muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5526, Karar No: 2013/14531, Tarih: 27.06.2013

./...

-2-

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, ..... Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüzyüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. ......

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanununun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşamadıkları konuların tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme, ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.

../...

-3-

../...

-3-

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen sürelerin 3201 sayılı Yasaya göre borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkin olan davada , ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılıp, işin esasına girilerek çözümlenmesi gerekirken; Mahkemenin duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.......
Yargıtay — Esas No: 2012/9888, Karar No: 2012/16786, Tarih: 04.07.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/9888 E.  ,  2012/16786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 10.000 TL ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacı vekili dilekçesinde; davacı adına tapuda kayıtlı olan taşınmaza davalının nedensiz yere el atarak kullanması nedeniyle 08.08.2008-20.05.2010 tarihleri arası için 10.000 TL ecrimisil talebinde bulunmuştur. Mahkemece,müdahalenin sabit olduğunun kabul edilmesine rağmen, boş olması halinde gelir getirmesi mümkün olmayan arsa için ecrimisil istenemeyeceği ve davacının yapacağı herhangi bir ticari faaliyeti ya da kira gelirinin kanıtlanamadığından bahsedilerek ecrimisil talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.TMK 995.maddesine göre ve 8.3.1950 gün ve 22/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kabul edildiği gibi; başkasının taşınmazını haksız olarak kullanmış olan kimse, o taşınmazı haksız olarak elinde tutmuş olmasından doğan zararları ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği semereleri tazmin ile yükümlüdür. Zira, işgal zararı, gelir getirebilecek bir yerin haksız işgali nedeniyle malikin o yerden olağan biçimde yararlanmaması yüzünden mal varlığındaki artışı engel olmaktır. Bu engel olmanın sağladığı mal varlığına girmeyen çoğalma en az kira, en çokta tam gelir yoksunluğu olarak değişebilir. Tazminatın amacı, el atma olmasaydı malikin mal varlığı ne durumda olacak idiyse o durumun sağlanmasıdır.

Davalı taşınmazı işgal ettiğine göre ecrimisil ile sorumlu tutulması gerekir. Davacının ayrıca bir zararı olduğunu ispatlaması gerekmez. Yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda taşınmazın getirebileceği ecrimisil hesaplandığına göre, taraflardan bilirkişi raporuna karşı diyecekleri sorulup sonucuna göre ecrimisil miktarının hüküm altına alınması gerekir.Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu ecrimisil talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3550, Karar No: 2020/18331, Tarih: 11.11.2020

**8. Ceza Dairesi         2020/3550 E.  ,  2020/18331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozmadan sonra verilen kararların temyiz incelemesinin Yargıtay tarafından yapılması ve temyiz süresinin 1412 sayılı CMUK.nın 310. maddesine göre belirlenmesi gerekir ise de verilen kararda temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilerek sanığın yanıltılması nedeniyle, 25.12.2019 tarihinde yüze karşı tefhim edilen hükmü 08.01.2019 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine göre sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında 1412 sayılı CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle cezasının 6000 TL ve 400 TL adli para cezası üzerinden infazına karar verilmesi gerekirken, sonuç cezanın 6000 TL ve 400 TL adli para cezası olarak belirlenmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün sonuç cezanın belirlendiği 5.fıkrasından, "CMUK'nın 326/son maddesi dikkate alınarak sanığa verilen gün adli para cezasının daha önceki cezasından fazla olamayacağından 400,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ve 6.fıkrasından, " CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca günlüğü 20,00 TL den paraya çevrilerek 6,000,00 TL 400,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibarelerinin çıkartılarak yerine “CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle sanığın cezasının 6000 TL ve 400 TL adli para cezası üzerinden infazına” ibaresi yazılması sureti ile sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14631, Karar No: 2010/2160, Tarih: 16.03.2010

**5. Ceza Dairesi         2008/14631 E.  ,  2010/2160 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma ve rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçlarından sanık ...’ın yapılan yargılanması sonunda; reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulüyle kamu davasının şikayetten vazgeçme nedeniyle düşmesine, atılı diğer suçtan beraetine dair, ... Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 23.01.2007 gün ve 2006/207 Esas, 2007/17 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi katılan ve vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraet ve kamu davasının düşmesine dair hükümler usul ve kanuna uygun olduğundan katılan ve vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 16.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5266, Karar No: 2011/8358, Tarih: 15.07.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/5266 E.  ,  2011/8358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMANDAĞ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/11/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı,  kayden davalılara ait 1661 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek, tapu iptali ve terkin isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece; “5841 Sayılı Yasa ile getirilen yasal düzenlemeler gözetilerek davanın hak düşürücü süreden dolayı reddine karar verilmesi” gerekçesiyle bozulmuş mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali ve terkin isteklerine ilişkin olup mahkemece, davanın  kabulüne ilişkin olarak kurulan hükmün, davalıların temyizi üzerine Dairece, 05.6.2009 tarih 2009/5793 Es. 6459 Kr. Sayılı ilam ile 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca hak düşürücü süreden dolayı reddine karar verilmek üzere bozulduğu,  mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiş olduğu görülmektedir.

Gerçekten de işin esası bakımından 5841 Sayılı Yasanın yürürlüğü döneminde davanın hak düşürücü süreden reddedilmiş olması doğrudur. Ancak anılan yasa Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarih 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararı ile iptal edilmiş ve henüz Resmi Gazetede yayımlanmadığı için bu defa aynı tarih aynı esas ve 2011/27 sayılı karar ile iptal hükmünün de eldeki davalara uygulanmak üzere yürütmenin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve usulü kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse de, Anayasa Mahkemesinin anılan kararı nedeniyle kural olarak işin esasının 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı birleştirme Kararına göre belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre çözüme kavuşturulacağı açıktır.

Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları belirtilen sebeplerle yerindedir. Kabulü ile hükmün HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 15.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/288, Karar No: 2023/3776, Tarih: 09.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/288 E.  ,  2023/3776 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2074 E., 2022/1397 K.

DAVA TARİHİ : 28.07.2017

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 10. İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/484 E., 2019/195 K.

Taraflar arasındaki sıra cetvelinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi vekili dava dilekçesinde özetle; düzenlenen sıra cetvelinde şikayet olunanın ilk sırada olduğunu, şikayetçinin haczi daha önce olduğunu, ancak ilk haczi yerine yenileme haczinin dikkate alındığını, yenileme haczinin ilk hacizden feragat anlamına gelmeyeceğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; şikayetçinin ilk haczinin süresinde satış istememesi nedeni ile düştüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayetçinin kesin haciz tarihinden itibaren 2 yıllık süre içerisinde satış talep etmediği gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi vekili istinaf dilekçesinde; süresinde satış istendiğini ve satış avansı yatırıldığını, makbuzun dosyada olmamasının sonucu değiştirmeyeceğini, satış talebi ile aynı tarihte satışa esas olmak üzere tapuya müzekkere yazıldığını, şikayet olunan tarafından açılan davalar nedeni ile satış sürecinin uzadığını, haciz yenilemesinin ilk haczi etkilemeyeceğini, haczin düştüğü kabul edilse dahi şikayet olunanın geçerli bir satış talebi olmadığını sadece kıymet takdiri istendiğini, aksi halde dahi ilk hacze iştirak edilmesi gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayteçinin ilk haciz tarihinden itibaren 2 yıl çerisinde satış talep ettiği ancak satış avansı yatırmadığı, şikayet olunanın ise satışa esas olmak üzere kıymet takdiri isteyerek masraf yatırdığı ve bu nedenle haczinin ayakta olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayteçinin ilk haciz tarihinden itibaren 2 yıl çerisinde satış talep ettiği ancak satış avansı yatırmadığı, şikayet olunanın ise satışa esas olmak üzere kıymet takdiri isteyerek masraf yatırdığı ve bu nedenle haczinin ayakta olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesi içeriğini tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK’nın 142., 106 ve 110. maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, şikayetçi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1276, Karar No: 2022/3710, Tarih: 07.03.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/1276 E.  ,  2022/3710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi, karar verilmesine yer olmadığına

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan verilen karar verilmesine yer olmadığına dair karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan verilen karar verilmesine yer olmadığına dair kararın CMK'nın 223. maddesi uyarınca hüküm niteliğinde bulunmadığı, hüküm niteliğinde olmayan ve bu itibarla konusu bulunmayan karara yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen temyiz isteminin reddine dair karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk hakkında ilk derece mahkemesi tarafından TCK’nın 142/2-b, 143/1, 35, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 4.660 TL adli para cezasının verildiği, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi’nin 12/09/2018 tarih ve 2018/2466 E. - 2018/1745 K. sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine, suça sürüklenen çocuk müdafiinin bu karara yönelik temyiz istemi üzerine de hırsızlık suçundan verilen kararın kesin nitelikte olduğundan bahisle CMK’nın 296/1. maddesi gereğince temyiz isteminin reddine karar verildiği, ancak suça sürüklenen çocuk müdafiine 03/10/2018 tarihinde tebliğ edilen 21/09/2018 tarihli temyiz isteminin reddine dair ek karara yönelik herhangi bir temyiz isteminin bulunmadığı anlaşılmakla; dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE, 07/03/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18489, Karar No: 2015/26181, Tarih: 03.06.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/18489 E.  ,  2015/26181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7.5.2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikâhlı evli iken, sanık ...'nın ölen babasından yetim maaşını alabilmek için 11/04/2005 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'den maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,