muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14434, Karar No: 2022/14324, Tarih: 03.11.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/14434 E.  ,  2022/14324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 30. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Bakanlık ile dava dışı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında alt işveren işçisi olarak davalı Bakanlığa ait işyerinde belirsiz süreli ... sözleşmesi ile çalıştığını, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretinin eksik ödendiğini ileri sürerek ücret, ikramiye ve ilave tediye farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ücretinde herhangi bir azalma olmadığını, ayrıca davacının ücretine toplu ... sözleşmesi uyarınca belirlenen % 4 oranındaki zammın da uygulandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2021 tarihli ve 2020/433 Esas, 2021/304 Karar sayılı kararı ile taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin ilgili maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 01.12.2021 tarihli ve 2021/3194 Esas, 2021/3279 Karar sayılı kararı ile davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin ilgili maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme bulunduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.03.2022 tarihli ve 2022/2500 Esas, 2022/3272 Karar sayılı ilâmı ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaların, arabulucu tarafından düzenlenen son tutanak tarihi dikkate alınmaksızın yapıldığı, son tutanak tarihini aşan kısımlar yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, Bakanlık uygulaması yerinde olduğundan dava konusu talebin reddi gerektiğini, ücreti düşürülmeyen davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu alacaklara hak kazanamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arabuluculuk son tutanak tarihini aşan fark alacak talepleri noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6061, Karar No: 2012/7711, Tarih: 03.04.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/6061 E.  ,  2012/7711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı TCK'nin 116/2. maddesi yerine aynı kanunun 116/1. maddesinin gösterilmesi yerinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Suçta kullanılmayan ve bizzatihi suç teşkil etmeyen 1 adet ekmek bıçağının sanığa iadesi yerine müsaderesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karardan suçta kullanılan bıçağın müsaderesine ilişkin kısmın çıkartılarak yerine sahibine iadesine denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9074, Karar No: 2009/13084, Tarih: 15.12.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/9074 E.  ,  2009/13084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARTAL 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/04/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanın mal kaçırmak amacıyla 5 nolu bağımsız bölümün intifa hakkını uhdesinde bırakıp çıplak mülkiyetini davalıya satış yoluyla temlik ettiğini, satışın gerçek olmadığını ileri sürüp muvazaa nedeniyle tapu kaydının iptali ile adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazı bedelini ödeyerek satın aldığını, iddiaların doğru olmadığını, muvazaa iddiasının yazılı delille ispat edilmesi gerektiğini, murisin yıllarca bakımını yaptığını  belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın davalıya temlikinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar,  davalı tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 15.12.2009 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat S.A.. ile temyiz edilen vs. Vekili Avukat S.T..geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik  tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; miras bırakan A..’nin çekişme konusu 5 nolu bağımsız bölümü intifa hakkını uhdesinde bırakıp çıplak mülkiyetini 05.02.2001 tarihli akitle satış yoluyla davalıya temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, anılan temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; miras bırakanın temlik tarihinde 83 yaşında ve bakıma muhtaç bulunduğu, satış ihtiyacı olmayan ve çocuksuz bulunan murisin aynı binada kiracısı olan davalı tarafından tüm bakımının karşılanmakta olduğu tanık anlatımları ve dosya kapsamındaki delillerden anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, satışa konu edilen bir malın devrinin kural olarak belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin başka bir ifadeyle malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet veya emekte olabileceği kabul edilmelidir. (HGK.nun 29.04.2009 tarih, 2009/1-130 sayılı kararı). Esasen, yukarıda değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01.04.1974 tarih, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Bir başka ifade ile miras bırakanın iradesi önem taşır.O halde, yukarıda değinilen somut olgular, açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, miras bırakanın yapmış olduğu temlikle ilgili olarak gerçek amaç ve iradesinin mirasçıdan mal kaçırmak olmadığı ve bu amaçla temlikin gerçekleştirilmediği düşünülmelidir.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir. Davalının temyiz itirazları  yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.12.2008 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 625.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına,  15.12.2009  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/32780, Karar No: 2020/16991, Tarih: 26.11.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/32780 E.  ,  2020/16991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalı işverene ait işyerinde 05.05.2011-05.06.2015 tarihleri arasında mekanik teknisyeni olarak çalıştığını, haklı bir neden olmaksızın davalı tarafından iş akdine son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin ücreti alacaklarına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı def’inde bulunmuş, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II. maddesine göre haklı nedenle feshedildiğini,davacının alacak taleplerinin haksız bulunduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının fazla çalışma ücreti alacağına hak kazanıp kazanamadığı hususunda uyuşmazlık mevcuttur.

Somut olayda; davacı vekili davacının haftanın 6 günü 08.30 ile 18.30 saatleri arasında çalıştığını, bu çalışmaya ilave olarak bazı haftalarda çalışmanın 22.00-23.00 saatlerine kadar sürdüğünü, 45 dakika ara dinlenme süresinin olduğunu ancak 01.04.2015 tarihinden itibaren 1 saat olarak uygulandığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği ileri sürmüştür.

Davalı vekili ise; davacının günlük çalışmanın 08.30-18.00 saatleri arasında olduğunu, çay molaları ile birlikle toplam 2 saat ara dinlenmesi kullanıldığını, haftalık çalışma süresinin 40 saat olması nedeniyle ayda 2 cumartesi günü telafi çalışması yaptırıldığını,davacının fazla çalışma yapmış olması halinde karşılığında serbest zaman kullandırılmış olduğunu, bu konuda iş sözleşmesinde 4 ve 6. maddelerinde düzenlemenin bulunduğunu ileri sürmüştür.

Davalı vekili ise; davacının günlük çalışmanın 08.30-18.00 saatleri arasında olduğunu, çay molaları ile birlikle toplam 2 saat ara dinlenmesi kullanıldığını, haftalık çalışma süresinin 40 saat olması nedeniyle ayda 2 cumartesi günü telafi çalışması yaptırıldığını,davacının fazla çalışma yapmış olması halinde karşılığında serbest zaman kullandırılmış olduğunu, bu konuda iş sözleşmesinde 4 ve 6. maddelerinde düzenlemenin bulunduğunu ileri sürmüştür.

Hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; davacı tanığının husumetli olması sebebiyle davalı tanıklarının beyanlarının esas alındığı ifade edilerek, davacının bir hafta 5 gün, bir hafta 6 gün olmak üzere 08.30-18.00 saatleri arasında, 1,5 saat ara dinlenme süresi kullanarak günlük 9,5 saat çalıştığı, bu sisteme göre 5 gün çalıştığı haftalarda toplam 40 saat ,6 gün çalıştığı haftalarda ise 48 saat çalışmasının bulunduğu, bu çalışmalarının yanı sıra ayda 2 defa günde 3 saat daha çalışarak toplam 6 saat daha ilave çalışma yaptığının kabul edildiği açıklanmak suretiyle hesaplama yapılmıştır. Davalı vekilince davacıya yaptırılan fazla çalışmalar karşılığında serbest zaman kullandırıldığı belirtilmiş ise de, bilirkişi tarafından davacının bu konuda izninin alındığına ya da izin kullandırıldığına dair bir belge sunulmadığı ifade edilerek, bu hususun dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, dosyaya sunulan özlük dosyası içeriğinde davacıya yaptırılan fazla çalışmalara karşılık izin kullandırıldığına dair izin formlarının mevcut bulunduğu anlaşılmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 41. maddesinin 4. fıkrasında serbest zaman kavramına yer verilmiştir. Buna göre; fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma yapan işçiye işverence ödenecek zamlı ücret yerine işçinin isteği üzerine fazla çalışmalarda fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçi ister fazla çalışma-fazla sürelerde yapılan çalışmanın karşılığını para olarak talep eder. İster ise serbest zaman olarak kullanır. İşveren herhangi bir seçenek için işçiyi zorlayamaz.

İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay içinde işverene yazılı olarak bildirmesi koşuldur. İşveren işin veya işyerinin gereklerine uygun olarak belirlediği tarihten itibaren iş günleri içinde aralıksız ve ücretinde kesinti yapmadan bu hakkı kullandırır.

İşveren serbest zamanı çalışma süresi içinde ve bu süreye ilişkin günlük ücretlerini tam olarak vermek zorundadır. Zira iş günü içinde serbest zaman kullandırıldığı için işçi çalışılmış gibi günlük ücretini tam alır. Bu yolla çalışma süresi dışında öğle tatili vs. hallerinde işverenin bu hakkı işçiye kullandıramayacağı başka bir anlatılmada hakkın kötüye kullanılamayacağı normatif açıdan korunmuş olmaktadır.

İşveren serbest zamanı çalışma süresi içinde ve bu süreye ilişkin günlük ücretlerini tam olarak vermek zorundadır. Zira iş günü içinde serbest zaman kullandırıldığı için işçi çalışılmış gibi günlük ücretini tam alır. Bu yolla çalışma süresi dışında öğle tatili vs. hallerinde işverenin bu hakkı işçiye kullandıramayacağı başka bir anlatılmada hakkın kötüye kullanılamayacağı normatif açıdan korunmuş olmaktadır.

Buna göre, dosyada bulunan izin formları incelenerek, davacıya her bir 7,5 saatlik fazla çalışması karşılığı izin kullandırılıp kullandırılmadığının karşılaştırılarak tespit edilmesi ve sonucuna göre davacının fazla çalışma ücret alacağına hak kazanıp kazanamadığının yeniden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1542, Karar No: 2024/3478, Tarih: 14.05.2024

**1. Hukuk Dairesi         2024/1542 E.  ,  2024/3478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/233 E., 2023/345 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 23.09.2020 tarihli 2017/1455 Esas, 2020/3289 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kaynarca ilçesi ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 162 ada 39 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesinde 1. derece doğal sit alanında bulunduğu belirtilerek tarla vasfı ile Hazine adına tescil edildiğini, oysa taşınmaza davacıların zilyet olduğunu ileri sürerek miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile ifraz edilerek davacılar adına ayrı ayrı tapuya tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde, çekişmeli taşınmazın 2863 sayılı Yasa'nın 11 inci maddesi uyarınca 1. derece doğal sit alanı olarak belirlenmesi üzerine taşınmazın Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, böyle bir yerin zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.10.2015 tarihli ve 2015/117 Esas, 2015/316 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Bozma Kararı

III. MAHKEME KARARI

Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.10.2015 tarihli ve 2015/117 Esas, 2015/316 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 23.09.2020 tarihli 2017/1455 Esas, 2020/3289 Karar sayılı kararıyla; “2863 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin ilk metninde derece ayrımı yapılmaksızın sit alanlarının koşulları oluştuğu takdirde kazanılması mümkün bulunmakta iken, 27.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5226 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle 2863 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde yer alan koruma alanları ibaresinden sonra gelmek üzere “sit alanları” sözcüğü eklenmiş ve bu tarihten itibaren sit alanlarının zilyetlik yolu ile kazanılması yasaklanmıştır. Mahkemece sözü edilen yasal düzenleme esas alınarak çekişmeli taşınmazın zilyetlik yolu iktisabı mümkün olmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ancak davanın 30.05.2007 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 22.05.2007 tarihli 5663 sayılı Kanunla 2863 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin 2. cümlesi değiştirilerek, “Ancak Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla iktisap edilemez” hükmüne yer verilmiş olup 11 inci maddenin değişik son şekline göre, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanlarının iktisabı mümkün değildir. Bunlar dışında kalan arkeolojik sit alanları ile doğal sit alanlarının, diğer iktisap koşulları oluştuğu takdirde kazanılması ve tescili mümkün bulunmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın değişik bu hüküm çerçevesinde çözüme kavuşturulması gerektiği ” belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar