muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/586, Karar No: 2013/227, Tarih: 13.02.2013

Davacı  Orman Yönetimi, 22/01/2007 ve 09/04/2007  tarihlerinde 222 ada 1 sayılı  parselin kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı iddiası  ile tapu iptal ve tescil davası açmış, davalar birleştirilmiştir.

Yerel mahkemece çekişmeli taşınmazın (A) ve (B) harfleri ile gösterilen 2.66 m2 ve 337.22 m2 bölümlerinin kesinleşen orman orman sınırları içerisinde kaldığı belirlenmiş, ancak kesin hüküm ve karar tarihinde  yürürlüğe girmeyen 5841 sayılı Kanun ile değiştirilen 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinde belirtilen 10 yıllık  hak düşürücü süre  belirtilerek   davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı Orman Yönetimi tarafından  temyizi üzerine, Dairemizce dava sebepleri farklı olduğundan kesin hükmün varlığından  sözedilemeyeceği,  kesin hüküm bulunsa bile, kesin hükmün varlığı orman kadastrosunun kendiliğinden geçersiz olması sonucunu doğurmayacağı, orman  kadastro  komisyonlarının  çalışmaları sırasında  kesinleşmiş  mahkeme kararlarını  dikkate alması gerektiği, dikkate alınmadığı, görülmediği ya da uygulanması  unutulduğu takdirde,  ilgililerin buna karşı kanunun  öngördüğü süre içerisinde dava açması gerektiği,  orman kadastrosu 1978 yılında kesinleştiğinden ilgililer tarafından dava açma sürelerinin geçtiği gerekçesiyle  davanın orman sınırları içerisinde kalan bölümler  yönünden  kabulüne karar verilmesi gereğine değinilerek  hüküm bozulmuştur. Yerel mahkemece taraflar arasında  kesin hüküm bulunduğu, orman kadastrosu sırasında kesin hüküm nazara alınmadığından,  yapılan işlemin yolsuz  tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle önceki  kararda direnilmiştir.

Davada  doğru bir sonuca  ulaşılabilmesi için  mülkiyet, kesin hüküm, hak düşürücü  süre, dava şartları, arazi kadastrosu, orman kadastrosu ve ikinci kadastro  gibi hukukî  konulara kısaca değinmek gerekir.

1) Mülkiyet:

A- Anayasamızda  Mülkiyet Hakkı;

1982 Anayasasında mülkiyet hakkı herkesin kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez temel hak ve hürriyetler arasında sayılmıştır. 35. maddede mülkiyet hakkı; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlandırılabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Mülkiyet hakkı ilk çağlarda mutlak, sınırsız ve dokunulmaz bir hak olarak kabul edilirken, zamanla mülkiyet hakkının sosyal bir hak olduğu ve bu hakkın toplum yararına  sınırlandırılabileceği görüşü ve uygulaması ağırlık kazanmıştır. Anayasalar, devlete Anayasada gösterilen sebepler ile mülkiyet hakkını sınırlama yetkisi tanır ve  hatta bazen kendisi bu hakkı sınırlar (Kamulaştırma gibi).

B) Uluslararası Sözleşmelerde Mülkiyet Hakkı ;

Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin 1 nolu protokolünün 1. maddesi mülkiyet hakkını teminat altına almaktadır. Madde söyledir;

B) Uluslararası Sözleşmelerde Mülkiyet Hakkı ;

Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin 1 nolu protokolünün 1. maddesi mülkiyet hakkını teminat altına almaktadır. Madde söyledir;

“ Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen  koşullara ve uluslar arası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.

Yukarıdaki hükümler; devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez” (İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Sözleşme Ek 1 nolu protokol – 20/03/1952).

Mülke yapılan herhangi bir müdahale ancak kamu yararı veya genel çıkarlar dahilinde haklı gösterilebilir. Ancak, mülke müdahaleye izin verilebilmesi için; sadece kamu yararına meşru bir amaca hizmet etmesi yeterli değildir. Aynı zamanda izlenen yol ile ulaşılmak istenen hedef arasında makul bir orantısallık ilişkisinin bulunması gerekir. Toplumun genel çıkarlarının gerekleri ile bireyin temel haklarının korunması gereği arasında adil bir dengenin kurulması şarttır.

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini 10/03/1954 tarihinde kabul edilen bir yasa ile onaylanmış, 21/04/1987 tarihinde İnsan Hakları Komisyonuna “ Bireysel başvuru”  hakkını tanımıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) konu ile ilgili birçok kararında devlet tarafından taşınmazın tazminat ödemeksizin geri alınmasının orantısız bir müdahale olduğunu, kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki adil dengenin kurulmasının ihlal nedeni olduğunu (Turgut ve diğerleri – Türkiye davası), mülkiyettten yoksun bırakma işlemine gerekçe olarak  gösterilen tabiatın ve ormanların korunması amacıyla 1 nolu ek protokolün 1. maddesi anlamında kamu yararı kapsamına girdiğine dikkat çekmekle birlikte mülkiyetten yoksun bırakma halinde ihtilaf konusu tedbirin arzu edilen dengeye riayet edip etmediğinin ve bilhassa da başvuranlara orantısız bir yük yüklemediğinin belirlenmesi için iç hukukta öngörülen telafi yöntemlerinin dikkate alınması gerektiğini hatırlatarak, mülkün değerine karşılık gelen makul bir meblağın ödenmeden, mülkten mahrum bırakmanın aşırı bir  müdahele teşkil edeceğini ifade etmiştir (Köktepe – Türkiye davası).

2) Kesin hüküm;

Kesin hüküm, 1086 sayılı H.U.M.K.'nun 237. maddesi ve daha sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı H.M.K.'nun 303. maddesinde düzenlenmiştir. Kesin hükmün varlığından sözedilebilmesi için davanın konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. Kesin hükümden sonra meydana gelen vakıalara dayanarak yeni bir dava açılması halinde iki davanın sebepleri aynı değildir. Kesin hüküm ancak hüküm anındaki durumu tesbit eder. Hükümden sonraki döneme etkili değildir (Prof. Baki Kuru – Hukuk Muhakemeleri Usulü, V.cilt, sayfa 5011).

3) Hak düşürücü süre;

3) Hak düşürücü süre;

Doğrudan doğruya hakim tarafından gözönünde tutulması gereken ve zamanaşımı gibi “kesme” ve “durma” hükümlerine bağlı olmayan uyulmama halinde “hakkın kaybına yol açan” (hakkın özünü ortadan kaldıran) süredir. Hak düşürücü süre ile zamanaşımı doğurdukları sonuçlar bakımından aralarında benzerlikler olmakla birlikte, aralarında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Şöyle ki; zamanaşımında Kanunun öngördüğü belli bir süre içinde hak istenmediği tahdirde o hakkı isteme yetkisi düşer. Oysa, hak düşürücü sürede; kanunun belirlediği sürede bir dava açılmaması halinde, hakkın kendisi sonra erer (Prof. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü – II. Cilt, sayfa 1769).

4) Dava şartları;

Mahkemenin, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Hakim dava şartlarını resen nazara alır. Hak düşürücü sürenin geçtiğini de hakim resen nazara alamak zorundadır. Kamu düzeni ile ilgili olduğundan davanın her safhasında nazara alınır. “davacı davasında haklı olsa bile, hak düşürücü süre davanın özünü ortadan kaldırmış olduğundan, o davanın esasına girilemez ve dava dinlenemez.” (H.G.K. 30/06/2010 tarih 2010/20 – 241 – 354 sayılı karar).

5 – Arazi Kadastrosu, Orman Kadastrosu:

Arazi Kadastrosu ve orman kadastrosu birbirinden ayrı konular olduğu için ayrı Kanunlarda düzenlenmiştir. Orman Kadastrosu özel ve teknik bilgiyi gerektirir. Bu nedenle özel Kanun olan Orman Kanununda düzenlenmiştir.

A- Arazi Kadastrosu:

Türkiye'de kadastroyu öngören ilk Kanun 1328 tarihli Kanundur. Ancak bu Kanun uygulama alanı bulamamıştır. Daha sonra 15/12/1934 tarihinde 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu çıkarılmış, il ve ilçelerin Belediye hudutları içinde uygulanmış, 16/03/1950 gününde 5602 sayılı Tapulama Kanunu yürürlüğe girmiş, bu Kanunun yeterli olmaması üzerine   509   sayılı   Kanunun   da   Anayasa    Mahkemesi  tarafından iptal edilmesi üzerine 12/05/1966 tarihinde 766 sayılı Tapulama Kanunu çıkarılmış, 21/06/1987 tarihinde de 3402 sayılı Kadastro Kanunu çıkarılmış, bu Kanunda da 5304 ( 22.02.2005 ), 5841 (25.02.2009 ), 5403 (03/07/2005), 5831 (15/01/2009 ) , 6099 (11.01.2011) sayılı Kanunlarla değişiklikler yapılmış, bazı ek maddeler eklenmiştir.

2613, 5602 ve 766 sayılı Kanunlarda mülkiyete konu olabilecek GAYRIMENKUL MALLAR'ın kadastro ve tapulaması yapılmış, meralar sınırlandırılmış, sahipsiz kayalar, tepeler, dağlar, ormanlar tapulama dışı bırakılmıştır. Bu kanunlara göre kadastro ve tapulama faaliyetleri kadastro teknisyeni, yardımcısı, muhtar ve yerel bilirkişilerden oluşan ekipler tarafından yürütülmüştür. 3402 sayılı Kanun ise, dolu pafta sistemi getirmiş, ülke koordinat sistemine göre memleketin kadastral veya topoğrafik kadastral haritasına dayalı olarak taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukukî durumları tesbit edilmiştir. ( Madde 1) Bu kanunda da çalışmayı yapacak ekip iki kadastro teknisyeni, muhtar ve yerel bilirkişilerden oluşmaktadır. Ancak, çalışma alanında orman bulunması halinde; “ durum çalışmaya başlamadan iki ay önce Orman Genel Müdürlüğüne bildirilir. Bu yerlerin orman sınırlaması ve orman sınırları dışına çıkarma işlemleri 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre orman kadastro komisyonlarınca tesbit ve haritasına işlenerek tutanakları ile birlikte Kadastro ekiplerine teslim edilir. Bu yerlerin ölçü ve harita işlemleri yukarıdaki sınırlar esas alınarak kadastro ekiplerince ikmal edilir. İki ay içinde kadastro komisyonlarınca orman sınırlarının belirlenmemesi halinde kadastro çalışma alanı sınırları kadastro ekiplerince belirlenir ve çalışmalar bu Kanun hükümlerine göre yürütülür. Kadastro ekiplerince bu şekilde tesbit ve ilân edilen yerlerde orman kadastro işlemleri de ikmal edilmiş sayılır. Orman kadastrosu kesinleşmiş yerlerde bu sınırlara aynen uyulur. “ ( Md. 4/3)

Daha sonra 22/02/2005 tarih ve 5403 sayılı Kanunun 3. maddesi ile bu madde değiştirilmiş, “çalışma alanında orman bulunması ve 6831 sayılı Orman Kanununa göre orman kadastrosuna başlanmamış olması halinde, orman kadastrosu ve bu ormanların içinde  ve bitişiğinde her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tesbiti kadastro ekibi tarafından yapılır. Ancak, bu çalışmalarda kadastro ekibine, Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatınca görevlendirilecek en az bir orman yüksek mühendisi veya orman mühendisi ile tarım müdürlüklerince görevlendirilecek bir ziraat yüksek mühendisi veya ziraat mühendisinin bildirimden itibaren yedi gün içinde iştirak ettirilmesi zorunludur. Bu çalışmalara muhtar ve bilirkişilerin katılmaması halinde çalışmalar resen devam ettirilir. “ şeklinde düzenlenmiştir.

B- Orman Kadastrosu :

Türkiye'de ilk Orman Kanunu 18/02/1937 tarihli 3116 sayılı Kanundur. Daha sonra 13/07/1945 tarihinde 6831 sayılı Orman Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanunda 20/06/1973 tarihinde 1744 , 23/09/1983 tarihinde 2896, 05.06.1986 tarihinde 3302, 28/05/1987 tarihinde 3373, 05.11.2003 tarihinde 4999, 15/01/2009 tarihinde 5831 sayılı kanunlarla bazı değişiklikler yapılmıştır.

B- Orman Kadastrosu :

Türkiye'de ilk Orman Kanunu 18/02/1937 tarihli 3116 sayılı Kanundur. Daha sonra 13/07/1945 tarihinde 6831 sayılı Orman Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanunda 20/06/1973 tarihinde 1744 , 23/09/1983 tarihinde 2896, 05.06.1986 tarihinde 3302, 28/05/1987 tarihinde 3373, 05.11.2003 tarihinde 4999, 15/01/2009 tarihinde 5831 sayılı kanunlarla bazı değişiklikler yapılmıştır.

3116 sayılı Kanunla Devlet ormanlarının kadastrosu yapılmış, 4785 sayılı Kanunla bütün ormanlar devletleştirilmiştir. 3116 ve 6831 sayılı kanunlarda ve 6831 sayılı Kanunda değişiklik yapan kanunlarda Devlet ormanlarının ve bu ormanlarla içinde ve bitişiğindeki otlak, yaylak, kışlak ve her nevi arazi ile diğer ormanların hudutlarının tayin ve tesbitinin orman tahdit komisyonları tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır. (6831 sayılı Kanun madde 7 – 3116 sayılı Kanun madde 5)

2896 sayılı Kanunla (28.09.1983) yapılan değişiklikle de, "Devlet ormanları ile evvelce sınırlama yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların" kadastrosunun orman kadastro komisyonları tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

Orman kadastrosu özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, orman kadastro komisyonları orman yüksek mühendisi, hâkimlik veya avukatlık yapmış hukukçu, orman mühendisi, ziraat yüksek mühendisi, ziraat odasından bir üye ve yerel bilirkişilerden oluşmaktadır.

6831 sayılı Kanunun 7. maddesine 15.01.2009 gün ve 5831 sayılı Kanunun 2. maddesi ile "Ancak henüz orman kadastrosuna başlanmamış yerlerde 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre belirlenen orman sınırı orman kadastro komisyonlarınca belirlenen orman sınırı niteliğini kazanır." tümcesi eklenmiştir.

6) İkinci Kadastro:

İkinci kadastro konusu ilk defa 766 sayılı Tapulama Kanununun 46. maddesinde düzenlenmiştir.

"Birlik sınırları içinde evvelce kadastro veya tapulaması yapılmış yerler, yanlışlıkla ikinci bir defa tapulamaya tabi tutulmuşsa, ikinci tapulama ne safhada bulunursa bulunsun, bütün sonuçları ile hükümsüz sayılır.

Orman Kanunu uyarınca tahditleri yapılarak kesinleşmiş ve tescil edilmiş ormanlara ait kayıtlar, müseccel bulunduğu birliğin tapu kütüğüne olduğu gibi aktarılır."(madde 46/2- 3)

Bu madde ile aynı yer hakkında iki kez tapu kaydı oluşturulması önlenmek istenmiştir. "Ormanların sınırlandırma ve kadastrosu Orman Kanununun 7 ve onu izleyen maddeleri hükümleri gereği özel komisyonlar tarafından yapılacağından orman kadastrosu kesinleşmemiş olsa bile gene de 766 sayılı Kanunun o yerde uygulanması mümkün olmayacaktır." (Nusret Ozanalp – Tapulama Kanunuşerhi – sayfa 691)

3402 sayılı Kadastro Kanununun22. maddesinde de;"Evvelce tesbit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci bir defa kadastroya tabi tutulmuşsa ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır." (madde 22/1)

Kanunun 2. ve 3. fıkralarında bu maddenin uygulanamayacağı haller belirtilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun22. maddesinde de;"Evvelce tesbit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci bir defa kadastroya tabi tutulmuşsa ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır." (madde 22/1)

Kanunun 2. ve 3. fıkralarında bu maddenin uygulanamayacağı haller belirtilmiştir.

Kadastro Kanunundaki bu maddenin amacı aynı yerde yeni bir arazi kadastro çalışması yapılmasını ve mükerrer tapu oluşmasını önlemektir. Özel kanun olan Orman Kanununda orman kadastrosunun orman kadastro komisyonları tarafından yapılacağı belirtildiğinden bu maddenin kapsamı dışındadır.

Bu açıklamaların ışığında somut olayı incelediğimizde;

Yerel mahkeme ile Yargıtay 20. Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlık; Gezici Arazi Kadastro Mahkemesi kararının kesin hüküm teşkil edip etmediği, arazi kadastrosu kesinleştikten ve 10 yıl geçtikten sonra Orman Yönetiminin tapu iptal davası açıp, açmayacağı orman kadastrosunun geçerli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gezici arazi kadastro mahkemesindeki dava taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla eldeki dava ise, kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı iddiasıyla açıldığına göre dava sebepleri farklı olduğundan kesin hükün teşkil etmez. 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3. fırkasına 5841 sayılı Kanunla eklenen "Bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır." tümcesi Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 – 2011/77 sayılı kararı ile  İptal edildiğinden 10 yıllık sürenin Orman Yönetimi tarafından açılan davalarda uygulaması söz konusu olamaz.

Gezici kadastro mahkemesi kararı eldeki dava yönünden kesin hüküm teşkil etse bile orman kadastrosu sırasında orman kadastro komisyonları tarafından uygulanması gereken bir hükümdür. Uygulanması unutulduğu veya uygulanmadığı takdirde hak düşürücü süre içerisinde açılacak davada ileri sürülebilir. Orman kadastrosu 1978 yılında kesinleştiğinden ve hak düşürücü süre içinde bir dava açılmadığından hakkın özü ortadan kalkmıştır. Bu davada kesin hükme dayanılması mümkün değildir.

Gezici kadastro mahkemesi kararı eldeki dava yönünden kesin hüküm teşkil etse bile orman kadastrosu sırasında orman kadastro komisyonları tarafından uygulanması gereken bir hükümdür. Uygulanması unutulduğu veya uygulanmadığı takdirde hak düşürücü süre içerisinde açılacak davada ileri sürülebilir. Orman kadastrosu 1978 yılında kesinleştiğinden ve hak düşürücü süre içinde bir dava açılmadığından hakkın özü ortadan kalkmıştır. Bu davada kesin hükme dayanılması mümkün değildir.

Arazi kadastrosundan sonra yapılan orman kadastrosunun ikinci kadastro olup olmadığı konusuna gelince; yerel mahkeme gerekçesinde bulunmayan ve 20. Hukuk Dairesi kararında da değinilmeyen bir konu olmakla birlikte, yukarıda açıklandığı üzere Orman Kanunu’nun özel kanun olması, arazi kadastrosunun yapılış yöntemi ve kadastro ekibin oluşumu orman kadastrosunun özel ve teknik bilgi gerektirmesi, orman kanunlardaki “orman kadastrosu orman kadastrosu komisyonları tarafından yapılır” şeklindeki kesin düzenleme karşısında orman kadastrosunun ikinci kadastro olduğunu söylemek mümkün değildir. Arazi kadastrosu 1955 yılında 5602 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılmıştır. Tapulama teknisyeni, yardımcısı muhtar ve yerel bilirkişilerden oluşan ekip il ve ilçelerin belediye sınırları dışında bulunan tescile tabi gayrimenkullerin tapulamasını yapmıştır. Tapulama tesbiti 1960 yılında kesinleşmiştir. Bu tarihlerde 3116 ve daha sonra 6831 sayılı Orman Kanunu yürürlüktedir. Her iki kanunda da (md. 5 ve 7) Devlet ormanlarının ve bu ormanlarla içinde ve bitişiğindeki otlak, yaylak, kışlak, sulak ve her nevi arazi ile diğer ormanların hudutlarının tayin ve tesbitinin orman yüksek mühendisi, hâkimlik  veya avukatlık yapmış hukukçu, orman mühendisi, ziraat mühendisi ve yerel bilirkişilerden oluşan orman tahdit komisyonları tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

Orman kadastrosu ise, 1976 yılında yapılmış, 1978 yılında kesinleşmiştir. Bu tarihlerde 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik hükümleri yürürlüktedir. Buna göre (md. 7) “Devlet ormanlarının kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit  taşınmaz  malların  ve  diğer  ormanların  Devlet  ormanları ile müşterek sınırlarının tayin ve tesbiti orman kadastro komisyonları tarafından yapılır. (Orman kadastro komisyonu 10 yıllık orman yüksek mühendisi, hâkim veya avukat hukukçu, orman yüksek mühendisi veya orman mühendisi, ziraat yüksek mühendisi veya ziraat mühendisi, bir yerel üye, bir ziraat odasından üye ve encümence seçilecek üyeden oluşmaktadır.)

1744 sayılı Kanun gereğince hazırlanan Orman Kadastro Yönetmeliği 19.08.1974 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin 49. maddesinde şahıslar adına tapulaması yapılmış ormanlık sahalarda nasıl işlem yapılacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, arazi kadastrosundan sonra orman kadastrosu yapılması halinde, orman kadastrosunun ikinci kadastro sayılmayacağı açıkça anlaşılmaktadır.

1744 sayılı Kanun gereğince hazırlanan Orman Kadastro Yönetmeliği 19.08.1974 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin 49. maddesinde şahıslar adına tapulaması yapılmış ormanlık sahalarda nasıl işlem yapılacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, arazi kadastrosundan sonra orman kadastrosu yapılması halinde, orman kadastrosunun ikinci kadastro sayılmayacağı açıkça anlaşılmaktadır.

3402 sayılı Kanunun 1987 yılında yürürlüğe girmesinden sonra dolu pafta sistemi getirildiğinden ve çalışmaya başlamadan önce orman sınırları orman kadastro komisyonu tarafından belirlendiğinden, 5403 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra da çalışma alanında orman bulunması halinde kadastro ekibinde en az bir orman mühendisi ve ziraat mühendisi katılması zorunlu olduğundan, ayrıca Orman Kanunun 7. maddesine 15.01.2009 gün ve 5831 sayılı Kanun ile “Ancak, henüz orman kadastrosuna başlanmamış yerlerde 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre belirlenen orman sınırı, orman kadastro komisyonlarınca belirlenen orman sınırı niteliğini kazanır” tümcesi eklendiğinden artık bu yerlerde orman kadastrosu yapılamaz, yapıldığı takdirde ikinci kadastro sayılır.

Dava tazminat davası olmayıp, tapu iptali ve tescil davasıdır.

Çekişmeli taşınmazın tapu kaydı 1960 yılında kesinleşen Gezici Arazi Kadastro Mahkemesi kararıyla oluşmuş, halen davalılar adına tapuda kayıtlıdır. Davalıların mülkiyet hakkının bulunduğu kuşkusuzdur. Ancak, yukarıda belirtildiği üzere mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla sınırlandırılabileceği de Anayasa, Kanunlar ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararıyla kabul edilmiştir. Ormanlar; hava, su ve yaşam demektir. Çevre, toplum ve insan sağlığının önem kazandığı günümüzde ormanların korunmasının kamu yararı kavramı içerisinde olduğu konusu da tartışmasızdır. Anayasamızın 169/2. maddesinde “Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez. 169/3. maddesinde; ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz” hükümleri bulunmaktadır.

AİHM kararlarında da tabiatın ve ormanların korunmasının kamu yararı kapsamına girdiği kabul edilmekte, ancak makul bir meblağ ödenmeden mülkten mahrum bırakmanın mülkiyet hakkına aşırı müdahale teşkil edeceğini belirtilmektedir.

AİHM kararlarında da tabiatın ve ormanların korunmasının kamu yararı kapsamına girdiği kabul edilmekte, ancak makul bir meblağ ödenmeden mülkten mahrum bırakmanın mülkiyet hakkına aşırı müdahale teşkil edeceğini belirtilmektedir.

Anayasa Mahkemesi 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinde değişiklik yapan 5841 sayılı Kanunun 2. maddesi ile eklenen “İddia ve taşınmazın niteliğine” tümcesini iptal ederken “Dava konusu kuralın uygulanması halinde kıyı ya da orman niteliğinde olduğu belirlenen alanlar kadastro işlemleri sırasında özel mülk olarak tesbiti yapılmış ve kadastro işlemlerinin   kesinleşmesinden  itibaren on yıldan fazla bir süre geçmiş ise, bu alanlara ilişkin olarak kamu idaresi tarafından tapu iptali davası açılması olanağı ortadan kalkacaktır. Bunun sonucunda tapu kayıtları kesinlik kazanacak ve özel mülkiyete ilişkin tapular geçerli kabul edilecektir. Böylece dava konusu kuralın uygulanması ile kıyı ya da orman alanına dahil olan bir taşınmaz üzerinde özel mülkiyet mümkün hale gelecektir … kıyıların ya da ormanların korunması amacıyla mülkiyet hakkına müdahale edilmesi meşru olmakla birlikte bu kamusal külfetin tamamının mülk sahiplerine yüklenemeyeceği ve yasa koyucunun buna uygun çözüm yolları bulunması, gerekeceği açıktır.” gerekçelerini ortaya koymuştur. (Anayasa Mahkemesi–12.05.2011 gün ve 2009/31–2011/77 sayılı karar)

O halde, dava tapu iptal ve tescil davası olduğuna ve 1978 yılında kesinleşen orman sınırları içerisinde kalan tapu kaydının iptali talep edildiğine ve orman kadastrosu ikini kadastro olmadığına   göre, mahkemece orman sınırları içerisinde kalan tapu kaydının iptaline karar verilmelidir. Orman kadastrosunun iptali için süresinde dava açılmadığından ve hak düşürücü süre de geçtiğinden tapu sahiplerinin mülklerinden yoksun kalmaları nedeniyle iptal edilecek olan tapu kayıtlarının bedelini açacakları tazminat davası ile idareden talep etmeleri mümkündür.

Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının bozulması düşüncesinde olduğumuzdan sayın Hukuk Genel Kurulunun çoğunluk kararına katılmıyoruz.