muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1816, Karar No: 2014/608, Tarih: 07.05.2014

Diğer yandan, hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığı belirlenirken; o kişinin hakkın kullanılmasında geçerli ve haklı bir yararının varlığı, hakkın kullanılmasının sağlayacağı yarar ile başkalarına vereceği zarar arasında aşırı oransızlığın olmaması, bir kimsenin kendi ahlaka aykırı davranışına dayanmaması ve uyandırılan güvene aykırı davranışta bulunmaması gibi ölçütler hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığını belirler (M.Kemal Oğuzman Medeni Hukuk-Temel Kavramlar 5. Bası 1985.sf, 154 vd).

Hakkın kötüye kullanıldığı savunma olarak ileriye sürülmüş olmasa dahi bu husus def’i değil itiraz olarak kabul edildiğinden hakim, dava dosyasından anlaşılan böyle bir durumu resen göz önüne almak zorundadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.11.1964 gün 1964/2-953 Esas ve 1964/640 K. sayılı ilamı ile 14.2.1951 tarih ve 1949/17 E, 1951/1 K. sayılı; 8.11.1991 tarih 1990/4 Esas, 1991/13 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları ).

Diğer taraftan, kullanılan hak soyut değil somut olaylara dayanmalıdır. Eğer bir olayda, objektif iyiniyet kurallarına aykırılık varsa, burada hakkın kötüye kullanımı söz konusudur. Objektif iyiniyet kurallarını, her olayda geçerli kabul edilebilecek bir ölçü bulmak mümkün değildir. Hak sahibinin hakkını kullanmada iyi yada kötü niyetli olduğunu saptamak kullananın iç dünyası ile ilgili olduğundan bunu belirlemek oldukça güçtür. Dolayısıyla her somut olayda, iyiniyet kurallarına aykırılığın olup olmadığının kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekir.

Kuşkusuz hakkın kötüye kullanımının kabulü halinde; herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğundan bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı ve evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi iş hukuku alanında da göz önünde bulundurularak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, işe iade davasında Yıldıran Ltd. Şti. ile davalı Arçelik AŞ arasındaki hizmet alım sözleşmesi ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespitine ilişkin kesinleşmiş karar bulunduğundan, uyuşmazlığın çözümü açısından muvazaanın hukuksal sonuçlarının da değerlendirilmesi gerekmektedir.

İrade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanan muvazaa, pozitif hukukumuzda Borçlar Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede, “bir aktin şekil ve şartlarını tayinde, iki tarafın gerek sehven, gerek akitteki hakiki maksatlarını gizlemek için kullandıkları tabirlere ve isimlere bakılmayarak, onların hakiki ve müşterek maksatlarını aramak lazımdır” hükmüne yer verilmiştir.

İrade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanan muvazaa, pozitif hukukumuzda Borçlar Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede, “bir aktin şekil ve şartlarını tayinde, iki tarafın gerek sehven, gerek akitteki hakiki maksatlarını gizlemek için kullandıkları tabirlere ve isimlere bakılmayarak, onların hakiki ve müşterek maksatlarını aramak lazımdır” hükmüne yer verilmiştir.

O halde muvazaa; tarafların üçünü kişileri aldatmak amacı ile ve fakat kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak hususunda anlaşmalarıdır, şeklinde tanımlanabilir. Bir başka ifadeyle, irade açıklamasında bulunan taraflar bu açıklamanın kendisine yapıldığı kişi, irade açıklamasının sonuç doğurmaması konusunda anlaşmışlar, yalnız gerçek bir hukuki işlemin bulunduğu görüşünü yaratmayı istemişlerse, muvazaadan söz edilir.

Taraflar ister yalnız bir görünüş yaratmayı, ister ikinci bir gizli işlem yapmayı arzu etmiş olsunlar, görünüşteki (zahiri) işlem tarafların gerçek iradelerine uymadığından, ilke olarak herhangi bir sonuç doğurmaz. Muvazaada görünüşteki işlemin her türlü hukuki sonuçtan yoksun olması, tarafların ortak iradelerinin bu yolda olmasından kaynaklanmaktadır.

Kural olarak hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemez. Kaldı ki böyle bir hak talebi herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzenince korunamayacağını belirten TMK.nun 2. maddesine de aykırıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacı, alt işverenin davalıya göre farklı bir işkolunda imzaladığı toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasını istemektedir.

Taraflar arasında görülen işe iade davasının yargılaması sonucunda kesinleşen karar ile davalı ile dava dışı Yıldıran Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı ve davacının başlangıçtan itibaren davalının işçisi olduğu, feshin sendikal nedene dayandığının kabul edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı işverenin muvazaalı sözleşmeler ile davacıyı alt işverenin işçisi gibi çalıştırdığı, davacının görünüşte farklı bir işkolunda faaliyet gösteren alt işveren işçisi olması nedeniyle davalıya ait işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanamadığı, buna göre davalının muvazaalı sözleşmelere dayalı olarak davacıda alt işverenin işçisi olduğu görünümü yaratarak davacının davalının faaliyet gösterdiği işkolunda örgütlü sendikaya üye olmasını ve buna bağlı olarak işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanmasının engellenmesini amaçladığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında uyuşmazlığın değerlendirilmesinde, davalı işverenin kendi muvazaasına dayalı olarak, davacıyı toplu iş sözleşmesinden yararlandırmamak suretiyle maddi menfaat elde etmeyi amaçladığı, bu anlamda davalının savunmasının dürüstlük kuralına aykırı ve bu bağlamda hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemeyeceğinden davalının dürüstlük kuralına aykırı davranması nedeniyle muvazaalı eyleminin sonuçlarına katlanması gerektiği kabul edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nda yapılan görüşmeler sırasında, davacının muvazaa iddiasına dayanmış olması, asıl-alt işveren ilişkisine dayalı olarak talepte bulunmaması da dikkate alındığında, Türk İş Hukukunda işkolu esasının geçerli olması nedeniyle işe iade davasında işvereni olmadığı kesinleşen şirket tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinden yararlanılmasının mümkün olmadığı görüşü dile getirilmiş ise de bu görüş, yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk tarafından benimsenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; Mahkemenin davalının talep ettiği ve toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmamasından kaynaklanan taleplerinden sorumlu olduğuna ilişkin kabulü usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, mahkemece hükmedilen miktarlara yönelik olarak davalı vekilinin temyiz itirazları Özel Dairesince incelenmemiştir.

Bu nedenle işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme uygun olup, davalının hükmedilen miktarlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne GÖNDERİLMESİNE, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/3. fıkrası uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07.05.2014 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11186, Karar No: 2021/3474, Tarih: 16.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11186 E.  ,  2021/3474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... Belediye Başkanlığı yönünden husumetten reddine, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden kabulüne, ecrimisil talebinin reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı uyarınca istinaf isteminin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden reddine, davacılar ve davalılardan ... Belediye Başkanlığı yönünden kısmen kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak; ilk derece mahkemesince verilmiş olan karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş, karar davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile mahkemenin gerekçesine göre; bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve davacıdan peşin alınan temyiz harcının ve temyiz edenlerin temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16684, Karar No: 2015/11504, Tarih: 11.06.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/16684 E.  ,  2015/11504 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : . İş Mahkemesi

Dava, 09.02.1989-04.10.2000 arası vergi mükellefiyet dönemine ilişkin borçlanmasının 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi kapsamında geçerli sayılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Davacının, 24.09.2003 intikal tarihli giriş bildirgesine ve 09.02.1989-devam biçimindeki vergi kaydına istinaden 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesine göre, ilk defa 04.10.2000 tarihi itibariyle Kuruma kayıt ve tescil edildiği, 09.02.1989-04.10.2000 tarihleri arası döneme ilişkin vergi kayıt sürelerini 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi kapsamında borçlanmak için Kuruma yaptığı 25.09.2003 tarihli başvurusuna istinaden, borçlanma bedelinin Kurumca 15.773.172.720 TL olarak belirlenip, 29.09.2003 tarihli yazı ile davacıya tebliğe çıkarılmış ise de; söz konusu yazının davacıya tebliğinin usulsüz olduğunun anlaşılması karşısında, davacının geçici 18. madde kapsamında borçlanabileceğinin tespitine dair mahkeme yaklaşımında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Fakat, mahkemece, davacının 09.02.1989-04.10.2000 tarihleri arası döneme ilişkin vergi kayıt sürelerini, 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi uyarınca aynı Yasanın 49’uncu ve ek 15. maddelerine göre Kurumca hesaplanacak miktar üzerinden borçlanabileceğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde 2003 yılı itibariyle Kurumca hesaplanmış miktar üzerinden borçlanabileceğinin tespitine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

./..

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3'üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 438'inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasının 1 nolu bendinin tamamen silinerek, yerine, “Davanın kabulü ile, davacının 09.02.1989-04.10.2000 tarihleri arası döneme ilişkin vergi kayıt sürelerini 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi kapsamında Kurumca hesaplanacak miktar üzerinden borçlanabileceğinin tespitine” cümlesinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2213, Karar No: 2015/1217, Tarih: 05.05.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/2213 E.  ,  2015/1217 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanıkların olay tarihinde saat 23:15 sıralarında Hükûmet Konağı karşısında bulunan ve katılan ... tarafından yaptırılan iki adet ahşap kamelyanın bazı bölümlerini kırdıkları ve ihbar üzerine olay yerine yakın bir yerde yakalandıkları iddia olunan somut olayda, sanıkların cezalandırılabilmeleri için her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sanıklar hakkında verilen hükmün ONANMASINA, 05/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11187, Karar No: 2021/3475, Tarih: 16.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11187 E.  ,  2021/3475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... Belediye Başkanlığı yönünden husumetten reddine, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden kabulüne, ecrimisil talebinin reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı uyarınca istinaf isteminin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden reddine, davacılar ve davalılardan ... Belediye Başkanlığı yönünden kısmen kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak; ilk derece mahkemesince verilmiş olan karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş, karar davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile mahkemenin gerekçesine göre; bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı ve davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve davacıdan peşin alınan temyiz harcının ve temyiz edenlerin temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3526, Karar No: 2023/4971, Tarih: 23.10.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/3526 E.  ,  2023/4971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/515 E., 2023/125 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, maddi ve manevi tazminat, ikinci kademede tazminat isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesince, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının tapu iptali ve tescil istemi ile maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine, ikinci kademedeki tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş; hükmün davacı vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ve Dairemizin 20.09.2022 tarih, 2021/6981 Esas, 2022/5322 ... Kararı ile ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, Dairemiz bozma kararına direnilmesi üzerine karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, 6100 ... Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;

Dairemizin 20.09.2022 tarih, 2021/6981 Esas, 2022/5322 Karar ... bozma kararına karşı, İlk Derece Mahkemesince direnilmiş ise de Dairemiz kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNA GÖNDERİLMESİNE,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12751, Karar No: 2019/2364, Tarih: 04.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/12751 E.  ,  2019/2364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkili nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigortalı davalıya ait aracın, 02.03.2007 tarihinde dava dışı alkollü sürücü idaresindeyken karıştığı kazada vefat eden İsmail Koparan'ın yakınlarına 15.05.2013 tarihinde 29.792,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile aynı kazada yaralanan sürücü ve yolcular için tıbbi yardım bedeli olarak 15.01.2008 tarihinde 55,13 TL ve 16.07.2008 tarihinde 164,06 TL olmak üzere toplam 30.011,19 TL ödendiğini, rücu şartlarının olayda oluştuğunu belirterek yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından ödenen destekten yoksun kalma tazminatının 22.344,00 TL'sinin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte, ... SGK İl Müdürlüğüne ödenen 55,13 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; 164,06 TL'lik ödeme talebinin ödeme belgesi bulunmadığından reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Ancak sigorta poliçesinin tarafı olmayan sürücü davalıya bu talebi yöneltemez.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına

hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.