muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/204, Karar No: 2023/632, Tarih: 29.11.2023

Beyan etmişlerdir.

Sanık soruşturma evresinde; arama yapılan konutta eşi inceleme dışı sanık ... ve kızları ..., ...ve ... ile birlikte oturduklarını, evlere temizliğe gittiğini, aylık ortalama 2000 TL kazandığını, oturdukları eve 200 TL kira ödediklerini, inceleme dışı sanık ...’ın hamallık yaptığını, çocuklarının çalışmadığını, uyuşturucu madde kullanmadığını, inceleme dışı sanık ...’ın ise uyuşturucu madde kullandığını, bu nedenle adı geçenle sürekli tartıştıklarını, suç tarihinden dört gün önce yine aynı sebepten dolayı inceleme dışı sanık ... ile tartıştıklarını, bu esnada sinirlenip bardak ile sağ elini kestiğini, ardından çocukları ... ve inceleme dışı sanıklar ...ve ...ile birlikte görümcesi ...’un evine gittiklerini ve burada kalmaya başladıklarını, evden ayrılmadan önce herhangi bir yerde uyuşturucu madde görmediğini, arama yapıldığı sırada evde bulunmadığını, bu süre zarfında inceleme dışı sanık ...’ın evde tek kaldığını, suç konusu uyuşturucu maddelerin kime ait olduğunu ve eve kimin tarafından getirildiğini bilmediğini, kendisinin bir ilgisinin bulunmadığını, kimseye uyuşturucu madde satmadığını, inceleme dışı sanık ...’ın uyuşturucu madde sattığına dair bir bilgisinin bulunmadığını, inceleme dışı sanıklar ...ve...’nın da uyuşturucu madde satmadığını, adı geçenlere uyuşturucu madde sattırmadığını,

Mahkemede; uyuşturucu maddelerin sarılı olduğu kâğıtların üzerinde parmak izlerinin nasıl çıktığını bilmediğini, cezaevinde görüştüğü inceleme dışı sanık ...’ın; "Kızımızın okul defterini paketlemede kullandım, bu nedenle parmak izlerin çıkmış olabilir." dediğini, bunun üzerine inceleme dışı sanıkla tekrar tartıştıklarını, atılı suçlamayı kabul etmediğini, bağımlılıktan kurtulması için inceleme dışı sanık ...’ı Edirne’de ve Çorlu’da bulunan sağlık kuruluşlarına yatırdığını, ancak bir sonuç alamadıklarını, adı geçenin uyuşturucu madde kullanmaya devam ettiğini,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

TCK'nın "Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti" başlıklı 188. maddesinin 3 ve 4. fıkraları suç tarihi itibarıyla;

"(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

(4) a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması,

(4) a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması,

b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi,

hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Üçüncü fıkrada, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticaretine ilişkin çeşitli fiiller, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Buna göre, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satışı, satışa arzı, başkalarına verilmesi, sevki, nakli, depolanması ya da kazanç amacıyla satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması, bir ve ikinci fıkralara göre ayrı bir suç oluşturmaktadır. Fıkradaki suçun oluşması için bu seçimlik hareketlerden herhangi birisinin yapılmış olması gerekir.

Dördüncü fıkraya göre, uyuşturucu maddenin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid veya bazmorfin olması üçüncü fıkrada tanımlanan suçun konu bakımından nitelikli unsurunu oluşturmakta ve bu fıkraya göre verilecek cezanın artırılmasını gerektirmektedir.

Öte yandan, amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada; suçsuzluk ya da masumiyet karinesi olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; in dubio pro reo olarak ifade edilen şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate ya da herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkân vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Çorlu İlçe Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlar Büro Amirliği görevlilerince, uyuşturucu madde ticareti yapan şahıslara yönelik olarak ilçe genelinde yapılan istihbarat çalışmaları neticesinde, Hıdırağa Mahallesi, Sarıtaş Sokak, No:....sayılı adreste bulunan konutun karşında yer alan ve duvarında No: ... yazılı olan binanın arasından girildiğinde, buradaki tek katlı ve bahçeli evde ikamet eden sanığın, eşi inceleme dışı sanık ... ve kızları inceleme dışı sanıklar ...ve ...ile birlikte konutlarında uyuşturucu madde bulundurdukları, söz konusu maddeleri paketledikten sonra Hıdırağa Mahallesine götürüp sattıkları, sanığın dikkat çekmemek ve yakalanmamak için uyuşturucu maddeleri kızları aracılığıyla söz konusu mahalleye ulaştırdığı bilgilerinin elde edildiği, konu hakkında bilgilendirilen Cumhuriyet savcısının talimatına ve yazılı arama emrine istinaden görevlilerce 22.03.2021 tarihinde, saat 14.25 sıralarında söz konusu adresteki tek katlı evin kapısına gelindiği, kapıyı açan inceleme dışı sanık ...’a konuya ilişkin açıklama yapıldıktan sonra evde arama işlemine başlandığı, görevlilerce kapının sağ arka tarafındaki sobanın içi kontrol edildiğinde; bir adet siyah poşet ile şişkin hâldeki çorabın fark edildiği, poşete sarılı olan suç konusu eroin ile çorabın içindeki beyaz renkli, kareli defter kâğıdına sarılı olan toplam 155 paket hâlindeki suç konusu eroinin ele geçirildiği, girişe göre sol tarafta bulunan odada yapılan kontrolde ise sehpanın üzerindeki beyaz renkli peçetelere sarılı olan toplam 4 adet suç konusu sentetik uyuşturucu maddenin ele geçirildiği olayda;

Sanığın aşamalardaki savunmalarında, eşi inceleme dışı sanık ...’ın uyuşturucu madde kullanması nedeniyle adı geçenle sürekli tartıştıklarını, olay tarihinden dört ya da beş gün önce yine aynı sebepten dolayı inceleme dışı sanıkla tartışıp kavga etmeleri üzerine çocukları ile birlikte evden ayrılıp eşinin kardeşi ...’un evine yerleştiklerini, dört gündür eve gitmediğini, bu süre zarfında inceleme dışı sanığın evde tek başına kaldığını, arama yapıldığı sırada evde bulunmadığını, inceleme dışı sanığın kendisine küçük kızlarının okul defterini uyuşturucu maddelerin paketlenmesinde kullandığını ifade ettiğini, suç konusu uyuşturucu maddelerle herhangi bir ilgi ve irtibatının bulunmadığını söylemesi, sanığın bu savunmalarının inceleme dışı sanıklar ...ve ...’nın aşamalardaki; inceleme dışı sanık ...’ın uyuşturucu madde kullandığı, bu sebepten dolayı olay tarihinden yaklaşık dört gün önce sanık ile adı geçenin tartışmaları üzerine sanık ile birlikte evden ayrılıp halalarının yanına yerleştikleri, arama yapıldığı sırada evde bulunmadıkları, sanığın kendilerine uyuşturucu madde sattırmadığı şeklindeki beyanları ve arama yapıldığı sırada sanığın evde bulunmadığına ilişkin olay ve arama tutanağı içeriği ile doğrulanması, inceleme dışı sanık ...’ın aşamalardaki savunmalarında; uyuşturucu madde kullanması nedeniyle sanık ile sürekli tartıştıklarını, olay tarihinden önce yine aynı sebepten dolayı sanık ile kavga ettiklerini, bunun üzerine sanığın kızları ... ile inceleme dışı sanıklar ...ve ...'yı alıp evi terk ettiğini ve kardeşi ...’un evinde kalmaya başladıklarını, arama yapıldığı sırada sanık ile çocuklarının evde bulunmadığını, suç konusu uyuşturucu maddelerin kendisine ait olduğunu, tanımadığı bir şahıstan satın aldığını, söz konusu maddeleri evde küçük kızının okul defterinden kopardığı sayfaları kullanarak paketlediğini, kızlarına ders çalıştırması nedeniyle sanığın parmak izlerinin defter kâğıtlarında çıkmış olabileceğini, sanığın ele geçirilen uyuşturucu maddelerle herhangi bir ilgi ve irtibatının bulunmadığını beyan etmesi, içinde suç konusu uyuşturucu maddeler ele geçirilen çorapta, poşette ve peçete kâğıtlarında, yine uyuşturucu maddelerin paketlenmesinde kullanıldığı anlaşılan bir adet makas ile lastik tokalarda herhangi bir vücut izi tespit edilemeyen sanığın parmak izlerinin, inceleme dışı sanığın savunmalarını doğrular bir şekilde yalnızca kareli defter kâğıtlarında çıkmış olması, aynı konutta birlikte yaşayan aile bireylerinden herhangi birisinin, evdeki materyaller üzerinde vücut iz ya da izlerinin çıkmasının ihtimal dahilinde bulunması ve bunun hayatın olağan akışına aykırı olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçirilemeyen sanığın savunmasının aksine, ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddelerle ilgisi ve irtibatı bulunduğuna, diğer bir anlatımla suçunu ikrar eden inceleme sanık ..

...’ın suçuna iştirak ettiğine ilişkin, her türlü şüpheden uzak, kuşkuyu aşan, yeterli ve kesin delil bulunmadığının, dolayısıyla sanığın atılı suçtan CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerektiğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 21.09.2022 tarihli ve 8003-9411 sayılı temyiz isteğinin esastan ret kararının KALDIRILMASINA,

3- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 14.02.2022 tarihli ve 3216-395 sayılı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının, sanık ...’ın savunmasının aksine, ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddelerle ilgisi olduğuna ve inceleme dışı sanık ...’ın suçuna iştirak ettiğine ilişkin, her türlü şüpheden uzak, kuşkuyu aşan, yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabul edilerek, Özel Daire temyiz isteminin esastan ret kararının kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurduğu mahkûmiyet hükmünün bozulmasına karar verilmesi nedeniyle, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan hükmolunan mahkûmiyet hükmünün cezasının infazına başlanmış ise İNFAZIN DURDURULMASINA, sanığın bu suçtan cezaevine alınmış olma ihtimali bulunduğundan, başka bir suçtan tutuklu veya hükümlü değilse derhâl serbest bırakılması için YAZI YAZILMASINA,

5- Dosyanın, CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29...2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2306, Karar No: 2009/4698, Tarih: 29.06.2009

17. Hukuk Dairesi 2009/2306 E., 2009/4698 K.

**17. Hukuk Dairesi 2009/2306 E., 2009/4698 K.**

**- SİGORTA POLİÇESİ

- YETKİ**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 9 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 19 ]

- 2918 S. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU [ Madde 110 ]

**"İçtihat Metni"**

kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hük-mün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacılar vekili dava dilekçesiyle, davalı tarafa ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan araç ile dava dışı sürücüsünün kusurlu hareketi ile meydana gelen kazada mirasçılarının öldüğünü açıklayıp, fazlaya dair haklarını saklı tutarak 18.000 YTL manevi tazminatı temerrüt tarihi 11.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesiyle, kazanın Kayseri'de ol-duğunu, sigorta poliçesinin İstanbul'da tanzim edildiğini, davanın davalının ikameti olan Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini be-lirterek yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kazanın vuku bulduğu Kayseri veya sigorta poliçesinin tanzim edildiği İstanbul ya da davalının ikameti olan Kadıköy mahkemelerinde açılması gerektiği, davalının yetki itirazının süresinde ve haklı olduğunu, davalının Bölge Mü-dürlüğü'nün bulunduğu yer mahkemesinde davanın açılamayacağı gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine ve dava dilekçesinin yetki nedeni ile reddine, talep halinde dosyanın yetkili Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönde-rilmesine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İZMSS poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile İZMSS Genel Şartlan'nın 16. maddesinde sigortacı ile sigortalı arasındaki ihtilaflarda yetkili mahkeme, sigortalının ikametgahının veya sigortacının merkezinin veya po-liçeyi imza eden acentenin bulunduğu yer mahkemesidir. Motorlu araç kazalanndan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mah-kemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan bu düzenlemeler ve HGK'nın 25.12.2002 tarih ve 2002/11-1105 karar sayılı ilamı ile Onbirinci Hukuk Dairesi'nin 12.05.2003 tarih 2002/12795-2003/4741 ve 12.05.2003 tarih 2002/11946-2003/4737 karar sayılı kararlarında, "birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacının bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakkına sahip olacağını" belirtmiştir.

Somut olayda, davalının ikameti Kadıköy olup, İç Anadolu Bölge Mü-dürlüğü ise, Ankara'dadır. Bu durumda davacılar seçimlik hakkını kullanarak davayı, davalının şubesinden veya acentesinden daha yetkili organı olan İç Anadolu Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu Ankara'da açtığı gözetilerek, yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), 29.06.2009 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11933, Karar No: 2024/19939, Tarih: 26.12.2024

**3. Ceza Dairesi         2023/11933 E.  ,  2024/19939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1530 E., 2022/1334 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/351 E., 2021/311 K.

SUÇLAR : Silahlı terör örgütüne üye olma, Kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Sanık hakkında 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesine göre verilen beraat kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararına karşı temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen ek karar temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçlarından kurulan beraat hükümlerinin niteliği ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı ve bu karara karşı yapılan itirazla ilgili olarak verilen ek karar dikkate alındığında, 5271 sayılı CMK'nın 286/2 nci maddesinin g bendi uyarınca hükümlerin temyizinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, temyiz eden müşteki vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin 14.12.2022 tarihli ek karar usul ve kanuna uygun bulunduğundan, temyizin reddine ilişkin EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12007, Karar No: 2024/13235, Tarih: 18.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/12007 E.  ,  2024/13235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/62 E., 2024/223 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen karar davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verilmesi halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesinde öngörülen kesinlik sınırına tabidir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davalı ...Ş. vekili tarafından temyize konu edilen maddi ve manevi tazminat miktarları ayrı ayrı karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 378.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'nun muhalefetine karşı, Başkan ... ve Üyeler ..., ..., ...'ün oyları ve oy çokluğuyla

18.12.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Anayasa ile güvence altına alınan hukuki korunma ... (36 ncı madde) yalnızca şekli bir yargılama yapılmasını değil, bunun yanında adil ve doğru bir yargılamayı da gerektirmektedir. Adil yargılamanın teminatlarından biri de kanun yollarıdır. (... Akkaya –Modern Usul Hukukunda İstinaf)

Mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunun bir üst mahkeme tarafından denetlenmesi Anayasal bir gerekliliktir.

Anayasa Mahkemesine göre de mahkeme ... sadece ilk derece mahkemesine başvurmayı değil temyiz yoluna başvurmayı da kapsar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341. maddesinde ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilen kararlar, HMK’nın 361. maddesinde; bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilebilen kararları, 362. maddesinde ise bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilemeyen kararları düzenlenmiştir.

HMK’nın 373/4 maddesi gereğince, Yargıtayın bozma kararı üzerine, ilk derece mahkemesince bozmaya uygun karar verildiği takdirde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341. maddesinde ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilen kararlar, HMK’nın 361. maddesinde; bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilebilen kararları, 362. maddesinde ise bölge adliye mahkemelerinin temyiz edilemeyen kararları düzenlenmiştir.

HMK’nın 373/4 maddesi gereğince, Yargıtayın bozma kararı üzerine, ilk derece mahkemesince bozmaya uygun karar verildiği takdirde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu gibi hallerde, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu mevcut olmayıp, sadece temyiz yoluna başvuru mümkündür.

İlk derece mahkemesince yanlış ve hatalı kararlar verilebilmektedir. Bu hataların giderilebilmesi ancak kanun yoluna başvuru ile mümkün ... gelir. Kararın aleyhine olduğunu düşünen taraf kararın denetlenmesini ve düzeltilmesini kanun yoluna başvurarak isteyebilir. Kanun yolları hakimin yapabileceği hatalar karşısında taraflara tanınmış yasal bir güvencedir.

Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesi ile iki aşamalı kanun yolu sistemi söz konusu olmakla birlikte, HMK’nın 373/4 maddesi kapsamına giren ilk derece mahkeme kararlarında sadece temyiz yoluna başvuru mümkün olup, kanun yoluna incelenmesinde yüksek parasal sınırın uygulanması halinde çok sayıda dosyada ilk derece mahkemesi kararına ilişkin kanun yolu incelemesi mümkün olmayacaktır. Bu ise hak arama özgürlüğünün ağır ihlali anlamına gelir.

Hukuk davalarında asıl olanın her karar için denetim yoluna açık olmasıdır. Ancak HMK’da öngörülen parasal sınırların uygulanması gerektiği de açıktır.

HMK’da, bölge adliye mahkemesi kararları için öngörülen parasal sınırın, ilk derece mahkemesi kararları için uygulanması, yasanın lafzına ve ruhuna aykırıdır.

Mahkemeye erişim ..., kanun yoluna başvuru hakkını da içerir. Böylesi bir uygulama adil yargılanma hakkına, mahkemeye erişim hakkına ve hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil eder.

Yargıtayın temyiz incelemesi yapıp ilk derece mahkemesi kararını bozmasından sonra bozma üzerine verilen kararda temyiz incelemesi yapılması, mahkemeye erişim hakkının bir gereğidir.

HMK’da, ilk derece mahkemesince verilen kararların temyiz edilmesi halinde kesinlik sınırının tespitine dair açık bir hüküm bulunmadığından, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gerekir. Kanun yolu başvuru sınırlarının başvurulacak kanun yoluna göre değil, kararı veren mahkemeye göre belirlenmesi gerekir. Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2021 tarihli, 2021/4-307 Esas, 2021/833 Karar sayılı, 05.07.2023 tarihli, 2023/2-191 Esas, 2023/703 Karar sayılı kararlarında da bu husus vurgulanmıştır.

Kanunda açık bir hüküm bulunmayan yoruma açık tartışmalı konularda hakkın engellenmesi değil, hakkın yoluna açan bir uygulamanın geliştirilmesi gerekir.