muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/10053, Karar No: 2019/11690, Tarih: 02.10.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/10053 E.  ,  2019/11690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000,00 TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, tayin edilen 1.320,00 TL adli para cezasına ilişkin hükmün, cezanın türü ve miktarı itibarıyla temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarına yönelik temyiz talebinin incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun atılı iş yeri dokunulunmazlığının ihlali suçunu birden fazla kişi ile birlikte işlemesine rağmen hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 119/1-c maddesinin uygulanmaması sonucu eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 02.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17634, Karar No: 2021/18760, Tarih: 29.12.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/17634 E.  ,  2021/18760 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel Belgede Sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle uygulanması zorunlu olan 1412 sayılı CMUK'nun 305. maddesi uyarınca “Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,” kesin olup, bu hükümler hakkında temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63/10. maddesinde yer alan “Bu Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenler bin günden beş bin güne kadar; ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket ederek bu işi bizzat yapanlar elli günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK’nun 52/2. maddesindeki “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” hükmü birlikte dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanunun 63/10. maddesinde düzenlenen, sanığa atılı suçun üst sınırı 100 gün adli para cezası olup, TCK'nun 52/2 gereğince bir gün karşılığı da en üst sınır olan 100 TL üzerinden adli para cezasına hükmedilmesi halinde dahi sonuç cezanın 10.000 TL adli para cezasını geçmeyeceği, dolayısıyla bu suçtan verilen beraat hükmünün 1412 sayılı CMUK'nun 305/1-2 maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının altında kalacağı ve temyiz olanağının bulunmadığı cihetle,

O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz talebinin, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, REDDİNE, 29/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5821, Karar No: 2020/17320, Tarih: 21.10.2020

**8. Ceza Dairesi         2020/5821 E.  ,  2020/17320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi, mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik ve katılan ...Ş'ye yönelik sahte banka veya kredi kartı üretme veya oluşturma suçlarından kurulan istinaf başvurularının esastan reddine dair hükümlere yönelik sanığın yaptığı temyiz isteminin reddine ilişkin ek karara dair sanık tarafından yapılan temyiz isteminin incelemesinde;

Hükmolunan cezaların miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK.nın 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az süreli hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, sanığın ek karara yönelik temyiz isteminin 5271 sayılı CMK.nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Sanık hakkında katılan ...Ş'ye yönelik sahte üretilen banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle yarar sağlama suçundan kurulan istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine dair hükme yönelik sanığın yaptığı temyiz isteminin reddine ilişkin ek karara dair sanık tarafından yapılan temyiz isteminin incelemesinde;

Her ne kadar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi'nin 09.01.2020 tarihli ek kararıyla hükmün CMK.nın 296/1. maddesi gereğince kesin nitelikte olup temyiz edilemeyecek hükümlerden olduğu belirtilmiş ise de;sanık hakkında sahte üretilen banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle yarar sağlama suçundan kurulan 5 yıl 2 ay 15 gün hapis ve 2500 TL adli para cezasının ceza miktarı itibariyle temyiz edilebilir olduğu anlaşılmakla ek kararın hukuki değerden yoksun olduğu kabul edilerek ek kararın kaldırılması sonucu yapılan incelemede;

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin en son harcamanın yapıldığı tarih olan ''13.05.2016" yerine "Mayıs-Haziran 2016" olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, sanığın hakkında verilen cezada hafifletici neden ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmadığına dair temyiz itirazları yerinde görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİNE, 21.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/16921, Karar No: 2010/21515, Tarih: 23.12.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/16921 E.  ,  2010/21515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 10.000 TL ıslahla 13580 TL talep alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı 25.09.2001 tarihli Noter sözleşmesi ile 180 m2'liktek katlı bina satın aldığını, davalının açtığı dava sonucu kısmen müdahalesinin menine karar verildiğini, gecekonduya yapmış olduğu tadilat ve tamir masrafı kadar davalının sebepsiz zenginleştiğini, ayrıca 1994-2005 dönemi için hazineye ecrimisil ödediğini ileri sürerek 10.000 Tl alacağın tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslahla talebini 13.580 TL'ye çıkarmıştır.

Davalı, haksız ve yersiz davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 10.080 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ve davalının evleri bitişiktir. Davalının açtığı müdahalenin meni davası 26.10.2005 tarihinde kabul edilmiş, temyiz edilmeyerek 05.04.2006 tarihinde kesinleşmiştir. O davada bilirkişi (18.05.2005) raporunda davacının davalıya ait binada tadilat, tamirat vs. yapıldığı belirtilmiştir.

Yargılama sırasında yapılan keşifte dinlenen bilirkişi davacının davalı binasına yaptığı tamirat ve tadilat bedellerini 2007 keşif tarihine göre 10.080 TL olarak belirlemiştir.

Dava sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı tazminat davasıdır. Davacı, davalıya ait binada tamir ve tadilat yaptığını iddia etmiş, davalı ise tamirat olmadığını savunmuştur. Davacının davalının binasına masraf yaptığı davalının açtığı dava ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın mal varlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir. Bu azalma ve çoğalmanın dava konusu taşınmazın davalıya teslim edildiği tarihte gerçekleştiğinin kabulü zorunludur (22.02.1991 tarih ve 1990/1-1991/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı). Bu itibarla taşınmazın işgaline son verilmesi ve iade zorunludur. Mahkemece taraf delilleri toplanarak davacının taşınmaza yaptığı tadilat ve tamirat masrafının iade tarihinde davalı tarafın mamelekinde artış sağlayabilecek olan değerinin belirlenerek tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile keşif tarihindeki değerinin tahsili şeklinde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13028, Karar No: 2007/2256, Tarih: 07.03.2007

**1. Hukuk Dairesi         2006/13028 E.  ,  2007/2256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİOSMANPAŞA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/02/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları S T'ın kendilerinden mal kaçırmak amacıyla sayılı taşınmazdaki adet bağımsız bölümünü davalı vakfa ve yeğenleri olan diğer davalılara muvazaalı biçimde temlik ettiğini ileri sürerek, tapu iptali tescil istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı vakfa devredilen . adet bağımsız bölüm yönünden muvazaa olgusunun kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, diğer davalılar hakkındaki davanın ise reddine karar verilmiştir.

Karar, taraflarca süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği dava değeri yönünden reddedildi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Getirtilen akit tabloları ve tedavüllü çap kayıtlarından, dava konusu . parsel sayılı taşınmazın tamamının davacıların miras bırakanı Salih Tumaç adına kayıtlı iken, miras bırakanın . payını üzerinde bırakıp kalan . payını 14.2.1985 tarihinde yarı yarıya yeğenleri M.M. ve M.M..a satış suretiyle devrettiği, adı geçenler arasında yapılan 23.2.1990 tarihli resmi akitte, ileride inşa edilecek kargir apartmanın 1,2,3,4,6,7,9 ve 10 numaralı bağımsız bölümlerinin miras bırakan S..., .. numaralı bağımsız bölümün M.Mustafa, .. numaralı bağımsız bölümün de M.Masum adlarına kat irtifakı tesis edildiği ; miras bırakanın, 26.2.1990’da .. numaralı bağımsız bölümünü yeğeni A.. ile onun kocası B.’e, 6.2.1992’de . numaralı bağımsız bölümünü yeğeni Sıddık’a ve aynı akitte . ve . numaralı bağımsız bölümlerini de intifa haklarını üzerinde bırakarak H.Ç.. isimli kişiye sattığı ; anılan kişinin ise, miras bırakandan aldığı bu dört adet bağımsız bölümün çıplak mülkiyetlerini Hakyol Eğitim Vakfı’na “ hibe “ yoluyla temlik ettiği ; taşınmazın . ve . numaralı bağımsız bölümlerinin miras bırakan üzerinde kaldığı görülmektedir.

Öte yandan, miras bırakandan . numaralı bağımsız bölümü alan Sıddık’ın bu yeri 18.6.1999’da yakını S..’ya ; . numaralı bağımsız bölümün de M.M.m tarafından 3.kişi konumundaki F.A.S.’na satıldığı ; . ve . numaralı bağımsız bölümlerin miras bırakan ve . numaralı bağımsız bölümün M.M. üzerlerinde kaldığı da kayden sabittir.

Davacı olan miras bırakanın eşi ve iki çocuğu, temliklerin kendilerinden mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Öte yandan, miras bırakandan . numaralı bağımsız bölümü alan Sıddık’ın bu yeri 18.6.1999’da yakını S..’ya ; . numaralı bağımsız bölümün de M.M.m tarafından 3.kişi konumundaki F.A.S.’na satıldığı ; . ve . numaralı bağımsız bölümlerin miras bırakan ve . numaralı bağımsız bölümün M.M. üzerlerinde kaldığı da kayden sabittir.

Davacı olan miras bırakanın eşi ve iki çocuğu, temliklerin kendilerinden mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere ; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış güçünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda, dosya içeriği ve toplanan delillerden ve yukarıdaki ilkeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeden ; miras bırakanın, kendisinin yaşam tarzına uygun hareket etmeyen eşi ve çocuklarıyla arasının açıldığı ve bu yüzden ayrı yaşamaya başladıkları, ekonomik durumunun taşınmaz satmasını gerektirmediği, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazlarını bedelsiz olarak yeğenleri ile yeğeni A..nin kocası B..’e ve emanetçi konumundaki H..Ç..a temlik ettiği, onlardan devralan F.A..S. dışındaki davalıların da muvazaayı bildikleri, F.A.. S..nun ise iyi niyetli 3.kişi konumunun aksinin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.Bunun yanında, davalı yeğenlerin inşaatın yapımına katkı sağladıkları biçimindeki savunmalarının ancak ayrı bir dava konusu yapılabileceği de açıktır.

Hal böyle olunca, davalı Vakıf hakkındaki davanın kabul edilmesinde ve davalı F.A. bakımından davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalı Vakfın tüm, davacıların ise değinilen yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ne var ki, diğer davalılar bakımından davanın kabul edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu reddedilmesi doğru değildir. Davacıların bu yöne değinen temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 7.3.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13283, Karar No: 2018/10512, Tarih: 12.12.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/13283 E.  ,  2018/10512 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanununun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanununun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay, Muhammet Özekeş, Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, ... 2011, s.586).

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüzyüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, ... 2001, s. 888).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanununun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşmadıkları konuların tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; eldeki davada, ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılıp,karar verilmesi gerekmektedir.

2-Dosyanın incelenmesinde, dava konusu ödeme emrinin tebliğine ilişkin tebliğ evrakları ile davaya konu iflas erteleme kararının dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda anlatılanlar ışığında, mahkemece, davaya konu ödeme emrinin tebliğine ilişkin evrak ile davaya konu iflas erteleme kararı ikmal edilip duruşma açılarak karar verilmesi gerekmektedir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.