muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/26489, Karar No: 2013/20059, Tarih: 16.12.2013

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları,insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıkların resmi nikahlı evli iken, sanık ...'nin vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 28/12/2001 tarihinde eşinden muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra,eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında,eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 16/12/2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8112, Karar No: 2021/3286, Tarih: 30.03.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/8112 E.  ,  2021/3286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine yönelik olarak verilen karar, davalılar ... vekili ve diğer davalılar vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle, duruşma günü olarak belirlenen 30/03/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı ...'in, Van Yüzüncüyıl Üniversitesi adına yüksek lisans eğitimi yapmak üzere 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderildiğini, davalıların 17/11/2008 tarihli yüklenme senetleri gereğince taahhütte bulunduklarını, ancak davalının taahhüde uygun olarak yüksek lisans belgesini almadığını, ‘Postgraduate Certifficate’ belgesi aldığını, YÖK tarafından ise söz konusu belgenin yüksek lisans belgesi yerine geçmeyeceğinin bildirildiğini, davalı ...'in taahhüdüne uymaması nedeni ile davalıların taahhütname ve ilgili mevzuat gereğince yapılan masrafları ödemeleri gerektiğini ileri sürerek 50.000 İngiliz Sterlinine karşılık 213.015,00 TL'nin her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3.145,86 İngiliz Sterlini karşılığı 13.375,00 TL, 151 Euro karşılığı 453,00 TL ve 10.290,44 TL’nin her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, (50.000 ingiliz Sterlini) 2l3.015,00 TL tutarın her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... Bakanlığına ödenmesine, geri kalan (3,145,86 İngiliz Sterilini) 13.375,00 TL (151,00 Euro) 453,00 TL ve 10.290,44 TL olmak üzere toplam 24.118,44 TL tutarın 3.430,15 TL'sinin dava tarihinden kalan kısmın her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle beraber davalı ...'den tahsili ile davacı ... Bakanlığına ödenmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı ... ve diğer davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince de davalıların istinaf talebinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karar davalı ... ve diğer davalılar tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davacı, mecburi hizmet yükümlüsü olarak yüksek lisans eğitimi için yurt dışına gönderilen davalı ...’in tezli yüksek lisans diploması ibraz etmeyerek taahhüdüne aykırı davrandığı iddiası ile eğitim için yapılan masrafların tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince sözleşme hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalıların istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir. Dosya arasında bulunan ve ... tarafından onaylı olan davalı ...’e ait işlem dosyası incelendiğinde; davalı ...’nin bakanlığa verdiği 17/10/2011 tarihli dilekçesi ile sağlık sorunları nedeniyle tezsiz yüksek lisans olarak eğitimini tamamladığı, üniversite tarafından da sağlık sorunları nedeniyle kendisine bütünleme hakkı tanındığı ancak mecburi hizmet görevi yapacağı ... Üniversitesinin kendisine verilen ‘Postgraduate Certifficate’ belgesini kabul ederek doktora eğitimine başlayabileceğini söylediğinden süre uzatımı almak yerine zaman kaybetmemek için eğitimine Türkiye’de devam etmek istediğini bildirdiği, bakanlık tarafından 03/02/2012 tarihinde Yüzüncüyıl Üniversitesine ...’in talebi hakkında görüş sorulduğu, üniversitesinin 17/04/2012 tarihli dekan imzalı ve 25/06/2012 tarihli rektör yardımcısı imzalı yazıları ile davalı ...’nin 2012 bahar döneminden itibaren doktora öğrenimine devam etmesinin uygun olduğunun bildirildiği, üniversitenin bu uygun görüşününe istinaden davacı bakanlığın 23/05/2012 tarihli yazısı ile davalı ...’nin 2012 Güz döneminde doktora öğrenimine devam etmesine izin verildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar bakanlığın 12/12/2012 tarihli oluru ile davalı ...’nin yükseklisans öğrenimini tezsiz tamamladığı ve doktora öğreniminden vazgeçerek görev talep ettiği gerekçesi ile öğrencilik ile ilişiği kesilerek taahhütname gereği işlem yapılmasına karar verilmiş ise de; davalı ... tarafından bakanlığa verilen 20/01/2012 tarihli dilekçe ile almış olduğu sertifika ve İngilterede doktora başvurusu yapmak üzere ilkbahar dönemine kadar burssuz izinli sayılmak istediğinin bildirildiği, 22.11.2012 tarihli dilekçesi ile de izin süresinin bittiği, doktora öğrenimine yurtdışında devam etmek istediğine dair talebinde fikir değişikliği olduğu ve Yüzüncüyıl Üniversitesinde mecburi hizmete başlamak istediğinin bildirildiği, davalı tarafından yaşanan belirsizlik nedeniyle kuruma bir çok dilekçe verildiği, davacı kurum tarafından 23/05/2012 tarihli olur yazısında ".... Üniversitesinin ...'in Postgraduate sertifika ile doktora öğrenimine devam etme talebinin uygun bulunduğu" , kararı ile işlem yapılmıştır. Bu karardan yaklaşık bir yıl sonra 25/04/2013 tarihli yazı ile YÖK’e ‘Postgraduate Certifficate’ belgesi hakkında görüş sorulduğu ve 23/10/2013 tarihli verilen cevapta belgenin yükseklisans yerine geçemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür. Hal böyle olunca; davacı kurum tarafından alınan 23/05/2012 tarihli bakanlık oluru ile doktora öğrenimine izin verildiği anlaşılan davalı ..

.'in Postgraduate sertifika ile doktora öğrenimine devam etme talebinin uygun bulunduğu" , kararı ile işlem yapılmıştır. Bu karardan yaklaşık bir yıl sonra 25/04/2013 tarihli yazı ile YÖK’e ‘Postgraduate Certifficate’ belgesi hakkında görüş sorulduğu ve 23/10/2013 tarihli verilen cevapta belgenin yükseklisans yerine geçemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür. Hal böyle olunca; davacı kurum tarafından alınan 23/05/2012 tarihli bakanlık oluru ile doktora öğrenimine izin verildiği anlaşılan davalı ... hakkında artık yükseklisansını tezsiz tamamladığı için sözleşmenin ihlal edildiği gerekçesi ile işlem yapılamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/287 Esas - 2018/105 Karar sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 3.050 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ... Ergezere verilmesine, 30/03/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8964, Karar No: 2022/12046, Tarih: 12.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/8964 E.  ,  2022/12046 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 29. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlık bünyesinde 52. Bakım Fabrika Müdürlüğü/... işyerinde çalıştığını, işyerinin ... şehir merkezine 25 km mesafede bulunduğunu, işyerinde 2012 yılından itibaren servis hizmetinde güvenlik gerekçesiyle aksamalar yaşandığını ve davacının toplu taşıma hizmeti kullandığını, 2012-2018 yılları arasında şehir merkezinden işyerine belediye otobüsü hizmeti olmadığından işveren tarafından Şoförler Odası rayiç bedeli olan 10,00 TL üzerinden ödeme yapıldığını, davalı işyerinin bulunduğu yere herhangi bir belediye otobüsü ya da ulaşım hizmeti sunulmadığını sadece Şoförler Odası tarafından ulaşım imkânı verildiğini, işverenin de bu hususu bildiğinden bu bedel üzerinden ... ücretlerini ödediğini, ancak 2018 yılında Belediye tarafından P1 kodlu aracın saat başı olmak üzere hizmete sunulduğunu ve belediye otobüsü imkânı olduğundan davalı Kurumun belediye rayiç bedeli üzerinden ücreti ödemeye başladığını, ancak Belediyenin tahsis ettiği P1 kodlu aracın da ikinci ... kadar kaldırılmış olduğunu ve ne zaman yeniden hizmete başlayacağının da belli olmadığını, bu durumda öncesinde olduğu gibi Şoförler Odasının ... - ... hattı haricinde ulaşım imkânı kalmadığını, ancak davalı tarafın 2018 yılı öncesinde servis imkânı ve belediye otobüsü servisi olmadığında Şoförler Odası rayicinden ödemiş olmasına rağmen belediye otobüsünün kaldırılması sonrasında tek ulaşım imkânı olan Şoförler Odası rayici üzerinden değil Belediye rayici üzerinden ödeme yaptığını, ... - ... arası mesafe için Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasının belirlediği rayiç bedelin 14,00 TL olarak kararlaştırıldığını beyanla eksik ödenen ... ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak işverenin işçiyi ikametgahına kadar taşıma yükümlülüğünün bulunmadığını, servis hizmetinin verilmediği durumlarda işçilerin ikametgahlarının işyerine uzaklığına göre ilgili belediye ile koordine edilmesi sonucunda tespit edilecek miktarda işe gidiş dönüş için belediye toplu taşıma biletleri veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartının verilebileceğini, bilet veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilmemesi durumunda ise belediyenin rayici üzerinden bedelinin net olarak ödenebileceğini, ancak işyerince servis planlamasına dâhil edilen işçilerin servis hizmeti verildiği müddetçe bu haktan yararlanamayacağını, 52. Bakım Fabrika Müdürlüğü bünyesinde çalışan işçilerin 2012-2018 yılları arasında iddia ettikleri işyerine belediye otobüs hizmeti olmadığı ve ... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının belirlemiş olduğu rayiç bedeli olan 10,00 TL tutarı üzerinden yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, 2012-2018 yılları arasındaki ocak ve aralık aylarına ait maaş bordrolarında da görüleceği üzere herhangi bir servis yardımının yapılmadığını ve işveren vekilinin sağlamış olduğu servislerle ulaşımın sağlandığını, güvenlik nedeniyle servis hizmeti çıkarılamadığı dönemde ... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığından gelen belgeye binaen ... - ... arasındaki 25 km'lik yolun rayiç bedelinin 5,00 TL olduğunu, gidiş dönüş toplamda 10,00 TL olarak belirlendiğini ve servis ücretlerinin bu bedel üzerinden hesaplanarak Müdürlüklerince yatırıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin dayanağı toplu ... sözleşmesinin 74 üncü maddesi hükmü olup maddede servis hizmetinin sunulamaması hâlinde Belediyenin belirlediği rayiç bedelin dikkate alınacağının açıkça kararlaştırıldığı, kurum içi yazışmalarda rayiç bedel araştırması yapıldıktan sonra Belediye tarafından belirlenen bedelin esas alınmasının uygun olacağına karar verildiği, dosya içerisinde bulunan 12.05.2020 tarihli ... Şoförler Odası 2020 yılı ... ücreti bildirim tutanağında rayiç bedelin 14,00 TL olarak gösterilmesine rağmen Şoförler Odası temsilcisinin de bizzat hazır bulunduğu ve tüm katılımcıların oy birliği ile alınan, Şoförler Odasının ihtirazı kaydının bulunmadığı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararındaki rayiç bedelin 2,50 TL olduğu, buna göre her ne kadar ilgili Odanın münferiden belirttiği rayiç bedel Belediye tarafından belirlenen bedelin üzerinde ise de karar tutanağında kabul ettiği miktar ile uyuşmadığı, bu nedenle Belediye tarafından alınan kararın uygulanmasının yerinde olduğu, Belediye rayiç bedelinin uygulanmasının toplu ... sözleşmesi hükmü ile de uyumlu olup dosyaya sunulan emsal kararlarda toplu ... sözleşmesi gereği ödenmesi gerekirken ödenmeyen ... ücretlerinin hüküm altına alındığı, dosyanın konusunun eksik ödenen ... ücretinin tahsili olup emsal gösterilen dosyalara dair taleplerle aynı olmadığı, buna göre sayılan gerekçelerle davalı tarafça toplu ... sözleşmesi hükümleri doğrultusunda belirlenen rayiç bedele göre yapılan ödemenin usule uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının güvenlik gerekçesiyle servis hizmeti sunamadığını, davacının fiilen Şoförler Odasının rayici üzerinden işyerine gidip geldiğini, belediye otobüs seferinin bulunmadığını, daha önce de Şoförler Odası rayici üzerinden ödeme yapıldığı hâlde otobüs seferinin kaldırılmasından sonra belediye otobüsü rayicine göre ödeme yapılmasının davacının fiili olarak karşıladığı ... giderini karşılamadığını, davacının evinden işine gidiş-geliş maliyetine göre ödeme yapılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işyerinde uygulanmakta olan 26 ve 27. dönem toplu ... sözleşmelerinin 74 üncü maddesinin (1) inci bendinin (b) alt bendinde yer alan "Servis hizmeti verilemediği durumlarda, işçilerin ikametgahlarının işyerine uzaklığına göre ilgili belediye ile koordine edilmesi sonucunda tespit edilecek miktarda işe gidiş ve dönüş için belediye toplu taşıma biletleri veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilir. Bilet veya bu maksatla kullanılacak toplu taşıma kartı verilememesi durumunda belediyenin rayici üzerinden bedeli net olarak ödenir." hükmünde açıkça belirtildiği üzere davacıya Belediye rayici üzerinden bilet ücreti karşılığının ödendiğinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenle davacının daha fazla ulaşım ücreti/servis bedeli ödenmesi gerektiğine ilişkin talebinin toplu ... sözleşmesi hükmünde dayanağı bulunmadığından Mahkemece davacının davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre davacıya yapılması gereken ... yardımı miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3951, Karar No: 2023/11103, Tarih: 16.11.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/3951 E.  ,  2023/11103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/135 Esas, 2023/334 Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/153 Esas, 2021/319 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesine dayanan taşınmazın geri alımı ile tapusunun iptali ve davacı adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekillerinin hissedarı bulunduğu, Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi, 385 parsel sayılı, 11.172,00 m² miktarlı taşınmazın, davalı idarenin aldığı kamulaştırma kararına istinaden 6.174,17 m²lik kısmının kamulaştırıldığı, davalı idarenin, bedel tespit ve tescil istemli açtığı dava üzerine, Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/147 Esas, 2013/8 Karar sayılı kararı ile taşınmazın kamulaştırılan kısmının bedelinin tespiti ile taşınmazın kamulaştırılan kısmının davacı idare adına tesciline karar verildiğini, verilen kararın Yargıtay denetiminden de geçmek suretiyle 03.06.2013 tarihinde kesinleştiğini, buna rağmen davalı idarece beş yıllık süre içinde kamulaştırma amacına uygun olarak inşaat faaliyetinin yapılmadığı gibi taşınmazın atıl olarak bırakıldığını, müvekkillerinin bu şekilde kamulaştırılan taşınmazının, 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi uyarınca müvekkillerine iadesine, tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca 5+1 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden bahisle davanın reddi gerektiğini, aksi takdirde müvekkilinin davacılar adına yatırdığı bedelin yatırıldığı tarih olan 10.08.2010 tarihinden itibaren TEFE/TÜFE oranında artan faiziyle birlikte yatırılması hususunda depo kararı verilmesi gerektiğini, taşınmazın kamulaştırılmasının Aydın garının şehir içinde kalması nedeniyle yükleme boşaltma hizmetlerinin ASTİM Organize Sanayi Bölgesi yakınına kaydırılması amacıyla alınan projenin ürünü olarak yapıldığını belirterek davanın hak düşürücü süre, dava şartı yokluğu ve esastan reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI