muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/206, Karar No: 2019/681, Tarih: 18.06.2019

İçtihadı birleştirme kararlarının niteliğini açıkça belirten özeti, kararın verilmesini izleyen en kısa zamanda Adalet Bakanlığına bildirilir. Adalet Bakanlığı bütün adliye mahkemelerine ve Cumhuriyet savcılıklarına bu kararları gecikmeksizin duyurur.

İçtihadı Birleştirme Kurulları, genel kurulların veya dairelerin kararlarındaki gerekçe ve görüşlerle bağlı olmaksızın sorunu başka bir görüşle karara bağlayabilirler.”

Hükmü yer almaktadır.

Anılan yasal düzenleme gereğince, içtihadı birleştirme kararlarının benzer hukuki konularda Yargıtay genel kurulları, daireleri ve adliye mahkemeleri için gerekçeleri ile açıklayıcı, sonucu ile bağlayıcı olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar, yasal düzenlemeler ve 06.07.2018 tarihli ve 2015/5 E., 2018/7 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı ışığında somut olay incelendiğinde;

Davacının dava dışı eşi ile evli olduğunu bilerek birlikte olan davalının bu eyleminin, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde bulunduğu iddiasıyla manevi tazminat talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde manevi tazminat istemine dayanak olarak gösterdiği maddi olgular; evlilik birliğinin devamı sırasında davacının dava dışı eşi tarafından sadakat yükümlülüğünün ihlali niteliğindeki eylemini birlikte gerçekleştirdiği kişi olan ve evlilik birliğinin tarafı olmaması nedeniyle üçüncü kişi konumunda bulunan davalının salt evli bir kişiyle birlikte olmak şeklindeki eylemine ilişkindir. Davalının, dava dışı eş ile evli olduğunu bilerek birlikte olmaktan ibaret olduğu anlaşılan eyleminden başka doğrudan doğruya davacıya yönelik olarak bağımsız, özel ve nitelikli bir kişilik hakkı ihlalinde bulunduğuna dair bir iddia da bulunmamaktadır. Bu nedenlerle eldeki davanın konusu itibariyle 06.07.2018 tarihli ve 2015/5 E., 2018/7 K. sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme kararı kapsamında değerlendirilmesi gereklidir.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 45/5 maddesi gereğince bağlayıcı olan söz konusu içtihadı birleştirme kararı ile "Evlilik birliği devam ederken eşlerden biri ile evli olduğunu bilerek birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eşin manevi tazminat isteminde bulunamayacağına" karar verilmiş olmakla davacı tarafından üçüncü kişi konumundaki davalı aleyhine açılan manevi tazminat davasında mahkemece verilen direnme kararının Özel Dairenin bozma kararında belirtilen gerekçe ve yukarıda belirtilen ilave gerekçe ve nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen ve yukarıda belirtilen ilave gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, aynı Kanun’un 440/III-1 maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 18.06.2019 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9390, Karar No: 2023/2142, Tarih: 29.03.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/9390 E.  ,  2023/2142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının İcra Mahkemesine başvurusunda, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte takibin yenilenmesi isteminin aciz vesikası verilmesinden itibaren bir yıl içinde talepte bulunulmadığı gerekçesi ile reddedildiğini ileri sürerek şikayetin kabulü ile buna ilişkin 24.12.2018 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasını istediği, İlk Derece Mahkemesince icra dosyasında mevcut borç ödemeden aciz belgesinin İİK'nın 143. ve 251. maddesine göre satış sonrası düzenlenen aciz vesikası niteliğinde olmadığı, tasarrufun iptali dosyasına konu edilmek üzere verilmiş geçici borç ödemeden aciz vesikası niteliğinde olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, 24.12.2018 tarihli kararının iptali ile dosyanın harçsız olarak yenilenmesine kesin olarak karar verildiği, kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine 09.02.2022 tarihli ek kararla kararın kesin olarak verildiği gerekçesi ile HMK'nın 346. maddelerine göre istinaf talebinin reddine karar verildiği, her iki kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, ek karara yönelik istinaf başvurusu hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeksizin esas karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Takibin yenilenmesi istemini reddeden müdürlük işlemini şikayet üzerine verilen kararın niteliği ve takipteki alacak miktarı (43.850,00 USD) dikkate alındığında kararın kesin nitelikte olmadığı anlaşıldığından mahkemece verilen istinaf isteminin reddine ilişkin ek kararın yerinde olmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince yerinde olmayan bu ek karar kaldırılmadan esastan istinaf inceleme yapılması doğru değil ise de bu husus usul ekonomisi dikkate alınarak sonuca etkili görülmemiş ve bozma sebebi yapılmayarak eleştirilmekle yetinilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun “Talep Müddeti” başlıklı 78/1.maddesinde; “Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı haciz konmasını isteyebilir” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, alacaklının haciz isteyebilmesi için, takibin kesinleşmiş olması gerekir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun “Talep Müddeti” başlıklı 78/1.maddesinde; “Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı haciz konmasını isteyebilir” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, alacaklının haciz isteyebilmesi için, takibin kesinleşmiş olması gerekir.

Borçlu, yedi gün içinde ödeme emrine itiraz etmezse takip kesinleşeceğinden, alacaklı haciz isteyebilir. Borçlunun yedi gün içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması halinde ise; alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası (İİK’nın 67. maddesi) açar ve kazanırsa ya da yine itirazın kendisine tebliğinden itibaren 6 ay içinde itirazın

kaldırılmasını (İİK’nın 68. maddesi) ister ve İcra Mahkemesince itirazın kaldırılmasına karar verilir ise, takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

İİK’nın 78. maddesinin 2., 4. ve 5. fıkralarında ise; “Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer.......Haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse, dosya muameleden kaldırılır. Yeniden haciz istemek, alacaklı tarafından vukubulan yenileme talebinin borçluya tebliğine mütevakkıftır. İlama müstenit olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır. Yenileme masraf ve harçları borçluya tahmil edilmez” hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, alacaklı tarafından 19.10.2001 tarihinde ihtiyati haciz kararının uygulanmasının istendiği ve hacizlerin tatbik edildiği, 25.10.2001 tarihinde esas takibe geçilerek ödeme emrinin borçluya 12.11.2001 tarihinde tebliğ edildiği ve ödeme süresinin geçmesi ile ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğü görülmektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda; tatbik edilen ihtiyati hacizler ödeme emrinin tebliği ve ödeme süresinin geçmesi ile kesin hacze dönüştüğünden, haciz isteme hakkının düştüğünden bahsedilemez. (Dairemizin benzer 31.05.2017 tarihli 2016/17119 Esas ve 2017/8457 Karar sayılı kararı; 14.07.2009 tarihli 2009/7599 Esas ve 2009/15854 Karar sayılı kararı.) Dolayısıyla bu durumda, haciz talep edilmediğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına da karar verilemez. Buna göre, İcra Müdürlüğünün takibin yenilenmesi isteminin aciz vesikası verilmesinden itibaren bir yıl içinde talepte bulunulmadığı gerekçesi ile reddine yönelik işlemi, İİK'nın 78. maddesi hükmüne aykırıdır.

O halde, şikayetin bu gerekçe ile kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi isabetsiz ise de, sonuçta şikayet kabul edildiğinden, sonucu itibariyle doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

O halde, şikayetin bu gerekçe ile kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi isabetsiz ise de, sonuçta şikayet kabul edildiğinden, sonucu itibariyle doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlunun temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca (ONANMASINA), alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 29.03.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16735, Karar No: 2012/22041, Tarih: 18.10.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/16735 E.  ,  2012/22041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3691,60 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davalılardan ...'a açılan davanın kabulü, diğer davalılara açılan davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı dava dilekçesiyle; eşi sağ iken resmi olarak eşinin adına kayıtlı olan oto tamir atolyesinin davalılardan ...'ın ad ve hesabına eşi tarafından açıldığını, atolyeyi davalı ...'ın işlettiğini, diğer davalılar ... ve ...'nin davalı ...'a kefil olduklarını, işyerinin vergi borcu olan 3691.60 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Mahkemece; davalılar ... ve ...'a açılan davanın ispat edilememesi nedeniyle reddine, davalı ...'a açılan davanın kabulü yönünde hüküm tesis edilmiş; hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.Medeni Kanun madde 6 gereğince, ”Kural olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Davacı taraf iddiasını ispat için yemin deliline dayanmıştır. Davalılardan ...ve ...bu borçtan sorumlu olmadıklarına dair yemin etmişlerdir. Davalı ... ise, usulune uygun olarak çıkarılan yemin davetiyesine rağmen duruşmaya gelmemiştir. Mahkemece; davalı ...'ın yeminden kaçındığı dolayısıyla yemin konusunun ikrar ettiği gerekçesiyle ...'a açılan davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.Davacı, dava dilekçesinde sadece Vergi Dairesi'nden kendisine yazı gönderildiğini beyan etmiştir. Ancak davaya konu vergi borcunun kendisi tarafından ödendiğine ilişkin herhangi bir belgeyi dosyaya ibraz etmemiştir.O halde mahkemece yapılacak iş; davacının dava dilekçesinde bildirdiği 3.691,60 TL'lik borcu ödeyip ödemediği hususunda araştırma yaparak sonucuna göre karar vermesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/21488, Karar No: 2010/4938, Tarih: 05.04.2010

**10. Hukuk Dairesi         2008/21488 E.  ,  2010/4938 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Davacı, 29.01.1982-31.12.1994 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddelerinde “...kendi adına ve hesabına çalışanlar olarak nitelendirilen bağımsız çalışanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yazılı olan gerçek kişiler...”, “meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren” zorunlu ..... sigortalısı sayılmışken, anılan maddelerde 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile meslek kuruluş kaydı zorunluluğu kaldırılarak, “kendi adına ve hesabına” çalışma koşulu ve belirtilen nitelikte çalışmaya başlama tarihi sigortalılık niteliğini kazanmak için yeterli kabul edilmiştir. 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren .... sayılı Kanun ile yapılan düzenlemede, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadır.

22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikte ise, bu kez, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gerçek ve götürü usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan” gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da..... veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

.....

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gelir vergisi mükellefi olanlar ile, gelir vergisinden muaf olanlardan ....ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıt olanlar” sigortalı sayılmışlardır.

Yukarıda açıklanan tüm bu Kanunlarla yapılan değişiklikler; önceki mevzuatın öngördüğü koşullara sahip olan sigortalıların, sigortalılık niteliklerine son vermemekte, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ...sigortalılık niteliğini kazananlar yönünden yeni düzenlemeler içermektedir. Tersinin kabulü, kazanılmış hakları ortadan kaldırmak olur ki, bu durumun kabulüne yasaca ve hukukça olanak olmadığı açıktır.

Yukarıda açıklanan tüm bu Kanunlarla yapılan değişiklikler; önceki mevzuatın öngördüğü koşullara sahip olan sigortalıların, sigortalılık niteliklerine son vermemekte, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ...sigortalılık niteliğini kazananlar yönünden yeni düzenlemeler içermektedir. Tersinin kabulü, kazanılmış hakları ortadan kaldırmak olur ki, bu durumun kabulüne yasaca ve hukukça olanak olmadığı açıktır.

Davaya konu somut olayda; davacı 14.03.1991 tarihli giriş bildirgesi ile 27.04.1982-31.12.1983 tarihleri ile 22.02.1991-30.05.1991 tarihleri arasındaki vergi kaydına dayanılarak .....sigortalısı olarak Kurumca re’sen tescil edilmiş olup; davacının Kurumca kabul edilen dönem haricinde davaya konu dönemde vergi mükellefiyeti yoksa da, 29.06.1982-31.12.1994 tarihleri arasında meslek kuruluşu kaydının (kuyumcular odası) bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kaydının yapıldığı tarihte yukarıda açıklanan 3165 sayılı Kanun ile getirilmiş şekli yürürlükte olup, sigortalılık niteliğinin varlığı sorunu da, anılan düzenleme doğrultusunda çözümlenmelidir. Belirtmek gerekirse anılan düzenlemenin açıkça değindiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma” olgusunun varlığı zorunlu ve asli unsur olup, vergi dairesine, meslek kuruluşuna ve Esnaf Sanatkar Sicil Memurluğuna kayıtlı olmak; anılan çalışmayı doğrulayan bir şekil şartından ibaret olduğu cihetle aksinin kanıtlanması olanaklıdır. Diğer bir anlatımla, bu gibilerin mesleki faaliyetlerine son verdiklerinin kanıtlanması halinde, artık somut bir çalışmaya dayanmayan, soyut ve sadece evrak üzerindeki oda/vergi/Esnaf Sicil Memurluğu kaydına itibar edilerek kişiyi sigortalı saymak, Kanunun amacına aykırı olacağı açıktır.

Hâl böyle olunca, mahkemece, davacının 1991-1994 tarihleri arasında yurt dışında geçen sürelerinin tereddüde yer vermeyecek şekilde tespiti yapılarak, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları belirlenerek, dava konusu dönemde, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığına ilişkin işyeri kayıtları araştırılarak, oda ve sicil kayıtlarının varlığı saptandığı takdirde, işyerinin vergi muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı tespit edilerek, kayıtlı olunan meslek kuruluşuna aidat ödenip ödenmediği de belirlenerek, 1479 sayılı Kanunun 26. maddesinde düzenlenen, “sosyal güvenliğin vazgeçilmez ve kaçınılamaz” kamusal yapısı gereği yöntemince ve re’sen araştırma yapılarak, varılacak sonuç uyarınca, açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapılıp, davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gereken dönem, kuşku ve duraksamaya neden olmayacak şekilde belirlenmelidir. Bu bağlamda, dava konusu dönemde davacının kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması olmadığı belirlenir ise; 1479 sayılı Kanunun 79. ve

....

....

.... Bağlı Sigortalılık Yönetmeliğinin 5. maddelerine göre, isteğe bağl......olmak için Kuruma yazılı başvuru ya da isteğe bağlı sigortalı olma iradesini ortaya koyacak şekilde Kuruma prim ödemesinin varlığı koşul olup, davalı Kurumun kabul ettiği sigortalılık süreleri için ödenmesi gereken prim borçları dışında davacının ödediği primlerin, her bir primin ödendiği tarihten itibaren karşıladığı süre kadar, davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilmesi gereği irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

......
Yargıtay — Esas No: 2022/12924, Karar No: 2022/14530, Tarih: 21.11.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/12924 E.  ,  2022/14530 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararına uyarak ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dosya kapsamında bulunan, ... bakımı için alınan hizmet kapsamında düzenlenen 05.05.2012 -10.08.2012 tarihli faturalarda davacının eşi ...’un isminin bulunduğu, siteye malzeme alımı için ... firması tarafından düzenlenen 29.06.2012 tarihli irsaliyeli faturada teslim alan olarak yine davacının eşi ...’un isminin yer aldığı, sitede bulunan villaların tamamının sahibinin yurt dışında yaşadığı ve yaz aylarında geldikleri ,davacı tanıklarınca davacı ile eşinin sitede ... yaptığının ve bozmadan önce dinlenen davalı tanıklarınca davacı ... ile eşi ...’un siteye ait barakada görüldüğünün ifade edildiği, anlaşılmaktadır.

Eldeki dosyada, dosya içeriğinde bulunan kayıt ve belgelerden, tanık beyanlarının değerlendirilmesinden, davalı sitede bir bekçi veya kapıcı istihdam edildiği, davacının eşi ... tarafından da aynı işverene karşı açılmış hizmet tespiti davası bulunduğu anlaşılmakta ise de, davacının mı eşinin mi istihdam edildiği konusunda açıklık bulunmaması anlaşılması karşısında, Mahkemece davacının eşi ... tarafından açılan hizmet tespiti davasının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, kapıcılık/... hizmetinin kimin tarafından gerçekleştirildiği belirlenmeli, önceki bozma ilamı doğrultusunda, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmeyerek, emniyet, muhtarlık, zabıta vasıtasıyla davalı siteye komşu apartmanlarda kapıcı olarak çalışan kişiler veya komşu sitelerin güvenlik görevlileri tespit edilerek ifadelerine başvurulmalı, sitede yaşayan villa sahipleri ile varsa bu evlerde çalışan sigortalılar, davalı sitede varsa güvenlik görevlisi olarak tespite konu dönemde çalışması bulunan kişiler ile davacının hizmetlerini bilebilecek durumdaki civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşular ya da siteye yakın yerde ... gibi işyerlerinin sahipleri ile kayıtlara geçmiş çalışanları araştırılarak beyanları alınmalı, dava konusu dönemde site yönetiminde görev alan yönetici, denetçi gibi kişiler tespit edilerek dinlenmeli, çalışma olgusunun varlığı sabit olursa, davalı sitede bulunan konut sayısı, site sakinlerinin yaz-kış ikamet edip etmediği, sürekli kapıcıya ihtiyaç duyulup duyulmadığı, davacının kapıcı olarak yapması gereken işlerin kapsam ve niteliği belirlenmeli, davacının çöp alma, temizlik, site sakinlerinin ekmek vb. ihtiyaçlarının servisi, bahçe bakımı hizmetlerini yerine getirip getirmediği araştırılmalı, buna göre davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve 7,5 (yedi buçuk saat) çalışma 1(bir) günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı)

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 21.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.