muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18672, Karar No: 2015/26119, Tarih: 01.10.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/18672 E.  ,  2015/26119 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 09/04/2015

NUMARASI : 2014/1742-2015/756

DAVA : Davacı, fazla çalışma, yıllık izin ile şua izni ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde radyoloji hizmetini veren alt işveren (taşeron) şirketlerde çalıştığını, iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, çalıştığı sürede Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamnamenin 21. maddesine göre sürede fazla çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ve ücretlerinin ödenmediğini şua izinlerinin kullandırılmadığını, ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti ve şua izni ücretinin faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah ederek artırmıştır.

Davalı vekili, talep edilen hakların zamanaşımına uğradığını, davacının çalıştığı şirket ile kurum arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, kurumun ihale makamı olduğunu, alacaklardan sorumlu tutulamayacağını, izinlerinin kullandırıldığını, fazla çalışması bulunmadığını, mesai saati çizelgesinde belirtildiği şekilde beş saat çalıştırıldığını, şua iznine hakkı olmadığını ileri sürerek açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun ile 06.05.1939 tarihli 42013 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname uyarınca fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

2-Davacı işçinin 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun ile 06.05.1939 tarihli 42013 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname uyarınca fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Dosya içeriğinden, ilk kararın, “...nöbet tarihlerinden sonra izin kullanıldığı ancak ne kadar kullanıldığının bilinmediği ortak tanık tarafından beyan edilmiş olup, kullanılan bu izin süresi tesbit edilerek sonucuna göre fazla çalışma ücreti alacağının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.” gerekçesiyle bozulduğu, mahkemece ortak şahitlerin tekrar dinlendiği, şahitlerin nöbet sonrası izin kullanıldığını, bu iznin şua izni olmadığını beyan ettikleri, mahkemece verilen ikinci kararın ise, “...Mahkemece, nöbet sonrası kullanılan iznin şua izni olmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bozma ilamında, nöbet tarihlerinden sonra izin kullanıldığı ancak ne kadar kullanıldığının bilinmediği ortak şahit tarafından beyan edilmiş olup, kullanılan bu izin süresi tesbit edilerek sonucuna göre fazla çalışma ücreti alacağının belirlenmesi gerektiği belirtildiğinden, nöbet sonrası ne kadar izin kullanıldığı gerektiğinde davacı asilden sorularak tesbit edilerek, haftalık çalışma süresinin ve yapılan fazla çalışma saatinin buna göre belirlenmesi gerekirken, hatalı yorum ile nöbet sonrası hiç izin kullanılmamış gibi belirlenen haftalık çalışma süresine göre fazla çalışma alacağının belirlenmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.” gerekçesiyle bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyularak, davacı asilin dinlendiği ve aynı kararın yeniden verildiği anlaşılmaktadır.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vesaire olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında onbeş saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle üç saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette oniki saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler yirmidört saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar sebebiyle dört saat ara dinlenme indirildiğinde yirmi saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması sebebiyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) dört saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise cumartesi ve pazar günü normal tatil olduğundan cuma ve cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır.

Mahkemece, belirtilen esaslar dikkate alınarak, davacının onaltı saat gece nöbetinden sonraki gün normal mesaisine devam etmesinin, hayatın olağan akışına aykırı olduğuda gözetilerek, nöbet günlerinden sonra izinli olduğu kabul edilerek, fazla çalışma ücretinin belirlenmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, 01.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/16537, Karar No: 2009/7018, Tarih: 03.06.2009

7. Ceza Dairesi 2006/16537 E., 2009/7018 K.

**7. Ceza Dairesi 2006/16537 E., 2009/7018 K.**

**- YURDA KAÇAK EŞYA SOKMAK**- 4926 S. KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU(MÜLGA) [ Madde 13 ]

- 5607 S. KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU [ Madde 6 ]

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın dava konusu eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmadan yurda getirdiği gerekçesiyle kamu davası açılmış olup, tüm dosya içeriğine göre sanığın belirlenen gümrük kapısından yolcu olarak yurda giriş yaptığı, ele geçen ve yolcu beraberi statüsünde getirilen eşyanın ticari mahiyette bulunmadığı ve ithalinin yasak olmadığı saptanmıştır.

Fiil ve karar tarihlerinde yürürlükte bulunan 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 13. maddesi;

"Yolcuların, gümrük mevzuatına göre zati ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup, beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde veya eşyası arasında çıkan ya da başkasına ait olduğu halde kendi zati eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın vergisine ek olarak bir kat para cezası uygulanır ve eşya sahibine teslim edilir.

Yolcuların yanlarında veya kaplarında bulunan ve yukarıdaki fıkra dışında kalan mahiyet ve miktarda olan eşya ile gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş halde bulunan eşyaya ilişkin vergiler tahsil olunmakla birlikte, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar da para cezası alınarak eşya, sahibine teslim edilir.

Yolcuların beraberinde getirilen ticari mahiyet ve miktarda olan eşya için ithali lisansa, şarta veya izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veyahut belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olan eşya hakkında 4. maddenin (d) bendi hükümleri uygulanır.

Türkiye'ye giren veya Türkiye'den çıkan yolcuların üzerlerinde veya eşyaları arasında yasak eşya bulunması halinde, 4. maddenin (b) bendinde belirtilen cezalar uygulanır."

Hükümden sonra yürürlüğe giren 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 6. maddesi;

"Yolcuların, gümrük mevzuatına göre zati ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup, beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da başkasına ait olduğu halde kendi zati eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri, gümrük idarelerince iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.

Söz konusu eşyanın gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş olarak bulunması durumunda, gümrük idarelerince eşyanın gümrük vergileri üç kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.

Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen eşya, gümrük vergileri ödenmediği takdirde, gümrüğe terkedilmiş sayılır.

Yolcuların, beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan eşyanın ticari mahiyette veya ithali veya ihracının yasak olması halinde 3. madde hükümleri uygulanır."

Hükümlerini içermektedir.

Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen eşya, gümrük vergileri ödenmediği takdirde, gümrüğe terkedilmiş sayılır.

Yolcuların, beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan eşyanın ticari mahiyette veya ithali veya ihracının yasak olması halinde 3. madde hükümleri uygulanır."

Hükümlerini içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler karşısında somut olay irdelendiğinde;

Fiil tarihi İtibariyle eylemin, 4926 sayılı Yasa'nın 13. maddesi uyarınca eşyanın vergisine ek olarak para cezasını gerektirmesine karşın, ele geçen eşyanın ticari mahiyette bulunmadığı ve ithalinin yasak olmadığı gözetildiğinde, 5607 sayılı Yasa'nın 6. maddesi gereğince gümrük idarelerince gümrük vergilerinin alınmasını gerektirir yaptırıma dönüştüğü sonucuna varılmaktadır.

Bu açıklamaların ışığı altında 5607 sayılı Yasa'daki düzenlemenin sanık yararına bulunması nedeniyle, 5237 sayılı TCK'nın 7. maddesi gözetilerek bir karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz İtirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanığın BERAATIN E, dava konusu eşya yönüyle 5607 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ve gümrük mevzuatı çerçevesinde İşlemlerin gümrük idaresince yerine getirilmesine, 03.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2752, Karar No: 2012/5627, Tarih: 14.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/2752 E.  ,  2012/5627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARASU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/11/2011

Yanlar arasında görülen tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle kaydının terkinine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği iddiasına dayalı tazminat isteğine ilişkindir.

Davalı H., B.Y.’nın 60. maddesi uyarınca 1 ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini tapunun yolsuz biçimde oluştuğunu, tapusu iptal edilen bölümün tescil dışı bırakıldığını, davacının bayiine (satıcısına) karşı dava açması gerektiğini, H.ye husumet yöneltilemeyeceğini, kıyıların özel mülkiyete konu teşkil  etmediğini, Anayasanın 43, Tapu Kanununun 33, Kadastro Kanununun 16.maddelerine göre tapunun iptalinde kamu yararı bulunduğunu H.ye kusur izafe edilemeyeceğini bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İddianın içeriğine ve ileriye sürülüş biçimine göre davada  mülkiyet hakkının yitirilmesi nedeniyle  bedel istendiği açıktır.

Bilindiği ve 28.11.1997 gün 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da ifade edildiği üzere kıyılar, doğal nitelikleri itibarıyla özel mülkiyete konu olamayacak yerlerdendir. Kıyılar, herhangi bir tahsis işlemine gerek olmaksızın doğrudan doğruya herkesin serbestçe yararlanmasına sunulmuş sahipsiz kamu mallarıdır.

Bunun sonucu olarak da, kıyıların zamanaşımı yolu ile kazanılması,  tapu sicili hükümlerine bağlı tutulması, haczedilmesi mümkün değildir. Kıyılar, bu özelliklerinden dolayı Anayasanın 43.maddesinde  ayrı bir bölümde düzenlenmiş ve bu düzenlemede yukarıda sayılan nitelikler vurgulanmıştır.

Öte yandan, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla  iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa md. 35/1 AİHS ek protokol 1-1) Türk Medeni Kanununun 683.maddesinde de  bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde  o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebileceği hüküm altına alınmıştır. Bütün bunların yanında mülkiyet hakkı kamu yararının   bulunduğu   hallerde   sınırlandırılabilir   ya   da   tamamen   kaldırılabilir.   Ancak   bu

sınırlandırma ya da kaldırma  gerçekleştirilirken T.C. Anayasasının 90/5.maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan AİHS hükümleri gereğince AİHM tarafından oluşturulan 30.05.2006 tarih ve 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere “…bir kişiyi mülkünden  yoksun bırakan bir önlemin…” “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği…”  bu  önlem  alınırken  “  başvurulan yollar  ve   gerçekleştirilmesi   amaçlanan hedef  arasında   makul  bir  denge olması  gerektiği...” kişinin “ ... kişisel  ve  haddinden  fazla   yük  taşıma  zorunda  kalması  halinde   gerekli  dengenin  kurulamayacağı  açıktır. Bir  başka  ifadeyle  kamu  yararı  ile  mülkiyet  hakkından  kısmen veya  tamamen  yoksun  bırakılan  kişinin  menfeatı  arasında makul, kabul  edilebilir, hak ve  adalet  dengesini sağlayacak bir oranın   kurulması  asıldır.

Bu   arada  üzerinde durulması gereken   konulardan  biri  de;  çekişme  yaratılan tapu   kaydına  bağlanan ve böylece kişi  adına mülkiyet  hakkı oluşturulan kıyı  kapsamındaki  yere  ait tapunun  niteliğinin  belirlenmesidir.

Devlet tarafından  verilen  doğru esasa  ve geçerli  kayda  dayalı  iptali  sağlanan  mülkiyet hakkına değer  verileceği  kuşkusuzdur. Böyle  bir  yer  kıyı  kapsamında   kalmakla, özel mülkiyet kapsamından çıkarılarak  kamu  malı  niteliğini kazanmakla  birlikte, kişinin  ya  da  kişilerin  söz   konusu   tapuya   dayalı  hakkının  yukarda   ifade  edildiği  gibi hukuki  güvenlik ilkesinin  sonucu  olarak korunması  gerektiği muhakkaktır. Aksi   düşünce  tarzının, devletin, verdiği tapunun geçersizliğini  ileri  sürerek, hiçbir  karşılık ödemeksizin  iptalini   istemesi, zamanında geçerli bir şekilde ve kayda dayalı olarak oluşturulan mülkiyet hakkı ile  bağdaşmayacağı  gibi, kamu vicdanını yaralaması yanında hukuk devleti ilkesini de zedeleyen  bir  tutum oluşturacaktır.

Tüm  bunların  yanında  4721  sayılı  Türk  Medeni  Kanununun “ sorumluluk” kenar  başlığını  taşıyan  1007.  maddesi “ tapu  sicilinin  tutulmasından doğan bütün   zararlardan devlet  sorumludur” hükmünü  içermektedir. Devletin  buradaki sorumluluğu kusursuz  sorumluluktur. Kusursuz  sorumluluk, tapu  siciline bağlı  çıkarların   ve  ayni  hakların  yanlış  tescil  sonucu  değişmesi ya da  yitirilmesi  ile  bu  haklardan   yoksun   kalınması  temeline  dayanır. Çünkü  sicillerin  doğru  tutulmasını  üstlenen  ve  taahüt eden  devlet, gerçeğe  aykırı  ve  dayanaksız   kayıtlardan  doğan  zararları  da  ödemekle   yükümlüdür. Bu  itibarla  kadastro  görevlilerinin  dayanaksız  ya da  gerçek   duruma  uymayan  kayıtlar  düzenlemeleri  ve taşınmazın niteliğinde yanlışlık  yapmalarını da aynı kapsamda  düşünmek  gerekir. Zira  tapu   işlemleri kadastro  tespiti  işlemlerinden  başlıyarak  birbirini   takip  eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamalarındaki kadastro işlemleri ile tapu   işlemlerinin  bir  bütün   oluşturduğu  kuşkusuzdur.

Somut olaya  gelince; çekişmeli  3356 sayılı  parselin H. tarafından Karasu Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1988/250  esas  sayılı  dava  sonunda,  taşınmazın  1125 m²'lik  bölümünün  kıyı  kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptaline ilişkin kararın 1994 yılında kesinleştiği, taşınmazın hükmen 21.09.1990 tarihinde davacı adına tescil edilmiş olduğu, taşınmaz davacı  adına kayıtlı iken yukarıda sözü edilen ilam 25.3.2008 tarihinde infaz edilerek 1125 m²'lik bölümünün davacının tapusundan terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, davalı H. zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de, terkin tarihine kadar davacının tapu maliki olması, bir kimsenin kendi adına kayıtlı taşınmaz bedeli için dava açmasına olanak bulunmaması ve zararın terkinle gerçekleştiği gözetildiğinde, zamanaşımının tapunun terkin tarihinden itibaren başlatılması gerektiği açık olup, terkin tarihi olan  25.3.2008 ile dava tarihi gözetildiğinde zamanaşımının geçmediği açıktır.

Öte yandan, özel mülkiyete konu teşkil etmeyecek nitelikteki taşınmazın kadastro ekibinin hatalı işlemi sonucu kişi adına tescil edilmesi işlemi, Devletin resmi görevlileri tarafından yapılmış olup, daha sonra kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle yine H. tarafından açılan dava sonucu tapunun iptalinin sağlanması kusurlu bir davranış olduğu gibi, H.nin 1994 yılında kesinleşen ilamı uzun yıllar infaz ettirmemekle kusurlu davrandığı da tartışmasızdır.

Tüm bu açıklamalar ışığında olaya bakıldığında; mülkiyet hakkı elinden alınan kimseye bir bedel ödenmesi gerektiği tartışmasız olup, davacının zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca kendi âkidine müracaat etme olanağına sahip olması, haksız eylemi nedeniyle ya da kusursuz sorumluluktan ötürü H.'ye karşı dava açmasını engellemeyeceği  gibi  Anayasanın  129. maddesinin  dördüncü  fıkrasında  yer   alan   memurlar  ve  diğer  kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat   davalarının, kendilerini  rücu  edilmek  kaydıyla  ancak  Devlete  karşı  açılabildiği  şeklindeki  hüküm gözetildiğinde, iş  bu davanın müstakil olarak H.'ye  karşı  açılması mümkün olduğu gibi, taşınmazı satan kişilere karşı da açılması mümkündür. Hatta, davacı dilerse her ikisine birden de dava açabilir.

Dolayısı ile H.ye karşı açalan dava sonucunda bedele hükmedilmiş olması kural olarak doğrudur. Ancak mahkemece bedelin belirlenmesi bakımından yapılan incelemenin hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Dolayısı ile H.ye karşı açalan dava sonucunda bedele hükmedilmiş olması kural olarak doğrudur. Ancak mahkemece bedelin belirlenmesi bakımından yapılan incelemenin hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki; Davanın konusu olan bir taşınmazın değeri belirlenirken; cins ve nev'i, yüzölçümü, değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurları, varsa imar durumu vergi beyanı, resmi kurumlarca yapılmış değer takdirleri, arazilerde taşınmaz malın mevki ve koşullarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getirebileceği net gelir; arsa ise emsal satışlara göre olması gereken satış değeri, taşınmazda yapı var ise, resmi birim fiatları, maliyet hesapları ve yıpranma payı ile bedelin saptanmasında etkili olacak diğer objektif ölçülerin gözönüne alınmasında zorunluluk vardır.

Bunun sonucu olarak, arsa niteliğindeki taşınmazın emsalinin üstün ve eksik yönleri belirlenip karşılaştırma yapılarak zeminine, resmi birim fiatları esas alınıp yıpranma payının düşülerek üzerindeki muhdesat durumuna göre değerinin saptanması; taşınmazın tarım arazisi olması halinde net gelir üzerinden bilimsel yollarla değerinin belirlenmesi; her iki halde de yıpranma payının varsa değer kaybının düşülmesi, emsalin zorunluluk olmadıkça yakın ve benzer bölge ve yüzölçümlü olması, bu konuda taraflara emsal gösterme olanağının tanınması; bu yönden mahkemece de re'sen araştırma yapılması, bilirkişi kurullarının açıklanan hususları irdelemeye, saptamaya ve değerlendirmeye yetkin, sıfat ve yeteneğe sahip uzman bilirkişilerden oluşturulması icap eder.

Esasları yukarıda gösterilen tespitler yapılırken çekişmeli taşınmazın niteliğinin diğer deyişle arsa veya arazi olduğunun 17.4.1998 tarih 1996/3 esas ve 1998/1 sayılı İnançları Birleştirme Kararı içeriği ve sonucu ile birlikte gözetilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur. Diğer yandan, Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararında değinildiği gibi, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı (1/1000 ölçekli) imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerlerde bulunması; imar planında yer almayan taşınmazın arsa sayılabilmesi için ise, belediye veya mücavir alan sınırları içinde ve belediye hizmetlerinden yararlanan meskun yerler arasında yer alması zorunluluğu da dikkate alınmalıdır.

Hal böyle olunca, yukardaki ilkeler uyarınca belirlenecek bedele hükmedilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

H.nin temyiz itirazları yerindedir; kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA,  14.05.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5532, Karar No: 2016/8106, Tarih: 16.06.2016

**8. Ceza Dairesi         2016/5532 E.  ,  2016/8106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz ve kıyı Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Katılan hazine temsilcisinin hakkı olmayan yere tecavüz ve kıyı kanununa muhalefet suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyizi üzerine yapılan incelemede;

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararları usul ve yasaya uygun bulunduğundan, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin (ONANMA- SINA),

2- CMK.nun 260/1. maddesi uyarınca imar kirliliğine neden olma suçundan zarar görme ihtimali bulunan şikayetçi belediye başkanlığı vekilinin 5271 sayılı CMK.nun 233. ve devamı maddeleri gereğince davaya katılmasına karar verilerek yapılan incelemede;

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, katılan ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükmün (ONANMASINA), 16.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.