muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2214, Karar No: 2015/2649, Tarih: 17.04.2015

Karşı davada davalılar vekili, arsa sahiplerinin yükleniciden farklı istekleri bulunduğuna dair yazılı ya da sözlü bir beyanlarının bulunmadığını, depo olarak bahsedilen yerin proje ve ruhsatta düğün salonu olarak geçtiğini, arsa sahiplerinin bu konuda da bir taleplerinin olmadığını savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2010/145 E. sayılı davada davacılar vekili, davalı yüklenici tarafından tamamlanan inşaatın muhtelif yerlerinde eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğunu,.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/8 D.İş sayılı dosyası ile bunların ve giderilme masraflarının tespit ettirildiğini,...in 03.03.2010 tarih ve 4862 Y. sayılı ve davalıya 04.03.2010 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile bu aksaklıkların giderilmesinin istendiğini, buna rağmen bu eksik ve ayıpların giderilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 41.207,00 TL'nin dava tarihinden itibaren gecikme faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, inşaatın çatı katındaki su sızmalarının...ya yağan aşırı yağmur, fırtına ve selin neden olduğu bir durum olduğunu, inşaatın 2008 yılında bitirildiğini ve bu tarihten bu yana arsa sahipleri tarafından kullanıldığını, teslim tarihinden bu yana herhangi bir itiraz veya ihbar yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davada ise; davalıların A Blok 7 ve B Blok 1 ve 3 No'lu bağımsız bölümleri yükleniciye devretmediklerini, bu sebeple yüklenicinin zarara uğradığını, bu dairelerini satamadıklarını, nakit sıkıntısına düştüklerinden bankadan kredi kullanmak ve bankaya faiz ödemek zorunda .../...

kaldıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 15.000,00 TL tazminat ve yoksun kalınan ticari kazancın 09.07.2008 tarihinden itibaren banka iskonto faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 11.11.2010 havale tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 45.000,00 TL'ye artırmıştır.

2010/145 E. sayılı dava ile birleşen 2010/249 E. sayılı davada davacılar vekili, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde arsa sahiplerine ait dairelerin brüt 135 m²'den az olmaması gerektiği kararlaştırılmasına rağmen, ortalama 126,43 m² olarak yapıldığının asıl davada alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığını, yine bilirkişi tarafından arsa sahiplerinin bu sebeple kayıplarının 79.000,00 TL olduğunun belirlendiğini ileri sürerek, bu bedelin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davacı arsa sahiplerine teslim edilen dairelerin toplamda yaklaşık 85 m² küçük yapıldığını, bunun nedeninin bu dairelerin altında bulunan iki adet dükkanın davacıların oluru ile büyük yapılması olduğunu, iki adet dükkanın 1.667 m² olması gerekirken projede 1.718 m²'ye çıktığını, dükkanlardaki fazlalığın üst katlarda yapılan dairelere yansıdığını, davacıların ihtirazi kayıt ileri sürmeden daireleri iki yıldır kullandıklarını, davacıların dairelerin küçük yapılmasından dolayı herhangi bir zararları olmadığını, dükkanların büyük yapılması nedeniyle varsa kayıplarının telafi olacağının açık olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2012/63 E. sayılı davada davacı vekili, müvekkili yüklenicinin taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile üstlendiği bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, inşaatı bitirerek davalı arsa sahiplerine teslim ettiğini, ancak arsa sahiplerince yükleniciye isabet eden A Blok 7 ve B Blok 3 ve 9 No'lu bağımsız bölümlerin devredilmediğini ileri sürerek, anılan bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı yüklenici adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalılar vekili, davacının asıl davada karşı davasında da aynı taleplerle dava açtığını, dava konusu edilen bağımsız bölümleri gecikme tazminatı ile eksik ve ayıplı imalatlardan kaynaklanan alacaklarının teminatı için ellerinde bulundurduklarını savunarak, davanın öncelikle derdestlik sebebiyle, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı, benimsenen bilirkişi rapor ve ek raporlarına göre; asıl davada, inşaatın taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan 24 aylık inşaat süresi içinde bitirilemediğinin tarafların kabulünde olduğu, davalının binaların kız yurdu yapılması ile ilgili görüşmelerden dolayı gecikme meydana geldiğine ilişkin savunmasını kanıtlayamadığı, ancak genel iskân alınmasa da binaların fiilen davacılara teslim edildiği, inşaatın teslimi gereken tarihe fazla imalat için gereken sürenin eklenmesi ile bulunan tarih ile elektrik aboneliğinin kurulduğu tarihe kadar davacıların 307.000,00 TL. kira tazminatı talep edebilecekleri, karşı davada davalının talep edebileceği fazla imalat bedelinin (334.792,00+29.427,00=) 376.819,00 TL olduğu, birleşen 2010/145 E. sayılı davada, davacıların dairelerdeki eksik ve gizli ayıp niteliğindeki ayıplı imalatlar nedeniyle 41.207,00 TL zarara uğradıkları, karşı davada davacının munzam zarar kapsamında istediği banka kredisi kullanımının dava konusu olayla ilişkilendirilmediğinden yerinde görülmediği, .../...

S.4

S.4

ancak yükleniciye genel iskânın alınması ile devri gereken üç dairenin teslim edilmemesi nedeniyle yüklenicinin 19.06.2009 ile 24.03.2010 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 14.170,00 TL kira kaybını talep edebileceği, birleşen 2010/249 E. sayılı davada, davacı arsa sahiplerince dairelerin küçük yapılmasından dolayı tazminat talep edildiği, bilirkişi tarafından bu nedenle davacıların uğradığı zararın 103.842,69 TL olarak belirlendiği, ancak davacılara verilen dükkanların 51 m² fazla yapıldığı, yüklenici tarafından bu sebeple yapılan harcamanın asıl davada fazla imalat kapsamında değerlendirildiği, taleple bağlı kalınarak 79.000,00 TL'ye hükmedilmesi gerektiği, birleşen 2012/63 E. sayılı davada, taraflar arasındaki sözleşmede tapu devrinin genel iskân şartına bağlandığı, yüklenici tarafından iskân ruhsatının alındığı, bu nedenle tapu iptali tescile karar verilmesi gerektiği belirtilerek, asıl davanın kısmen kabulü ile, 307.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karşı davanın kısmen kabulü ile, 376.819,00 TL.'nin 18.11.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine; birleşen 2010/145 E. sayılı davanın kabulü ile 41.207,00 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karşı davanın kısmen kabulü ile 14.170,00 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine; birleşen 2010/249 E. sayılı davanın kabulü ile 79.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine; 2012/63 E. sayılı davanın kabulü ile 6483 Ada 1 Parselde bulunan A Blok 7 ve B Blok 1 ve 3 No'lu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada taraf vekilleri, 2010/145 E. sayılı davada karşı davalılar vekili, birleşen 2012/63 E. sayılı davada davalılar vekili ile 2010/145 E. sayılı davada davalı-karşı davada davacı vekili, 2010/249 E. sayılı davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, asıl davada taraf vekilleri, 2010/145 E. sayılı davada karşı davalılar vekili, birleşen 2012/63 E. sayılı davada davalılar vekili ile 2010/145 E. sayılı davada davalı-karşı davada davacı vekili, 2010/249 E. sayılı davada davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Gecikme tazminatı kural olarak, sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinden, eserin eksiksiz ve ayıpsız olarak sözleşmeye uygun biçimde teslim edildiği tarihe kadar ya da iş sahibinin teslimden önce bağımsız bölümü fiilen kullanmaya başladığı veya üçüncü kişiye kiraya verdiği ya da sattığı tarihe kadar istenebilir. Taraflar arasındaki 16.08.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin “Yer Teslimi ve İnşaat Süresi” başlıklı 4. maddesinde, yüklenicinin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren üç ay içerisinde inşaat ruhsatını alacağı, inşaat süresinin ruhsat tarihinden itibaren 24 ay olduğu, yüklenicinin genel iskan alarak daireleri teslim edeceği kararlaştırılmıştır. Somut olayda inşaat ruhsatının 27.10.2005 tarihinde, iskân ruhsatının ise 19.06.2009 tarihinde alınmış olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak arsa sahiplerine ait dairelere ilişkin elektrik aboneliklerinin kuruluş tarihleri dikkate alındığında, yüklenicinin fiilen inşaatı iskân ruhsatı alınmasından önce bu tarihte teslim ettiği, daha önce teslim ettiğini kanıtlayamamış olduğu, yine yüklenici tarafından gecikmenin altı ayının davacı arsa sahiplerinin talebi ile Konyaaltı Belediye Başkanlığı ile binanın kız yurdu yapılması için yapılan görüşmelerden kaynaklandığı savunmasının da, davacı arsa sahiplerinin bu hususta görüşme yapmadıklarına, inşaatın durdurulması için yükleniciden bir taleplerinin bulunmadığına yönelik yemin etmeleri üzerine kanıtlanamadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, mahkemenin kira tazminatını elektrik aboneliklerinin kurulduğu 25.12.2008 tarihine kadar hesaplayan bilirkişi raporunu esas alması doğru olmuştur.

Öte yandan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 'nun 26.11.2014 tarih ve 8-47 E., 991 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, davanın açılmasına esas teşkil eden harç, başvurma harcı ile peşin karar ve ilam harcı olduğundan başvurma harcı, salt davanın açılması ile ilgili olarak baştan tamamı alınması gereken bir harç olup, peşin karar ve ilam harcının sonradan tamamlanması mümkündür. Dava, başvurma harcının alındığı tarihte açılmış sayılır (Aynı yönde YHGK'nın 02.06.1999 tarih ve 299 E., 483 K. Sayılı ilamı). İlke olarak, harca tabi davalarda harcın yatırılma tarihi dava tarihini oluşturacağından önemlidir. Kuşkusuz harcın noksan olması halinde, tamamlanması mümkün ise de harcın hiç alınmamış olması halinde açılmış bir davadan söz edilmeyecektir. Harçlar Kanunu uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe takip eden işlemler yapılmaz (Harçlar Kanunu m. 32). Öyle ki, harca tabi davalarda başvurma harcı ve peşin karar ve ilam harcı yatırılmadıkça dava dilekçesi esas defterine kaydı dahi yapılamaz. Bu şekilde esasa kaydedilmiş bir davayı da mahkeme görüp sonuçlandıramaz (KURU, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. V, 6.B., İstanbul 2001, s. 5315).

Somut olayda, asıl davada cevap dilekçesinin tebliği üzerine süresinde başvurma harcı yatırılarak karşı davanın açıldığı anlaşılmış olup, karşı davanın açılış tarihi, başvurma harcının yatırıldığı tarihtir. Karşı davaya ilişkin nispi harcın sonradan tamamlanmış olması da dikkate alındığında mahkemece, karşı davanın esasının incelenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dairelerin sözleşmede kararlaştırılan yüzölçümünden küçük yapılması, eksik iş niteliğinde olup, eksik işler bedeli ihbar koşuluna ve ihbar süresine bağlı olmaksızın teslim tarihinden itibaren kural olarak beş yıllık zamanaşımı süresinde (BK m. 126/son ) talep edilebilir. Bu nedenle mahkemece, birleşen 2010/249 E. sayılı davada, ihbar koşulu aranmaksızın dairelerin küçük yapılmasından kaynaklanan zararın talep edilebileceğinin kabulü isabetli olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada taraf vekilleri, birleşen 2010/145 E. sayılı davada davalı vekili ve birleşen 2010/249 E. sayılı davada davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Asıl davada davacılar-karşı davada davalılar vekilinin fazla imalat bedeline ve inşaatın gecikme süresine yönelik temyiz itirazları yönünden;

2-Asıl davada davacılar-karşı davada davalılar vekilinin fazla imalat bedeline ve inşaatın gecikme süresine yönelik temyiz itirazları yönünden;

Yüklenici, kendi iradesiyle inşaatın tamamına ve bu kapsamda arsa sahiplerine ve kendisine verilen bağımsız bölümlere aynen yansıtılan değer artırıcı işler yapması halinde sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı durumlarda fazla bedel isteminde bulunamaz. Yüklenicinin sözleşmeyle yapımını yüklendiği işin dışında sadece iş sahibinin yararına fazla iş yapması halinde de bu işin bedelini dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın 410. vd. maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki rayiç üzerinden istemde bulunmaya hakkı vardır. Dairemiz'in 01.03.2013 tarih ve 2012/6495 E., 2013/1204 K; 03.03.2014 tarih ve 2013/8578 E., 2014/1540 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, yüklenici, kural olarak sözleşmede kararlaştırılandan fazla ve daha kaliteli malzeme kullanarak yaptığı işler bedelini, yapılan bu fazla işlerin ve kullanılan kaliteli malzemelerin arsa sahiplerinin menfaatine ve .../...

S.6

yasal olması, ekonomik değerinin bulunması ve fazla işler ile kaliteli malzemeyi içeren imalatı kendisine isabet eden bağımsız bölümler için de yapmamış olması koşulu ile 818 sayılı BK'nın vekaletsiz iş görmeye ilişkin 410 vd. (TBK'nın 526 vd.) maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiç değerleri üzerinden tahsilini talep edebilir. Ancak inşaatın ortak yerlerinde ya da davacı yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerde yapılan bu neviden fazla imalatlar arsa sahiplerinin yararına olduğu gibi, yüklenicinin de yararınadır. Dolayısıyla her iki tarafın da yararına olan böyle bir kazanım, fazla iş olarak nitelendirilemez ve yükleniciye bunların karşılığını isteme hakkı vermez.

Karşı davada davacı yüklenici tarafından, Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/405 D.İş. sayılı dosyasında alınan tespit raporuna dayalı olarak dava açılmış olup, gerek tespit raporunda, gerekse yargılama aşamasında alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarında, yüklenici tarafından sözleşme dışı yapıldığı kabul edilen alçı göbek ve kartonpiyer yapılması, mutfaklara fırın konulması, binaya mantolama yapılması gibi imalatların sadece arsa sahiplerine düşen bağımsız bölümlere mi yapıldığı, yükleniciye ait dairelere de yapılıp yapılmadığı hususlarında herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, mahallinde uzman bilirkişi refakatinde keşif ve inceleme yapılarak, fazla yapıldığı iddia edilen imalatların, sadece arsa sahiplerine isabet eden binaya ve bağımsız bölümlere yapılıp yapılmadığı incelenip, yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda yüklenici tarafından istenmesinin mümkün olup olmadığı ve bu imalatların bedelini hak etmesi halinde ilgili sürenin inşaat süresine eklenmesi gerektiği gözetilerek, bu hususlarda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, taraflar arasındaki sözleşmede, arsa sahibine ait binada bodrum katta depo yapılacağı kararlaştırılmış ise de, gerek arsa sahipleri ile yüklenicinin imzasını taşıyan inşaat ruhsatında, gerekse onaylı mimari projede düğün salonu bulunmaktadır. İnşaatın mimari projeye uygun olarak yapılıp, 19.06.2009 tarihinde iskân ruhsatının alındığı anlaşıldığına göre, sözleşmenin bu maddesinin taraflarca tadil edildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, karşı davada davacı yüklenicinin düğün salonuna ilişkin isteminin fazla imalat niteliğinde olmadığı gözetilerek reddine karar verilmesi ve bu imalat ile ilgili sürenin inşaat süresine eklenmemesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Diğer yandan, yukarıda da açıklandığı üzere karşı davada davacı yüklenici tarafından, Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/405 D.iş sayılı dosyasında alınan tespit raporuna dayalı olarak karşı dava açılmış olup, gerek tespit raporunda, gerekse de karşı dava dilekçesinde, arsa sahiplerine ait dükkanların yüzölçümünün büyük yapılması sebebiyle imalat bedelinin tahsiline yönelik herhangi bir istem bulunmamaktadır. Arsa sahipleri tarafından, arsa sahiplerine ait dairelerin küçük yapılmasından kaynaklanan zararın tazmini istemiyle açılan, birleşen 2010/249 E. sayılı davada, davalı tarafça mahsup itirazında bulunulmuş, ancak asıl davadaki karşı dava ile istenen fazla imalat bedeline ıslah yolu ile, arsa sahiplerine ait dükkanların büyük yapılması nedeniyle imalat bedeli eklenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.06.2011 tarih ve 1-364 E., 453 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere;

.../...

S.7

6100 sayılı HMK'nın176. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah; taraflardan birinin usule ilişkin bir işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesine olanak tanıyan bir yöntem olup; iddia ile savunmanın genişletilmesi yasağının istisnalarından biridir (HUMK. m.83; Prof.Dr.Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001, s.3965).

Islah müessesesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkân olmakla; bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşabilecek olan her hangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumunun yardımı ile artık bu itirazı davet etmeksizin yapabilmektedir (Prof.Dr.Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C.I.II.B,5, İstanbul 1992 s.534).

Islahın konusu, tarafların yapmış oldukları usul işlemleri olduğuna göre, ıslahla düzeltilecek usul işlemlerinin neler olduğundan söz edilmesinde yarar vardır:

Gerek öğreti gerekse Yargıtay, ıslah yoluyla davanın değiştirebileceğini ve genişletilebileceğini, aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir.

Yine, müddeabihin (davada talep olunan miktarın) artırılıp artırılmayacağı hususu da bir usul işlemi olup ıslahın konusudur (Kuru: C.IV s.4035).

Islahın konusu, tarafların yapmış oldukları usul işlemleri olduğuna göre, ıslahla düzeltilecek usul işlemlerinin neler olduğundan söz edilmesinde yarar vardır:

Gerek öğreti gerekse Yargıtay, ıslah yoluyla davanın değiştirebileceğini ve genişletilebileceğini, aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir.

Yine, müddeabihin (davada talep olunan miktarın) artırılıp artırılmayacağı hususu da bir usul işlemi olup ıslahın konusudur (Kuru: C.IV s.4035).

Islahın amacı, yargılama sürecinde, şekil ve süreye aykırılık sebebiyle ortaya çıkabilecek maddi hak kayıplarını ortadan kaldırmak olduğundan; hak ve alacağı bu sürecin dışında ortadan kaldırmış olan işlemlerin, yani maddi hukuk işlemlerinin ıslah yoluyla düzeltilebilmesi, elbette olanaklı değildir.

Bir başka deyişle, maddi hakkı sona erdiren maddi hukuk işlemleri, ıslahla düzeltilemez. Feragat, kabul, sulh gibi işlemler, velev ki dava içinde yapılsın, asıl hakkı ortadan kaldırdıklarından, usul işlemi olduğu kadar (davayı etkilediği için usul işlemidir) maddi hukuk işlemi mahiyeti taşımaktadır ve bu sebeple, bu işlemlerin de ıslah yoluyla düzeltilmesi imkânsızdır. Zira ıslah, yargılama hukukunun şekle ve süreye bağlılığından kaynaklanan zımni hak kayıplarının telafisi için öngörülmüş bir müessesedir. Açık bir irade beyanı ile terk edilen haklar, maddi gerçeğin şekle feda edilmesi gibi bir sonuç doğurmadığı için, ıslahın konusu olamaz.

Islahın sonuçlarına gelince; ıslah tahkikata tabi davalarda tahkikat bitinceye kadar ve tahkikata tabi olmayan davalarda ise yargılamanın bitimine kadar yapılabilir (HMK m.177/1).

Islah tek taraflı bir irade beyanı olup, ıslahın geçerliliği için karşı tarafın ve mahkemenin kabulüne gerek yoktur.

Davanın tamamen ıslahı durumunda, dava dilekçesinden itibaren bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılmasını gerektireceğinden (HMK m.179/1), davanın tamamen ıslahında yeni bir dava açılmamış sayılacak, dava, ilk dava gününde açılmış sayılacaktır.

Davanın tamamen (kamilen) ıslah edilmesi halinde dava dilekçesi dahil, yapılmış olan bütün usul işlemleri yapılmamış sayılır. (HMK m.179/1). Bunun doğal sonucu olarak, dava dilekçesinde yer alan ilk talep içeriği değil, ıslah yoluyla açıklanan talep içeriği nazara alınarak araştırma ve inceleme yapılması ve mahkemece verilecek hükümde de ıslahla ileri sürülen istemin karşılanması gerekir.

Bu noktada; hiç dava konusu edilmemiş bir unsurun, başka dava konularına ilişkin davada ıslah yoluyla davaya dahil edilip edilemeyeceğinin; eş söyleyişle, sadece bir konu hakkında dava açılmışken, bu dava konusundan farklı dava konularının ıslah yoluyla eldeki davaya dahiline olanak bulunup bulunmadığının; böyle bir durumda, ilk dava konusu edilen yönünden açılan davanın kısmi dava, daha sonra başka dava konuları için ileri sürülen talebin de bunun ıslahı olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğinin, ayrıca irdelenmesi gerekir.

Vurgulamakta yarar vardır ki, kısmi bir dava açılmışsa, bu davanın kalan kısmı yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde ıslaha konu olabilecektir.

Ancak bir dava konusu bizatihi kendisi davayı oluşturuyor ise, burada kısmi dava bulunmadığından ıslah edilebilecek bir dava da bulunmamaktadır (Örn. Bir taşınmazın tamamı hakkında iptal ve tescil istemiyle açılan davada, davanın konusunu bu taşınmazın bizatihi kendisi teşkil etmekle, bu taşınmazdan başka bir taşınmaz davaya dahil edilmek istenirse bu halde ıslah söz konusu olamayacaktır) .

Eğer bir davanın konusunu teşkil eden taleplerden sadece bir bölümü istenmiş ve kısmi davaya konu edilmişse daha sonra kalan bölümü için ıslah söz konusu olabilecektir (Örn.Bir taşınmaza el atma nedeniyle istenen tazminat miktarının kısmen talep edilip, daha sonra ıslaha konu edilmesi, bir taşınmazın bir bölümü dava edilmişken diğer bölümünün de ıslahen dava edilmesi gibi).

Şu hale göre kural olarak; dava açıldıktan sonra sebebinde, konusunda, delillerde ve diğer hususlarda usulüne ilişkin işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi davanın konusunda da ıslah mümkündür. Nitekim, HMK’nın 141/2. maddesinde de davacının karşı tarafın rızası olmaksızın ıslah yoluyla davasının mahiyetini tebdil edebileceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, açıklanan tüm hükümler göstermektedir ki, ıslahla kastedilen dava konusu edilen hususların genişletilmesi veya değiştirilmesidir.