muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13819, Karar No: 2015/13074, Tarih: 09.12.2015

**18. Ceza Dairesi         2015/13819 E.  ,  2015/13074 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olmak

HÜKÜM : Düşme

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-TCK’nın 184/4. maddesindeki, “Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.” hükmü ile 23.07.2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun geçici ikinci maddesindeki, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde il mülki sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu birmilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu birmilyondan ikimilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu ikimilyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur.” hükmü uyarınca, suça konu Osmangazi ilçesi Selçukgazi Mahallesi Sıraharmanlar Mevkiindeki taşınmazın, mücavir alan ve belediye sınırları içinde kalıp kalmadığı ile 5216 sayılı Kanun gereğince, büyükşehir belediyesi idari sınırları içerisinde bulunup bulunmadığının araştırılmaması karşısında, anılan yerin suç tarihi itibariyle belediye sınırları, mücavir alan ya da 5126 sayılı Kanunun geçici ikinci maddesi kapsamında kalıp kalmadığının tespit edilmesi, suça konu binanın, belediye veya büyükşehir belediye sınırları içinde ya da özel imar rejimine tabi alanlar içinde kaldığının anlaşılması halinde ise, yıkımının belediye tarafından gerçekleştirilmiş olması nedeniyle yıkım masraflarının sanık tarafından ilgili belediyeye ödenip ödenmediği araştırılmadan eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 09/12/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/37368, Karar No: 2021/11740, Tarih: 07.12.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/37368 E.  ,  2021/11740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte belge düzenleme, defter ve kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜMLER : Düşme

Sanıklara yüklenen ''2007 takvim yılında sahte belge düzenleme'' suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının daha önce dolması nedeniyle, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi yerine olağan dava zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi, sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanıklara yüklenen “2008 takvim yılında sahte belge düzenleme" ile "defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçlarının Kanundaki cezalarının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanıklar hakkında Dairemizin 16.04.2019 tarih, 2017/3580 Esas ve 2019/3909 Karar sayılı bozma ilamı öncesi mahkumiyet hükümlerinin kurulduğu “25.12.2012“ tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği, ''2007 takvim yılında sahte belge düzenleme'' suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve sanıklar hakkındaki kamu davalarının düşmesine karar verilmesi gerektiği Mahkemece gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olmakla; katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA, 07.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4615, Karar No: 2012/28727, Tarih: 05.07.2012

**3. Ceza Dairesi         2012/4615 E.  ,  2012/28727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Düşme

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yapılan keşif sonucu orman alanında kaldığı tesbit edilen sabit tesis niteliğindeki ev ve meyva ağaçlarının müsaderesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanğın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince kararın suça konu alandaki tesisin istirdatı kabil olmak üzere orman idaresine bırakılmasına ilişkin paragrafın "6831 Sayılı Kanunun 93/4. maddesi uyarınca sahadaki ev ve meyva ağaçlarının müsaderesine" şeklinde değiştirilmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13791, Karar No: 2014/15961, Tarih: 25.11.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/13791 E.  ,  2014/15961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/06/2014

NUMARASI : 2012/1473-2014/726

Davacı G.. Ç.. vekili Avukat C.. Y.. tarafından, davalı S.. B.. aleyhine 16/09/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın reddine dair verilen 18/06/2014 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 25/11/2014 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı adına gelen olmadı, karşı taraftan davalı vekili Avukat O.. A.. P.. geldi. Davacı vekili Avukat C.. Y..'nın mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü. Okundu, başka duruşmaları olduğundan duruşmaya gelemeyeceğini bildirdiği görüldü. Mazereti reddedildi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyizine gelince;

Dava, haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının kendisine yönelik hakaret, tehdit ve yaralamaya teşebbüs eylemlerinde bulunduğunu belirterek, maddi ve manevi zararının tazminini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının sulh ceza mahkemesinde alacaklarını aldığını, bu olaylardan herhangi bir maddi zararının bulunmadığına ilişkin ikrarının davacıyı bağlayıcı nitelikte bulunduğu, manevi tazminat yönünden ise, taraflar arasında yaşanan olayda manevi tazminatı gerektirecek kadar bir etkileşimin söz konusu olmadığı gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı ile davalı arasında meydana gelen olay nedeniyle yapılan ceza yargılaması sonucunda, davalının davacıya hakaret, tehdit ve yaralamaya teşebbüs eylemleri sabit görülmüş ve bu suçlardan mahkumiyetine karar verilmiş, karar onanarak kesinleşmiştir.

Davaya konu olayda; davalı hakkındaki kesinleşmiş mahkumiyet kararı ile eldeki dava dosyasında mevcut deliller nazara alındığında, davalının davacıya hakaret, tehdit ve yaralamaya teşebbüs eylemleri nedeniyle davacının kişilik hakkı ihlal edilmiştir.

Davaya konu olayda; davalı hakkındaki kesinleşmiş mahkumiyet kararı ile eldeki dava dosyasında mevcut deliller nazara alındığında, davalının davacıya hakaret, tehdit ve yaralamaya teşebbüs eylemleri nedeniyle davacının kişilik hakkı ihlal edilmiştir.

Şu durumda, davacının kişilik hakkının ihlal edildiğinin kabulü ile davacı yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle manevi tazminat isteminin tümden reddi usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan (2) no'lu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının (1) no'lu bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 25/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4174, Karar No: 2015/230, Tarih: 14.01.2015

**6. Hukuk Dairesi         2014/4174 E.  ,  2015/230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 16. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/12/2013

NUMARASI : 2012/274-2013/809

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davalının 01/06/2003 tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile müvekkilinin kiracısı olduğunu, daha önce 01.06.2008 tarihinden geçerli olmak üzere kira bedelinin mahkemece hak ve nesafet ilkesine göre tespit edildiğini, belirterek halen brüt 62.230,00 TL olan kira bedelinin 01.06.2012 tarihinden itibaren aylık brüt 100.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı davanın reddini istemiştir. Mahkemece üçer kişiden oluşan üç ayrı heyetten alınan raporlardan, ilk heyetin raporunda kira bedelinin aylık Brüt 80.000,00 TL olacağı, ikinci heyetin raporunda aylık brüt 80.000,00 TL olacağı mütala edilmiş, davacının her iki rapora dosyaya sundukları ekspertiz raporunun ve kiralık ilanlarının değerlendirilmediğini belirterek itirazı üzerine mahkemece hiçbir gerekçe gösterilemeden üçüncü kez rapor alınması yoluna gidilmiş, alınan raporda ise bilirkişiler tarafından 01.06.2012 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin brüt 90.000,00 TL olacağının belirtilmesi üzerine, mahkemece hangi rapora üstünlük tanındığı kararda belirtilmeksizin, ancak hak ve nesafet ilkeleri ve davalının eski kiracı olduğu dikkate alındığı belirterek kira bedelinin 01.06.2012 tarihinden itibaren brüt 80.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

1-)Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına alınan bilirkişi raporlarına göre davacının tespit edilen bedelin düşük olduğuna dair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-)Davalının tespit edilen kira bedeline yönelik temyiz itirazlarına gelince;

HMK'nun 281 maddesi gereğince Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri gibi Mahkeme de gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir. Ancak mahkemece yeniden bilirkişi incelemesine gerek görülmesi halinde bu hususu gerekçelendirilmesi gerekir. Sırf taraflarca raporun kabul edilmemiş olması, yeniden rapor alınmasını gerektirmez. Ayrıca mahkemece yeniden rapor

alınması gerekli görülür ise alınacak yeni raporda, aynı deliller değerlendirilerek bilirkişilerce farklı sonuçlara ulaşılıyor ise raporlar arasındaki farklılığa neden olan çelişkilerde giderilmelidir. Öte yandan Hâkim, HMK'nun 282 maddesi gereğince bilirkişinin oy ve görüşlerini diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirirse de, birden fazla rapor alınması halinde hangi raporun diğerlerinden üstün tutulduğunu ve hükme esas alındığını hükmün gerekçesinde açıklamalıdır.

Somut olayda mahkemece iki ayrı heyetten alınan ve aynı deliller ve benzer yöntemlerle değerlendirme içeren bilirkişi raporlarında, kira bedelinin 01.06.2012 tarihinden itibaren aylık brüt 80.000,00 TL olabileceğin belirtilmesi üzerine, davacının kendisi tarafından temin edilen 27.06.2013 tarihli ekspertiz raporunun ve kiralık ilanlarının yeterince değerlendirilmediği itirazı üzerine üçüncü kez oluşturulan heyet ile yeniden keşfe gidilmesi üzerine alınan raporda kira bedelinin 01.06.2012 tarihinden itibaren brüt aylık 90.000,00 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece alınan üçüncü raporda ilk iki rapor ile aynı yöntem ve delillere göre değerlendirme yapılarak kira bedeli tespit edildiği gibi, her üç raporda da emsal olarak belirtilen davacının sunduğu kiralık ilanlarının sadece fikir verici olarak görülebileceği kabul edilmiştir. Öte yandan davacı tarafından sunulan ve kira bedelinin 80-100 bin TL olabileceğine ilişkin ekspertiz değerlendirmesinin de tespit istenilen tarihten bir yıl sonrasına ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum üç rapor arasında çelişki oluşturmaktadır. Mahkemece kararda hangi rapora üstünlük verildiği açıkça belirtilmemiş ise de hükmün gerekçesinde kira bedelinin “hak ve nesafet ilkesi” ve davalının eski kiracı olmasına göre 80.0000 TL olarak tespit edildiğinin belirtilmesine göre indirim yaparak üçüncü raporu hükme esas aldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece aynı deliller değerlendirilerek alınan üç ayrı rapordan ilk ikisinde bedelin aylık 80.000,00 TL olarak tespit edilmesi rağmen, son heyet tarafından brüt 90.000,00 TL olabileceğinin belirtilmesine göre ilk iki rapordaki belirtilen değerin neden kabul edilmediğine ilişkin hükümde bir değerlendirme yapılmadan ve aynı delilleri değerlendiren son bilirkişi heyetinin farklı bir bedel belirlemesi sonucunda raporlar arasında oluşan çelişki giderilmeden, gerekçe gösterilmeksizin son rapora göre kira bedelinin tespiti doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının ve davacının hükmün fer'ilerine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 14.01.2015 tarhinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/31396, Karar No: 2013/19064, Tarih: 12.07.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/31396 E.  ,  2013/19064 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62/1, 50/4, 50/1-a, 52/1-2-4, 53/6, 63/1 maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ile katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafi ile katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine;ancak;

Sanığın sevk ve idaresindeki kamyonet ile, görüşe engel cismin bulunmadığı, meskun mahalde, bölünmemiş iki yönlü düz ve eğimsiz caddede, kuru ve asfalt zeminde seyirle ışıksız 4 yönlü kavşağa geldiği sırada, 1.5 cm yüksekliğinde 80 cm genişliğindeki hız kesici kasisi geçtikten sonra soldaki ilköğretim okulu önünden karşı yöne geçmek isteyen yayaya yol ortalarında ve okulun giriş kapısı önünde çarpması ve olay yerini terk etmesi sonucu meydana gelen olayda;kasisten önce başlayıp çarpmanın gerçekleştiği okul giriş kapısı hizasına kadar 20.8 metre fren izinin tespit edildiği, kaza tespit tutanağında tespit edilen fren izine göre sanığın hızının 59-60 km olarak,bilirkişi raporunda ise yapılan matematiksel hesaplama sonucu sanığın hızının 56 km olarak tespit edildiği, çarpmanın okul geçidi levhasına 20 metre mesafede tespit edildiği, tanıklar ... ile Oğuzhan Tanboğanın ilk beyanlarında aracın çok süratli olarak okulun önünden geçerken ölenin yavaş şekilde yola indiğini, 1-2 adım yola doğru ilerleyince ... sürücüsünün ani şekilde ve yaklaşık 20-30 metre fren yapıp, paniklemesi sonucu, sağa ve sola manevra yapıp zikzaklar çizdiği sırada, ölenin fren sesini duyunca koşarak karşıya geçmek istediğini, aracın yolun ortasında ölene çarptığını ve çarpma sonrası ölenin havaya savrulup park halinde duran bir araca çarparak yere düştüğünü belirtmiş oldukları anlaşılmakla; meydana gelen olayda bilinçli taksir unsurlarının oluştuğu ve 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi uyarınca cezanın arttırılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması

Kanuna aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 12.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9256, Karar No: 2015/7525, Tarih: 17.09.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/9256 E.  ,  2015/7525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının ikamet adresinin ... olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının MERNİS adresinin “... Mah. ... Sk. No:... .../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” Yine aynı Kanunun 22. maddesi uyarınca "Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.”

Bakım kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağından ve ... İl Emniyet Müdürülüğünce yapılan araştırmaya göre de kısıtlı adayının bakımevine yerleşmeden önce “... Mahallesi ... Caddesi ... Apt. Blok No:... İç Kapı No:... ... ...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/09/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8419, Karar No: 2014/8852, Tarih: 06.05.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/8419 E.  ,  2014/8852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamaz (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md). Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan uluslararası sözleşmeler; yasalar üstü bir konumda olduğundan iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS’nin 1. maddesine göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altında altındadır. Sözleşmenin 2. maddesi uyarınca da, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Anılan sözleşmenin 3. maddesine göre, hiç kimse ... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Aynı sözleşmenin 8. maddesine göre de, herkes özel ve aile yaşamına ... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı ise, anne-baba arasındaki ilişkinin sona ermesinden sonra birlikte yaşamamaları ile boşanmış olsalar bile, eşler arasında birlikte yaşama ve çocukla kişisel ilişki kurma hakkını içerir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.