muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8259, Karar No: 2014/3280, Tarih: 19.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/8259 E.  ,  2014/3280 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ankara 12. İş Mahkemesi

Tarihi :15.05.2013

No :2012/1008-2013/284

Davacı :F.. T.. adına Av. F.. E..

Davalı :S.. K.. Başkanlığı adına Av. K.. E.. B...

Davacı, 2925 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalılık süresinin Kurum tarafından, tarım işlerinde çalışmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin işleminin iptali ile 2925 sayılı sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; davacının sigortalılığının 01.03.2002 tarihinden itibaren başladığını ve her yıl için 180 gün kabul edilen 2925 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığın müfettiş raporuna dayalı olarak iptali sebebiyle Kurum işleminin iptali ile primini ödemiş olduğu sürelerde tarım sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkin olup; mahkemece, davacının, büyükbaş hayvan beslediğine ve arıcılık yaptığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı ve tanık beyanlarından davacının İstanbul'da yaşadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu olan somut olayda;davacının, 27.02.2002 tarihli dilekçesi üzerine 01.03.2002 tarihinde 2925 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın başladığı, ibraz edilen Kurum yazışmalarından ve sigortalılık dökümünden anlaşıldığı üzere davacının 2002/3-2012/8. ayı arasındaki primlerinin ödendiği, ancak 13.09.2012 tarihli B... Sosyal Güvenlik Denetmen raporuyla davacının 01.03.2002 tarihinden itibaren sigortalılığının müfettişlik raporuna dayalı olarak iptal edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının tarımsal faaliyetine ilişkin belge bulunmadığı ve tanık beyanlarına göre Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, karar eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır. 2925 sayılı Yasanın; amacını belirleyen 1.maddesi "Bu kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır." hükmünü, kapsamını belirleyen 2.maddesi ise, "...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar." hükmünü içermekte, 4.maddesi ise sigortalı sayılmayacakları belirlemiş olup, anılan maddelerden de anlaşılacağı üzere, her ne kadar, 2925 sayılı Yasa, isteğe bağlı olarak sigortalılıktan bahşediyor ise de, bu Kanuna göre tarım sigortalısı sayılabilmek için, Yasanın 1, 2. ve 3.maddeleri uyarınca bir hizmet aktinin varlığına ihtiyaç olup, bu kapsamda davacının yaz aylarında köyde arıcılık ve hayvancılık yaptığının, kışları ise İstanbul'a döndüğünün belirtilmesi nedeniyle davacının faaliyetinin bulunduğu belirtilen A.. B.. köyünde kollukça faaliyetinin varlığı ve niteliği konusunda geniş çaplı araştırma yaptırılmalı, köyün muhtar ve azaları ile komşu arazi sahiplerinin tanık sıfatıyla beyanı alınmalı nasıl ve ne şekilde çalıştığı hususu üzerinde durularak usulüne uygun araştırma yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 10.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12460, Karar No: 2022/2799, Tarih: 02.03.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12460 E.  ,  2022/2799 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

İlk Derece

Mahkemesi : ... 13. İş Mahkemesi

Dava, davacının 03.01.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait inşaat işyerinde hizmet akdiyle çalışırken 03/01/2013 tarihinde geçirdi iş kazası sonucu cismani araza uğradığını, Sosyal Güvenlik Kurumunun iş göremezlik derecesini % 22 olarak belirlediğini, belirlenen orana itiraz üzerine kurum tarafından iş göremezlik derecesinin yüzde % 32 ye çıkartıldığını ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/356 esasında devam eden tazminat davasında yapılan itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulundan davacı sigortalının bizzat muayenesi de sağlanarak rapor aldırıldığını, 3. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 22/09/2017 tarihli kararıyla davacının 03/01/2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda meslekte kazanma gücü kayıp oranının % 37,2 olduğuna karar verildiğini belirterek, müvekkilinin davalı ... nezdinde hizmet akdiyle çalışırken 03/01/2013 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu kendisinde oluşan meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; iş kazasına ilişkin sorumluluğu kabul etmediğini, % 22 lik sürekli iş göremezlik derecesinin doğru görüldüğünü belirterek davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş kazası nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının yüzde % 32 olarak tespit edildiğinden davacıya sürekli iş göremezlik geliri bağlandığını belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince ilamda belirtildiği üzere; davanın kabulüne , davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının %49 olduğunun tespitine dair, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı; davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı; davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesi; kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalılar vekilleri; aynı istinaf gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı olan 5510 Sayılı Yasanın 19'uncu maddesinde "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur." hükmü gereğince meslekte kazanma gücünün tespit edilmesi hususunda öncelikle kurum nezdinde rapor aldırılmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiği hususu vurgulanmıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28/06/1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da aynı yöndedir.

5510 sayılı Yasanın sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 01.09.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, aynı yasanın 58 ve 95'inci maddeleri gereğince meslekte kazanma gücü kaybı ve bedeni çalışma gücü kaybının tespiti bakımından izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınmalıdır.

Diğer taraftan, aynı yasanın 58 ve 95'inci maddeleri gereğince meslekte kazanma gücü kaybı ve bedeni çalışma gücü kaybının tespiti bakımından izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınmalıdır.

Bu düzenlemeler çerçevesinde, sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği de 01.09.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 95’inci maddesinde, malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır.

Eldeki davada; davacının 11.02.2015 tarihli Sağlık Kurulu Kararı ile, 03.01.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeni ile %22 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğine; 24.11.2015 tarihli Kurul karasında ise artma kaydıyla 03.01.2013 tarihinde geçirdiği kaza nedeni ile %32 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğine dair karar verilmiş olup; Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’nun 22.09.2017 tarihli kararı ile, davacının %37, 2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğine ve başlangıç tarihini ... Atatürk Devlet Hastanesi 17.05.2014 tarihi olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından son olarak ise; Adli Tıp Kurulu İkinci Üst Kurulu 09.07.2020 tarihli raporu ile, davacının E cetveline göre %49 oranda meslekte kazanma gücü kaybı oranı olduğu belirlemesi yapılmış olup ; Mahkemece, davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının %49 olduğunun kabulüne dair karar tesis edilmiş; ancak iş bu kazanma gücü kaybı oranının başlangıç tarihine ilişkin tespit hükmü kurulmamıştır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre; Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu’ndan, davacının sürekli iş göremezlik oranının başlangıç tarihini de belirtmek suretiyle yeniden rapor alınarak; sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10416, Karar No: 2020/867, Tarih: 04.02.2020

**8. Hukuk Dairesi         2016/10416 E.  ,  2020/867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı Hazine vekili, ... İlçe Merkezinde ve ... Gölü kıyı kenar çizgisi içerisinde, ... Belediye Başkanlığı tarafından muhtelif zamanlarda doldurma ve kurutma yoluyla yaklaşık 512.000,00 m2 arazi kazanıldığını, Belediye tarafından kıyıda yapılan dolgu işlemlerinin Kıyı Kanunu’nun 7.maddesi gereğince gerekli izinler alınmadan yapıldığını, dolgu alanlarının Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan olduğunu, bu alanlar üzerinde Belediye tarafından yapılan bina ve tesislerin, otogar, restoran, büfe, çay bahçesi, işyeri v.b amaçlarla şahıslara kiralanmak suretiyle kullandırıldığını, ... Gölü’nün Türkiye’nin ikinci en büyük tatlı su gölü ve doğal içme suyu havzası olduğunu, bu nedenle ... Gölü kıyılarında doldurma ve kurutma yapılamayacağı gibi yapılmış dolgular için de Kıyı Kanunu uyarınca izin verilmesinin söz konusu olamayacağını, Belediye tarafından ... İlçe sınırları dahilinde kıyıda ve kesinleşmiş kıyı kenar çizgisi içinde kalan dolgu alanlarının Belediyeye devrinin yapılması için talepte bulunulduğunu ancak bu talebin Maliye Bakanlığınca ret edildiğini açıklayarak, ... Belediyesi tarafından, ... İlçe Merkezinde ve ... Gölü Kıyı Kenar Çizgisi içerisinde kıyıların izinsiz doldurulması suretiyle elde edilen arazilerde, belediye tarafından yapılan bina ve tesislerin kal’ine ve davalının bu yerlere elatmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı taraf davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... Belediye Başkanlığı ile davacı Hazine arasındaki Isparta İdare Mahkemesi’nin 2015/461 Esas sayılı dosyasının derdest olduğu, bu davadan da anlaşılacağı üzere ... Belediye Başkanlığı ile Hazine arasında, dava konusu alanların mülkiyeti konusunda uyuşmazlık bulunduğu, davalı ... Belediye Başkanlığı’nın, dolgu alanlarını kendisinin olduğu inancıyla malikmiş gibi kullandığı ve iyiniyetli asli zilyet konumunda bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Taraf ehliyeti davada taraf olma yeteneğidir. TMK'nin 28. ve HMK'nin 50. maddeleri gereğince dava açıldıktan sonra davanın tarafı olan gerçek kişilerden birisinin ölmesi halinde ölen kişinin taraf ehliyeti sonra erer. Davaya ölen tarafa veya vekiline karşı devam edilemez. Veraset ilamı temin edilip, tesbit edilecek tüm mirasçıların davaya dahil ettirilip, taraf teşkili tamamlandıktan sonra yargılamanın sürdürülmesi gerekir. Bu husus dava şartı olup, görevi gereği mahkemeler ve temyiz halinde Yargıtay tarafından da kendiliğinden gözetilir. Dosya arasında bulunan veraset ilamına göre davalı Ali Kaya’nın dava devam ederken 7.11.2015 tarihinde öldüğü, mirasçılarının tamamının davaya katılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda Mahkemece, davacı vekiline, yargılama devam ederken öldüğü anlaşılan davalı Ali Kaya’nın tüm mirasçılarını davaya dahil etmek üzere süre ve imkan tanınması, bu şekilde taraf teşkili tamamlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yargılama devam ederken ölen davalı Ali Kaya’nın mirasçıları davaya katılmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olamamıştır.

2. Dava, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu iddia edilen taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.

Bilindiği üzere, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu’nun, Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabilecek Yapılar başlıklı 7.maddesinde;

“Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebilir.

Bu gibi yerlerde doldurma veya kurutmayı yapacak ilgili idarenin valiliğe iletilen teklifi, valilik görüşü ile birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir. Bakanlık, konusuna göre ilgili kuruluşların görüşünü de almak suretiyle teklifi inceler. Uygun bulunması halinde ilgili idare tarafından uygulama imar planı hazırlanır. Bu yerler için yapılacak planlar hakkında 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak bu planlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan alanlardaki planlar, anılan Kanun’un 7 nci maddesine göre ve 4737 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlardaki planlar ise anılan Kanun’un 4/A, 4/C ve 4/Ç maddelerine göre tasdik edilir. Doldurma ve kurutma işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılır. Bu araziler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır, özel mülkiyet konusu olamaz.

Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları düzenlenebilir” hükmü getirilerek, dolgu suretiyle elde edilen alanların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu açıklanmıştır.

Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları düzenlenebilir” hükmü getirilerek, dolgu suretiyle elde edilen alanların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu açıklanmıştır.

Ancak, yargılama sırasında gerek davacı Hazine gerekse de Mahkemenin 2015/281 Esas sayılı dosyasında davalı bulunan ... Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu alanların Belediyeye devri için talepte bulunulduğu, talebin reddi nedeniyle, ret işleminin iptali için Isparta İdare Mahkemesi’nin 2015/461 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı belirtilmiş olmakla, 6100 sayılı HMK'nin 165. maddesi gereğince, İdare Mahkemesi tarafından verilecek hükmün eldeki davada verilecek kararı etkileyeceği anlaşıldığından, Isparta İdare Mahkemesi’nin 2015/461 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesi, anılan davanın kesin olarak karara bağlanmasından sonra toplanan ve/veya toplanacak bütün deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, değinilen husus gözardı edilerek yazılı olduğu üzere ret karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle, usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 04.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4307, Karar No: 2019/6460, Tarih: 19.09.2019

**11. Ceza Dairesi         2019/4307 E.  ,  2019/6460 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 10.05.2019 tarihli ve 2019/5586 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 27.05.2019 tarihli ve KYB-2019/52941 sayılı ihbarname ile;

213 sayılı Vergi Usûl Kanunu’na aykırı davranmak suçundan sanıklar ... ve ...'nın, anılan Kanun’un 359/b-2 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62. maddeleri gereğince ayrı ayrı 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/05/2017 tarihli ve 2013/700 esas, 2017/516 sayılı kararının "Dosya kapsamına göre, 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan diğer sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında, Mahkemesince sanıklar hakkında aynı Kanun'a aykırı davranmak eylemleri nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması üzerine, Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığının 08/06/2016 tarihli ve 2016/7059 soruşturma, 2016/3384 esas, 2016/2732 sayılı iddianamesi ile kamu davası açılmasını müteakip, yapılan yargılama sonunda dosyanın Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/700 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ilişkin Kahmanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/06/2016 tarihli ve 2016/473 esas, 2016/421 sayılı kararını takiben, yapılan yargılama neticesinde, Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/05/2017 tarihli kararı ile sanıkların üzerilerine atılı 213 sayılı yasaya muhalefet suçundan cezalandırılmalarına karar verilmiş ise de;

213 sayılı Vergi Usûl Kanunu'nun "Bazı kaçakçılık suçlarının cezalandırılmasında usul" başlıklı 367. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "(Değişik fıkra: 23/07/2010-6009 S.K/13.md.) Yaptıkları inceleme sırasında 359 uncu maddede yazılı suçların işlendiğini tespit eden Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla doğrudan doğruya ve vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlık tarafından keyfiyetin Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi mecburidir." ikinci fırkasında yer alan "359 uncu maddede yazılı suçların işlendiğine sair suretlerle ıttıla hasıl eden Cumhuriyet Başsavcılığı hemen ilgili vergi dairesini haberdar ederek inceleme yapılmasını talep eder." ve üçüncü fıkrasında yer alan "Kamu davasının açılması, inceleme neticesinin Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesine talik olunur." şeklindeki düzenlemeler karşısında, somut olayda, iddianamede nitelendirilmesi yapılan eylem ile ilgili olarak 213 sayılı Yasanın 367. maddesi uyarınca sanıklar hakkında suç tarihi itibarıyla Rapor Değerlendirme Komisyonu'nun mütalâası alınmasının dava şartı olduğu, dosya kapsamında 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde yazılı suçun işlendiğini tespit eden ve Kanun'un 367. maddesinin birinci fıkrasında gösterilen usule göre verilmiş bir değerlendirme komisyonu mütalaası bulunmadığının anlaşılması karşısında, sanıklar hakkında komisyon mütalaası alınmadan kamu davası açılıp kovuşturma şartı olmadan yargılamaya devamla, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden" bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, bozulması istenilmiş olmakla,

Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre; karar tarihi itibarıyla, sanıklar ... ve ...‘nın eylemlerine ilişkin olarak 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde yazılı suçların işlendiğini tespit eden ve Kanun‘un 367. maddesine göre dava şartı olup, anılan maddenin 1. fıkrasına göre usulüne uygun olarak alınmış bir rapor değerlendirme komisyonu mütalaası bulunmadığı anlaşılmakla, kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, sanıklardan ... ve ...‘nın mahkûmiyetlerine ilişkin Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesi‘nin 08.05.2017 tarihli 2013/700 Esas ve 2017/516 sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nin 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın gereği için mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 19.09.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.