muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/13023, Karar No: 2020/2326, Tarih: 11.02.2020

2-İş yerinin kişilerin devamlı veya geçici olarak ticari bir faaliyeti yürütmek amacını taşıyan yerler olduğu kabul edilmekte olup, katılanın beyanına, görgü ve tespit tutanağına göre, söz konusu yerin kullanılmayan suç tarihi itibariyle faaliyette olmayan fabrika olduğunun anlaşılması karşısında, suça konu yerin ne suretle iş yeri olarak kabul edildiği denetime olanak sağlayacak şekilde karar yerinde açıklanıp tartışılmadan, sanıklar ve suça sürüklenen çocuklar hakkında beraat kararı verilmesi yerine mahkumiyet hükmü kurulması,

3- Suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin suça sürüklenen çocukların gösterdiği tutum ve davranışları ile pişmanlıkları nedeniyle ertelendiği ve 5237 sayılı TCK'nın 51/1. maddesi uyarınca hapis cezasında erteleme sınırının 3 yıl olduğu gözetilmeden, suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan verilen 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasının,yetersiz gerekçe ile ertelenmesine yer olmadığına karar verilmesi,

4-Sanıklar ve suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün 1 numaralı bozma gereğince tanık ... ve suça sürüklenen çocuk ...'ın beyanları ile suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve sanıklar ..., ... 'ın savunmalarından hangisine neden öncelik tanındığı denetime olanak verecek şekilde açıklanarak sonucuna göre mala zarar verme suçunun sanıklar ve suça sürüklenen çocuklar tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi

Kabule göre;

5- Sanıklar ... ve ... hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan tayin olunan kısa süreli hapis cezaları ertelenen sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 53/4. maddesi uyarınca anılan Kanun’un 53/1. maddesindeki hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

6-Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan ve fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından dolayı hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının, 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi gereğince, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,

6-Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan ve fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından dolayı hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının, 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi gereğince, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,

7- Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/02/2009 tarih ve 2008/11-250, 2009/13 sayılı kararında da belirtildiği üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin objektif koşullarından birisi de suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi olduğu ancak herhangi bir zararın doğmadığı veya zarar doğurmaya elverişli bulunmayan suçlar yönünden bu koşulun aranmayacağı, iş yeri dokunulmazlığını bozma suçunun zarar doğurmaya elverişli suçlardan olmadığı ve suça sürüklenen çocukların ve sanık ...'ın suç tarihinden önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin de bulunmadığı gözetilmeden, suça sürüklenen çocukların “kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işleyip işlemeyeceği hususundaki kanaat” ile hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, gerekçe gösterilmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiileri ve sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 11/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5649, Karar No: 2017/8050, Tarih: 16.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/5649 E.  ,  2017/8050 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacıların murisi ...'in ... Yapı Mak. Tic.Ltd.Şti ile ...A.Ş arasında yapılan sözleşme gereği yürütülen ...Towers inşaat yapımı sırasında 26. katta tünel kalıp hazırlıkları yapılırken üzerinde bulundukları kalıbın yıkılması üzerine düşerek vefat ettiği, ...A.Ş'nin ise işi ... A.Ş.'den aldığı olayda; iş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat talepli açılan davada mahkemesince süre verilmesi nedeniyle, ... mirasçıları tarafından açılan ...'in geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde'' İş kazasına konu olay 29/12/2007 tarihinde meydana gelmiştir. Olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 506 sayılı yasa hükümleridir, bununla birlikte 5510 sayılı Yasa 16/06/2006 tarihinde resmi gazetede yayınlanmıştır bazı madde hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 4/1 maddesi gereğince iş kazası ile ilgili yeni bir düzenleme yapılmış bağkur'lu ve SSK'lı olmak iş kazası kriteri olmaktan çıkartılmıştır. İş kazası ile ilgili yeni bir tanım yapılmıştır. Davacıların murisinin 29/12/2007 tarihinde kaza geçirdiği dikkate alındığından 5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesi hükümleri dikkate alınacaktır.

506 sayılı Yasanın 11. maddesi ile iş kazasının tanımı sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada iş veren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olarak tanımlamıştır. 5510 sayılı Yasanın 13. maddesinde iş kazası tanımlanmıştır. Tüm bu açıklamalar toplanan deliller dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının murisinin fiilen yaptığı işler dikkate alındığında 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesikapsamında hizmet akdi ile çalışması nedeniyle sigortalı olması gerektiği 4/1-b maddesi kapsamında meydana gelen kazanın iş kazası olduğu anlaşıldığından'' gerekçesi ile ''Davacıların murisi ...'in sigortalı olduğunun tespiti ile,

...'in vefatı ile sonuçlanan 29/12/2007 tarihinde meydana gelen kazanın 5510 sayılı kanun ve 4. ve 13. madde gereğince iş kazası olduğunun Tespitine'' şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

...'in vefatı ile sonuçlanan 29/12/2007 tarihinde meydana gelen kazanın 5510 sayılı kanun ve 4. ve 13. madde gereğince iş kazası olduğunun Tespitine'' şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

Dosya kapsamında ölen ...'in hizmet döküm cetveline göre 01.11.2006-29.12.2007 tarihleri arasında 4/a sigortalısı, 02.11.2006-29.12.2007 arasında ise zorunlu 4/b sigortalısı olduğu, ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti.'in 3.10.2006-29.12.2007 arasında ortağı olduğu ve münferiden temsil yetksisinin bulunduğu, ...A.Ş.'nin ise inşaat işini ... A.Ş.'den aldığı ve daha sonra sözleşme ile ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti'ye devrettiği anlaşılmaktadır. ... mirasçıları tarafından ... Gayrımenkul Geliştirme İnş. San ve Dış Tic. A.Ş., ...Yapı Mühendislik Turizm San. ve Tic. A.Ş. ve... Sigorta A.Ş.'ye karşı maddi manevi tazmiat talebi ile dava açılmış, ...'in ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti.'in çalışanı olduğu bu davada ileri sürülmüştür. Tazminat dosyasında süre verilmesi üzerine eldeki bu dava açılmıştır. Ölenin yakınlarına kurum tarafından ölüm aylığı bağlandığı da sabittir.

Davanın yasal dayanaklarından biri, davaya konu kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan mülga 506 sayılı Kanunun 11/A maddesidir. Anılan maddeye göre eldeki davayla ilgili olarak iş kazası;

a-)Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b-)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,

Hemen veya sonradan sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için;

A-)Olaya, maruz kalan kişinin 506 sayılı Kanunun 2. maddesi anlamında sigortalı olması,

B-)Olayın, 506 sayılı Kanunun 11/A maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, Olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

Kaza tarihinden sonra yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddenin birinci fıkrasında ise iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend: 17.04.2008-5754 S.K./8. mad) Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

d)(Değişik bend: 17.04.2008-5754 S.K./8. mad) Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, tazminat davasındaki talep içeriği ve tazminat davasının davalıları da gözetilerek mahkemece öncelikle işverenlik sıfatı bulunup bulunmadığı var ise işverenin kim olduğu belirlenip yöntemince davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek ölen Durdu'nun hangi sigorta koluna tabi olduğu belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup hükmün sair yönleri incelenmeksizin bozulmalıdır.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18363, Karar No: 2016/12747, Tarih: 14.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18363 E.  ,  2016/12747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Mahkemece Temyiz talebinin reddine dair verilen 07.10.2015 tarihli Ek Kararın temyizi dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, elektrik abonesi olduğunu, kayıp kaçak bedeli ile sayaç okuma bedeli alınmasının haksız şart oluşturduğunu ileri sürerek söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap vermemiştir.

Mahkemece, dava konusu edilen değerin 6502 Sayılı Kanunun 68. Maddesinde gösterilen hakem heyetine zorunlu başvuru sınırının altında kaldığı, dava tarihi itibari ile değeri 3.000,00 TL nin altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılmadan tüketici mahkemesinde dava açılamayacağı, hakem heyetine başvurunun dava şartı olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece kararın kesin olduğu gerekçesi ile temyiz talebinin reddine dair ek karar verilmiş, davacı ek kararı da temyiz etmiştir.

1- Davacı, dava dilekçesinde haksız şartın tespitini ve iptalini, bu bedellerin alınmamasını ve şimdilik 100.00.- TL nin faizi ile tahsilini talep etmiş, mahkeme ise ek kararında talebin 100.00.- TL olduğu, kararın kesin olduğu gerekçesi ile davacının temyiz talebini reddetmiştir. Kesin olmayan bir kararın mahkemece kesin olarak verildiğinin belirtilmesi, gerçekte kesin olmayan bir karara ilişkin olarak mahkemece kararın kesin olduğunun yazılması, bu kararın temyizine ilişkin dilekçenin kararın kesin olduğu gerekçesi ile reddedilmesi yok hükmünde olup, hukuki sonuç doğurmaz. Mahkeme kararında ve ek kararda davacının alacak dışındaki muaraza niteliğinde olan diğer talepleri değerlendirilmediği ve talep 100.00.- TL alacak ile sınırlı olmadığından temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar isabetli bulunmamıştır, anılan nedenle ek kararın kaldırılmasına karar verilmiş, temyiz isteminin esastan incelenmesine geçilmiştir,

2 - 31/12/2014 dava tarihi itibariyle 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 68/1.maddesinde; "Değeri 2.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe Tüketici Hakem Heyetlerine, 3.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.000 TL ile 3.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.", aynı maddenin 4.bendinde "Bu madde de belirtilen parasal sınırları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298.maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır" hükmü getirilmiştir.

Dava ; abone sözleşmesinde yer alan kayıp-kaçak , sayaç okuma bedelinin haksız şart olduğunun tespiti ile iptali , ileriye dönük olarak bu bedellerin alınmamasına yönelik yaratılan muarazanın giderilmesi ile ödenen bedeller için de fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL nin faizi ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacının bu talepleri bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında kurulan abonelik sözleşmesi ilişkisinde kayıp-kaçak ve diğer bedelleri davacının ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı konusunda yaratılmış bir muaraza(çekişme) bulunduğu gibi açılan davada da muarazanın(çekişmenin) giderilmesinin talep edildiği açıktır.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i(çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir.

Bu durumda, davacı sözleşme ilişkisinde ileriye dönük muaraza (çekişme) bulunduğunu ileri sürdüğüne, sözleşmede yer alan haksız şartların tespitini, iptalini istediğine, ileriye yönelik düzenleme talep ettiğine, bu durumda dava değerinin 3.000.00.-TL'den az olmadığı anlaşıldığına göre, davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülebilecek uyuşmazlıklardan olup bu yönü ile dava şartı oluşmuştur.

Bu durumda, davacı sözleşme ilişkisinde ileriye dönük muaraza (çekişme) bulunduğunu ileri sürdüğüne, sözleşmede yer alan haksız şartların tespitini, iptalini istediğine, ileriye yönelik düzenleme talep ettiğine, bu durumda dava değerinin 3.000.00.-TL'den az olmadığı anlaşıldığına göre, davanın Tüketici Hakem Heyetine başvurulmadan doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülebilecek uyuşmazlıklardan olup bu yönü ile dava şartı oluşmuştur.

Buna göre ; Davanın açılması sonrasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermekte olup geçmişte açılıp halen görülmekte olan davalarda da bu hükümlerin yürürlüğü geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması düzenlenmiştir.

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermekte olup geçmişte açılıp halen görülmekte olan davalarda da bu hükümlerin yürürlüğü geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması düzenlenmiştir.

Mahkemece , davacının talepleri ile ilgili görülmekte olan bu davada değişen 6446 sayılı kanunun 17/10. maddesine göre de mahkemelerin yetkisi, bu davaya konu edilen bedelleri belirleyen Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlı hale gelmiş olup tarifeler içinde bulunan ve maliyet unsuru haline getirilen kayıp-kaçak bedeli gibi vs. bedellerin EPDK kararıyla abonelerden alınıp alınamayacağı konusundaki ihtilaf sonlandırılmış olup bu düzenlemelere göre mahkemelerin bu bedeller konusunda yerindelik denetimi yapma yetkisinin bulunmadığı gibi bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin belirlenip düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedellerin maliyet unsuru kapsamına dahil edildiği de nazara alındığında davaya konu edilen davacı taleplerine göre bakılan bu davanın yasal düzenlemedeki bu değişiklikler sonrasında konusuz kaldığı , ancak davanın açılma tarihine göre hangi tarafın haklı olduğunun tespitinin yapılarak oluşacak sonuca göre yargılama giderleri hakkında buna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-) Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle mahkemece verilen 07/10/2015 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, üçüncü bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.11.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davada; elektrik abonelerinden, kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli vs. adlarında yasal olmayan bedeller alınmasının haksız şart olduğu ileri sürelerek; söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hak saklı tutularak 100,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsili istenilmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Davada; elektrik abonelerinden, kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli vs. adlarında yasal olmayan bedeller alınmasının haksız şart olduğu ileri sürelerek; söz konusu bedellerin haksız şart olduğunun tespitine ve iptaline, bundan sonra bu bedellerin alınmamasına karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hak saklı tutularak 100,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsili istenilmiştir.

Mahkemece; "...her ne kadar, dava kısmi dava olarak açılmış ise de;... dosyada dava konusu edilen değerin 6502 sayılı Kanun'un 68.maddesinde gösterilen hakem heyetine zorunlu başvuru sınırının altında kaldığı ve dava tarihi itibari ile değeri 3.000,00 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklara tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılmadan tüketici mahkemesi nezdinde dava açılmayacağı, hakem heyetine müraacatın dava şartı olduğu kanaatine varıldığından; davacı tarafından açılan davanın, HMK'nun 114/1-4,2 maddesi delaletiyle HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir." Gerekçesiyle, davanın HMK'nun 115/2 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine de; ek kararla, kararın kesin olduğundan bahisle temyiz talebinin reddine karar verilmiş, ek karar da davacı vekili tarafından temyiz edilmektedir.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesinde; çoğunluk görüşü ile, açıklanan gerekçelerle karar bozulmuştur.

Bozma gerekçesinde de belirtildiği gibi, davacının dava dilekçesindeki talebi, istirdat isteminin yanında aynı zamanda taraflar arasında çıkan muarazanın (çekişmenin) giderilmesine de yönelik bulunduğu; bu nedenle, kararın kesin olmadığı; temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak hükmün temyiz incelemesinin yapılması gerektiği hususu tarafımca da kabul edilmektedir. Bununla birlikte, dairenin, davanın esası hakkında da bir inceleme yaparak vereceği kararla, uyuşmazlığın esasını bir çözüme kavuşturması gerektiği düşüncesindeyim.

Anayasının 141/4. maddesine göre; "Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir." 6100 sayılı HMK'nun Usul Ekonomisi İlkesi başlıklı 30. maddesine göre "Hakim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmasını sağlamakla yükümlüdür."

Maddenin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere; Yargılamada basitlik, çabukluk, ucuzluk ilkesi olarak bilinen usul ekonomisi, dava ikame eden tarafların iddia ve savunmalarını en makul ve kabul edilebilir adalet ölçüleri temelinde değerlendirerek karar verilmesi gereğini konu alır. Usul ekonomisi, insan ile iç içe girmiş, sosyal boyuta haiz uluslararası bir hukuk konusudur ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6'ncı maddesindeki adil yargılanma hakkına sıkı sıkıya bağlıdır. Basitlik (sadelik), çabukluk (makul süre bağlamında) ve ucuzluk (gereksiz harcamalardan kaçınma) usul ekonomisinin bileşenleridir.