muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/19180, Karar No: 2017/12679, Tarih: 14.11.2017

**13. Ceza Dairesi         2016/19180 E.  ,  2017/12679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme, 6136 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme suçunun konusunun hırsızlık suçunun konusu ile aynı olduğunun anlaşılması karşısında, mala zarar verme suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, yine 14/11/2012 tarihli bilirkişi raporuna göre de; suça sürüklenen çocuklarda ele geçen bıçakların 6136 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında yasak niteliği haiz bıçaklardan olmadıkları ve suça sürüklenen çocukların, 6136 sayılı Kanunun 15/4. maddesi kapsamında bıçağı sırf saldırı amacıyla taşıdıklarına dair dosya kapsamında her türlü şüpheden uzak, mahkumiyete yeterli delillerin bulunmadığı da gözetilmeden, unsurları itibariyle oluşmayan atılı suçlardan beraatleri yerine yazılı biçimde mahkumiyetlerine karar verilmiş ise de; bu yönde kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği mümkün görülmekle yapılan incelemede;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000 TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen 1.320 TL ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan tayin edilen 320 TL adli para cezalarına ilişkin hükümlerin, cezanın türü ve miktarı itibariyle temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz itirazının tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 14/11/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15738, Karar No: 2023/5201, Tarih: 05.10.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/15738 E.  ,  2023/5201 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/39 E., 2022/262 K.

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma

Sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi uyarınca temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.11.2014 tarihli ve 2014/1477 E.sas No.lu iddianamesi ile sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında; katılanın iş yerine gece vakti girerek eşya çalmaları şeklindeki eylemleri nedeniyle hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/1-b, 143, 168/1, 116/1-4, 119/1-c ve 53/1. maddeleri gereğince, suça sürüklenen çocuğun 5237 sayılı Kanun'un 142/1-b, 143, 31/3,116/4, 119/1-c, 31/3 ve 37/1. maddeleri gereği cezalandırılmalarına karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.02.2016 tarihli ve 2014/419 Esas, 2016/108 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından 5237 sayılı Kanun’un 142/1-b, 143/1, 168/1, 116/4, 119/1-c maddeleri uyarınca sırasıyla 1 yıl 2 ay ve 2 yıl hapis cezaları ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına; suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından aynı Kanun’un 142/1-b, 143/1, 31/3, 62, 116/4, 119/1-c, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca sırasıyla 1 yıl 5 ay 15 ... ve 10 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin, 15.12.2021 tarihli ve 2020/22553 Esas, 2021/21506 Karar sayılı kararı ile 'suça sürüklenen çocuk hakkında yaş küçüklüğü nedeniyle indirim yapılırken 5237 sayılı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan hüküm kurulurken aynı Kanun'un 168/1. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi, konut dokunulmazlığını bozma suçundan dolayı asgari hadden ceza tayin edildiği halde, aynı gerekçeyle hırsızlık suçundan alt sınırdan uzaklaşılarak hapis cezasına hükmolunması, kendisini vekil ile temsil ettiren katılan yararına sanık ve suça sürüklenen çocuk aleyhine eşit oranda tahsil edilmek üzere maktu vekalet ücreti tayin olunması gerektiğinin gözetilmemesi,' gerekçeleriyle hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.06.2022 tarihli ve 2022/39 Esas, 2022/262 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından 5237 sayılı Kanun’un 142/1-b,143,168/1,62,116/4, 119/1-c ve 62. maddeleri uyarınca sırasıyla 7 ay 23 ..., 1 yıl 8 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından aynı Kanun’un 142/1-b, 143, 31/3, 168/1,62, 116/4, 119/1-c, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca sırasıyla 5 ay 5 ..., 1 yıl 1 ay 10 ... hapis cezaları ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanığın temyiz istemi; atılı suçu işlemediğine, çalınan eşyaların muhafaza altında olmadığına bu nedenle 5237 sayılı Kanun’un 142/1-b maddesi gereği cezalandırılamayacağına, sabıkasız olduğuna, kastının yoğunluğunun olmadığına ve kararın bozulmasını talep ettiğine ilişkindir.

2. Katılan vekilinin temyiz istemi; sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında üst sınırdan hüküm kurulması ve tutuklanmalarının gerektiğine ilişkindir.

3.Suça sürüklenen çocuğun temyiz istemi; diğer sanık ...’nin olayda kullandığı ayakkabıyı kendisine giydirdiğine, kendisinin eyleme katılmadığına, çalınan sigaraları kendi evinin bahçesine sakladığını sanığın itiraf ettiğine ancak suça iştirak etmediğine bu nedenle hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

4.Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; suça sürüklenen çocuğun atılı suçu işlediğine dair delil olmadığından beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanık ve suça sürüklenen çocuğun olay günü gece 02.20 sıralarında katılanın iş yerine girerek sigara ve çeşitli eşyalar çaldıklarının tüm dosya kapsamı ile ... olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir. Çalınan eşyaların sanık tarafından soruşturma aşamasında iade edildiği anlaşılmıştır.

4.Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; suça sürüklenen çocuğun atılı suçu işlediğine dair delil olmadığından beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanık ve suça sürüklenen çocuğun olay günü gece 02.20 sıralarında katılanın iş yerine girerek sigara ve çeşitli eşyalar çaldıklarının tüm dosya kapsamı ile ... olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir. Çalınan eşyaların sanık tarafından soruşturma aşamasında iade edildiği anlaşılmıştır.

2.Sanık savunmasında üzerine atılı suçlamayı ikrar etmiştir. Suça sürüklenen çocuk savunmasında atılı suçu inkâr etmiştir. 18.04.2014 tarihli Tutanak, 18.04.2014 tarihli CD Çözüm Tutanağı, 28.05.2014 tarihli Uzmanlık Raporu dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

Katılanın bina vasfındaki iş yerinden hırsızlık yapıldığı, bu nedenle suç tarihi itibarıyla eylemin 5237 sayılı Kanun'un 142/1-b maddesi kapsamında kaldığı, dosya kapsamında yer ... CD Çözüm Tutanağı, Uzmanlık Raporu, Mahkemece gösterilen gerekçe ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, sanık ve suça sürüklenen çocuğun üzerlerine atılı suçu işlediklerinin ... olduğu, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşıldığından katılan vekilinin, sanığın, suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir. Ancak;

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümde; daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olan ve fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Kanun'un 50/3. maddesi gereğince, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli ve hırsızlık suçlarından verilen mahkûmiyet hükümleri yönünden,

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.06.2022 tarihli ve 2022/39 Esas, 2022/262 Karar sayılı kararında katılan vekili, sanık, suça sürüklenen çocuk ve müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekili, sanık, suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyet hükmü yönünden,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyet hükmü yönünden,

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.06.2022 tarihli ve 2022/39 Esas, 2022/262 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekili, sanık, suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun'un 321/1. maddesi gereği BOZULMASINA, dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/7258, Karar No: 2024/11148, Tarih: 09.09.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/7258 E.  ,  2024/11148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Temyiz isteminin reddi, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanık, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, ek kararın onanması

I. Sanığın 11.12.2023 tarihli asıl karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 11.12.2023 tarihli ve 2023/355 Esas, 2023/3218 Karar sayılı kararının, sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

11.12.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde tefhim edilen karara karşı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 291/1. maddesinde belirlenen 15 günlük kanunî süre geçtikten sonra 08.01.2024 tarihinde temyiz isteminde bulunulduğu anlaşılmakla, sanığın temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

II. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının 02.01.2024 tarihli ek karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 02.01.2024 tarihli ve 2023/355 Esas, 2023/3218 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1 maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında hırsızlık suçundan hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/2-b maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 02.01.2024 tarihli ve 2023/355 Esas, 2023/3218 Karar sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296/2. maddesi gereği Tebliğname'ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Ankara 14.Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28328, Karar No: 2018/5795, Tarih: 09.05.2018

**19. Ceza Dairesi         2015/28328 E.  ,  2018/5795 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre,

1)Sanık ... müdafiinin temyizi yönünden yapılan incelemede,

Sanık müdafiinin, 27.08.2014 tarihinde tebliğ olunan kararı, CMUK'nın 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra 08.09.2014 tarihinde temyiz etmesi nedeniyle temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

2)Şikayetçi vekilinin sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne ilişkin temyiz itirazı yönünden yapılan incelemede,

Eyleme ve yükletilen suça yönelik şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

3)Şikayetçi vekilinin sanık ... hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz itirazı yönünden yapılan incelemede,

Şikayete konu Bursa 19. İcra Müdürlüğü’nün 2012/3383 E. ve 2012/3384 E. sayılı her iki icra dosyasında da borçlu şirkete gönderilen ödeme emirlerinin 31.08.2012 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, takip kesinleşmeden 30.07.2012 tarihinde şikayette bulunulduğunun anlaşılması karşısında, suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

1)02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2)Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 09/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3871, Karar No: 2025/4212, Tarih: 19.03.2025

**7. Ceza Dairesi         2023/3871 E.  ,  2025/4212 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/263 E., 2021/1069 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Karasu 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.11.2021 tarihli kararının sanık müdafi tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Sanık hakkında orman alanından işgal-faydalanma ve ağaç kesme suçları yönünden açılan kamu davalarında, her iki suçtan sanığın mahkûmiyetine karar verildiği ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname’de, sanık hakkındaki ağaç kesme suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne ilişkin sanık müdafiin temyizi yönünden herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşılmakla, bu hususta ek Tebliğname düzenlenmesi için dava dosyasının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6139, Karar No: 2016/7536, Tarih: 30.03.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/6139 E.  ,  2016/7536 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, İş sözleşmesinin haksız nedenle işverence feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve yıllık izin ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan tüm deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.