muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2250, Karar No: 2024/3718, Tarih: 21.05.2024

Orman bilirkişi kurulunca, orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu, genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilmeli, keşifte getirtilen diğer belgeler de çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2 inci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor düzenlenlenmelidir.

Jeolog bilirkişisinden zemin incelemesi yaptırılarak dava konusu taşınmazın dere yatağı vasfında olup olmadığı, halen aktif ya da pasif dere yatağında kalıp kalmadığı, dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı ve derenin taşkın sahası kapsamında bulunup bulunmadığı hususlarında kot farkını da gösterir mahiyette rapor alınmalıdır.

Mahkemece yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasa'nın geçici 3 üncü maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

21.05.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18593, Karar No: 2015/31756, Tarih: 10.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/18593 E.  ,  2015/31756 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GEBZE 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/04/2014

NUMARASI : 2013/342-2014/354

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde 21.11.1997-01.08.2009 ve 01.04.2010-30.04.2012 tarihleri arasında çalıştığını, ilk çalışma döneminin tazminatları karşılığı dört adet bono verilerek feshedildiğini, ikinci çalışma döneminin ise işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, ikramiye, ücret, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının ilk çalışma döneminin ücretinin ödendiğini son çalışma döneminin ise iş akdini feshettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının ilk çalışma dönemine ilişkin bono verildiği ve bonoların ödeme aracı olduğunu, bonolara dayanan ilamsız icra takibi yapıldığından dava konusu edilemeyeceğini davacının ikinci çalışma dönemenin ise davalı tarafından iş akdinin haksız feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekinin tüm temyiz itirazları ile davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının ilk çalışma döneminin dava konusu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davacı, davalıya ait işyerinde 21.11.1997-01.082009 ve 01.04.2010-30.04.2012 tarihleri arasında çalıştığını, ilk çalışma döneminin tazminatları karşılığı dört adet bono verilerek feshedildiğini bono bedeli olarak 16.265,00 TL ödenmesi gerekirken 5.262,89TL ödeme yapıldığını bakiyesinin ödenmediğini, ikinci çalışma döneminin ise işverence haksız feshedildiğini ileri sürmüştür.

Davalı ilk çalışma dönemine ait tazminatların ödendiğini savunmuştur.

Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden davacının ilk çalışma dönemine ilişkin olarak dava işveren tarafından ilk çalışma döneminin tazminatları karşılığı dört adet bono verildiği ilk çalışma döneminin bu şekilde tasfiye edildiği, tazminat alacakları noktasında taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından işvereni aleyhine Gebze 3. İcra Dairesi'nin E: 2012/3276 sayılı icra takibi yapıldığı ve davalı vekili tarafından işyeri hakkında Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2011/506 sayılı ilamı ile iflasının ertelenmesine karar verildiğinden icra takibe itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesi'nce davacının ilk çalışma dönemine ilişkin bono verildiği ve bonoların ödeme aracı olduğu, bonolara dayanan ilamsız icra takibi yapıldığından dava konusu edilemeyeceği gerekçesi ile bu döneme ilişkin istemi reddedilmiş ise de, davacının bu döneme ilişkin alacaklarını talep etmesinde hukuki yararı bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının alacaklarını takip konusu yapmasının dava konusu yapılmasına engel olmayacağından ilgili döneme ilişkin alacakların "mükerrerlik oluşturmamak üzere" hüküm altına alınması gerekir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11543, Karar No: 2022/3722, Tarih: 01.03.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/11543 E.  ,  2022/3722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 04/03/2019 tarih ve 2019/İHK-2414 sayılı kararın, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği görüşüldü:

K A R A R

Davacı vekili; 17/04/2016 tarihinde müvekkilinin yolcu konumunda bulunduğu tek taraflı kazada davacı ...’nin yaralandığını ve %49 oranında malul kaldığını, bu nedenle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 45.282,70 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; başvurunun kabulüne, 45.282,70 TL maddi tazminatın 11/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ilişkin kararına karşı davalı vekilince yapılan itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyetinin itirazın reddine dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin motosiklette yolcu iken gerçekleşen kazada yaralandığını açıklayıp maddi tazminat talebinde bulunmuş, davalı vekili, davacının meydana gelen kazada müterafik kusurunun bulunduğunu savunarak tazminattan indirim yapılmasını talep etmiş, İtiraz Hakem Heyeti’nce bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir defi olmadığından mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı ... motosiklette yolcu iken gerçekleşen kazada kafasından yaralanmış, İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp raporuna göre, geçirdiği kafa travması neticesinde yüz felci meydana gelmiş, soruşturma ifadelerinde de davacı ve motosiklet sürücüsü kaza sırasında motosiklette kasksız şekilde yolculuk ettiklerini beyan etmişlerdir.

Somut olayda, davacı ... motosiklette yolcu iken gerçekleşen kazada kafasından yaralanmış, İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp raporuna göre, geçirdiği kafa travması neticesinde yüz felci meydana gelmiş, soruşturma ifadelerinde de davacı ve motosiklet sürücüsü kaza sırasında motosiklette kasksız şekilde yolculuk ettiklerini beyan etmişlerdir.

Buna göre tazminata karar verilirken Karayolları Trafik Kanunu (KTK), Karayolları Trafik Yönetmelik hükümleri ve aracın özelliğine göre davacının meydana gelen kaza nedeni ile oluşan maluliyette müterafik kusurunun bulunduğu anlaşılmakla, Dairenin uygulamaları da dikkate alınarak TBK’nin 52. maddesi uyarınca tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Kabule göre; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi, (hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalması nedeni ile AAÜT'nin 17. maddesi gereğince karar yılındaki maktu vekalet ücretine hükmedilmesi) gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı sigorta şirketi lehine bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 01/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28111, Karar No: 2015/15051, Tarih: 15.09.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/28111 E.  ,  2015/15051 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : İşe İade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davalı işyerinde 270 işçiden davacı dahil 190 civarı işçinin 2014 yılı Şubat ayında ... sendikasına üye olduğunu, 30.03.2014 tarihinde yapılan yerel seçimlerde Belediye yönetiminin el değiştirdiğini ve Belediye Başkanlığına ...'in seçildiğini, bu tarihten itibaren sendika üyesi olan şirket işçilerine yönelik üyelikten istifa etmeleri için baskı yapılmaya başladığını, istifa etmemeleri halinde işlerinden olacaklarının dile getirildiğini, hatta belediye başkanının işçilerle yaptığı ilk toplantıda sendikaya karşı olduğunu açık açık dile getirdiğini, sendika üyesi işçilerle üye olmayan işçiler arasında ayrım yapıldığını, sendika üyesi olmayan işçilere 150,00.-TL fazla ücret ödenirken davalı şirket ile sendika arasında T.İ.S. imzalandığı halde bu sözleşmede hüküm altına alınan ücret zamları dahi ödenmediğini, baskılara dayanamayan sayısı belirsiz işçi sendika üyeliğinden istifa ettiğini, üye işçilerin çoğunluğunun sendikadan istifa ettirilmeyince bu kez de 28.11.2014 tarihli yazı ile ilk etapta 64 işçinin iş sözleşmesinin 30.11.2014 tarihinden itibaren 5 ay süreyle askıya alındığını, ancak sadece sendika üyesi işçilerin sözleşmelerinin askıya alındığını, üye olmayanlara ise hiçbir işlem yapılmadığını, askıya alma gerekçesinin samimi olmadığını, zira davalı işverenin askıya alma işlemini yaptığı 30.11.2014 tarihine kadar işyerine çok sayıda yeni işçi aldığını, işyerine yeni işçi alımı yapılırken yıllardır çalışan ve sendika üyesi olan çok sayıda işçinin iş sözleşmesinin gerçek olmayan bir gerekçe ile askıya alınması, işverenin asıl amacının baskılara rağmen istifa etmeyen sendika üyesi işçilerin iş sözleşmelerini sonlandırmak ve bu şekilde sendikalaşmayı bitirmek olduğunun açık olduğu, askıya alma işleminin işveren tarafından tek taraflı olarak yapıldığını, işin niteliğinden veya yasadan kaynaklanmadığından yerleşik Yargıtay kararlarına göre açıkça iş sözleşmesinin feshi niteliğinde olduğunu, önceki yıllarda böyle bir askıya alma işlemi yapılmadığını, mevsimlik işçi olmadığını, askı işleminin geçerli olması için işçinin rıza göstermesi gerektiğini, ancak davacı ve arkadaşlarının askı işlemine rıza göstermediklerini, askı süresinin 5 ay gibi çok uzun bir süre olarak belirlenmesi de işverenin gerçekte fesih iradesini taşıdığını ortaya koyduğunu belirterek feshin geçersizliğinin tespitine, işe iadesine, en az 1 yıllık brüt ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti ve diğer haklara karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, şirketin aslı faaliyet konusunun inşaat, çevre düzenleme, park taşı-kilitli parke döşeme ve imalatı gibi işler olup bunun yanında ise taşımacılık, soğuk hava depo işletmeciliği gibi tali işler de faaliyet konusunu oluşturduğunu, bu yıl itibariyle ilçede de kış şartlarının çok ağır geçmesi nedeniyle şirketin asli faaliyet konusu olan işleri yapma olanağı kalmadığını, bu durum nedeniyle dava konusu işçilere mevsim itibariyle verebileceği, yaptırabileceği bir iş bulunmaması karşısında kış mevsimi geçinceye kadar olmak üzere ( 5 ay süreyle) iş akitlerinin askıya alınmak zorunda kalındığını, aksi halde mevcut ve süregelen hava şartları nedeniyle bu işçilerin hiçbir iş yaptırılmadan oturtularak ücret ödenmek zorunda kalınacağını ve bu durumun da bir kamu şirketi olan şirketin ve kamunun zarara uğramasına neden olacağını, yapılan bu işleme rağmen davacı tarafından bu durumun sendikal nedenlerle iş aktinin feshi olarak ileri sürülmesinin son derece gerçek dışı olduğunu, zira iş akdinin askıya alınma tarihi olan 30.11.2014 tarihi itibariyle sendika üyeliği bulunan 61 adet daha işçi bulunmasına rağmen bu işçilerin iş akitlerinin askıya alınmadığını, yine iş akitleri askıya alınan ..., ... ve ... adlı işçilerin herhangi bir sendika üyeliği mevcut olmadığı halde bu işçilerin de iş akitlerinin askıya alındığını, bu durum karşısında davacının iş aktinin tamamen kış mevsiminin gelmesi nedeniyle şirketin faaliyet konusu işlerin azalması nedeniyle askıya alındığını, davalı şirketin inşaat sektörünün yanında toplu taşımacılık ( Eğirdir-Isparta arası yolcu taşımacılığı) soğuk hava depoları işletmeciliği, tarım işletmeleri gibi işlerle de iştigal ettiğini, kız sezonunda da devam edebilen bu mevattan işleri nedeniyle bu işlerden anlayan kişileri işe alması, davacının iş akdinin askıya alınmasının haksız olduğunu göstermeyeceğini, bu işlerin yapılması amacıyla ihtiyaç duyduğu işçileri işe aldığını, ihtiyaç duyulan işçilerin işe alınmış olması, kış mevsimi itibariyle davacı ve diğer davacılar dahil olmak üzere kendilerine yaptırılacak iş bulunmayan işçilere de herhangi bir iş yaptırılmadan maaş ödeneceği anlamına gelmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin askıya alınmasının fesih olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

1- Taraflar arasında davalının askıya alma işleminin, fesih olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu çekişme konusudur.

4857 sayılı İş Kanununda, iş sözleşmesinin askıya alınma hali ayrıca ve açıkça düzenlenmiş değildir. Bununla birlikte, taraflar sözleşme özgürlüğü kapsamında hukuki sınırlar içinde kalmak suretiyle sözleşmenin süresini, konusunu, görev ve yükümlülüklerini, alacak ve borçlarını serbestçe düzenleyebilir. Sözleşmenin kurulmasında ve devamında tarafların tasarrufta bulunma hakkı bulunduğu gibi aynı durum iş sözleşmenin askıya alınması halinde de söz konusu olacaktır.

4857 sayılı İş Kanununda, iş sözleşmesinin askıya alınma hali ayrıca ve açıkça düzenlenmiş değildir. Bununla birlikte, taraflar sözleşme özgürlüğü kapsamında hukuki sınırlar içinde kalmak suretiyle sözleşmenin süresini, konusunu, görev ve yükümlülüklerini, alacak ve borçlarını serbestçe düzenleyebilir. Sözleşmenin kurulmasında ve devamında tarafların tasarrufta bulunma hakkı bulunduğu gibi aynı durum iş sözleşmenin askıya alınması halinde de söz konusu olacaktır.

Sürekli bir borç ( iş) ilişkisini ortaya koyan iş sözleşmesi, ortaya çıkacak bazı nedenlerden dolayı geçici süre ile askıya alınabilir. İş sözleşmesinin askıya alınması için çeşitli nedenlerin birlikte bulunması gerekir. Söz konusu nedenler işçi ya da işverene ilişkin nedenler olabilir. İşçi yönünden işçinin hastalık, iş kazası, doğum, gebelik, askerlik veya diğer kamusal ödevin yerine getirilmesi, işçinin işe devamını engelleyen mücbir sebepler, greve katılma veya lokavta maruz kalma başlıca askı halleri olarak sıralanabilir.

İşçi yönünden askıya alma hallerinin bir kısmı 4857 sayılı İş Kanununda ayrıca fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Örneğin işçinin hastalık hali işçinin kusuru olmaksızın hastalık veya kaza hallerinde bildirim süresi ile 6 hafta; doğum ve gebelik hallerinde ise doğum izni, bildirim süresi ve 6 hafta işe devam edemediği sürede iş sözleşmesi askıda olup işveren iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanununun 25/1-b bendi gereği haklı nedenle feshetmediği sürece de askı hali devam edecektir. Benzer durum aynı Kanununu 25/3 fıkrasındaki işçiyi işyerinde 1 haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması halinde de geçerli olup iş sözleşmesi feshedilmediği sürece askı halinde olacaktır. İşçi yönünden askı halini oluşturan nedenler değerlendirildiğinde askı halini oluşturan nedeninin geçici olması, iş görme ediminin ifasının imkansızlığının kusura dayanmaması gerekir.

Buna karşılık işveren yönünden ise işletmenin faaliyetine ara vermesi ya da geçici olarak kapanmasına yol açan boyuttaki ekonomik, teknik gereklilikler ile yangın, deprem, su basması gibi doğal afetler ya da grev ve lokavt, ücretsiz izin uygulaması gibi nedenler gösterilebilir.

İş sözleşmesinin askıya alınabilmesi için iş görme borcunun ifası ya da bu ifayı kabulde imkansızlığın ortaya çıkması, ifa etmemenin ya da ifayı kabul etmemenin geçici olması, ifa etmemenin kusursuz olması ve tarafların rızası gereklidir. İfayı engelleyen durum iş görme ediminin ifa edilmesini tamamen ortadan kaldırıyorsa yani devamlı bir imkansızlık ortaya çıkıyorsa veya işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin toplam süresi ile çalışılmayan süre arasındaki orantı gözetildiğinde ifa imkansızlığının geçici sayılmayacağının ortaya çıkması, işçinin iş görme borcunda ortaya çıkan imkansızlıkta kusurunun bulunması hallerinde askı halinden söz edilemez. ( aynı yönde Prof.Dr.Sarper Süzek, İş Hukuk, Yenilenmiş 11.Baskı Beta Yayınları, sh.510 vd)

Askı hali, yasadan veya iş sözleşmesinden kaynaklanabileceği gibi işyerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmesinden de kaynaklanabilir. Aynı şekilde işyeri uygulaması haline gelmiş olmasından da kaynaklanabilir. Bununla birlikte kural olarak iş sözleşmesinin askıya alınması tarafların rızasıyla mümkündür. Dolayısıyla askıya alma veya askı halinin özel bir hali olan ücretsiz izin uygulaması kural olarak çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik oluşturacağından 4857 sayılı İş Kanununun 22.maddesi hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Yani askı alma işlemi yazılı yapılmalı, işçiye bildirimde bulunulup 6 iş günü içinde kabul edip etmediğini gösterir iradesi, yazılı olarak alınmalıdır. Aksi halde yapılacak askı işlemi ya da ücretsiz izin uygulaması geçerlilik kazanmayacaktır.

İş sözleşmesinin askıya alınması halinde ortaya çeşitli sonuçlar çıkmaktadır. Buna göre askı ile iş sözleşmesi geçici bir şekilde hükmünü yitirmektedir. Fakat bu hüküm ifade etmeme geçici olup iş sözleşmesinin asli yükümleri olan iş görme borcu ile ücret ödeme yönünden geçerlidir. Dolayısıyla askı hali, sadece işin ifası yani işçinin iş görme borcu ile işverenin ücret ödeme borcu yönünden sonuç doğuracak olup iş sözleşmesinin diğer yükümlülükleri ise devam edecektir. Ancak ücretin ödenmesi ile ilgili İş Kanununda ya da diğer kanunlarda bir kısım düzenlemeler yer almıştır. Buna göre 4857 sayılı İş Kanuunun 40.maddesi uyarınca, “ 24 ve 25 nci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Benzer düzenlemler 4447 sayılı Kanunun Ek 2.maddesinde de yer almıştır. ( aynı yönde Prof.Dr.Hamdi Mollamahmutoğlu, Doç.Dr. Muhittin Astarlı, Dr.Ulaş Baysal; İş Hukuku 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işlenmiş, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 6.Bası, Turhan Kitabevi, ankara 2014, sh.776 vd)