muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6771, Karar No: 2014/2921, Tarih: 24.02.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/6771 E.  ,  2014/2921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/04/2011

NUMARASI : 2009/967-2011/410

Davacı M.. E.. tarafından, davalı A.. A.. aleyhine 28/08/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/04/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız şikayet nedeniyle manevi tazminat davasıdır. Mahkemece, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının kendisi hakkında görevi kötüye kullanma suçunu işlediği gerekçesiyle savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, ancak kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, bu sürecin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu beyanla, uğranılan manevi zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı, iddiasında haklı olduğunu beyanla açılan davanın reddini savunmuştur.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.

Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda; davalı, savcılığa sunduğu şikayet dilekçesinde, davacının ...Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi'nde müdür vekili olarak görev yaptığını, kendisinin de aynı okulda öğretmen olarak görev yaptığını, okulda mescit açılmasına, bazı öğrencilerin bir siyasi partinin toplantısına katılmalarına ve bir usta öğreticinin bir öğrenciyi darp etmesine davacının seyirci kaldığını belirtmiştir. Soruşturma sırasında tanık olarak dinlenen ve aynı okulda öğretmen olarak görev yapan Mehmet Özmen beyanında; okul pansiyonunun bulunduğu binanın ikinci katında kapısında ayakkabı ile girilmez yazılı, zemini halı ile kaplı odanın içinde seccade bulunduğunu, bazı öğrencilerin gece geç saatlerde bir siyasi partinin belde başkanı ve yardımcısı tarafından okula getirildiğini bildirmiş olup yine tanık olarak dinlenen İsa Burak ise; okulda usta öğretici ile aralarında çıkan tartışma neticesinde darp edildiğini ancak okul yönetimine olay ile ilgili olarak şikayette bulunmadığını belirtmiştir.

Şu halde yukarıda açıklanan ilkeler, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre şikayeti haklı gösterecek düzeyde, emare ve olgular mevcut olup davanın tümden reddedilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24/02/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13302, Karar No: 2018/6158, Tarih: 20.06.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/13302 E.  ,  2018/6158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, 24.07.2010 tarihinde davacıların yolcu olduğu minibüse, davalıların sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları kamyonun arkadan çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda 4 aylık hamile olan davacı ... ile 5 yaşındaki kızı davacı ...'ın yaralandığını, davalı sürücü ...'ın asli kusurlu olduğunu, davacı ...'ın sağlık sorunlarının halen devam ettiğini, ...'ın ise kaza esnasında kızını ve hamileliği nedeniyle çocuğunu kaybetme psikolojisini yaşadığını, davacıların maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla tedavi giderleri,kalıcı maluliyet nedeniyle yoksun kalınan kar olarak 350.00 TL küçük ... için, tedavi giderleri, eşinin hastanede yanlarında olmasından dolayı işe gidememiş olması nedeniyle yaşanan maddi kayıp 150,00 TL ... için toplam 500,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL küçük ... için, 10.000,00 TL anne ... için olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın ıslah talebiyle birlikte kabulüne, davacı ... için 5.569,68 TL, ... için 576,05 TL maddi tazminatın sigorta şirketi için sorumluluğu poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere dava tarihinden, diğer davalı ... için olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, ... için 5.000,00 TL, Liman için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı küçük ...'nın yaralanıp geçici iş göremediğinden bahisle de maddi tazminat isteminde bulunulmuştur. Davacı küçük ... kaza tarihinde 5 yaşında olup hükme esas alınan rapora göre davacı küçüğün sürekli maluliyet oranı tayinine mahal olmadığı, iyileşme süresinin 9 ay olduğu tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisi tarafından küçük ... için kaza tarihinden itibaren 9 ay için geçici işgöremezlik tazminatı hesabı yapılmış, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak davacı küçük bakımından geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmiştir. Davacı küçük kaza tarihinde henüz 5 yaşında olup gelir getiren bir işte çalışması olamayacağı, efor

tazminatı verilmesini gerektiren kalıcı bir maluliyeti de bulunmadığından, tedavi müddeti boyunca mahrum kaldığı herhangi bir kazancı olmadığı göz önüne alındığında mahkemece geçici işgöremezlik zararı bulunmadığının gözetilmemesi doğru değildir.

3-Dava, trafik kazası nedeni ile cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, B.K.’nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı küçük ... için takdir olunan manevi tazminatın “bir miktar fazla” olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı küçük ... için takdir olunan manevi tazminatın “bir miktar fazla” olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, (2)numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... AŞ ve ...'a geri verilmesine 20.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15820, Karar No: 2012/21812, Tarih: 11.10.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/15820 E.  ,  2012/21812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davacının davalı şirkette 01.12.2005-30.6.2011 tarihleri arasında uzman saha teknisyeni olarak çalıştığını, teknik destek hizmetlerinin dış hizmet temini yoluyla alınması ve görev tanımına uygun boş kadro bulunmaması gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedildiğini, feshin geçerli sebebe dayanmadığı gibi feshin son çare olması ilkesine de işverence uyulmadığını ... sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilerek işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının görev tanımına giren işlerin işletmesel kararla sonlandırılması ve teknik desteğin dış hizmet yoluyla temin edilmesine karar verilmesi sebebiyle iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanun'unun 17. ve 18. maddeleri uyarınca 30.06.2011 tarihinde geçerli sebeple feshedildiğini, davacının değerlendirilebileceği boş bir kadro olmaması sebebiyle feshin son çare olması ilkesine uyulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin işletmesel karar uyarınca oluşan iş gücü fazlalığına bağlı olarak feshin son çare olması ilkesine uygun şekilde geçerli sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından geçerli sebeple feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkânlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğine göre, davacının teknik destek saha elemanı olduğu ve davalı tarafından saha teknik destek işlerini dışarıdan temin etme yolunda işletmesel karar alındığı, davacının da iş sözleşmesinin bu karar kapsamında iş gücü fazlalığı olduğu gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacının iş sözleşmesinin işletmesel karar uyarınca oluşan iş gücü fazlalığına bağlı olarak feshin son çare olması ilkesine uygun şekilde geçerli sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de karara dayanak alınan bilirkişi raporu yetersiz olup hükme esas alınabilecek nitelikte değildir. Bu sebeple aralarında insan kaynakları ile işletme ekonomisi alanlarında uzman olan bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi heyetiyle birlikte işyerinde keşif yapılıp konuyla ilgili bütün kayıt ile belgeler incelenerek yeniden bilirkişi raporu alınması ve özellikle işletmesel kararın davacının iş gücüne ihtiyacı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, işletmesel kararın tutarlı uygulanıp uygulanmadığı, davacının mevcut veya makul süreli bir eğitimle kazanabileceği özellikleri itibariyle istihdam edilebileceği açık başka pozisyon ya da pozisyonların bulunup bulunmadığı, varsa bu konuda işverence işçiye teklif yapılıp yapılmadığı ve bu bağlamda işverence feshe son çare olarak bakılıp bakılmadığı hususlarının açıklığa kavuşturularak hüküm kurulması gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Bozma sebebine göre de, sair temyiz sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/580, Karar No: 2012/2568, Tarih: 08.03.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/580 E.  ,  2012/2568 K.**

* MURİS MUVAZAASI

* TAPU İPTALİ VE TESCİL

* TAZMİNAT

* TAPU KANUNU (2644) Madde 26

* BORÇLAR KANUNU (818) Madde 213

* TÜRK MEDENİ KANUNU (4721) Madde 706

**"İçtihat Metni"**

ÖZET: MUVAZAADA MİRAS BIRAKAN GERÇEKTEN SÖZLEŞME YAP­MAK VE TAPULU TAŞINMAZINI DEVRETMEK İSTEMEKTE, ANCAK MİRAS­ÇISINI MİRAS HAKKINDAN YOKSUN BIRAKMAK İÇİN ESAS AMACINI GİZLEYEREK, GERÇEKTE BAĞIŞLAMAK İSTEDİĞİ TAPULU TAŞINMAZINI, TA­PUDA YAPTIĞI RESMİ SÖZLEŞMEDE İRADESİNİ SATIŞ VEYA ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİ DOĞRULTUSUNDA AÇIKLAMAK SURETİYLE DEV­RETMEKTEDİR. SÖZLEŞME TARAFLARIN GERÇEK İRADELERİNE UYMADIĞIN­DAN, GİZLİ BAĞIŞ SÖZLEŞMESİ DE ŞEKİL KOŞULLARINDAN YOKSUN BU­LUNDUĞUNDAN, SAKLI PAY SAHİBİ OLSUN VEYA OLMASIN MİRAS HAKKI ÇİĞNENEN TÜM MİRASÇILAR DAVA AÇARAK RESMİ SÖZLEŞMENİN MU­VAZAA NEDENİ İLE GEÇERSİZLİĞİNİN TESPİTİNİ VE BUNA DAYANILARAK OLUŞTURULAN TAPU KAYDININ İPTALİNİ İSTEYEBİLİRLER.

MURİS MUVAZAASI HUKUKSAL NEDENİNE DAYALI OLARAK TAPU İPTAL VE TESCİL İSTENEBİLECEĞİ GİBİ TAZMİNAT DA İSTENEBİLİR.

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları Nazif’in maliki olduğu 246 parsel sayılı taşınmazı, mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiğini, davalının da daha sonra taşınmazı dava dışı kişiye devrettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 246 parsel sayılı taşınmazın muvazaalı temliki nedeniyle tazminata karar veril­mesini istemişlerdir.

Davalı, zamanaşımı süresinin dolduğunu, temlikin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın red­dine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; tetkik hakiminin raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, miras bırakanın yapmış olduğu temlikten kaynaklanan pay oranında tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, miras bırakan Nazif’in maliki olduğu 246 parsel sayılı taşınmazını 15.01.1987 tarihinde oğlu olan davalı Vehbi’ye satış suretiyle temlik ettiği, onun tarafından da dava dışı kişilere devrinden sonra, müteaddit kez el değiştirdiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, miras bırakanlarının davalı Vehbi’ye yaptığı temlikin, mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı aç­mışlardır. Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, taraflar arasındaki çekişmenin mirasta istihkaka ilişkin olmayıp, muris mu­vazaası hukuksal nedeninden kaynaklandığı tartışmasızdır.

Davacılar, miras bırakanlarının davalı Vehbi’ye yaptığı temlikin, mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı aç­mışlardır. Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, taraflar arasındaki çekişmenin mirasta istihkaka ilişkin olmayıp, muris mu­vazaası hukuksal nedeninden kaynaklandığı tartışmasızdır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide “muris muvazaası” olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yok­sun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanun’un 706, Borçlar Kanunu’nun 213 ve Tapu Kanunu’nun 26. madde­lerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil istenebileceği gibi, tazminat istenebileceğinde de kuşku yoktur. Davacılar, somut olayda tazminat isteğini tercih etmişlerdir.

Öte yandan, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil istenebileceği gibi, tazminat istenebileceğinde de kuşku yoktur. Davacılar, somut olayda tazminat isteğini tercih etmişlerdir.

Öyleyse mahkemece yapılacak iş, miras bırakanın davalı Vehbi’ye yapmış olduğu temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olup olmadığının araştırılması, bir başka ifadeyle miras bırakanın 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde iradesinin tartışmaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması ve muvazaa ile illetli olduğunun anlaşılması halinde zamanaşımı hükümlerine tabi olmayacağı da gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacıların temyiz itirazının kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasa’nın geçici 3. maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK’nın 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 08.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.