muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17097, Karar No: 2013/13800, Tarih: 30.09.2013

Tüm bu yasal düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı değerlendirildiğinde; kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminatlara ilişkin ilamların, icra takibine konu edilmesi halinde, el atma tarihi 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında ise; takibe konu ilamın 5999 sayılı Yasa'nın 1.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin yürürlüğe girdiği 30.06.2010 tarihinden önce olması durumunda İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilebileceği, ilam tarihi 30.06.2010 tarihinden sonra ise İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceğinin kabulü gerekir.

04.11.1983'den sonraki el koymalarda ise; 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi haciz yasağı getirmekle birlikte anılan yasa maddesi Anayasa'ya aykırı görülerek 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Bu durumda iptal hükmü iptal tarihi olan 01.11.2012 tarihinden önceki hacizler için geçerli olduğu gibi 01.11.2012 tarihinden sonra, ilam tarihi, yeniden haciz yasağının getirildiği 11.06.2013 tarihinden önce olmak koşulu ile bu ilamlara ilişkin konulan hacizler için de geçerlidir. 11.06.2013 tarihinden sonra verilen ilamlara ilişkin yapılan takiplerde ise haciz yasağı mevcut olup haczedilmezlik şikayetlerinin kabulü gerekir.

Somut olayda; ilam tarihi 18.10.2012 olup, borçlunun hak ve alacaklarına 19.02.2013-18.02.2013 ve 07.03.2013 tarihlerinde haciz konulmuştur. Haciz tarihleri itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6.maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından, kamulaştırmasız el atmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu İdare'nin haczi kabil malvarlığı üzerine haciz konulması mümkün olup, Mahkemece haczedilmezlik şikayetinin de reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre alacaklı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 30.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2013/9526, Karar No: 2013/15375, Tarih: 24.09.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/9526 E.  ,  2013/15375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştıralan taşınmazın Hazine adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla duruşma için belirlenen 24.09.2013 günü temyiz eden davacı idare vekilleri Av. ..., Av.... ile davalı vekilinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

1-Bilirkişi kurulu raporlarında münavebe ürünü olarak alınan patates, taze fasulye, dane mısır ve domatesin değerlendirme tarihi olan 2012 yılını da kapsar şekilde geriye doğru 5 yıllık dekar başına verim miktarı, üretim masrafı ve hasat dönemindeki ortalama toptan kg satış fiyatları.... Tarım Müdürlüklerinden ve ilgili resmi kuruluşlardan sorulduktan,

2-Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna ekli olarak dosyaya sunulan ve ... Odasından alınan ağaçlara ilişkin liste eklenerek, bilirkişi kurulu raporunda değerlendirmede esas alınan ağaçların yaşları da belirtilmek suretiyle, her bir ağacın cins ve yaşına göre değerlendirme tarihi olan 2012 yılını da kapsar şekilde geriye doğru 5 yıllık verimleri, kg. satış fiyatları ve üretim masrafları yukarıda sayılan il ve ilçe Tarım Müdürlüklerinden ve ilgili resmi kuruluşlardan getirtildikten,

Sonra birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4512, Karar No: 2015/8072, Tarih: 20.04.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/4512 E.  ,  2015/8072 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/376310

MAHKEMESİ : İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/09/2013

NUMARASI : 2012/1090 (E) ve 2013/277 (K)

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

02.07.2012 tarihinde kabul edilerek, 28344 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesinin l. fıkrası uyarınca aynı maddenin 2. fıkrası gereğince, katılan kurumun zararını tazmin etmesi halinde sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilerek, sanığın kurumun zararını giderip gidermediği sorularak, gidermediğinin tespiti halinde, sanığa makul bir süre tanınarak “dosyada bilirkişi tarafından hesap olunan katılan kurumun zararını gidermesi halinde 6352 sayılı Kanun'un geçici 2/2 maddesi gereğince hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verileceğine” dair bildirimde bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 20.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10152, Karar No: 2014/11047, Tarih: 05.06.2014

**11. Ceza Dairesi         2014/10152 E.  ,  2014/11047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen 2004 ve 2005 takvim yıllarında "muhteviyatı itibariyle sahte fatura kullanmak" suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, 2004 takvim yılı için 21.02.2005, 2005 takvim yılı yönünden ise 21.02.2005'den hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması yasaya aykırı,

Katılan temsilcisi ile sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının, hüküm tarihi itibariyle gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri gereğince istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE, 05.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3788, Karar No: 2010/843, Tarih: 04.02.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/3788 E.  ,  2010/843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 08/05/2008 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 22/10/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/02/2010 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş; hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Davacı vekili 08.05.2008 tarihli dava dilekçesinde; ... Gazetesinin 04.04.2008 tarihli nüshasının üçüncü sayfasında davalılardan ...’un, köşesinde kaleme aldığı yazısına “Sayın Dingil” diye başlayarak bir şahsa seslendiğini ve yazısını ona yönelttiğini ifade ederek, yazının girişinde “dingil” kelimesinin tanımını yaptıktan sonra kimden bahsettiğini, partinin sözcüsü olarak ekranlara çıktığını söyleyerek davacı ...’ın konuşmalarından alıntılar yapıp, davacıdan söz ettiğini vurguladığını ve sürekli “Sayın Dingil” diye seslenerek davacıyı aşağılamaya ve halkın gözünde küçük düşürmeye çalıştığını, kişiliğinden bahsederken de hakaret kastı ve amacı güderek onun, “umursamaz”, “duyarsız”, “teslimiyetçi”, “ikiyüzlü ve sahtekâr” olduğunu vurguladığını,

2009/3788-2010/843

davacıyı töhmet altında bırakacak gerçek dışı bilgilere yer verdiğini, hukuka aykırı ve haksız yayın ile davacının kişilik haklarını ağır surette ihlal ettiğini, böylece basın özgürlüğü sınırlarının aşıldığını ileri sürerek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar vekili; yazıda davacının kişilik haklarına doğrudan bir müdahale bulunmadığını, isminin zikredilmediğini, matufiyet öğesinin oluşmadığını, ülkenin gündemindeki hassas konular ile Hükümetin icraatlarının değerlendirildiğini, düşünce açıklaması ve eleştiri mahiyetinde olduğunu, davacının siyasi sıfatıyla sert eleştirilere muhatap olabileceğini, ayrıca talep edilen tazminatın davacıyı zenginleştirme niteliği taşıyacak kadar yüksek bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar vekili; yazıda davacının kişilik haklarına doğrudan bir müdahale bulunmadığını, isminin zikredilmediğini, matufiyet öğesinin oluşmadığını, ülkenin gündemindeki hassas konular ile Hükümetin icraatlarının değerlendirildiğini, düşünce açıklaması ve eleştiri mahiyetinde olduğunu, davacının siyasi sıfatıyla sert eleştirilere muhatap olabileceğini, ayrıca talep edilen tazminatın davacıyı zenginleştirme niteliği taşıyacak kadar yüksek bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece; yazıda davacının doğrudan isminin geçmediği gibi, davacının ekranlarda siyasi bir konuda yaptığı açıklamalarda kullandığı kelimelere benzer sözcükler kullanılarak yazının cevap mahiyetinde kaleme alındığı, yayında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, Dairemiz sayın çoğunluğunca yerel mahkeme kararı hukuka uygun bulunarak onanmıştır.

Ülkemizde her gazete okuyucusunun köşe yazılarını okumadığı bilinen bir gerçek olduğu gibi, her gazetenin köşe yazarlarının yazılarını kaçırmadan takip eden bir okuyucu kitlesi de mevcuttur.Davalı yazarın yazılarını izleyen okurlar tarafından kimin muhatap alındığı duraksamaya yol açmadan anlaşılabilecek durumdadır. Şu halde isim zikredilmese de matufiyet öğesi bulunmaktadır.Yazının iki yerinde “dingil”, dört ayrı yerinde de “Sayın Dingil” sözcüğü geçmektedir.Dingil kelimesinin ne anlama geldiğini davalı yazar yazısının başında tanımlama ihtiyacı duymuştur.Ne var ki yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde bu manada kullanılmadığı, aksine argo olarak aptal, salak, kaba, saba anlamında kullanıldığı anlaşılmaktadır.Argo kelimeler konuşma ve yazılara canlılık getirmek, şaka ve mizah duygusu katmak maksadıyla kullanıldığı gibi, yersiz ve zamansız kullanıldığında da kötü izlenim yaratır.Sürekli kullanıldığında ise daha sıkıcı hal alır.Dava konusu yazıda da olumsuz manada yer verilmiştir.Ayrıca yerel mahkemenin gerekçesinde yazının, davacının siyasi bir açıklamasına cevap olarak kaleme alındığı ve karşılıklı kullanılan sözcüklerde benzerlik bulunduğu bildirilmiştir.Oysa ki davacının o açıklamasının muhatabı davalı yazar değildir.Buna göre cevap hakkı doğduğundan söz edilemez.Ayrıca hukuk, kişilerin birbirlerine hakaret etmelerine izin vermez, teşvik etmez.Herkes söz ve yazılarından dolayı ayrı ayrı sorumludur.Bu şekilde yayın yapılması hukuka aykırıdır.Böylece, Anayasa’nın Temel Haklar ve Ödevler bölümünde yer alan hükümler ile Türk Medeni Kanunu’nun 24.maddesinde teminat altına alınan kişilik haklarına saldırı gerçekleşmiş, BK’nun 49. maddesinde dayanağını bulan tazminat hakkı doğmuştur.

Tüm bu nedenlerle, mahkemece uygun görülecek bir manevi tazminata hükmedilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması görüşünde olduğumuzdan, davanın reddine dair kararın onanması yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılamıyoruz.04/02/2010
Yargıtay — Esas No: 2024/1577, Karar No: 2024/3442, Tarih: 22.02.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/1577 E.  ,  2024/3442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2021/50 E., 2023/565 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve miktar veya değeri 17.830,00 ... lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre bozma kararından sonra İlk Derece Mahkemesince, 6100 ... Kanun’un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca verilen kararda hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 17.830,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1571, Karar No: 2022/9955, Tarih: 28.06.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/1571 E.  ,  2022/9955 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Şanlıurfa 1. İş Mahkemesi

İş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 14. .Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 07/12/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına Av. ... ile davacı adına Av. ... geldiler. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı 17/04/2015 tarihinde belirsiz alacak davası açarak dava dilekçesinde 10.000,00 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat, 500,00 TL tedavi gideri, 500,00 TL bakıcı gideri talebinde bulunmuş, aşamalarda tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin taleplerinden feragat etmiş, iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemini 144.936,64 TL’ye arttırmıştır.

II-CEVAP

Davalı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince davacının tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine, iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat isteminin ise taleple bağlı kalınarak kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine, davacı lehine 134.467,80 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine, davacı lehine 134.467,80 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle bölge adliye mahkemesinin hesap raporundaki maddi hatayı düzeltmesi yerinde ise de bunu 2019 tarihli hesap raporunda değil 2018 tarihli raporda yapması gerektiğini, zira davacının ilk hesap raporuna itirazı olmadığı halde alınan ikinci hesap raporunda bilinen dönemin değiştirildiğini, lehlerine oluşan usuli kazanılmış hakkın gözetilmediğini, kusur ve sürekli iş göremezlik oranının hatalı tespit edildiğini, ıslah/talep arttırımının zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dosya kapsamından 09/10/2007 tarihinde meydana gelen iş kazasından dolayı davacının yaralandığı, sürekli iş göremezlik oranının %22,20 olduğu, iş kazasının meydana gelişinde davacının %30, davalının %70 oranında kusurlu olduğu, 01/10/2018 tarihli bilirkişi hesap raporunun davacı vekiline 09/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, HMK’nın 281. maddesindeki 2 haftalık süre içerisinde rapora itiraz edilmediği gibi rapor doğrultusunda talep arttırıldığı, davalı tarafın anılan rapora karşı süresinde itirazları bulunduğu, rapora itiraz etmeyen davacı vekilinin 15/01/2019 tarihli celsede güncel asgari ücretler üzerinden rapor düzenlenmesini talep ettiği, mahkemece aynı celse taraf itirazlarının değerlendirilmesi açısından hesap raporu alınmasına karar verildiği, bunun üzerine 21/02/2019 tarihli bilirkişi hesap raporunun alındığı anlaşılmaktadır.

Usuli kazanılmış hak, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hak, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.(HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Somut olayda bölge adliye mahkemesince davacı tarafından itiraza uğramadığı için davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturan 01/10/2018 bilirkişi hesap raporunun bakiye ömür sonu, diğer bir deyişle davacının muhtemel ölüm tarihi dışındaki verileri aynen kullanılıp, bakiye ömür sonu bu kez isabetli bir şekilde tespit edildikten sonra bu tarihe kadar hesaplama yapılarak maddi zararın belirlenmesi yoluna gidilmesi gerekirken 21/02/2019 tarihli bilirkişi hesap raporunda resen değişiklik yapılarak sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Kabul ve uygulamaya göre de, HMK’nın 107. maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açılan eldeki dava dosyasında zamanaşımının dava tarihi itibariyle tüm alacak yönünden kesildiği, bu haliyle zamanaşımı süresinin geçmediği kabul edilerek talep artırımı dilekçesine yönelik zamanaşımı def’inin bu nedenlerle reddine karar verilmesi gerekirken bölge adliye mahkemesince uzamış ceza zamanaşımının 12 yıl olduğu, bu nedenle zamanaşımının gerçekleşmediği şeklindeki hatalı gerekçesi isabetsiz bulunmasına karşın bu husus sonuca etkili görülmemiştir. Bunlar yanında davalı şirketin ticaret ünvanı ...Teks. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu halde karar ilamı başlığında eksik gösterilmesi de doğru değildir.

Bölge adliye mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi‘nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne dair kararı bozulmalıdır.