muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17680, Karar No: 2015/14595, Tarih: 29.09.2015

Hukuk Genel Kurulu'nun 29.09.2004 gün ve 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem bir muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun men'i talep edilir.

Kaldı ki, Hukuk Genel Kurulu'nun 17.03.2010 gün ve 2010/3-119 E.-2010/159 K. sayılı ilamında da; bir sözleşmenin devamı sırasında taraflardan biri tarafından muaraza (çekişme) çıkarılması halinde de, diğer tarafın kendisine zarar verebilecek nitelikteki bu duruma son vermek, hukuki durumunu tereddüt içinde olmaktan kurtarmak için tespit davası açmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi feshedilmediğine ve görülmekte olan davada, davacı davalı abonenin davaya konu işlemle sözleşme ilişkisine yönelik bir muaraza yarattığını ileri sürdüğüne göre, mahkemece yapılması gereken iş; esasa girilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve taraflarca bildirilip toplanan diğer deliller çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi, Osmangazi Kaymakamlığı 2.Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın davalı abonenin başvurusuna dayanarak tesis ettiği davaya konu kararın, sözleşme hükümlerine ve mevzuata uygun olup olmadığının, dolayısıyla, ortada davalı abone tarafından haksız şekilde yaratılmış ve bu yüzden de önlenmesi gereken bir muaraza bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve ortaya çıkacak uygun hukuki sonuç çerçevesinde bir karar verilmesidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler göz ardı edilerek, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/33310, Karar No: 2013/21234, Tarih: 24.09.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/33310 E.  ,  2013/21234 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde, kolluk kuvvetlerine yapılan ihbarda, sanık ...'in Bozüyük-Bursa karayolu üzerinde bulunan Alpet Petrol İstasyonuna tarihi eser getirerek satacağının bildirilmesi üzerine, aynı tarihte ihbarda belirtilen petrol istasyonuna intikal eden güvenlik güçlerinin, istasyonun lokanta kısmında oturan sanık ...’in üzerinde yaptıkları arama neticesinde 5 adet sikke ve 1 adet bakır levha ele geçirdikleri, sanığın söz konusu varlıkları 3-4 ay önce İnegöl İlçesi, Hocaköy yolu üzerinde bulunan bir tarlada siyah bir poşet içerisinde bulduğunu ve işsiz olduğundan bu eserleri satarak para kazanmak istediğini beyan ettiği, tarafsız bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen rapor ve ek raporda, suça konu 1 adet bronz plakanın sahte olup 2863 sayılı Kanun kapsamına girmediğinin, 5 adet sikkenin ise anılan Kanun kapsamına girmekle birlikte zamanla çeşitli nedenlerden dolayı bozulmuş yıpranmış ve kültürel değerini yitirmiş bulunduklarının, bu nedenle tescil ve tasnif dışı olduklarının tespit edildiği anlaşılmakla,

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sanıktan ele geçirilen toplam 5 adet sikkenin 2863 sayılı Kanun kapsamında, ancak tasnif ve tescil dışı olduğunun belirtildiği, bir eserin hem 2863 sayılı Kanun kapsamında, hem de tasnif ve tescil dışı olmasının mümkün olmadığı gözetilmeksizin, mahkemece kendi içinde çelişkiler içeren rapora itibarla sanık hakkında beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 24/09/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11490, Karar No: 2013/11148, Tarih: 21.11.2013

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2013/11490 E.  ,  2013/11148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Karaotlak Köyü çalışma alanında bulunan dava konusu taşınmaz ne sebeple tespit harici bırakıldığı belirtilmeksizin tespit harici bırakılmıştır. Taşınmaz 13.1.1999 tarihinde 492 parsel numarası verilerek 1.921.607,85 metrekare yüzölçümlü olarak idari yoldan Hazine adına tescil edilmiştir. Davacı ..., imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda 6100 sayılı HMK’nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış; Mahkemece de davacı tarafın, 07.06.2012 tarihli celsede gider avansını yatırması için kendisine tanınan 2 haftalık kesin süre zarfında gider avansını yatırmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükten kaldıran 6100 sayılı HMK 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 448. maddesine göre, kanun hükümleri tamamlanmış işleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Aynı Yasa'nın 120. maddesine göre ise davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.12.2012 tarih ve 2012/9-1170 Esas, 2012/1172 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi, gerek 6100 sayılı HMK'nın 120. maddesi, gerekseHMK Uygulama Yönetmeliğinin 45. maddesindeki düzenlemelere göre tarifede sayılan gider avanslarının dava dilekçesi ile davanın açılması sırasında mahkeme veznesine yatırılması gereken gider olması nedeni ile, dilekçeler aşamasının tamamlanıp bulunması ve HMK'nın 448. maddesinin açık hükmü karşısında, dava dilekçesinde tanık ve bilirkişi deliline dayanmış olan davacı yönünden HMK'nın 120. maddesinin uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle, 1.10.2011 tarihinden önceki dönemde açılan bu dava için yapılacak masraflar nedeniyle istenilecek giderlerin delil avansı olarak kabul edilip, HMK'nın 324. maddesi uygulanmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekir. Öte yandan kabule göre de Mahkemece; 9 numaralı celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilmiş, aynı celse verilen ara karar ile davacı vekilinin yokluğunda davacı tarafa keşif giderlerinin yatırılması için 2 haftalık süre verilerek yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddedileceği hususunun da ihtarına karar verilmiştir. Ancak ara karar davacı vekiline tebliğ edilmemiştir. 10 nolu celsede yine davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilmiş, 11 nolu celseye davacı vekili katıldığı halde kendisine ihtarat yapılmaksızın davanın usulden reddine karar verilmiş olması da isabetsiz olup,temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9528, Karar No: 2024/10861, Tarih: 09.09.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/9528 E.  ,  2024/10861 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/140 E., 2024/178 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesindeki taban ücret uygulaması sebebiyle davacının bireysel iş sözleşmesinde belirlenen ücretinin, asgari ücretle olan bağının 01.01.2021 tarihi itibarıyla kesildiği görülmekle; somut davadaki ücret tespitinin ileriye yönelik bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından kabul edilen ve davalı tarafça temyize konu edilen miktar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, karar tarihi itibarıyla ilk derece mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL'nin altında kaldığından; 6100 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4605, Karar No: 2020/10696, Tarih: 02.12.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/4605 E.  ,  2020/10696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın davalı ... yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, diğerleri yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, bir kısım davalılar vekili ile davalı asil ... tarafından verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, bir kısım davalılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

1-)Dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, emsal alınan taşınmazın satışına ilişkin akit tablosu Tapu Müdürlüğünden istenilip, somut emsal taşınmazın 2014 yılında Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas m² değerleri ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Müdürlüğünden getirtilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazın ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi oldukları ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, alınacak cevaplara göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden hüküm kurulduğundan alınan rapor inandırıcı görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

3-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesinin; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline ilişkin kararı nazara alınarak hükmün kurulması,

Gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle bir kısım davalı vekili ve davalı ...’nın temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, temyiz eden davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 02/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7799, Karar No: 2020/838, Tarih: 19.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/7799 E.  ,  2020/838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine ve davacılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; varis olarak kendi adlarına ... ili, ... ilçesi 6104 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tam maliki iken ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/134 E.-2006/341 K. (2007/262 E. 2007/35 K.) sayılı mahkeme kararı ile taşınmazın bir kısmının tescil harici bırakıldığını, davaların Hazine tarafından açıldığını ve 07/08/2008 tarihinde kesinleştiğini, taşınmazın tapu sicilinin özel mülkiyete konu yermiş gibi tescili sağlandığı ve güvenilen tapu sicil kaydı ile mülkiyet nakillerine sebebiyet verilerek, mülkiyet sahibi olduklarını, daha sonra Hazinenin tapu iptali davası açarak tapu kaydının iptaline sebep olması nedeniyle mülkiyet haklarının sona erdirildiğini, zarara uğramaları nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.- TL'nin zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacılar vekili 28/05/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde belirtilen tazminat miktarını 319.160,00.- TL artırarak toplam 329.160,00.- TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile; 329.160,00.- TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle Dairenin 08/12/2016 gün 2015/12484 -2016/11879 E.-K. sayılı kararı ile “...Somut olayda, davacılar vekili dava dilekçesinde 10.000.-TL tazminat talep etmiş, 28/05/2015 tarihli dilekçe ile;tazminat talebini 329.160,00 -TL’ye arttırmış ise de; ıslah harcını ve dava dilekçesinde belirtilen değer üzerinden nisbi harcı yatırmamıştır. Buna göre mahkemece, ıslah harcını ve dava dilekçesinde belirtilen değerin nisbi harcını tamamlamak üzere davacılara süre ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken harcı yatırılmayan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.” denilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş, ıslah harcı ve başlangıçtaki dava değeri üzerinden nisbi peşin harç davacılarca ödenmiş ve yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile 329.160,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından esasa ilişkin olarak davacılar vekili tarafından ise harç yönünden temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş, ıslah harcı ve başlangıçtaki dava değeri üzerinden nisbi peşin harç davacılarca ödenmiş ve yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile 329.160,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından esasa ilişkin olarak davacılar vekili tarafından ise harç yönünden temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini isteğine ilişkindir.

Tazminat isteğine dayanak ... ilçesi ... mahallesi 6104 ada 1 parsel sayılı 510 m² yüzölçümündeki taşınmaz, 01/02/1990 tarihinde imar uygulaması sonucu tapuda arsa vasfıyla davacılar murisi adına kayıtlı iken 22/06/1990 tarihinde intikalle davacılar ve dava dışı mirasçılar adına, 18/03/2014 tarihinde de intikalle davacılar adına verasette iştirak hükümleri gereğince tescil edilmiş olup Hazine tarafından açılan tapu iptal ve tescil istemli dava nedeniyle ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/262 E. - 2007/350 K. sayılı kararı ile taşınmazın 104 m2'lik kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması nedeniyle tapusunun iptaline ve terkinine karar verilmiş, verilen bu karar Yargıtay denetiminden geçerek 06/05/2008 tarihinde kesinleşmiştir. Eldeki dosyada davacılar davasını 04/12/2014 tarihinde açmıştır.

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin bütün zararlarından Devlet sorumludur. Tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar; tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse, aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2003 gün ve 2003/19-152 E. - 2003/125 K.; 29.09.2010 gün ve 2010/14-386 E. - 2010/427 K.; 15.12.2010 gün ve 2010/13-618 E. - 2010/668 K. sayılı kararı). Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerlendirme tarihine göre belirlenecek olup, bu tarih ise zararın meydana geldiği tarihtir. 4721 sayılı TMK’nın 705/2. maddesi uyarınca tapu iptali ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin zararı oluşacaktır. Zararın meydana geldiği tarihe göre de tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değeri belirlenmelidir. Değerlendirme tarihi itibariyle taşınmazın niteliği arazi ise net gelir metodu yöntemi ile, arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

Bakanlar Kurulunun Yargıtay tarafından benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, belediye veya mücavir alan sınırları içinde kalan taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı imar planı ile iskan sahası olarak ayrılmış olması esastır. Aynı karar uyarınca imar planında yer almayan bir taşınmazın, arsa sayılabilmesi için değerlendirme tarihi itibariyle, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (Belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanması ve meskun yerler arasında yer alması gerekir.

Taşınmaz değerlendirme tarihi itibariyle belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3 E. - 1998/1 K. sayılı kararı uyarınca, bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, belediye merkezine uzaklığı, kullanım biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları da değerlendirilmek üzere araştırılmalıdır.

Bu hususlar belediye başkanlığından ve su ve elektrik idarelerinden ve diğer ilgili merciilerden sorulup alınacak cevap yazılarına göre taşınmazın değerlendirme tarihinde (tapu iptali ve tescil davalarının kesinleştiği tarihte) arsa niteliğinde olup olmadığı saptanmalıdır.

Mahkemece taşınmazın arsa olarak belirlenmesi halinde, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak, taşınmazdan DOP payının düşülmesinin gerekip gerekmediği belirtilmek, üzerinde bina var ise Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle gerçek zararın belirlenmesi gerektiğinden, taraflara, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgeden bulunamaması halinde yakın bölgelerden ve değerlendirme tarihinden önce ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer nitelikli ve yüzölçümlü satışları bildirmeleri için olanak tanınması, gerekli görülürse re'sen emsal getirtme yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi

için konunun uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılarak