muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/12339, Karar No: 2024/13202, Tarih: 18.12.2024

HMK’nın 373/4 maddesi gereğince, Yargıtayın bozma kararı üzerine, ilk derece mahkemesince bozmaya uygun karar verildiği takdirde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu gibi hallerde, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu mevcut olmayıp, sadece temyiz yoluna başvuru mümkündür.

İlk derece mahkemesince yanlış ve hatalı kararlar verilebilmektedir. Bu hataların giderilebilmesi ancak kanun yoluna başvuru ile mümkün ... gelir. Kararın aleyhine olduğunu düşünen taraf kararın denetlenmesini ve düzeltilmesini kanun yoluna başvurarak isteyebilir. Kanun yolları hakimin yapabileceği hatalar karşısında taraflara tanınmış yasal bir güvencedir.

Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesi ile iki aşamalı kanun yolu sistemi söz konusu olmakla birlikte, HMK’nın 373/4 maddesi kapsamına giren ilk derece mahkeme kararlarında sadece temyiz yoluna başvuru mümkün olup, kanun yoluna incelenmesinde yüksek parasal sınırın uygulanması halinde çok sayıda dosyada ilk derece mahkemesi kararına ilişkin kanun yolu incelemesi mümkün olmayacaktır. Bu ise hak arama özgürlüğünün ağır ihlali anlamına gelir.

Hukuk davalarında asıl olanın her karar için denetim yoluna açık olmasıdır. Ancak HMK’da öngörülen parasal sınırların uygulanması gerektiği de açıktır.

HMK’da, bölge adliye mahkemesi kararları için öngörülen parasal sınırın, ilk derece mahkemesi kararları için uygulanması, yasanın lafzına ve ruhuna aykırıdır.

Mahkemeye erişim hakkı, kanun yoluna başvuru hakkını da içerir. Böylesi bir uygulama adil yargılanma hakkına, mahkemeye erişim hakkına ve hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil eder.

Yargıtayın temyiz incelemesi yapıp ilk derece mahkemesi kararını bozmasından sonra bozma üzerine verilen kararda temyiz incelemesi yapılması, mahkemeye erişim hakkının bir gereğidir.

HMK’da, ilk derece mahkemesince verilen kararların temyiz edilmesi halinde kesinlik sınırının tespitine dair açık bir hüküm bulunmadığından, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gerekir. Kanun yolu başvuru sınırlarının başvurulacak kanun yoluna göre değil, kararı veren mahkemeye göre belirlenmesi gerekir. Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2021 tarihli, 2021/4-307 Esas, 2021/833 Karar sayılı, 05.07.2023 tarihli, 2023/2-191 Esas, 2023/703 Karar sayılı kararlarında da bu husus vurgulanmıştır.

Kanunda açık bir hüküm bulunmayan yoruma açık tartışmalı konularda hakkın engellenmesi değil, hakkın yoluna açan bir uygulamanın geliştirilmesi gerekir.

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı engellenmiş olacaktır.

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı engellenmiş olacaktır.

Açıkladığım nedenlerden dolayı; ilk derece mahkemesi kararlarına ilişkin temyiz yolu başvurusunda, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin ve parasal sınırın uygulanması gerektiği, bölge adliye mahkemesi kararlarına ilişkin HMK’nın 362. maddesindeki parasal sınırların uygulanması halinde, ilk derece mahkemelerinin çok sayıda kararının hukukiliğinin denetlenme imkanı ortadan kalkacağından, çoğunluğun temyiz talebinin miktardan reddine ilişkin kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2008/10193, Karar No: 2008/10957, Tarih: 27.10.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/10193 E.  ,  2008/10957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen ... Belediye Başkanlığının 18.08.2008 günlü yazısından dava konusu parselin belediye sınırları ve yoğun meskun alan içerisinde bulunduğu, kamulaştırılan taşınmazın yer aldığı mahallenin belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon ve aydınlatma hizmetlerinden) tamamen yararlandığı ve imar planı dışında olduğu anlaşılmaktadır.

Bakanlar Kurulunun Yargıtay'ca da kısmen benimsenen 28.2.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, imar planında yer almayan bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd.) yararlanan ve meskun yerler arasında bulunması gerekir. Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden özellikle Belediye Başkanlığının 18.8.2008 günlü yazısı içeriğinden dava konusu taşınmazın belediye sınırları içerisinde olduğu, çevresinin meskun halde bulunduğu ve belediye hizmetlerinden yararlandığı belirlenmiş olması ve Bakanlar Kurulu Kararnamesi gözetildiğinde taşınmazın arsa olduğunun kabulü ile bu niteliğine göre kamulaştırma bedelinin saptanması gerekirken bilirkişi kurulunun tarım arazisi niteliğini esas alan raporlarına itibarla hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 27.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4640, Karar No: 2011/8634, Tarih: 24.05.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/4640 E.  ,  2011/8634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 2450,00 TL için takibe yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesi ile; borçlu davalının, davacıya ait tarlayı 2009 yılı patates ekimi için kiraladığını; ancak, kira bedelini ödemediğini; bu nedenle yapılan icra takibine ise haksız itiraz ettiğini iddia ederek; itirazın iptali ile müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacıya herhangi bir kira borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Duruşmada ise, benim 1000 TL borcum var, başkada bir borcun yoktur demiştir.

Mahkemece; "...HUMK.nun ilgili maddeleri uyarınca karar tarihi itibariyle 550 TL üzerindeki alacakların senetle ispat kuralı geçerli olduğu ve senetle ispat etmesi gerekenin davacı olduğu gözönünde bulundurularak, dosyadaki mevcut delil durumu itibariyle davacının davasını ispat edemediği anlaşıldığından; davanın reddi gerekmiştir, gerekçesiyle" davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacı taraf; iddiasını senetle ispat edememiş ise de delil listesinde yemin deliline de dayanmıştır. Mahkemece, yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bundan ayrı, davalı; duruşmada kiralananın 1000 TL üzerinden yapıldığını belirtmiş ve devamında da "benim 1000 TL borcum var" diyerek borcu kısmen kabul etmiştir. Davanın, davalının kabul beyanı doğrultusunda sonuçlandırılmamış olması da doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2835, Karar No: 2013/1278, Tarih: 20.02.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/2835 E.  ,  2013/1278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Halil atılı suçtan mahkümiyet, Etem atılı suçtan beraet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık ... hakkında zimmet suçundan kurulan beraet hükmünün temyiz incelemesinde;

2001-2003 yılları arasında 1900 sayılı ... muhasebecisi olan sanığın görevinin gereklerini yerine getirmeyerek kooperatif müdürü ...'ün kooperatif parasını mal edinmesine yol açtığı, eyleminin görevi ihmal suçunu oluşturduğu anlaşılmışsa da bu suçun yasa maddesinde öngörülen ceza miktarına nazaran 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tabi olduğu, en son suç tarihi ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK'nın 7/2 ve 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddeleri gözetilmek suretiyle hükmün CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanık hakkında açılan kamu davasının aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı sebebiyle DÜŞMESİNE,

Sanık ... hakkında zimmet suçundan kurulan mahkümiyet hükmünün temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanığın kooperatif üyeleri ... ve ... 'tan borçlarına mahsuben elden tahsil ettiği paranın büyük bir kısmını kayıtlara intikal ettirmeyerek mal edinmesi, bazı üyelerin kooperatife borçları olduğu şeklinde sahte senetler düzenleyerek bu senetler karşılığı kooperatiften aldığı parayı mal edinmesi şeklindeki eylemlerinin hileli davranışlarla işlenmesi ve ilgili kişilerin dinlenilmesi sonucu ortaya çıkarılabilmesi karşısında kül halinde zincirleme şekilde nitelikli zimmet suçunu oluşturacağı gözetilmeksizin sadece basit zimmet suçundan mahkümiyet hükmü kurulması,

Kabule göre de;

Sanığın gerekçeli kararda kalem kalem gösterilen toplam zimmet miktarının 11.521.350.000 TL olduğu halde toplamda 16.108.918.009 TL kabul edilerek hükümde çelişki yaratılması,

Sanık hakkında uygulanan TCK'nın 53/1-c fıkrasındaki güvenlik tedbirinin kendi altsoyu dışındakiler bakımından cezanın infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeksizin bu konuda bir ayrım yapılmadan koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanmasına karar verilmesi,

Sanığın TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanarak suç işlediği gözetilmeksizin 53/5. maddesi gereğince 53/1. madde ve fıkrasındaki tüm hak ve yetkileri kullanmaktan yasaklanmasına karar verilmesi,

Sanık hakkında uygulanan TCK'nın 53/1-c fıkrasındaki güvenlik tedbirinin kendi altsoyu dışındakiler bakımından cezanın infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeksizin bu konuda bir ayrım yapılmadan koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanmasına karar verilmesi,

Sanığın TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanarak suç işlediği gözetilmeksizin 53/5. maddesi gereğince 53/1. madde ve fıkrasındaki tüm hak ve yetkileri kullanmaktan yasaklanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20/02/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8441, Karar No: 2014/27064, Tarih: 29.09.2014

**13. Ceza Dairesi         2014/8441 E.  ,  2014/27064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında TCK'nın 35/2. maddesi uyarınca temel cezadan indirim yapılırken sanığın suç yolunda katettiği mesafe, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı göz önüne alınarak alt sınıra yakın bir oranda indirim yapılması yerine, en üst oranda indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...'nun temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 29.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5295, Karar No: 2022/3593, Tarih: 03.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2018/5295 E.  ,  2022/3593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme, Defter, kayıt ve belgeleri gizleme, Sahte belge kullanma

HÜKÜMLER : Beraat

Birleşen Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/67 Esas sayılı dosyası sanıklarından ... hakkındaki davaya ilişkin herhangi bir karar verilmediği anlaşılmakla, zamanaşımı içerisinde mahallinde karar verilmesi mümkün görülmüştür.

1- Sanık ... hakkında, ''2008 takvim yılında sahte belge düzenleme'' ile ''2006,2007 ve 2008 takvim yıllarında muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme'' suçlarından, sanık ... hakkında ''2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte belge düzenleme'' ile '' defter kayıt ve belgeleri gizleme'' suçlarından , sanık .... hakkında ''2008 takvim yılında sahte belge düzenleme'' ile ''defter, kayıt ve belgeleri gizleme'' suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz incelemesinde;

Sanıklara yüklenen 2006,2007,2008 ve 2009 takvim yıllarına ilişkin olarak ''sahte belge düzenleme ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme'' suçlarının Kanundaki cezalarının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği, sanıklar ... ve ....'a yüklenen ''defter, kayıt ve belgeleri gizleme'' suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanık ...'ın sorgusunun yapıldığı 27.02.2012 ile sanık ...'ın sorgusunun yapıldığı 21.05.2013 tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar ..., ... ve Gül Berna Yalçın hakkındaki ''sahte belge düzenleme ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme'' suçlarından açılan kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle, sanıklar ... ve .... hakkındaki ''defter, kayıt ve belgeleri gizleme'' suçundan açılan kamu davalarının ise gerçekleşen olağan dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

2- Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde;

UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kayıtlarına göre sanık ...'ın hükümden sonra 21.03.2018 tarihinde, sanık ...'in hükümden sonra 12.11.2021 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davalarının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2- Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde;

UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kayıtlarına göre sanık ...'ın hükümden sonra 21.03.2018 tarihinde, sanık ...'in hükümden sonra 12.11.2021 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davalarının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.03.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6147, Karar No: 2006/9811, Tarih: 28.11.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/6147 E.  ,  2006/9811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalı Vek.Av.... Boz ile davacı Vek.Av....geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-12000 m2 yüzölçümlü dava konusu taşınmaz üzerinde 76 zeytin, 2 badem, 4 armut, 1 incir ağacı bulunmakta olup, taşınmazın kısmen karışık kapama bahçe, kısmen tarla olarak kabulü ile getireceği net gelire göre değerlendirilmesinde bir yanılgı bulunmamaktadır. İlçe Tarım Müdürlüğünün 14.1.2005 günlü yazısı ekindeki cetvele göre, (8x8)=64 m2'ye bir zeytin ağacının, (7x7)=49 m2'ye ise bir adet badem, armut ve incir ağacının dikilmesinin alışılagelmiş normal sıklık olduğu açıklandığı halde, hükme esas ikinci ile birinci bilirkişi raporunda 36 m2'lik alana bir ağaç düştüğü kabul edilerek dava konusu taşınmaza fazla değer biçilmesi,

2-Değerlendirme tarihi olan 2004 yılında Tekel Yaprak Tütün İşletmeleri ve Ticareti Müessesesi Müdürlüğünce belirlenen tütünün ortalama satış fiyatı 4.006.864 TL/kg olduğu halde birinci bilirkişi kurulunca 4,90 YTL/kg üzerinden hesaplanması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, bozma nedenleri doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek rapor alındıktan ve raporların bozmaya uygunluğu denetlendikten sonra karar verilmelidir

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı ve davacı yararına takdir edilen 450,00 YTL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa, davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 28.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12432, Karar No: 2013/14246, Tarih: 13.06.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/12432 E.  ,  2013/14246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, 2007-2011 yıllara arasında Çanakkale şantiyesinde işçi olarak çalıştığını, net 680,00 TL maaş aldığını, üç öğün yemek verildiğini, davalı tarafça iş sözleşmesi feshedilirken bir kısım haklarının ödendiğini, haftaiçi 07.00-19.00 ve 19:00-07:00 arası çalıştığını, iki haftada bir gün hafta tatili kullandığını, son beş ay için haftalık izin kullandırılmadığını belirterek müvekkilinin fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının alacaklarının fazlasıyla ödendiğini, vardiyalı çalışması nedeniyle fazla mesaisinin olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, delil durumuna göre istekler kısmen hüküm altına alınmıştır.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Söz konusu alacakların ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de iddia edilen dönemlerde çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır. Bu alacakların yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut olayda, davacının çalıştığı döneme ilişkin işyeri kayıtları sunulmamıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının anlatımına göre dava konusu alacak hesaplanmıştır. Yargılama sırasında davalı vekili tarafından işyerinde sürekli çalışma olmadığına ilişkin savunma mahkemece değerlendirilmemiştir. İşin niteliği gereği, davalının uyuşmazlık konusu süre içinde hizmet verdiği ilgili kurumdan fiilen çalışılmayan günler ve ayrıca keşif artışı nedeniyle çalışılmadığı belirtilen günler olup olmadığı sorularak netleştirilmelidir. Gerekirse taraf tanıkları yeniden dinlenmek suretiyle yaz ve kış aylarında çalışma durumu ortaya konulmalı, diğer delillerle birlikte bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.