muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1081, Karar No: 2019/689, Tarih: 03.12.2019

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

19.10.2013 tarihinde saat 02.20 sıralarında Zonguldak ili, Merkez ilçesi, Çınartepe Mahallesi, ...sayılı yerde bulunan Özden Tekel Bayisinin sahibi olan sanık ...’in ofisinde bulunduğu sırada, söz konusu tekel bayisinden dışarı çıkan ve sanığın arkadaşı olan tanık ...’ün iş yeri önünde sürü hâlinde gezen 7-8 adet köpeğin havladıklarını görmesi üzerine sanık ...’e “Dışarı çıkma aşağıda köpekler var!” şeklinde bağırdığı, daha sonra sanık ...’in çalışma ofisinde bulunan ve adına kayıtlı olan av tüfeğini alarak köpekleri korkutmak amacıyla havaya birkaç el ateş ettiği, köpeklerin dağılmaları üzerine tekrar çalışma ofisine çıkan tanık ... ile sanık ...’in köpeklerin uzaklaştıklarını düşünerek yaklaşık 5 dakika sonra tekrar dışarı çıktıklarında köpeklerin hâlen beklediklerini görmeleri üzerine sanık ...’in aynı av tüfeği ile birkaç el daha havaya ateş ettiği, ihbar üzerine olay yerine gelen kolluk görevlilerince iş yerinin arka kısmına bakan yerde zemin üzerinde toplam 7 adet av fişeği kartuşunun ele geçirildiği olayda; iş yerinin önünde toplanan köpeklerin dağılmalarını sağlamak amacıyla havaya 7 el ateş eden sanığın eyleminde başka suretle korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlike mevcut olmadığından TCK’nın 25. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen zorunluluk hâlinin bulunmadığı anlaşılmakla; Yerel Mahkemece sanık hakkında hüküm kurulurken “...sanığın geçmişinde birden fazla kasıtlı suçtan sabıkalı olup suç işleme hususundaki eğilim ve saikine, suçun işlendiği yere ve suçun işlediği saatin gece oluşuna,” şeklinde gerekçe gösterilerek temel ceza alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle 2 yıl 6 ay hapis cezası olarak belirlenmiş ise de sanığın adli sicil kaydında geçmiş hükümlülüklerinin bulunmasının TCK’nın 61. maddesinde sayılan temel cezanın belirlenmesine ilişkin ölçütler arasında düzenlenmediği ve suçun işlendiği yerin somut olayda bir özellik arzetmediği ancak suçun gece vakti işlenmesi ve iş yerinin önünde toplanan köpeklerin dağılmasını sağlamak amacıyla gerekmediği hâlde sanığın 5 dakika ara ile toplamda 7 el havaya ateş etmesinin suçun işleniş biçimi ve işlendiği zaman kriterleri dikkate alındığında sanık hakkında alt sınırdan makul ölçüde uzaklaşılmak suretiyle bir ceza tayin edilmesini gerektirdiği gözetilmeden temel cezanın TCK’nın 3. maddesinde düzenlenmiş “orantılılık” ilkesi ihlal edilerek üst sınıra yakın belirlenmesinde isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, TCK’nın 170. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca alt sınırdan makul ölçüde uzaklaşılmak suretiyle bir ceza tayin edilmesi gerekirken temel cezanın üst sınıra yakın bir şekilde 2 yıl 6 ay hapis cezası olarak belirlenmesi suretiyle fazla ceza tayini isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; direnme gerekçesinin isabetli olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; direnme gerekçesinin isabetli olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Zonguldak 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.12.2015 tarihli ve 425-563 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanık hakkında TCK’nın 170. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca alt sınırdan makul ölçüde uzaklaşılmak suretiyle bir ceza tayin edilmesi gerekirken temel cezanın üst sınıra yakın bir şekilde 2 yıl 6 ay hapis cezası olarak belirlenmesi suretiyle faza ceza tayini isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 03.12.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3625, Karar No: 2011/15229, Tarih: 16.11.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/3625 E.  ,  2011/15229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Sincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10/11/2009 tarih ve 2008/282-2009/527 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıya ait ana kanalizasyonun tıkanması sonucu apartman giderinde biriken pis suyun geri teperek müvekkili şirkete sigortalı işyeri depoda bulunan emtiaların hasarlandığını, ekspertiz raporu sonucunda tespit edilen 9.091,00 TL hasar bedelininin davacı tarafından sigortalıya ödediğini ileri sürerek, şimdilik 9.019,00 TL.nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu edilen olay ile idare arasında illiyet bağı bulunmadığını, meydana gelen hasarın tamamen davacı sigortalı işyerinin konumu sebebi ile meydana geldiğini, iş yerinin yol kotundan aşağı olması, iş yerinin pis su parsel çıkış bacasında atık suyun geri gelmemesi için gerekli bakım ve kontrollerin yapılmamasının bu tür zararların meydana gelmesine neden olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu zararın doğmasında davalının bakım görevini yeterince yapmayarak kusurlu olduğu ve kusuru oranında zararı tazminle yükümlü bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyizine gelince; Dava, işyeri poliçesine dayalı tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkin olup, davalının yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle % 80, dava dışı bina sahibinin geri tepmeyi önleyecek tedbiri almaması nedeniyle % 20 oranında kusurlu olduğu sonucuna varan bilirkişi raporu mahkemece,benimsenip hükme dayanak yapılmıştır.

2-Davacı vekilinin temyizine gelince; Dava, işyeri poliçesine dayalı tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkin olup, davalının yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle % 80, dava dışı bina sahibinin geri tepmeyi önleyecek tedbiri almaması nedeniyle % 20 oranında kusurlu olduğu sonucuna varan bilirkişi raporu mahkemece,benimsenip hükme dayanak yapılmıştır.

Oysa, kot farkının az olmasına rağmen kanalizasyon atık suyunun ana şebekeye akmaya yeterli olacak kadar kot farkının bulunduğu hükme esas alınan bilirkişi kurulunca saptanmış olup, sigortalı binanın projeye aykırı olarak kanalizasyon şebekesini kullandığına yönelik bir tutanağa veya cezai yaptırıma rastlanmamıştır.İşbu davanın yapı malikinin sorumluluğuna dayalı bulunması ve BK.nun 58 nci maddesinde de bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin malikinin o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazasındaki kusurundan dolayı sorumlu olacağının hükme bağlanmış olması karşısında, kusur koşulunun aranmaması dikkate alındığında davalının sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğinde olduğu kuşkusuzdur. Başka bir anlatımla, sorumluğunun söz konusu olabilmesi için, malik olmak gerekli ve yeterlidir. Anılan düzenlemede yapı malikine kurtuluş kanıtı tanınmamıştır. Ancak, genel hükümlere göre yapı malikinin, mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusurunun varlığı nedeniyle illiyet bağının kesildiğini kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabileceği kabul edilmektedir.

Bu durumda, mahkemece, davalı tarafın zararın meydana gelmesinde illiyet bağını kesen bir halin varlığını kanıtlayamamış olması ve bu bağlamda dava dışı bina sahibinin kusurunun illiyet bağını kesen yoğunlukta bulunmaması karşısında davalının yapı maliki sıfatıyla meydana gelen zararın tamamından davacıya karşı sorumlu olduğu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılıgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 422,65 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 16/11/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3450, Karar No: 2021/2601, Tarih: 15.03.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/3450 E.  ,  2021/2601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı‘nın 07.08.2012 tarihli 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaanın “2005 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan verilmesine rağmen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.09.2012 tarih ve 2012/53169 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kamu davası açılması ve mahkemece iddianamede atılı suçtan hüküm kurulması yasaya aykırı ise de; zamanaşımının olumsuz bir muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olduğunun anlaşılması karşısında;

Sanığa yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 15.03.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2519, Karar No: 2010/7271, Tarih: 06.10.2010

**5. Ceza Dairesi         2010/2519 E.  ,  2010/7271 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ... ile bu suçlara fer’an iştirakten sanıklar ... ... ve ...’un yapılan yargılanmaları sonunda; sanıklar ... ve ...’ın üzerlerine atılı suçlardan beraetine, sanık ...’in alıkoyma suçundan beraetine, 06.05.2003-16.06.2003 tarihleri arasındaki reşit olmayan kimseyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulü ile şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşürülmesine, reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair, İzmir 20. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 10.11.2008 gün ve 2004/602 Esas, 2008/711 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık ... müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık ... ... hakkında reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karara katılan vekilinin itirazı üzerine İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.12.2008 gün ve 2008/1131 Müt. sayılı kararı ile itirazın kabulüne ilişkin karar verilmesinin sonrasında, İzmir 20. Asliye Ceza Mahkemesince duruşma açılıp, açıklanması geri bırakılan hükmün tefhiminden sonra hüküm temyiz kabiliyeti kazanacağı gözetilerek incelemenin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ... hakkında reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunmak ve rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçuna fer’an iştirakten ve sanık ... hakkında reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçundan kurulan beraet hükümlerinin incelenmesinde;

Sanıklara isnat olunan suçların yasa maddelerinde öngörülen cezalarının tür ve tutarlarına nazaran 765 sayılı TCK.nun 102/4. maddesinde belirlenen 5 yıllık asli zamanaşımına tabi olduğu, sanıklar ... ve ... ...’in sorgularının yapıldığı 24.05.2005 ve sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 01.06.2005’den inceleme gününe kadar bu sürelerin gerçekleştiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK.nun 7/2 ile 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükümlerin CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanıklar hakkında açılan kamu davalarının aynı Yasanın 322 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı DÜŞÜRÜLMESİNE,

Sanık ...’ın 06.05.2003-16.06.2003 tarihleri arasındaki reşit olmayan kimseyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulü ile şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşürülmesine dair hükmün temyiz incelemesinde;

Sanık ...’ın 06.05.2003-16.06.2003 tarihleri arasındaki reşit olmayan kimseyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulü ile şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşürülmesine dair hükmün temyiz incelemesinde;

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen kamu davasının düşürülmesine dair hüküm usul ve kanuna uygun olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 06.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14787, Karar No: 2025/2051, Tarih: 18.02.2025

**5. Ceza Dairesi         2021/14787 E.  ,  2025/2051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/981 Esas, 2019/2034 Karar

SUÇ : Basit zimmet, görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İade, ret, onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (2709 sayılı Kanun) 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 34/2, 231/2, 232/6 ve 291/1-2. madde ve fıkraları uyarınca karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, merci, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve 5271 sayılı Kanun'un 294/1. maddesinde, ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır'', aynı Kanun'un "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295. maddesinin birinci fıkrasında ise; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir'' şeklindeki düzenlemeler karşısında;

11.10.2019 tarihli dilekçe ile hükmü temyiz eden sanık ...'a 5271 sayılı Kanun'un 295/1. maddesi uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi gerektiğinin bildirilmediği gibi bu hususun meşruhatlı tebligat ile de ihtar edilmediği anlaşıldığından, sanık ...'a yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda usulüne uygun şekilde ''5271 sayılı Kanun'un 295/1. maddesi uyarınca gerekçeli temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği, aksi hâlde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği'' hususlarını içeren meşruhatlı tebligat ile gerekçeli kararın tebliğ edilmesi,

Temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verilmesi hâlinde ise bu hususta ek tebliğname düzenlenmesi sonrasında iadesinin temini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 18.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11748, Karar No: 2016/1453, Tarih: 09.02.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/11748 E.  ,  2016/1453 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun 'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından,sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 09/02/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

Muhalefet Şerhi

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı;

1- 5846 sayılı Kanun'un 81. maddesi (ve 08.11.2001 tarih, ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ilgili Yönetmelik) hükümlerine göre oluşturulan İl Denetim Komisyonlarının suç soruşturmasına esas olacak şekilde denetim, arama ve el koymaya yetkili olup olmadığı, somut olayda İl Denetim Komisyonu tarafından usulüne uygun gerçekleştirilen bir denetimin bulunup bulunmadığı, İl Denetim Komisyonları 5846 SK'na göre bandrol denetimi yaparken, anılan Kanun'un 81. maddesi kapsamında kalan bir suçun işlendiğini tespit etmesinden sonra nasıl hareket edilmesi gerektiği, dolayısıyla ele geçirilen suç eşyasının hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil olup olmadığı,

2- Sanığın ikrar niteliğinde kabul edilebilecek beyanlarının bulunup bulunmadığı, ikrarının olduğu kabul edilse bile maddi delillerle desteklenmeyen ikrarına itibar edilip edilemeyeceği ve mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunup bulunmadığı,

3- Anayasa ve CMK'nun amir hükümleri karşısında, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde delillerin tartışılarak değerlendirilmesinin yapılması ve hükme esas alınan ve reddedilen delillerin gösterilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2- Sanığın ikrar niteliğinde kabul edilebilecek beyanlarının bulunup bulunmadığı, ikrarının olduğu kabul edilse bile maddi delillerle desteklenmeyen ikrarına itibar edilip edilemeyeceği ve mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunup bulunmadığı,

3- Anayasa ve CMK'nun amir hükümleri karşısında, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde delillerin tartışılarak değerlendirilmesinin yapılması ve hükme esas alınan ve reddedilen delillerin gösterilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.

1- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 81. maddesinin 5 ve 6. fıkralarına göre, “Bakanlık ile mülkî idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshaların ve süreli olmayan yayınların, bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüğünde, mülkî idare amirleri re'sen veya Bakanlığın talebi ile bu denetimi gerçekleştirmek üzere illerde denetim komisyonu oluşturabilir. İhtiyaç hâlinde, bu komisyonlarda Bakanlık ve ilgili alan meslek birlikleri temsilcileri de görev alabilirler. Bu denetimler sırasında bu Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde 75 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılır."

Anılan Kanun'un konuyla ilgili 75. maddesinin 3. fıkrasına göre de, "Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır."

5846 sayılı Kanun'nun 81. maddesine dayanılarak çıkarılıp, 08.11.2001 tarih, 24577 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Denetim” başlıklı 9. maddesinde ise, “Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen ihlallerde, genel kolluk ve zabıta; re’sen ve/veya hak sahipleri, komisyon, meslek birlikleri, Bakanlık veya ilgili diğer kanunlarla kendisine yetki ve görev verilmiş olanların ihbarı üzerine harekete geçer. Usulsüz ve izinsiz olarak çoğaltılmış ve yayılmış nüsha ve yayınlar ile bunları çoğaltmaya yarayan her türlü araç ve diğer delillere ilişkin olarak Kanunun 81 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Bu denetimler sırasında Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır."

Görüldüğü gibi Yönetmelikteki düzenleme, 5846 SK'nun 81/5-6 ve 75/3. maddelerindeki hükümlerin birleştirilerek tekrarlanmasından ibarettir. Bütün bu yasal düzenlemelerden anlaşılması gereken şudur: Bakanlık, mülkî idare amirleri veya İl Denetim Komisyonları, bandrollenmesi zorunlu olan eserler ile süreli olmayan yayınların bandrollü olup olmadığını, re’sen veya hak sahipleri ile diğer ilgililerin ihbarı üzerine her zaman denetleyebilir. Bu denetim, önleme araması veya adli arama değil, eserlere bandrol yapıştırılması zorunluluğuna (5846 SK m. 81/1, Yön. m. 5) ilişkin idari bir denetimdir. Denetim esnasında Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin (81. Maddedeki fiillerin işlendiğinin) tespiti hâlinde Cumhuriyet savcısı durumdan haberdar edilecek, Cumhuriyet savcısı da öncelikle suç konusu eşya ile ilgili olarak CMK'nun 127. maddesi hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapacaktır.

Dikkat edilirse, İl Denetim Komisyonları ile Kanunla yetkili kılınan diğer idari makamların bandrol denetimi esnasında, 81. maddedeki suçların konusu olan eşyanın tespiti hâlinde nasıl hareket edecekleri düzenlenirken, aramanın değil, el koyma işleminin nasıl gerçekleştirileceği açıklanmıştır. Çünkü, adli veya önleme araması boyutunda olmayan (dolayısıyla gizli kapalı yerlere bakılmadan, işyerinin görünen raf ve satış reyonları gibi açık alanlarında gerçekleştirilen) idari denetim esnasında zaten suç konusu eşya açıkta satışa sunulmuş halde bulunmuştur. Arama ile ortaya çıkarılacak, gizlenmiş, saklanmış bir şey olmadığı gibi komisyonun böyle bir yetkisi de bulunmamaktadır.

Bu şekilde suç eşyası, dolayısıyla suç işlenmiş olabileceğine dair delil bulununca, yapılması gereken şey, soruşturma makamı olan Cumhuriyet savcısını durumdan haberdar edip, talimatları doğrultusunda hareket edilmesidir. Bu safhada da ceza usul hukuku açısından, arama ve/veya elkoyma işlemine ihtiyaç varsa, bu işlemler CMK hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilecektir. Bu düzenlemelerden, İl Denetim Komisyonları ile diğer idari makamlara adli veya önleme araması yetkisi verildiğinin kabul edilmesi mümkün değildir.

Yargıtay CGK'nun 25.11.2014 tarih, ... Esas, ...ve 25.11.2014 tarih, ...Esas, ...sayılı Kararlarında da önleme ve adli aramanın niteliği ve şartları ayrıntılı olarak açıklandıktan sonra şu sonuçlara varılmıştır: