muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2216, Karar No: 2024/4650, Tarih: 29.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2216 E.  ,  2024/4650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/31 E., 2023/210 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen (1) gün süre ile 4/a sigortalılığının iptali istemli davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirkete iş başvurusu yaptığını ve iş sözleşmesine imza attığını, Karabük ... Kargo şubesinde 25.04.2013 tarihinde işe başlaması gerekirken vazgeçip başlamadığını, davalı şirket tarafından işe başlamamasına rağmen 1 günlük sigortasının yapıldığını, bir günlük maaşının yatırıldığını, ancak banka kartını aktif kullanmadığı için bu yatan paradan haberi olmadığını, davalı şirket tarafından yapılan SGK kaydının geleceğini etkilemiş olduğunu bir günlük işe giriş çıkış sigorta kaydının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Kargo Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket ile 25.04.2013 tarihinde bilgisayar operatörü olarak 1.011,61 TL maaş ile işe başlatılmak üzere iş sözleşmesi ve görev tanım belgesi imzaladığını, buna mukabil davacının müvekkili şirkette 1 günlük çalışmasının olduğu ve bu çalışmanın karşılığı olarak kendisinin bildirdiği maaş hesabına 21,90 TL bir günlük maaş ödemesi yapıldığını, sigorta kaydının da bu hususa istinaden gerçekleştiğini, davacının iş başvurusunu geri çektiği iddiasının gerçekleri yansıtmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.06.2018 tarihli 2017/232 Esas 2018/288 sayılı Karar ile davanın H.M.K.'nun 150 inci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına" dair karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 21.12.2022 tarihli ve 2022/10711 E. 2022/16380 K. sayılı ilamında, "... 20.10.2020 tarihli celseye mazeret gönderen davacının mazeretini belgelendirdiğinin anlaşılması karşısında, isabetsiz gerekçe ile mazeret dilekçesinin reddi ile davanın açılmamış sayılmasına dair verilen hüküm yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda anlatılan hukuki dinlenilme hakkı çerçevesinde davacının mazeretinin kabul edilerek, yargılamaya devam olunup sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1023385 sicil sayılı ... Kargı Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. ünvanlı işyeri tarafından adına sigorta bildiriminde bulunulan davacının alınan tanık beyanlarına göre fiili çalışmasının bulunmadığı ve gerçeğe aykırı beyan ile oluşturulan sigortalılık kaydının iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle,davanın kabulü ile 7801200601746 sigorta sicil nolu davacı ...'ın 1023385 sicil numaralı ... Kargı Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. nezdindeki 25.04.2013 tarihli 1 günlük sigortalı kaydının iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekili davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 1 gün süreli 4/a sigortalılığının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2.5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Eldeki davada, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile davacının ... Kargo Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. nezdindeki 25.04.2013 tarihli 1 günlük sigortalı kaydının iptaline,karar verilmişse de Dairemizin dosyadaki geri çevirme kararı sonucu TMSF'den gelen 02.02.2024 tarihli müzekkere cevabına göre, hakkında hüküm kurulan davalı ... Kargo Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. Hakkında İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.11.2015 tarihli ve 2015/2913 E. sayılı dosya üzerinden aralarında davalı ... Kargo Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. kaynak grubu şirketlerine kayyım atandığı,Fon Kurulunun 27.05.2021 tarihli ve 2021/218 sayılı kararı ile ... Kargo Lojistik ve Dağıtım Hiz. A.Ş. ile ... Loj. Hizm. A.Ş.'ye ait mal,hak ve varlıklardan oluşturulan ... Kargo ve ... Lojistik ticari ve iktidai bütünlüğün 28.07.2021 tarihinde gerçekleştirilen ihale ile ... Kargo ve ... Lojistik ticari ve iktisadi bütünlüğün geçtiği ... Kargo ve Loj. A.Ş.'ye 13.09.2021 tarihi itibariyle geçtiği bildirilmiş olduğundan Mahkemece işverenlik sıfatı araştırılarak davalı işverenliğin halen tüzel kişiliğinin devam edip etmediği, davalı şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin anlaşılması halinde devir alan şirket yönünden yapılacak araştırmayla işverenlik sıfatının bu durumda devir alan şirkete ait olacağı gözetilerek HMK 124 gereği davaya katılımı sağlanarak yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/275, Karar No: 2022/261, Tarih: 12.04.2022

**Ceza Genel Kurulu         2019/275 E.  ,  2022/261 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : (Kapatılan) 14. Ceza Dairesi

Sanık ...’ın sarkıntılık suretiyle çocuğun basit cinsel istismarı suçundan TCK’nın 103/1-2. cümle, 103/3-d, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin ... 10. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 23.12.2016 tarihli ve 501-389 sayılı hükmün katılan ... Hizmetler Bakanlığı vekili ve sanık müdafisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesince 14.06.2017 tarih ve 686-1270 sayı ile yargılama sonucunda, Yerel Mahkemece kurulan hüküm kaldırılarak, sanığın zincirleme biçimde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan TCK'nın 103/1-1.cümle, 103/3-d, 43/1, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

Bu kararın sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 30.10.2018 tarih ve 6375-6318 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 05.12.2018 tarih ve 52278 sayı ile;

"..Dava dosyası kapsamına göre, suç tarihleri itibarı ile sanık ... Gençlik ve Spor Bakanlığı ... İli ... Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğünde P.11-13021 sicil numarası ile bekçi-bakıcı olarak görevlidir. Masa tenisi antrenörlük belgesi sahibidir. Gönüllü olarak masa tenisi ile ilgilendiği, masa tenisi antrenörlüğü ve masa tenisi hakemliği yaptığı, mağdure çocuk ... ve ailesini 2009 yılından beri tanıdığı, mağdure çocuk ile birlikte başka çocuklara da masa tenisi eğitimi verdiği anlaşılmaktadır.

Mağdure çocuk ... ... Cumhuriyet savcısı tarafından alınan 30.11.2015 tarihli ifadesinde özetle, sanık ...'tan 2 haftadır masa tenisi dersleri aldığını, genelde arkadaşları da olduğu halde 16.00-18.00 saatleri arasında ... Spor Salonu'nda ders aldığını, derslerini aksattığı için 1 hafta önce hocası sanık ile 29.11.2015 günü saat 16.00 da antreman için sözleştiklerini, saat 15.30 sıralarında mesajlaşarak ... Belediyesi Spor Salonu önünde buluştuklarını, konuşmalarında başka arkadaşlarının da olacağını söylemesine rağmen, başka gelen olmadığını, spor salonunda çalıştıklarını, mola verdiklerinde sanığın yanına yaklaştığını, arkadaşlarından, hocalarından annesinden bahsedildiğinde duygulandığını, hocası olan sanığın beline sarıldığını, dudaklarını eliyle tutup 'koparayım mı?' dediğini, 10 ... kadar dudaklarından öptüğününü, kendisini çekince özür dileyerek çalışalım dediğini, çalışmaya devam ettiklerini, bir süre sonra çıkmak istediğinde kapının kilitli ve anahtarının üzerinde olduğunu gördüğünü, sanığın kapıyı açtığını ve salondan çıktıklarını, sanığın çikolata alma teklifini kabul etmediğini, yolları aynı olmasına rağmen yolunu değiştirerek eve gittiğini, evde ağladığını, annesine olayı anlattığını, 1 hafta önce de çalışma bitiminde sanığın yanına gelip önce dudağının kenarından sonra da yanağından öptüğünü, daha önce de arkadaşlarına olduğu gibi yanağından öptüğü için yanlışlıkla olduğunu düşündüğünü şikayet ve iddia etmiştir.

İtiraz konusu öncelikli olarak sanığın eylemlerinin çocuğun basit cinsel istismarı suçunu mu yoksa sarkıntılık suçunu mu oluşturduğu noktasındadır. Gerek 765 sayılı TCK'da ve gerekse 5237 sayılı TCK'da sarkıntılığın tanımı ile ilgili bir hüküm bulunmamaktadır. Uzun süre yürürlükte kalan mülga 765 sayılı TCK uygulamalarında sarkıntılık suçu ile hakaret, hayasızca hareketler, söz atma, ırz ve namusa tasaddi suçları arasındaki ayrım içtihatlarla belirlenmeye çalışılmıştır. Sarkıntılık cinsel amaçla kişinin rızasına aykırı olarak edep ve iffetine yönelen, diğer bir ifade ile söz atma niteliğini aşan ırz ve namusa tasaddi ve buna teşebbüs aşamasına ulaşmamış söz ve davranışlar olarak tarif edilmiştir. Mülga 765 sayılı TCK uygulamalarıda sarkıntılık belli bir kimseye karşı edep ve iffete dokunacak nitelikte , aralıklı olarak devam eden saldırıdır. Belli bir kişiye karşı işlenmesi sarkıtılık ile hayasızca hareketleri birbirinden ayıran unsurdur. Söz atmada özel kast aranırken sarkıntılıkta genel kast yeterlidir. Fiilin sırnaşıkça bir mahiyette olması sarkıntılığın diğer bir unsurudur. (Dr.ıur.A.P.Gözübüyük Türk Ceza Kanunu Açılaması genişletilmiş 4.bası c.lV sh.190-192). Irza tasaddi bir kimse üzerinde , ırza geçme niteliğinde olmayan zaman bakımından devamlı,ve hareketler yönünden zincirleme (müteselsil) şehvani hareketlerdir. Mesela bir küçüğün şehveti tahrik edici yerlerini tutmak, kucağına oturtmak, dudaklarını veya baldırını öpmek gibi dereceli ve zincirleme hareketlerdir. Sarkıntılık ise zaman bakımından âni ve hareketler yönünden kesik, ayrı ayrı bir kimse üzerinde icra edilen şehvani hareketlerdir. Mesela bir küçüğün göğsüne veya baldırına çimdik atmak veya onun aynı maksatla dudağından veya kol, yanak gibi yerlerinden öpmek veya vücudunun bir yerini sıkmak gibi. (a.g.e sh.156-157).

Bilindiği üzere sarkıntılık suçu mülga 765 sayılı TCK'da 421. madde içerisinde söz atma ile birlikte düzenlendiği halde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'da çocuğun cinsel istismarı ve cinsel saldırı suçu ile birlikte 102 ve 103. maddelerinde olmak üzere iki ayrı maddede düzenlenmiştir.5237 sayılı TCK'da 103/1-a-b maddelerinde çocuğa karşı yapılan her türlü cinsel davranış (bedensel temas içeren eylemler) cinsel istismar olarak tanımlanmıştır. 5237 sayılı TCK'daki düzenlemeden sarkıntılık suçunun mülga 765 sayılı TCK'daki düzenlemeye göre daraltıldığı söylenebilir. Sözlü olarak yapılan cinsel amaçlı eylemlerin cinsel taciz kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Örneğin evli bir kadına devamlı olarak mektup yazmak, devamlı olarak sırnaşık şekilde aşk mektubu göndermek gibi eylemler mülga 765 sayılı TCK uygulamasında sarkıntılık olarak kabul edilmesine rağmen, 5237 sayılı TCK uygulamasında zincirleme cinsel taciz olarak kabul edilecektir.

6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik öncesinde, çocuğa karşı bedensel temas içeren her türlü cinsel davranışların çocuğun cinsel istiasmarı suçunu oluşturacağı belirtildiğine göre, mülga 765 sayılı TCK uygulamasında sarkıntılık olarak nitelendirilen bazı eylemlerin 5237 sayılı TCK uygulamasında çocuğun basit cinsel sitismarı suçunu oluşturduğu barizdir.Yine eski TCK uygulamasında sarkıntılık olarak nitelendirilen sırnaşıkca hal alan bedensel temas içermeyen söz atma eylemlerinin de yeni TCK uygulamasında cinsel taciz suçunu oluşturacağı kabul edilmelidir.

Bu bilgiler ışığında sanığa isnat edilen eylemler değerlendirildiğinde sanığa isnat edilen masa tenisi antremanı sırasında verdikleri molada sohbet ederlerken hocası olan sanığın öğrencisi mağdurenin beline sarılarak eliyle dudaklarından tutup 'koparayım mı?' şeklinde söz sarf ettikten sonra 10 ... kadar mağdure çocuğu dudaklarından öpmek biçimindeki eyleminin sarkıntılık suretiyle çocuğun basit cinsel istismarı olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin kabul ve uygulamasına göre, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 103/1(2.cümle) maddesinde düzenlenen sarkıntılık suretiyle çocuğun basit cinsel istismarı suçunu oluşturduğu, ayrıca mağdure çocuğun ifadesinde geçen olaydan 1 hafta öncesi çalışma bitiminde de diğer arkadaşlarına da yaptığı gibi yanağından öperken dudağının kenarından da öptüğünü, yanlış anlamış olabileceğini ifade etmesi karşısında ayrıca olayda suçun zincirleme şekilde işlendiği hususu sabit olmadığından TCK'nın 43 maddesinin uygulanmaması gerektiği anlaşılmakla 5271 sayılı CMK'nın 308 maddesi gereğince Yargıtay 14.Ceza Dairesi'nin kararına karşı itiraz kanun yoluna başvurulmuştur..," görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 26.03.2019 tarih ve 10199-8502 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık hakkında mağdureye karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen beraat kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme; sanık hakkında mağdureye yönelik çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık hakkında mağdureye karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen beraat kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme; sanık hakkında mağdureye yönelik çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın mağdureye yönelik eyleminin TCK'nın 103/1. maddesinin birinci cümlesinde yer alan çocuğun basit cinsel istismarı suçunu mu yoksa ikinci cümlesinde yer alan sarkıntılık suretiyle çocuğun basit cinsel istismarı suçunu mu oluşturduğunun ve sanık hakkında TCK’nın 43. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesine ilişkin ise de Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) bilişim sisteminden alınan güncel nüfus kaydında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazından sonra sanığın 23.10.2020 tarihinde öldüğü bilgisine yer verilmesi karşısında, Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre sanık ...’ın, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazından sonra 23.10.2020 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.

Ön sorun bakımından isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi için karar tarihinden sonra sanık veya hükümlünün ölmüş olmasına bağlanan hukuki sonuçlarla ilgili yasal düzenlemeler üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.

TCK’nın "Sanığın veya hükümlünün ölümü" başlıklı 64. maddesi;

"Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.

(2) Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur." şeklinde düzenlenmiştir.

5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu’nun "Adlî sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesi" başlıklı 12. maddesinin (a) bendinde, ilgilinin ölümü üzerine arşiv bilgilerinin tamamen silineceği hüküm altına alınmış, 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu’nun "Adlî sicil bilgilerinin silinmesi" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında da aynı yönde düzenlemeye yer verilmiştir.

Görüldüğü gibi, TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği; hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Görüldüğü gibi, TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği; hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi hâlinde kovuşturma imkânının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi hâlinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir. Ölüm, ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirdiğinden iştirak hâlinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü, niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş bulunan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından, düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, fakat ortada suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında da açıklandığı üzere, temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşmesini gerektiren bir neden olduğu göz önüne alınarak, ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz merciince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek, yerel mahkemelerce mahallinde yapılan araştırma sonucunda sanığın öldüğünün kesin olarak saptanmasından sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir.

Gelinen aşamada itiraz olağanüstü kanun yoluna başvurulmasına ilişkin esaslar ve başvuru amaçları ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz tarihinden sonra hükümlünün ölmesi durumunda nasıl bir karar verilmesi gerektiği üzerinde de durulmalıdır.