muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2608, Karar No: 2023/2977, Tarih: 30.10.2023

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı, Dairemizin 2020/11267 E., 2021/13925 K. sayılı ilamının diğer yer verilen kararların tam tersi yönünde olduğunu, Yargıtay Daireleri arasında aynı dosyada ve aynı konuda içtihat uyuşmazlığı bulunduğunu, Yargıtay Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca Daireler arasındaki içtihat uyuşmazlıklarının giderilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber direnmenin yersiz olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 2547 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi uyarınca imzalanan yüklenme senedinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 35 inci maddesi; “Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ek fıkra: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler. (Ek fıkra: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. (Ek cümle: 19/11/2014-6569/26 md.) Bu mecburi hizmet, eş durumu ve sağlık mazeretleri hariç olmak üzere başka yükseköğretim kurumlarında ve kamu kurum ve kuruluşlarında yerine getirilemez. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hüküm dışındadır." şeklinde düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1. Davacı dava dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı ...'a yurt içi eğitimi nedeniyle ödenen 220.971,33 TL'nin, istifa etmesi nedeniyle taahütname kapsamında davalılardan iadesi talep edilmiştir. Mahkemenin 23.02.2016 tarihli ara kararı ile davacıya dava dilekçesinde belirttiği toplam 220.971,33 TL tazminatın hangi kalemlerden ibaret olduğu sorulmuş olup, bu tazminatta nelere dayanıldığının kalem kalem açıklanması için tekrar süre verilmiş, davacının 15.03.2016 havale tarihli tavzih ve ıslah dilekçesi ekindeki 03.03.2016 tarihli 110/280 sayılı yazı incelendiğinde; davada talep edilen miktarın 155.529,36 TL'sinin maaş, 2.332,71 TL'sinin maaş farkı ve 63.109,27 TL'sinin de faiz olduğu, bu miktarların toplamının tam olarak dava değerini vermekte olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece davacı talebinin, hükme esas alınan 06.03.2020 havale tarihli bilirkişi raporuyla da uyumlu olduğu görülmüştür.

2. Hal böyle olunca, Mahkemenin aynı gerekçeye dayalı davanın reddine dair direnme kararı, usul ve kanuna uygun olup onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davacının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanununa uygun olan direnme kararın ONANMASINA,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

30.10.2023 tarihinde oy birliği karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10316, Karar No: 2012/4300, Tarih: 09.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/10316 E.  ,  2012/4300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait araca, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın çarptığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu iddia ederek müvekkiline ait araçta 23.545,78 tutarında hasar meydana geldiğini, hasar bedelinin 10.000 TL'lik kısmının davalı aracın trafik sigortası tarafından karşılandığını bildirerek 13.545,78 TL hasar bedeli, 4.500 TL değer kaybı ve 5.400 TL araç kiralama bedeli olmak üzere toplam 23.445,78 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili, kazanın meydana gelmesinde yanlış yere park eden davacıya ait araç sürücüsünün de kusurunun bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın kısmen kabulüne, 12.611,18 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 166,35 TL fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 9.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/259, Karar No: 2017/449, Tarih: 31.10.2017

**Ceza Genel Kurulu         2014/259 E.  ,  2017/449 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 15. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Günü : 06.04.2011

Sayısı : 238-140

Mala zarar verme suçundan sanık ...'nın beraatine ilişkin Kula Asliye Ceza Mahkemesince verilen 06.04.2011 gün ve 238-140 sayılı hükmün, katılan tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 23.01.2014 gün ve 20961-972 sayı ile;

"...Sanığın savunmasında, yol kenarındaki bir adet çam ağacını ve pıynar türü çalı çırpıları söktüğünü belirtmesi, ziraat ve fen bilirkişilerinin raporlarına ve 17.08.2010 tarihli kolluk tutanağına göre katılanın arazisinin yola sınır olan kısmından 1980 metrekarelik alana tecavüz edilerek çeşitli sayı ve türdeki ağaçların söküldüğünün tespit edilmesi karşısında; sanığın mala zarar suçundan mahkûmiyeti yerine, kastının bulunmadığından bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına oyçokluğuyla karar verilmiş,

Daire Üyesi M. Kaya;

"Katılan ... 11.08.2010 tarihli dilekçesinde, yol yapımı sırasında kesilen ağaçları dozer operatörünün toprağa gömdüğünü; 03.08.2010 tarihinde Cumhuriyet savcılığındaki ifadesinde, arazisinde kamulaştırma yapılmadan 15 metre eninde ve 1.000 metre uzunluğunda yol açıldığını, tarlada bulunan armut, badem ve çam ağaçlarının zarar gördüğünü beyan etmiştir.

Suç tarihinde sanık ...’nın, Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün Kula ilçesi Hamidiye Köyü Kızıltepe mevkiinde yaptığı yol genişletme çalışmaları kapsamında görev yaptığı anlaşılmaktadır.

Dosyadaki evraklardan, yol yapımı için Hamidiye ve Şeremetler Köyü İhtiyar Heyetlerinin İl Özel İdaresine yol yapım taahhütnamesi verdikleri ve yolun geçeceği bölgede arazisi bulunan 17 kişinin hibe tutanağı imzaladıkları anlaşılmaktadır.

Dosyadaki beyanlardan ve Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 26.08.2010 tarih ve 5133-16876 sayılı yazılarından, yol etüt işini .... ile ....’ın yaptıkları, sanık ...’nın aldığı talimatla yolu açtığı, katılanın şikâyetçi olması üzerine yol yapımı için hibede bulunmadığının anlaşıldığı ve yolun eski haline getirilmesine çalışıldığı anlaşılmaktadır.

Sanık kovuşturma aşamasındaki 24.02.2011 tarihli savunmasında; yol şube şefi ....’ın işaret yaptığı yerlerden geçerek kendisine verilen görevi yerine getirdiğini beyan etmiştir.

Her ne kadar mahkemenin sanığın eylemi taksirle gerçekleştirdiği şeklindeki kabul gerekçesinde isabet yoksa da, işin teknik tarafı ile ilgisi bulunmayan sanığın, katılanın arazisindeki yol genişletme çalışması için hibede bulunup bulunmadığını bilememesi, kendisine verilen talimatı yerine getirmiş olduğunu savunmuş olması ve savunmanın aksine delil bulunmaması karşısında, atılı nitelikli mala zarar verme suçunun kast unsurunun bulunmadığının kabulü gerekir. Bu nedenle mahkemenin sanık ... hakkındaki beraat kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 12.03.2014 gün ve 224343 sayı ile;

"...İşe başlanmasından önceki işlemlerden, taahhütlerden, yürütülen işlemle ve alınan kararlardan bir bilgisi ve işin teknik yönüyle bir ilgisi bulunmayan sanığın, katılanın arazisindeki yol genişletme çalışması için hibede bulunup bulunmadığını bilmesinin mümkün olmaması ve bu hususu araştırma ve sorgulama görev ve sorumluluğunun bulunmaması, kendisine verilen talimatı yerine getirmiş olması, amacı verilen talimat doğrultusunda yolu genişletmek olan sanığın katılanın malına zarar verme kastıyla hareket ettiğine dair delil bulunmaması karşısında, atılı nitelikli mala zarar verme suçunun kast unsurunun bulunmadığı gözetilerek sanığın beraatine ilişkin kararın değişik gerekçe ile onanması gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 16.04.2014 gün ve 6905-7374 sayı ile itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

İtirazın kapsamına göre inceleme, sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın atılı nitelikli mala zarar verme suçu bakımından TCK'nun 30. maddesinde düzenlenen hata hükmünden yararlanmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

Ceza Genel Kurulundaki müzakere sırasında, sanığa atılı nitelikli mala zarar verme suçunun sübutu bakımından eksik araştırma ile hüküm kurulduğunun ileri sürülmesi üzerine, bu husus, Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca ön sorun olarak ele alınmış ve öncelikle değerlendirilmiştir.

I- Sanığa atılı nitelikli mala zarar verme suçunun sübutu bakımından eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının değerlendirilmesinde:

İncelenen dosya kapsamından;

Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün, Kula ilçesi Hamidiye köyü Kızıltepe mevkiinde yaptığı yol genişletme çalışmaları kapsamında kepçe operatörü olarak görev yapan sanığın, yol genişletme çalışması sırasında kullandığı iş makinasıyla katılanın tarlasının yola yakın tarafında bulunan çeşitli nitelikteki ağaçları söktüğü,

17.08.2010 tarihinde düzenlenen olay yeri tespit tutanağında; katılana ait tarlanın yanından geçen eski yolda temizleme ve genişletme çalışmalarının yapıldığı, katılanın tarlasının yola yakın tarafında bulunan çam, meşe, palamut, pıynar, armut, ahlat, erik ve badem ağaçlarının dozerle kökünden söküldüğü tespitlerinin yapıldığı,

17.08.2010 tarihinde düzenlenen olay yeri tespit tutanağında; katılana ait tarlanın yanından geçen eski yolda temizleme ve genişletme çalışmalarının yapıldığı, katılanın tarlasının yola yakın tarafında bulunan çam, meşe, palamut, pıynar, armut, ahlat, erik ve badem ağaçlarının dozerle kökünden söküldüğü tespitlerinin yapıldığı,

Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 31.08.2010 tarihli yazısında; Kula ilçesi Şeremet köyü hudutları içerisinde bulunan Karakoca Mahallesi ile Hamidiye köyü arasındaki yol yapım çalışmalarına başlanmadan önce gerekli izin ve muvafakatların alındığı, yol güzergâhına tekâmül eden bütün arsa sahiplerinin yol yapımı için hibede bulunduklarına dair imzalarının alındığı, ancak arsa sahibi olan katılanın hibede bulunmadığının yol yapım çalışmalarına başlandıktan sonra anlaşıldığı, bu nedenle yol güzergahının tekrar daraltılarak katılanın tarlasının eski haline getirildiği bilgilerine yer verildiği,

Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce dosyaya sunulan evraklardan; söz konusu yol yapımı için Hamidiye ve Şeremetler köyü ihtiyar heyetlerinin İl Özel İdaresine yol yapım taahhütnamesi verdiği, yolun geçeceği bölgede arazisi bulunan on yedi kişinin hibe tutanağı imzaladığı, yol etüt işinin .... ve ... tarafından yapıldığı, katılanın yol yapımı için hibede bulunmadığı hususunun, ağaçlarının kesilmesinden sonra fark edilmesi üzerine bu durumun düzeltilmeye çalışıldığının anlaşıldığı,

Mahkemece yapılan keşfe istinaden fen ve ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen raporlarda özetle; katılanın tarlasının yola yakın kenarında bulunan çeşitli nitelikteki ağaçların kökünden söküldüğü ve tahrip edilen kısmın 980 metrekarelik alana tekâbül ettiği bilgilerine yer verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Katılan; yol yapımı sırasında arazisinde kamulaştırma yapılmadan on beş metre eninde ve bin metre uzunluğunda yol açıldığını, tarlasında bulunan armut, badem ve çam ağaçlarının zarar gördüğünü,

Tanık Ramazan Taşatar; katılanın, yol çalışmaları sırasında ağaçlarının söküldüğünü söylemesi üzerine söz konusu tarlaya gittiğini, iki tane çam, bir tane meşe, üç tane de armut ağacının kökünden sökülmüş olduğunu gördüğünü, bu ağaçları hızar motoruyla doğradığını,

Tanık ...; Şeremet köyü muhtarı olduğunu, Hamidiye ile Şeremet köyleri arasında bağlantı yolu açılması amacıyla yol çalışmalarına başlanıldığını, öncesinde yapılan etütte, özel mülkiyete konu tarlaların yola yakın kısmında ağaç olmadığının tespit edildiğini, katılana ait tarlanın kenarındaki ağaçların kesilip kesilmediğini bilmediğini,

Tanık ...; Hamidiye köyü muhtarı olduğunu, katılanın arazisinin yola yakın kısmında ağacı olmadığını, dozerin yalnızca yola yakın çalıları ve pırnalları düzelttiğini,

Tanık ...; katılanın tarlasındaki ağaçların sanık tarafından söküldüğünü görmediğini, ancak olaydan sonra katılanın tarlasında toprağın altında ve üstünde olmak üzere ağaç parçaları olduğunu gördüğünü, dozerin ağaçlara zarar vermiş olabileceğini,

Tanık ...; Hamidiye köyü muhtarı olduğunu, katılanın arazisinin yola yakın kısmında ağacı olmadığını, dozerin yalnızca yola yakın çalıları ve pırnalları düzelttiğini,

Tanık ...; katılanın tarlasındaki ağaçların sanık tarafından söküldüğünü görmediğini, ancak olaydan sonra katılanın tarlasında toprağın altında ve üstünde olmak üzere ağaç parçaları olduğunu gördüğünü, dozerin ağaçlara zarar vermiş olabileceğini,

Tanık ....; Manisa Özel İdare Müdürlüğü Köy Hizmetleri Müdürlüğünde ekip şefi olarak görev yaptığını, yol yapım çalışması öncesi etüt işini ... ile birlikte yaptıklarını, etütten sonra muhtarlara yol yapım taahhütnamesi verdiklerini, muhtarların bu taahhütnameyi arazisinden yol geçecek şahıslara imzalattırmalarından ve kaymakamın onayından sonra yol çalışmasına başlanıldığını,

İnceleme dışı sanık ...; Manisa İl Özel İdare Müdürlüğünde teknisyen ve ekip başı olduğunu, Kula ilçesine bağlı Hamidiye ile Karakoca köyleri arasındaki yol yapımı öncesinde etüt çalışması yaptıklarını, yola dahil olması gereken bazı arazilerin sahiplerine iletilmek üzere muhtarlara taahhütname gönderdiklerini, gerekli imzaların tamamlanmasından sonra çalışmalara başlanıldığını, yol kenarında kimin arazisinin olduğunu ve nereden toprak alınacağını bilmediklerini, yapılan çalışmalar sırasında katılanın arazisinden bir miktar yer alındığını, ancak muhtarın katılandan bu yönde bir imza almadığını sonradan öğrendiklerini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık kollukta; Manisa İl Özel İdare Müdürlüğünde dozer operatörü olarak çalıştığını, 15.07.2010 tarihinde Hamidiye köyü ile Şeremet köyü ara bağlantı yolunu düzeltmek için yapılan çalışmalar sırasında dozer kullandığını, çalışmalar devam ederken zaman zaman şube şefi olan inceleme dışı sanık ...'in çalışmaları kontrol ettiğini, fakat sürekli başlarında durmadığını, diğer zamanlarda tek başına çalıştığını, köy muhtarı tanık ...'ın da çalışmayı kısa süreliğine izlediğini, yolun kenarındaki arazi sahiplerini tanımadığını, etüt içindeki tarlalardan birinde bulunan çam ağacını ve yol kenarındaki çalı çırpıyı söktüğünü, hatırladığı kadarıyla meşe ya da armut türü bir ağaç sökmediğini, kasıtlı olarak tarla sahiplerinin ağaçlarına zarar vermediğini,

Mahkemede; inceleme dışı sanık ...'in işaretlediği yerlerden geçerek kendisine verilen görevi yerine getirdiğini, işaretlenen yol üzerinde köklü ağaç bulunmadığını, yalnızca buradaki çalı çırpıları toparlayarak tarla kenarlarına bıraktığını,

Savunmuştur.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Mahkemede; inceleme dışı sanık ...'in işaretlediği yerlerden geçerek kendisine verilen görevi yerine getirdiğini, işaretlenen yol üzerinde köklü ağaç bulunmadığını, yalnızca buradaki çalı çırpıları toparlayarak tarla kenarlarına bıraktığını,

Savunmuştur.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün, Kula ilçesi Hamidiye köyü Kızıltepe mevkiinde yaptığı yol genişletme çalışmaları kapsamında kepçe operatörü olarak görev yapan sanığın, çalışma sırasında kullandığı iş makinasıyla katılanın tarlasının yola yakın tarafında bulunan ağaçları söktüğü anlaşılan olayda; yol etüt işine ilişkin teknik çalışmayı gerçekleştiren, Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünde görevli tanık .... ve inceleme dışı sanık ...'in; katılanın, arazisinde çalışma yapılmasına rızasının bulunmadığını yol yapım çalışmalarına başlanmasından sonra şikâyet üzerine öğrendiklerini beyan etmeleri ve bu hususun Manisa İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce de doğrulanması karşısında; etüt çalışma planı kapsamında kalan katılana ait tarlanın yol genişletme çalışması sırasında işaretlenip işaretlenmediği hususunda tanık .... ve inceleme dışı sanık ...'in yeniden bilgi ve görgülerine başvurulmasının sonuca etkili olmadığı ve eksik araştırmayla hüküm kurulmadığı kabul edilmelidir.

Ön soruna ilişkin olarak çoğunluk görüşüne katılmayan Üç Ceza Genel Kurulu Üyesi, "sanık hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulduğu" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

II- Ön sorunun bu şekilde çözümlenmesinden sonra, sanığın üzerine atılı nitelikli mala zarar verme suçu bakımından TCK'nun 30. maddesinde düzenlenen hata hükmünden yararlanmasının mümkün olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık konusunun değerlendirilmesinde:

5237 sayılı TCK’nun 151. maddesinin birinci fıkrasında; "Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır" şeklinde mala zarar verme suçunun temel şekli düzenlenmiş, aynı Kanunun 152. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

TCK'nun uyuşmazlık konusuyla ilgili 152. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ise suç tarihi itibarıyla; “Mala zarar verme suçunun;

...

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

...

İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur" şeklinde iken, 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 65. maddesiyle birinci fıkradaki nitelikli hâllerin yaptırımının üst sınırı "dört yıl" olarak değiştirilmiştir.

Mala zarar verme suçunun konusu, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz maldır.

...

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

...

İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur" şeklinde iken, 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 65. maddesiyle birinci fıkradaki nitelikli hâllerin yaptırımının üst sınırı "dört yıl" olarak değiştirilmiştir.

Mala zarar verme suçunun konusu, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz maldır.

Suç, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yokedilmesi, bozulması, kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, seçimlik hareketli bir suçtur.

Kanuni düzenleme gözününe alındığında mala zarar verme suçu genel kastla işlenebilen bir suç olup, suçun oluşması için failin belirli bir amaç ya da saikle (özel kast) hareket etmesine gerek yoktur.

Bu aşamada, uyuşmazlıkla yakından ilgili olan hukuka uygunluk nedenleri üzerinde durulması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nun esas aldığı ve suçun bir haksızlık olarak adlandırıldığı suç teorisinde suçun unsurları; maddi unsurlar, manevi unsurlar ve hukuka aykırılık unsuru olmak üzere üç başlık altında toplanmaktadır.

Uyuşmazlıkla yakından ilgili olan hukuka aykırılık, suçu oluşturan haksızlığın niteliği olup hukuka aykırılık ile kastedilen husus, fiilin hukuk sistemiyle çatışması ve hukuk sistemine aykırı olmasıdır. Ancak, bir olayda hukuka uygunluk sebebinin varlığı halinde, artık fiilin hukuka aykırılığından söz edilemeyecektir. Hukuka uygunluk sebepleri, fiilin ve dolayısıyla suçun hukuka aykırılığını ortadan kaldırmaktadır.

5237 sayılı TCK'nda hukuka uygunluk sebepleri;

a- Kanunun hükmünü yerine getirme (m.24/1),

b- Meşru savunma (m.25/1),

c- İlgilinin rızası (m.26/2),

d- Hakkın kullanılması (m.26/1),

Olarak kabul edilmiştir.

Sayılan hukuka uygunluk nedenlerinden konumuzla ilgili olan "ilgilinin rızası" hükmünün açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

İlgilinin rızası, 5237 sayılı TCK'nun 26. maddesinin ikinci fıkrasında; “Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez” şeklindeki düzenleme ile bir hukuka uygunluk nedeni olarak sayılmıştır. Sözü edilen hukuka uygunluk nedeninin doğabilmesi, rızanın kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin olmasına ve kişinin bu hakla ilgili olarak rıza açıklama ehliyetinin bulunmasına bağlıdır. Yine rızanın bir hukuka uygunluk nedeni olabilmesi için fiilin işlenmesinden önce ve en geç işlendiği sırada mevcut olması gerekir. Fiilin işlendiği sırada olmayıp sonradan ortaya çıkan rıza bir hukuka uygunluk nedeni değildir. (İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. bası, Ankara, 2013, s. 285 vd.; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. bası, Ankara, 2014, s. 269 vd.)