muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/5307, Karar No: 2014/16085, Tarih: 05.06.2014

değerlerinin karşılaştırılmasında; emsal alınan 374 ada 74 parselin dava konusu taşınmazla aynı değerde, emsal 149 ada 57 parselin ise dava konusu taşınmazdan 1,57 kat daha değerli olduğu anlaşılmasına rağmen, bilirkişi kurulunca emsal olarak alınan 374 ada 74 parsel sayıılı taşınmazın dava konusu taşınmazdan 5,4 kat, 149 ada 57 parselin ise 6 kat daha değerli olduğu kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde değer biçildiğinden rapor inandırıcı değildir.

Bu itibarla; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli ile acele el koyma bedelinin hüküm fıkrasında ayrı ayrı gösterilmemesi,

Doğru olmadığı gibi,

3)2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, Anayasa Mahkemesi’nin 19.12.2013 tarih ve 2013/817 başvuru numaralı 1. Bölüm kararı da göz önüne alınarak, acele elkoyma kararından sonra davalı taraf adına bankaya bloke edilen miktarın tespit edilen kamulaştırma bedelinden mahsubundan sonra kalan fark bedele 05.09.2012 tarihinden, karar tarihine kadar geçen süre için yasal faiz yürütülmesi gerektiğinden,

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/25504, Karar No: 2011/352, Tarih: 20.01.2011

**3. Ceza Dairesi         2009/25504 E.  ,  2011/352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın beraatine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1-) Sanık tarafından imzalanan suç zaptında, yakalanan emval ormanın muhtelif yerlerinden temin ettiğini belirten sanığın bu beyanının aksinin kanıtlanamaması karşısında ormandan ağaç kesme suçunun sübut bulduğunun gözetilmemesi,

Kabule göre de;

2-) 2/B alanından sahiplenmek amacıyla ağaç kesilmesi eyleminin hırsızlık suçunu oluşturacağının nazara alınmaması,

Bozmayı gerektirmiş katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 20/01/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/13016, Karar No: 2024/14642, Tarih: 06.11.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/13016 E.  ,  2024/14642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve miktar veya değeri 28.250,00 Türk lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta; 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesindeki taban ücret uygulaması sebebiyle davacının bireysel iş sözleşmesinde belirlenen ücretinin, asgari ücretle olan bağının 01.01.2021 tarihi itibarıyla kesildiği görülmekle; somut davadaki ücret tespitinin ileriye yönelik bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine göre Dairenin bozma ilâmından sonra İlk Derece Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun’un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozmaya uygun olarak verilen kararda hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/532, Karar No: 2019/2219, Tarih: 02.04.2019

**16. Ceza Dairesi         2019/532 E.  ,  2019/2219 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : ...2. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.01.2018 tarih ve 2017/243 - 2018/22 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın

53/1-2-3, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, sanığın örgütle iltisaklı olması nedeniyle kapatılan okula çocuklarını göndermesi örgütsel faaliyet olarak kabul edilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın ...2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için ...Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13000, Karar No: 2010/550, Tarih: 25.01.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/13000 E.  ,  2010/550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ECEABAT ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 22/07/2009

Taraflar arasında görülen davada;Davacı, davalı adına kayıtlı olan 198 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında iskele ve otopark dışında bir amaçla kullanılmamak üzere satılan 189 m2 lik tapu kaydına istinaden tespit ve tecsil edildiğini, tapu kapsamı dışında kalan diğer bölümlerin izinsiz olarak denizden doldurulmak suretiyle elde edildiğini, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek 3387.87 m2 lik kısmın tapusunun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece; 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Kanunun 12/3 . maddesindeki hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu ve bu yasal düzenleme karşısında davanın hak düşürücü süreden dolayı reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ....... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dosya içeriği, toplanan deliller ve özellikle mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında gösterildiği şekilde, kadastro tespitinin kesinleşmesinden itibaren dava tarihine kadar, 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü sürenin geçtiği gözetilerek davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacı Hazine’nin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak, hemen belirtilmelidir ki, bir taraf dava açıldığı tarihteki mevzuata ve içtihat durumuna göre davasında haklı olup da, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybederse, davada haksız çıkmış olmasına rağmen yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz.

Anılan, bu kural yasal ve yargısal uygulamada kararlılık kazanmıştır. (Baki Kuru, HUM. 5.cilt 5338 sayfa dipnot 159; 10.HD. 21.12.1976, 8770/8739 ve dipnot 160; 5. HD. 12.9.1977, 5445/5655 dipnot 161; 10.HD. 24.2.1976, 6296/1297) Ayrıca, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Avukatlık ücreti 4.9.1957 tarih 4/16 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca yargılama giderlerinden sayılır.

Ne var ki, mahkemece, sonradan yürürlüğe giren yasa hükmü uyarınca dava reddedilmiş olmasına karşın, davacı Hazine yargılama giderlerinin tümünden ve bu giderlerden sayılan avukatlık parası ile sorumlu tutulmuştur.

Hal böyle olunca yargılama giderleri ve avukatlık parasının, tarafların dava tarihinde haklılık durumuna göre tespitine ve hüküm altına alınmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Ne var ki, mahkemece, sonradan yürürlüğe giren yasa hükmü uyarınca dava reddedilmiş olmasına karşın, davacı Hazine yargılama giderlerinin tümünden ve bu giderlerden sayılan avukatlık parası ile sorumlu tutulmuştur.

Hal böyle olunca yargılama giderleri ve avukatlık parasının, tarafların dava tarihinde haklılık durumuna göre tespitine ve hüküm altına alınmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacının, bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlere hasren HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 25.1.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15088, Karar No: 2011/27009, Tarih: 26.12.2011

**7. Ceza Dairesi         2009/15088 E.  ,  2011/27009 K.**

**"İçtihat Metni"**

5187 sayılı Basın Kanununun 18. maddesine muhalefet suçundan sanıklar ..., ..., ... hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.09.2007 tarihli ve 2007/474-172 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne dair Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.12.2007 tarihli ve 2007/138 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 03.07.2009 gün ve 36980 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 31.07.2009 gün ve KYB. 2009-176218 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16.07.2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37.maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3/1.maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1.maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında resen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1.maddesinde "iddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 sayılı Basın Kanununun 27.maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 307/1.maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan kanunun 308.maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi…" hükümlerinin yer aldığı;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, 12.07.2007 tarihli, 302 ve 16.07.2007 tarihli, 309 sayı ile, Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.12.2007 gün ve 2007/138 D. İş sayılı kararının CMK'nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 26.12.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Kanun yararına bozma yolu olağanüstü bir kanun yolu olup meselenin bir başka şekilde çözümlenmesi mümkün ise bu yola başvurulamaz.

Görevsizlik konusunda uyuşmazlık olduğundan bu konunun çözümü müşterek yüksek mahkemece yada uyuşmazlık mahkemesince çözülebilir. Mahkemece yanlış görevsizlik kararı verilipte müşterek yüksek mahkemece bu konu kabul gördüğünde dahi dava Yargıtay`a ve Danıştay`a geldiğinde yanlışın düzeltilmesi mümkündür.

İzah edilen nedenlerle kanun yararına bozma talebinin reddi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun kabul kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2018/974, Karar No: 2019/181, Tarih: 22.01.2019

**6. Ceza Dairesi         2018/974 E.  ,  2019/181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık ... savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle;

Sanık ...'ın duruşma gününden usulan haberdar edildiği, sanık savunmanı Av. ...'nun vekillikten istifa ettiğinin sanığa gönderilen tebligat ile bildirildiği halde, sanığın duruşmaya gelmediği ve bir mazeret de bildirmediği gibi kendini bir vekillede temsil ettirmediği anlaşılmakla, adı geçen sanık yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanık ... ve savunmanı ile sanık ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün kısmen isteme uygun olarak ONANMASINA, 22/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8271, Karar No: 2010/6219, Tarih: 01.06.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/8271 E.  ,  2010/6219 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, askerlik borçlanması nazara alınarak 1479 sayılı yasa sigortalısı olduğu günlerin tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi esnaf ... sigortalı olduğu sürelerin tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava Sosyal Güvenlik hukukuna dayanan tespit davası olduğundan Sosyal Güvenlik hakkından feragat edilemeyeceğinden ve davacının davaya devam edeceğini beyan ettiğinden feragat dilekçesinin nazara alınmamasına, davanın kabulü ile; davacının 12.7.1982 tarihinde Göztepe Vergi Dairesinde mükellefiyetinin sona ermesinden sonra 1.8.1982 tarihinde Üsküdar Vergi Dairesinde faaliyetini sürdürdüğü anlaşıldığından davacının 1.1.1982-10.3.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi ... sigortalısı olduğunun ve buna göre prim ödeme gün ve sayılarının uygun bulunması durumunda kurumca yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 26.5.1997 tarihli giriş bildirgesi üzerine davalı kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, vergi kaydının bitimiyle 17.6.1994 tarihinde terkin edilip, 31.3.1997 tarihinde devam eden Limited Şirket ortaklığından dolayı yeniden tescil edildiği, davacının 18.1.1980-12.7.1982 ve 10.3.1985-17.6.1994 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, meslek Odası ve Esnaf ve Sanatkarlar Sicili, kaydının bulunmadığı, ilk prim ödemesini 1997 affından yararlanarak yaptığı ve kurumca terkli haliyle kabul edilen toplam sigortalılık süresinin 24 yıl 2 ay 26 gün olduğu anlaşılmaktadır.

14.4.1982 tarih ve 2654 sayılı Yasanın 13 maddesi ile eklenen 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici Madde 13 maddesine göre “1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescilli bulunmak kaydı ile, 01/10/1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalılar belgeledikleri süreyi borçlanabilirler. Borçlanma primleri sigortalının bulunduğu basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanarak defaten veya bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödenir. Bu süre içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz. Borçlanma talebi bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak yapılır ve bu süre içinde vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir”

Somut olayda davacının vergi kaydı 18.1.1980 tarihinde başlamakla birlikte 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici Madde 13. maddesine göre süresinde müracaatta bulunarak borçlanmadığından sigortalılık süresi 20.4.1982 tarihinde başlayacağından mahkemece 1.1.1982-20.4.1982 tarihleri arası dönem yönünden sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi mümkün değildir. Öte yandan davacının kurumca sigortalı sayıldığı 20.4.1982-10.3.1985 tarihleri arası dönem yönünden uyuşmazlık bulunmadığı ve yeniden tespitinde hukuki yararı olmadığından bu dönem için verilen tespit kararı da yerinde değildir.

HUMK'nun 389. maddesinde, Mahkeme kararında taraflara yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür. Hüküm fıkrası, kararın esası olup, açık ve infazı mümkün olmalıdır. Şarta bağlı ve terditli olarak hüküm kurulamaz. Davanın açıldığı tarihteki duruma göre hüküm fıkrasında, asıl talep ile yardımcı talepler hakkında, şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde, açık olarak karar verilmelidir. Davacı, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep ettiği halde mahkemece bu talebiyle ilgili bu konudaki taraflar arasındaki uyuşmazlığı sona erdirecek şekilde olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması da kabul şekli bakımından hatalıdır.

Yapılacak iş; davacının 20.4.1982 tarihinden önceki dönem yönünden sigortalılık tespiti istemini şartları bulunmadığından, 20.4.1982-10.3.1985 tarihleri arası dönem yönünden ise uyuşmazlık bulunmadığı ve yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığından bu dönemlere ilişkin istemin reddine karar vermek, 24.6.2008 tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığına ilişkin yasal koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğini tüm unsurlarıyla birlikte araştırıp, prim borcu var ise, gerekirse prim borçlarını ödemesi için davacıya önel vererek, anılan borcunu ödeyip ödememesi durumuna göre, tahsis koşullarını değerlendirdikten sonra, bu konuda açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 01.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.