muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/33111, Karar No: 2013/20314, Tarih: 17.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/33111 E.  ,  2013/20314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'ın vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 28/04/1998 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 17/12/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29618, Karar No: 2014/30518, Tarih: 05.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/29618 E.  ,  2014/30518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 17/06/2014

NUMARASI : 2013/395-2014/451

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı tesislerinde mühendis olarak çalıştığını, Türk Harb-İş Sendikasına üye olarak işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereği yüksek mühendis, yüksek mimar ve bunlardan doktora yapanlara % 30 zamlı ücret ödeneceği, yine toplu iş sözleşmesinin 60/c. maddesinde de çalışanın % 15 verimlilik teşvik prim hakkı bulunduğu, ancak toplu iş sözleşmesi gereği zamlı ücret temel ücret olarak esas alınmadığından verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yabancı dil izin ücreti farkı alacaklarının noksan ödendiğini belirterek alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereğince kendi ihtisas dallarında çalışmaları kaydı ile mühendislerin ücretlerinin zamlı olarak ödendiğini, bu zamlı kısmın iddia edildiği gibi idarecilik primi ile verimliliği teşvik primi hesabında dikkate alınamayacağı aynı sözleşmenin 60. maddesinden açıkça anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yabancı dil izin ücreti farkı, idareci priminin, yüksek mühendis ve mimarlar için öngörülen zamlı kısmın da temel ücrete eklenerek hesap yapılması gerektiğini ancak bu husus dikkate alınmadan ödeme yapıldığını belirterek fark alacağın tahsilini istemiştir. İşyerinde uygulanmakta olan 22. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin 60. maddesinin c ve ç fıkralarında öngörülen farklı (zamlı) ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yabancı dil izin ücreti farkı alacaklarının eksik ödenip ödenmediğine ilişkindir. İstek konusu dönem içinde işyerinde uygulanmış olan toplu iş sözleşmesinin 40. maddesinde "39. madde esaslarına göre işe alınan dört yıl ve daha fazla teknik öğrenim gören saat ücretli işçilerden Makina, İnşaat, Elektrik, Elektronik, Harita, Fizik, Jeofizik, Kimya, Gemi, Uçak, Metalürji, Endüstri, Tekstil, Bilgisayar, İşletme, Uzay, Havacılık, Matematik, Mühendisleri ve Mimarlar kendi dalında çalışmaları kaydıyla ücretleri yüzde yirmibeş Yüksek Mühendis ve Yüksek Mimarlar ile bunlardan doktora yapanların ücretleri yüzde otuz zamlı olarak ödenir. Bu maddede öngörülen zamlı ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, akdi tatil, ücretli izin ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınır." düzenlemesi yer almakta olup, zamlı ücretin hangi alacakların hesabında esas alınacağı açıkça belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri uyarınca verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yabancı dil izin ücreti farkı hesabında zamlı ücretin dikkate alınamayacağı açıktır. Bu düzenlemeler gözetilmeksizin davacının isteklerinin hüküm altına alınmasıda bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 05.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12060, Karar No: 2017/25900, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/12060 E.  ,  2017/25900 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17160, Karar No: 2012/14636, Tarih: 11.09.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/17160 E.  ,  2012/14636 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Katılan vekilinin 15.02.2011 havale tarihli dilekçe ile temyiz isteminden vazgeçtiği anlaşılmakla sanık ... müdafiinin temyiz istemine hasren yapılan incelemede;

Gerekçeli karar başlığında yanlış yazılan suç tarihinin beyanname tarihlerine göre 31.12.2004 ve 30.09.2005 olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

1- Sanık hakkında mütalaa ekindeki vergi suçu raporlarına uygun olarak 2004 ve 2005 takvim yıllarında "sahte fatura düzenlemek" suçlarından kamu davası açıldığı, her bir takvim yılı için sahte fatura düzenlemek fiilinin birbirlerinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturacağı, her takvim yılı için ayrı ayrı hüküm tesisi gerektiği gözetilmeden hangi yıla ilişkin hüküm kurulduğu da gösterilmeden yazılı şekilde tek suçtan karar verilmesi,Yasaya aykırı;

Kabule göre de;

2- Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.06.2008 gün 2008/7-133-2008/162 sayılı kararında açıklandığı üzere, koşullu bir düşme nedeni oluşturan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesenin objektif koşulların varlığı halinde, CMK.nun 231/7. maddesi uyarınca diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re'sen mahkemece değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4566, Karar No: 2020/5819, Tarih: 18.06.2020

**5. Hukuk Dairesi         2019/4566 E.  ,  2020/5819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: İlk derece mahkemesince istinaf talebinin reddine ilişkin verilen ek karara karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiş, bu karar davacı idare vekilince temyiz edilmiş, ...Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince ek karar ile hükmün miktar itibariyle kesin olduğundan bahisle temyiz talebinin reddine dair verilen yukarıda gün ve sayılı yazılı ek kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince istinaf talebinin reddine ilişkin verilen ek karara karşı, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin olarak... Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesince verilen karar; davacı idare vekilince temyiz edilmiş, ...Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 14.02.2019 gün 2019/264 Esas 2019/147 sayılı ek kararı ile hükmün miktar itibariyle kesin olduğundan bahisle temyiz isteminin reddine karar verilmiş olup, bu ek karar, davacı idare vekilince süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a maddesi gereğince, miktarı veya her paydaş için değeri 58.800,00-TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Bu nedenle davacı idare vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nun 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davacı idareden peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5671, Karar No: 2012/9334, Tarih: 13.11.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/5671 E.  ,  2012/9334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz edenlerden, davacılar ... v.s. vekili Avukat...Hazine vekili Av.... ve ... v.s. vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sırasında 143 ada 1 parsel sayılı 4895,24 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesi uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu açıklanarak Hazine adına tespit edilmiş; tutanağın beyanlar hanesinde parsel üzerindeki ahırın ... evlatları ... ve ...'e ait ve kullanımlarında olduğu, parsel üzerindeki 5 katlı betonarme binanın ... evlatları ... ve ...'e ait ve kullanımlarında olduğu, parsel üzerindeki fındık ağaçları ve iki katlı betonarme binanın ... ... mirasçılarına ait ve kullanımlarında olduğu belirtilmiştir. 177 ada 34 parsel sayılı 10054,69 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı nedenlerle Hazine adına tespit edilmiş; tutanağın beyanlar hanesinde parsel üzerindeki fındık ağaçlarının ... oğlu ...'e ait ve kullanımında olduğu belirtilmiştir. Davacı ... ve ... vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazların ortak miras bırakan ... ...'ten kalıp mirasçılarının ortak kullanımında ve muhdesatların eşit olarak mirasçılarına ait olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ve 143 ada 1 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine "parsel üzerindeki fındık ağaçları ve 2 katlı betonarme bina ... evlatları ..., ... ..., ... ve ...'lerin verasette iştirak halinde kullanımında olup halen kendilerine aittir. Parsel üzerindeki 5 katlı betonarme bina ve ahır 20 hisse kabul edilerek 6 hissesi ... oğlu ..., 6 hissesi ... oğlu ..., 6 hissesi ... oğlu ..., 1 hissesi ... kızı ... ve 1 hissesi ... kızı ...'ların kullanımında olup halen kendilerine aittir" şerhinin düşülmesine ve aynı nitelik ve yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 177 ada 34 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine "Parsel üzerindeki fındık ağaçları 5 hisse kabul edilerek, 3 hissesi ... oğlu ..., 1 hissesi ... kızı ..., 1 hissesi ... kızı ...'ların kullanımında olup halen kendilerine aittir" şerhlerinin düşülmesine ve aynı nitelik ve yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 13.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/995, Karar No: 2023/4366, Tarih: 20.06.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/995 E.  ,  2023/4366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1669 E., 2022/1621 K.

SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme, kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 12.10.2022 tarihli ve 2022/1669 Esas, 2022/1621 Karar sayılı kararının, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının bir parçası olarak etkin başvuru yolu ve yöntemine verilen önem dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen; '"Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." şeklindeki düzenleme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 13 üncü maddesinde güvence altına alınan etkin başvuru hakkı ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34 üncü maddesinin

ikinci fıkrasında yer verilen; "Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir." hükmü ile aynı Kanun'un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasının ilgili bölümünde yer verilen; "Hüküm fıkrasında, ... kanun yollarına başvurma ... olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir." şeklindeki düzenlemeye uygun olarak kararın tebliğinin şeklî değil, faydalı, amacına uygun, hak arama hürriyetini ve etkin başvuru hakkını engellemeyecek biçimde olması gerekmektedir.

Hak arama özgürlüğü ile yakından ilişkili ve emredici vasıftaki bu hükümlere göre (...)'ya ve kanun yoluna başvuru hakkı olanlara hüküm açıklanırken ve hazır değilseler tebliğ edilen gerekçeli kararda başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresinin bildirilmesi zorunludur. Bu yasal düzenlemelerin ortak amacı bireylerin yargı ya da idarî makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlamaktır. Çünkü son derece dağınık ve değişken olan mevzuat karşısında insanların hakkını aramakta güçlük çekeceğini değerlendiren kanun koyucu, ilgilisinin, başvurulacak kanun yolu, mercii ve süresini de içerir şekilde karar ve işlemlerden Devlet tarafından haberdar edilmesini, hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve etkin başvuru hakkı bakımından zorunluluk haline getirmiştir.

5271 sayılı Kanun'da iki dereceli kanun yolu sistemi benimsenmiş olup 291 ... maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümünde temyiz süresi; "Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün içinde ... yapılır;" şeklinde kaleme alınmıştır. Buna göre ilgilisi aleyhine temyiz yoluna başvurmak istediği karara karşı bu kararın tebliği ya da tefhiminden itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe vermek veya tutanağa geçirilmek ve hâkime onaylattırılmak koşuluyla zabıt kâtibine bir beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Ancak 5271 sayılı Kanun'un temyiz yolu için öngördüğü tek koşul, temyiz iradesinin usûlüne uygun şekilde on beş gün içinde açıklanmasından ibaret değildir.

Şöyle ki 5271 sayılı Kanun’un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer verilen; “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 298 ... maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümünde belirtilen; “Yargıtay … temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa, temyiz istemini reddeder.” şeklindeki hüküm karşısında, 5271 sayılı Kanun’un temyiz sisteminde sebeple bağlılık ilkesini kabul ettiği anlaşılmaktadır. O hâlde temyiz dilekçesinde hükmün hukukî yönüne ilişkin temyiz nedenleri de belirtilmelidir.

Nitekim 5271 sayılı Kanun'un "Temyiz gerekçesi" başlıklı 295 ... maddesinin birinci fıkrasında; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir." şeklindeki düzenleme ile hükmün tefhim ya da tebliğinden itibaren usûlüne uygun şekilde temyiz iradesini açıklayan ilgili, bahse konu dilekçesinde temyiz sebeplerine yer vermemiş ise 5271 sayılı Kanun'un 295 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde temyiz nedenlerini belirten dilekçeyi de sunmak durumundadır.