muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/12656, Karar No: 2022/7671, Tarih: 14.04.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/12656 E.  ,  2022/7671 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5809 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5320 sayılı Yasanın 8. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle uygulanması zorunlu olan 1412 sayılı CMUK'nun 305. maddesi uyarınca "Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,” kesin olup, bu hükümler hakkında temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63/10. maddesinde yer alan “Bu Kanunun 56'ncı maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenler bin günden beş bin güne kadar; ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket ederek bu işi bizzat yapanlar elli günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK’nun 52/2. maddesindeki “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” hükmü birlikte dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanunun 63/10. maddesinde düzenlenen, sanığa atılı suçun üst sınırı 100 gün adli para cezası olup, TCK'nun 52/2. gereğince bir gün karşılığı da en üst sınır olan 100,00 TL üzerinden adli para cezasına hükmedilmesi halinde dahi sonuç cezanın 10.000,00 TL adli para cezasını geçmeyeceği, dolayısıyla bu suçtan verilen beraat hükümlerinin 1412 sayılı CMUK'nun 305/1-2. maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının altında kalacağı ve temyiz olanağının bulunmadığı cihetle, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz talebinin, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 14.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17901, Karar No: 2017/25681, Tarih: 22.11.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/17901 E.  ,  2017/25681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor, hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki;

1-Arsa niteliğindeki dava konusu ... mahallesi 871 ada 12 parsel sayılı taşınmaza emsal olarak mukayeseye esas alınan ... mahallesi 142 ada 25 parsel sayılı taşınmazın hükümet konağına 627 metre, belediyeye 327 metre, dava konusu taşınmazın ise hükümet konağına 1.415 metre, belediyeye 1.368 metre mesafede, merkeze daha uzak olduğu gibi; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen vergi değerlerine göre de dava konusu taşınmaz emsalden çok daha fazla değerli olduğu halde, dava konusu taşınmazın emsalden % 20 değerli kabul edilmesi nedeniyle rapor inandırıcı görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Tapu kaydında yer alan ipoteğin hükmedilen bedele yansıtılmaması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1355, Karar No: 2022/11674, Tarih: 06.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/1355 E.  ,  2022/11674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

1)Sanık ... hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine karşı sanığın temyizinin incelenmesinde;

Sanığın UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 27.03.2021 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2)Sanık ... hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında; sanık ... hakkında ise yalnızca 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine karşı sanıkların temyizinin incelenmesinde;

Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3780, Karar No: 2018/567, Tarih: 14.02.2018

**15. Hukuk Dairesi         2016/3780 E.  ,  2018/567 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup; mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 02.06.2006 tarihinden 2009 yılı mayıs ayına kadar yanında yaklaşık 15 işçi çalıştırarak davalının muhtelif işlerini taşeron olarak yaptığını, 40.000,00 TL alacağını sözlü olarak ve ihtarname çekmek suretiyle istendiğini, ancak biz ödemeleri köylün olan ... ... yaptık denmek suretiyle borcun ödenmediğini belirterek şimdilik 20.000,00 TL alacağın ahsiline karar verilmesini istemiş; davalı taraflar arasında taşeron iş sahibi ilişkisi bulunmadığını taşeron olarak işleri yürüten .. .. tüm ödemelerin yapıldığını, davacının da bu kişi emrinde çalıştığından işyerinde sigortalı gösterildiğini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece davacının 30.04.2005 tarihli celsede kendisinin taşeron olmayıp ustabaşı ve sigortalı işçi olduğunu beyan ettiği, davacının iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

4856 sayılı İş Kanunu 16. maddede, takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri düzenlenmiştir. Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen bu işçilerden birinin, takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir (16/1. madde). Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında takım sözleşmesinde belirlenen şartlarla bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır. Ancak, takım sözleşmesi hakkında Borçlar Kanununun 110. maddesi hükmü de uygulanır (16/3). Maddede belirtilen 110. maddenin TBK'daki karşılığı üçüncü kişi yararına sözleşme başlığını taşıyan 129. maddedir.

Dava tarihine göre uygulanması gereken 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 1. maddede İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarında iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir.

....

Dava tarihine göre uygulanması gereken 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 1. maddede İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarında iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir.

....

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacı dava dilekçesinde taşeron olduğundan sözederek eser sözleşmesine dayanmış ise de duruşmadaki beyanında taşeron olmayıp ustabaşı olduğunu beyan etmiş olup, mahkemece de bu beyan esas alınarak, taşeron olmadığı ve eser sözleşmesi ilişkisi bulunmadığı sonucu kabul edilerek davanın ispatlanmadığından reddine karar verilmiştir. Mahkemece de kurulan hükme gerekçe yapılan davalının taşeron olmayıp ustabaşı olduğu yönündeki beyanı karşısında, dayanılan ve hükme dayanak yapılan mahkemece esas alınan sözleşme, eser sözleşmesi olmayıp, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 16. maddesinde düzenlenen takım sözleşmesi niteliğindedir. O halde uyuşmazlık iş akdinden doğduğundan davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesi görevli olmayıp iş mahkemesi görevlidir. Sözleşmenin varlığı ve geçerliliği de ancak görevli mahkemece incelenip değerlendirilebilecektir. Bu durumda görevli olmayan mahkemeye açılan davanın; göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 115/2. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerekirken, davaya bakılarak esastan karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 14.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2020/3413, Karar No: 2020/5257, Tarih: 02.11.2020

**16. Ceza Dairesi         2020/3413 E.  ,  2020/5257 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Şanlıurfa 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2019 tarih

ve 2019/51 - 2019/585 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olmak

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62,63, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına

ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından, işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre sanığın çocuklarını örgütle iltisaklı okula göndermesinin örgütsel faaliyet olarak değerlendirlemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden, CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Şanlıurfa 6. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

... ... ... ... ... Başkan Üye Üye Üye Üye
Yargıtay — Esas No: 2014/19602, Karar No: 2015/7388, Tarih: 18.05.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/19602 E.  ,  2015/7388 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalının müvekkiline 100.000,00 USD borcunun olduğunu, davalının bu borcun teminatı olarak 50.000,00 USD bedelli 2 adet bono düzenleyerek verdiğini, ancak senetlerin bedellerini vadesinde ödemediğini, müvekkilinin dava konusu senetleri ilamsız icra takibine konu ettiğini, ancak takibin davalının haksız itirazı ile durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, senetlerin zamanaşımına uğraması nedeniyle takibe ve davaya konu edilemeyeceğini, ayrıca taraflar arasında gerçek bir hukuki ilişki veya alışveriş olmadığını, senetlerin davacının yaptıracağı kadastro çalışması işinin teminatı olarak verildiğini, ancak davacının taahhüt ettiği işleri yapmadığını savunarak reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; icra takibine ve davaya konu edilen senetler 01/01/2004 vade tarihli olup senetlerin kambiyo vasfını kaybettiği, delil başlangıcı mahiyetinde olduğu, bu nedenle alacaklı olduğunu iddia eden davacının davasını ispatla yükümlü olduğu, davacı vekili her ne kadar tanık deliline dayanmış ise de 23/09/2014 tarihli celsede mevcut toplanan deliller ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini beyan ettiği, davacının alacağın varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu senetler zamanaşımına uğradığından, davacı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını yitirmiş ise de zamanaşımına uğramış bonolar yazılı delil başlangıcı olup, alacaklı alacağını her tür delille ispat edebilir. Davacının mahkemeye sunduğu 07/01/2014 havale tarihli delil listesinde 2 adet tanık ismi bildirdiği ve açıkça imzalı beyanı ile tanık deliline dayanmaktan vazgeçtiğini bildirmediği gözetilerek davacı tanıkları mahkeme huzurunda dinlenilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2577, Karar No: 2018/9158, Tarih: 08.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/2577 E.  ,  2018/9158 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Dava, yersiz ödenen aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı misarcıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "davacının, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılık niteliğinin varlığı için asli ve zorunlu koşul, “kendi adına ve hesabına bağımsız (ve eylemli) çalışma” olgusu olup, meslek kuruluşu ve vergi dairesine kayıtlı olmak; anılan çalışmayı doğrulayan bir şekil şartından ibaret olduğu cihetle aksinin kanıtlanması olanaklıdır. Diğer bir anlatımla, mesleki faaliyete son verilmesi halinde, artık somut bir çalışmaya dayanmayan, soyut ve sadece evrak üzerindeki oda/vergi kaydına itibar edilerek kişiyi sigortalı saymak Kanunun amacına aykırı olacağı açıktır. Hâl böyle olunca, mahkemece, uyuşmazlık konusu 01.10.2002 - 31.12.2004 döneminde, gelir vergisi mükellefiyetine ilişkin kaydı, vergi dairesinden getirtilmek suretiyle terzilik faaliyetinin gerçek olup olmadığı, başka bir deyişle davacının kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıp çalışmadığı, böylece Kanunun 24 ve 25'inci maddelerinde düzenlenen sigortalı olma koşullarının devam edip etmediği üzerinde durularak, taraflardan bu yoldaki kanıtları sorulmalı , belediye, kaymakamlık gibi vs. kurum ve kuruluşlardaki işyeri kayıtları, diğer kayıt, belge veya makbuzlar ile benzer deliller getirtilmeli, 1479 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenen, “sosyal güvenliğin vazgeçilmez ve kaçınılamaz” kamusal yapısı gereği yöntemince ve re’sen araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" belirtilmiştir.

20.04.1982 - 30.11.1997 arası dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak 01.05.2006 yılında yaşlılık aylığı almaya başlayan davalının, yaşlılık aylığı 08.11.2010 tarihli Kurum işlemi ile 01.10.2002 - 31.12.2004 tarihleri arasında terzilik faaliyetinden dolayı vergiye kayıtlı olması ve tahsis talep tarihi itibari ile prim borcu bulunması nedeni ile iptal edilmiş, iş bu dava ile Kurum tarafından 01.05.2006 tarihinden itibaren davalıya ödenen aylıkların istirdadı talep edilmiş, Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı; 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesindeki; “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” düzenlemesi ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereği 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddeleridir.

1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılık niteliğinin varlığı için asli ve zorunlu koşul, “kendi adına ve hesabına bağımsız (ve eylemli) çalışma” olgusu olup, meslek kuruluşu ve vergi dairesine kayıtlı olmak; anılan çalışmayı doğrulayan bir şekil şartından ibaret olduğu cihetle aksinin kanıtlanması olanaklıdır. Diğer bir anlatımla, mesleki faaliyete son verilmesi halinde, artık somut bir çalışmaya dayanmayan, soyut ve sadece evrak üzerindeki oda/vergi kaydına itibar edilerek kişiyi sigortalı saymak Kanunun amacına aykırı olacağı açıktır.

Bu bağlamda, terzilik faaliyeti nedeniyle vergi kaydının bulunan 01.02.2002 - 31.12.2004 dönem yönünden 1479 sayılı Kanunun 26. maddesinde düzenlenen, “sosyal güvenliğin vazgeçilmez ve kaçınılamaz” kamusal yapısı gereği yöntemince ve re’sen araştırma yapılarak, davalıların murisinin, kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığının tespiti için, davalılara maddi delilleri olup olmadığı sorularak, varsa bunları mahkemeye sunmak üzere davalılara önel verilmeli, davalıların murisinin gerçekten kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının nasıl olduğu, davalıların murisinin işyerine ilişkin emniyet, zabıta, maliye, muhtarlık vs. marifetiyle araştırılmalı, vergi ve oda kaydında işyeri adresi olduğu belirtilen........ adresi veya vs. başka bir adreste faaliyette bulunduğu ise kayıtlı işyerinin ilk tesis tarihinden itibaren tapu kaydı celp edilerek uyuşmazlık konusu dönemde malik/maliklerinin kim olduğu tespit edilerek, beyanlarına başvurularak işyerinin kim ve kimler tarafından kiralandığı sorulmalı, ......... adresine ait uyuşmazlık konusu dönem yönünden elektrik ve su obonelikleri ve işyerlerine ilişkin işyeri açma ruhsatları celp edilerek, kimlere ait olduğu tespit edilmeli, davacının murisi bu adreste faaliyette bulunmadı ise uyuşmazlık konusu tarihte bu adreste kim ve kimlerin faaliyette bulunduğu emniyet, zabıta, maliye, muhtarlık vs. marifetiyle araştırılmalı, vergi kayıtlarına ilişkin işe başlama ve yoklama kayıtları celp edilerek incelenmeli, kendi nam ve hesabına çalışma olgusu hiç bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya konularak, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı mirasçıları vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalı mirasçılarına iadesine, 08/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.......
Yargıtay — Esas No: 2016/2289, Karar No: 2016/2857, Tarih: 08.03.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/2289 E.  ,  2016/2857 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada Samsun 2. Sulh Hukuk ve Vezirköprü Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün Samsun E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne hitaben yazdığı dilekçede cezaevine girmeden önceki adresini “... mah. ... ... Cad. No:... .../...” olarak belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Vezirköprü Sulh Hukuk Mahkemesince ise hükümlünün Ordu E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce alınan beyanında cezaevine girmeden önce “... Mahallesi ... Cad. No:... ... Kat Merkez/...” adresinde ikamet ettiğini belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Hükümlünün Ordu E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce alınan beyanından ve Vezirköprü İlçe Emniyet Müdürlüğünün 16.12.2015 tarihli yazısından cezaevine girmeden önce “... Mahallesi ... Cad. No:... ... Kat Merkez/...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 08.03.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.