muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/304, Karar No: 2025/92, Tarih: 26.02.2025

32. Bu aşamada, katılma yoluyla temyiz hususuna da değinmek gerekmektedir.

33. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366. maddesinin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan "Katılma yolu ile başvurma" başlıklı 348. maddesinde;“(1) İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, vereceği cevap dilekçesi ile istinaf yoluna başvurabilir. İstinaf yoluna asıl başvuran taraf, buna karşı iki hafta içinde cevap verebilir.

(2) İstinaf yoluna başvuran, bu talebinden feragat eder veya talebi bölge adliye mahkemesi tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile başvuranın talebi de reddedilir." şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

34. Katılma yolu ile temyiz, asıl temyiz talebine sıkı sıkıya bağlı olup ona tâbidir. Taraflardan biri temyiz başvuru süresini geçirmiş olsa dahi, diğer tarafın temyiz dilekçesine vereceği cevapla katılma yoluyla temyiz başvurusu yapabilir. Bu nedenle asıl tarafın temyiz talebi süresinde değil ise kendi temyiz süresini geçirmiş olan taraf da katılma yolu ile temyiz talebinde bulunamaz. Asıl tarafın geçerli bir temyiz talebi olmadığından karşı tarafın ona katılması da mümkün değildir. Asıl temyiz yoluna başvuran tarafın temyiz başvurusu feragat nedeniyle veya başka bir nedenle esasa girilmeden reddedilirse katılma yolu ile temyiz başvurusu hüküm doğurmaz.

35. Öte yandan taraflardan birinin kararı temyiz etmesi hâlinde temyiz dilekçesi, kararına karşı temyize gidilen mahkemece karşı tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde temyiz dilekçesine cevap verebilir. Hatta temyize cevap dilekçesinde sadece cevap vermekle kalmayıp başvuru hakkının bulunmaması yahut başvuru süresini kaçırmış olması sebebiyle, temyiz yoluna işlerlik kazandıramamışsa karara ilişkin temyize gitme iradesini de açıklayabilir. Bu durumda katılma yoluyla temyiz talebinde bulunulmasından söz edilir (Süha Tanrıver, Medeni Usul Hukuku C. II, Ankara, 2021, s.93).

36. Bir diğer anlatımla temyiz dilekçesine süresi içerisinde cevap verecek taraf, bu vereceği cevap ile birlikte kendine özgü temyiz sebepleri ileri sürdüğünde bu dilekçeyi katılma yoluyla temyiz olarak tanımlamak mümkündür. Doktrinde ise katılma yoluyla temyiz, cevap dilekçesinde temyiz isteğinde bulunulması olarak da ifade edilmektedir (Kuru, s.4605).

37. Katılma yoluyla başvurma hakkı başvuru hakkı bulunmayana ya da başvuru süresini geçirmiş olan tarafa tanınmış bir hak olup normal temyiz dilekçesi gibi temyiz harcına tâbidir.

37. Katılma yoluyla başvurma hakkı başvuru hakkı bulunmayana ya da başvuru süresini geçirmiş olan tarafa tanınmış bir hak olup normal temyiz dilekçesi gibi temyiz harcına tâbidir.

38. Somut olayda, davalı ... A.Ş. adına sunulan 12.07.2021 tarihli ve 25184 yevmiye numaralı vekâletnamede Av. ..., Av. ..., Av. ..., Av. ... ve Av. ...'nın vekil olarak tayin edildikleri, yargılamada davalı ... A.Ş. adına tebligatların sözü edilen vekâletnamede belirtilen vekillere yapıldığı, ön inceleme gün ve saati, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararları ile bozma ilâmı, direnme kararı ve davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin klasik usulle Av. ... adına çıkartılarak tebliğ edildiği görülmüştür. Davalı ... A.Ş. vekillerinden Av. ... adına çıkarılan direnme kararına ilişkin tebligatın üzerine "Gösterilen adreste muhatabın iş takibinde olduğundan daimi çalışan ehil yetkili olduğunu beyan eden ... imzasına tebliğ edildi." şerhi eklenmek suretiyle 27.01.2022 tarihinde (Perşembe günü) tebliğ edildiği, temyiz başvurma harcının 31.01.2022 tarihinde (Pazartesi günü) yatırıldığı, temyiz dilekçesinin ise 11.02.2022 tarihinde (Cuma günü) saat 09:47:59'da elektronik imza ile imzalanarak ve yine aynı saatte oluşturularak sisteme kaydedildiği, Bölge Adliye Mahkemesince eksik nispi temyiz karar harcının yatırılması için bu kez davalı ... A.Ş. vekillerinden Av. ... adına elektronik tebligat yapılmak suretiyle muhtıra çıkartıldığı ve avukat tarafından muhtıranın okundu sayıldığı tarih olan 21.02.2022 tarihi itibarıyla eksik harcın tamamlandığı anlaşılmaktadır.

39. Öncelikle ifade etmek gerekir ki, temyiz hakkının kullanılabilmesi için sadece temyiz harcının yatırılması yeterli olmayıp kanun yolu başvuru dilekçesinin de fiziki ortamda havale ettirilmesi ya da UYAP üzerinden gönderilmesi gerekmektedir. Buna göre temyiz dilekçesinin kaydedildiği tarihte kararın temyiz edilmiş sayılacağı kabul edilmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.11.2024 tarihli ve 2024/9-158 Esas, 2024/561 Karar; 31.05.2023 tarihli ve 2022/9-232 Esas, 2023/553 Karar; 21.06.2022 tarihli ve 2021/4-451 Esas, 2022/974 Karar sayılı kararları).

40. Sonuç itibarıyla davalı ... A.Ş. vekillerinden Av. ...'a yargılama sürecinde tebligatların tamamının klasik usulle yapıldığı, direnme kararının da aynı şekille klasik usulle 27.01.2022 tarihinde davalı vekili Av. ...'a tebliğ edilmesiyle başlayan iki haftalık temyiz süresinin 10.02.2022 tarihinde saat 23.59.59 itibarıyla sona erdiği, temyiz dilekçesinin ise bu süreden sonra sisteme kaydedildiği anlaşıldığından temyiz başvurusunun süresinde yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Önemle vurgulamak gerekir ki, davalı vekilince temyiz harcının süresinde yatırılması yeterli olmayıp temyiz dilekçesinin de süresinde verilmesi ve sisteme kaydedilmesi gerekmektedir. Bu itibarla davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz başvurusunun süresinde olmadığı açıktır.

41. Hâl böyle olunca davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı anlaşıldığından davalı ... A.Ş. vekili tarafından davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin tebliğ edildiği 07.02.2022 tarihinden sonra 21.02.2022 tarihinde verilen temyize cevap dilekçesinin katılma yoluyla temyiz niteliğinde olup olmadığı da irdelenmelidir.

42. Buna göre davalı ... A.Ş. vekilinin davacı Kurum'un temyiz dilekçesine karşı sunduğu 21.02.2022 tarihli temyize cevap dilekçesi incelendiğinde, dilekçenin konusunun "Temyize cevap dilekçemizin sunulması hakkındadır." şeklinde belirtildiği ve içeriğinde de Kurum'un verdiği temyiz dilekçesine karşı savunmalarda bulunduğu, sonuç ve istem kısmında ise "davacının haksız ve hukuka aykırı temyiz başvurusunun reddine" karar verilmesini talep ettiği görülmüş olup dilekçede ayrıca katılma yoluyla temyiz iradesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

43. Şu durumda yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ile somut olaya ilişkin maddî ve hukuki olgulara göre davalı ... A.Ş. vekilinin asıl temyiz isteminin süresinde olmadığı ayrıca davacı Kurum vekilinin temyiz istemine karşı ibraz ettiği cevap dilekçesinde de katılma yoluyla temyiz iradesinin bulunmadığı anlaşılmakla temyiz başvurusunun süreden reddine karar vermek gerekmiştir.

b. Davacı Kurum vekilinin temyizi yönünden;

i. (1) numaralı uyuşmazlık yönünden:

1. Öncelikle uyuşmazlık konusu ile ilgili yasal düzenlemelere kısaca değinilmelidir.

2. İş Kanunu'ndan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden dolayı asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasının bir gereğidir.

3. Alt işveren olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta gerekse öğreti ve yargı kararlarında aracı, taşeron, tali işveren, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla da anılmaktadır.

4. Konunun düzenlendiği ilk mevzuat mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun (1475 sayılı Kanun) “Tarifler” başlıklı 1/son maddesidir. Anılan maddede bir işverenden belirli bir işin bir bölümünde veya eklentilerinde iş alan ve işçilerini münhasıran o işyerinde ve eklentilerinde çalıştıran diğer bir işverenin kendi işçilerine karşı o işyeri ile ilgili ve bu Kanundan ve iş akdinden doğan yükümlülüklerinden asıl işverenin de sorumlu olacağı düzenlemesi yer almaktadır. 1475 sayılı Kanun'da alt işverene verilen işin mutlaka işyerindeki üretim veya faaliyet süreci içerisinde bir iş olacağına ilişkin bir açıklık bulunmamaktadır.

5. 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı Kanun ile 1475 sayılı Kanun 14. maddesi dışında yürürlükten kaldırılmıştır.

5. 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı Kanun ile 1475 sayılı Kanun 14. maddesi dışında yürürlükten kaldırılmıştır.

6. İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinin 6. fıkrasında ise asıl işveren-alt işveren ilişkisi, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” şeklinde tanımlanmış, aynı maddenin 7. fıkrasında “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.” hükmüne yer verilmiştir. Böylece, salt işyerinde üretilen mal ve hizmet üretimine ilişkin bir işin verilmesi hâlinde asıl işveren- alt işveren ilişkisinin ortaya çıkacağı kabul edilmiş, ayrıca asıl işi tamamlayıcı nitelikteki yardımcı işler de işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretiminin bir parçası sayılmıştır.

7. İş Kanunu’nun 3. maddesindeki hükme dayanılarak çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3. maddesinde de alt işverenden ne anlaşılması gerektiği, 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki tanıma paralel biçimde belirtilmiş, Yönetmeliğin 4. maddesinde ise asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulma şartları sıralanmıştır. Buna göre;

“ (1) Asıl işveren alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için;

a) Asıl işverenin işyerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalıdır.

b) Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

c) Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır.

ç) Alt işverene verilen iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin bir iş olmalı, asıl işe bağımlı ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden bir iş olmalıdır.

c) Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır.

ç) Alt işverene verilen iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin bir iş olmalı, asıl işe bağımlı ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden bir iş olmalıdır.

d) Alt işveren, daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kimse olmamalıdır. Ancak daha önce o işyerinde çalıştırılan işçinin bilahare tüzel kişi şirketin ya da adi ortaklığın hissedarı olması, alt işveren ilişkisi kurmasına engel teşkil etmez”.

8. Şu hâlde 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile Yönetmelik hükümlerine göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edilebilmesi için, öncelikle işyerinde işçi çalıştıran bir asıl işverenin bulunması gerekmekte olup asıl işverenin o işyerinde işçi çalıştırarak işveren sıfatını koruması, işin bütününü başka bir işverene devretmemiş bulunması gerekir. Diğer bir koşul ise, alt işveren tarafından yerine getirilen işin asıl işverene ait işyerinde yapılmasıdır. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasında yer alan “…işçilerini…bu işyerinde çalıştıran diğer işveren…” ifadesi de bu koşulun varlığını doğrulamaktadır (Sarper Süzek, İş Hukuku, 19. Baskı, İstanbul 2020, s. 158-159).

9. Bunların yanı sıra 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasına göre alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için “Bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde” iş alınması gerekir. Bu nedenle, örneğin bir otomotiv veya tekstil üretiminin yapıldığı fabrikada yasanın gerekçesinde belirtildiği gibi yapılan işle ilgili olmayan bir ek inşaat yapımı veya bina onarımı işini alan diğer işverenin alt işveren olarak nitelendirilmesi mümkün değildir (Süzek, 159). Başka bir deyişle asıl işverenin işyerinde yürüttüğü asıl işi ile ya da asıl işe yardımcı nitelikteki işlerle hiç ilgisi olmayan, görülen işe tamamen yabancı bir eser, yapı inşası, çatı tamiri, işyerinin badana boyası gibi geçici işler yönünden elbette ki, asıl işveren-alt işveren ilişkisinden bahsedilemez.

10. Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3. maddesinin (c) bendinde asıl iş, ”mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan iş”; (ğ) bendinde yardımcı iş, “işyerinde üretilen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan iş” şeklinde tanımlanmıştır.

10. Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3. maddesinin (c) bendinde asıl iş, ”mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan iş”; (ğ) bendinde yardımcı iş, “işyerinde üretilen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan iş” şeklinde tanımlanmıştır.

11. İş Kanunu’nun 2. maddesinin 6 ve 7. fıkralarına ilişkin değişiklik önergesinin gerekçesinde yardımcı işlerin herhangi bir sınırlama olmaksızın alt işverene verilebileceği belirtilmiştir. Anılan gerekçede, “Yapılan düzenlemeyle, doğrudan üretim organizasyonu içinde yer almayan yükleme, boşaltma, temizlik, yemek hizmetleri, odacılık ve çay hizmetleri, personel taşıma, güvenlik, teknik bakım gibi işyerlerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde asıl işveren-alt işveren ilişkisinin herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın kurulabileceği…” belirtilmiştir.

12. Asıl işveren işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işini ise ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiriyorsa alt işverene gördürülebilecektir.

13. Bu açıklamalara göre işverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir iş olarak değerlendirilebilecek nitelikte ise iş alan kimse alt işveren değil bağımsız işveren konumunda olacaktır. Yine işin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, asıl işveren-alt işveren ilişkisi söz konusu olmayacaktır. Benzer şekilde işveren kendisi işçi çalıştırmaksızın işi bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermiş ise iş sahibi (ihale makamı) Kanun'un tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilemeyecektir.

14. Aynı şekilde işi alan kişinin de işverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle işçi çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Alınan işte işçi çalıştırmayıp tek başına ya da ortakları ile işi yürüten kişinin alt işveren olarak kabulü mümkün değildir. Bu kişinin diğer işyerlerinde çalıştırdığı işçiler nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının ise sonuca etkisi bulunmamaktadır.

15. Bir işverene ait işyerindeki üretim sürecine başka bir işverenin dâhil olması durumunda alt işverenden söz edebilmek için aranan bağlantının tespitinde işyerinde üretilen mal ya da hizmetin niteliğine bakılması gerekir. Asıl işverenden alınan iş, onun işçi çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımaktaysa işi alan kimse alt işveren değil, bağımsız işveren sayılacaktır. Bu noktada belirleyici yön yapılan işin, diğerinin bütünleyici, yardımcı parçası olup olmadığıdır. İşyerindeki üretimle ilgili olmayan ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmayan bir işin üstlenilmesi hâlinde, alt işverenden söz etme olanağı kalmayacak, ortada iki bağımsız işveren bulunacaktır.

16. Diğer taraftan mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun (506 sayılı Kanun) “Üçüncü Kişinin Aracılığı” başlıklı 87. maddesi “Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur.

Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir.” hükmünü içermektedir. Görüldüğü üzere 506 sayılı Kanunun 87. maddesinde verilecek işin yapılan asıl işle ilgili olacağına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır.

17. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesinin son fıkrasında alt işveren, bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişi olarak tarif edilmiş olup maddeye göre sigortalılar üçüncü kişiler aracılığıyla işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi asıl işveren bu Kanun'un işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu olacaktır.

18. Dolayısıyla 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi ile işçilerin İş Kanunu, sözleşme ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları, 5510 sayılı Kanun'un 12/6. maddesi ile de Kurumun alacakları ve işçinin sosyal güvenlik hakkı daha geniş koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi hâlde 4857 veya 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kaçmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

19. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2015 tarihli ve 2015/9-3132 Esas, 2015/2652 Karar; 08.04.2021 tarihli ve 2021/(21)10-37 Esas, 2021/448 Karar ile 12.10.2021 tarihli ve 2017/(21)10-3168 Esas, 2021/1212 Karar sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

20. Somut olayda İzmir Adnan Menderes Havalimanı İç Hatlar Terminal Binasına ilişkin yapım işinde Kurum kayıtlarında ... Yapı Ltd. Şti. işçisi olarak gözüken dava dışı sigortalı ...'in iç hatlar binası inşaatının çatı kaplama işini yaptığı sırada geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiği, Kurum tarafından sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri ve cenaze yardımı dolayısıyla oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.

20. Somut olayda İzmir Adnan Menderes Havalimanı İç Hatlar Terminal Binasına ilişkin yapım işinde Kurum kayıtlarında ... Yapı Ltd. Şti. işçisi olarak gözüken dava dışı sigortalı ...'in iç hatlar binası inşaatının çatı kaplama işini yaptığı sırada geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiği, Kurum tarafından sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri ve cenaze yardımı dolayısıyla oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.

21. Dosyadaki sözleşme ve belgelere göre DHMİ'nin İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevcut Dış Hatlar Terminali, Cıp, İç Hatlar Terminali ve Mütemmimlerinin Kiralanmak Suretiyle İşletilmesi işini kira sözleşmesi ile ... A.Ş'ye verdiği, ardından kira sözleşmesi feshedilip İzmir Adnan Menderes Havalimanı İç Hatlar Terminali ile Mütemmimlerinin Yapımı ve Cıp ile Mevcut Dış Hatlar Terminali ve Mütemimleri ile Birlikte İşletme Haklarının Devrine İlişkin imtiyaz sözleşmesi imzalanarak 24.07.2013 tarihinde yürürlüğe girdiği, ... A.Ş.'nin 10.02.2012 tarihli yazı ile ihale edilen işle ilgili olarak mühendislik, çizim, tedarik ve inşaat işlerinin yapımı için ana müteahhit olarak ... A.Ş. ile çalışacaklarını, buna ilişkin ileride ayrıntılı sözleşme imzalayacaklarını ancak bu aşamada hazırlıklarını yapmalarını talep ettiklerini ... A.Ş'ye bildirdiği, ... A.Ş'nin de 19.02.2013 tarihinde davalı ... İnşaat A.Ş. ile imzaladığı sözleşme ile Yeni İç Hatlar Terminali Projesi kapsamındaki metal çatı işlerinin yapımını bu şirkete; söz konusu şirketinin ise 15.05.2013 tarihli yüklenici sözleşmesi ile yeni iç hatlar terminal binası-metal çatı kaplamaları, yağmur dereleri, dere taşıyıcı konstrüksiyon ve kenar kaplamaları yapılması işini davalı ... İnşaat A.Ş'ye verdiği, son olarak ... İnşaat A.Ş'nin 15.04.2013 tarihli yüklenici sözleşmesi ile yeni iç hatlar terminal binası-metal çatı kaplamaları, yağmur dereleri ve kenar kaplamaları yapılması işleri kapsamında yapılacak olan tüm tasarım, proje yönetim, imalat ve montaj işlerinin (montaj için gerekli malzemelerin temini ve işlerin yürütülmesi esnasında gerekli olan işçilik hizmetleri dahil) yapımını davalı ... Yapı Ltd. Şti.ye verdiği anlaşılmıştır.

22. Eldeki davada davalılar ... A.Ş, ... İnşaat A.Ş, ... İnşaat A.Ş. ile ... Yapı Ltd. Şti. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu ve bu davalıların Kurum zararından müteselsilen sorumlu oldukları konusunda bir ihtilaf bulunmayıp Özel Daire ile Bölge Adliye Mahkemesi arasındaki uyuşmazlık davalı ... A.Ş’nin hukuki durumuna ve Kurum zararından sorumlu olup olmadığına yöneliktir.

23. Dava dışı sigortalının geçirdiği iş kazası 11.11.2013 tarihinde meydana gelmiş olup davalı ... A.Ş. ile DHMİ arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinden sonra gerçekleşmiştir. Ayrıca davalı ... A.Ş.'nin yürürlükte olan imtiyaz sözleşmesinden önce imzalanan kira sözleşmesi kapsamında ana müteahhit olarak ... A.Ş. ile sözleşme imzalayacağını 10.02.2012 tarihli yazı ile şirkete bildirdiği tespit edilmiştir.