muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/21280, Karar No: 2011/906, Tarih: 24.01.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/21280 E.  ,  2011/906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kısmen kamulaştırılan taşınmazın arta kalan bölümünde meydana gelen değer kaybının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kısmen kamulaştırılan taşınmazın arta kalan bölümünde meydana gelen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13250, Karar No: 2012/1055, Tarih: 16.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13250 E.  ,  2012/1055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza ev yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın pafta örneği getirtilerek gerektiğinde keşif yapılıp taşınmazın niteliği belirlenmek suretiyle sanığın bina yapmak suretiyle tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddeleri uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 16.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8962, Karar No: 2022/12044, Tarih: 12.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/8962 E.  ,  2022/12044 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 29. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlık bünyesinde 52. Bakım Fabrika Müdürlüğü/... işyerinde çalıştığını, işyerinin ... şehir merkezine 25 km mesafede bulunduğunu, işyerinde 2012 yılından itibaren servis hizmetinde güvenlik gerekçesiyle aksamalar yaşandığını ve davacının toplu taşıma hizmeti kullandığını, 2012-2018 yılları arasında şehir merkezinden işyerine belediye otobüsü hizmeti olmadığından işveren tarafından Şoförler Odası rayiç bedeli olan 10,00 TL üzerinden ödeme yapıldığını, davalı işyerinin bulunduğu yere herhangi bir belediye otobüsü ya da ulaşım hizmeti sunulmadığını sadece Şoförler Odası tarafından ulaşım imkânı verildiğini, işverenin de bu hususu bildiğinden bu bedel üzerinden ... ücretlerini ödediğini, ancak 2018 yılında Belediye tarafından P1 kodlu aracın saat başı olmak üzere hizmete sunulduğunu ve belediye otobüsü imkânı olduğundan davalı Kurumun belediye rayiç bedeli üzerinden ücreti ödemeye başladığını, ancak Belediyenin tahsis ettiği P1 kodlu aracın da ikinci ... kadar kaldırılmış olduğunu ve ne zaman yeniden hizmete başlayacağının da belli olmadığını, bu durumda öncesinde olduğu gibi Şoförler Odasının ... - ... hattı haricinde ulaşım imkânı kalmadığını, ancak davalı tarafın 2018 yılı öncesinde servis imkânı ve belediye otobüsü servisi olmadığında Şoförler Odası rayicinden ödemiş olmasına rağmen belediye otobüsünün kaldırılması sonrasında tek ulaşım imkânı olan Şoförler Odası rayici üzerinden değil Belediye rayici üzerinden ödeme yaptığını, ... - ... arası mesafe için Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasının belirlediği rayiç bedelin 14,00 TL olarak kararlaştırıldığını beyanla eksik ödenen ... ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak işverenin işçiyi ikametgahına kadar taşıma yükümlülüğünün bulunmadığını, servis hizmetinin verilmediği durumlarda işçilerin ikametgahlarının işyerine uzaklığına göre ilgili belediye ile koordine edilmesi sonucunda tespit edilecek miktarda işe gidiş dönüş için belediye toplu taşıma biletleri veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartının verilebileceğini, bilet veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilmemesi durumunda ise belediyenin rayici üzerinden bedelinin net olarak ödenebileceğini, ancak işyerince servis planlamasına dâhil edilen işçilerin servis hizmeti verildiği müddetçe bu haktan yararlanamayacağını, 52. Bakım Fabrika Müdürlüğü bünyesinde çalışan işçilerin 2012-2018 yılları arasında iddia ettikleri işyerine belediye otobüs hizmeti olmadığı ve ... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının belirlemiş olduğu rayiç bedeli olan 10,00 TL tutarı üzerinden yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, 2012-2018 yılları arasındaki ocak ve aralık aylarına ait maaş bordrolarında da görüleceği üzere herhangi bir servis yardımının yapılmadığını ve işveren vekilinin sağlamış olduğu servislerle ulaşımın sağlandığını, güvenlik nedeniyle servis hizmeti çıkarılamadığı dönemde ... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığından gelen belgeye binaen ... - ... arasındaki 25 km'lik yolun rayiç bedelinin 5,00 TL olduğunu, gidiş dönüş toplamda 10,00 TL olarak belirlendiğini ve servis ücretlerinin bu bedel üzerinden hesaplanarak Müdürlüklerince yatırıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin dayanağı toplu ... sözleşmesinin 74 üncü maddesi hükmü olup maddede servis hizmetinin sunulamaması hâlinde Belediyenin belirlediği rayiç bedelin dikkate alınacağının açıkça kararlaştırıldığı, kurum içi yazışmalarda rayiç bedel araştırması yapıldıktan sonra Belediye tarafından belirlenen bedelin esas alınmasının uygun olacağına karar verildiği, dosya içerisinde bulunan 12.05.2020 tarihli ... Şoförler Odası 2020 yılı ... ücreti bildirim tutanağında rayiç bedelin 14,00 TL olarak gösterilmesine rağmen Şoförler Odası temsilcisinin de bizzat hazır bulunduğu ve tüm katılımcıların oy birliği ile alınan, Şoförler Odasının ihtirazı kaydının bulunmadığı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararındaki rayiç bedelin 2,50 TL olduğu, buna göre her ne kadar ilgili Odanın münferiden belirttiği rayiç bedel Belediye tarafından belirlenen bedelin üzerinde ise de karar tutanağında kabul ettiği miktar ile uyuşmadığı, bu nedenle Belediye tarafından alınan kararın uygulanmasının yerinde olduğu, Belediye rayiç bedelinin uygulanmasının toplu ... sözleşmesi hükmü ile de uyumlu olup dosyaya sunulan emsal kararlarda toplu ... sözleşmesi gereği ödenmesi gerekirken ödenmeyen ... ücretlerinin hüküm altına alındığı, dosyanın konusunun eksik ödenen ... ücretinin tahsili olup emsal gösterilen dosyalara dair taleplerle aynı olmadığı, buna göre sayılan gerekçelerle davalı tarafça toplu ... sözleşmesi hükümleri doğrultusunda belirlenen rayiç bedele göre yapılan ödemenin usule uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının güvenlik gerekçesiyle servis hizmeti sunamadığını, davacının fiilen Şoförler Odasının rayici üzerinden işyerine gidip geldiğini, belediye otobüs seferinin bulunmadığını, daha önce de Şoförler Odası rayici üzerinden ödeme yapıldığı hâlde otobüs seferinin kaldırılmasından sonra belediye otobüsü rayicine göre ödeme yapılmasının davacının fiili olarak karşıladığı ... giderini karşılamadığını, davacının evinden işine gidiş-geliş maliyetine göre ödeme yapılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işyerinde uygulanmakta olan 26 ve 27. dönem toplu ... sözleşmelerinin 74 üncü maddesinin (1) inci bendinin (b) alt bendinde yer alan "Servis hizmeti verilemediği durumlarda, işçilerin ikametgahlarının işyerine uzaklığına göre ilgili belediye ile koordine edilmesi sonucunda tespit edilecek miktarda işe gidiş ve dönüş için belediye toplu taşıma biletleri veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilir. Bilet veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilememesi durumunda belediyenin rayici üzerinden bedeli net olarak ödenir." hükmünde açıkça belirtildiği üzere davacıya Belediye rayici üzerinden bilet ücreti karşılığının ödendiğinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenle davacının daha fazla ulaşım ücreti/servis bedeli ödenmesi gerektiğine ilişkin talebinin toplu ... sözleşmesi hükmünde dayanağı bulunmadığından Mahkemece davacının davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre davacıya yapılması gereken ... yardımı miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4159, Karar No: 2015/6432, Tarih: 09.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/4159 E.  ,  2015/6432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 02/10/2013

NUMARASI : 2011/528-2013/391

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi, olmaması halinde sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin asıl; tazminata ilişkin karşı davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile karşı davada davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl davada davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arsa sahipleri arasında 09.12.2010 tarihinde imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, her katta iki daire olmak üzere, zemin + 3 kat bir bina yapılacağının ve 2 ile 3. katlardaki dairelerin arsa sahiplerine ait olacağının kararlaştırıldığını, bu haliyle paylaşımın %50 yüklenici %50 arsa sahipleri şeklinde olduğunu, ancak bağımsız bölümlerin değeri dikkate alındığında müvekkili şirketin gerçekte %40 pay almış olduğunun görüleceğini, uzun yıllar Avrupa'da ikamet eden ve bu nedenle Türkiye'deki inşaat piyasasını ve şartlarını iyi bilmeyen müvekkili şirket yetkilisinin kandırılmaya müsait ve tecrübesiz bir kişi olduğunu, sözleşmeye konu parselin bulunduğu bölgede yüklenicilerin genelde %25 arsa sahiplerine, %75'de kendilerine pay düşecek şekilde iş yaptıklarını, öte yandan parselin tapu kaydındaki gecekondu şerhi nedeniyle inşaat ruhsatının alınamadığını, müvekkili şirketin gönderdiği ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini davalı arsa sahiplerine bildirdiğini ileri sürerek, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin öncelikle gabin nedeniyle feshini, bu istemin kabul edilmemesi halinde sözleşmenin uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, davanın terditli olarak açılamayacağını, zira davacının seçim hakkını fesih yönünde kullandığını, taraflar arasında imzalanan 09.12.2010 tarihli sözleşmede, sözleşmeden itibaren 4 ay içerisinde inşaat ruhsatının alınacağının ve ruhsattan itibaren de 18 ay içerisinde inşaatın tamamlanıp teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının özen ve sadakat yükümlülüğüne aykırı olarak ruhsat için geç başvuruda bulunduğunu, tapudaki gecekondu şerhinin yapı ruhsatı almaya engel teşkil etmediğini, belediyedeki işlem dosyasının sonucunu beklemeden, gecekondu şerhi nedeniyle ruhsat alamadığından bahisle sözleşmeyi feshettiğine dair müvekkillerine ihtarname gönderdiğini, gabin iddiasının dayanaksız olduğunu, edimler arasında aşırı bir dengesizlik bulunmadığını savunarak, asıl davanın reddi istemiş; açtığı karşı davasında ise, davalının haksız olarak sözleşmeye feshettiğini, müvekkilerini bir yıla yakın oyaladığını, müvekkillerine ait gecekonduların sözleşmeye güvenerek yıkıldığını, yıkım üzerine kiraya çıktıklarını, gecekondunun enkaz değerinin tazmini gerektiğini, müvekkillerinin daha iyi şartlarda başka bir yüklenici ile sözleşme yapmasının engellendiğini, davalı yüklenicinin bu haksız davranışları nedeniyle müvekillerinin manevi olarak da zarara uğradıklarını ileri sürerek, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yıkılan gecekondunun enkaz bedeli için 10.000,00 TL'nin,

sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan zararlar ve kaçırılan fırsatlar için 10.000,00 TL'nin ve her bir müvekkili için 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla karşı davacı A.. Ö.. için 4.580,00 TL kira bedeli istemiştir.

Karşı davada davalı vekili, inşaat ruhsatının parsel üzerindeki şerh nedeniyle alınamadığını, bu hususta müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, gecekonduların baraka niteliğinde olduğunu ve maddi bir değerlerinin bulunmadığını, bu gecekonduları yıkan davacıların enkazını da alıp götürdüklerini, sözleşmenin feshi nedeniyle herhangi bir zararlarının bulunmadığını savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

Karşı davada davalı vekili, inşaat ruhsatının parsel üzerindeki şerh nedeniyle alınamadığını, bu hususta müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, gecekonduların baraka niteliğinde olduğunu ve maddi bir değerlerinin bulunmadığını, bu gecekonduları yıkan davacıların enkazını da alıp götürdüklerini, sözleşmenin feshi nedeniyle herhangi bir zararlarının bulunmadığını savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, asıl dava yönünden; tarafların edimleri arasında aşırı bir nisbetsizlik bulunmadığı, davacının tacir olduğu ve sonradan yapılan tadil sözleşmesi ile de davacı yüklenici şirket lehine bir takım yeni düzenlemeler yapıldığı, bu nedenle gabin iddiasının dinlenemeyeceği, parsel üzerindeki gecekondu şerhinin sözleşme tarihi itibariyle mevcut olduğu, basiretli bir tacir gibi davranarak sözleşme yapmadan önce gerekli araştırmaları yapması gereken davacının söz konusu şerhten haberdar olmadığı yönündeki iddiasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı, sözleşmenin feshinde kusurlu olduğu tespit edilen asıl davada davacının istemlerinin yerinde olmadığı, karşı dava yönünden; sözleşmenin feshinde davalı yüklenicinin kusurlu olduğunun tespit edildiği, sözleşme feshedildiğinden davacı arsa sahiplerinin müspet zarar kapsamında kalan enkaz bedelini ve kira bedelini isteyemeyecekleri ve yine sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan başkaca bir zarar ya da kaçırılan bir fırsat da bulunmadığı, zira yargılama aşamasında başka bir yüklenici ile yaptıkları anlaşmada da aynı değerdeki bağımsız bölümleri alacaklarının kararlaştırıldığı, bu itibarla menfi zarar taleplerinin de yerinde olmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile taraflar arasındaki 09.12.2010 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine ve tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile karşı davada davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Karşı davada davacı arsa sahipleri, sözleşme nedeniyle yıkılan gecekondunun enkaz bedelinin de tahsilini istemişlerdir. Mahkemece, anılan zararın müspet (olumlu) zarar kapsamında kaldığı gerekçesiyle, istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile karşı davada davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Karşı davada davacı arsa sahipleri, sözleşme nedeniyle yıkılan gecekondunun enkaz bedelinin de tahsilini istemişlerdir. Mahkemece, anılan zararın müspet (olumlu) zarar kapsamında kaldığı gerekçesiyle, istemin reddine karar verilmiştir.

Olumsuz zarar; dayanağını 818 sayılı BK'nın 108/2. madde (TBK 125/3.) hükmünden almakta olup, sözleşmenin, karşı tarafça yerine getirileceğine olan güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan eylemli zarardır. Başka bir anlatımla, sözleşme yapılmasaydı, uğranılmayacak olan zarardır. Dolayısıyla, karşı tarafın malvarlığına girsin veya girmesin, sözleşme nedeniyle alacaklının cebinden (malvarlığından) çıkan ve yasal olarak harcanan paradır. Doktrinde hakim olan görüşe ve Yargıtay uygulamasına göre, burada oluşan zarar menfi (olumsuz) zarardır. Menfi zarar, genel bir anlatımla hukuken geçerli olmayan bir borç ilişkisinin geçerli olduğuna inanmaktan (güvenmekten) doğan zarardır. Bu zarar, alacaklının sözleşme yaptığı için uğradığı, sözleşme yapmamış olsa idi uğramayacağı zarar olup, sözleşmeye güvenilerek yapılan harcamaların (giderlerin) tamamı, başka bir anlatımla karşı tarafın malvarlığına girmese bile o sözleşme nedeniyle cepten çıkan paradır. Olumsuz zarar, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşmeden dönen alacaklının haklı olması halinde, kusurlu borçludan isteyebileceği zarardır. Müspet zarar ise, sözleşme nedeniyle cebe girmesi gereken paranın, girmemesi nedeniyle meydana gelen zarardır. Bu niteliği gereği, müspet zarar daima ileriye dönük olup, bir beklenti kaybıdır. Diğer bir ifadeyle müsbet zarar, akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarar şeklinde de tanımlanabilir. Binaların bitirilmiş olması halinde getirmesi beklenen kira geliri kaybı, geciken ifa nedeniyle

.../..

S.3

ESAS NO : 2015/4159

KARAR NO : 2015/6432

.../..

S.3

ESAS NO : 2015/4159

KARAR NO : 2015/6432

ifaya bağlı ceza (BK 158/II), seçimlik ceza (BK 158/I), eksik işler bedeli, kâr kaybı, gecikme tazminatı (BK 106/2) müspet zarar; inşaatın yapımı süresince oturulacak ev için ödenmesi gereken kira bedeli ile yıkılan binanın enkaz bedeline yönelik talepler ise, menfi (olumsuz) zarar kapsamındaki alacak kalemlerinden bazılarıdır. Olumlu zarar, tamamen haklı olan tarafın sözleşmeden tamamen haksız olarak dönen taraftan isteyebileceği tazminatın konusunu oluşturup, olumlu zarar kapsamında kalan zararları, sözleşmeden dönen tarafın tamamen haklı dahi olsa isteyebileceği alacak kalemlerinden değildir. Sözleşmeden dönmenin bir başka sonucu olan olumlu zararın tazmininde; tazminat isteyen kişi hem sözleşmeden dönen taraf olmamalı ve hem de kusuru bulunmamalı; tam aksine, karşısındaki kişi hem sözleşmeden dönen taraf ve hem de dönmede kusurlu olmalıdır. Her iki taraf da, haksız iseler, hiçbiri olumsuz zararlarının tazminini isteyemezler; sadece, birbirlerine kazandırdıkları yararlı şeylerin iadesini, nedensiz zenginleşme kurallarına göre talep edebilirler. Tazminat borcunun doğması için temel koşul "kusur" olduğundan, tazminat isteyen tarafın "kusursuz" olması gerekir. Bir tarafın "az kusurlu", diğer tarafın "çok kusurlu" olmasının bir önemi yoktur. Az kusurlu olan taraf da sözleşmenin bozulmasına kusuruyla sebebiyet vermiş sayılacağından tazminat isteyemez. Bu gibi durumlarda feshe taraflar "ortak kusuru" ile sebebiyet vermiş olacaklarından tazminat istenemez ve sözleşmenin tasfiyesi gerekir. Tasfiyeden amaç, tarafların sözleşme etkisinden kurtulması, sözleşmenin yapıldığı tarihteki durumlarına geri döndürülmesidir. Böylelikle taraflar eser sözleşmesi nedeniyle birbirlerinin malvarlığına kattıkları değerlerin iadesini isteyebilecektir. Borçlu, alacaklının talep ettiği olumsuz zararı ödemek istemiyorsa, direnime (temerrüde) düşmekte kusurlu olmadığını kanıtlamak zorundadır. Aksi halde, zarardan sorumlu olur. Çünkü, yasa koyucu, anılan 108/2. madde hükmünde borçlunun kusurlu olduğunu karine olarak kabul etmiştir. Bu karine, alacaklı lehine olup; alacaklı, borçlunun kusurlu olduğunu kanıtlamak zorunda değildir; sadece, kendi zararını ve bunun miktarını kanıtlaması yeterlidir.