muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/7531, Karar No: 2018/12424, Tarih: 17.05.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/7531 E.  ,  2018/12424 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; Müvekkilinin görünürde davalı .... bünyesinde ancak aslen asıl işveren olan diğer davalı ...’nün emir ve talimatları altında çalıştığını, müvekkilinin iş akdinin haksız ve geçersiz bir şekilde feshedildiğini, yapılan fesih işleminin hukuka aykırı olduğunu, feshin son çare olma ilkesine uyulmadığını, fesih işleminin geçersizliğine, müvekkilinin ...'ne işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevaplarının Özeti:

Davalı ... vekili; Diğer davalı ... Müdürlüğünün 19/04/2016 tarih ve 798 sayılı yazısı, 19/04/2016 tarih ve 000597 sayılı yazısı ve 27/04/2016 tarih ve 05624 sayılı yazısı ile iş ve araç eksiltilmesi yoluna gidilmesi, bu nedenle istihdam fazlalığının meydana gelmesi sebebiyle davacının iş akdinin alınan işletmesel karar çerçevesinde feshedildiğini, davacının başka bir yerde çalıştırılmasının mümkün olmaması sebebiyle son çare olarak iş akdinin feshedildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; Davacının 657 sayılı memur, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel ya da 4857 sayılı Kanuna tabi işçi çalışanı olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, davacının diğer davalı şirket olan Belka bünyesinde çalıştığını, davacının iş akdinin davalı ... şirketi tarafından sonlandırıldığını, feshin sonuçlarının diğer davalı şirketi bağlandığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece; davacının iş akdinin, 4857 Sayılı Kanun'un 19.maddesine aykırı olarak, sebep bildirilmeksizin feshedildiği, ... ile Belka şirketi arasında yapılan hizmet akdinin muvazaalı olduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf:

İlk Derece Mahkemesinin kararına ... davalılar istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince; fesih sebebinin açık kesin olarak belirtilmediği, ....’ye ait hisselerin tamamına yakınının diğer davalı ... Müdürlüğüne ait olduğu, davacının yaptığı işin ... ... asıl işi olduğu , davalılar arasındaki asıl işveren-alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu gerekçeleri ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalıların vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalıların vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli olup olmadığı, davalılar arasında muvazaa olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. 4857 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca aynı Kanun'un 18. maddesi kapsamında kalan işçinin iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshetmek isteyen işveren, fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

Yazılı fesih bildiriminin de, fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde içermesi zorunludur. Yazılı şekil şartına uymamak ve yazılı fesih bildiriminde, fesih sebebinin açık ve kesin olarak gösterilmemesi, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesi anlamında feshin geçersizliği sonucunu doğurur.

Yine aynı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Öte yandan, alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanun'da düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin ispatlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işverene ilişkisinin ögeleri ve muvazaa ögeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işverene verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine şartların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur.

Dosya içeriğinden, şöför olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin, davalı .... tarafından 08/05/2016 tarihinde Genel Müdürlük Makamının 06/05/2016 tarih, 2941-2955 sayılı oluru ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi gereği feshedildiği, fesih sebebinin açıkça belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğinden, şöför olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin, davalı .... tarafından 08/05/2016 tarihinde Genel Müdürlük Makamının 06/05/2016 tarih, 2941-2955 sayılı oluru ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi gereği feshedildiği, fesih sebebinin açıkça belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, ihale sözleşmeleri, davalıların tabi olduğu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...’nin, 2560 sayılı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un ek 5. maddesi hükmü gereğince bu kanuna tabi olduğu, bu kanunun 2. maddesinde görev ve yetkinin; “a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek...” şeklinde tanımlandığı, yapmak ve yaptırmak şeklinde verilen yetkiye göre söz konusu işin davalı ... tarafından yapılabileceği gibi hizmet alımı yoluyla alt işverene de yaptırılabileceği anlaşılmaktadır. Şu halde, davalı kurumun belirtilen işi alt işverene vermesi 4857 sayılı Kanun'un 2/6-7. maddesi uyarınca mümkün olup, geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmaktadır. Bu anlamda, mahkemece, feshin geçerli sebebe dayanmadığının kabulü doğru ise de, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak, davacının, davalı ...’ye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Yukarıda izah edilen husular hep birlikte değerlendirildiğinde; davalılar arasındaki alt işveren asıl işveren ilişkisinin geçerli olduğu ve muvazaalı olmadığı anlaşıldığından, davacının, alt işveren ... Katı Atıkları Ayıklama ... Değerlendirme Bilgisayar İn. Nak. ve Taah. Yemek San. ve Tic. A.Ş... iadesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesinin ve İlk Derece Mahkemesinin kararlarının bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2017/3124 esas 2017/2526 karar sayılı kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesinin ve İlk Derece Mahkemesinin kararlarının bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2017/3124 esas 2017/2526 karar sayılı kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının Belka ... Katı Atıkları Ayıklama ... Değerlendirme Bilgisayar İn. Nak. ve Taah. Yemek San. ve Tic. A.Ş.’deki İŞE İADESİNE,

3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin beş aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 35,90 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafça sarf edilen, 115,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8-Taraflarca yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 17/05/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14986, Karar No: 2024/8077, Tarih: 20.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2022/14986 E.  ,  2024/8077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ: Hırsızlık

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Bozma öncesi yapılan yargılamada, sanıkların neticeten 5 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılıp, hapis cezalarının da TCK’nın 51. maddesi gereğince ertelenmesine karar verildiği ve anılan hükümler aleyhine bir temyiz istemi bulunmadığı, bozma sonrası sanıklar hakkında tayin olunan 2 yıl 6 ay hapis cezalarının 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak gereği sonuç olarak erteli 5 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezaları üzerinden infaz edilmelerine karar verilmesi gerekirken, mahkemece sanıkların kazanılmış hak gereğince 5 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezaları ile cezalandırılmalarına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılıkların aynı Kanun'un 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkralarından “….aleyhe temyiz yoluna başvurulmadığından sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek sonuç olarak sanığın 5 ay hapis ve 4 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına ve sanığın ekonomik ve şahsi halleri sanık lehine değerlendirilerek TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca günlüğü 20,00 TL’den olmak üzere paraya çevrilerek ve sonuç olarak sanığın 5 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile ile cezalandırılmasına,” kısımlarının çıkartılıp, yerlerine ".... sanık hakkında tayin olunan 2 yıl 6 ay hapis cezasının, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi gereğince erteli 5 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası üzerinden infaz edilmesine karar verilmesi, " ibaresi eklenmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin isteme aykırı olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13540, Karar No: 2016/8026, Tarih: 24.05.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/13540 E.  ,  2016/8026 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK(AİLE) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kayıp-kaçak iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 10.299.65 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 24.05.2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11429, Karar No: 2013/13150, Tarih: 01.10.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/11429 E.  ,  2013/13150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... Mot. Taş. Kir. A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın davacıya ait araca çarpması nedeniyle aracın hasar gördüğünü, 9.027,25 TL. hasar bedeli, 2.000 TL. değer kaybı bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar kusur oranını ve tazminat miktarını kabul etmediklerini davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 9.027,25 TL hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 2.000 TL. değer kaybının davalılar ... Mot. Taş. Kir. A.Ş. ve ...’tan tahsiline karar verilmiş hüküm davalılar ... Mot. Taş. Kir. A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davalılar kazaya neden olan aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalılardan tahsilini talep etmiş, mahkemece araçta meydana gelen değer kaybından davalı sigorta şirketi sorumlu tutulmamış, bu husus davacı tarafından temyiz edilmemiştir. Davacı vekili tarafından hükmün temyiz edilmemesi nedeni ile sigorta şirketi yönünden verilen red kararı kesinleşmiştir. Ancak davalı sigorta şirketi diğer davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından da diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu husus davacının temyiz etmemesi nedeni ile kesinleşmiş olduğundan mahkemece, müteselsil borçlu davalıların birbirlerine olan rücu haklarına engel olunmaması için davalıların sorumluluklarının ve birbirlerine rücu hakları olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.(HGK 04.11.2009, 2009/16-428 Esas, 2009/483 Karar). Mahkemece, davalı sigorta şirketinin de davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından sorumlu olduğunun tespitine ilişkin karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar ... Mot. Taş. Kir. A.Ş. ve ...'a geri verilmesine 1.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12203, Karar No: 2021/3002, Tarih: 24.03.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/12203 E.  ,  2021/3002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

I-2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde,

Sanığa yüklenen 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçunun Kanun'daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK‟nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

II-2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde

Sanık hakkında "2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, suça konu faturaları düzenleyen şirketin muhasebecisi olduğunu, kendisine getirilen faturaları e-beyanname ile sisteme girdiğini, faturaların kendisi ile ilgisinin bulunmadığını, bütün işlemleri şirketin yetkilisi ...’ın yaptığını, sahte fatura düzenlenmesi konusunda bilgisinin bulunmadığını beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

1-Sahte fatura düzenleme suçunda suç tarihinin, her takvim yılı için düzenlenen en son fatura tarihi olduğu dikkate alınarak; sanığın bağlı bulunduğu vergi dairesinden suça konu faturaların (hangi tarihte ve kimin adına ne miktar ve tutarda düzenlendiğini gösterecek şekilde) listesinin istenmesi, kullanan mükelleflerden de araştırılarak son fatura tarihlerinin ( suç tarihlerinin) tespit edilmesi,

2-...’ın tanık olarak çağrılması, duruşmada CMK’nin 48. maddesi uyarınca çekilme hakkı hatırlatıldıktan sonra faturalar gösterilerek faturaların düzenlenmesinde sanığın kendisine iştirak edip etmediğinin sorulması,

3-Faturaların düzenlenmesinde sanığın iştirakinin olmadığını söylemesi halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

3-Faturaların düzenlenmesinde sanığın iştirakinin olmadığını söylemesi halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c)Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

4-Kabule göre de;

a)Sanık ...’ın 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan hükümde; TCK'nin 37-39. maddeleri uyarınca suçu, doğrudan doğruya birlikte işleyerek iştirak edilebileceği gibi azmettirerek veya yardım etmek suretiyle de iştirak edilebileceği, iştirakın niteliği belirlenmeden ve VUK'nin 360. maddesine göre suçtan menfaat elde edip etmediği araştırılmadan hüküm tesisi,

b) 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 24.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.