muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4449, Karar No: 2018/8905, Tarih: 24.09.2018

.....

1-)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı- davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Mahkemece, karar başlığında, birleşen dava tarihi olarak 23.10.2014 yerine 23.10.2015 belirtilmiş ise de bunun maddi hataya müstenit olduğu anlaşıldığından; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438/7 maddesi hükmü gereğidir.

3-) Karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.'nin 9. maddesi uyarınca hükmedilen nafakanın(ya da artırım davalarında hükmedilen artış miktarının ) bir yıllık tutarı üzerinden Tarifenin 3.kısmı uyarınca hesaplanacak miktarın tamamına avukatlık ücreti olarak hükmolunacağı, bu miktarın Tarifenin 2. kısmının 2. bölümünde davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenmiş bulunan ücretten az olamayacağı düzenlenmesi yer almaktadır.

Mahkemece; yargılamada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı yararına yukarıdaki madde hükmü uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmemiş olması doğru görülmemiştir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HUMK 436/2 maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle davalı-davacı vekilinin sair sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle, karar başlığında 23.10.2015 tarihinin çıkartılarak yerine 23.10.2014 yazılmasına, üçüncü bentte açıklanan nedenlerle, temyiz olunan hükmün 2.fıkrasından sonra gelmek üzere “ Davalı-davacı, davada vekille temsil olunduğundan, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 9. maddesine göre belirlenen 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine” ifadesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2014/6944, Karar No: 2015/3598, Tarih: 23.06.2015

**15. Hukuk Dairesi         2014/6944 E.  ,  2015/3598 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Keşan 2. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :30.01.2014

Numarası :2012/87-2014/23

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ise de miktar itibariyle duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı iş nedeniyle alacağının tahsili amacıyla yürütülen icra takibine itirazın iptâli davasıdır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Davacı şirket vekili, davacı müvekkiline ait binanın dış cephe kaplama işinin davalıya verildiğini ve davalının işi yapıp teslim ettiğini ve davacının da bedeli davalıya ödediğini eksik imalât ve kötü işçilik nedeniyle dış cephenin kullanılmaz hale geldiğini, zararın Keşan Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nin 2011/98 D. iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini ve zararın tahsili amacıyla Keşan İcra Müdürlüğü'nün 2012/243 Esas sayılı icra dosyası ile takibe geçtiğini, davalı borçlu şirketin haksız ve yersiz şekilde takibe itiraz ettiğini iddia ederek itirazın iptâlini ve %40'dan aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiş, davalı yüklenici ise, müvekkilinin dava konusu işleri yapmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne ve icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, verilen karar davalı vekilince süresinde temyiz edilmiştir.

Keşan İcra Müdürlüğü'nün 2012/243 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı davacı tarafından borçlu davalı aleyhine 5.832,00 TL asıl alacak üzerinden ilâmsız takip yapıldığı, ödeme emrinin borçluya 19.01.2012 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlu davalının 20.01.2012 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu ve 1 yıllık yasal süresi içerisinde itirazın iptâli davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Keşan İcra Müdürlüğü'nün 2012/243 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı davacı tarafından borçlu davalı aleyhine 5.832,00 TL asıl alacak üzerinden ilâmsız takip yapıldığı, ödeme emrinin borçluya 19.01.2012 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlu davalının 20.01.2012 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu ve 1 yıllık yasal süresi içerisinde itirazın iptâli davasının açıldığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Somut olayda davacı, davalı ile aralarında sözlü eser sözleşmesi kurulduğunu iddia etmekte, davalı ise davacı ile aralarında sözleşme ilişkisinin kurulmadığını savunmaktadır. O halde, davacı akdî ilişkiyi kanıtlamak zorundadır. Davacı taraf, davalının kendisine ait binanın dış cephe tadilât işini üstlenerek yaptığını ve ayıplı imalât nedeniyle zarara uğradığını iddia etmekte olduğundan iddiasını, müddeabihin miktarına göre 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi hükmü gereği senetle ispat etmek zorundadır. Taraflar arasında akdî ilişkinin kurulduğunu ispat açısından HMK'nın 202. maddesinde ifadesini bulan yazılı delil başlangıcı niteliğindeki bir belgeye dayanılmadığı gibi, aynı Kanunun 200/2. maddesi gereğince tanık dinlenmesine karşı tarafın açık muvafakati de bulunmadığından tanık deliline dayanılamaz. Hemen belirtmek gerekir ki somut olayda mahkemenin delil tespitine davalının itiraz etmemesini yazılı delil başlangıcı olarak kabul etmesi doğru olmamıştır. Zira, yazılı delil başlangıcı 6100 sayılı HMK'nın 202/2. maddesinde düzenlenmiş olup, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, sözkonusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belge olarak tanımlanmaktadır. Bir belgenin yazılı delil başlangıcı sayılabilmesi için 3 şartın birarada bulunması gereklidir. Bunlar; 1)Yazılı bir belge bulunmalıdır. 2)Bu yazılı belgenin aleyhine ileri sürülen taraftan sadır olması gerekir. 3)Bu yazılı belge, varlığı iddia edilen hukuki işlemi tam olarak ispata yeterli olmamakla beraber, o hukuki işlemin varlığına delalet etmeli, bir başka deyişle o hukuki işlemi muhtemel göstermelidir. Bu üç şartı birlikte taşıyan belge delil başlangıcı niteliğinde sayılmalıdır. Bundan başka bu üç şartı birlikte taşımayan bir belgenin delil başlangıcı kabul edilmesi mümkün değildir. Bu açıklamalar ışığında somut olayda davalı ya da temsilcisi tarafından verilen ya da gönderilen bir belge niteliğinde bulunmayan delil tespitine davalının itiraz etmemesinin yazılı delil başlangıcı sayılması hukuken mümkün değildir.

Tüm bu nedenlerle; davacı ile davalı arasında akdî ilişkinin varlığı usulünce kanıtlanamamış olup, HMK'nın 200. maddesi hükümlerine aykırı olarak dinlenen davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilmek suretiyle akdî ilişkinin kurulduğu kabul edilerek, davalının sorumluluğuna hükmetmek doğru olmamıştır. Ne var ki davacı taraf dava dilekçesinde ve 27.08.2012 tarihli delil dilekçesinin 4. bendinde açıkça yemin deliline dayanmış olup, davacının bu delilinin de toplanması ve bundan sonra delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

O halde, mahkemece yapılacak iş; davacı tarafın açıkça yemin deliline dayanmış olması nedeniyle, dayanılan bu delilin değerlendirilmesi, davacı tarafından davalı tarafa yemin teklif edilmesi halinde 6100 sayılı HMK'nın 225. ve devamı maddelerine uygun şekilde yemin delilinin de toplanması, akdî ilişkinin varlığı konusu açıklığa kavuştuktan sonra hüküm kurmaktan ibarettir. Açıkça dayanılan yemin delili toplanmadan verilen kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 23.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22278, Karar No: 2016/2070, Tarih: 16.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/22278 E.  ,  2016/2070 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, vergi borçlanmasını geçersiz sayan Kurum işleminin iptaline, ... sigortalısı olarak 2090 prim gününün tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, vergi borçlanmasını geçersiz sayan Kurum işleminin iptali ile ... sigortalısı olarak 2.090 prim gününün tespitini istemiştir.

Mahkemece; Kurum işleminin iptaline, davacının 2.090 prim gününün ...lu olarak tespitine dair verilen ilk karar Dairemizin 23.06.2015 Tarih ve 2014/19721 E, 2015/14452 K sayılı kararı ile; mahkemece hüküm fıkrasında davacının 2.090 prim günü ...lu olduğunun tespitine karar verilmişse de; bu sürenin hangi tarihler arasına karşılık geldiğinin belirlenmediği, davacıya hangi tarihler arasındaki vergi borçlanmasının geçerli sayılmasını talep ettiği ve 2.090 günün hangi tarihler arasına karşılık geldiği açıklattırılarak karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, bozma kararına uyan mahkemece; davacı vekilinin beyanı alınmış ve beyan doğrultusunda davacının 20.04.1982 – 04.10.2000 tarihleri arasında 2.090 prim günü ...lu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının talebi üzerine davalı Kurum tarafından davacıya; 1. basamak üzerinden tescilinin yapıldığının, 20.04.1982 – 04.10.2000 tarihleri arasındaki 2.090 gün için yaptığı vergi borçlanması gereğince 2.628.862.12 TL ödemesi gerektiğinin bildirildiği, yazının davacıya 30.03.2005 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 05.04.2005 tarihinde 2.630,00 TL ödediği, ancak daha sonra davalı Kurum tarafından 2012 yılında davacıya; ödeme yaptığı tarihte yürürlükte olan gelir basamağından ödeme yapılması gerektiğinin, süresinde ödeme yapılmadığından borçlanmasının geçersiz olduğunun bildirildiği, davacının vergi borçlanmasının 01.04.1992 – 30.11.1993, 12.07.1996 – 01.01.1997 ve 01.02.1997 – 02.10.2000 tarihleri arasındaki 2.090 gün için kabul edildiği anlaşılmaktadır.

4956 sayılı Yasa'nın 47. maddesiyle 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 18. madde; “ Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49' uncu ve ek 15'inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” hükmünü haizdir.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece davacının beyanı gereğince 20.04.1982 – 04.10.2000 tarihleri arasında 2.090 prim günü 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmişse de; dosya kapsamından davalı Kurum tarafından 01.04.1992 – 30.11.1993, 12.07.1996 – 01.01.1997 ve 01.02.1997 – 02.10.2000 tarihleri arasındaki 2.090 günün vergi borçlanması için kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; davacı vekili tarafından beyan edilen sürenin tamamının 2.090 günden daha fazla bir süreyi kapsadığı göz ardı edilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; 4956 sayılı Yasa'nın 47. maddesiyle 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 18. madde gereğince, davacının ödeme yaptığı tarihte yürürlükte olan gelir basamağı esas alındığında yapılan ödemenin karşılık geldiği süreyi belirleyen bilirkişi raporu alarak varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2273, Karar No: 2021/4346, Tarih: 20.04.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/2273 E.  ,  2021/4346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE HUKUK (TİCARET)MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, davalı tarafından düzenlenen faturalar ile kendisinden haksız ve hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, sayaç okuma, perakende satış hizmet bedeli adı altında fazladan ücret tahsil edildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 2.100 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; dava tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan 6719 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişiklikler gözetildiğinde, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp- kaçak, dağıtım, iletim, sayaç okuma, perakende satış hizmet bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler içerdiği, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddeleri hükümleri gereğince anılan bedellerin iadesinin talep edilemeyeceği, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, konusuz kalan davcanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına (davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline, davacı lehine 4.080 TL maktu vekalet ücreti takdirine) karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, psh ve sayaç okuma bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemesince; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, psh ve sayaç okuma bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesi uyarınca; konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında olmamak kaydıyla nispi olarak belirlenir. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

Somut olayda; ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan tarife hükmü uyarınca, yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine dava değeri gözetilerek 2.100 TL vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken; 4.080 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılması ve ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370/2 maddesi hükmü gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin çıkarılarak yerine, “ Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan 2.100 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ifadesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 20/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9413, Karar No: 2015/7949, Tarih: 24.02.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/9413 E.  ,  2015/7949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin fazla çalışma ve hafta tatillerinde çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 23.6.2009 gün 2007/40862 E, 2009/17766 K).

Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre, günde yedibuçuk saat çalışılması gereken işlerde çalışan işçinin, yedibuçuk saati aşan çalışma süreleri ile yedibuçuk saatten az çalışılması gereken işler bakımından Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sözü edilen günlük çalışma sürelerini aşan çalışmalar, doğrudan fazla çalışma niteliğindedir. Sözü edilen çalışmalarda haftalık kırkbeş saat olan yasal sürenin aşılmamış olmasının önemi yoktur.

Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, İş Kanununun 41 inci maddesindeki, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Yasadaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir (Yargıtay 9.HD. 18.11.2008 gün 2007/32717 E, 2008/31210 K.).