muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/20649, Karar No: 2013/5028, Tarih: 19.03.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/20649 E.  ,  2013/5028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

Katılan vekilinin yüzüne karşı tefhim olunan 24.04.2008 tarihli beraat hükümlerine yönelik verdiği aynı tarihli süre tutum dilekçesinde, diğer sanıkların isimleri yazılı olmasına rağmen sanık ...'ın isminin yazılı olmadığı, ve 24.06.2008 tarihli gerekçeki temyiz dilekçesiyle sanık ... yönünden verilen beraat kararını da temyiz ettiği anlaşılmakla;

Katılan vekilinin, sanık ... yönünden yasal süresi geçtikten sonra verdiği 24.06.2008 günlü temyiz ineleme başvurusunun, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK.un 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Sanıklar ... ve ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Kronik böbrek yetmezliği olan sanık (müteveffa) ...'ın, suç tarihlerinde haftada en az üç kez Görele Devlet Hastanesi Diyaliz Merkezine tedavi amacıyla gittiği, sanığın ikametinin Görele İlçesi Soğuksu Mahallesi olmasına rağmen, Eynesil İlçesi Dereköy Köyü muhtarı olan sanık ...'dan ikametgah ilmuhaberi alarak sanık ...'a ait ticari taksiyle Eynesil İlçesi Dereköy'den gidiş geliş yapıyormuş gibi beyanda bulunduğu ve taşımacılık yapan sanık ...'in kesmiş olduğu fatura bedellerini sanık ...'nın oğlu olan sanık ...'ın katılan kurumdan tahsil ettiği ve böylece sanıkların kamu kurumuna karşı dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia olunan somut olayda; tanık beyanları ve Eynesil İlçe Jandarma Komutanlığının tutanağına göre, sanık ...'nın Eynesil ilçesi Dereköy köyünde oturduğu, genel olarak buradan Görele'ye özel araç ile gidiş geliş yaptığı, diyaliz cihazından çıktıktan sonra dinlenmek amacıyla bir iki saat Görele'deki oğlu olan sanık ...'ın evinde kaldığı, daha sonra tekrar köye gittiği, kışın yollar kapandığında yine Görele'de kaldığı, ancak suç tarihinde sanığın Eynesil ilçesi Dereköy Köyünde kaldığı, bu durumda sanıkların cezalandırılmasına yetecek derecede kesin, inandırıcı ve her türlü şüpheden uzak delil elde edilemediği anlaşıldığından, sanıkların beraatlerine dair kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

3-Sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

Elektronik ortamda (UYAP) mernisten alınan 14/03/2013 tarihli nüfus kayıt örneğine göre sanığın, hüküm tarihinden sonra 28/06/2010 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, sanık hakkındaki kamu davasının 5237 Sayılı TCK'nın 64.maddesi uyarınca düşürülmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi uyarınca hükmün, BOZULMASINA, 19.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1257, Karar No: 2017/2556, Tarih: 14.06.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/1257 E.  ,  2017/2556 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinin eksik ve kusurlu ifası nedeniyle; uğranılan zararların giderim bedelinin davalı yükleniciden tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptâli, takibin devamı, icra inkâr tazminatı istemine ilişkin olup, yerel mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenicinin, davacının arızalanan Libherr marka iş makinasını tamir amacıyla söküp tekrar monte ederken, işi tekniğine uygun yapmadığından aracın hidromotorunun parçalanmasına neden olduğunu, yaptırılan tespitte 14.319,30 TL olarak belirlenen zararın davalıdan tahsili için yapılan icra takibine haksız itiraz edildiğini belirterek İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptâlini istemiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin aracın tamirini usulüne uygun yapıp çalışır halde teslim ettiğini hidromotorun makinaya nizami bir şekilde monte edildiğini, aracın davacı tarafça çalıştırılması sırasında, yağının eksik olduğunu, uyarıya rağmen kullanılmış yağ konularak yokuş yukarı zorlanarak çalıştırılan aracın hidromotorunun arızalanmasının kullanıcı kusurundan kaynaklandığını, davanın bu nedenle reddi gerektiğini savunmuştur.

Dosya kapsamından, davanın açılmasından önce davacı tarafından 2013/205 D. iş sayılı dosyada yaptırılan tesbitte, hasarın hidromotorun davalı tarafından kontrol edilip tekrar toparlanması sırasında parçaların birbirine iyi alıştırılmamış olduğundan kaynaklandığı açıklanmış, mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise hasarın tamir ve montajdan değil araçta hidrolik yağı seviyesinin düşük olması ve 2. el yağ kullanılmasından kaynaklandığı açıklanmıştır. Mahkemece bilirkişi raporları arasındaki bu çelişki giderilmeden, taraf itirazları karşılanmadan hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece öncelikle her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için HMK'nın 281/3. maddesi

uyarınca yeni bir bilirkişiden rapor alınarak arızanın gerçek sebebinin, neden kaynaklandığının belirlenmesi, bundan sonra kulllanıcı hatasının bulunup bulunmadığı ya da davalı yüklenicinin ihbar yükümlülüğüyle ilgili herhangi bir bildirimde bulunup bulunmadığının tartışılması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle çelişkili, kanaat verici olmayan ve denetime elverişli bulunmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararın, davacı yararına bozulması gerekmiştir.

uyarınca yeni bir bilirkişiden rapor alınarak arızanın gerçek sebebinin, neden kaynaklandığının belirlenmesi, bundan sonra kulllanıcı hatasının bulunup bulunmadığı ya da davalı yüklenicinin ihbar yükümlülüğüyle ilgili herhangi bir bildirimde bulunup bulunmadığının tartışılması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle çelişkili, kanaat verici olmayan ve denetime elverişli bulunmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararın, davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 14.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2395, Karar No: 2020/20463, Tarih: 22.12.2020

**19. Ceza Dairesi         2020/2395 E.  ,  2020/20463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5809 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvuruların süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5320 sayılı Yasanın 8. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle uygulanması zorunlu olan 1412 sayılı CMUK'nin 305. maddesi uyarınca “Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,” kesin olup, bu hükümler hakkında temyiz yasa yoluna başvurulamayacağı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63/10. maddesinde yer alan “Bu Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenler bin günden beş bin güne kadar; ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket ederek bu işi bizzat yapanlar elli günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK’nin 52/2. maddesindeki “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” hükmü birlikte dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanun 63/10. maddesinde düzenlenen, sanığa atılı suçun üst sınırı 100 gün adli para cezası olup, TCK 52/2 gereğince bir gün karşılığı da en üst sınır olan 100 TL üzerinden adli para cezasına hükmedilmesi halinde dahi sonuç cezanın 10.000 TL adli para cezasını geçmeyeceği, dolayısıyla bu suçtan verilen beraat hükümlerinin 1412 sayılı CMUK'nin 305/1-2 maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının altında kalacağı ve temyiz olanağının bulunmadığı cihetle, o yer Cumhuriyet Savcısı ve katılanın temyiz taleplerinin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, REDDİNE, 22/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14703, Karar No: 2015/23509, Tarih: 30.11.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/14703 E.  ,  2015/23509 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; duruşma gününün taraflara tebliği için davetiyeye yapıştırılacak posta pulu bulunmadığından duruşma isteğinin reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Davacı, asıl işveren olan davalı şirket bünyesinde arıza bakım-onarım teknisyeni olarak işe başladığını, işe başlarken 200,00 TL yol, 300,00 TL yemek yardımı yapılacağının belirtildiğini iddia ederek yol ve yemek ücretlerinin ödenmesini talep etmiştir.

Davalı ise husumet itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı asıl işveren, bu dosya ve aynı gün temyiz incelemesi yapılan diğer dosyalarda bazı alt işverenlere davanın ihbar edilmesi için dilekçe sunmuş, mahkemece ihbar dilekçeleri ilgili alt işveren firmalara tebliğe çıkarılmış, bir kısmına tebligat yapılmış, bazılarına ise çıkarılan tebligat bila ikmal iade edilmiş ya da tebligat parçaları dosyaya alınmamış, bazı dosyalarda ise davalı asıl işverenin ihbar talebinde bulunmamakla birlikte işçinin özlük dosyası ile ödeme belgelerinin alt işverenlerden getirtilmesini istediği halde bu talep mahkemece dikkate alınmamıştır.

6100 sayılı HMK'nun 61 vd maddelerinde düzenlenen davanın ihbarı ile taraflardan biri davayı kaybettiği taktirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

İhbar yazılı olarak yapılır. İhbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir.

Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir.

Müdahale talebinde bulunan 3.kişi, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebi ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle mahkemeye başvurur. Müdahale dilekçesi, davanın taraflarına tebliğ edilir. Mahkeme, gerekirse taraflarla birlikte 3.kişiyi de dinlenmek üzere davet eder, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar verir.

6100 sayılı HMK'nın yukarıda belirtilen ilgili hükümleri dikkate alındığında mahkemece, davalı asıl işverenin, davanın ihbarını talep ettiği bir kısım taşeron şirketler ile ilgili olarak ihbar dilekçesinin tebliğ edilmeksizin ya da tebliğ edildiğine dair tebligat parçaları dosyaya alınmaksızın ve özellikle de davalı şirket vekilinin ihbar dilekçelerinin dönüşünün beklenilmesini talep etmesine rağmen ara kararı ile ihbar dilekçelerinin eksiksiz olarak tüm alt işverenlere tebliği dahi beklenmeksizin karar verilmesi hatalıdır.

Yapılması gereken, ihbarı talep edilen tüm alt işveren şirketlere ihbar dilekçesi ve dava dilekçesinin tebliği sağlanarak ve tebliğ edildiğine dair tebligat parçaları eksiksiz dosyaya alınarak ihbar edilen taşeron şirket/şirketlerin, sunmaları halinde beyan dilekçeleri ile varsa delilleri toplanıp, ihbar olunan şirketlerin yargılamayı takip etmemeleri halinde ise asıl işveren olan davalı şirketin cevap dilekçesinde ve aşamalarda belirttiği üzere davacı işçiye ait özlük dosyası ile bordro gibi ödeme belgelerinin ve hizmet alım sözleşmelerinin birer suretleri alt işveren şirketlerden müzekkere ile istenerek getirtmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece eksik ve inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde ile karar verilmesi bozma nedenidir.

2-Kabule göre de; Seri halde Dairemize gelen dosyaların incelenmesi sırasında ... . İş Mahkemesinin 2014/333 Esas ve 2015/624 Karar sayılı dosyasında 2011 ve 2012 yıllarına ait bordroların sunulduğu tespit edilmiştir. Bu bordroların incelenmesinde davacılara yıllara göre değişen miktarlarda yol ve yemek ücretinin ödendiği anlaşılmaktadır. Zaten bu dosyada davacı da iş akdinin feshinden önceki bir yıl, yol ve yemek ücretlerini ödendiğini kabul etmektedir. Bu durum karşısında yol ve yemek ücreti tahakkuklarının ve ödeme belgelerinin alt işverenlerden istenerek ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenip, bordroların temin edilememesi durumunda işe sunulan bu bordrolardaki ücretler baz alınarak, ayrıca son bir yıl yemek ücretlerinin ödendiği hususunda dilekçesinde beyan bulunmayan davacılardan da ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak açıklattırılıp, bordro sunulmayan dosyalarda 2011 ve 2012 yıllarına ait yol ve yemek ücretleri tahakkukları ve ödemeleri olduğundan bordroda adı bulunan davacıların alacak hesabının da bu ödemelerin mahsubundan sonra ödenmeyen miktarın belirlenmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 30/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23039, Karar No: 2016/676, Tarih: 20.01.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/23039 E.  ,  2016/676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Sanığın, defter ve belge gizleme ile 2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçlarını işlediğinin iddia olunması, sanığın savunmasında kahvehanede tanıştığı ...’ın teklifi ile işyeri açılması teklifini kabul ederek adına vergi kaydı açıldığını, işyeri ile ilgisinin bulunmadığını, sahte fatura düzenlemediğini beyan etmesi, 08.10.2012 tarihli dilekçesi ile de ... ve bu konuda bilgisi olan kişilerin isim ve adreslerini vererek tanık olarak dinlenmelerini talep etmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından; öncelikle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun... Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesi gerekeceğinden, vergi inceleme ve tekniği raporlarında varlığından söz edilen suça konu faturaların onaylı suretleri getirtilip incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, ayrıca sanığın savunmasında ve dilekçesinde ismi geçen kişilerin tanık olarak dinlendikten sonra gerekirse suça konu fatura ve sanığın mükellefiyetine konu defter ve belgeler üzerinde karşılaştırmalı imza incelemesi yaptırılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Kabule göre de;

a- Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.02.2009 gün ve 2008/250-13 sayılı kararında açıklandığı üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 5271 sayılı CMK’nın 231/6-c madde ve bendinde işaret olunan, zarar kavramının kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenebilir, ölçülebilir maddi zararlara ilişkin olduğu, manevi zararların bu kapsama dahil edilmemesi gerektiği, zarar koşulunun ancak zarar suçlarında dikkate alınması gereken bir unsur olduğu, defter ve belge ibraz etmeme suçunda anılan maddenin aradığı anlamda somut bir zarardan söz edilemeyeceği dikkate alındığında; adli sicil kaydı

bulunmayan sanık hakkında "zarar giderilmediğinden ve vergiler ödenmediğinden" bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

bulunmayan sanık hakkında "zarar giderilmediğinden ve vergiler ödenmediğinden" bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

b- Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E, 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/677, Karar No: 2018/2807, Tarih: 02.04.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/677 E.  ,  2018/2807 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 26.07.2009 tarihli iş kazasında yaralanan sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan tedavi gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 21 ve 23. maddeleridir.

Davanın, her iki madde hükmüne dayanılarak açılması hâlinde, 23’üncü maddenin uygulama önceliği bulunmaktadır. Ancak 23. maddenin koşullarının olayda mevcut olup olmadığı ortaya konulmalıdır. Bozma sonrası kurum tarafından gönderilen belgelerden kazanın meydana geldiği işyerinin ne zaman faaliyete geçtiği ve ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihin tespit edilemediği anlaşılmıştır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kurum'a bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün; yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kurum'a ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar; Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre işverenin rücû alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

5510 sayılı Yasa’nın sigortalı bildirimi ve tescili başlıklı 8 maddesinin 1.fıkrasının (b )bendine göre Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar, kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılacağı, dolayısıyla meydana gelen kazanın belirtilen bir aylık süre içinde gerçekleşmesi durumunda “Süresinde bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk” başlıklı 23. maddenin uygulanamayacağı hususu karşısında somut olayda; Mahkemece, sigortalının vefat ettiği 26.07.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasına ilişkin olmak üzere, davalı işveren ...’in talaş alım-satım ve yükleme işini kaza tarihinden önce yapmaya başladığına dair bir tespitin bulunmaması, bu durumda 5510 sayılı Yasanın 8/1-b bendinde belirtilen ilk defa tescil edilecek işyerlerinden olduğu, bu nedenle 23. maddenin uygulanamayacağı hususu gözetilmeden yazılı şekilde hğüküm tesisi usul ve yasaya aylırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcını istek halinde davalılardan ...'e iadesine, 02/04/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.