muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6660, Karar No: 2024/616, Tarih: 25.01.2024

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talebinin reddi ile satış bedeli yanındaki masrafların reddedilmesinin hatalı olduğunu, satım sözleşmesinde CIF kaydının yer almasının, hiçbir şekilde söz konusu masrafların satım bedeline dâhil olduğu anlamına gelmediğini, faturanın sadece mal bedelini kapsadığını, bu konuda lehlerine rapor bulunduğunu, CIF satış kaydı uyarınca ürünlerin taşınması ve teslimine yönelik olarak müvekkili şirketin yapmış olduğu ve alıcıya yansıtılmayan masrafların, müvekkili şirket nezdinde zarar olarak ortaya çıktığının şüphesiz olduğunu, taşıma sözleşmesi gereği cezai şart koşullarının oluştuğunu, cezai şart maddesinde sınırlandırma bulunmadığını, aradan geçen yaklaşık 1,5 aylık süre zarfında alıcı firmanın ihtiyaçları değişiklik gösterdiğinden ikame ürün olarak talep edilen ürünlerin muhteviyatının farklılık gösterdiğini, ancak ürünlerin muhteviyatının değişmiş olmasının, bu ürünlerin ikame olmadığı anlamına gelmediğini, 2 nci taşıma ile gönderilen ürünlerin alıcı tarafından davalının kusuru nedeniyle teslim alınamayan malların yerine ikame olarak sipariş edildiğini ve kullanıldığını, bu yönde lehlerine rapor bulunduğunu, birleşen davada dosyaya sunulan delillerin yerel Mahkeme tarafından incelenmediğini, birleşen davadaki talep bakımından yurt dışındaki alıcının zarar talebinin müvekkilinin alacağından mahsup edildiğini, bu durumun müvekkilinin ticari defterleri ile aşikar olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının asıl davada mal bedeli ve navlun bedeli dışında kalan fazlaya dair reddedilen kısım ve birleşen dava yönünden bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, taşıma taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle yük bedeli, navlun bedeli, cezai şart ve taşıma masrafları ile ikame taşıma için fazladan ödenen navlun ve taşıma giderlerinin davalılardan tahsili, birleşen dava ise malın alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle kur farkı ve alıcının bankaya ödediği faizin davacılara yansıtılmasından dolayı davacı nezdinde ortaya çıkan zararların tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/712, Karar No: 2007/1740, Tarih: 26.02.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/712 E.  ,  2007/1740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 2.3.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.4.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı ... 1993 yılındaki kadastro çalışmaları sırasında ham toprak niteliği ile davalı hazine adına tespit gören taşınmazın 08.12.1994 tarihinde tescil edildiğini, 117 ada 25 parsel sayısını alan bu yerin belediye hudutları içinde kaldığını, hakem sıfatıyla verilen kararda aidiyetin saptandığını 775 sayılı Gecekondu Kanununun 3. maddesi hükmünce hazine adına olan kaydının iptali ile belediye adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.

Dava mülga 775 sayılı Gecekondu Kanununun 3. maddesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Gerçekten, 3.maddede ne tür yerlerin belediye adına tescilinin gerekeceği belirtilmiş, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte hazinenin mülkiyetindeki arazi ve arsalar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden belediye sınırları içinde olanların yasanın belirlediği amaçlarda kullanılmak üzere belediye mülkiyetine geçmesine olanak tanınmıştır.

Davacı ... tüzel kişiliğinin 775 sayılı Gecekondu Kanununun 3. maddesi hükmünden yararlanabilmesi için öncelikle 775 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 30.07.1966 tarihinde belediye tüzel kişiliği sıfatını taşıyor olması gerekir. Davacı kanunun yürürlüğünden sonra belediye haline gelmişse hiç kuşkusuz 775 sayılı yasadan yararlanarak temlik isteminde bulunamayacaktır.

O yüzden öncelikle davacının hangi tarihte belediye tüzel kişiliği sıfatını kazandığı yetkili kaymakamlıktan veya İçişleri Bakanlığı’ndan sorulup saptanmalıdır.

O yüzden öncelikle davacının hangi tarihte belediye tüzel kişiliği sıfatını kazandığı yetkili kaymakamlıktan veya İçişleri Bakanlığı’ndan sorulup saptanmalıdır.

Diğer taraftan; dosya kapsamı ile dava konusu taşınmazın öncesinin Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu sabittir. Davacı belediyenin diğer koşullar mevcutsa bu yerin adına tescilini isteyebilmesi için 775 sayılı Gecekondu Kanununun öngördüğü amaçta kullanılmak üzere hazine arazisine ihtiyaç duyduğunu da kanıtlaması yasanın aradığı diğer bir koşuldur. Zira, 775 sayılı Gecekondu Kanununun 1. maddesinde yasanın amacı «mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler» olarak ifade edildiğinden, belediyenin 775 sayılı yasaya dayanarak adına tescil isteminde bulunması ancak yasadaki amaç için arsa sağlanması gereksinimi varsa mümkündür. Yoksa 775 sayılı Gecekondu Kanununun 3. maddesi belediyelerin belediye sınırları ve mücavir alan sahalarda bulunan hazine arazilerini hiçbir neden gösterilmeden talebi halinde belediye adına tesciline olanak sağlayan bir hüküm olarak düşünülemez. Mahkemece davacı belediyenin arsa sağlanma ihtiyacı içinde olup olmadığı yasanın 1. maddesinden yararlanılarak saptanmadan tescil hükmü tesisi de doğru olmamıştır.

Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar açıklanan bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA 28.02.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10942, Karar No: 2013/12584, Tarih: 04.07.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/10942 E.  ,  2013/12584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almak, hırsızlık suçunun temel şeklidir.

Mala zarar verme suçu, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanılış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Şikayetçi ile sanık arasında mülkiyeti ihtilaflı olan üç adet kavak ağacının sanık tarafından ihtiyaç nedeni ile kesilerek götürdüğü, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna göre de ağaçların, yatağı değiştirilen derenin içerisinde kaldığı, bu nedenle mülkiyetinin hazineye ait olduğunun tespit edildiği somut olayda mülkiyeti hazineye ait olan ağaçların menfaat temin etmek amacıyla rıza hilafına kesilip kullanılması karşısında hırsızlık suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 04.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21319, Karar No: 2014/13734, Tarih: 08.07.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/21319 E.  ,  2014/13734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli Dolandırıcılık, Özel Belgede Sahptecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ... hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz istemi bulunmadığı anlaşılmakla sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; Failin bir kimseyi,kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.Hile nitelikli bir yalandır.Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

5237 sayılı TCK'nun 158/1-j bendinde,dolandırıcılık suçunun, Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla, işlenmesi ,nitelikli hal olarak kabul edilmiştir.Bu suçun oluşabilmesi için,Kredi elde eden kişinin banka veya diğer kredi kurumu görevlilerini hile ile aldatmış olması gerekir.Krediyi alan kişinin aldatıcı herhangi bir eylemi olmaksızın,sırf banka elemanlarının kendi görevlerini layıkıyla yerine getirmemeleri yüzünden bir kredi açılmışsa,dolandırıcılıktan bahsedilemez,şartları varsa bankacılık suçundan bahsedilebilir.

Bu suçun mağdurları banka ve diğer kredi kurumlarıdır. 5411 sayılı “Bankacılık Kanununun 3.maddesinde banka, 48.maddesinde ise kredinin tanımı yapılmıştır. Tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlama suçun konusudur. Kredinin tahsis edilmesinin gerekli olup olmadığı,kredi verecek kuruluşun mevzuatında öngörülen düzenlemeler çerçevesinde belirlenir. Fil,sahte kıymet takdiri raporları veya gerçeğe aykırı belgeler,bilançolar düzenleyerek hileli davranışıyla bunları aldatmaktadır.

Kredi kurumu banka olmamasına karşın faiz karşılığında olsun veya olmasın, kanunen borç vermeye yetkili kılınan kurumlar anlaşılır.Bu itibarla böyle bir yetkiye sahip olmayan bir kişi veya kuruluşa karşı bu fiilin işlenmesi hâlinde koşulları varsa,basit dolandırıcılık suçu söz konusu olacaktır.

Kredi kurumu banka olmamasına karşın faiz karşılığında olsun veya olmasın, kanunen borç vermeye yetkili kılınan kurumlar anlaşılır.Bu itibarla böyle bir yetkiye sahip olmayan bir kişi veya kuruluşa karşı bu fiilin işlenmesi hâlinde koşulları varsa,basit dolandırıcılık suçu söz konusu olacaktır.

Ticaretle uğraşan ve paraya ihtiyacı olan sanık ...'ın bankalardan kredi almak istediği, karşılıksız çekleri nedeniyle kredi yeterliliğine sahip olmadığı, kendi adına kredi alamaması nedeniyle yanında çalışan temyiz dışı sanık...'i katılanın kefil olacağını söyleyerek ikna ettiği, Halk Bankası görevlisi temyiz dışı sanık ...'le görüştüğü, gerçekte faal olmayan ve katılan adına kayıtlı olan ... Ltd. Şti. adına ihalelere katılmak amacıyla tanzim edilmiş vekaletnameyi, imza sirkülerini ve katılana ait nüfus cüzdanı fotokopisini ibraz ederek ticari faaliyeti konusunda güven sağladığı, katılanın bilgi ve onayı olmadan kredi sözleşmesinde onu kefil olarak gösterip 19.000 TL kredi aldığı, 4.734 TL'yi taksitler halinde ödediği, devam eden taksitlerinin ödenmemesi üzerine bankanın Adana 4.İcra Müdürlüğü'nün 2008/8598 sayılı dosyası ile katılan aleyhine icra takibi yaptığının anlaşıldığı olayda, sanığın eyleminin özel belgede sahtecilik ve banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla dolandırıcılık suçunu oluşturduğu iddia edilen olayda;

1-Özel belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre,

Sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA

2-Nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA

2-Nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5237 sayılı TCK'nın 765 sayılı Kanun'dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 sayılı TCK sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 sayılı Kanun'un 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 sayılı Kanun'un 19.maddesi ile değişik TCK'nın 158/1.fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1.fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52.maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3.fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanun'un 61.maddesinin 8.fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 158.maddesinin 1.fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise;o takdirde tespit olunacak temel gün,suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında, sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, 5275 sayılı Kanun'un 106.maddesinde öngörülen adli para cezası yerine çektirilecek hapis cezası süresinin belirlenmesi açısından infazda tereddüt oluşturacak şekilde doğrudan haksız elde olunan yararın iki katı esas alınmak suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1.maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu durum aynı kanunun 322.maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, sanığın 31.666 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin bölümlerin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine, '' sanığın 5237 sayılı TCK'nın 158/1, j- son maddesi gereğince haksız menfaatin iki katı olan 38.000 TL karşılığı 1.900 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı kanunun 62.maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 1.583 gün karşılığı 52/2.maddesi gereğince günlüğü 20 TL' den hesap edilerek sonuç olarak 31.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına'' ifadeleri eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 08.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23673, Karar No: 2015/860, Tarih: 20.01.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/23673 E.  ,  2015/860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır.

Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.