muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/605, Karar No: 2021/1449, Tarih: 18.11.2021

Dava konusu taşınmaz 29.12.2006 tarihinde yapılan düzenlenen kadastro tutanağı ile niteliği mezarlık olarak belirlenmek suretiyle köy tüzelkişiliği adına tespit edilmiş askı ilan süresi içinde dava açılmadığından 25.05.2007 tarihinde tutanak kesinleşmiş ve bu şekilde tescili yapılmıştır.

3402 sayılı Kadastro Kanunu 25. maddeye göre Kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı aynî haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek veyahut beyanlar hanesinde gösterilecek sair haklara, sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına, kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen işlere bakar. Bu kapsamda askı ilan süresi içinde kadastro tespitine itiraz niteliğinde Kadastro Mahkemesine dava açılabilecektir. Askı ilan süresi içinde bu davanın açılmamış olması hâlinde aynı kanun 12/3. maddeye dayalı olarak 10 yıl içinde genel mahkemede dava açılabilecektir. Zira maddede yer alan “Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukukî sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz.” hükmü, olumlu anlamıyla 10 yıl içinde bu davaların açılabileceğini ortaya koymaktadır.

Dava konusu taşınmaz mezarlık olarak tespit edilmiş olup davacının iddia ettiği gibi bir kısmının veya tamamının mezarlık olmayıp cami yeri niteliğinde olması hâlinde davacının bu niteliğin düzeltilmesini istemesinde hukukî yarar vardır. Zira mezarlıklar ile cami yerlerinin kullanımı konusunda mevzuatta yer alan sınırlayıcı hükümler mülkiyet hakkının kullanım sınırlarını etkilediğinden taşınmazın vasfının değiştirilmesinin bazı sonuçları ortaya çıkmaktadır.

Davacı mezarlık niteliğindeki yerin bir bölümünün cami yeri olarak ayrılmasını istediği için bu davayı açmış olmayıp kadastro tespiti sırısanda da bu yerin mezarlık niteliğinde olmadığı ve yanlış tespit yapıldığı iddiasıyla ve kadastro öncesi nedene dayalı olarak bu davaya açmış olduğundan uyuşmazlığın da buna göre çözümlenmesi gerekir.

Davacı mezarlık niteliğindeki yerin bir bölümünün cami yeri olarak ayrılmasını istediği için bu davayı açmış olmayıp kadastro tespiti sırısanda da bu yerin mezarlık niteliğinde olmadığı ve yanlış tespit yapıldığı iddiasıyla ve kadastro öncesi nedene dayalı olarak bu davaya açmış olduğundan uyuşmazlığın da buna göre çözümlenmesi gerekir.

Özel Daire bozma kararında; 3402 sayılı Yasanın 16/A maddesine göre, mezarlıkların ölülerin gömülmesine terk ve tahsis edilen yerlerden olup, bu nitelikler itibariyle kamu malı sayılacağı ve ilgili tüzel kişilik adına tespit edileceği, nitekim somut olayda da köy tüzel kişiliği adına tespit yapıldığı, öte yandan Mezarlık Yerlerinin İnşaası Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğin 8/2 maddesi hükmü uyarınca mezarlıkların niteliklerinin değiştirilemeyeceği ve imar mevzuatı çerçevesinde dahi başka hizmet alanlarında kullanılamayacağının öngörüldüğü, hâl böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de bozma kararı uyuşmazlığın mahiyetine uygun değildir. Zira dava 10 yıl içinde açılmış ve taşınmazın bir bölümünün cami yeri olduğu hâlde tamamının mezarlık olarak tespit edildiği iddia edilmiş olduğundan kadastro tespiti esas alınarak ve bu yerin mezarlık vasfının kesinleştiği kabul edilerek bir çözüme gidilemez. Yapılması gereken cami yeri olduğu iddia edilen bölümün kadastro tespit tarihinde mezarlık vasfında olup olmadığının öncelikle belirlenmesidir. Gerçekten tespit tarihinde bu yer mezarlık ise bozma kararında varılan sonuca ancak o takdirde varılabilecektir. Taşınmazın vasfı yönünden yapılan tespitin doğru olmaması hâlinde ise vasıf değişikliğine karar verilebilmesi mümkün olacaktır.

Belirtilen nedenlerle bu şekilde açılan davanın dinlenebileceği ve mezarlık vasfının kesinleştiği ön kabulüyle sonuca gidilemeyeceği esasına dayalı olarak direnme kararı verilmesi isabetlidir. Ancak vasıf değişikliğine karar verebilmek için mahkemece yapılan araştırma yeterli değildir.

Belirtilen nedenlerle bu şekilde açılan davanın dinlenebileceği ve mezarlık vasfının kesinleştiği ön kabulüyle sonuca gidilemeyeceği esasına dayalı olarak direnme kararı verilmesi isabetlidir. Ancak vasıf değişikliğine karar verebilmek için mahkemece yapılan araştırma yeterli değildir.

Kadastro tespiti öncesi zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil davalarında, eldeki cins vasfının düzeltilmesi davasında yargılama Hukuk Muhakemeleri Usulüne tabi ve tarafların göstermedikleri deliller araştırılmaz ise de, kadastro tespit tutanağında belirlenen ve cins tesciline esas olan tespitin aksi iddia edildiğinden, varsa tespit tutanağındaki evveliyat kaydı, vergi kayıtlarının keşifte uygulanma, komşu parsellerin tutanak ve varsa evveliyat tapu ve vergi kayıtları getirtilerek uygulanması ve dava konusu yerin cinsinin ne olarak okunduğunun belirlenmesi, tespit tutanağındaki taşınmaz cinsinin tespitini doğrulayan beyan sahibi muhtar ve tutanak bilirkişilerinin dinlenmeleri gerekmektedir. Kadastro tutanağındaki mezarlık cinsinin yanında cami yeri olduğu iddiasının tahkiki için, bu tutanak mümzilerinin de dinlenmesi ve taraf iddialarıyla dinlenen taraf tanıklarının beyanlarıyla çelişen hususların giderilmesi, ondan sonra tüm bu hususlar değerlendirilerek bir sonuca varılması, taraflarca getirilme ilkesine aykırı bir durum değildir. Aksi takdirde, tutanakta tespit edilip tescil edilen bir vakıa var iken, aksini beyan eden tanık beyanlarına göre karar verilmesi veya aksini beyan eden yeminli tanık beyanları varken tutanaktaki tanık beyanlarına göre karar verilmesi yanlış sonuçlara götürür. Her birinin mahkemece dinlenip, gerektiğinde yüzleştirilip ondan sonra hangisinin beyanına itibar edildiğinin gerekçelendirilmesi usul kuralları gereğidir. Kaldı ki eldeki davada kadastro tutanağı da delildir. Bu tutanakataki cins belirlemesinin aksi iddia edildiğine göre, tutanak bilirkişileri ile muhtarın dinlenmeleri re’sen araştırma değildir. Hâkim, bir delile kendiliğinden başvuramaz, tarafların bildirmedikleri tanıkları tanık olarak dinleyemez ise de davanın konusu olan kadastro tespit tutanağında cins tespitinin doğru olmadığına dair iddianın incelenmesi bakımından, dava dosyasına getirtilmiş olan kadastro tutanağındaki isim ve imzası olan tutanak mümzilerinin dinlenmesi gereklidir (Prof. Dr. Baki Kuru- Hukuk Muhakemeleri Usulü- Altıncı Baskı, 2001 Cilt II. sayfa 2023, Cilt III sayfa 2577, 2594) (Mahkeme dosyasına ibraz olunan faturada imzası bulunan kişininde dinlenmesi gerektiği hakkında HGK 09.07.1969 tarhi 404/664 sayılı kararı).

3402 sayılı Kadastro Kanunu 50. maddesi de, hâkimin toplanan delillerle tutanaktaki beyanlar arasında aykırılık olduğunu görürse tutanak bilirlişilerini tanık olarak dinleyebileceği hükmünü taşımaktadır.

3402 sayılı Kadastro Kanunu 50. maddesi de, hâkimin toplanan delillerle tutanaktaki beyanlar arasında aykırılık olduğunu görürse tutanak bilirlişilerini tanık olarak dinleyebileceği hükmünü taşımaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu taşınmazın çevresinde bulunan taşınmazlar ile 140 ada 7 parsel ve 141 ada 1 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları ve dayanak kayıtları gerektiğinde bu parsellerin komşu kayıt ve tutanakları yapılacak keşifte uygulanıp dayanak kayıtların taşınmazı ne şekilde gösterdiği belirlenmeli fen bilirkişi raporu alınmalı, kadastro tutanak mümzileri keşifte tanık olarak dinlenmeli ve bu şekilde araştırma derinleştirilmelidir.

Mahkemece yapılan araştırma hüküm vermeye elverişli olmadığı için sözü edilen araştırmalar yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirip karar verilmek üzere mahkeme kararının değişik gerekçeyle bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan hükmün genişletilmiş gerekçeyle bozulması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2017/1502, Karar No: 2019/9244, Tarih: 10.10.2019

**17. Hukuk Dairesi         2017/1502 E.  ,  2019/9244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkili ...'ın 23/04/2011 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle sakat kaldığını bu nedenle iş göremezlik ve sakatlık dolayısı ile meslekte kazanma gücünü kaybetmesi, gelir kaybına yönelik fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL maddi zararlarının kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tazminat miktarının belirlenmesine esas alınacak beden gücünden kayıp oranını gösteren rapor temin edilemediğinden kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman

doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, mahkemece, davacı vekiline maluliyet oranının belirlenmesi için davacıyı mahkemede hazır etmesi veya doğrudan rapor temini için hastaneye başvurmuş ise buna ilişkin belgenin sunulmasına yönelik kesin süre verilmiş, kesin süreye rağmen davacının hazır edilmemesi ve başvuru belgesi de sunulmaması sebebiyle talep edilen tazminat miktarının belirlenmesine esas alınacak beden gücünden kayıp oranını gösteren rapor temin edilemediği için davanın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak maluliyet raporu alınması için davacının bizzat başvurmasının mutlak zorunluluk olduğu belirlenmiş değildir. Diğer bir anlatımla davacı bizzat muayene edilmeden, diğer delillerle dosya üzerinden maluliyet raporu alınması olasıdır. Bu nedenle her zaman zarar gören davacının fiziken muayenesi gerekmediğinden ve davacı vekilince dava dilekçesinde hastane kayıtlarına dayanıldığından, kazayla ilgili tüm tedavi evrakları getirtilip dosyada mevcut bilgi ve belgelerle davacının muayene edilmeden eldeki delillere göre maluliyet raporunun hazırlanması gerektiği keyfiyeti bildirilmek suretiyle Adli Tıp Kurumu'ndan dosya üzerinden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak maluliyet olup olmadığı, varsa ne oranda olduğunun belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 10/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6544, Karar No: 2011/9745, Tarih: 02.06.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/6544 E.  ,  2011/9745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma Protokolüne Bağlı Okul Giderlerinin Tahsili

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

İncelenmesine gerek görülen dava konusu okul giderlerine ait olduğu beyan edilen .... İcra Dairesinin 2007/12951 esas sayılı dava dosyası ilçe... İcra Hukuk Mahkemesinin 2007/1445 esas sayılı dava dosyasının eklenerek gönderilmesi için dava dosyasının yerel mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 02.06.2011 (prş)
Yargıtay — Esas No: 2019/756, Karar No: 2019/3858, Tarih: 13.03.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/756 E.  ,  2019/3858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Kış saati uygulaması nazara alındığında güneşin olay günü saat 06:12'de doğduğu, gece vaktinin saat 05:12'de bittiği ve sanık ...'ın beyanına göre suçun saat 05:00-06:00 sıralarında, diğer sanık ...'in savunmasına göre, saat 04:30 civarında gerçekleştiğinin belirtildiği, tanık ... ise gece geç saatte temyize gelemeyen diğer sanık ...'in geldiğini belirttiğinin anlaşılması karşısında, suçun gece vakti işlendiğine ilişkin delillerin nelerden ibaret olduğu karar yerinde tartışılıp gösterilmeden, eksik araştırma sonucunda sanıklar hakkında TCK'nın 143. ve 116/4. maddeleri ile uygulama yapılması,

2-Y.C.G.K.'nın 16.04.2013 günlü, 2012/6-1307 esas ve 2013/151 sayılı kararı uyarınca iddianamelerdeki olayın anlatım biçimi ve uygulanması istenen yasa maddelerine göre, sanık hakkında mala zarar verme suçundan CMK'nın 170. maddesine uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığı gibi, iddianame de düzenlenmediğinin anlaşılması karşısında, hükmün konusunun iddianamede gösterilen eylemle sınırlı olduğu gözetilmeden dava konusu dışına çıkılarak CMK'nın 225/1 ve 226/1. maddelerine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ...'ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 13.03.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20654, Karar No: 2018/10592, Tarih: 25.10.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/20654 E.  ,  2018/10592 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen hükme karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili ile davalının, 22.12.1997 tarihinde evlendiklerini ve bu evlilikten bir çocuklarının bulunduğunu; tarafların karşılıklı anlaşarak ... Sulh Hukuk Aile Mahkemesi'nin 13.02.2004 tarihinde kesinleşen kararı ile boşandıklarını, söz konusu kararın boşanmaya ilişkin kısmının tanıma ve tenfizine mahkemece karar verildiği; ... Yerel (Aile) Mahkemesi'nin ... dosya numaralı kesinleşmiş kararı ile de, müşterek çocuk için davalı tarafından ödenmesi gereken birikmiş ve aylık nafaka alacaklarının hüküm altına alındığını belirterek; ... Yerel (Aile) Mahkemesi'nin ... dosya numaralı kesinleşmiş nafaka kararının (Türkiye'de icrası için) tanınması ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde; tarafların 2009 yılında ...'da yaşadıkları sırada tanıma ve tenfize konu kararın alındığını, Türk yasalarına ve değişen maddi koşullara göre yeniden inceleme yapılması ve yeni bir nafaka miktarının belirlenmesi gerektiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.Mahkemece; "Her ne kadar, davacının talebi doğrultusunda, kesinleşmiş nafaka kararının tanınması ve tenfizi talep edilmiş ise de; ... Nafakaya dair yabancı mahkeme ilamının 20.06.1956 tarihli Nafaka Alacaklarının Yabancı Memleketlerde Tahsili ile ilgili uluslararası sözleşme hükümlerine göre (New York Sözleşmesi) tenfizine ya da tanınmasına lüzum olmaksızın doğrudan Türkiye'de icra ettirilebilmesi mümkündür. Anılan sözleşme 26.01.1971 tarihli 1331 sayılı kanunla onaylanarak uygun bulunmuş ve iç hukuk kuralı haline gelmiştir. Bu bakımdan sözleşme hükümlerine göre yabancı bir ilam için Türkiye'de doğrudan icra ettirebilme olanağı olduğundan, tanıma ve tenfiz kararına gerek bulunmamaktadır. Davacının doğrudan icra ettirebilme imkanı olduğu halde tanıma ve tenfiz kararı talep etmesinde hukuki yarar görülmemiş, bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiştir" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, temyiz edilmeksizin 22.01.2015 tarihinde kesinleşmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 08.11.2016 tarihli yazıları ile; "...1956 tarihli Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin 5. maddesinin 3. bendinde nafakaya ilişkin yabancı

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 08.11.2016 tarihli yazıları ile; "...1956 tarihli Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin 5. maddesinin 3. bendinde nafakaya ilişkin yabancı

mahkeme ilamının, nasıl icra edileceğinin borçlunun devletinin kanununa göre belirleneceğini hüküm altına almıştır. 1958 tarihli Lahey Sözleşmesinin 6.maddesinde tenfiz kararı verilmesine ilişkin usulün tenfiz merciinin mensup olduğu Devletin kanununa tabi olduğu belirtilmiş, gerekli şartlar sözleşmenin 2. maddesinde sıralanmıştır. 1973 tarihli Lahey Sözleşmesinin 13.maddesinde kararın tanınması veya tenfizi usulünün talep edilen Devletin hukukuna tabi olduğu belirtilmiştir. ... 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usül Hukuku Hakkında Kanun'un 50. maddesinin 1. fıkrasında sevk edilen " Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kurumlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır". Hükmü ile de, yabancı mahkemelerce verilen hukuk davalarına ilişkin hükümlerin ülkemizde hüküm ve sonuç doğurabilmesi için tanıma ve tenfiz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.Bu durumda, yabancı mahkemelerce verilen nafakaya ilişkin hükümlerin ülkemizde icra edilebilmesi için Türk mahkemelerince verilecek bir kararla tanınması ve tenfizi ulusal ve uluslararası mevzuata göre zorunlu bulunduğundan; mahkemece, bu tür kararların doğrudan icra edilebileceği gerekçesi ile davanın reddinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu" belirtilerek, hükmün HUMK.nun 427/6. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.Davada; nafaka yükümlülüğü konusundaki yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizi talep edilmiştir. Mahkemece; nafaka alacaklarının tahsili ile ilgili uluslararası sözleşmeye göre (20/06/1956 tarihli New York sözleşmesi) tenfizi yada tanımaya lüzum olmaksızın doğrudan icra ettirebilme imkanı olduğu halde tanıma ve tenfiz kararı talep etmesinde hukuki yarar görülmediğinden bahisle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.12/12/2007 tarihinde yürürlüğe giren 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 58. maddesinin 1. fıkrasına göre; Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 54'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.

Türkiye Cumhuriyeti, borçlu ve alacaklı yanları farklı ülkelerde bulunan nafaka alacaklarına uluslararası tahsil imkanı tanıyan;

• 1956 tarihli "Nafaka Alacaklarının Yabancı Memleketlerde Tahsiline İlişkin Birleşmiş Milletler New York Sözleşmesi"

• 1958 tarihli " Çocuklara Karşı Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine ilişkin Lahey Sözleşmesi"

• 1973 tarihli "Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine ilişkin Lahey Sözleşmesi" ne taraftır.

Türkiye Cumhuriyeti, borçlu ve alacaklı yanları farklı ülkelerde bulunan nafaka alacaklarına uluslararası tahsil imkanı tanıyan;

• 1956 tarihli "Nafaka Alacaklarının Yabancı Memleketlerde Tahsiline İlişkin Birleşmiş Milletler New York Sözleşmesi"

• 1958 tarihli " Çocuklara Karşı Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine ilişkin Lahey Sözleşmesi"

• 1973 tarihli "Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine ilişkin Lahey Sözleşmesi" ne taraftır.

1956 tarihli Birleşmiş Milletler New York Sözleşmesinin amacı; yabancı bir ülkede bulunan ve talep edilen devletin yargısına tabi olan borçludan nafaka alacağının tahsilini kolaylaştırmaktır. Sözleşmenin amacı bu olmakla beraber 5. maddesinin 3. bendinde nafakaya ilişkin yabancı mahkeme ilamının nasıl icra edileceği açıklanmış bulunmaktadır. Maddeye göre " 6'ncı maddede öngörülen muhakeme usulü, borçlunun Devletin kanununa göre ya bir tenfiz kararı veya tescil usulü olabilir ya da 1 inci fıkra hükümlerine göre intikal ettirilen karara müstenit yeni bir dava olabilir." düzenlemesini içermektedir.

1958 tarihli Lahey Sözleşmesinin 6.maddesinde ise; tenfiz kararı verilmesine ilişkin usulün tenfiz merciinin mensup olduğu Devletin kanuna tabi olduğu belirtilmiş, gerekli şartlar Sözleşmesinin 2.maddesinde sıralanmıştır.

Yine, 1973 tarihli Lahey Sözleşmesinin 13.maddesinde de; kararın tanınması veya tenfizi usulünün talep edilen Devletin hukukuna tabi olduğu belirtilmiştir.

Anılan Sözleşme hükümlerinde görüldüğü üzere, nafaka dayanağı kararın öncelikle talep edilen ülkenin kendi iç hukukuna göre tanınıp tenfiz edileceği, bu şekilde iç hukukta geçerli bir karar haline geldikten sonra yasal yollarla borçludan tahsil işlemlerine başvuralacağı açıktır. Sözleşmeler ile nafakaya ilişkin yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizi sağlanmadan doğrudan ülkemizde icrasına yönelik husular düzenlenmemiş, tanıma ve tenfizin şartları, red sebepleri, esasa girme yasağı gibi uluslararası nafaka işlemlerinde yeknesak uygulama tesis edecek hususlar düzenlenmiştir.

5718 sayılı Milletlararası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 50 nci maddesinin 1 inci fıkrasında; "Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır." denilmektedir.Bu durumda, yabancı mahkemelerce verilen nafakaya ilişkin ilamların Ülkemizde icra edilebilmesi için Türk mahkemelerince verilecek bir kararla tanınması ve tenfizi ulusal ve uluslararası mevzuata göre zorunlu bulunduğundan; mahkemece, işin esasına girilerek oluşacak sonuç dairesinde hüküm kurulması gerekirken; belirtilen uluslararası sözleşme hükümlerine göre nafakaya ilişkin yabancı mahkeme ilamını Türkiye'de doğrudan icra ettirebilme imkanı bulunan davacının tanıma ve tenfiz talep etmesinde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, yazılı şekilde davanın reddine ilişkin hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile; ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/11/2014 tarihli ve 2013/694 Esas, 2014/865 Karar sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, HMK'nın 363/3. maddesi uyarınca gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 25/10/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.