muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4463, Karar No: 2022/2269, Tarih: 24.03.2022

Tespit davası kendine özgü davalardan olup, dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da, bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/1-h, 115 m.)

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

26.05.2004 gün ve 5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmüne göre, başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan, ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaştırma bedelinin kendisine verilmesini sağlamak amacıyla tespit davası açma hakkı tanınmış ise de, kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri, orman, aktif dere yatağı niteliğindeki taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları, bu taşınmazların zilyetlikle edinilemeyecekleri, bu nedenle bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesatlara da hukuki değer verilemeyeceği gözönüne alınmalıdır.

Somut olaya gelince; mahkemece keşif yapılmamış olup, davacı tarafın tespit talebi doğrultusunda yapılan değişik iş dosyası üzerinden karar verilmiş, gerek ilgili tespit dosyası gerekse tespit dosyası içerisinde bulunan ve dava konusu taşınmaza komşu parselleri gösterir krokide, muhdesatın aidiyetinin tespiti istenen alanın orman sınırları yakınında olduğu görülmesine karşın davacılar tarafından meydana getirildiği ileri sürülen ağaçların orman sayılan taşınmazlar üzerinde bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tespit edilmediği gibi yine davaya konu edilen muhdesatların bulunduğu alanın kamulaştırma alanında kalıp kalmadığı da belirlenmemiş olup mahkemece eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.03.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24706, Karar No: 2013/57, Tarih: 14.01.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/24706 E.  ,  2013/57 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu geçerli değildir. Şöyle ki;

1) Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi ve taşınmazın el atılan kısmında bulunan, ancak taşınmaza kapama bahçe niteliği vermeyen ağaçların İlçe Tarım Müdürlüğünden yaş, cins ve verim durumuna göre araştırması yapılıp maktuen değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan taşınmaza soyut ifadeler ile değer biçildiği gibi, taşınmaza hem arsa, hem arazi olarak değer biçilip bu bedeller toplanmak ve ayrıca denetlenmesi mümkün olmayacak şekilde tespit edilen ağaç bedelleri ilave edilmek suretiyle bedel tespiti yapıldığından rapor geçerli değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2) Dava konusu taşınmaz tapu kaydının revizyon görerek 102 ada, 38 parsel olduğu .... yazısı ile bildirildiği halde, yeni oluşturulan tapu kaydı.... Müdürlüğünden getirtilmeden karar verilmesi,

3) Tapusu iptal edilerek davalı idare adına tescil edilen taşınmazın ada ve parsel numarasının hüküm fıkrasında yazılmaması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının.... irad kaydedilmesine, 14.01.2013 gününde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2024/7542, Karar No: 2024/13824, Tarih: 25.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/7542 E.  ,  2024/13824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2826 E., 2024/1257 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/127 E., 2022/360 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Çanakkale İl Jandarma Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken 11.02.2017 günü BTÖ mensuplarına karşı düzenlenen sabit yol kontrolü, araç ve şahıs araması görevi esnasında meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanarak sakat kaldığını ve kendisine 2330 sayılı Kanun kapsamında nakdi tazminat ödemesi yapıldığını, olayın iç güvenlik görevinin sebep ve tesiri ile meydana gelmiş olduğunu, olayda davacının herhangi bir kastı veya kusuru bulunmadığını; davacıya 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlanması için davalı Kuruma başvuru yapıldığını, yapılan başvurunun davalı İdare tarafından reddedildiğini, ret cevabının hukuka aykırı olduğunu belirterek davacıya 2330 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmaması işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; yapılan inceleme sonucu davacının Çanakkale ilinde icra edilen ... ve Huzur operasyonundan dönüşe geçildiği esnada Lapseki Çanakkale Karayolu Özbek köyü mevkiinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle kapanan yolda beklerken kazayı fark etmeyen bir minibüsün görevli personelin içinde bulunduğu araca çarpması sonucu yaralanarak malul olduğunun tespit edildiği, davacının trafik kazasının yaşandığı mevkide görevinden döndüğü esnada bulunduğunu, bu nedenle 2330 sayılı Kanun kapsamında aranan illiyet bağının oluşmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında emekli aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında emekli aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.04.2009 tarihinde açıktan atanan ve 11.02.2017 tarihinde Çanakkale Jandarma Komutanlığı emrinde narkotik köpek sorumlusu olarak çalışan jandarma uzman çavuş olan davacının Türkiye genelinde yapılan huzur operasyonu kapsamında görev dönüşü meydana gelen trafik kazasında yaralandığı anlaşıldığından yaşanan olayda 2330 sayılı Kanunda yer alan koşulların oluştuğu kanaatine varılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, 2330 sayılı Kanun uyarınca aylık bağlanması koşullarının bulunmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 21.09.2011 tarihinde meydana gelen kazada 2330 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3743, Karar No: 2018/8567, Tarih: 22.11.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3743 E.  ,  2018/8567 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : 2. İş Mahkemesi

K A R A R

A) Davacının İstemi :

Davacı, yaptığı vergi borçlanmasına göre Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 18/08/1987 tarihi olduğunun tespitine ve 01/01/2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalının Cevabı :

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesinin Kararı ve Gerekçesi :

Mahkemece, “1479 sayılı Yasa'ya 02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile eklenen geçici 18. Maddesi ile "Bu Kanuna göre sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde 04/10/2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların, sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04/10/2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve bu sürelere ilişkin olarak 49 ve ek 15. Maddelerine göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir." hükmü getirilmiştir.

Davacının 28/09/2003 tarihinde kurum kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesine istinaden 1479 sayılı Kanun kapsamında kayıt ve tescilinin yapıldığı, 24/09/2003 tarihi itibariyle sigortalılığının başladığı görülmüştür.

Davacı 21/10/2003 tarihli dilekçesi ile, vergi mükellefi olarak 8 yıl 4 ay 10 gün kendi adına bağımsız çalışması bulunduğunu belirterek, 619 sayılı KHK'nın geçici 1. Maddesi gereğince hesaplama yapılarak tarafına bildirilmesini talep etmiştir. Davacıya 3.030 gün için 133.030.014,78 Lira borç tahakkuk ettirildiği, davacının söz konusu borcu ödediği anlaşılmıştır.

18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasında vergi kaydı bulunan ve bu döneme ait prim borçlarını ödeyen davacının, 1479 sayılı Yasa'nın 24. Maddesi gereğince 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi ve sigorta başlangıç tarihinin de 18/08/1987 olarak esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasında vergi kaydı bulunan ve bu döneme ait prim borçlarını ödeyen davacının, 1479 sayılı Yasa'nın 24. Maddesi gereğince 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi ve sigorta başlangıç tarihinin de 18/08/1987 olarak esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasında, 8 yıl 5 ay vergi borçlanması, 24/09/2003-31/10/2011 tarihleri arasında 8 yıl 1 ay 7 gün, 02/03/2012-31/05/2012 tarihleri arasında 3 ay ve 01/05/2013-31/05/2013 tarihleri arasında 1 ay olmak üzere toplam 16 yıl 10 ay 7 gün (6067 gün) Bağ-Kur çalışması bulunmaktadır. 270 gün askerlik borçlanması yaptığı göz önüne alındığında, sigortalılık başlangıcının 18/11/1986 tarihi kabul edilerek yaşlılık aylığının bu tarihe göre hesaplanması gerekir. Davacının 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a kapsamında 270 gün askerlik borçlanması, 2011 yılında 60 gün, 2012 yılında 269 gün, 2013 yılında 326 gün, 2014 yılında 356 gün ve 2015 yılında 335 gün olmak üzere toplam 1.616 gün çalışması olup, Bağ-Kur hizmet süresi ile toplandığında, toplam 7.683 gün çalışması olduğu, son 1.346 günlük çalışmasının 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a maddesi kapsamında kaldığı, 506 sayılı Yasa'nın geçici 81 maddesi göz önüne alındığında, 23/05/2002 tarihi itibariyle 25 yıl sigortalılık süresi ve 49 yaşını doldurması, en az 5.300 gün yaşlılık, malullük, ölüm sigortası primi ödemesi koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanabileceği, davacının 29/12/2015 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu göz önüne alındığında, 29 yıl sigortalılık süresinin olduğu, 13/08/1965 doğumlu olması nedeniyle tahsis talebi itibariyle 50 yaşını aştığı, dolayısıyla 29/12/2015 tarihini takip eden, 01/01/2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanacağı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesisi mahkememizce uygun görülmüştür.” gerekçesiyle “Davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 18/08/1987 olduğunun ve 01/01/2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine,” karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı Kurum vekili, davacının 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arası yaptığı vergi borçlanmasının prim ödeme gün sayısına ilave edildiğini, 18/08/1987 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak sayılmasının mümkün olmadığını, davacının yaşlılık aylığı bağlanması talebinin reddedilmesi işleminin doğru olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararı ve Gerekçesi :

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı Kurum vekili, davacının 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arası yaptığı vergi borçlanmasının prim ödeme gün sayısına ilave edildiğini, 18/08/1987 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak sayılmasının mümkün olmadığını, davacının yaşlılık aylığı bağlanması talebinin reddedilmesi işleminin doğru olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararı ve Gerekçesi :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, “Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Davacının 28.09.2003 tarihinde Kurum'a intikal eden giriş bildirgesine istinaden 24.09.2003 tarihi itibariyle sigortalılığının başlatıldığı, davacının 18.08.1987-28.12.1995 tarihleri arası vergi kaydı bulunan dönemi borçlanma talebinde bulunduğu,süresinde borçlanma bedelini ödediği,davacının vergi kaydının başlangıç tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği,davacının askerlik borçlanması yaptığı 270 gün sigortalılık başlangıç tarihinden geriye götürüldüğünde sigortalılık başlangıç tarihinin 18.11.1986 tarihi olacağı, 506 sayılı Yasa'nın 81/B maddesi uyarınca 25 yıllık sigortalılık süresi,49 yaş ve 5300 prim gününü doldurması gerektiği,davacının tahsis talep tarihi itibariyle 29 yıl sigortalılık süresini doldurduğu,50 yaşını ikmal ettiği ve 7683 prim günü olduğu, tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığı,ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu,istinaf isteminin yerinde olmadığı kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle “Davalının istinaf isteminin reddine” karar verilmiştir.

F) Temyiz :

Davalı Kurum vekili, davacının yaptığı vergi borçlanmasının prim ödeme gün sayısına ilave edildiğini, 18/08/1987 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak sayılmasının mümkün olmadığını, Kurum tarafından yapılan işlemlerde hata bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 18/08/1987-28/12/1995 ve 24/09/2003-17/06/2013 tarihleri arasında vergi mükellefiyetinin bulunduğu, 28/09/2003 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesine göre 24/09/2003 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı, 21/10/2003 tarihinde vergi borçlanması talebinde bulunduğu ve 18/08/1987-28/12/1995 tarihleri arasındaki 3030 gün için bedelini ödeyerek vergi borçlanması yaptığı, 24/09/2003-31/10/2011, 02/03/2012-31/05/2012 ve 01/05/2013-31/05/2013 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 01/11/2011-28/12/2015 tarihleri arasında 1347 gün 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 04/06/1985-04/12/1986 tarihleri arasındaki 270 günlük askerlik süresini borçlandığı, 29/12/2015 tarihli tahsis başvurusunun Kurum tarafından sigortalılık başlangıç tarihinin 24/07/1994 tarihi olduğu ve yaşlılık aylığı şartlarının oluşmadığı belirtilerek reddedildiği anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler. 02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Somut olayda, davacı 1479 sayılı Yasaya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. madde kapsamında vergi borçlanması yaparak Bağ-Kur sigortalılığı kapsamında 3030 prim ödeme gün sayısı kazanmış olup ayrıca 270 gün de askerlik borçlanması yapmıştır. Davacının yaptığı bu borçlanma sürelerinin prim gün sayısına dahil edilmesi ve sigortalılığının başladığı 24/09/2003 tarihinden borçlanma gün sayısı kadar geriye gidilerek sigortalılık başlangıç tarihinin tespit edilmesi gerekmektedir. Buna göre de, davacının sigortalılık başlangıç tarihi 24/07/1994 tarihi olduğundan 506 sayılı Yasanın geçici 81. maddesine göre tahsis talep tarihinde 25 yıl sigortalılık süresi ile 5750 prim gün sayısını tamamlaması ve ayrıca 55 yaşını bitirmiş olması gerektiği ancak davacının bu koşulları sağlayamadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabul edilmesi ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının BOZULMASI gerekmiştir.

H) Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22/11/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.