muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7789, Karar No: 2024/5866, Tarih: 30.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2021/7789 E.  ,  2024/5866 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: İzmir 3. Asliye Mahkemesi

SAYISI : 2013/37 E., 2016/483 K.

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, sahte fatura düzenleme suçuna iştirak, defter, kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞLERİ : Onama, düzeltilerek onama

Sanıklar hakkında kurulan diğer hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.06.2016 tarihli ve 2013/37 Esas, 2016/483 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin (b) bendi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 43, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca iki kez 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, defter kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca beraatine; sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçuna iştirak suçundan 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) bendi ve 360 ıncı maddesi, 5237 sayılı Kanun'un 43, 62, 51 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 18 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve ertelemeye; 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan vekilinin temyiz istemi; sanık ... Üstündağ hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan, sanık ... hakkında 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen beraat hükümlerinin hukuka aykırı olduğuna, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükmünün, yasal şartları gerçekleşmemesine rağmen ertelenmesine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2. Sanık ...'ın temyiz istemi; ... isimli şahsın üzerine şirket kurduğuna, şirket işleriyle kendisinin ilgilenmediğine, atılı suçları işlemediğine,

3. Sanık ...'nün temyiz istemi; sanık ... ile aralarında sorumluluk ve aracılık sözleşmesi bulunmadığına, bu nedenle sanığın sahte fatura düzenleme fiilinden sorumlu tutulamayacağına, sanığın sahte fatura düzenlediğinden haberinin olmadığına, atılı suça iştirak etmediğine,

2. Sanık ...'ın temyiz istemi; ... isimli şahsın üzerine şirket kurduğuna, şirket işleriyle kendisinin ilgilenmediğine, atılı suçları işlemediğine,

3. Sanık ...'nün temyiz istemi; sanık ... ile aralarında sorumluluk ve aracılık sözleşmesi bulunmadığına, bu nedenle sanığın sahte fatura düzenleme fiilinden sorumlu tutulamayacağına, sanığın sahte fatura düzenlediğinden haberinin olmadığına, atılı suça iştirak etmediğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. ... Orman Ürünleri...Ltd.Şti yetkilisi olan sanık ... hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenlediği, serbest muhasebeci ve mali müşavir olan sanık ...'ın da bu suça maddi menfaat gözeterek iştirak ettiği, ayrıca sanık ... hakkında defter belgelerini usulüne uygun tebligata rağmen yasal süresi içinde ibraz etmediği iddiasıyla 213 sayılı Vergi Usulu Kanunu'nun 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaaya uygun olarak kamu davaları açılmıştır.

2. Sanık ... savunmasında, atılı suçlamaları kabul etmediğini, kardeşinin arkadaşı olan ... isimli şahsın istemesi üzerine söz konusu şirkete müdür yapıldığını, şirket işleriyle ilgilenmediğini, sahte fatura düzenlemediğini, sanık ... ise, sanık ...'a ait şirketin beyannamelerini verdiğini, sanığın sahte fatura düzenlediğini bilmesinin mümkün olmadığını, atılı suça iştirak etmediğini beyan etmiştir.

3. Dosya arasında mevcut Vergi Tekniği Raporunda özet olarak, şirketin 11.05.2011 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 30.09.2011 tarihinde mükellefiyet kaydının re'sen sona erdirildiği, şirketin bu tarihten sonra da fatura düzenlemeye devam ettiği, açılış yoklamasından sonra yapılan yoklamalarda, şirketin kapalı olduğu, mal alışı yaptığını beyan ettiği mükellefin sahte fatura düzenlemeden incelemeye sevk edildiği, mükellefin gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, kuruluş tarihinden itibaren düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu, SMMM sanık ...'nün mükellefiyet kaydının 01.10.2011 tarihinde sona ermesine rağmen, mükellef şirketin 02.12.2011 tarihli proforma faturasında mühür ve imzasının bulunduğu, 2011 takvim yılında şirketin başka proforma faturalarının da sanık ... tarafından imzalandığı, Ağustos/2011 dönemi KDV beyannamesinin de sanık ... tarafından elektronik ortamda verildiği, sanık ...'ın 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenlediği, sanık ...'ın da maddi menfaat gözeterek bu suça iştirak ettiği belirtilmiştir.

4. Mahkemece sanıkların düzenlediği faturaları kullanan mükellefler hakkında, inceleme yapılıp vergi raporu düzenlenip düzenlenmediği, sahte fatura kullanma suçundan dava açılıp açılmadığı, açılmışsa akıbetleri yönünde araştırma yapılmamıştır.

5. Mahkemece, sanıkların savunmaları, vergi tekniği raporu, vergi suçu raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar hakkında temyize konu mahkumiyet ve beraat hükümleri kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizleme Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin Temyizi Yönünden

5. Mahkemece, sanıkların savunmaları, vergi tekniği raporu, vergi suçu raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar hakkında temyize konu mahkumiyet ve beraat hükümleri kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizleme Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin Temyizi Yönünden

1. Sanığın yargılama konusu defter, kayıt ve belgeleri gizleme eylemi için, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (a) fıkrasının (2) numaralı bendi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre, 5237 sayılı Kanun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. 5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin 24.07.2013 tarihli sorgu olduğu ve bu tarihten, temyiz inceleme tarihine kadar 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

B. Sanık ... Hakkında 2011 ve 2012 Takvim Yıllarında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Sanığın, Sanık ... Hakkında 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Sanık ve Katılan Vekilinin, Sanık ... Hakkında 2012 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin Temyizi Yönünden

Dosya kapsamına göre sanık ...'nün şeriki konumunda bulunan sanık ... hakkındaki 2012 takvim yılına ilişkin mahkûmiyet hükmünün, 5237 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca sanık yönünden olağan zamanaşımını kestiği belirlenerek yapılan incelemede;

1. Sanıkların savunmaları ve dosya kapsamı nazara alınarak, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

a) Suça konu faturalardan kanaat oluşturacak sayıda temin edilerek sanıklara gösterilip yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, kendilerine ait olmadığını ve ...'a ait olduğunu söylemeleri halinde; ismi bildirilen kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile tanık olarak çağrılması, duruşmada çekinme hakkı hatırlatıldıktan sonra faturalar gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

b) Adı geçen kişinin de faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylemesi halinde, sanıklar ve bu kişinin temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların kime ait olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

c) Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ya da adı belirtilen kişiye ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak 5271 sayılı Kanun'un 48 inci maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanıkları tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanıkların bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

c) Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ya da adı belirtilen kişiye ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak 5271 sayılı Kanun'un 48 inci maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanıkları tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanıkların bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet ve beraat hükümleri kurulması,

2. Sanık ... yönünden ayrıca;

a)3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca, muhasebecilik mesleği gereği olarak verilen hizmet kapsamında sanığın mükellef şirketin beyannamelerini vermek dışında ne şekilde sahte belge düzenlemek suçuna iştirak ettiği 213 sayılı Kanun'un 360 ıncı maddesi uyarınca suçtan maddi menfaat elde edip etmediği araştırılıp karar yerinde açıklanıp tartışılmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkumiyet ve beraat hükümleri kurulması,

b)Sanık hakkında 1 yıl 6 ay 22 gün olması gereken sonuç cezanın, 18 ay 22 gün olarak belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini,

Hukuka aykırı bulunmuş,

3. Her iki sanık yönünden; suçların sübutu halinde, hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 uncu maddesinin 3, 4, 5 ve 6 ıncı fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası da gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

A. Sanık ... Hakkında Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizleme Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle, İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.06.2016 tarihli ve 2013/37 Esas, 2016/483 Karar sayılı kararlarına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen olağan zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

B. Sanık ... Hakkında 2011 ve 2012 Takvim Yıllarında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Sanığın, Sanık ... Hakkında 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Sanık ve Katılan Vekilinin, Sanık ... Hakkında 2012 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin Temyizi Yönünden Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle, İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.06.2016 tarihli ve 2013/37 Esas, 2016/483 Karar sayılı kararlarına yönelik katılan vekili ve sanıkların temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6162, Karar No: 2024/1754, Tarih: 21.02.2024

**7. Ceza Dairesi         2022/6162 E.  ,  2024/1754 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2020/4094 Değişik iş

KABAHAT : 1593 sayılı Kanun'a muhalefet

İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

1593 sayılı Umumî Hıfzıssıhha Kanunu’na aykırılık eyleminden dolayı, anılan Kanun'un 282. maddesi uyarınca kabahatli ... hakkında Akçadağ Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 27.04.2020 tarihli ve 2020/26-5 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 3.180,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun süre yönünden reddine dair Akçadağ Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.09.2020 tarihli ve 2020/148 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın, mercii Malatya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.11.2020 tarihli ve 2020/4094 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 01.06.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve KYB-2022/82998 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve KYB-2022/82998 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 26. maddesinin 1, 2 ve 3. fıkralarında '' (1) İdarî yaptırım kararı, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgili kişiye tebliğ edilir. Tebligat metninde bu karara karşı başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açık bir şekilde belirtilir. (2) İdarî yaptırım kararının ilgili gerçek kişinin huzurunda verilmesi halinde tutanakta bu husus açıkça belirtilir. Bu karara karşı başvurabileceği kanun yolu, mercii ve süresine ilişkin olarak bilgilendirildikten sonra kişinin karar tutanağını imzalaması istenir. İmzadan kaçınılması halinde bu durum tutanakta açıkça belirtilir. Karar tutanağının bir örneği kişiye verilir. (3) Tüzel kişi hakkında verilen idarî yaptırım kararları her halde ilgili tüzel kişiye tebliğ edilir.'' şeklinde düzenlemenin yer aldığı,1593 sayılı Kanun'un 294. maddesinde yer alan, "Bu kanunda yazılı olan idarî para cezaları mahallî mülkî amir tarafından verilir." şeklindeki düzenleme uyarınca anılan Kanun'un 282. maddesi gereğince idarî para cezası verme yetkisinin mahallî mülkî amire ait olduğunun anlaşılması karşısında,

Dosya kapsamına göre, kabahatli hakkında sosyal mesafe kuralı ihlalî eylemi sebebiyle ayrı bir tespit tutanağı düzenlenmeksizin kolluk kuvvetleri tarafından 21/04/2020 tarihinde idarî yaptırım karar tutanağı düzenlendiği, tutanak tebliğ edilmek istendiğinde kabahatlinin imzadan imtina ettiği, anılan idarî yaptırım karar tutanağının 27/04/2020 tarihinde mülkî idarî amir tarafından onaylandığı, anılan onay işlemi sonrasında idarî yaptırım karar tutanağının kabahatliye tebliğ edilmediği cihetle, 1593 sayılı Kanun kapsamında verilen idarî para cezasının mahallî mülkî amir tarafından onaylanması ile hukuken varlık kazanacağı nazara alındığında, idarî para cezasının kabahatliye 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na göre tebliğ edilmemesi sebebiyle, 13/08/2020 tarihli dilekçenin öğrenme üzerine süresinde verilmiş itiraz dilekçesi olarak kabulü ile itirazın esastan değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Her ne kadar kabahatli hakkında COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tedbirlere riayet etmemesi nedeniyle uygulanan idarî para cezasına karşı başvurusuna yönelik verilen kararın kanun yararına bozulması talep edilmiş ise de; 09.11.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile "24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 11/3/2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan idari para cezaları tebliğ edilmez, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işlenen söz konusu kabahatler için idari para cezası verilmez, tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez." şeklinde düzenleme getirildiği, bilahare Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2023/44 Esas, 2023/71 Karar sayılı kararı ile son cümledeki "... tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.." ibaresinin iptal edilmesi üzerine, bu kez 15.07.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesine "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen idari para cezaları, 31/12/2024 tarihine kadar tahsilatı yapan idari birime yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığınca

belirlenecek usul ve esaslara göre iade edilir." şeklinde bir fıkra eklendiği, bu düzenlemeler ile COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tebirlere riayet etmemek fiilleri ile ilgili olarak 5326 ve 1593 sayılı Kanun'lar uyarınca idarî para cezası verilmemesinin, verilen idarî para cezalarının ilgilisine tebliğ edilmemesinin, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilmesinin, tahsil edilenlerin ise ilgilinin başvurusu halinde iade edilmesinin öngörüldüğü cihetle, kanun yararına bozma müessesinin ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olduğu da gözetildiğinde, isteme konu kararın kanun yararına bozulmasında bir hukuki fayda kalmadığı anlaşılmıştır.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4772, Karar No: 2023/4845, Tarih: 04.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/4772 E.  ,  2023/4845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1232 E., 2022/107 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/860 E., 2021/85 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 27.04.2017 tarihinde davalılardan ... Asansör Şti. nezdinde Asansör kurulum ve Bakım işçisi olarak çalışmaya başladığını, davalılardan Hüner Müteahhitlik Ltd. Şti’nin yapını üstlendiği ve asansör kurulum işlerini davalı ... asansör şirketine yaptırdığı ve inşaatın asansör kurulum işleri kapsamında çalışmaktayken 10.05.2017 tarihinde raylarının bakımını yaptığı asansör süspansiyonunun tavana kadar çıkarak tavan ile asansör süspansiyonu arasında sıkışmış neticesinde feci şekilde yaralandığını, müvekkilinin ameliyatlara rağmen eski sağlığına kavuşamadığını, şiddetli ağrılar çekmekte olduğunu, 30.09.2017 tarihinde müvekkilinin çıkışının verildiğini, davalı şirketlerin işçi sağılı ve güvenliğine özen göstermemeleri nedeni ile kusurlu olduklarını, işverenler tarafından yasa ve içtihatların kendilerine yüklenen ödevleri yerine getirmemeleri nedeni ile meydana geldiği izahtan varestedir, askerliğe elverişli değildir raporu verildiği ve vatani görevinden mahrum kaldığını, müvekkilinin yaşının 20 olduğunu, sakatlığına dair gerçekleri kabul ederek hayal kurmak, gelecek planı yapmak zorunda olduğunu, 1000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 15000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

II.CEVAP

1.Davalı ... Asansör Makina İnş. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; soruşturma aşamasındaki ifadelerden anlaşıldığı üzere kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğu ,davacının verdiği ifadeye göre son kata geldiği halde elinde bulunan kumanda düğmesine basmaya devam ettiği ve kazaya tek başına davacının dikkatsizliğinin sebep olduğu, davacıya herhangi bir baskı uygulanmadığı, maluliyet oranını kabul etmedikleri, davcı işçiye gerekli tüm iş güvenliği eğitimleri verildiği, SGK'ya iş kazası bildirimi yapıldığı, davacıya gelir bağlanması ve peşin sermaye değerinin tespiti işlemlerinin bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri, manevi tazminatın fahiş olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Davalı Hüner Müteahhitlik Turizm. ... Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; soruşturma aşamasındaki ifadelerden anlaşıldığı üzere kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğu, davalının diğer davalı şirketten asansör kabinleri satın aldığı ve diğer davalının asansörlerin inşaata getirilmesi ve montajı işini anahtar teslim şeklinde üstlendiği, müvekkilinin alt işveren sıfatı bulunmadığı, davacı ile müvekkili arasında hizmet sözleşmesi bulunmadığı, eser sözleşmesine dayalı çalışma söz konusu olduğundan müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, soruşturma aşamasında davacının verdiği ifadeye göre kazaya davacının dikkatsizliğinin sebep olduğu, maluliyet oranını kabul etmedikleri, kabul anlamına gelmemek üzere davacıya gelir bağlanması ve peşin sermaye değerinin tespiti işlemlerinin bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri, manevi tazminatın fahiş olduğu, adli yardım şartlarının oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle; davacının maddi tazminata yönelik davasının kabulü ile; 253.944,02 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 10.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminata yönelik davasının kabulü ile; 15.000 TL manevi tazminatın 10.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: