muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/1629, Karar No: 2025/2331, Tarih: 05.03.2025

**9. Hukuk Dairesi         2025/1629 E.  ,  2025/2331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/234 E., 2024/622 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı işyerinde çalıştığını, sendika üyesi olduğunu, davacının ticaret meslek lisesi mezunu olduğunu, işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca deneme süresi sonunda kesin kabul esnasında davacının 2 (iki) üst dereceye intibak ettirilmesi gerektiğini; ancak davalı Kurum tarafından ticaret meslek liselerinin lise muadili teknik öğrenim veren okul olmadığı gerekçesiyle kesin kabul sırasında 2 (iki) derece yerine 1 (bir) derece verildiğini, bu nedenle ücret alacaklarının da eksik ödendiğini ileri sürerek davacının kesin kabul esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespiti ile fark ücret, fark akdi ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının işe alındığı tarihte işyerine ibraz ettiği diploma gereği alındığı iş ve meslek kolu ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığından deneme süresinde bir kademe artırıldığını, müvekkili ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında yapılan koordineye göre 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (6764 sayılı Kanun) ile 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un (3795 sayılı Kanun) 3. maddesinde yapılan değişiklik ile 09.12.2016 tarihinden önce meslek lisesi mezunu olarak işe başlatılan işçilerin, lise muadili teknik öğrenim veren okul mezunu olarak sayılamayacağını ve bu nedenle de toplu iş sözleşmeleri gereğince deneme süresi sonucunda verilen ilave bir üst ücret derecesine hak kazanmalarına imkân bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararı ile; davacının ticaret meslek lisesi mezunu olduğu, davalı Kuruma bağlı işyerinde işe alındığı ve 3 aylık deneme süresinden sonra 1 (bir) üst derece ile kesin kabulünün yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince davacının kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılıp yapılmayacağı yönünde olduğu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden ticaret meslek liselerinin, lise muadili teknik öğrenim veren okul statüsünde olduğu gerekçesiyle davacının işe başlangıç tarihi esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespiti ile fark alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 21.12.2023 tarihli kararı ile; davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre işe yeni alınan işçilerin 3 aylık deneme süresi sonunda kesin kabullerinin yapılacağı, kesin kabul yapılırken lise muadili teknik öğrenim veren okul mezunlarının 2 (iki) derece alacağının düzenlendiği, davacının işe giriş tarihinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde de aynı yönde düzenleme bulunduğu, davacının mezun olduğu okulun lise muadili teknik öğrenim veren okul olduğu ve davacının 2 (iki) derece almaya hak kazandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu maddi ve hukuki olgulara uygun şekilde fark alacakların hesaplandığı, ileri sürülen zamanaşımı def'inin değerlendirildiği, alacaklara işletilen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin isabetli olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, kararda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan değerlendirme ışığında; 6764 sayılı Kanun ile 3795 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihi olan 09.12.2016 tarihinden itibaren (bu tarihten önce veya sonra ticaret meslek liselerinden mezun olunmasına bakılmaksızın) ticaret meslek lisesi mezunlarının, teknik öğrenim veren okul mezunu sayılmaları ve toplu iş sözleşmesi hükmüne göre kesin kabul esnasında ayrıca bir üst derece daha almaya hak kazandıklarının kabulü gerektiği, buna göre davanın kabulü yerinde ise de davaya karşı ileri sürülen zamanaşımı def'i gözetilerek Şubat 2016 tarihinden itibaren hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiği kabul edilerek 09.12.2016 tarihinden itibaren derece ve kademesi yeniden belirlenerek oluşacak sonuca göre fark ücret alacaklarının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Ticaret meslek lisesinin, lise muadili teknik öğrenim veren okul sayılamayacağını,

2. Davacının ücretinin mevzuata uygun belirlendiğini, iddia ve istemlerin haksız olduğunu,

3. Faiz türü ve başlangıcının hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, mezun olduğu ticaret meslek lisesinin lise muadili teknik öğrenim veren okul olup olmamasına göre kesin kabul esnasında 2 (iki) derece almaya ve buna bağlı olarak dava konusu fark ücret alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ile hükmedilen faiz hususundadır.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemiz bozma kararında açıkça belirtildiği üzere davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiği ifade edilmiş olmasına rağmen, Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde işe başlangıç tarihi itibarıyla 2 (iki) üst ücret derecesine intibakının yapılması gerektiğini tespitine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “Davacının işe başlangıç tarihi itibariyle 2 üst ücret derecesine intibakının yapılması gerektiğini tespitine” ibaresinin çıkartılarak yerine “Davacının işe kesin kabulü esnasında 2 (iki) üst dereceye intibakının yapılması gerektiğinin tespitine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7071, Karar No: 2021/4590, Tarih: 08.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/7071 E.  ,  2021/4590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçuna yönelik olarak suç vasfının hırsızlık olduğuna yönelik ve aleyhe olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; müştekiye ait ancak kızının kullanımında olan ve kızının ikametinin bitişiğindeki etrafı çevrili bahçede direksiyon kilidi ile kilitli halde bulunan motosikletin, 01.06.2015 tarihinde çalınması sonrasında 12.07.2015 tarihinde dur ikazına uymayan sanık ile birlikte plakasız şekilde yakalanması şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın suça konu motosikletin yakalanma tarihinden bir ay öncesinde denize giderken tesadüfen tanıştığı ... isimli kişiden pazarlık ile 1.000,00 TL ye satın aldığını, 600 TL sini ödediğini ancak ruhsatı bakiyeyi ödediğinde alabileceğine yönelik anlaştıklarını ve ...'in adresini gösterebileceğine dair beyanı üzerine belirtilen adrese gidildiğinde, ... isminde kimsenin olmadığının ve adresteki yerin ise kış ayından o güne kadar boş olduğu gözetilerek, plakasız halde takip neticesinde yakalanan ve motosikletin satış usulünü bilebilecek halde olan sanığın, yanıltıcı, gerçeğe ve hayatın olağan akışına aykırı şekildeki beyanları ile satın aldığını beyan ettiği kişi veya kişilere ilişkin hiç bir kimlik veya gerçek adres bilgisi de sunamadığının anlaşılması karşısında; sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h maddesi kapsamındaki hırsızlık suçuna uyduğu gözetilmeden, suç vasfının hatalı tayin edilmesi sonucunda aynı Kanun'un 165/1 maddesi gereğince uygulama yapılması suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 08.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/41746, Karar No: 2018/3661, Tarih: 28.03.2018

**13. Hukuk Dairesi         2015/41746 E.  ,  2018/3661 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ikamet etmiş olduğu köye, davalı Bakanlığın .... İl Çevre ve Orman Müdürlüğü görevlilerinin gelerek ekonomik değeri yüksek olan (napolyon cinsi) 0900 ziraat cinsi fidanların talep halinde ücretsiz olarak verileceğini, bu fidanların 5 yıl içerisinde ürün vermeye başlayacağını, ödemelere de 5 yıl sonra başlanılacağını taahhüt ettiklerini, bunun üzerine davalı kurumdan 200 adet 0900 ziraat cinsi kiraz fidanı alarak arazisine diktiğini ve gerekli bakımını yaptığını, 2009 yılında fidanların ilk meyvesini verdiğini, ancak davalı kurumun taahhüt ettiği 1. Sınıf kiraz cinsi değil, ekonomik değeri olmayan bir kiraz meyvesi verdiğini, durumu davalı kurumun il müdürlüğüne bildirdiğini, Müdürlüğün şifaen vermiş olduğu cevapta, bu durumun daha önce de bir kaç kişide meydana geldiğini, kurumun fidanları ... isimli şahıstan alarak çiftçiye dağıttığını, bu durumdan ...'ün sorumlu olduğunu, bu kişi ile irtibat sağlanarak fidanlarının değiştirileceğini beyan ettiklerini, oysa kendisinin davalı kuruma güvenerek bu işe giriştiğini, ekonomik olarak zarara uğradığını ileri sürerek, maddi zararı olan 16.000,00TL tazminatın davalılardan tazmin edilmesine ve davalı idareye olan 3.500,00TL borcunun iptal edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, 1a-)Davalı ... ve Su işleri Bakanlığına yönelik davanın reddine, 1b-)Davalı ...'e yönelik davanın kısmen değişik kabulü ile davacının taahhüt ettiği 3.500,00TL nin davacı zararı olan 9.826,61TL den tenkisi ile bakiye zararı olan 6.326,00TL nin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine ve davacının davalı ...'e karşı 3.500,00TL yönelik borcu bulunmadığının tespitine, karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, eldeki davada, maddi zararı olan 16.000,00TL tazminatın davalılardan tazmin edilmesine ve davalı idareye olan 3.500,00TL borcunun iptal edilmesine karar verilmesini istemiş; mahkeme ise, davalı idareye yönelik açılan davanın reddine karar verdiği gibi, 3.500,00TL borçtan dolayı davalı ...'e borçlu olunmadığına karar vermiştir. HUMK 74.md (HMK 26.md) hükmünce hakim tarafların talepleriyle bağlı olup, talep dışına çıkarak karar veremez. Mahkemece anılan yasa hükmü gözardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usûl ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre temyize gelen davalı ...’ün diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre temyize gelen davalı ...’ün diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalı ...’ün temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/350, Karar No: 2012/4222, Tarih: 11.04.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/350 E.  ,  2012/4222 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÖDEMİŞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/09/2011

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanın maliki olduğu 56 parseldeki 18 nolu bağımsız bölümü davalı eşine satış suretiyle temlik ettiğini, ondanda diğer davalıya danışıklı olarak devredildiğini, yapılan işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu iptal ve tescile ya da tazminata karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, iddiaların yerinde olmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, miras bırakanın yaptığı temlikin muvazaalı olduğu ve son kayıt maliki davalının TMK nun 1023. maddesi uyarınca iyiniyetli bulunduğu gerekçesi ile tapu iptal ve tescil isteğinin reddine, tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil ya da tazminat isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, tazminat isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, miras bırakan N.K.5.4.2000 tarihli resmi senetle maliki olduğu mesken nitelikli 18 nolu bağımsız bölümün intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini davalı H. satış suretiyle temlik ettiği, ondanda 13.3.2008 tarihinde diğer davalı N. devredildiği, miras bırakanın 7.9.2010 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak ikinci eşi davalı H. ile ilk eşinden olma davacılar ile dava dışı iki çocuğunun kaldığı, diğer davalı N.nin ise davalı H.nin yakını olduğu anlaşılmaktadır.

Davacılar, miras bırakanın yapmış olduğu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı bedelsiz ve muvazaalı olduğunu, davalılarında danışıklı hareket ettiklerini ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; yapılan araştırma ve uygulama sonucu çekişme konusu taşınmazların resmi akitte gösterilen değeri ile o tarihteki gerçek değerleri arasında nispetsizlik bulunduğu, her ne kadar murisin sağlık sorunları nedeniyle tedavi görmüş ise de emekli öğretmen olup emekli maaşı aldığı ve sağlık güvencesinin bulunduğu, çekişmeli taşınmaz haricinde geride başka taşınmazının varlığının dosyaya yansımadığı sabittir.

O halde, yukarıda açıklanan ilkeler ve somut olgular birlikte değerlendirildiğinde murisin davalı H.ye yapmış olduğu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır. Esasen bu durum mahkemeninde kabulündedir. Davalıların temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak, intifa hakkını üzerinde bırakan murisin davalı Hatice ile ölene kadar çekişmeli taşınmazı birlikte tasarruf ettikleri, davalı N.'nin H.nin yakını olduğu, son resmi akitten önce 7.3.2008 tarihinde muris ile davalı N. arasında tapu işlemleri takip sözleşmesi adı altında çekişme konusu taşınmazın 15.000,00 TL bedelle satışının kararlaştırılması gibi nedenlerle taşınmaz hakkında murisin hala belirleyici davranışlarda bulunduğu tanık beyanları ile birlikte değerlendirildiğinde davalı N.'nin TMK nun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı kabul edilmelidir.

Öte yandan, davalı N.'nin varsa yapmış bulunduğu ödemelerin istirdadı konusundaki kişisel hakkının saklı olduğuda kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca; tapu iptal ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.4.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4944, Karar No: 2010/5685, Tarih: 13.05.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/4944 E.  ,  2010/5685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KAŞ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/07/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, davalılar adına kayıtlı 1105 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürerek, bu kısmın kaydının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı ve davalı C..C.. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ....'un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan iptal, sicil kaydının kütükten terkini isteğine ilişkindir.

Mahkemece, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1105 parselin geldisi olan 130 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 1973 yılında yapılıp itiraz edildiği, tapulama tutanağında  tespitin kesinleştiğine dair bir belirlemenin olmadığı  anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; 14 Mart 2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2.maddesi  ile 3402 sayılı Kadastro Yasasının 12.maddesinin üçüncü fıkrasına "Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır." cümlesi ve aynı Yasanın 3.maddesi ile de 3402 Sayılı Yasaya "Bu Kanunun 12.maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır" şeklindeki geçici 10. madde eklenmiştir.

Somut olayda, tescilin dayanağı olan tespit tutanaklarının kesinleşmesinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği belirlenememiştir. Hak düşürücü süre kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır.

Ancak, hemen belirtilmelidir ki, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Bir taraf  dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihada göre davasında haklı olduğu halde dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da İnançları Birleştirme Kararı nedeniyle davayı kaybederse, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz.

Anılan bu kural yargısal uygulamada da kararlılık kazanmıştır. (Baki Kuru, Hukuk Usulü Mahakemeleri 5. Cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21.12.1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12.09.1977, 5445/5655 dipnot 161: 10. HD 24.02.1976, 6296/1297) Bunun yanında, avukatlık ücreti de yargılama giderlerinden sayılır. (29.05.1957 tarih ve 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı)  Davacı Hazine, temyiz dilekçesinde sair nedenlerden söz etmek suretiyle bu hususa da değinmiştir.