muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/12007, Karar No: 2024/13235, Tarih: 18.12.2024

Kanunda açık bir hüküm bulunmayan yoruma açık tartışmalı konularda hakkın engellenmesi değil, hakkın yoluna açan bir uygulamanın geliştirilmesi gerekir.

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim ... engellenmiş olacaktır.

Açıkladığım nedenlerden dolayı; ilk derece mahkemesi kararlarına ilişkin temyiz yolu başvurusunda, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin ve parasal sınırın uygulanması gerektiği, bölge adliye mahkemesi kararlarına ilişkin HMK’nın 362. maddesindeki parasal sınırların uygulanması halinde, ilk derece mahkemelerinin çok sayıda kararının hukukiliğinin denetlenme imkanı ortadan kalkacağından, çoğunluğun temyiz talebinin miktardan reddine ilişkin kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2023/4572, Karar No: 2024/376, Tarih: 17.01.2024

**1. Ceza Dairesi         2023/4572 E.  ,  2024/376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.01.2023 tarihli ve 2021/1154 Esas, 2023/147 Karar sayılı kararının, sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

08.02.2023 tarihli ve 32098 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Anayasanın 119'uncu maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... illerinde, 08.02.2023 Çarşamba günü saat 01.00'dan itibaren üç ay süreyle olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir. OHAL kararının akabinde, 08.02.2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla OHAL ilan edilen illerde yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla bazı tedbirlerin alındığı 11.02.2023 tarihli ve 32101 Sayılı OHAL Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin

2 nci maddesinin A fıkrasına göre "08.02.2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla olağanüstü hal ilan edilen illerde, yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12.1.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usûl hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya ilgililer bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 6.2.2023 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 6.4.2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar." şeklinde düzenleme nedeniyle sanık müdafiinin 06.02.2023 tarihinde tebliğ olunan hükme yönelik 23.03.2023 tarihli temyiz isteminin süresinde kabulü gerektiğinden;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname’de sanık ... hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçu nedeniyle esasa ilişkin görüş bildirilmediği anlaşılmakla; esasa ilişkin görüş bildirilmesi için ek Tebliğname düzenlenmek üzere dava dosyasının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 17.01.2024tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3778, Karar No: 2011/3843, Tarih: 30.06.2011

**8. Hukuk Dairesi         2011/3778 E.  ,  2011/3843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

... A R A R

Dairemizin ....04.2011 tarih 2010/5346 Esas ve 2011/2348 Karar sayılı geri çevirme yazısı uyarınca dosya arasına giren bilgi ve belgelere göre davacı ......'ın vesayet altında bulunduğu ve kendisine ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.08.2005 gün 2005/91 Esas ve 2005/233 Karar sayılı hükmü uyarınca...isimli kişinin vasi olarak tayin edildiği, dolayısıyla dava hüküm tarihi itibariyle davacı vasisinin...olduğu, anlaşılmaktadır. Ne var ki, Mahkemenin, Dairemize hitaben kaleme aldığı 03.06.2011 tarihli yazıda vesayet altındaki ......'ın ....09.2010 günlü dilekçesi ile vasisinin değiştirilmesini talep ettiği ve bu talep doğrultusunda dosyanın yeniden ele alınarak gerekli işlemlere başlandığı, yeni vasi atanması konusunda yargılamanın halen devam etmekte olduğu bildilmiştir. Bu durumda davacı ......'ın talepleri doğrultusunda yeni vasi atanması konusunda yapıldığı belirtilen yargılamanın bitmesinin beklenmesi ve bu yargılama sonucunda vasi değişir ise görülmekte olan davaya ilişkin hükmün bu yeni vasiye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi, vasi değişmez ise ve hükmün ......'ın vasisi olduğu belirlenen ...'ye tebliğ edilmesinin sağlanması, eldeki dava için, vasinin davayı takip etmesi bakımından görevli ve yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinden husumet izin belgesi alınarak dosya arasına konulması temyiz süresinin beklenilmesi ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 30.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/17420, Karar No: 2011/26397, Tarih: 15.12.2011

**7. Ceza Dairesi         2009/17420 E.  ,  2011/26397 K.**

**"İçtihat Metni"**

5187 sayılı Basın Kanununa muhalefet suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.09.2007 tarihli ve 2007/626-110 sayılı kararını müteakip, Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.11.2007 tarihli ve 2007/912-776 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği ortak yüksek görevli mahkeme sıfatıyla Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesince, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair verilen, 21.11.2007 tarihli ve 2007/349 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 08.07.2009 gün ve 36808 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 19.08.2009 gün ve KYB. 2009-182702 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16.07.2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37.maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3/1.maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1.maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında resen karar verebilir. 6.madde hükmü saklıdır.", 5/1.maddesinde "iddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 sayılı Basın Kanununun 27.maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 307/1.maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan kanunun 308.maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi…" hükümlerinin yer aldığı;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, 12.07.2007 tarihli, 302 ve 16.07.2007 tarihli, 309 sayı ile, Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği,

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.11.2007 gün ve 2007/349 değişik iş sayılı kararının CMK.nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 15.12.2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9814, Karar No: 2013/11566, Tarih: 07.05.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/9814 E.  ,  2013/11566 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının ... Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatifine olan borcunu kefil olarak ödediğini ancak davalının kendisine ödeme yapmadığını, davalı hakkında asıl alacak ve yasal faizi ile birlikte 11.789,20TL miktar için takip başlatmasına rağmen, davalının haksız olarak takibe itirazda bulunduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacıya borcunu ödediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, 11.789,20TL alacağa ilişkin itirazın iptaline, kabul edilen asıl alacak olan 10.812,50 YTL alacağın %40'ı olan 4.325,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, eldeki davada davalı adına ödediği borcun davalı tarafından kendisine ödenmediğini iddia etmiş; davalı ise ödediğini savunmuştur. Bu durumda ispat külfeti davalıda olup, davalı da yemin deliline dayanmış ve “davacıya bu parayı alıp almadığına dair yemin teklif edilmesini talep ediyorum” demiştir. Her ne kadar, mahkemece de ispat külfetinin davalıda olduğu benimsenmiş ise de, yemin eda edilmesi için davalının duruşmada hazır olması beklenmiş, davalı adına isticvap davetiyesi gönderilmiştir. Oysa, davalının sunduğu yemine göre yemini eda edecek olan davacı taraftır. Mahkemece yapılacak iş, davalının sunduğu yemin metninin davacı tarafa tebliği ile davacı tarafın usulüne uygun olarak yemine çağırılması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi olmalıdır. Hal böyle olunca, mahkemece yanlış değerlendirme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 21.15 TL temyiz harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 7.5.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5011, Karar No: 2017/2752, Tarih: 12.04.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/5011 E.  ,  2017/2752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... hakkında düşme Sanık ... hakkında mahkumiyet

A) Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik olarak yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde ;

Dosyada mevcut nüfus kayıt örneğinden 10.02.2007 tarihinde vefat ettiği anlaşılan sanık ... hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64. maddesi uyarınca düşürülmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

B ) Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik olarak yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde ;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1) Sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında, dosya içine faturaların konulmadığı görülmekle; suça konu yıllara ait fatura ayrıntılarının vergi dairesinden sorularak her takvim yılı için kanaat oluşturacak sayıda fatura aslı ya da onaylı suretinin temin edilip dosya arasına konulmasından sonra, yasada öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediği incelenerek, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,

2) Kabule göre de; sahte fatura düzenleme suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, suç tarihinin de son faturanın düzenlendiği tarihe göre belirleneceği cihetle; somut olayda sanık hakkında, “2003-2004-2005-2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kamu davası açıldığı, her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı suçları oluşturduğu ve her bir takvim yılı içinde birden fazla düzenlenen faturanın varlığı halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, hangi yıla ilişkin olarak hüküm kurulduğu da belirtilmeksizin yazılı şekilde tek hüküm kurulması, yasaya aykırı,

3- 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3- 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.04.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1120, Karar No: 2016/1353, Tarih: 09.02.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/1120 E.  ,  2016/1353 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :.........Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ...'nin amme alacağının tahsilini imkansız hale getirmek amacıyla adına kayıtlı taşınmazı 28.10.2009 tarihinde amcası davalı ...'ye sattığını belirterek muvazaalı satış işleminin iptali ile taşınmazın borçlu adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, borcun doğumuna ilişkin faturaların hangi döneme ait olduğunun belirlenmesi gerektiğini, iptal koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre davalıların amca yeğen olması nedeniyle dava konusu tasarrufun 6183 Sayılı AATUHK'nun 30.maddesi gereğince iptale tabi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile dava konusu taşınmazın davalılar arasındaki satışına ilişkin 28.10.2009 tarihli tasarrufun iptaline, davacının dava konusu taşınmazın borçlu adına tesciline ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava 6183 sayılı AATUHK'nun 24 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Bu tür davaların dinlenme koşullarından biri de iptali istenen

tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olmasıdır. Eldeki dava davalı borçlunun ........Vergi Dairesine olan borcu nedeniyle açılmıştır. Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesine eklediği Saburcu Vergi Dairesi Müdürlüğünün 10.1.2014 tarihli yazısından davalı borçlunun 28.10.2009 tasarruf tarihine kadar ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne borcunun bulunmadığı şeklinde cevap verildiği, dosyada mevcut ödeme emirlerinin de 2010 ve 2011 dönemlerine ilişkin borca yönelik olduğu anlaşıldığından Mahkemece Saburcu Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı borçlunun tasarruf tarihi olan 28.10.2009 tarihine kadar olan döneme ilişkin vergi borcu bulunup bulunmadığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yerolmadığına, 9.2.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22565, Karar No: 2016/1799, Tarih: 18.02.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/22565 E.  ,  2016/1799 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...... Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkumiyet hükmü sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, ..... işe aldıracağı vaadiyle, ..... ..... Başkanı ve Bakanlık yetkilisini isimlerini söyleyerek yakından tanıdığını da belirtmek suretiyle şikayetçilerden muhtelif tarihlerde paraları posta çeki havaleleri yoluyla alıp haksız yarar sağlaması eyleminin zincirleme-nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğunu takdir eden mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık ve müdafiinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 18.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19945, Karar No: 2015/4064, Tarih: 03.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/19945 E.  ,  2015/4064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk ( İŞ) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15/10/1994-14/12/2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava; davacının davalı işyerinde 05.10.1994 – 14.12.2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının askerlik yaptığı süre dışlanarak, davacının davalıya ait iş yerinde döneme ait asgari ücretle 15.10.1994 – 01.11.1997 ve 01.06.1999 – 12.12.2007 tarihleri arasında toplam 3.324 gün fiilen çalıştığı, bu çalışmalarının 682 gününün bildirimlerinin yapıldığı ve primlerinin ödendiği, 2642 gün bildirimlerinin yapılmadığı ve primlerinin ödenmediğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; bahçıvan olarak çalıştığını beyan eden davacı adına davalı işyerinden 2003-2007 yılları arasında Haziran/Temmuz aylarından Eylül/Aralık aylarına kadar değişen dönemlerde kısmi bildirimler yapıldığı, davacının 21.11.1997 – 22.05.1999 tarihleri arasında askerlik yaptığı, 01.02.2008 tarihli müfettiş tutanağında; işyerinin sezon nedeni ile gayrifaal olduğunun, çalışan olmadığının, işyeri kayıtlarına göre davacının mevsimlik çalıştığının bildirildiği, davalı tarafından davacının çalışmalarının sezonluk olduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan

-soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

-soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; davacının çalışmalarının sezonluk olup olmadığı değerlendirilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; dosyada mevcut bordrolarda isimleri bulunan kayıtlı çalışanlar arasından re'sen seçilecek kişileri dinlemek, zabıta marifeti ile veya davalı Kurum'dan sorarak talep edilen dönemde davalı işyerine komşu işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek dinlemek, davalı işyerinin kapasitesinin ve bahçıvan olduğunu beyan eden davacının çalışma şeklinin, davalı işyerinin arazi miktar ve özelliklerinin, bu itibarla davacının çalışmalarının kapsamının belirlenmesi için mahallinde keşif yapmak, davalı işyerinin devremülk şeklinde çalıştığı tespit edilir ise yaz ve kış aylarında devremülkü kullanan devremülk sahiplerini tespit ederek beyanlarına başvurmak böylece toplanan deliller ışığında davalı işyerinin sezonluk hizmet veren bir işyeri olup olmadığının tespiti ile davacının çalışmalarının da sezonluk olup olmadığını belirleyerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... İnş. Ve. Tur. Yatırımları A.Ş.'ne iadesine

03.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.