muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1139, Karar No: 2024/2694, Tarih: 28.02.2024

2. Dosya arasında olay günü saat 14.24 de bu apartmandan çıktığı, müdahilin saat 14.29 sularında elinde bir adet koli ile apartman girişine kadar geldiği, saat 14.50 de ise apartmandan çıkıp sanık ...'in peşinden koşturduğu daha sonra aracının başına gelerek telefon görüşmesi yaptığı, bir süre sonra da sanık ...'in apartmandan dışarı çıktığı görülmektedir.

3. Sanıklardan ...'in özetle; oğlu ...'in kendisine bir Bitcain cihazı aldığını söylediğini, müdahilin, cihazı kurmak için olay günü evlerine geldiğini, sanık ...'ın da yanlarına geldiğini sanık ...'un müdahile odaları gösterip cihazı kurmak için uygun yer aradıklarını, daha sonra kendisinin telefonla konuştuktan sonra yanında kimsenin olmadığını fark ettiğini, anlaşamadıklarını düşünerek apartmanın önüne indiğini, akabinde taksi durağından taksi çağırıp bindiğini, üzerinde silah taşımadığını, müdahili hiç bir surette tehdit etmediğini, polisler geldiğinde üzerinde silah bulunmadığını, ...'in özetle; 12.01.2023 günü telegram üzerinden müdahil ile bitcoin cihazını almak üzere anlaştıklarını, müdahile günlük olarak kiraladıkları ikamet adresini vererek gelip cihazı kurmasını istediğini, olay günü babası ... ve sanık ... ile birlikte bulunduğu sırada müdahilin ikametgahlarına geldiğini, fiyat pazarlığı yaptıkları sırada müdahilin cihazın gümrük kaçağı olduğunu, faturası olmadığı için polisin el koyacağını söylediğini, bunun üzerine; cihazı, satın almaktan vazgeçtiğini ancak müdahilin bunu kabul etmeyerek kendisiyle tartışmaya başladığını ve cihazı alarak evden ayrıldığını, kendisinin de peşinden gittiğini, bu sırada babasının nerede olduğunu görmediğini, kızı rahatsızlandığı için koşarak evine doğru gitmeye başladığını, babası ... in elinde silah görmediğini, ... ise özetle; komşuları olan ... ve ... in yanında bulunduğu sırada müdahilin elinde bir kutu ile geldiğini, cihazın kurulumu için yer aradıklarını, bir süre sonra para ile ilgili konuşmalar olduğunu, bu konuşmalardan rahatsız olup evden ayrılarak kendi ikametine gittiğini, kendisinin yanında herhangi bir para alışverişi olmadığını, silah çekme olayı olmadığını, polislerin araması üzerine bulunduğu yeri tarif ederek polis otosuna bindiğini ve olay yerini gösterdiğini, cihazı alarak kaçmadığını söyledikleri dosyadan anlaşılmaktadır.

4. Yunus ekipleri ile A Blokun bodrumunda gezerken polislerin bir koli bulduklarını söyleyip koliyi dolaptan çıkardıkları, mağdurun kolinin içine baktığında satış ilanı koyduğu kendisine ait kripto cihazı olduğunu gördüğü ve görevliler tarafından cihazın sahibi olan mağdura teslim edildiği, dosya arasından anlaşılmaktadır.

4. Yunus ekipleri ile A Blokun bodrumunda gezerken polislerin bir koli bulduklarını söyleyip koliyi dolaptan çıkardıkları, mağdurun kolinin içine baktığında satış ilanı koyduğu kendisine ait kripto cihazı olduğunu gördüğü ve görevliler tarafından cihazın sahibi olan mağdura teslim edildiği, dosya arasından anlaşılmaktadır.

5. Olay, yakalama, üst arama ve teslim tutanağının tetkikinde; mağdurun ihbarı üzerine olay yerine giden ekiplerin sanık ...'in elinde bulunan akrep 2004- Magnum ibaresi bulunan gövde kısmı her iki tarafından kazınmış olan namlusu açık siyah renkli tabancayı mağdura doğrultmuş olduğunu görüp silahı bırakması için ikaz etmeleri üzerine sanık ...'in elindeki silahı yere bıraktığı ve yakalama yapıldığının tespit edildiği görülmektedir.

6. Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma sırasında suçta kullanılan tabancanın seri yargılama usulüne tabi olduğu gerekçesiyle 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçu açısından Aydın Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinin 23.01.2023 tarihli Uzmanlık Raporu'nda inceleme konusu tabancanın 6136 sayılı Yasa kapsamında vahim nitelikte olmayan ateşli silahlardan olduğunun tespit edildiği görülmektedir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. Sanık ... hakkında tekerrür uygulamasına esas alınan Foça 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/1116-2021/86 Esas, Karar sayılı ilamında da 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereğince tekerrür hükümlerinin uygulanmış olması nedeniyle sanığın ikinci kez mükerrir sayılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

2. 5237 sayılı Kanun'un 148 inci ve 149 uncu maddelerinde düzenlemeye göre; bir başkasının kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ve cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden yada mal varlığı itibariyle büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişinin eylemi yağma suçunu oluşturur. Suç anılan değerlere yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit veya cebir kullanılması suretiyle gerçekleşir. Cebir ve tehdit karşısında mağdurun başka bir seçeneği kalmamaktadır.

Yağma suçu ekonomik nitelikteki suçlar arasında yer alıp işin niteliği gereği faydalanma amacını taşıması gerekir.

Yağma suçu ekonomik nitelikteki suçlar arasında yer alıp işin niteliği gereği faydalanma amacını taşıması gerekir.

Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tüm dosya kapsamı, mağdurun beyanı, mağdurun beyanı ile uyumlu kamera tutanakları ve sanıkların tevilli savunmaları, polislerin tuttukları tutanaklar birlikte değerlendirildiğinde eylemin sabit olduğu belirlendiğinden, araştırılacak başkaca bir hususun bulunmadığı yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının ve yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından sanıkların eylemlerinin sabit olduğu belirlendiğinden hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi’nin 23.11.2023 tarihli ve 2023/4036 Esas, 2023/4752 Karar sayılı kararı sanıklar müdafileri ve sanık ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ile re'sen incelenmesi gereken konular yönünden ve 5271 sayılı Kanun’un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

28.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2240, Karar No: 2022/2101, Tarih: 16.03.2022

**12. Ceza Dairesi         2018/2240 E.  ,  2022/2101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 1- Sanıklar ..., ..., ... ve... hakkında; 2863 sayılı Kanunun 74/1, TCK’nın

62, 53, CMK’nın 231/5. maddeleri gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması

2- Sanık ... hakkında; 2863 sayılı Kanunun 74/1,TCK’nın 62, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında tesis edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar ile sanık ...’in mahkumiyetine ilişkin hüküm, katılan ... vekili ve sanık ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I- Katılan ... vekilinin, sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında tesis edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde:

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, 5271 sayılı CMK'nın 231/12. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna tabi bulunduğu, aynı Kanunun 264. maddesi uyarınca kabul edilebilir bir başvuruda mercide yanılmanın başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağı, sanıklar hakkındaki karara katılan vekili tarafından yapılan itirazın, Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 22/09/2015 tarih ve 2015/572 değişik iş sayılı kararı ile kesin olarak sonuçlandırıldığı anlaşılmakla, katılan vekilinin, adı geçen sanıklar hakkındaki karara yönelik temyiz istemi bakımından dosyanın incelenmeksizin mahkemesine iadesinin temini için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE;

II- Katılan ... vekilinin, sanık ...’in mahkumiyetine yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince:

Mahkemece hakkında katılma kararı verilen ...’un, 2863 sayılı Kanuna aykırılıktan doğan davalara katılma ve tesis edilen karar ve hükümleri temyiz etme hak ve yetkisi bulunmadığı anlaşılmakla, katılan ... vekilinin temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE,

III- Sanık ...’in mahkumiyetine yönelik adı geçen sanığın temyiz isteminin incelenmesinde ise:

Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27/06/2013 tarih ve 761 sayılı kararı ile tescilli 1. derece arkeolojik sit alanında kalan Mallanın Höyüğü’nde kazı yapıldığı bilgisinin alınması üzerine olay yerine giden kolluk kuvvetleri tarafından, daha önce kazılmış bulunan çukur içerisinde kazı yapıldığının, kazı çukurunun yanında, sondaj makinesi ile kepçe olduğunun görüldüğü, sanık ... ile yapılan ilk mülakatta kendisinin BES Elektrik isimli şirkette satın alma müdür yardımcısı olduğunu, eşi... adına aldıkları II-b grubu arama ruhsatı kapsamında maden aradıklarını ifade ettiği, olay yerinde bulunan Müze Müdürlüğü görevlileri tarafından 1. derece arkeolojik sit alanında kalan bölgede kazı yapılamayacağının bildirilmesi üzerine, sanık ... ile haklarında aynı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen diğer sanıklar hakkında başlatılan soruşturma sonucunda izinsiz kazı yapmak suçundan dava açıldığı, Kırşehir Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün, Kırşehir Cumhuriyet Savcılığına gönderdiği 06/05/2014 tarihli cevabi yazıda, dava dışı... vekili tarafından 26/07/2013 tarihinde sunulan dilekçede, II-b grubu maden arama ruhsatı bulunan saha içerisinde gerçekleştirilecek olan maden arama faaliyetinin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesinin talep edildiğinin, anılan dilekçeye istinaden...’e yazılan 31/07/2013 tarihli cevabi yazıda, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Arazi Toplulaştırılmasına ilişkin Tüzüğün 9. maddesinde, “Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talepleri için arazinin en az 1/10000 ölçekli kadastral haritası veya krokisi, üzerinde arazinin yeri işaretli ve koordinat değerlerini gösteren 1/25000 ölçekli haritası, mülkiyet durumunu gösteren belge ile birlikte söz konusu arazinin mücavir alan sınırları içerisinde olması durumunda belediyelere, mücavir alan sınırları dışında olması durumunda ise il özel idarelerine veya diğer plan yapma yetkisine sahip kuruluşlara başvurulur. Bu başvurular ilgili kuruluşlar tarafından il müdürlüğüne intikal ettirilir.” Hükmü gereğince ilgili kuruluş tarafından Müdürlüklerine başvuru yapılması durumunda Kurum görüşünün verileceğinin belirtilerek ilgili şahsa izin verilmediğinin, daha sonra da bu konu ile ilgili Müdürlüklerine 5403 sayılı Kanun kapsamında izin müracaatında bulunulmadığı gibi, hiçbir iznin de verilmediğinin, ayrıca Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürlüğünün 28/04/2014 tarih ve 1728 sayılı yazılarında da ilgili şahsa ait herhangi bir izin talebinin kayıtlarda bulunmadığının bildirildiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün Kırşehir Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğüne gönderdiği 22/07/2014 tarihli yazıda, ruhsat sahibi tarafından terk talebinde bulunulduğundan arama ruhsatının 18/12/2013 tarihinde iptal edildiğinin belirtildiği, sanığın aşamalardaki savunmalarında, eşi..

... adına maden arama ruhsatı aldıktan sonra Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünden bölgede çalışma yapmak için izin talebinde bulunduklarını, prosedür olarak Kırşehir Valiliği ya da İl Özel İdaresinden izin alınması gerektiğini bilmediklerini, bu hususta kendilerine bilgi verilmediğini, olay tarihinde sondaj makinelerini çalıştırmak için suya ihtiyaç duyduklarını, çukurun içini suyla dolu görünce yağmur suyu mu kaynak suyu mu olduğunu kepçe ile yokladıklarını, olay yerinden geçen bir çobanının daha önce aynı yerde define arayan kişilerin yakalandığını söylemesi üzerine jandarmaya bilgi için başvurduğunu beyan ettiği, yapılan yargılama sonunda, suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmeyen sanığın, gerekli izinleri almadan, maden arama ruhsatına istinaden 1. derece arkeolojik sit alanındaki tarım arazisinde izinsiz kazı yapma suçunu işlediği sabit kabul edilerek, mahkumiyetine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, suçun unsurlarının oluşmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA; 16/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8544, Karar No: 2022/9441, Tarih: 27.09.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/8544 E.  ,  2022/9441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı

ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin % 10' u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 24/05/2022 tarih ve 2022/405 E. 2022/1477K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

Sonuç:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 24/05/2022 tarih ve 2022/405 E. 2022/1477K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2- ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin 07/10/2021 tarih ve 2021/123 E. 2021/145 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin “2” numaralı bendinde yer alan “ % 10’u oranında (16.760,00 TL)” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23890, Karar No: 2014/26686, Tarih: 15.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/23890 E.  ,  2014/26686 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Denizli 2. İş Mahkemesi

Tarihi :18.09.2014

No :2011/524-2014/96

Dava, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti, aksine Kurum işleminin iptali, Kurum’a borçlu olmadığının tespiti ve aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Kurum avukatının temyiz etmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkındaki boşanma kararı 1999 yılında kesinleşen davacıya, 1989 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Kanun hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla davacı Kurumca ölüm aylığı bağlandığı, 2010 yılında gerçekleştirilen işlemle ölüm aylığının kesildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, adres hareketleri ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, özellikle Kurum Rapor’u öncesi döneme ilişkin seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa, çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, uyuşmazlık konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları adresleri yönünden anılan yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.