muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7530, Karar No: 2012/27317, Tarih: 06.12.2012

evine gönderildiğini ve olayı tanık işyeri müdürüne bir müşterinin telefonla haber vermesi üzerine müdürün o gün erken gelerek durumu gördüğünü belirttikleri, tüm dosya kapsamı ile davacının işyerinde alkol alarak rahatsızlık çıkardığı sarhoş olduğu ... olduğuna göre ... sözleşmesinin haklı sebebe dayalı olarak feshedildiğinin kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatlarının reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, ....12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10984, Karar No: 2019/14009, Tarih: 03.10.2019

**12. Hukuk Dairesi         2019/10984 E.  ,  2019/14009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 14/03/2019 tarihli ve 2018/15463 Esas - 2019/4452 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından, borçlu hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçildiği, örnek 6 numaralı icra emrinin tebliği üzerine borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; sair şikayet nedenleri yanında ihtarnameye sürede itiraz edildiğini ve takip dayanağı kredinin tüketici kredisi olduğunu ileri sürerek takibin iptalini istediği, mahkemece şikayetin süreden reddedildiği, borçlu tarafından kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 06.02.2017 tarih ve 2016/9849 E. - 2017/1255 K. sayılı kararı ile sair temyiz itirazlarının reddi ile tüketici kredisine dayalı şikayetin süresiz olduğundan bahisle bu iddianın esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, alacaklının karar düzeltme talebinin de reddedildiği ve mahkemece, takip konusu kredinin tüketici kredisi olmadığı belirtilerek şikayetin esastan reddine hükmedildiği, kararın borçlu tarafından temyizi üzerine Dairemizin 14.3.2019 tarih ve 2018/15463 E. - 2019/4452 K. sayılı kararı ile; borçluca hesap kat ihtarnamesine süresinde itiraz edilmiş olduğundan mahkemece rapor alınarak alacak miktarının belirlenmesi gerektiğinden bahisle bozuduğu, alacaklının karar düzeltme talebinde bulunduğu görülmüştür.

İİK'nun 150/ı maddesi gereğince; krediyi kullanan taraf, kendisine gönderilen hesap özetine, tazmin talebine veya ihtara tebliğ edildiği tarihten itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz etmiş ise icra emrinin tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikayette bulunabilir. Böyle bir durumda ihtardaki borç miktarı kesinleşmez. Krediyi kullandıran taraf ise; alacağını İİK'nun 68/b maddesi çerçevesinde diğer belgelerle ispat edebilirse krediyi kullanan tarafın şikayeti reddedilir.

Somut olayda, ... 24. Noterliği’nce gönderilen 18.8.2015 tarih ve 27601 yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinin borçluya 19.8.2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ... 24. Noterliği'nin 24.8.2015 tarih ve 28259 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile İİK'nun 150/ı maddesinde öngörülen 8 günlük sürede hesap kat ihtarına itiraz ettiği görülmüş ise de; borçlunun bu hususu icra mahkemesine icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde şikayet yoluyla getirmediği, kaldı ki, Dairemizin 06.02.2017 tarih ve 2016/9849 E. - 2017/1255 K. sayılı bozma ilamında borçlunun bu iddiayı da kapsayan sair temyiz itirazlarının reddedildiği ve karar düzeltme incelemesinden de geçerek kesinleştiği anlaşıldığından, bu hususta alacaklı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun kabulü gerekmiştir.

O halde, mahkeme kararı yerinde olup Dairemizin 14.3.2019 tarih ve 2018/15463 E. - 2019/4452 K. sayılı bozma kararının maddi hataya müstenit olduğu anlaşılmakla, mahkeme kararının onanması gerekirken bozulduğu görüldüğünden alacaklının karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmiştir.

SONUÇ : Alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 14.03.2019 tarih ve 2018/15463 E. - 2019/4452 K. sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA, 03/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7569, Karar No: 2012/16115, Tarih: 15.10.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/7569 E.  ,  2012/16115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

VEKİLİ : Av. ...

VEKİLİ : Av. ...

Taraflar arasında görülen davada Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.12.2010 tarih ve 2010/145-2010/770 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin TPAO Batman Bölge Müdürlüğü’ne ait işin yapımı sırasında davalı şirket ile sigorta sözleşmesi düzenlediğini, sigorta konusu işin yapımı sırasında meydana gelen sel neticesinde müvekkilin uğradığı zararın, davalı tarafça karşılanmadığını ileri sürerek, 7.500 TL'nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hasarın bakım devresinde meydana geldiğini ve bakım devresi klozu gereğince sel felaketinin teminat dışı hallerden olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, sel olayının meydana geldiği tarih itibariyle bakım devresi içerisinde kaldığı ve bakım devresi poliçe özel şartları incelendiğinde, her türlü doğal afetin teminat dışı kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 15.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Davacı

21,15 H

18,40 PH

02,75 BK

01.11.2012-Y/K
Yargıtay — Esas No: 2012/13023, Karar No: 2012/17297, Tarih: 16.05.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/13023 E.  ,  2012/17297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/04/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

TTK'nun 690.maddesinin göndermesi ile bonolarda da uygulanması gereken aynı Kanun'un 626 ve 642/2.maddeleri gereğince hamilin, lehtara ve cirantalara müracaat edebilmesi için, yasal süresi içerisinde senet keşidecisinin protesto edilmesi gerekir. Bu husus, süresinde yapılan itiraz ve şikayetlerde icra mahkemesince re'sen gözetilmelidir.

Somut olayda takip talepnamesine protesto belgesi eklenmediği gibi, anılan belge alacaklı tarafından yargılama sırasında da sunulmadığından mahkemece, muteriz borçlular lehtar ve ciranta hakkındaki takibin İİK'nun 170/a maddesi gereğince re'sen iptaline karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçluların temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14200, Karar No: 2017/1770, Tarih: 27.02.2017

**8. Ceza Dairesi         2015/14200 E.  ,  2017/1770 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve 2521 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : -Sanıklar ..., ... ve ... hakkında; 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan hükümlülük,

- Sanıklar ..., ... ve ... hakkında; 2521 sayılı Yasaya aykırılık suçundan hükümlülük,

- Sanık ... hakkında; 2521 sayılı Yasaya aykırılık suçundan hükümlülük,

- Sanık ... hakkında; 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve 2521 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Sanıklar ... ve ... hakkında 2521 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Sanıklar hakkında ele geçen av tüfeği sayısı, kastın yoğunluğu, tehlike ile zararın ağırlığı, suçun işlenmesindeki özellikler gözetilerek TCK.nun 3 ve 61/1. maddeleri uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak temel cezanın belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanıklar müdafinin, suçun unsurlarının oluşmadığına ve eksik araştırma ile karar verildiğine yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

II- Sanıklar ... ile ... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Sanık ... hakkında hükmolunan hapis cezasının süresine göre sanık müdafiinin vaki duruşmalı inceleme isteminin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca oybirliğiyle REDDİNE,

Dosya üzerinden yapılan incelemede;

Sanıklar hakkında ele geçen kalem tabanca sayısı, kastın yoğunluğu, tehlike ile zararın ağırlığı, suçun işlenmesindeki özellikler gözetilerek TCK.nun 3 ve 61/1. maddeleri uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak temel cezanın belirlenmesi ve Dairemizce sürdürülen uygulamaya göre, 21 ve daha fazla tabancanın sayısal bakımdan vahim sayılacağı gözönüne alınarak, sanıklar hakkında 6136 sayılı Yasanın 12/2. maddesi uyarınca belirlenecek temel cezadan aynı yasanın 12/4. maddesi uyarınca arttırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıkların toplu silah ticareti eylemlerine ilişkin olarak temel cezanın doğrudan 6136 sayılı yasanın 12/2. madde ve fıkrası uyarınca belirlenmesi gerektiği gözetilmeden öncelikle aynı yasanın 12/1. maddesi uyarınca belirlenmesi,

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıkların toplu silah ticareti eylemlerine ilişkin olarak temel cezanın doğrudan 6136 sayılı yasanın 12/2. madde ve fıkrası uyarınca belirlenmesi gerektiği gözetilmeden öncelikle aynı yasanın 12/1. maddesi uyarınca belirlenmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümlerden 6136 sayılı Yasanın 12/1. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümlerin çıkartılması suretiyle hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III- Sanıklar ..., ..., ... hakkında 2521 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Tüfeklerin faaliyet izni veya kuruluş izni alınmadan üretilmesi veya standardizasyona aykırı biçimde yapılması ya da bu şekilde imal edilen tüfeklerin satılması eylemlerine iştirak ettiklerine dair delil bulunmayan sanıkların ruhsatsız av tüfeği bulundurma eylemlerinin 2521 sayılı Yasanın 13/1. maddesinde düzenlenen kabahati oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

IV- Sanıklar ... ile ... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

İletişim tespit tutanakları ile diğer sanık ...'nin beyanlarından, sanık ...'ın satmak amacıyla diğer sanık ...'den belirli aralıklarla aldığı anlaşılan ve ele geçirilememeleri nedeniyle 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadıkları belirlenemeyen suça konu kalem tabancalara ilişkin sanık ...'a atılı toplu silah ticareti suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, sanık ...'ın ise savunmalarının aksine diğer sanık ...'den satmak amacıyla suça konu kalem tabancaları aldığına ilişkin mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının anlaşılması karşısında, sanıkların beraatleri yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanıklar ..., ..., ... müdafiileri ile sanıklar ... ve ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9380, Karar No: 2017/8109, Tarih: 23.11.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/9380 E.  ,  2017/8109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı VUK'ya aykırılık (sahte belge düzenlemek)

HÜKÜM : Mahkumiyet

5271 sayılı CMK'nın 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamade açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı‘nın 21.05.2013 tarih ve 2013/9248 Esas sayılı iddianamesi ile 213 sayılı Yasanın 367. maddesine göre dava şartı olan Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı‘nın 28.11.2011 tarih ve VI-RDK-2011/1262 sayılı mütalaasına uygun olarak sanıklar hakkında, "2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek" suçundan kamu davası açıldığı, “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçundan açılmış bir dava ve yargılama koşulu olan mütalaa bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan "sahte fatura düzenlemek" ve “sahte fatura kullanmak” suçlarının birbirine dönüşemeyeceği gözetilmeden, iddianame dışına çıkılarak sanıklar hakkında “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçundan mahkumiyet hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 23.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8015, Karar No: 2006/8050, Tarih: 19.10.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/8015 E.  ,  2006/8050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Davalı idare yönünden temyize konu miktar 1.000 YTL.sını geçmemektedir.

HUMK.nun 5219 Sayılı Yasa ile değişik 427. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca miktar veya değeri 1.000 YTL.yı geçmeyen kararlar kesin olduğundan miktar yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2-Davacı temyizi yönünden ise;

Dosyadaki yazılara, kararın aşağıda açıklanan husus dışında bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dava dilekçesinde ağaçlar için arttırım istemi bulunduğundan bahisle bozma ilamının 6 nolu bendinde taşınmazda bulunan ağaçların değerlendirilmemesinin doğru olmadığı açıklandığı halde yine davacının istemi olmadığı gerekçesiyle ağaçların değerlendirilmemesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davacı tarafa iadesine, 19.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/3412, Karar No: 2025/4087, Tarih: 12.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/3412 E.  ,  2025/4087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/58 E., 2024/69 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verilmesi halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, 6100 sayılı Kanun’un 362. maddesinde öngörülen kesinlik sınırına tabidir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre dava konusu alacak toplamı Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

12.03.2025 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

Anayasa ile güvence altına alınan hukuki korunma hakkı (36 ncı madde) yalnızca şekli bir yargılama yapılmasını değil, bunun yanında adil ve doğru bir yargılamayı da gerektirmektedir. Adil yargılamanın teminatlarından biri de kanun yollarıdır. (... –... Usul Hukukunda İstinaf)

Mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunun bir üst mahkeme tarafından denetlenmesi Anayasal bir gerekliliktir.

Anayasa Mahkemesine göre de mahkeme hakkı sadece ilk derece mahkemesine başvurmayı değil temyiz yoluna başvurmayı da kapsar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341. maddesinde ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilen kararlar, HMK’nın 361. maddesinde; bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilebilen kararları, 362. maddesinde ise bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilemeyen kararları düzenlenmiştir.

HMK’nın 373/4 maddesi gereğince, Yargıtayın bozma kararı üzerine, ilk derece mahkemesince bozmaya uygun karar verildiği takdirde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu gibi hallerde, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu mevcut olmayıp, sadece temyiz yoluna başvuru mümkündür.

HMK’nın 373/4 maddesi gereğince, Yargıtayın bozma kararı üzerine, ilk derece mahkemesince bozmaya uygun karar verildiği takdirde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu gibi hallerde, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu mevcut olmayıp, sadece temyiz yoluna başvuru mümkündür.

İlk derece mahkemesince yanlış ve hatalı kararlar verilebilmektedir. Bu hataların giderilebilmesi ancak kanun yoluna başvuru ile mümkün hale gelir. Kararın aleyhine olduğunu düşünen taraf kararın denetlenmesini ve düzeltilmesini kanun yoluna başvurarak isteyebilir. Kanun yolları hakimin yapabileceği hatalar karşısında taraflara tanınmış yasal bir güvencedir.

Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesi ile iki aşamalı kanun yolu sistemi söz konusu olmakla birlikte, HMK’nın 373/4 maddesi kapsamına giren ilk derece mahkeme kararlarında sadece temyiz yoluna başvuru mümkün olup, kanun yoluna incelenmesinde yüksek parasal sınırın uygulanması halinde çok sayıda dosyada ilk derece mahkemesi kararına ilişkin kanun yolu incelemesi mümkün olmayacaktır. Bu ise hak arama özgürlüğünün ağır ihlali anlamına gelir.

Hukuk davalarında asıl olanın her karar için denetim yoluna açık olmasıdır. Ancak HMK’da öngörülen parasal sınırların uygulanması gerektiği de açıktır.

HMK’da, bölge adliye mahkemesi kararları için öngörülen parasal sınırın, ilk derece mahkemesi kararları için uygulanması, yasanın lafzına ve ruhuna aykırıdır.

Mahkemeye erişim hakkı, kanun yoluna başvuru hakkını da içerir. Böylesi bir uygulama adil yargılanma hakkına, mahkemeye erişim hakkına ve hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil eder.

Yargıtayın temyiz incelemesi yapıp ilk derece mahkemesi kararını bozmasından sonra bozma üzerine verilen kararda temyiz incelemesi yapılması, mahkemeye erişim hakkının bir gereğidir.

HMK’da, ilk derece mahkemesince verilen kararların temyiz edilmesi halinde kesinlik sınırının tespitine dair açık bir hüküm bulunmadığından, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gerekir. Kanun yolu başvuru sınırlarının başvurulacak kanun yoluna göre değil, kararı veren mahkemeye göre belirlenmesi gerekir. Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2021 tarihli, 2021/4-307 Esas, 2021/833 Karar sayılı, 05.07.2023 tarihli, 2023/2-191 Esas, 2023/703 Karar sayılı kararlarında da bu husus vurgulanmıştır.

Kanunda açık bir hüküm bulunmayan yoruma açık tartışmalı konularda hakkın engellenmesi değil, hakkın yoluna açan bir uygulamanın geliştirilmesi gerekir.

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı engellenmiş olacaktır.

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı engellenmiş olacaktır.

Açıkladığım nedenlerden dolayı; ilk derece mahkemesi kararlarına ilişkin temyiz yolu başvurusunda, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin ve parasal sınırın uygulanması gerektiği, bölge adliye mahkemesi kararlarına ilişkin HMK’nın 362. maddesindeki parasal sınırların uygulanması halinde, ilk derece mahkemelerinin çok sayıda kararının hukukiliğinin denetlenme imkanı ortadan kalkacağından, çoğunluğun temyiz talebinin miktardan reddine ilişkin kararına katılmıyorum.