muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/28524, Karar No: 2020/652, Tarih: 20.01.2020

Asıl sorun, yasal yükümlülüğe ve cezai yaptırıma rağmen 8. ve 37. madde hükümlerine aykırı şekilde belgelerin hiç verilmemesi noktasında ortaya çıkar. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı İş Kanununun 8 ve 37. maddelerinin işverene bu konuda bazı yükümlülükler de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, İş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümüne yardımcı nitelikte olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmiş olması, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında taraflar delillerinin değerlendirilmesi sırasında, işverence düzenlenmesi gereken bu tür belgelerin düzenlenmiş olup olmamasının da gözetilmesi gerekir.Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde 2000 TL net + prim ile çalıştığını bu şekilde ücretinin 2500 TL olduğunu beyan etmiş, davalı bu konuda beyanda bulunmamış, mahkemece davacının ücreti ücret + prim karşılığı net 1700 TL olarak kabul edilmiştir. Mahkemece davacının ücretinin 1200 TL garanti ücret + 500 TL prim olarak toplam 1700 TL olarak kabulü yerinde ise de, davacının ücret farkı alacağının 1700 TL üzerinden belirlenmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Ayrıca davacının net 1200 TL olan ücretinin brütü 1678,54 TL iken 1389,11 TL olarak kabulü de hatalı olmuştur.3-Taraflar arasında, davacı işçinin fazla çalışma alacağının bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.Aynı ilkeler ulusal bayram ve genel tatil alacağı ile hafta tatili alacağı için de geçerlidir.Somut olayda, davacı dava dilekçesinde hafta tatili yapmadan ulusal bayram genel tatil günleri de dahil her gün 05:00-23:00 saatleri arasında çalıştığını beyan etmiş, davalı bu konuda bir beyanda bulunmamıştır. Dinlenen davacı tanıklarından ...;”...'den ..., ... gibi illere maden taşırdık. İzin olmadan sürekli yollarda gider, gelirdik

. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.Aynı ilkeler ulusal bayram ve genel tatil alacağı ile hafta tatili alacağı için de geçerlidir.Somut olayda, davacı dava dilekçesinde hafta tatili yapmadan ulusal bayram genel tatil günleri de dahil her gün 05:00-23:00 saatleri arasında çalıştığını beyan etmiş, davalı bu konuda bir beyanda bulunmamıştır. Dinlenen davacı tanıklarından ...;”...'den ..., ... gibi illere maden taşırdık. İzin olmadan sürekli yollarda gider, gelirdik. Sabahları 04.00-05.00 sıralarında yola çıkar, akşam 24.00'lere kadar direksiyon başında olurduk, aralarda toplamı bir saat kadar mola verirdik, Biz yola çıkmadan önce taşıma irsaleyesine ismimizi yazar imzalardık, ayrıca araçtaki takometreden kaç saat yollarda olduğumuz görünürdü, kanunen günde 8 saat çalışmamız gerekirken bu saatden daha fazla çalışırdık. Fazla çalışmaların karşılığı ücret de alamazdık. Maden de yüklenecek yük olmadığı ya da fabrika mal istemediği zamanlar ayda ya da 20 günde 2-3 gün boş zamanımız olurdu.Davacı ve ben daha çok İstanbul'a mal götürürdük. Şirket bize çıkış yeri olan ...'den ...'a gidip dönmemiz için toplam 3 gün verirdi. Bu 3 gün söylediğim gibi maaştan ayrı, 120 TL sefer parası verirdi. Ben 3 günün 1,5 günü dinlenir, diğer 1,5 gün seferimi tamamlardım. ” şeklinde, diğer davacı tanığı ... ; “biz uzun yol tır şoförü olarak çalışırdık, haftalık çalışma günlerimiz ve saatlerimiz belli olmazdı, aldığımız yüke göre değişirdi, biz ...-Torbalı arası kale madeni çekerdik, akşam 21:00 de ocaktan yükümüzü yükler sabah saat 05:00-06:00 sıralarında ...deki ocaktan yola çıkar,...daki fabrikaya yükümüzü getirir, orada boşalmasını bekler, daha sonra yine yeni sefer için aynı gün ...ye döner yükün sarılmasını bekleyip ...'ya getirirdik, günde iki seferden aşağı gitmemizi kabul etmezlerdi, bazen fabrikada mal yok deyince 3. sefer yaptığımızda oluyordu, bu nedenle akşam işimizin bittiği saat belli olmazdı, en erken 20:00 de olmak üzere gece 24:00 e kadar çalıştığımız olurdu” şeklinde , diğer davacı tanığı...; “ sabah 07:30 gibi iş başı yapar akşam ortalama 21:00 gibi işi bırakırdık.” şeklinde beyanda bulunmuşlardır. Dinlenen davalı tanıklarından ...;” işyerimiz orasıydı belli bir mesaimiz yoktu.Nakliye işi çıktığı zaman şirkete gider nakliye yapardık ortalama ... - ... arası günde 5 sefer yapardık mesafe 45 km dir buna göre ortalama 5 sefer sabah 08,00 de başlanırsa 18,00 - 19,00 - 20,00 gibi biterdi bunun içerisinde yükün beklenilme süresi de vardı yol ortalama bir saat sürmektedir ayda 10 gün kadar nakliye işi çıkmadığı günler olur bazı günler de 5 sefer yapılmayabilir bunun sıklığını bilemem ancak ortalama bir araç ayda 100-150 sefer yapar, “ şeklinde, diğer davalı tanığı ... ise ;” ...çimentonun işlerinde 33 km lik bir sefer uzunluğu vardı, ... ile ..

... arası günde 5 sefer yapardık mesafe 45 km dir buna göre ortalama 5 sefer sabah 08,00 de başlanırsa 18,00 - 19,00 - 20,00 gibi biterdi bunun içerisinde yükün beklenilme süresi de vardı yol ortalama bir saat sürmektedir ayda 10 gün kadar nakliye işi çıkmadığı günler olur bazı günler de 5 sefer yapılmayabilir bunun sıklığını bilemem ancak ortalama bir araç ayda 100-150 sefer yapar, “ şeklinde, diğer davalı tanığı ... ise ;” ...çimentonun işlerinde 33 km lik bir sefer uzunluğu vardı, ... ile ... arasında sefer yapardı sefer başına 10 tl alırdı bazen günde 3 bazen günde 5 sefer yapardı ortalaması aylık izin de çıktıktan sonra günlük 3 veya 4 sefere gelirdi “ şeklinde beyanda bulunmuştur.Dinlenen tüm tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının 08:00-20:00 saatleri arasında çalıştığı ve 1,5 saat ara dinlenmenin mahsubu ile hafta tatilindeki 7,5 saati aşan çalışmasının da eklenmesi ile haftalık 21 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekirken; davacının fazla çalışma alacağını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.Ayrıca davacıya garanti ücretinin yanında prim ödemesi yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir. Davacıya yapılan prim ödemesinin niteliği, fazla çalışma ücretinin hesabında önem taşımaktadır. İşçiye, garanti ücrete ilaveten, bahşiş, parça başına, satışa, sefer başına ya da kilometreye bağlı olarak prim ödemesi usulünün öngörüldüğü çalışma biçimlerinde, fazla çalışma ücretinin hesaplamasında, temel ücretin garanti ücret kısmı ile prim kısmı birbirinden ayrılarak; prim üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücretinde sadece zam nispeti üzerinden (0,5 çarpanıyla) ; garanti ücret üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücreti kısmında ise (1,5 çarpanıyla) hesaplama yapılarak sonuca gidilmelidir. Belirli bir kotaya bağlı olarak prim ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde ise, işçiye ödenen prim miktarı dikkate alınmaksızın sadece garanti ücret üzerinden (1,5 çarpanıyla) hesaplama yapılarak fazla çalışma ücreti belirlenmelidir. Davacının fazla çalışma ücretine hak kazandığı kanaatine varılması halinde, açıklanan ilke ve esaslara göre fazla çalışma ücretinin hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

4-Hafta tatili ücretlerinin hesabı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Çalışılmayan hafta tatili günü için bir iş karşılığı olmaksızın işçinin ücreti tam olarak ödenir (İş K. m.46/2).İş Kanununda hafta tatilinde çalışan işçinin ücretinin nasıl hesaplanacağının düzenlenmemiş ise de, hafta tatilinde yapılan çalışmanın fazla çalışma sayılacağı ve buna göre ücretin yüzde elli zamlı ödenmesi gerektiği görüşü Dairemizce benimsenmiştir. Buna göre hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiye yanında çalışmanın karşılığı da bir buçuk yevmiye olarak ödenmelidir. Şu hale göre çalışılan hafta tatilinin ücreti 2.5 yevmiye olmalıdır.Somut olayda, davacı hafta tatili yapmadan çalıştığını ileri sürmüş, mahkemece davacının hafta tatili alacağı reddedilmiştir. Dinlenen davacı tanığı... ;”davacının evi ...'da olduğu için, tır içinde yatar kalkardı, söylediğim gibi sürekli çalışırdık.” şeklinde, diğer davacı tanığı ... ;”hafta tatilimiz olmazdı, ancak yağmur yağarsa ya da mal olmazsa o gün için izinli olduğumuzu söylerlerdi, ancak benim evim ...'de olduğu için arada haftalık izin verirlerdi, fakat davacı yozgatta oturduğu için arabada yatıp kalkardı, bu şekilde izmir de evi olmayanlar haftalık izin kullanmazlardı,“ şeklinde, diğer davacı tanığı ... ;” hafta izni ve yıllık izin diye bir şey yoktu, yalnız ramazan ve kurban bayramlarında 2-3 gün izin olur, onun dışında başkaca izin olmazdı.” şeklinde, davalı tanığı ... ;”pazar günleri tatil yapılırdı,ancak bazen mesai yapılırdı kışın pazar günü hiç mesai olmazdı yazın ise ayda iki pazar böyle çalışma olabilirdi gurbetçilerin yıllık izinleri aylık kullanılırdı ayda 4 gün bunlara izin verilirdi bazen bunu biriktirip iki ayda kullanılırdı “ şeklinde diğer davalı tanığı ... ise ;” izinler aylık olarak kullanılırdı özellikle gurbetçi olan dışarıdan gelen işçiler izinlerini aylık kullanırdı aylık izin kullananlar 4 gün izin kullanırdı” şeklinde beyanda bulunmuşlardır. Dinlenen tanık beyanlarına göre davacının hafta tatillerinde çalıştığı anlaşılmakta olup, mahkemece davacının hafta tatili alacağının reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

5-Taraflar arasında davacının ulusal bayram genel tatil alacağı bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Somut olayda, davacı ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ileri sürmüş, mahkemece davacının ulusal bayram genel tatil alacaklarının reddine karar verilmiştir. Dinlenen davacı tanığı ...;” Dini bayramlarda çalışmazdık. Resmi bayram ve tatillerde çalışırdık. “ şeklinde, diğer davacı tanığı ...;” dini bayramlarda çalışmazdık, diğer ulusal bayram resmi tatillerde çalışırdık,” şeklinde, diğer davacı tanığı ... ;” yalnız Ramazan ve Kurban Bayramlarında 2-3 gün izin olur, onun dışında başkaca izin olmazdı. “ şeklinde, davalı tanığı ... ;” yalnız Ramazan ve Kurban Bayramlarında 2-3 gün izin olur, onun dışında başkaca izin olmazdı. “ şeklinde diğer davalı tanığı ... ; “Resmi bayramlarda çalışırdık Dini bayramlarda arifeden önceki iki gün işi bırakır memlekete gider ,bayram bittiktensonraki gün gelir başlardık “ şeklinde beyanda bulunmuşlardır. Dinlenen tanık beyanları dikkate alındığında davacının dini bayramlar dışındaki tatillerde çalıştığının kabulü gerekirken mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Sonuç:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgililere iadesine, 20/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/6629, Karar No: 2017/1322, Tarih: 21.02.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/6629 E.  ,  2017/1322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalıların murisi... ile davalı ...'in müvekkilinden ...tipinde biçerdöver aldıklarını ve karşılığında senet verdiklerini, takibe konu borcun senet olarak 3 yıllık zamanaşımına tabi olsa da TBK'nun 146 maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra takibinin devamına, haksız ve kötüniyetli itiraz nedeniyle alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, bono vasfını kaybeden ve 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde takibe konulmayan evraktan doğan alacak hakkının zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından başlatılan ilamsız icra takibinin dayanağı olan bononun vadesinin 15/08/2008 olduğu, 3 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra 27/10/2014 tarihinde takip başlatıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının aval veren Turan Mahir mirasçıları hakkındaki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin davalı ...'e yönelik temyiz itirazına gelince, davacının temel ilişkiye dayanmış olması ve uyuşmazlığın satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle zamanaşımı süresi TBK'nun 146. maddesi gereğince 10 yıl olup mahkemece bu davalı hakkındaki zamanaşımı itirazının reddi ile uyuşmazlığın esasına girilerek toplanacak deliller doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bu davalı hakkındaki davanın zamanaşımı nedenine dayalı reddi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıdaki (1) nolu bent uyarınca davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1202, Karar No: 2024/1294, Tarih: 28.02.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/1202 E.  ,  2024/1294 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3145 E., 2023/3226 K.

DAVA TARİHİ : 15.06.2023

KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Fatsa Aile Mahkemesi

SAYISI : 2023/435 E., 2023/477 K.

Taraflar arasındaki boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava dosyasının Fatsa Aile Mahkemesi'nin 2022/154 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen birleştirme kararının davalı erkek tarafından istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 20.07.2023 tarihli ek karar ile aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebileceği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen ek kararın davalı erkek tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı erkek tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemelerinin, yargı çevresi içinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki İlk Derece Mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna, Bölge Adliye Mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 168 inci maddesi gereğince ancak hükümle birlikte gidilebileceğinden, mahkemece verilen birleştirme kararı temyiz edilemez.

Bu durumda, davalı erkeğin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı erkeğin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/550, Karar No: 2021/1237, Tarih: 14.10.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2018/550 E.  ,  2021/1237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 10. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı 2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı Uçak Fasbat tesislerinde çalışmakta olup, Türk Harb-İş Sendikasına üye olarak işyerinde uygulanan işletme toplu iş sözleşmelerinden yararlandığını, uçak mühendisi olan müvekkilinin işletme toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi uyarınca %25 mühendislik zammı, yabancı dil sınavında başarılı olup işyerinde yabancı dil gerektiren işte çalıştığından işletme toplu iş sözleşmesinin 60/c maddesi uyarınca %15 yabancı dil zammı ve 60/d maddesi uyarınca saat ücretinin %15’i tutarında verimliliği teşvik primi hakkı bulunduğunu, ancak mühendislik ve yabancı dil zamlı ücretin eksik uygulanması nedeniyle hak kazandığı ilave tediye, akdi ikramiye, yıllık izin ücreti ile verimliliği teşvik primi alacaklarının eksik ödendiğini, işletme toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılan mühendislik ve yabancı dil zamlı ücretlerin toplu iş sözleşmesinin eki ücret cetvelinde normal işçiler için belirlenen saat ücreti cetvelindeki miktara ilave edilmek suretiyle aylık normal çıplak saat ücretinin belirlenmesi ve ücrete bağlı diğer tüm ödemelerin bu temel ücret üzerinden yapılması gerektiğini ileri sürerek ilave tediye, akdi ikramiye, verimliliği teşvik primi ile yıllık izin ücreti fark alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı T.C. ... (Bakanlık) vekili cevap dilekçesinde; yürürlükteki işletme toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereğince kendi ihtisas dalında çalışan mühendislerin ücretlerinin %25 zamlı ödendiğini, aynı sözleşmenin 60/c maddesine göre de, yabancı dil bilgisine ihtiyaç duyulan işlerde çalışan işçilerden ÖSYM Kamu Personeli Dil Sınavına (KPDS) girerek sınavda 100 üzerinden 70 ve daha yüksek not alan işçilerin ücretlerinin %15 zamlı ödendiğini, davacının %25 mühendislik zammı ile %15 yabancı dil zammı aldığını, ilave tediye alacağının yılda toplam 390 saat üzerinden Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilen tarihlerde 4 dilim hâlinde 97,5 saat olarak, ikramiyelerin ise yılda 60 günlük ücret tutarında 14 Mayıs ve 14 Eylül tarihlerinde ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 10. İş Mahkemesinin 14.12.2012 tarihli ve 2010/655 E., 2012/1239 K. sayılı kararı ile; taraflar arasındaki uyuşmazlığın talep edilen alacaklar için hesaplamanın çıplak ücret üzerinden mi, yoksa %25 mühendislik zammı ve %15 yabancı dil zammının ilave edilmesiyle bulunan ücret üzerinden mi yapılacağı konusunda olduğu, işletme toplu iş sözleşmesinin maddeleri uyarınca bu zamların ücrete ilavesiyle talep edilen alacakların hesaplanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Ankara 10. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 16.01.2014 tarihli ve 2013/1830 E., 2014/237 K. sayılı kararı ile; 1. bentte davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; “…2-Davacı yıllık ücretli izin ödemesinin yabancı dil zammı eklenerek yapılması gerektiğini ancak bu husus dikkate alınmadan ödeme yapıldığını belirterek fark alacağın tahsilini istemiştir. İşyerinde uygulanmakta olan 22. Dönem İşletme TİS'nin 60. maddesinin (c) bendinde, "Yabancı dil bilgisine ihtiyaç duyulan işlerde çalışan işçilerden ihtiyaç duyulan dil için yapılacak ÖSYM Kamu Personeli Dil Sınavı'na girip sınavda 100 üzeriden 70 ve daha fazla not alanların ücretleri %15 zamlı olarak ödenir." ve 59. maddesinin (ç) bendinde ise "60. maddenin c ve ç fıkralarında öngörülen farklı (zamlı) ücretler Ulusal Bayram, Genel, Hafta ve Akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınır." düzenlemeleri yer almaktadır. TİS'nin söz konusu düzenlemeleri dikkate alındığında davacının yıllık izin ücreti hesabında yabancı dil zammının uygulanamayacağı açık olup, buna rağmen yıllık izin ücreti hesabının zamlı ücret üzerinden yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.