muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1706, Karar No: 2022/2186, Tarih: 18.04.2022

Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur’a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir.

Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir.

Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.

Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif üyeleri geçersiz de olsa ana sözleşmenin değişik 61 ve 62. Maddelerine istinaden istifa etmiş olduğundan bu istifanın gerçek iradeyi yansıtmadığından bu üyelerin üyeliklerinin devam ettiğini kabul ederek usulüne uygun kesin maliyet hesabı yapılıp bu üyelerden tahsili talep edilebilir. Ancak kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır.

Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunulabilecektir. Bu durumda mahkemece eldeki davanın erken dava olduğu gerekçesiyle reddi ile masraf ve vekalet ücretinin bu doğrultuda sonuçlandırılması gerekirken yazılı gerekçelerle kabulü doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının KALDIRILARAK, ilk derece mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, 18.04.2022 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Davalı vekili, müvekkilinin 2011 yılında yapılan genel kurulun 6. maddesi gereğince kurulan kesin hesap komisyonunun raporunun kendisine tebliği edildiğini talep edilen meblağı ödediğini kendisine taahhütname ve ilişik kesme belgesi ve bağımsız bölüm tapusunun verildiğini, daha sonraki genel kurula çağrılmadığını, dolayısıyla anasözleşmenin 61/e maddesine istinaden kesin maliyet ve % 10 fazlası ödeme yaparak üyelikten ayrıldığını beyanla, davanın tapu iptal, tescil olmazsa tazminat isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince tapu iptali ve tescil talebinin reddine 2019 yılında yapılan kesin maliyet raporuna göre, 184.899,00 TL bedelin davalıdan tahsiline karar verilmiş bu kararın istinafı üzerine istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, davalı bu kararı temyiz etmiştir.

Dosya arasında bulunan davacı kooperatif anasözleşmesinin 61/e maddesine göre, ortaklar, tüm konutlar tamamlanmadan önce, kura neticesinde tamamlanmış konut tahsis edilen ortak, anasözleşmenin 61/a,b,c,d fıkralarına göre hesaplanan kesin maliyet bedelini ve kesin maliyet bedelinin %10 fazlasını ödeyerek tapusunu alarak ortaklıktan ayrılabileceği kararlaştırılmıştır.

20.02.2011 tarihli genel kurulun 6. maddesinde ise, geçici/kesin maliyetlerin hesaplanması için komisyon kurulmasına, …kesin maliyete istinaden tapusunu alan ortaklar hariç kesin maliyetin tamamını ödemeyenlerden aidat bedelinin %40 kadar aylık kira alınması kararlaştırılmıştır.

KK'nın 4. maddesinde üyeliğin kazanılması ve kaybedilmesi ile ilgili hükümlerin ana sözleşmede yer olması mecburi hükümler arasındadır. Ana sözleşme; kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir. Anasözleşmeye Kooperatifler Kanununa aykırı olmamak koşuluyla sözleşme serbestisi çerçevesinde istenen hükümler konabilir. Davacı kooperatif anasözleşmesinin 61. maddesinde genel olarak çıkma nedenleri yanında “özel çıkma” nedeni de kabul edilmiştir. Bu hüküm, genel kurul kararı ile anasözleşmeden çıkarılmadığı veya iptal edilmediği sürece kooperatifi ve tüm üyeleri bağlayıcı niteliktedir.

Kooperatifçilikte eşitlik ilkesi, eşit statüde olan ortakların aynı hakka sahip olması ve aynı borçlardan sorumlu tutulmalarını gerektirir. Eşitlik ilkesini düzenleyen 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesindeki, “kooperatif ortakları, bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler” hükmüne göre, örneğin yapı kooperatiflerinde; peşin bedelli üyeler kendi aralarında, normal statüde üyeler ise normal statüde olan üyeler arasında karşılaştırma yapılarak; her üyenin kendi statüsü içerisindeki emsal üyelere göre eşitliği gözetilir. Kooperatifler hukukunda çoğu zaman mutlak değil, nispi eşitlik ilkesi geçerlidir.

Somut olayda, kura neticesinde tamamlanmış konut tahsis edilen ortakların tapu intikali tarihinde “tüm konutlar tamamlanmış gibi kesin maliyet bedeli ve kesin maliyet bedelinin % 10 oranında erken teslim ilave bedeli ve sonraki ortak giderler” için ödeme yaparak ortaklıktan çıkmalarına imkân veren anasözleşmenin 61/e madde hükmünün nispi eşitlik ilkesine aykırı olduğu söylenemez. Anılan anasözleşme hükmüne rağmen ortaklıktan ayrılan üyeden tapunun geri alınması veya verilen konut bedelinin tekrar tahsilinin mümkün olmaması gerekir.

Davacı taraf, davalının konutunu teslim alarak anasözleşmenin 61/e maddesi gereğince ödemelerini yapmadığını iddia etmediğine göre; ilk derece mahkeme kararının esastan bozulması gerekirken, “erken dava” gerekçesiyle bozulmasına dair Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2016/22077, Karar No: 2017/9628, Tarih: 12.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/22077 E.  ,  2017/9628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davalı şirketin, elektrik abonesi olan davacı şirketten, düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak dağıtım, iletim, psh ve sayaç okuma bedeli adı altında ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili; istirdadı istenilen bedelin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nin 13/07/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilendağıtım, iletim, psh ve sayaç okuma bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının.... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde.... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin....'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu,.... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (geçmişe etkili) 6719 sayılı

./..

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (geçmişe etkili) 6719 sayılı

./..

kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde....'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan .... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, iletim, psh ve sayaç okuma bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenine göre, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

12.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6553, Karar No: 2013/8668, Tarih: 13.05.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/6553 E.  ,  2013/8668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Genel Müdürlüğü'ne izafeten ... temsilcisi.... tarafından, davalı ... vd aleyhine 03/02/2011 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 24/05/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının davalılar ..., ..., ..., ..., . .., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının davalılardan ...'a yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Dava, 6831 sayılı Orman Yasasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın murisi olan...'ın Devlet ormanından ağaç kesmek sureti ile idarenin zarara uğramasına yol açtıklarını belirterek uğranılan zararının davalılarca tazminini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ... ve ... davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar duruşmaya katılmamışlar ve herhangi bir beyanda bulunmamışlardır.

Mahkemece ceza yargılamasında davalıların eylemlerinin ayrıştırılamadığı, haksız fiil tarihinin üzerinden geçen zamanda dikkate alındığında tazminat miktarının belirlenmesi ve ayrıştırılması mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

818 sayılı Borçlar Yasası'nın 42. maddesinde maddi zararın tam olarak kanıtlanması ve tespitinin mümkün olmaması halinde hakime zararı adalete tevfikan tayin etme yetkisi tanınmıştır.

Mahkemece ceza yargılamasında davalıların eylemlerinin ayrıştırılamadığı, haksız fiil tarihinin üzerinden geçen zamanda dikkate alındığında tazminat miktarının belirlenmesi ve ayrıştırılması mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

818 sayılı Borçlar Yasası'nın 42. maddesinde maddi zararın tam olarak kanıtlanması ve tespitinin mümkün olmaması halinde hakime zararı adalete tevfikan tayin etme yetkisi tanınmıştır.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve müteveffa....'ın dava konusu olay nedeni ile ... Sulh Ceza Mahkemesi'nde yargılandığı, yargılama esnasında davalılardan ...'ın Devlet Ormanından ağaç kestiğini ikrar ettiği, anılan davalının eylemi nedeni ile cezalandırılmasına karar verildiği ve verilen cezanın kesinleştiği, diğer davalılar ile müteveffa ...'ın ise üzerlerine atılı suçları işlediklerinin sabit olmaması nedeni ile beraatlerine karar verildiği anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamından davalılardan ...'ın ... Devlet Ormanı'nın 116 nolu bölmede hava hattının altından geçen bölümde toplam 5 adet göknar ve ladin ağacı kestiği anlaşılmaktadır. Bu ağaçların bedelinin tayin edilememesi halinde olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca hakim tarafından uygun bir miktar tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davacının davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a yönelik temyiz itirazlarının ilk bentte açıklanan nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 13/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2616, Karar No: 2013/3893, Tarih: 06.03.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/2616 E.  ,  2013/3893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, itirazın kaldırılması ve icra tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı alacaklı, 1.9.2008 başlangıç tarihli on yıl süreli yazılı kira sözleşmesine dayanarak davalı hakkında 12.11.2010 tarihinde başlattığı icra takibinde, 2010 / Eylül , Ekim ve Kasım ayları kira bedelinin KDV'si olarak toplam 36592,50 TL nin tahsilini istemiştir. Ödeme emrinin tebliği üzerine, davalı borçlu süresinde verdiği itiraz dilekçesinde; faturaların iade edildiğini, borcunun bulunmadığını belirterek takibe itiraz ettiğini bildirmiştir. İtirazın kaldırılması isteğiyle açılan işbu dava sonucunda mahkemece, sözleşmeye göre kiracının KDV'den sorumlu olduğundan bahisle itirazın kaldırılmasına, inkar tazminatına karar verilmiştir.

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere ve temyiz olunan kararda yazılı gerekçeye göre davalı kiracının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Ekim 2010 ayı KDV alacağına gelince; davacı alacaklının Ekim 2010 ayı kirasının tahsili için başlattığı takibe davalı borçlunun itirazı üzerine Şişli 2. İcra Mahkemesinin 2010/1510 esas, 2011/ 592 sayılı kararı ile itirazın kaldırılmasına karar verildiği, kararın 5.6.2012 tarihinde dairemizce onandığı, ancak karar düzeltme aşamasında 31.10.2012 tarihinde itirazın yargılamayı gerektirdiğinden bahisle bozulduğu anlaşılmaktadır. KDV alacağının tahsili için öncelikle ilişkin olduğu kira alacağının kesinleşmesi gerekir. Bu durumda Ekim 2010 ayı kira parası kesinleşmediğinden bu aya ilişkin KDV alacağının tahsili istenemez. Ekim 2010 ayı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca kararın Ekim 2010 ayı KDV alacağına ilişkin kısmının BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 06.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/133, Karar No: 2023/357, Tarih: 21.06.2023

**Ceza Genel Kurulu         2019/133 E.  ,  2023/357 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY DAİRESİ : 1. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ağır Ceza

SAYISI : 179-300

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan sanık ...'nin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81/1, 35/2, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin Silifke Ağır Ceza Mahkemesince 10.11.2015 tarih ve 230-297 sayı ile kurulan hükmün, katılan vekili ve sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 05.03.2018 tarih ve 1202-938 sayı ile;

“(...)Sanığın katılandan alacaklı olduğu, bu nedenle hukuk mahkemesinde devam etmekte olan davalarının bulunduğu, sanığın olay gününde mavi renkli kapalı kasa kamyoneti ile katılanın işyerinin önüne geldiği, sert bir şekilde aracı durdurduğu, katılanın fark ederek arkasını döndüğünde sanığın araçtan inmeden bulunduğu şoför mahallinden av tüfeği ile ateş ettiği olayda; atış mesafesi, sanığın eylemini devam ettirme olanağı varken kendiliğinden son vermiş olması ve aşamalarda değişmeyen savunmalarına göre; öldürme kastı ile hareket ettiğinin şüpheli kaldığı, mevcut hali ile eyleminin silahla tehdit suçunu oluşturduğu kabul edilerek, TCK'nun 106/2-a maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, suç vasfında hata edilerek, yazılı şekilde kasten öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması(...)” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma üzerine Yerel Mahkemece 17.07.2018 tarih ve 179-300 sayı ile;

"(...)Sanık her ne kadar korkutmak amacıyla müştekiye karşı eylemlerini gerçekleştirdiğini beyan etmişse de müşteki ile arasında geçmişten kalan alacak verecek meselesinin varlığı dolayısıyla husumetlerinin var olduğu, sanığın müştekiyi olay günü aracı ile takip etmesi, birden fazla ateş etmesi, müştekinin sanığın hedeflediği eylemlerinden ancak kaçmak suretiyle kurtulabildiği, 01/10/2014 tarihli olay yeri tutanağında müştekinin arkasına saklandığı çalıların dallarının kırılmış olduğu, yapraklar üzerinde saçma giriş ve çıkışlarının olduğu belirtilmekle müştekiye karşı doğrudan hedef gözeterek ateş ettiği anlaşıldığından sanığın korkutmaya yönelik ateş ettiği yönündeki savunmalarına itibar edilmemiştir.

Sanık olay günü müşteki ile ilçe merkezinde karşılaştıklarını, müştekinin aracı ile yanından geçerken kendisine el kol hareketi yaptığını, bu hareketin etkisiyle müştekiyi takip ettiğini beyan ettiyse de sanığın anlatımlarını doğrulayacak nitelikte dosya da delil mevcut olmadığından, sanığın anlatımlarının soyut iddia boyutunda kaldığından ve suçtan kurtulmaya yönelik olduğundan sanığın bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiş dolayısıyla haksız tahrik hükümleri uygulanmamıştır. Sanık savunmaları müşteki beyanları diğer deliller hep birlikte değerlendirildiğinde sanığın öldürme kastı ve niyetiyle hareket ettiğine kanaat getirildiği , sanığın müştekiyi öldürmek kastıyla doğrudan doğruya icra hareketlerine başladığı, müştekinin ancak çalılıkların ardına saklanmak suretiyle kurtulduğu, sanığın işlemeyi kastettiği suçu elinde olmayan nedenlerle tamamlayamadığı böylece sanığın işlemeye kastettiği suçun teşebbüs aşamasında kaldığı anlaşılmakla sanığın üzerine atılı adam öldürmeye teşebbüs suçunu işlediği(...)" gerekçesiyle önceki hükümde direnilmesine karar verilmiştir.

Direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün de Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.09.2018 tarihli ve 71771 sayılı Bozma istemli tebliğnamesi ile dosya, 6763 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 307. maddesi uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 19.02.2019 tarih ve 5031-940 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

II. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü mü yoksa silahla tehdit suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;