muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2171, Karar No: 2014/9508, Tarih: 08.05.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/2171 E.  ,  2014/9508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKHİSAR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/12/2012

NUMARASI : 2012/637-2012/682

Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, O... T..'in mirasçıları olduklarını, murisin 17 numaralı parseldeki evini 07.10.1992 tarihinde dava dışı E.. K..'ya devrettiğini, E.. K..'nın da 13.10.1992 tarihinde muris Orhan Tuncel'in kızları davalılar S.. ve A... T..'e satış suretiyle temlik ettiğini,O.. T..'in borçlarından dolayı mal kaçırma kastıyla hareket ettiğini, davalıların taşınmazların iktisap edildiği tarihte ilkokul öğrencisi olup, alacak güçlerinin olmadığını, miras bırakanın yapmış olduğu temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlar; davalılar ise, babaları O.. T..'in yıllarca Hollanda'da çalıştığını, hesaplarına uzun yıllar çocuk ve sosyal güvenlik yardımı adı altında para yattığını, bu paraların muris tarafından harcandığını, bu şekilde düzenli gelirlerinin olduğunu, annelerinin ölümü üzerine ödenen ve alınan yardım paralarının aile giderlerinde kullanılması nedeniyle dava konusu 17 parseldeki dairenin kendilerine devredildiğini, bedelinin de bu şekilde yatan paralarla ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; tarafların ortak miras bırakanı 1940 doğumlu O.. T..l'in 07.02.2011 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak davacı eşi ile davacı eşinden olma çocuğu davacı kızı S.. D..'i ve eski eşi H...'den olma çocukları davalı kızları S.. ile A..'i bıraktığı, bunların dışında başka eşten olma dava dışı çocuklarının da olduğu, murisin kayden maliki olduğu 17 parseldeki 8 nolu bağımsız bölümü 07.10.1992 tarihinde dava dışı E..'a satış suretiyle temlik ettiği, E..l'un da 13.10.1992 tarihinde intifa hakkını muris O..'a çıplak mülkiyetini de davalılara yine satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; mirasbırakan Orhan'ın 31.05.2004 tarihinde eldeki davalılar aleyhine dava konusu taşınmazın devri nedeniyle taraf muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açtığı tapu iptal ve tescil davasının, 22.04.2005 tarihinde reddedilip,derecattan geçerek kesinleştiği, davalı tanıklarının çekişme konusu evin davalıların annelerinin ölümünden sonra verilen paralarla muris tarafından satın alındığını bildirdikleri ayrıca murisin davacı eşine de bir evini temlik ettiği, davacı eşin bilahare o taşınmazı elden çıkardığı anlaşılmaktadır.

Bu somut olgular yukardaki ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde davalılara temlikin diğer mirasçılardan mal kaçırma amacı ile yapılmadığı, davalıların annelerinin ölümü üzerine ödenen yardım paraları ile alınması nedeniyle davalılara aktarıldığı sonucuna varılmaktadır. Murisin davacılardan mal kaçırmayı amaçlaması halinde davacıya da taşınmaz temlik etmeyeceği izahtan varestedir.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 08.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/897, Karar No: 2015/18761, Tarih: 02.06.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/897 E.  ,  2015/18761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunduğu halde sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın, yargılamanın başından beri, bira satın almak istemesi sebebiyle mağdurun kendisine küfür ederek, raf üzerinde bulunan ekmek bıçağını alıp üzerine geldiğine ve bu haliyle ilk haksız hareketin mağdurdan kaynaklandığına dair savunmaları, temyiz dışı diğer sanık...ile tanık ...'in soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki beyanlarında mağdurun sanığa bıçak salladığını gördüklerine ilişkin beyanları karşısında, sanığın üzerine atılı ve sabit olan kasten yaralama suçunu TCK'nin 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik altında işleyip işlemediği irdelenip sanığın hukuki durumunun tespit ve tayin edilerek, sonucuna göre ceza verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 02.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/402, Karar No: 2019/1095, Tarih: 22.10.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2016/402 E.  ,  2019/1095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 5. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 07.11.2013 tarihli ve 2012/406 E., 2013/1525 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/35836 E., 2015/12003 K. sayılı kararı ile;

“…Davacı vekili, müvekkilinin yönetici ve diğer kat malikleriyle anlaşmazlığa düşerek haksız olarak iş sözleşmesine son verildiğini beyanla ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı, hafta tatili, bayram genel tatil, fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davalı vekili, 23.12.2011 tarihinde izin dönüşü işe başlamaması sebebiyle iş sözleşmesine 03.01.2012 tarihinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. Maddesi gereği son verildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunmuştur.

Mahkemece, davacının izin dönüşü işe başlayıp başlamayacağı bilinmeden gazetede eleman ilanların yapıldığı, çekilen ihtarnamede ise davacının 23.12.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında işe gelmediğinin belirtildiği, oysa daha öncesinden iş ilanı verilmesiyle davacının iş sözleşmesine belirtilen tarihten daha önce son verildiği ve fesihte haklı sebebin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir,

Karar davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir,

2-İş sözleşmesinin, işçinin devamsızlıkta bulunması sebebiyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (II) numaralı bendinin (g) alt bendinde, “işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” halinde, işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu kurala bağlanmıştır.

4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (II) numaralı bendinin (g) alt bendinde, “işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” halinde, işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu kurala bağlanmıştır.

Somut olayda site yönetimi olan iş yerinde bir diğer personelle birlikte site görevlisi olarak çalışmakta olan davacının 16.12.2011-22.12.2011 tarihleri arasında kullandığı izninin dönüşünde 23.12.2011 tarihinden itibaren işe gelmediği yönünde tutanak mevcut olup, davalı tarafça davacıya 03.01.2012 tarihinde söz konusu devamsızlığı bildirir ve mazeretini açıklamasını içerir ihtarname gönderilmiştir. Dosya kapsamında davalı tarafça verilen gazete ilanında mahkeme kararında değinilen 20.12.2011, 21.12.2011, 22.12.2011, 23.12.2011, 25.12.2011 ve 26.12.2011 tarihlerinde apartman görevlisi arandığı bildirilmiştir. Söz konusu sitede, diğeri de davacı tanığı aynı pozisyonda iki görevli çalışmakta olup, davacı tanığı ve davalı tanıkları beyanlarında davacının aranarak işe başlamasının söylendiğini, ancak kendisinin gelip başlamadığını, iş sözleşmesinin bu şekilde sona erdirildiğini aktarmıştır. Ayrıca yapılan gazete ilanı doğrudan davacıyı muhatap alır ve onu yerine bir eleman alımını açık ve net olarak ifade eder nitelikte olmayıp, davacının iş sözleşmesinin sonlandığı sanısı ile işe devam etmemesi feshe yol açmıştır. Bu durumda bir ay içerisinde iki günden çok üst üste işe gelmediği sabit olan davacının iş sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatlarının reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir...”

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin davalı iş yerinde 2003 yılı Temmuz ayından 03.01.2012 tarihine kadar apartman görevlisi olarak çalıştığını, iş yerinin 6 blok, 12 giriş ve 120 daireden oluştuğunu ve yaklaşık yedi dönüm bahçesinin bulunduğunu, müvekkili ve diğer kapıcının birlikte sabah servisi, kalorifer yakma, günlük çevre temizliği, detaylı bina temizliği, yedi dönüm bahçenin yazın sulanması, çimlerin biçilmesi ve bakımı, ağaç ekme işlerini birlikte yürüttüklerini, müvekkili ve diğer kapıcının iki yıl önce bahçenin ve sitenin etrafını kaplayan demirlerini boyadıklarını, bodrum kata alçı çektiklerini, davalı yönetimin diğer kat malikleri ile anlaşmazlığa düşerek haksız şekilde müvekkilinin iş sözleşmesini feshettiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini, müvekkili işçinin kaldığı iki oda, salon ve müştemilattan oluşan dairenin en az 300,00TL olan kira bedeli ile yakıt, su ve elektrik yardımının tazminat hesaplamasında dikkate alınması gerektiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının müvekkili işveren nezdinde 05.11.2003 tarihi itibariyle çalışmaya başladığını, davacının daha önceki hareketleri ve izin dönüşü işe başlamaması nedeniyle tutanakların tutulduğunu, savunmasının istenildiğini, 23.12.2011 tarihinde izin dönüşü işe başlamaması sebebiyle iş sözleşmesinin 03.01.2012 tarihinde 4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesi gereğince feshedildiğini, müvekkili tarafından yapılan haklı fesih nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatlarını talep hakkının bulunmadığını, davacının çalışma süresi boyunca iş sözleşmesinde belirtilen işleri yaptığını, bunun dışında başka bir hizmet vermediğini, davacının müvekkili iş yerinde kullandığı yerin aylık getirisinin azami 200,00TL civarında olduğunu, elektrik ve su yardımı yapılabileceğinin kabul edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; dosyaya sunulan kayıt ve belgelerden davacının izin bitim tarihinin 23.12.2011 olduğu, davalı işveren tarafından çekilen 03.01.2012 tarihli ihtarname ile davacının 23.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında izinsiz olarak işe gelmediğinin belirtildiği, davacı vekili tarafından sunulan 20,21,22,23,25,26.12.2011 tarihli gazete ilanlarında davacının yerine eleman arandığının belirtildiği, davacının izin dönüşü işe başlayıp başlamayacağı bilinmeden ilanların yapıldığı, ihtarnamede davacının 23.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında işe gelmediğinin belirtildiği, oysa iş ilanı verilmesiyle davacının iş sözleşmesine belirtilen tarihten daha önce son verildiği ve fesihte haklı nedenin bulunmadığı anlaşıldığından davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı gerekçesiyle bu alacakların kabulüne, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının kısmen kabulüne, fazla çalışma ücreti alacağının ise reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Mahkemece; davalı iş yerinin 6 apartmandan oluşan 120 daireli site olduğu, iş yerinde davacı ile birlikte müşterek tanık ...'in apartman görevlisi olarak istihdam edildiği, davacının bu iş yerinde 8 yıl 1 ay 28 gün kıdeminin olduğu, davalı apartman yönetiminin fesih öncesi davacı ve diğer çalışan ...'e noter aracılığı ile göndermiş olduğu 12.12.2011 tarihli ihtarnamenin 1. bendinde; "Sitemizin Ağustos 2011 tarihinden bugüne kadar detaylı temizlik ve bahçe, ağaç ve çim temizliği inşaat faaliyetinden dolayı yapılamamıştır.", 3. bendinde ise; "Site görevlileri, biz inşaattan kalan kırıntı, çöp ve yolda kalan kumları temizlemek istemiyoruz, siz yönetim olarak gerekeni yapın..." ifadelerini kullandıkları belirtilerek, verilen görevin yapılmaması durumunda iş sözleşmesinin feshedileceğinin ihtar edildiği, dinlenen müşterek tanık ...'in "...Sitede mantolama işi yapıldı. Bu işin sonucunda çimlerin üzerinde bir kısım atıklar kaldı. Bunlar büyük inşaat malzemesi olmayıp küçük süpürülüp alınacak malzemelerdi. Yönetim tarafından bunları toplamamız istendi. Bizde yönetime bunu toplamayacağımızı söyledik. Bunun üzerine ihtar gönderdiler. Yine toplamadık. 2. ihtar gönderildi. Bu arada davacı 15 günlük yıllık iznine ayrıldı. 3. İhtar bu dönemde gönderildi. Yönetim tarafından arandı. Ben de kendisini arayarak işe başlamasını söyledim. Ancak davacı işe gelip başlamadı. İş akdi bu şekilde sona erdi.." şeklinde beyanda bulunduğu, davacı tanığı ...'nin ise; "..Sitemizde mantolama işi yapıldı. Harfiyat çöpünün atılması ile ilgili problem yaşandı. Yine benim site yönetimine karşı açmış olduğum davada da davacının almış olduğu tebligatla alakalı bir şahitlik işi oldu. Bu nedenle davacı ile yönetim arasında husumet oluştu. Bu davada geçen sene 2011 yılının 10. Ayında olmuştu. 6 bloka ait mantolama işlemi sonucunda çimento, kum; boya ve moloz tabir edilen inşaat artığı çok fazlaydı. Bu işi üstlenen firma tarafından yapılması gerekirken bu iş apartman görevlilerine yüklendi. Bu nedenle aralarında bir problem yaşandı..." şeklinde beyanda bulunduğu, davacının 15.12.2011 tarihli dilekçesi ile kalan senelik iznini (16-17-18-19-20-21-22 Aralık) tarihleri arasında kullanmak üzere dilekçe verdiği, davalı apartman yönetimi tarafından uygun görüldüğünün belirtildiği, davacı vekili tarafından Uyap ortamında gönderilen bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, "...Müvekkil yıllık izindeyken arayarak iş akdinin sona erdiğini, 15 gün içinde evi boşaltmasını, yeni işçi için ilan verdiklerini söyleyen yönetici, daha sonra, tazminat ödememek için kötü niyetle müvekkil işe gelmemiş gibi tutanak tutarak iş akdini feshetmiş görüntüsü vermeye çalışmaktadır…" şeklinde beyanda bulunduğunun görüldüğü, davalı apartman yönetiminin 20.12.2011, 21.12.2011, 22.12.2011, 23.12.2011, 25.12.2011 ve 26.12.2011 tarihlerinde verdiği gazete ilanlarında apartman görevlisi arandığını bildirdiği, 23.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında davacının devamsızlığı nedeni ile tutanak düzenlendiği, 03.01

.12.2011, 21.12.2011, 22.12.2011, 23.12.2011, 25.12.2011 ve 26.12.2011 tarihlerinde verdiği gazete ilanlarında apartman görevlisi arandığını bildirdiği, 23.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında davacının devamsızlığı nedeni ile tutanak düzenlendiği, 03.01.2012 tarihinde ise bu gerekçe ile feshedildiğinin belirtildiği hususunun ise tartışmasız olduğu, somut olayın akışına bakıldığında davacı işçinin yıllık izninin sona erdiği 22.12.2011 tarihinden sonra, 23-31.12.2011 tarihleri arasındaki devamsızlığının sabit olduğu ancak davacının yıllık izne ayrılmadan önce davalı işveren tarafından mantolama inşaat işi yapıldığı anlaşılan apartmanın çevresinde bulunan inşaat artık ve kalıntılarının temizlenmesi hususunda verilen işi, görevi olmadığı gerekçesiyle diğer çalışan ile birlikte yapmak istememesi nedeniyle gerek davacının gerekse diğer çalışanın ihtar edildiği ve davacının da bu olayın akabinde yıllık izne ayrıldığı dikkate alındığında davalı apartman yönetimi ile davacı arasında yıllık izne ayrılmadan önce bir husumetin oluştuğu, öte yandan davacı tanığı ...'nin "... Benim site yönetimine karşı açmış olduğum davada da davacının almış olduğu tebligatla alakalı bir şahitlik işi oldu. Bu nedenle davacı ile yönetim arasında husumet oluştu…" şeklindeki beyanı ile de önceden başka bir konu nedeniyle sorunlar olduğu, bu durumda gerek davacı ile site yönetimi arasında yıllık izin ve fesih öncesi husumetin oluşu, gerekse söz konusu siteye 3. bir çalışan ihtiyacı olduğunun (ve ilanın bu amaçla verildiğinin) davalı işveren tarafından iddia edilmemiş olması ve gerekse davacı yıllık izindeyken 20.12.2011, 21.12.2011, 22.12.2011 ve izin sonrası 23.12.2011, 25.12.2011 ve 26.12.2011 tarihlerinde verilen gazete ilanında apartman görevlisi arandığının belirtilmesi birlikte dikkate alındığında (her ne kadar yapılan gazete ilanları doğrudan davacıyı muhatap alır nitelikte değil ise de), davacı vekilinin yıllık izinde iken davalı yönetim tarafından aranarak iş sözleşmesinin sona erdirildiği yolundaki iddiasının doğrulandığı, fesih sonrası düzenlenen devamsızlık tutanaklarının ise sonuca etkisinin olamayacağı, iş sözleşmesinin yıllık izin süresi içindeyken davalı işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II. maddesine dayanan haklı bir neden olmadan feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatı haklarının oluştuğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık somut olayda; iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği ve burada varılacak sonuca göre davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

İş sözleşmesi, işçi ile işveren arasında kurulan ve her iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olup, işçi ile işveren arasında karşılıklı güvene dayanan kişisel ve sürekli bir ilişki yaratır. Bu nedenle işçi veya işveren taraflarından birinin davranışı ile bu güveni sarsması hâlinde güveni sarsılan tarafın objektif iyi niyet kurallarına göre artık bu ilişkiyi sürdürmesi kendisinden beklenemez. O hâlde her şeyden önce iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmek isteyen taraf için, sözleşmesinin devamının çekilmez bir hâle gelmiş olması gerekir (Esener, T.; İş Hukuku, 3. Bası, Ankara, 1978, s. 237). Ancak haklı nedenin varlığı, iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez, sadece bir hak doğurur (Saymen, F. H.; Türk İş Hukuku, İstanbul, 1954, s. 570). Ayrıca fesih hakkının doğumundan itibaren kısa bir zaman içerisinde bu hakkın kullanılması gereklidir. Lehine haklı neden bulunan tarafın bu hakkını kullanması ile sözleşme sona erer (Oğuzman, M. K.; Türk Borçlar Kanunu ve İş Mevzuatına Göre Hizmet “İş” Akdinin Feshi, İstanbul, 1955, s. 36-37).

İş sözleşmesinin devamını çekilmez hâle getiren haklı nedenler, taraflara ilişkin olabileceği gibi, onların dışında oluşan olgular veya olaylar dolayısıyla da ortaya çıkabilirler. Aynı şekilde haklı nedenler iş ilişkisinin taraflara yüklediği sadakat borcunun ihlali hâlinde ortaya çıkabileceği gibi, iş ilişkisinin taraflara yüklediği borçların yerine getirilmesinin dürüstlük kurallarına göre, onlardan talep edilebilmesinin imkânsız olduğu hâllerde de ortaya çıkar (Senyen, Kaplan, E.; Bireysel İş Hukuku, 9. Baskı, Ankara, 2018, s. 304-305).

Haklı nedeni tanımlayan Türk Borçlar Kanunu’nun 435. maddesine göre, “Taraflardan her biri, haklı sebeple sözleşmeyi derhal feshedebilir… Sözleşmeyi fesheden taraftan, dürüstlük kurallarına göre hizmet ilişkisini sürdürmesi beklenemeyen bütün durumlar ve koşullar, haklı sebep sayılır.” Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu’nda haklı neden tanımlanmamış olup, hangi hâllerin haklı neden olacağı nitelikleri itibariyle sınırlı, içerikleri itibariyle sınırlayıcı olmayan bir şekilde sayılmıştır (Çenberci, M.; İş Kanunu Şerhi, 4.Bası, Ankara, 1978, s.433; Mollamahmutoğlu/Astarlı/Baysal, s. 815).

İşçiye belirli ya da belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme yetkisi veren nedenler 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde, işverene haklı nedenle derhal feshetme yetkisi veren nedenler ise aynı Kanun’un 25. maddesinde düzenlenmiştir.

İşverenin haklı nedenle derhal fesih nedenlerini düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi (g) bendinde;