muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7099, Karar No: 2024/3991, Tarih: 29.05.2024

**1. Ceza Dairesi         2023/7099 E.  ,  2024/3991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/864 E., 2023/1003 K.

SUÇLAR : Olası kastla nitelikli öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurularının esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286/1 ve 286/2-a maddeleri uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1 maddesi gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1 maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1 maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1 maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.02.2023 tarihli ve 2021/498 Esas, 2023/72 Karar sayılı kararı

ile suça sürüklenen çocuk hakkında olası kastla nitelikli öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82/1-e, 21/2, 31/3, 62/1 maddeleri uyarınca 11 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 11.05.2023 tarihli ve 2023/864 Esas, 2023/1003 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan ... vekili ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin istinaf başvurularının emanet eşyaya ilişkin bölümün değiştirilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan vekilinin temyiz nedenleri, eksik inceleme ile karar verildiğine,

2. Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz nedenleri, suç vasfına, fazla ceza tayinine ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Adli Tıp Birinci Üst Kurulunun 22.03.2022 tarihli raporunda suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde 16 yaşında bitirmiş, 17 yaşının içinde olduğu belirtilmiş ise de; nüfus kayıtlarına göre suça sürüklenen çocuğun 01.10.1997 tarihinde doğduğu, babasının ise suça sürüklenen çocuk doğmadan önce 14.03.1997 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, nüfus kayıtlarında baba olarak kayıtlı şahıs ile suça sürüklenen çocuk arasında babalık bağının bulunup bulunmadığına ilişkin DNA incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile suça sürüklenen çocuk hakkında 18 yaşından küçük olduğu kabul edilerek 5237 sayılı Kanun'un 31/3 maddesinin uygulanması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

2. Suça sürüklenen çocuk ile maktulün arkadaş oldukları, olay günü 18 yaşından küçük olan maktul ile kardeşi Aysun'un traktörlerinin üzerini naylon ile kapattıkları sırada suça sürüklenen çocuğun küçükbaş hayvanlarını otlatmaktan döndüğü ve maktulü görünce durduğu, suça sürüklenen çocuğun maktule selam verip elindeki av tüfeğini doğrultarak "seni vuracağım" dediği, maktulün "vurma beni ne yapıyorsun" diyerek karşılık verdiği, sonrasında suça sürüklenen çocuğun yaklaşık 10 metre mesafeden tetiğe basarak maktulü vurduğu, suça sürüklenen çocuğun av tüfeğinden çıkan saçmaların maktulün kafa ve göğüs bölgelerine dağılacak şekilde isabet ettiği, maktulün ölümünün, av tüfeği saçma taneleri yaralanmasına bağlı kafatası, yüz, kosta kemik kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ yaralanmasından ve büyük damar yaralanmasından gelişen iç kanama nedeniyle gerçekleştiği olayda;

Bir hedefe karşı tüfeğin doğrultularak tetiğe basmak suretiyle fişeğin ateşlenmesiyle birlikte silahtan çıkan saçma tanelerinin hedefe zarar vermesinin muhtemel değil muhakkak olduğu gözetilerek; Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Balistik Şubesinin 17.05.2018 tarihli raporuna göre, suça sürüklenen çocuğun kullandığı tüfeğin tetiğine basınç kuvveti (4,6 kg) uygulanmadan çekme, çekiştirme veya sarsıntı gibi etkenlerde fişeğin kendiliğinden patlamayacağının belirtilmesi ve olayın tek tanığı Aysun'un

istikrarlı beyanlarında suça sürüklenen çocuğun tüfeği maktule doğrultarak tetiğe basmadan önce "seni vuracağım" dedikten sonra ateş ettiğini beyan etmesi karşısında suça sürüklenen çocuğun maktule doğru tüfeğini doğrultmak ve tetiği parmağıyla ezmek suretiyle bilerek ve isteyerek eylemini gerçekleştirdiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk hakkında suç vasfında yanılgıya düşülerek nitelikli kasten öldürme yerine yazılı şekilde olası kastla nitelikli öldürme suçundan mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle eksik ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan ... vekili ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemleri "eksik araştırma ve suç vasfı" yönünden yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 11.05.2023 tarihli ve 2023/864 Esas, 2023/1003 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2 maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, eksik araştırma yönünden oy birliği ile suç vasfı yönünden oy çokluğuyla BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.05.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Suça sürüklenen çocuk hakkında, Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesince “olası kastla çocuğu öldürmek” suçundan TCK 82/1-e, 21/2, 31/3, 62/1. maddeleri gereğince 11 yıl 8 ay hapis cezasına karar verildiği,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.05.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Suça sürüklenen çocuk hakkında, Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesince “olası kastla çocuğu öldürmek” suçundan TCK 82/1-e, 21/2, 31/3, 62/1. maddeleri gereğince 11 yıl 8 ay hapis cezasına karar verildiği,

Kararın istinaf edilmesi üzerine, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi tarafından İstinaf başvurusunun emanet eşya yönünden Düzelterek Esastan Red’dine karar verildiği,

Kararın temyizi üzerine, sayın çoğunluk olayın doğrudan kastla işlendiğini belirterek kararın Bozulmasına karar vermiş ise de, sayın çoğunluğun görüşüne muhalifim, şöyle ki;

1-Olayla İlgili Hukuki Değerlendirme; Doğrudan kast ile olası kastı ve birbirlerinden ayırt edici ölçütlerini açıklarsak,

TCK'nın "Kast" başlıklı 21. maddesi;"(1) Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.

(2) Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır.

Maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde doğrudan kast, ikinci fıkrasının birinci cümlesinde de olası kast tanımlanmıştır.

Buna göre doğrudan kast; öngörülen ve suç teşkil eden fiili gerçekleştirmeye yönelik irade olup kanunda suç olarak tanımlanmış eylemin bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi ile oluşur. Fail hareketinin kanuni tipi gerçekleştireceğini bilmesi ve istemesi hâlinde doğrudan kastla hareket etmiş olur.

Buna karşın islemiş olduğu fiilin muhtemel bazı neticeleri meydana getirebileceğini öngörmesine ve bu neticelerin gerçekleşmesini mümkün ve muhtemel olarak tasavvur etmesine rağmen muhtemel neticeyi kabullenerek fiili islemesi hâlinde olası kast söz konusu olacaktır.

Olası kastı doğrudan kasttan ayıran diğer bir ölçüt; suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşmesinin muhakkak olmayıp muhtemel olmasıdır. Fail, böyle bir durumda muhakkak değil ama büyük bir ihtimalle gerçekleşecek olan neticenin meydana gelmesini kabullenmekte ve "olursa olsun" düşüncesi ile göze almakta; neticenin gerçekleşmemesi için herhangi bir çaba göstermemektedir. Olası kastta fiilin kanunda tanımlanan bir sonucun gerçekleşmesine neden olacağı muhtemel görülmesine karsın, bu neticenin meydana gelmesi fail tarafından kabul edilmektedir.

2-Somut Olayın Değerlendirilmesinde; Olay günü, 24/12/2017 tarihinde maktül ... ile maktûlün ablası ...'ın evlerinin yaklaşık 20 metre yakınında bulundukları, orada bulunan traktörün üstünü naylon ile kapatıp kenarına toprak attıkları, aralarında birkaç metre mesafe bulunduğu, saat 15.00 sıralarında SSÇ ...'in yanında koyun sürüsü ve elinde av tüfeği bulunduğu hâlde, tanık Aysun ile maktûl ...'un bulunduğu yerin yaklaşık 10-11 metre yakınına geldiği, SSÇ’nin maktülün bulunduğu yere göre eğim olarak daha yüksek bir yerde durduğu, ...’in maktûl ...'a hitaben, "... ne yapıyorsunuz?" dediği, maktûl ...’un ise "Ne yaptığımızı görüyorsun." diye karşılık verdiği, daha sonra ...'in elinde bulunan av tüfeğini maktûl ...'a doğrultarak, "... seni vurayım mı" dediği, o esnada maktûl ...'un elini hafifçe yukarı doğru kaldırarak "Dur, vurma! Ne yapıyorsun?" şeklinde çıkıştığı, tam bu esnada sanık ...'in elindeki av tüfeği ile ateş ettiği ve maktûl ...'un yere düştüğü, maktûlün birkaç metre uzağında bulunan kardeşi tanık Aysun'un hemen maktulün yanına koştuğu ve olayın şoku ile etrafa bağırmaya başladığı, maktûlü öldüren SSÇ’nin av tüfeğini ateşlediği yerin hemen yanına bırakarak olay yerinden uzaklaştığı, tanık Aysun'un bağırmalarını duyan birçok kişinin olay yerine geldiği, olayın gerçekleştiği sırada olay yerinde tanık Aysun, maktûl ... ve ... dışında başkaca herhangi bir kimsenin bulunmadığı, atış sesi ve tanık Aysun bağırma sesleri üzerine köylünün olay yerine intikal ettiği, maktûl ...'u etrafta bulunan kişilerin hemen hastaneye götürdükleri, ancak maktülün öldüğü,

Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Balistik Şubesi tarafından düzenlenen 17/05/2018 tarihli rapora göre, suçta kullanılan tüfeğin atışa hazır halde fişek yataklarında fişek var ve horozu kurulu iken tetiğine basınç kuvveti uygulanmadan çekme, çekiştirme veya sarsıntı gibi etkenlerle fişek yataklarında bulunan fişeğin kendiliğinden patlamadığı, yine atışa hazır halde iken beton gibi sert bir zemine gövdesi üzerinde düşürülmesi sırasında kendiliğinden patlamadığı, ayrıca atışa hazır halde iken tüfeğin dipçiği yere gelecek şekilde düşmesi ya da vurulması sırasında da kendiliğinden patlamadığı, fişek yatağındaki fişeğin patlaması için tetik korkuluğu parmak yardımıyla geriye çekilip kırılmış olan namlunun fişek yatağına fişek konulduktan sonra tam olarak kapatılmasının gerektiği, bu hale getirildikten yani namlusu

tam olarak kapatıldıktan sonra elektronik tetik ölçme cihazı ile yapılan ölçüm sırasında tetiğine 4.6 kg civarında basınç kuvveti uygulanmasının gerektiği sabit olup, olay yeri inceleme raporuna göre, maktulün duruş pozisyonunun suça sürüklenen çocuğun hedef alanı içerisinde olduğu,

tam olarak kapatıldıktan sonra elektronik tetik ölçme cihazı ile yapılan ölçüm sırasında tetiğine 4.6 kg civarında basınç kuvveti uygulanmasının gerektiği sabit olup, olay yeri inceleme raporuna göre, maktulün duruş pozisyonunun suça sürüklenen çocuğun hedef alanı içerisinde olduğu,

Tanık Aysun'un beyanıyla sabit olduğu üzere, SSÇ ile aralarında öncesine dayalı herhangi bir husumet bulunmayan ve arkadaşı olan maktule, dolu olduğunu bildiği tüfeği doğrultarak "seni vuracağım" dediği, bu eylemin şaka amaçlı olduğu kabul edilse dahi eylemini iradi olarak sürdürdüğü, suça sürüklenen çocuğun tüfekle oynarken maktulün "yapma ne yapıyorsun" şeklindeki uyarılarına aldırış etmeden, tüfeğin ateş alabileceğini ve tüfekten çıkacak saçmaların karşısında bulunan maktule isabet ederek ölümüne neden olabileceğini öngörmesine rağmen, hareketini sürdürmek suretiyle sonucu kabullendiğini eylemli olarak ortaya koyduğu, bir başka deyişle SSÇ’nin ölümün meydana geleceğini bilerek ve göze alarak, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, meydana gelen sonucu kabullenerek hareket ettiği, sebebiyet verdiği ve öngördüğü neticenin gerçekleşmemesi için çaba sarf etmediği, dolayısıyla kabullenip kayıtsız kaldığı ölüm neticesinden olası kastla sorumlu tutularak, suça sürüklenen çocuğun, maktul çocuğu olası kastla öldürme suçunu işlediği sabit olduğu, bu nedenle 5237 sayılı kanun 82/1-e, 21/2, 31/3. maddeleri uyarınca cezalandırılması gerektiği, yerel mahkemece bu şekilde karar verildiği,

Katılan maktülün annesi ...’ın ve Babası ...”ın beyanlarında, aileler arasında hiçbir husumet olmadığı, oğulları ... ile ... arasında herhangi bir kavga husumet olmadığını, kendilerinin Muammer’i evlatları gibi sevdiklerini, sürekli evlerine gelip gittiğini, hatta kendi çocukları maktül ...’un da onlara gidip geldiğini belirtmişlerdir.

Tüm tanık ve katılan beyanlarından taraflar arasında öldürmeyi gerektirir bir husumet olmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında öldürmeyi gerektiren bir husumet olmadığından, olay esnasında tüfeğin tetiğine basan SSÇ’nin, tüfeğin ateş alması durumunda etki alanı içerisinde hemen karsısında duran maktulün isabet alabileceğini öngördüğü, buna rağmen muhtemel neticeyi kabullenerek fiili gerçekleştirdiği anlaşıldığından, sanığın olası kastla maktulün ölümüne neden olduğu kabul edilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 11.10.2023 tarih, 2023/1-290 Esas ve 2023/508 sayılı kararı ve 22.02.2023 tarih, 2023/1-68 Esas ve 2023/170 sayılı kararı bu yöndedir.

Sonuç olarak; Yerel mahkemece olası kastla öldürme suçundan verilen ve İstinaf dairesince esastan red edilen hükmün, temyiz incelemesinde Onanmasına karar verilmesi gerekirken, olayın doğrudan kast olduğunu belirterek Bozma kararı veren sayın çoğunluğun görüşüne yukarıda açıklanan nedenlerle muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2023/3619, Karar No: 2023/4294, Tarih: 24.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3619 E.  ,  2023/4294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2768 E., 2022/2580 K.

KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Nazilli İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/80 E., 2022/141 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 17.05.2015 tarihlerinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, davacının 17.02.2015 - 15.06.2015 tarihleri arasında ...'na bağlı Buharkent İmam Hatip Ortaokulunda İŞKUR aracılığı ile temizlik personeli olarak çalıştığını, 17.05.2015 tarihinde okul müdürünün talimatı üzerine temizlik yapmak üzere okula geldiğini ve bu sırada iş kazası geçirdiğini ve tedavi sürecinin başladığını, Nazilli Devlet Hastanesi'nden gelen müzekkere cevapları ve tanık beyanları ile iş kazasının kanıtlandığını, davacının çalışma gün ve saatlerinin çalıştığı Kurum'un idaresi tarafından belirlendiğini, yerel Mahkeme tarafından imza çizelgesinde 17.05.2015 tarihinin karşılığında tatil yazdığı ve davacının imzasının olmaması sebebi ile hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacının imzasının olmamasının olayın iş kazası olmadığını ispat için yeterli olmadığını, okul idarecileri tarafından da zaman zaman temizlik işi için haftasonu çalışmanın olduğunun beyan edildiğini fakat imza çizelgesinde tüm haftasonlarının karşılığında tatil yazdığını, davacının zorunlu tutulmadığı tatil günlerinde çalışmaya gitmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hükme esas alınan tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, dinlenen tanıkların kendi haklarında idari sorumluluk doğabileceği için tüm açıklığı ile beyan vermediklerini, re'sen araştırma yapılması gerektiğini, beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince, davacını istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince, davacını istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf sebeplerini tekrarla, kazanın pazar günü okulda meydana geldiği, o gün okulda işi olmamasına rağmen okul müdürünün talimatıyla okula gittiği, eşi olan tanığın iddiayı doğruladığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meydana gelen kazanın iş kazası olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2214, Karar No: 2015/2649, Tarih: 17.04.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/2214 E.  ,  2015/2649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki birleşen ve karşılıklı tazminat, alacak, tapu iptali ve tescil davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve karşı davaların kısmen kabulüne, birleşen davaların kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davada taraf vekilleri, 2010/145 E. sayılı davada karşı davalılar vekili, birleşen 2012/63 E. sayılı davada davalılar vekili ile 2010/145 E. sayılı davada davalı-karşı davada davacı vekili, 2010/249 E. sayılı davada davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Asıl davada davacılar vekili, müvekkili arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasında.... Noterliği'nin 16.08.2005 tarih ve 14962 Y. sayılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin sözleşme tarihinden itibaren 3 ay içerisinde inşaat ruhsatı alacağı ve inşaatı bu tarihten itibaren 24 ay içinde tamamlayarak iskân ruhsatını alacağının kararlaştırıldığını, davalı yüklenicinin 27.10.2005 tarihinde inşaat ruhsatını, 19.06.2009 tarihinde de iskân ruhsatını aldığını, 25 aylık inşaat süresinin 27.10.2007 tarihinde dolduğunu, herhangi bir süre uzatımı veya mücbir sebep bulunmadığını, sözleşmenin 4. maddesinde inşaat süresinin gecikmesi halinde aylık 30.000,00 TL kira bedeli ödeneceğinin düzenlendiğini, 19 ay 22 günlük gecikme süresi için kira tazminatı alacaklarından dolayı yükleniciye ait A Blokta 7, B Blokta 3 ve 9 no'lu bağımsız bölümler üzerine hapis haklarını kullandıklarını ileri sürerek, 500.000,00 TL'nin işin bitirilmesi gereken 27.10.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yukarıda belirtilen bağımsız bölümler üzerine hapis haklarının tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, müvekkilinin inşaatı bitirerek 09.07.2008 tarihinde teslim ettiğini, arsa sahiplerinin bu tarihten itibaren bağımsız bölümlerini kullanmakta/kiraya vermekte olduklarını, gecikilen sürenin sadece 8 ay 12 gün olduğunu, bunun nedeninin de yüklenici olmadığını,...şkanlığı'nca davacılara teslim edilecek bloğun kız öğrenci yurdu olarak kullanılmasının davacılardan talep edildiğini, davacılar ile Belediye'nin görüşmeler yaptığını, proje değişikliğinin gündeme geldiğini, inşaatın bu görüşmeler nedeniyle davacıların talebi üzerine 6 ay durdurulduğunu, davalının gecikme .../...

süresinin sadece 2 ay 12 gün olup böyle bir inşaat için bu sürenin makul olduğunu savunarak davanın reddini istemiş; karşı davada ise, müvekkilince sözleşme dışında arsa sahiplerine verilen binada mantolama yapıldığını, aliminyum doğrama kullanıldığını, kartonpiyer yapıldığını, ek tesisat ve fazla imalat yapıldığını, ayrıca depo niteliğindeki bağımsız bölümlerin düğün salonuna çevrilerek binanın değer kazanmasının sağlandığını, ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/405 D.İş sayılı dosyası ile bu işlerin bedelinin 700.000,00 TL. olduğunun tespit edildiğini, arsa sahiplerinin yükleniciye ait A Blok 7 ve B Blok 1 ve 3 No'lu dairelerin tapularını vermediklerini belirterek hapis hakkını kullandıklarını beyan ettiklerini ileri sürerek, A Blok 7 ve B Blok 1 ve 9 No'lu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile yüklenici adına tapuya tesciline, 700.000,00 TL'nin 09.07.2008 tarihinden itibaren reeskont faiziyle davalılardan tahsiline, asıl davada davacılar lehine bir tazminat çıkması halinde bu tazminattan mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiş; 01.12.2009 havale tarihli dilekçesiyle iptalini talep ettikleri üç adet bağımsız bölümün toplam değerini şimdilik 225.000,00 TL olarak açıkladıklarını, fazla yapılan imalatlara ilişkin olarak ta şimdilik 50.000,00 TL talep ettiklerini belirterek, 18.11.2009 tarihli harç makbuzuyla açıkladığı değerlere ilişkin nispi harcı yatırmıştır. 05.10.2010 havale tarihli dilekçesiyle, fazla imalata ilişkin taleplerini 702.688,00 TL'ye artırmış, davacılarca dairelerin küçük yapılmasından dolayı birleşen 2010/249 E. sayılı davada tazminat istendiğini, bunun sebebinin dükkanların büyük yapılması olduğunu açıklayarak, fazla imalat olarak 29.427,00 TL tazminat alacaklarını ıslah yolu ile talep ettikleri tazminata eklediklerini belirtmiştir. 11.11.2010 havale tarihli dilekçesiyle de, karşı davadaki ve birleşen 2012/249 E. sayılı davada savunup, karşı davadaki fazla imalat bedeli alacaklarına ekledikleri alacakları toplamının 577.770,00 TL olduğunu açıklayarak, 03.11.2010 tarihli harç makbuzuyla açıkladığı bu değere ilişkin nispi harcı tamamlamıştır.

Karşı davada davalılar vekili, arsa sahiplerinin yükleniciden farklı istekleri bulunduğuna dair yazılı ya da sözlü bir beyanlarının bulunmadığını, depo olarak bahsedilen yerin proje ve ruhsatta düğün salonu olarak geçtiğini, arsa sahiplerinin bu konuda da bir taleplerinin olmadığını savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.