muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27740, Karar No: 2015/18155, Tarih: 02.06.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/27740 E.  ,  2015/18155 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazlarının reddine, ancak:

1- 3 aydan fazla hapis cezasına mahkumiyeti bulunmayan sanık hakkında, şartları oluşmadığından bahisle yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile cezanın ertelen- mesine yer olmadığına karar verilmesi,

2- Somut olayda iddianame ve kolluk tutanağına göre ...no'lu Vzor marka tabanca,...marka seri numarasız tabanca, 79 fişek ve 1 adet ağaç saplı bıçak bulunmasına karşın, 2013/871 numaralı adli emanette alınan Voltran marka ... seri numaralı kuru-sıkı tabanca şarjörün dayanağı araştırılmadan müsaderesine karar verilmesi,

3- Dava ile ilgili bulunmayan emanette kayıtlı 1 adet ağaç saplı dairesel işaretlerin bulunduğu kabza kısmı 11 cm sap kısmı 11 cm olan bıçağın müsadere edilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZUL- MASINA), 02.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2503, Karar No: 2018/11674, Tarih: 12.11.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/2503 E.  ,  2018/11674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, Tazminat Talebinin Kabulü

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Şikayetçi vekilinin temyiz istemine yönelik yapılan incelemede,

5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 316. maddesinde düzenlenen temyize cevap kurumunun hükmü tefhim veya tebliğden itibaren süresinde temyiz etmeyen tarafa katılma yoluyla temyiz hakkı vermemesi ve şikayetçi vekilinin 11/02/2016 tarihinde tefhim olunan kararı CMUK'nun 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra 11/03/2016 tarihinde temyiz etmesi nedeniyle temyiz isteminin CMUK'nun 317. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak REDDİNE,

2- Sanık müdafileri ve davalı Türkiye ... T.A.O. vekilinin temyizlerine yönelik yapılan incelemede,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre sanık hakkında kurulan hükmün niteliği itibariyle 5271 sayılı CMK'nun 299. maddesine göre sanık ... müdafisinin mürafaa talebinin reddine karar verilerek yapılan incelemede;

Şikayetçi vekilinin şikayet dilekçesinde 13/07/2015 tarihli beyanın gerçeğe aykırı olduğunu belirtmesi ve bu beyanın haciz müzekkeresine karşı yapılmış olması nedeniyle suçun unsurlarının ve tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatlerine ve tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sanıkların mahkumiyetlerine ve tazminat talebinin kabulüne karar verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 338/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıklar müdafileri ile davalı vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 12/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/38450, Karar No: 2017/16656, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/38450 E.  ,  2017/16656 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/895, Karar No: 2013/5625, Tarih: 28.03.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/895 E.  ,  2013/5625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan ... vd. ile ... Kayyımı vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vd. vekili ile ... kayyımı vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor geçersizdir. Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Kanununun 15/son maddesi uyarınca, arsa ve bina değerinin tespitinde idarece belgelerin mahkemeye verildiği dava tarihi esas alınıp buna göre bedel belirlenmesi gerekirken, Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca açılan davanın tarihini değerlendirme tarihi kabul etmek suretiyle bedel belirleyen rapora göre hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca, arsalara kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan satışlara göre değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, getirtilen emsallerin satışlarının vergi ve harçtan kaçınmak için düşük gösterildiği veya özel amacı olan satışlar olduğu açıklandıktan sonra, sonuçta piyasa rayicinden söz edilerek soyut ifadelerle değer biçildiğinden, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Davanın niteliği gereği kendilerini vekil ile temsil ettiren iki taraf lehine de maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan ... vd. vekili ile ... kayyımı vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 28.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3038, Karar No: 2015/1503, Tarih: 13.05.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/3038 E.  ,  2015/1503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

... Defterdarlık Gelir Müdürlüğü'nün 26.03.2008 tarihli mütalaası ile ekindeki vergi suçu ve tekniği raporlarında sanığın 2007 ve 2008 takvim yıllarında 534 adet sahte müstahsil makbuzu düzenleyip komisyon karşılığında sattığının belirtildiği, 15.07.2008 tarihli iddianamede aynı hususlardan bahsedilip sanık hakkında sahte belge düzenlemek suçundan kamu davası açıldığı ve yargılama sonucunda 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte müstahsil makbuzu düzenlendiğinin kabul edilmesi karşısında, sanığın sübutu kabul edilen eyleminin, her takvim yılı için 213 sayılı Kanunun 359/b-1 ve TCK'nın 43/1. maddelerine uyan zincirleme şekilde sahte belge düzenlemek suçunu oluşturduğu gözetilmeden, uygulama yeri bulunmayan muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek suçundan VUK'nın 359/a-2 maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık müdafii ile katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 13.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2390, Karar No: 2012/3613, Tarih: 29.02.2012

**6. Ceza Dairesi         2009/2390 E.  ,  2012/3613 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Mahkemece 09.05.2007 tarihli karar ile sanık hakkında yakınanın iş yerinden demir masa çalmaya kalkışması nedeniyle 5237 sayılı Kanunun 142/1-b, 31/2, 62.maddelerince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı yasanın 50/3 ve 50/1-c maddeleri uyarınca “iki yıl boyunca bir meslek ve sanat edinmeyi sağlamak amacı ile çıraklık eğitim merkezine devam etmesi tedbirine çevrilmesine” hükmedildiği, infaz aşamasında sanığın ilk öğretim mezunu olmaması nedeniyle kararın infazının mümkün olmadığı Denetimde Serbestlik Müdürlüğünün 14.09.2007 havale tarihli yazısıyla tedbirin değiştirilmesinin istenmesi üzerine duruşma açıp savunman atanmak suretiyle sanığında rızası alınarak tedbirin 5237 sayılı yasanın 50/1-f maddesi gereğince “ceza miktarının yarısı olan 5 ay süre ile öğleden sonraları garson olarak kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına” hükmedildiği, Denetimde Serbestlik Şube Müdürlüğünün 22.04.2008 tarihli yazısında belirtildiği üzere “Denetimde Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliğinin 48. maddesinin 9. fıkrası uyarınca “15 yaşını doldurmamış çocukların çalışması yasaktır. Ancak böyle bir karar verilmiş ise ön dört yaşını doldurmuş ve ilk öğretimini tamamlamış olan çocuklar; bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine; eğitimini sürdürenler ise okullarına devamına engel olmayan, hafif işlerde çalışabilirler” hükmü gereği belirtilen kararın infazının yine mümkün olmadığının bildirilmesi üzerine bu kez mahkemece duruşma açmadan ve yaşı küçük sanığa savunmanı hazır edilmeden 12.05.2008 gün 2007/176-2007/434 Esas-Karar sayılı ek karar ile sanık hakkında “5 ay süre ile kamuya yararlı bir işte çalışma tedbirini kaldırarak” 5237 sayılı Yasanın 50/1-a maddesi gereğince sanığın 6.000.000.- TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında;

Öncelikle duruşma açıp taraflara haber verilerek, sanığın bu konudaki savunması alındıktan sonra ve 5237 sayılı yasanın 50/7. maddesine göre “hükmedilen seçenek tedbirinin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilemesi durumunda , hükmü veren mahkemece tedbirin değiştirileceği göz önüne alınarak hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, yaşı küçük sanık ...'ün annesi ... ve savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 29.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10775, Karar No: 2014/10748, Tarih: 11.11.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/10775 E.  ,  2014/10748 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/261628

MAHKEMESİ : Çeşme Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 08/04/2011

NUMARASI : 2008/444 Esas, 2011/186 Karar

SUÇ : Tefecilik

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Aralarında yakın akrabalık bağı veya iş ilişkisi bulunmayan kişiler arasında günün ekonomik koşulları nazara alındığında yüksek sayılabilecek miktarda paranın karşılıksız verilmesinin hayatın olağan akışına ve genel hayat tecrübelerine uygun olmaması, bu bağlamda katılan H.. B..’in şikayet dilekçesinde sanıktan, arkadaşı Fahri’nin de bulunduğu sırada Fahri için 1.000 TL borç aldığını, karşılığında da tarih ve miktar kısmı boş bulunan senet verdiğini belirtmesi, sanığın vermiş olduğu ilk ifadesinde belirtilen miktarda parayı katılana verdiğini kabul etmesi, sanığın ikametinde yapılan aramada değişik kişilere ait çok sayıda tapu belgeleri ve vekaletnamelerin ele geçirilmesi, ayrıca kolluk marifetiyle yapılan araştırmada da sanığın başka şahıslara para verdiğini bilenlerin olduğunun tutanağa bağlanmış olmasına göre; katılanın arkadaşı olduğunu belirttiği Fahri ile yine sanığın ikametinde ele geçirilen tapu belgeleri ve vekaletname sahiplerinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilerek bu kişilerden bulunabilenlerin dinlenilmesinden sonra oluşacak sonuca göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde beraet kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan H.. B.. ile katılan Hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/35196, Karar No: 2022/9759, Tarih: 15.12.2022

**3. Ceza Dairesi         2022/35196 E.  ,  2022/9759 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Katılanlar : T.C. Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, ..., ...

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme, kasten öldürmeye teşebbüs

Hüküm : 1- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Ve ...’nin TCK'nın 37/1 delaletiyle 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince mahkumiyetlerine,

2- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Ve ...’nin TCK’nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 39/2-c, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince mahkumiyetlerine,

3- Sanık ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan TCK’nın 36, 41 ve CMK’nın 223/4-b maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına,

4- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’in kasten öldürmeye teşebbüs suçundan CMK’nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine

Temyiz edenler : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... Ve ... İle Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ......, ..., .., ... ve ... müdafileri, katılan T.C. Cumhurbaşkanlığı vekili, katılan ... Büyük Millet Meclisi vekili, katılan ... vekili, katılan ... vekili, o Yer Cumhuriyet savcısı

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle;

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, ilk derece mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, istinaf ve temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

1- Anayasayı ihlal ve kasten öldürmeye teşebbüs suçları yönünden katılan ... ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, kasten öldürmeye teşebbüs suçu yönünden katılan T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin niteliği itibariyle doğrudan zarar görmedikleri ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmadıkları ve bu kapsamda davaya katılmalarına ilişkin karar hukukî değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonucunda;

Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonucunda;

Sanıklara müsnet suçların unsur ve nitelikleri, bu suçların aralarındaki irtibatlar, savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile sanıkların hukuki durumları değerlendirilecektir.

Ayrıntıları Dairemizin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur.

Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000’in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74’ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000’e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik ... bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4’ü asker, 63’ü polis ve 183’ü sivil olmak üzere toplam 250’den fazla kişi şehit edilmiş, 23’ü asker, 154’ü polis ve 2.558’i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, 5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek 5237 sayılı TCK’nın 37. maddesi kapsamında “doğrudan fail” olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde (faillerle birlikte) fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.