muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/20334, Karar No: 2014/13842, Tarih: 30.06.2014

Kıyılar kamu malı olup; özel mülkiyete konu olmaz (TC. Anayasası m. 43, EMK. m. 641, TMK. m. 715, 3402 s. KK. m. 16, 3621 s. Kıyı Kanunu m.5;13.03.1972 tarih ve 7/4 sayılı YİBK). Davalı 1981 yılından daha öncesinden oluşmuş tapu kayıt malikidir. Tapu kaydının oluşumundan iptal davasının açılmasına kadar uzunca bir süre geçmiştir. Kuşkusuz davacı Maliye Hazinesi 3402 S. Kadastro Kanunu'nun 12.maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü süreye tabi değildir. Tapu kayıt malikleri tapu kayıtlarının Devlet tarafından himaye görüp Devletçe tanınacağı konusunda meşru bir beklentiye sahiptir. Bu meşru beklentinin korunması gerekir. Ne var ki; kamuya ait olması gereken taşınmazın deniz kıyısında kalan bölümünün gerçek kişilerin tasarrufunda kalması da doğru değildir. Bu bakımdan yüksek kamu yararı gereğince Devlet, özel kişilerin mülkiyet hakkına dokunabilir. Ülkemizin de taraf olduğu “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi”nin (1) numaralı Protokolünün 1. Maddesi kamu yararı gerektirdiği takdirde mülkiyet hakkından yoksun bırakılabileceğin kabul etmiştir. Bu bakımdan; Devletin davacı olarak kıyı olan bölümün tapu kaydının iptaliyle terkin kararı istemesinde kamu yararının olduğu açıktır. Ancak Devlete tanınan mülkiyet hakkından yoksun bırakmanın karşılıksız olacağı anlamını da çıkarmamak gerekir. Davalı, tapu siciline geçirilmiş ve bu şekilde uzun bir zamandır tasarrufunda bulunan taşınmazının bir bölümüne, Devletin kamu yararı gereğince el koyarak kamuya terk etmesi karşılığında, kendisine uygun bir bedelin tazminat olarak ödeneceği konusunda meşru bir beklenti hakkına sahiptir. Kuşkusuz Devlet bu konuda kamulaştırma yapma yetkisine de sahiptir. Açıklanan nedenlerle, “usul ekonomisi (HMK.md.31) gereğince; Devletin bir kamulaştırma işlemine başvurması gerekmeksizin sorunun açılmış olan bu dava içinde çözümlenerek; kıyı olan yerden tüm kamunun, bu arada davalının da yararlanacağı dikkate alındığında “fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi” uygulanmak suretiyle, taşınmazın kıyı olarak belirlenen bölümü için rayiç değere yakın ölçüdeki miktarda bir bedelin (rayiç değer belirlenip kıyıdan davalının da yararlanacağı gözetilerek hakkaniyete uygun miktarda bir indirim yapılmak suretiyle bulunacak bedel) mahkemece uygun bilirkişi veya bilirkişiler vasıtasıyla tespit ettirilmesi, davacı Maliye Hazinesine bu bedeli depo etmesi için uygun süre verilmesi, bedel depo edilmediği takdirde davanın reddi; depo edildiği takdirde ise, bu bedel davalıya ödenmek suretiyle kıyı olan bölümün tapu kaydının iptal/terkini kararı verilmesi gerekir. Açıklanan yönde işlem yapılmak üzere hükmün bozulması gerektiğini düşünüyor; Sayın çoğunluğun hükmün esasına ilişkin onama kararına katılmıyorum. 30.06.2014
Yargıtay — Esas No: 2015/18903, Karar No: 2016/5843, Tarih: 12.05.2016

**17. Hukuk Dairesi         2015/18903 E.  ,  2016/5843 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalıya ait aracın kasko poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, davalının müvekkil şirkete 04.06.2007 tarihinde yapmış olduğu ihbar ile sigortalı aracın 03.06.2007 tarihinde çalındığını beyan ettiğini; çalınan araca istinaden tazminatının 16.120 TL'lik kısmının 10.08.2007 tarihinde, 8.745 TL'lik kısmının ise 14.08.2007 tarihinde ödendiğini, sigortaya konu olan aracın bulunduktan sonra 27.12.2007 tarihinde teslim alma ve nakliye masrafı olarak 2.530 TL ödeme yapıldığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen tahkikat sonucunda davalıya ait aracın çalınmadığı, davalının müvekkili şirketten haksız kazanç elde etmek gayesi ile suç uydurduğunu ve nitekim kendisine yapılan ödemelerden dolayı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca nitelikli dolandırıcılık ve suç uydurma suçlarından dolayı kamu davasının açıldığını bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya ödenen toplam 27.395,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile dava konusu ... plaka sayılı aracın davalıya iadesi halinde 16.120,00 TL'nin ödeme tarihi olan 10/08/2007 tarihinden, 8.745,00 TL'nin ödeme tarihi olan 14/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava; kasko poliçesine dayanarak ödenen tazminatın istirdatına ilişkindir.

Davacı .... kasko poliçesi kapsamında, davalının aracının çalınmasından dolayı 10/08/2007 tarihinde 16.120,00 TL, 14/08/2007 tarihinde ise 8.745,00TL davalıya ödeme yapmıştır. ....Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/114 esas sayılı dosyasına verilen 09.05.2013 tarihli 2013/175K sayılı ilamı ile ... sigorta bedelini almak amacıyla nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinden bahisle cezalandırılmıştır.

Davalı kusuru ile vermiş olduğu zararlardan sorumludur. Buna göre; davacı ödediği miktarı geri almasında ve yapmış olduğu diğer masrafları da isteme hakkına sahiptir.

Davalı kusuru ile vermiş olduğu zararlardan sorumludur. Buna göre; davacı ödediği miktarı geri almasında ve yapmış olduğu diğer masrafları da isteme hakkına sahiptir.

Somut olayda; davacı aracın bulunması üzerine aracın bulunduğu yerden nakliyesini sağlamıştır. Nakliye masrafı ise, davalının yalan beyanla aracının çalındığını iddia etmesinden kaynaklanmıştır. Başka bir deyişle aracın çekme işlemi davalının kusurundan kaynaklanmıştır. Mahkemece; aracın çekme işlemi ne kadar olacağı belirlenerek, bu kalem hakkında belirlenecek miktara göre davanın kabul edilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 12.5.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8168, Karar No: 2021/1830, Tarih: 23.02.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/8168 E.  ,  2021/1830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki ayıplı mal nedeniyle görülen maddi-manevi tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, taraflar ve feri müdahil tarafından temyiz edilmiş ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından duruşma talep edilmiş olmakla; duruşma günü olarak belirlenen 23/02/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... ve fer’i müdahil vekili Av.... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalıdan inşa aşamasında bir daire satın aldığını ve dairenin Haziran 2009’da teslim edildiğini, bu tarihten itibaren dairede oturmaya başladığını, 2009-2010 kış aylarında tavandan su alma problemi yaşandığını, bu sorunun davalı tarafından dış izolasyonun tamiri ile giderildiğini, 2010-2011 kış aylarında evde yoğun rutubet oluşmaya başladığını, davalı tarafından dış izolasyonun tekrar tamir edildiğini, camların yenisi ile değiştirildiğini, ancak sorunun çözülemediğini, parkelerin sökülerek beklenildiğini,ısı ve nem ölçer konulduğunu, bu şekilde yaklaşık üç ay göçebe hayatı geçirdiklerini, parkeleri yeniden monte ettiklerini, birtakım tamiratlardan sonra alttaki nemin yaz aylarında kuruyacağını ve sorunun çözüldüğünü söylediklerini, 2011-2012 kış aylarında yoğun buharlaşma ve rutubetin devam ettiğini, davalının yine bazı dış izolasyon tamiratları yaptığını, ancak sorunun giderilemediğini belirterek ayıplı konutun ayıpsız misli ile değiştirilmesine ve konutta yapılan dolap, vestiyer, cam balkon masrafları ile eşyalarının uğradığı zarar, taşınma masrafları ve yaklaşık üç sene aile olarak yaşadıkları sıkıntıların karşılığı olarak 40.000.-TL maddi, 100.000.-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının maddi tazminatına yönelik talepleri yönünden; 30.325,00TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin ve manevi tazminatına yönelik taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm taraflar ve feri müdahil tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların ve feri müdahilin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların ve feri müdahilin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı eldeki dava ile, davalıdan satın aldığı konutun ayıplı olduğunu ileri sürerek misli ile değişim ve maddi-manevi tazminat talep etmiştir. Mahkemece; dava konusunun taşınmaz oluşu, söz konusu projenin yapılma ve alıcılara teslim tarihi dikkate alındığında ayıpsız mislinin bulunma olanağının olmadığı, malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı yönünden orantısızlığa sebep olacağı dikkate alınarak hak ve nesafet gereği gizli ayıplar nedeniyle taşınmazda oluşan değer azalması ve yine bu gizli ayıplar nedeniyle oluşan diğer zararın tahsili yönünde alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bilirkişi incelemesi, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, uzmanından alınan görüş ve bilgi şeklinde tezahür etmelidir. Dava konusu evde yoğun rutubet yaşandığından mimar,hukukçu ve harita kadastro mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyeti bu konuda uzman değildir. O halde alınan bilirkişi raporu bu haliyle yetersizdir ve hüküm kurmaya elverişli değildir. Hal böyle olunca, mahkemece tarafların bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde ileri sürdüğü itirazları da karşılayacak şekilde, aralarında inşaat mühendisi, makine mühendisi ve mimarın da bulunduğu bilirkişilerden oluşacak 3 kişilik bir heyetten taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Kabule göre de; bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda dava konusu dairede mevcut bulunan ayıplar nedeniyle konutta oluşan hasarlar belirlenerek değer azalması ve bu hasarların giderilmesi için gerekli olan harcama miktarı ayrı ayrı belirtilmiş, mahkemece de rapor esas alınarak değer azalması ve ayıp giderim bedeli ile cam balkon bedeli üzerinden hüküm kurulmuştur. Dairedeki ayıpların onarım bedeli hesaplanarak belirlenen bedel ile dairedeki ayıplar giderileceğine göre artık dairede değer kaybı bulunduğundan söz edilemez. Bu nedenle mahkemece bilirkişi heyetince hesap edilen ayıp giderim bedeli yanında ayrıca değer kaybına hükmedilmesi hatalı olduğu gibi seçimlik haklardan değer azalması yanında talep edilen maddi tazminatların ayıp nedeniyle genel hükümler gereği talep edilen tazminatlar olmasına rağmen bu tazminatların ayrımında da hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle tarafların ve feri müdahilin sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenle kararın her iki taraf yararına BOZULMASINA, 3.050,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin karşılıklı alınıp birbirlerine verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/02/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1711, Karar No: 2020/4800, Tarih: 23.09.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/1711 E.  ,  2020/4800 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) Dava, 09.11.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan gelir, tedavi masrafları ile geçici iş göremezlik ödeneğinden oluşan kurum zararının rücuan tazmini istemine ilişkin olup davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 10 ve 26. maddesidir.

506 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalının Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa'nın 26., 4857 sayılı Yasa'nın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasa'nın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenlepr, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda, davalı TMO'dan tahıl yükleme boşaltma işini alan davalı ... şirketinde çalışan kazalı, kamyona tahıl yükleme işi yaparken elevatörü kapattıktan sonra ağzında sıkışan bez parçasını almak için elini elevatöre soktuğu sırada elinin sıkışmasıyla %43 oranında sürekli iş göremez hale geldiği iş kazasına ilişkin eldeki davada, Mahkemece verilen ilk kararla kusur raporu alınmaksızın %70 kusur üzerinden davalıların sorumluluğu cihetine gidilmiş, verilen karar kusur yönünden bozulmuş olup bozma sonrasında bu defa Divanlı şirketinin %40, TMO'nun %35 kusuru üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de Mahkemece verilen hükmün, kusur yönünden eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bozma sonrasında yapılan yargılama neticesinde hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı TMO asıl işveren kabul edilerek %35, davalı ... şirketi ile dava dışı ... alt işveren kabul edilerek %40, kazalı ise %25 kusurlu bulunmuş, kesinleşen tazminat dosyası ile iş müfettiş raporunda davalı TMO %40, davalı ... şirketi %30, kazalı ise %30 kusurlu bulunmuş olup kusur raporlarında çelişki oluştuğu belirgindir. Diğer taraftan, Mahkemece verilen ilk kararı temyiz etmeyen davacı kurum yönünden kararı temyiz eden davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak (davalıların toplam kusurunun %70'i aşamayacağı) da gözetilmemiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözönünde bulundurularak, davalıların kazanın oluşunda iş sağlığı ve işçi güvenliği mevzuatı yönünden kusuru tespit edilmeli, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden oluşa uygun rapor alınarak, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

2) 09.11.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası ile ilgili davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi olup, davalıların sorumluluğu kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. 506 sayılı Yasa'nın 26/1. maddesinde, kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir eyleminin varlığı halinde işverenin rücu alacağından sorumluluğu olanağı tanınmıştır. Aynı Yasanın 26/2. maddesinde ise, 3. kişinin rücu alacağından sorumluluğu için, kasıt veya kusuruyla iş kazasının oluşumuna etkide bulunma koşulu öngörülmüştür. İşveren veya üçüncü kişiler ile üçüncü kişileri çalıştıranlara rücu olanağı anılan maddede öngörülen sayılı ve sınırlı durumların gerçekleşmesi halinde mümkün olup, 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesine dayalı dava kapsamında, maddedeki sorumluluk hallerinin genişletilmesi veya genel hükümler uyarınca kusursuz sorumluluk yoluna gidilmesine olanak bulunmamaktadır.

Rücuan tazminat davasında, davalıların sorumluluğu kusur sorumluluğuna dayanır ve kurum zararından kusur oranında müşterek müteselsil sorumludurlar. Bu durumda konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Rücuan tazminat davasında, davalıların sorumluluğu kusur sorumluluğuna dayanır ve kurum zararından kusur oranında müşterek müteselsil sorumludurlar. Bu durumda konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddeleri (6098 sayılı Kanun'un 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanun'un 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi (tam teselsül) ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen Borçlar Kanunu'nun 51. maddesi (eksik teselsül) uyarınca ve aynı yasanın 142. maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı tek bir dava ile isteyebileceği gibi sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda da, öğretideki eleştiriler doğrultusunda tam ve eksik teselsül ayırımı kaldırılmışsa da (61. madde gerekçesi), teselsül esasına dayanan sorumluluk ilkesine ilişkin düzenlemeler korunmuş ve anılan Kanun'un birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen 61. maddesinde de; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” hükmü yer almıştır. Anılan Kanun'un 163. maddesinde de davacının, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı tek bir dava ile isteyebileceği gibi sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebileceği öngörülmüştür.

Anılan Yasanın 163. maddesi gereğince teselsül, ister yasadan, ister sözleşmeden doğmuş olsun, bu kuraldan yararlanmak için, zarara uğrayanın, talebi gereklidir. Diğer taraftan, dava dilekçesinde açıkça müteselsil sorumluluktan söz edilmiş ve kusurları oranında tahsil işleminde bulunulmamış ise; dava dilekçesindeki sözlerden, ileri sürülen olaylardan ve bunların yorumundan, dosyadaki diğer bilgi ve belgelerden davacının müteselsil ödetme isteği anlaşıldığı takdirde 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 18. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi) ve Medeni Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen (gerçek maksat ve afaki iyiniyet kuralları) göz önünde tutularak davacının müteselsilen ödetme isteği kabul edilerek sonuca varılmak gerekir. Nitekim bu görüş Hukuk Genel Kurulu'nun 23/03/1966 gün ve 9/3 Esas, 80 karar sayılı ve 26/06/1983 gün ve 1981/9-533 Esas, 1983/724 Karar sayılı, 19/12/1986 gün ve 1985/4-822 Esas, 1986/1140 Karar sayılı ilamlarında da açıkça vurgulanmıştır.

Yukarıdaki yasa hükümleri göz önüne alındığında, somut olayda, dava dilekçesinde davacı kurumun müştereken ve müteselsilen talepte bulunduğu, ıslah dilekçesiyle davalılar yönünden taleplerini ayrıştırdığı ancak Mahkemece davalıların teselsül hükümleri uyarınca sorumluluklarının hatalı belirlendiği, ilk peşin sermaye değerli gelir 78.769,66 TL olduğu halde davacı lehine toplam 83.840,07 TL gelire hükmedildiği, bu haliyle %100 kusur karşlığının dahi aşıldığı anlaşılmakla; Mahkemece ıslah talebi de gözönünde bulundurularak teselsül hükümleri uyarınca 506 sayılı Yasanın 2. fıkrası kapsamında yapılacak değerlendirmeye göre davalıların sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz bulunmuştur.

3) Bozma sonrasında alınan bilirkişi raporuyla, dava dışı ... hakkında da kusur izafe edilmişse de kusurlu bulunmasının nedenlerinin ortaya konulmadığı, soyut ifadelerle kusur izafe edildiği anlaşılmakla; Mahkemece dava dışı ...'in sıfatının ne olduğu belirlenmeli, ortak olmasının tek başına kusur izafe edilmesi için bir neden sayılamayacağı gözönünde bulundurularak, olayın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığının araştırılması ve hangi önlemleri alması gerektiğinin tespiti gerektiğinden, dava dışı ...'in de sıfatı ve olayla ilgisi araştırılarak kusur durumu irdelenmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 23/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.