 25.12.2004 tarihinde diğer sanık ... ile evlendikten sonra maaşının kesildiği, tarafların Sinop Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.11.2005 tarih ve 2005/809/417 Esas-Karar sayılı kararı ile şiddetli geçimsizlik nedeni ile boşanmalarına, müşterek çocuğun velayetinin davacı anneye verilmesine, baba ile şahsi münasebet tesisine hükmedildiği anlaşılmakla, boşanmalarından sonra aynı evde birlikte yaşamadıklarını beyan eden sanıkların savunmalarının aksine mahkumiyetlerine yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle atılı suçtan beraatlerine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, O Yer C. Savcısının ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 04.10.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, O Yer C. Savcısının ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 04.10.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY;

İddianamedeki sevk ve nitelendirme çerçevesinde; eylemlerin değerlendirilmesi gerektiği buna göre, sanıkların dolandırıcılık suçundan cezalandırılmaları talep edildiğinden bu suçun yasal unsurlarının irdelenmesi gerekmektedir. Asliye Hukuk Mahkemesinden alınan boşanma ilamının şekli ve içeriği konusunda muvazaalı olduğundan bahsedildiği, ancak bu kararın geçerli veya geçersizliği hususunda sahtecilik ile ilgili bir dava bulunmadığı göz önünde tutulmalıdır. Esasen boşanma ilamının muvazaalı olup olmamasının da dosyaya özgü eylemle ilgili dolandırıcılık suçu açısından bir önemi yoktur. Tartışılması gereken, boşanma kararının hukuken geçerli olup olmadığı değildir. Ceza yargılamasında yargıcın görevi, maddi gerçeği ortaya çıkarmaktır. Sanıklara yüklenen suç, dolandırıcılıktır. Buna göre, üzerinde durulması gereken konu; kadının, kocasından gerçekte boşanmadığı halde boşanmış görüntüsü vererek yaşamsal olarak dul olduğuna kurumu inandırarak babasından dolayı ölüm aylığı bağlatması eyleminde, atılı suçun unsurları olan, kuruma yönelik hileli davranışı olup olmadığı, gerçek durumunu gizlemesi sonucunda katılanı aldatması, kurum zararı ve haksız yarar durumu tartışılmalıdır.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda verilen beraat kararının gerekçesinde, sanıkların anlaşmaları neticesinde verilen boşanma kararının hukuken geçerli olması nedeniyle, boşanma kararından sonra fiilen bir araya gelerek aynı evde birlikte yaşamalarının kurum aleyhine dolandırıcılık suçunu oluşturmayacağı belirtilmiştir.

Katılan kurumdan aylık alabilmek için, sadece boşanma kararının ibrazı yeterli midir yoksa boşanma kararının fiili sonucu, yani kadının eski kocasından ayrı yaşaması koşulu mu aranacaktır ? Muvazaalı bile olsa boşanmakla hukuken "dul" statüsüne giren kadının, eski kocasıyla aynı evde birlikte yaşaması halinde bu aylığı almaya hakkı olup olmadığı sorularının cevaplanması gerekmektedir. Öncelikle, dolandırıcılık suçunun oluşumu ile ilgili doktrin ve yargı kararlarının gözden geçirilmesinde fayda vardır.

Sanıklara atılı dolandırıcılık suçu, 5237 sayılı TCK. nun 157. maddesinde, "Kişinin, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlaması" şeklinde tanımlanmaktadır. Dolandırıcılık suçunu oluşturan hareketler tek tek sayılmamıştır, genel tarif yapılmış, kazuist bir yaklaşım sergilenmemiştir. Dolandırıcılık suçunun oluşması için, üç unsurun bir arada bulunması gereklidir.

DOLANDIRICILIK SUÇUNUN UNSURLARI:

Sanıklara atılı dolandırıcılık suçu, 5237 sayılı TCK. nun 157. maddesinde, "Kişinin, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlaması" şeklinde tanımlanmaktadır. Dolandırıcılık suçunu oluşturan hareketler tek tek sayılmamıştır, genel tarif yapılmış, kazuist bir yaklaşım sergilenmemiştir. Dolandırıcılık suçunun oluşması için, üç unsurun bir arada bulunması gereklidir.

DOLANDIRICILIK SUÇUNUN UNSURLARI:

1-HİLELİ DAVRANIŞ; Hilenin sözlük anlamı; aldatma, kandırma, yanıltma, bir kimsenin sarf ettiği sözler ve davranışıyla diğer bir kimseyi bir irade beyanında bulunmaya veya bir sözleşme yapmaya yönlendirmesidir.

Dönmezer’e göre hile, “olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir. Böylece dolandırılanın iradesi fesada uğratılmakta, sakatlanmaktadır.”

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.04.2004 gün ve 85/104 sayılı kararında, “Hile; karşısındakini aldatan, yanılgıya düşüren, düzen, dolap, oyun, entrika vb. her türlü eylemdir. Bu eylemler bir gösteriş biçiminde olabileceği gibi, gizli davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Gösterişte, fail sahip bulunmadığı olanaklara ve sıfata sahip olduğunu bildirmekte, gizli davranışta ise kendi durum veya sıfatını gizlemektedir." şeklinde açıklamada bulunulmuştur. Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararlarında ise,“ Hile nitelikli bir yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı sergileniş açısından mağdurun inceleme ve araştırma olanağını etkisiz bırakmalı, denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır.” şeklinde tarif edilmiştir.

Bu açıklamalara göre, hile gerçeğin gizlenmesi veya farklı olarak gösterilmesidir. Fail, olmayan bir olayı olmuş gibi veya somut bir olayı gerçekleşmemiş gibi göstermektedir. Hileli davranışlarla, mağdur yanıltılarak iradesi sakatlanmakta, karar özgürlüğü etkilenmektedir. Hile, mağdurun gerçek durumu bilmesi halinde rıza göstermeyeceği bir konuya rıza göstermesi, yapmayacağı bir şeyi yapması, kabul etmeyecek olduğu bir şeyi kabul etmesidir.

Bu açıklamalara göre, hile gerçeğin gizlenmesi veya farklı olarak gösterilmesidir. Fail, olmayan bir olayı olmuş gibi veya somut bir olayı gerçekleşmemiş gibi göstermektedir. Hileli davranışlarla, mağdur yanıltılarak iradesi sakatlanmakta, karar özgürlüğü etkilenmektedir. Hile, mağdurun gerçek durumu bilmesi halinde rıza göstermeyeceği bir konuya rıza göstermesi, yapmayacağı bir şeyi yapması, kabul etmeyecek olduğu bir şeyi kabul etmesidir.

2-MAĞDURUN ALDATILMASI; Soyut yalan hile için yeterli değildir. Yalan, bazı hareketlerle desteklenmesi halinde aldatıcı nitelikte olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, failin, mağdurun ... yerindeki klimaya garanti kapsamında bakım yapacağını söyleyip malzeme çantasıyla gelmesi üzerine ... yeri sahibinin gösterdiği klima başında bakım yapıyor gibi bir süre oyalanmasından sonra klimanın arızalı olduğu ve tamir için servise götürülmesi gerektiğini belirterek klimayı alıp gitmesi durumunda hile ve yalanın, kandırıcılığından söz edilemezken failin, klimanın markasını taşıyan bir ... önlüğünü giymesi halinde, hilenin gerçekleştiği kabul edilmelidir. Yine buna benzer, dilencilik yapan kişinin çocuğu hasta olduğundan para gerektiğini bildirerek sadece yardım istemesi, dolandırıcılık suçunu değil, dilencilik suçunu oluşturur, çocuğu hasta olmadığı halde hasta olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporunu göstererek hilesini destekleyen dilencilik yapması durumunda ise dolandırıcılık suçunun unsurları gerçekleşmiş olur.

Aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyi niyet ve güven ihlâl edilmektedir. Nitekim, Ceza Genel Kurulu kararında da, bu suç ile mağdurun irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği belirtilmiştir. Dolandırıcılık suçunu işleyenlere karşı ceza verilmesinde amaçlanan hukuki yarar, malvarlığı değerleri ve irade özgürlüğünün korunmasıdır.

3-MAĞDUR ZARARI VE HAKSIZ YARAR; Mağdurun aldatılması sonucunda, malvarlığında bir zararın doğması ve buna karşılık fail veya bir başkasının yarar elde etmesidir. Yarar ve zarar sonuçları gerçekleştiğinde, dolandırıcılık suçu tamamlanmış olacaktır. Fail, haksız zenginleşme amacı güttüğünden aldatma sonucu elde ettiği yararın haksız olduğu kabul edilmektedir.

Suç kastı konusunda, madde gerekçesindeki açıklama şöyledir. “Dolandırıcılık suçu, kasten işlenebilen bir suçtur. Burada söz konusu olan kast, dolandırıcılık suçunun maddî unsurlarının hepsinin fail tarafından bilinmesini ifade etmektedir. Bir başka ifadeyle, fail gerçekleştirdiği davranışların hile teşkil ettiğini, başka birini aldatıcı nitelikte olduğunu bilmelidir.