muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1388, Karar No: 2012/19834, Tarih: 26.09.2012

**12. Ceza Dairesi         2012/1388 E.  ,  2012/19834 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 85/1,62/1,53/6,63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Sanığın olay günü gündüz vakti kullanmış olduğu aracıyla meskun mahalde 12.6 metre genişliğindeki her iki tarafında kaldırımın mevcut olduğu, sola virajlı, tek yönlü, %20 iniş eğimli yolda ilerlerken sağından yola giren 1972 doğumlu olup, algılama ve fiziksel aktivasyonunu etkiler herhangi bir problemi bulunmayan yaya ...'in yolun belirli bir kımını geçtikten sonra trafiğin yoğun olmasından dolayı karşıya geçemeyeceğini düşünerek gelmiş olduğu yere yönelmesi üzerine sanığın önünde kaldığı, sanığın ...'e çarpmamak için sola manevra yapmasına rağmen, aracının sol ön kısmıyla çarpması sonucu taksirle ölümüne sebeb olması şeklinde gerçekleşen eylemde,

Yolun geometrik özellikleri incelendiğinde kazaya etki edecek bir hususun bulunmadığı, kazanın meydana geldiği yerde yolun sol kısmında ilerdeki yaya geçidini gösterir levha ile hız limitinin 30 Km. tahditli olduğunu gösterir levhanın sağında ise dolmuş duraklarını gösterir levhanın bulunduğu, dosya içerisinde yer alan olay yeri fotoğraflarından da görüldüğü üzere yaya geçidinin yaklaşık 100 metre ilerde olduğu, kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında, soruşturma ve kovuşturma aşamasında alınan bilirkişi raporlarında sanığın tali kusurlu kabul edilmesine rağmen, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 21.04.2008 tarihli raporunda kazanın meydana geldiği yer yaya geçidi mahalli olarak kabul edilerek sanığın asli kusurlu kabul edildiği ceza uygulamasına gidilirken bu rapora itibar edildiği görülmekle, raporlar arasındaki çelişkinin bu konuda ehil olan üç kişilik bilirkişi tarafından yeniden rapor alınması suretiyle giderilmeden eksik inceleme ile hüküm tesisi,

Kabule göre de;

İki sınır arasında temel ceza belirlenirken, cezanın alt ve üst sınırını oluşturan ceza miktarları, suçun işleniş biçimi, kusur durumu, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığının dikkate alınması esas olup, dava konusu olayda adli sicil kaydı olmayan 1986 doğumlu sanık asli kusurlu kabul edilmekle birlikte, ölenin tali kusurlu olması, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş şekli, maddede öngörülen cezanın alt sınırı da nazara alınmak suretiyle, TCK 61/1. maddesi uyarınca adalet, hakkaniyet ve nasafet kurallarına uygun bir cezaya hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden asgari haddin çok üzerinde temel ceza ve güvenlik tedbiri tayin edilerek teşdidin derecesinde yanılgıya düşülmek suretiyle sanık hakkında fazla ceza ve güvenlik tedbiri tayini,

Kanuna aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olup, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA 26.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18445, Karar No: 2023/777, Tarih: 23.02.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/18445 E.  ,  2023/777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 21.01.2021 tarihli ve 2018/2070 Esas 2021/66 Karar sayılı kararının, sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 293 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer ... ''Hüküm, temyiz eden Cumhuriyet Savcısına veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açıklanmamışsa; hükmün temyiz edildiğinin bölge adliye mahkemesince öğrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi ... içinde tebliğ edilir.'' 5271 sayılı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer ... "Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır." ve yine aynı Kanunun 295 ... maddesinde yer ... "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi ... içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir.'' şeklindeki düzenlemeler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, sanık müdafiinin yokluğunda verilen hükme yönelik 5271 sayılı Kanun'un 291 uncu maddesinde belirtilen 15 günlük yasal süre içerisinde temyiz dilekçesi sunduğu ancak temyiz dilekçesinde gerekçe belirtilmediği, gerekçeli kararın ve tebligatın ihtarat içermediği, sanığa tebligat yapılmadığı anlaşıldığından, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarih ve 2019/9. MD-554 Esas ve 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, hak kaybının önlenmesi bakımından sanığa tebligatın yapıldığı tarihten itibaren aynı kanunun 295 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7 günlük yasal süre içinde ek gerekçeli temyiz dilekçesi sunulmadığı takdirde temyiz talebinin reddedileceğine ilişkin ihtaratlı tebligatın yapılarak buna ilişkin evrakın dosyaya konulması ve sanığın süresi içerisinde gerekçeli olarak hükmü temyiz etmesi halinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek tebliğname ile birlikte, gerekçeli temyiz isteminde bulunulmaması halinde ise mevcut haliyle incelenmek üzere yeniden Dairemize gönderilmesi için, dava dosyasının, geri iade edilmek kaydıyla, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oybirliğiyle 23.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1803, Karar No: 2011/2662, Tarih: 10.10.2011

**12. Ceza Dairesi         2011/1803 E.  ,  2011/2662 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 765 sayılı TCK'nın 455/1, 59/2, 72, 40; 647 sayılı Kanunun 4, 5; 2819 sayılı Kanunun 118/5. maddeleri uyarınca mahkumiyet.

Taksirle öldürme suçundan sanık ... hakkında kurulan mahkumiyet hükmü sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir, ancak;

Suç tarihi itibarıyla hürriyeti bağlayıcı ceza ile birlikte tayin olunacak adli para cezasının 5252 sayılı Kanunun 5/2 maddesi uyarınca 450 YTL olması gerekir iken 489 YTL olarak belirlenmek suretiyle fazla ceza tayini,

Kanuna aykırı olduğundan, hükmün 5320 sayılı kanunun 8.maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 1-3-4-6-7-8 fıkraları hükümden çıkarılarak “sanığın 2 yıl hapis ve 450 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığın cezasının TCK'nın 59/2. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirilerek 1 yıl 8 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının 647 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca günlüğü12 TL'den paraya çevrilerek 7.260 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı neviden para cezalarının TCK'nın 72. maddelesi uyarınca toplanarak sanığın neticeten 7.635 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükümdeki sair hususlar aynen bırakılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10/10/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7264, Karar No: 2015/14897, Tarih: 27.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/7264 E.  ,  2015/14897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı ... şirketine ait ... santralinde pompa operatörü olarak çalıştığının, 29.01.2008-11.08.2008, 05.10.2009-14.04.2011, 07.07.2009-29.07.2011 tarihleri arasında çalışması olduğunu, ücretinin 1.550,00 TL. net ve şantiyede dökülen beton üzerinden primle beraber 2.000,00 TL. civarında olduğunu, son 3 ayda sabit maaş sistemi getirildiğini bu durumda ise ücretin 2.040,00 TL. ye çıktığını, sabah saat 08.00'da işbaşı yaptığını, bu çalışmasının gece 23.00'a kadar devam ettiğini, yoğun çalışma olan dönemlerde ise birçok kez 02.00-03.00'a kadar çalıştığını, ... İş Mahkemesince davacı ile aynı konumda yer alan işçiler için yaz döneminde haftalık 42 saat, kış döneminde haftalık 36 saat üzerinden fazla mesai yapıldığına ilişkin Yargıtay denetiminden geçen kararlar olduğunu, resmi ve dini tatillerde çalıştığını, davalı işyerinden işyeri sahibi ... tarafından işten kovulduğunu, kıdem ve ihbar tazminatını aldığını belirterek 10.000,00 TL. fazla mesai ücreti, 1.000,00 TL. bayram ve genel tatili alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 07.07.2011-29.07.2011 tarihleri arasında ... de çalıştığını, davanın bu şirkete ihtar edilmesini, davacının işten ayrıldığı tarihte müvekkili firmayı ibra ettiğini, davacının ücretlerinin her ay bordroları karşılığında .... Şubesinde açılan hesaba düzenli olarak yatırıldığını, davacının fazla mesai ücretlerinin bordrolarda gösterildiğini, davacıya ödenen ve davacının prim olarak kabul ettiği ödemelerin yapılan fazla mesai karşılığı ücret olduğunu, davacının haftanın 6 günü 09.00 - 18.00 arasında çalıştığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının fazla mesai ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece davacının yaz – kış ayrımı yapılarak Ekim- Mart döneminde haftalık 36 saat, Nisan- Eylül döneminde 42 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de; bu hesap tarzı dosya içeriğine uygun değildir.

Kararı taraflar yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece davacının yaz – kış ayrımı yapılarak Ekim- Mart döneminde haftalık 36 saat, Nisan- Eylül döneminde 42 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de; bu hesap tarzı dosya içeriğine uygun değildir.

Davacı ile aynı iş yerinde çalışan ...’ın aynı gün temyiz incelemesi yapılan dava dosyasındaki hesaplama tarzı Dairemizce kabul edilmiş ve iş yerinin çalışma düzeni bu şekilde belirlenmiştir. Bu itibarla davacının fazla mesai ücreti hesabı ... İş Mahkemesinin 2013/ 247 Esas, 2013 / 175 Karar sayılı dosyasındaki Bilirkişi raporu dikkate alınarak yapılmalıdır.

3- Dosyadaki bilgi – belgeler ve dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının döktüğü beton miktarına göre prim aldığı açıktır. Buna göre davacının fazla çalışmanın normal saat ücretini prim olarak aldığı anlaşıldığından fazla mesainin sadece %50 zamlı kısmının hesaplanıp hüküm altına alınması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11168, Karar No: 2022/2403, Tarih: 14.02.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/11168 E.  ,  2022/2403 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce başvurunun kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 22/04/2019 tarih 2019/İHK-4394 sayılı itirazın reddine dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

6100 sayılı HMK'nın 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Avukat ... dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 13/08/2020 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini bildirdiğinden, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunup bulunmadığı da denetlenmek suretiyle davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesine) İŞLEMSİZ İADESİNE, 14/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12865, Karar No: 2010/142, Tarih: 18.01.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/12865 E.  ,  2010/142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKÇAABAT 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/06/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, tapuda davalıların miras bırakanı adına kayıtlı 41 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek, tapu iptal isteğinde bulunmuştur.

Davalı taraf, davanın reddini savunmuştur.

Davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece; 5841 Sayılı Yasanın 2.maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen hüküm gereğince on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gözetilerek, davanın reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince, davanın reddine karar  verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .. ... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali isteğine ilişkin olup, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın Dairece, 5841 Sayılı Yasanın 2.maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen hüküm gereğince on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gözetilmek suretiyle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, mahkemece de bozmaya uyularak davanın reddine karar  verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriği ve, toplanan delillerden; tapulama çalışmaları sırasında, 3 sayılı parselin 1954 yılında 3.kişiler adına tespit edildiği, Akçaabat Gezici Arazi Kadastro Hakimliğinin, 15.9.1956 tarih, 28/184 sayılı kararı ile fenni bilirkişi krokisinde (a) harfi ile gösterilen 4308 m2 yerin kumluk niteliğiyle devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu anlaşıldığından Hazine adına tespitine karar verildiği; bu niteliğiyle sicile bağlanmasına yasal olanak bulunmamasına karşın 514 parsel altında 08.10.1957 tarihinde Hazine adına tescil edildiği, daha sonra dava dışı Türk Petrol ve Madeni Yağlar TAŞ.ne satıldığı; bilahare parsellenerek dava konusu 293 ada 41 parselin dava dışı kişiye temlik edildiği; en son keza satış suretiyle davalı adına kayıtlandığı; uzman bilirkişilerce düzenlenen rapor ve krokiye göre, taşınmazın tamamının 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca belirlenen ve 3621 Sayılı Yasanın 4.maddesinde tanımı yapılan kıyıda  kaldığı görülmektedir.

Saptanan bu olgular ve özetlenen delillerden, 3 Sayılı parselle ilgili görülen dava sonucunda 4308 m2 lik bölümünün kumluk vasfında olduğu belirlenmiş olmasına göre, bu niteliğiyle sicile bağlanmasına yasal olanak bulunmamasına karşın, sicil kaydı oluşturulmuş ise de, kaydın temelinin illetten yoksun olduğu bir başka söyleyişle yolsuz tescil sonucu oluştuğu, bu kayda hukuksal bir değer izafe edilemeyeceği, taşınmazın niteliği itibarıyle, kumluk olması nedeniyle bunu görerek satın alan kişinin sicile bağlanamayacağını bilmesi gerekmesine göre, iyiniyet kuralından yani Türk Medeni Kanununun 1023.maddesinin koruyuculuğundan da yararlanamayacağı açıktır.Esasen sözü edilen Gezici Arazi Kadastro Mahkemesinin tespit kararı, sicil oluşturulması kadastro tespitinden sonra gerçekleşen olaylardır                       .Davaya bu açıdan bakıldığında, 25.2.2009 tarihinde kabul edilerek 14.3.2009 günü yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2.maddesindeki 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 12.nci maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen " Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır". Biçimindeki  hükmü ile 3402 Sayılı Kanuna geçici 10 ncu madde eklenmesine dair 3. maddesi hükmünün olayda uygulanamayacağı açıktır.O halde, hak düşürücü süreden davanın reddi gerekir şeklindeki Dairenin bozma kararının maddi yanılgıya dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, maddi yanılgıya dayalı bozma ilamlarına uyulması taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşturmaz. Kural olarak, mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak doğacağı kuşkusuz ise de, yukarıda açıklandığı üzere maddi yanılgının varlığı usuli kazanılan hakkı ortadan kaldırır.

Ancak, Mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa Md. 35/1, AİHS Ek Prot. 1-1). Türk Medeni Yasasının 683. maddesinde de bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava konusu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 28.11.1997 tarih 5/3 Sayılı Kararında da ifade edildiği gibi, kıyılar doğal nitelikleri itibariyle herkesin kullanımına açık, diğer taraftan da bu nitelikleri nedeniyle özel mülkiyet alanı dışında ve özel mülkiyete konu olamayacak yerlerdir. Kıyılar, herhangi bir tahsis işlemine gerek olmaksızın doğrudan doğruya herkesin serbestçe yararlanmasına sunulmuş sahipsiz kamu mallarıdır. Bunun sonucu; kıyının zamanaşımı yoluyla kazanılması, tapu sicili hükümlerine bağlı tutulması, haczedilmesi mümkün değildir. Kıyılar, bu özelliklerinden dolayı Anayasanın 43.maddesinde ayrı bir bölümde düzenlenmiş, düzenlemede yukarıda sayılan nitelikler vurgulanmıştır.

Bilindiği ve yukarıda sözü edilen yasa ve sözleşmelerin hakkı tanımlayan maddelerini takip eden fıkralarda ifade edildiği gibi, mülkiyet hakkı da kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Ne varki, bu sınırlandırma veya kaldırma gerçekleştirilirken; T.C.Anayasasının 90/5.maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan AİHS. Hükümlerince AİHM tarafından oluşturulan 30.5.2006 tarih 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere; “… bir kişiyi mülkünden yoksun bırakan bir önlemin…”,  “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği…”,  bu önlem alınırken “… başvurulan yollar ve gerçekleştirilmesi amaçlanan hedef arasında makul bir oransallık ilişkisi olması gerektiği…”, kişinin “… kişisel ve haddinden fazla yük taşıma zorunda kalması halinde gerekli dengenin kurulamayacağı…” açıktır.

Diğer bir anlatımla, kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin hakkı arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Bu arada, üzerinde durulması gereken konulardan biri de; çekişme yaratılan tapu kaydına bağlanan ve böylece kişi adına mülkiyet hakkı oluşturulan kıyı kapsamındaki yere ait tapunun niteliğinin belirlenmesidir.

Devlet tarafından verilen, doğru esasa ve geçerli kayda dayalı tapu ile sağlanan mülkiyet hakkına değer verileceği kuşkusuzdur. Böyle bir yer kıyı kapsamında kalmakla, temel vasfı yani kamu malı olma niteliği değişmemekle birlikte, kişinin söz konusu tapuya dayalı hakkının yukarıda ifade edildiği gibi korunması gerekeceği muhakkaktır

Aksi düşünce tarzının, devletin verdiği tapunun geçersizliğini ileri sürerek, hiçbir karşılık ödemeksizin iptalini istemesi, geçerli kayda dayalı mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi, devletin saygınlığını zedeler nitelikte bir tutum olacaktır.

Aksi düşünce tarzının, devletin verdiği tapunun geçersizliğini ileri sürerek, hiçbir karşılık ödemeksizin iptalini istemesi, geçerli kayda dayalı mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi, devletin saygınlığını zedeler nitelikte bir tutum olacaktır.

Bu durumda, kıyılar kamunun yararlanacağı yerlerden olup buralarda yukarda belirtilen nitelikte tapu kaydı oluşturulmuş ise  tapunun iptalinde, Anayasanın 43., Tapu Kanununun 33., Kadastro Kanununun 16.maddesi gözönüne alınarak, kamu yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Ancak, kişinin mülkiyet hakkı sona erdirilirken karşılıklı hak dengesinin sağlanması için mülkiyet hakkı sahibine tazmini nitelikte bir bedelin ödeneceği de kuşkusuzdur. Tazminatın nedeni yasa dışı bir işlemden değil, hak dengesinin sağlanmasından kaynaklandığından, taşınmazın tam değerini karşılaması da gerekli değildir. Bu düşünce, AİHM.’sinin bir kararında “…Ulusal hukuk ihlalin yol açtığı sonuçları tam olarak gidermeye imkan tanımıyorsa 41. madde  AİHM.’ni uygun gördüğü adil bir tazminata hükmetmeye yetkili kılar…” şeklinde dile getirilmiştir.

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda somut olay incelendiğinde, kamu yararı nedeni ile, Hazine adına kumluk olarak tescilden gelen davalının tapusunun iptal edilmesinden dolayı, davalının ancak, tazminat talebinde bulunabileceği gözetilerek, davanın kabulüne karar  verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.

Davacının, temyiz itirazları bu nedenle yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan neden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.1.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.