muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/15707, Karar No: 2015/26150, Tarih: 03.06.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/15707 E.  ,  2015/26150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanığın resmi nikahlı evli iken vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için ...'ın 16/10/2001 tarihinde kocasından muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettiği, SGK' dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdığı iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelliyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 Sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı,sanığın eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 03.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6435, Karar No: 2017/24337, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/6435 E.  ,  2017/24337 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1450, Karar No: 2025/757, Tarih: 11.02.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1450 E.  ,  2025/757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3912 E., 2024/50 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 22. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/696 E., 2023/734 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin maliki olduğu taşınmazları 02.10.2015 tarihli sözleşme ile davalıya kiraladığını, taraflar arasında karşılıklı davalar açıldığını ve bu davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda İstanbul 16. Sulh Hukuk Mahkemesince 14.12.2017 tarihli ve 2016/382 E. ve 2017/1006 K. sayılı kararın verildiğini, karardan sonra tarafların 02.05.2018 tarihli protokolü imzaladığını, anılan protokol uyarınca müvekkilinin davalıya toplam 350.000 Euro ödeyeceğini, müvekkilinin karara karşı istinaf ve temyiz kanun yoluna başvuru hakkından, davalının ise Mahkeme kararı ile lehine hükmedilen vekalet ücreti, yargılama gideri ve cezai şart istemlerinin kısmen veya tamamen icra takibine konu edilmesinden olmak üzere Mahkeme kararının tüm sonuçlarından karşılıklı olarak gayrıkabili rücu feragat edildiğini, müvekkilinin protokolde belirtilen ödemeyi davalıya yaptığını ancak davalının ilgili Mahkeme kararına dayanarak müvekkili aleyhinde takip başlattığını, taraflar arasında düzenlenen protokol ibra sözleşmesi niteliğinde olup maddi hukuka ilişkin bir alacak mevcut olmadığından açılan takibin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, belirtilen gerekçelerle icra takibinin geri bırakılması ve neticeten iptali talepli İstanbul 12. İcra Mahkemesinin 2019/711 E. sayılı dosyasına yapılan şikayetin uyuşmazlığın genel mahkemede değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle reddedildiğini, haksız olarak başlatılan bu takip nedeniyle müvekkilinin haciz tehditi altında olduğunu ileri sürerek; borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, kötü niyetli olarak takip başlatan davalı aleyhine alacağın tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının ilamlı takibe karşı menfi tespit davası açabilmesinin mümkün olmadığını, yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının sulh sözleşmesine ve bu sözleşmede yer alan feragat hükmüne dayanamayacağını savunarak, davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının ilamlı takibe karşı menfi tespit davası açabilmesinin mümkün olmadığını, yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının sulh sözleşmesine ve bu sözleşmede yer alan feragat hükmüne dayanamayacağını savunarak, davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tarafların feragati üzerine İlk Derece Mahkemesince feragat hakkında ek karar verilmesi gerekirken talebin reddine karar verildiği, ilgili red kararının istinafı üzerine istinaf mahkemesince ek karar talebinin reddine ilişkin kararın ve kesinleşme evrakının kaldırılmasına karar verildiği, İstinaf kararının Yargıtay kararı ile onandığı, usul kuralları gereğince davacı ve davalı tarafın İstanbul 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/382 E., sayılı dosyasındaki 10.05.2018 tarihli beyanının davadan kayıtsız ve şartsız davadan feragat beyanı içerdiği, bu halde asıl ve birleşen davanın feragat nedeniyle reddine, yargılama giderlerinin tarafların üzerinde bırakılmasına, taraf vekilleri lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına ilişkin hükmün kurulması gerektiği, İstinaf kararı ile kararın ve kesinleşme şerhinin kaldırıldığı da göz önünde bulundurulduğunda Mahkeme kararının icrasının mümkün olmadığı, davacının İstanbul 22. İcra Dairesinin 2019/39788 E. Sayılı dosyasında borçlu olmadığının anlaşıldığı, icra takibine o tarihteki mahkeme ilamı ve kesinleşme şerhi doğrultusunda başlanıldığı, davalının hukuki yanılgı içerisinde takip talebinde bulunulduğundan kötü niyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacının icra takibinde borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalının feragat ettiği bir ilamı icra takibine konu ettiğini ve müvekkilinden haksız ve dayanaksız şekilde alacak talebinde bulunduğunu, feragat edilen ilamın icra takibine konu edilmesinin başlı başına kötü niyetli bir eylem olduğunu, ayrıca tahsil ettiği tartışmasız olan toplam 350.000 Euro tutarındaki bedeli dahi takip toplamından düşmediğini, kötü niyet tazminatı talebinin reddini karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hakkında başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hakkında başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi uyarınca; menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Maddenin (5.) fıkrası; “... Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz” hükmünü içermektedir. Anılan hükme göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi açıkça, takibin kötü niyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Alacaklının icra takibini kötü niyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Yine aynı Kanunun 41. maddesinde “Kanunun bu ikinci babında yazılı hükümlere mugayir olmıyan diğer hükümleri ilama müstenit takiplerde de cereyan eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

Taraflar arasında görülmekte olan dava sonrasında, taraflarca sulh ve ibra protokolü düzenlendiğini ve davalının lehine hükmedilen vekalet ücreti, yargılama gideri ve cezai şart istemlerinin kısmen veya tamamen icra takibine konu edilmeside dahil olmak üzere, Mahkeme kararının tüm sonuçlarından feragat ettiği anlaşılmaktadır. Davalının, taraflarca düzenlenen sulh ve ibra protokolü ile feragat beyanına aykırı olarak başlattığı takipte kötü niyetli olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle yukarıda bahsedilen Kanun hükümleri değerlendirilerek davacının kötü niyet tazminatı hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373/1. maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi Kararının 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2801, Karar No: 2020/8451, Tarih: 15.12.2020

**14. Hukuk Dairesi         2020/2801 E.  ,  2020/8451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09/07/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen 19/03/2020 tarihli hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine mahkemece temyiz talebinin süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine dair verilen 30/06/2020 günlü ek kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı, 536 ada 2 parsel üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

Mahkemece ilk olarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalılar vekilinin temyizi üzerine dosya Dairemize gönderilmiş, davacı vekili Av. ... ...'ın, 25.06.2015 tarihinde gönderdiği dilekçe ile davadan feragat etmesi üzerine, Dairemizin 05.07.2019 tarihli, 2016/10995 Esas, 2019/5188 Karar sayılı ilamında; “Davacı davasından feragat etse bile davalılardan birinin davaya devam etmek istemesi halinde mahkemece davaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmelidir. Bu nedenle davacının davadan feragat beyanına karşı hazır bulunan davalılardan diyecekleri sorulmalı, davaya devam etmeyi istemeleri halinde yargılamaya devam edilmelidir.” denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyularak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin temyiz talebi 30.06.2020 tarihli ek karar ile süresinde olmadığından reddedilmiş, davacı vekili tarafından ek karar temyiz edilmiştir.

1) 7226 sayılı kanunun geçici 1. maddesi ile bu kanunun verdiği yetkiye dayalı olarak 30.04.2020 tarih, 3114 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 29.04.2020 tarih, 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yargı alanındaki durma süresi 15.06.2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır. Sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere 15 gün uzamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekiline, gerekçeli karar durma süresi içerisinde (20.04.2020’de) yapılmıştır. Davacı tarafın temyiz süresinin 30.06.2020 tarihine kadar uzadığı gözetilmeden mahkemece 30.06.2020 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin süresinde olmadığından bahisle reddedilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2) Davacı vekilinin esasa yönelik temyiz itirazların incelenmesine gelince;

2) Davacı vekilinin esasa yönelik temyiz itirazların incelenmesine gelince;

Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nin 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

HMK’nin 150. maddesinde; “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/14-1760 Esas, 2018/43 Karar sayılı kararında; “……. 6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacağı düzenlenmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun "tebligatın yapılması" başlıklı 1. maddesinde tüm tebligatların bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılacağı; "tebligatın memur vasıtasıyla yapılması" başlıklı 2. maddesinde ise özel hüküm bulunması halinde tebligatın kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılacağı kabul edilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun "tebligatın yapılması" başlıklı 1. maddesinde tüm tebligatların bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılacağı; "tebligatın memur vasıtasıyla yapılması" başlıklı 2. maddesinde ise özel hüküm bulunması halinde tebligatın kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılacağı kabul edilmiştir.

11.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesi ise;“Tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılmasını isteyen kişiye, elektronik yolla tebligat yapılabilir.Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur.Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.”hükmünü içermektedir.

Bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.” şeklinde tespitte bulunulmuştur.

Somut olayda; Dairemizin bozma ilamı üzerine mahkemece belirlenen 28.01.2020 tarihindeki birinci celseye davacı vekilinin mazeretinin kabulüne ve duruşma gününü UYAP’tan öğrenmesine, duruşmanın 19.03.2020 tarihine bırakılmasına dair ara karar verilmiştir. Yeni duruşma günü davacı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemiştir. Mahkemece, 19.03.2020 tarihli ikinci celsede davacı vekilinin 16.03.2020 tarihinde gönderdiği mazeret dilekçesi hakkında bir karar verilmeden yargılamaya devam edilmesi doğru değildir. Mahkemece mazeret talebinin kabulü halinde duruşma başka bir güne ertelenmeli ve yeni duruşma günü taraf vekillerine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmelidir. Mazeret talebinin reddi halindeyse de HMK’nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken tarafların yokluğunda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle 30.06.2020 tarihli ve 2019/873 Esas, 2020/293 sayılı ek kararın KALDIRILMASINA; (2.) bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 15.12.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.