muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/3505, Karar No: 2025/4088, Tarih: 12.03.2025

Aksi halde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle iki aşamalı kanun yolu sistemi uygulanan ülkemizde, istinaf inceleme sınırının çok üzerinde, ancak temyiz sınırının altında kalan çok sayıda ilk derece mahkemesi kararı esasa ilişkin hiçbir denetim yapılmadan kesinleşecek hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı engellenmiş olacaktır.

Açıkladığım nedenlerden dolayı; ilk derece mahkemesi kararlarına ilişkin temyiz yolu başvurusunda, HMK’nın 341/2 maddesindeki düzenlemenin ve parasal sınırın uygulanması gerektiği, bölge adliye mahkemesi kararlarına ilişkin HMK’nın 362. maddesindeki parasal sınırların uygulanması halinde, ilk derece mahkemelerinin çok sayıda kararının hukukiliğinin denetlenme imkanı ortadan kalkacağından, çoğunluğun temyiz talebinin miktardan reddine ilişkin kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/12830, Karar No: 2022/3023, Tarih: 14.03.2022

**5. Ceza Dairesi         2021/12830 E.  ,  2022/3023 K.**

**"İçtihat Metni"**

Başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suçundan sanık ... Yağız hakkında yapılan yargılama sırasında; Kocaeli 6. Asliye Ceza Mahkemesiyle Bucak 2. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılı suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Bucak 2. Asliye Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Kocaeli 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/06/2021 gün ve 2021/341 E. 2021/411 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 14/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8021, Karar No: 2022/16965, Tarih: 24.10.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/8021 E.  ,  2022/16965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

...

...

1)"2013 takvim yılında "Sahte fatura düzenleme" suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde:

Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi numaralı mükellefi olan sanığın, 2013 yılında düzenlediği bütün faturaların sahte olduğu iddia edilen somut olayda; sanığın savunmasında, başka şirketlerde ortaklıkları bulunduğunu ancak iddianameye konu işle uğraşmadığını, ortaklarının bu işi yapmış olabileceğini, ortaklarının ...,...,... olduğunu, muhasebe işlerini ise ...,... 'in yaptığını belirtip, bu kişilerin tanık olarak dinlenmesini talep etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

a- Suça konu faturaları kullandığı belirlenen mükellef (Tasf. Hal. ... Teks. Harf. Taş. Oto. Eml. Akr. San. Tic. Ltd. Şti.) hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden tekrar sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b- Aynı mükellef hakkında “2013 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c- Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

d-Ayrıca sanığın beyanında adı geçen kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sanığın ve adı geçen kişilerin imza-yazı örnekleri temin edilip faturalardaki imza-yazılarla karşılaştırılması amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeyle beraat kararı verilmesi,

2)Sanık hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan mahkumiyet ve 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan beraat hükmüne ilişkin suçun sübutu halinde ise; hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 2011 ve 2012 takvim yılları yönünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10765, Karar No: 2016/10764, Tarih: 02.11.2016

**4. Hukuk Dairesi         2016/10765 E.  ,  2016/10764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 21/08/2015 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 01/03/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, öğrenim sırasındaki staj eğitimi nedeniyle ödenmesi gereken ücretin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, çok programlı lisede öğrenim görürken, mevzuat gereği davalı kuruma bağlı birimde staj yaptığını ancak davalı kurumun 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca ödenmesi gereken staj ücretini ödemediğini beyanla, alacak isteminde bulunmuştur.

Davalı idare vekili; taraflar arasındaki uyuşmazlığın idari işlemden kaynaklandığını, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca bu tür ihtilafların çözüm yerinin idari yargı olduğunu, davacının öncelikle davalı idareden talepte bulunması ve reddi hâlinde idari yargıya başvurabileceğini, yargı yolu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı definde bulunduğunu, davacının staj yaptığı dönemde kurumun işletme olmadığından anılan Yasa uyarınca ücret almaya hak kazanamayacağını, kaldı ki staj süresince ücret ödenmesine dair bir yasal düzenlemenin de bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının, gerçek üretim ve hizmet ortamı sağlayan bir işletmede değil, davalı kuruma bağlı bir anaokulunda staj yaptığı, 3308 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca, işletmelerde staj yapan öğrencilere yönelik bir düzenleme bulunduğu, bunun kurumda stajını tamamlayan öğrencileri kapsamadığı, başkaca bir yasal düzenlemenin de bulunmadığı belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve ilgili mevzuatta; mesleki eğitim, beceri eğitimi, staj, sosyal güvenlik ve ücret hususları tanımlanmıştır. "Staj" ve "Beceri eğitimi" ile ilgili olarak yasal düzenlemelerdeki tanımlamalar farklı olsa da özü itibarıyla, mesleki ve teknik eğitim veren kurumlarda okuyan öğrencilerin, teorik bilgilerinin yanısıra uygulamalı teknik eğitim almaları, ileride icra edecekleri meslek konusunda deneyim ve beceri kazanmaları ve genellikle de okul dışında yapılan eğitimi ifade etmektedir. Mesleki Eğitim Kanunu'nda yapılan tanımlamalarda, bu eğitimin işletmelerde mesleki eğitim olarak, Yönetmeliğinde ise staj olarak tanımlanmış olması sonucu değiştirmez.

Bu durumda mahkemece; davacının, Veysel Karani Çok Programlı Lisesinde öğrenci iken, Veysel Karani Yatılı İlköğretim Bölge Okulunda çocuk gelişimi ve eğitimi alanında, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25. maddesi kapsamında mesleki eğitim ya da staj yapıp yapmadığının araştırılması, staj yaptığının belirlenmesi hâlinde, yapılan staj ya da mesleki beceri eğitiminin 3308 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1282, Karar No: 2025/5644, Tarih: 21.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/1282 E.  ,  2025/5644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/347 Esas, 2024/360 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İnebolu Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.06.2022 Tarihli ve 2021/131 Esas, 2022/275 Karar Sayılı Kararı

Nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin İnebolu İlçesi yargı çevresinde ikamet ettiğine dair dosyada delil bulunmadığı ve Uyap sisteminde yerleşim yeri kaydının boş olduğu, Antalya İli, ... nüfusuna kayıtlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.11.2024 Tarihli ve 2023/347 Esas, 2024/360 Karar Sayılı Kararı

Yapılan kolluk araştırması neticesinde; nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin Alanya'da hiç ikamet etmediğinin tespit edildiği, nüfus müdürlüğüne yazılan müzekkere cevaplarındaki belgelerde de nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin adresinin Alanya olmadığı, dinlenen tanıkların da Alanyada hiç ikamet etmediğini beyan ettikleri, dosyanın açılmasına sebep olan İnebolu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/552 Esas sayılı dosyasındaki taşınmazın İnebolu İlçesinde bulunmasına rağmen yetkisizlik kararının verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5490 sayılı Kanunu’nun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin yerleşim yeri adresinin ve merkezi nüfus idare sisteminde kayıtlı adresinin olmadığı, nüfus siciline kayıtlı olduğu yerin ise Alanya/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin yerleşim yeri adresinin ve merkezi nüfus idare sisteminde kayıtlı adresinin olmadığı, nüfus siciline kayıtlı olduğu yerin ise Alanya/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,21.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/449, Karar No: 2016/5676, Tarih: 21.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2016/449 E.  ,  2016/5676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle; davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı vekilinin temyizine gelince;

1-Gerekçeli karar başlığında davacılardan ............l'ün isminin yazılmaması,

2-Dosyada mevcut 29.08. 2014 tarihli fen bilirkişi raporunda dava konusu 378 parselin 1249,84 metrekarelik, 407 parselin ise 851,82 metrekarelik kısmına asfalt yol ve yol bütünlüğü içerisinde kalacak şekilde mucur dökülüp şev ve hendek yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı tespit edilmesine rağmen, mahkemece sadece asfalt yol yapılan 662,53 ve 373,54 metrekarelik kısımlara fiilen el atıldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulması,

Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

a)Gerekçeli kararın başlık kısmında taraf isimlerinin gösterildiği bölüme (Davacı ..........) ibaresinin eklenilmesine,

b)Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinin tümü ile çıkartılarak yerine (Dava konusu edilen Samsun ili, Ladik İlçesi, Büyükkızoğlu köyünde bulunan 378 parselin davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılarak yol durumuna dönüştürülen 1249,84 metrekarelik kısmının davacı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine, infazda fen bilirkişi Abdurrahman Kale tarafından düzenlenen 29.08.2014 tarihli rapor ve eki olana krokinin esas alınmasına ) cümlesinin yazılmasına, --/--

c)Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin tümü ile çıkartılarak yerine ( Dava konusu edilen Samsun ili, Ladik İlçesi, Büyükkızoğlu köyünde bulunan 407 parselin davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılarak yol durumuna dönüştürülen 851,82 metrekarelik kısmının davacı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine , infazda fen bilirkişi Abdurrahman Kale tarafından düzenlenen 29.08.2014 tarihli rapor ve eki olana krokinin esas alınmasına ) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6918, Karar No: 2021/11278, Tarih: 28.12.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/6918 E.  ,  2021/11278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK’nın 310.maddesi “(1) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Dosyanın incelemesinde; hükümden sonra davacı vekili Avukat ... tarafından sunulan 13/11/2020 tarihli dilekçede, davadan feragat beyanında bulunulmuş, ancak dosyada ve UYAP’ta adı geçen vekil adına verilmiş usule uygun vekaletnameye rastlanılmamıştır.

Şu halde, mahkemece bu hususun araştırılarak adı geçen vekil adına verilmiş feragat yetkisini de içerir usule uygun vekaletnamenin sunulması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince vaki feragat nedeniyle ek karar verilmesi, vekaletnamenin sunulmaması halinde mahkemece davacı asile usule uygun tebligat yapılarak feragat konusunda beyanının alınması, davacı asilin feragata muvafakatının olması halinde yine feragat konusunda gereği yapılmak üzere dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetine gönderilmesi, davacı asilin feragate muvafakatinin olmaması halinde ise dosyanın iade edilmek üzere mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) İŞLEMSİZ İADESİNE 28/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8105, Karar No: 2018/1248, Tarih: 28.02.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/8105 E.  ,  2018/1248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL - TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil - tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 28.02.2018 Çarşamba günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Davacı ..., mirasbırakan eşi ...’ın, 29 parsel sayılı taşınmazdaki payını kendisinden mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak satış suretiyle, davalı önceki eşinden olma kızı ...’ya devrettiğini, ...’nın da edindiği payın bir kısmını üzerinde bırakarak kalanını diğer davalı kardeşi ...’e aktardığını ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki payları oranında mirasçılar adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında ölümü ile mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

Davalılar, temliklerin muvazaalı olmadığını ve bedel karşılığı taşınmazı satın aldıklarını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Miras bırakan ...’ın 13.12.1997 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak ilk eşinden olma çocukları davalılar ile ikinci eşi olan davacı Müslüme’nin kaldığı, davacının da yargılama sırasında ölümü ile mirasçıları olarak önceki evliliğinden olma çocuklarının kaldığı, miras bırakanın, 29 parsel sayılı taşınmazdaki 1025/5772 payını davacı ile evlenmeden önce dava dışı ...’e satış suretiyle temlik ettiği, kalan payını da 10.10.1988 tarihinde davalı kızı ...’ya devrettiği, devir nedeniyle keşidecisinin davalı ... ve eşi; alacaklısının ise miras bırakan olan Ağustos 1988 ve Kasım 1989 ödeme tarihli bonoların düzenlendiği, dinlenen tanık beyanları ile miras bırakan ve davacının maddi durumlarının elverişsiz olduğu, miras bırakanın taşınmaz satmaya ihtiyacının olduğu, davalı ... ve eşinin de satın alma gücünün bulunduğu sabittir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; saptanan maddi olgular yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde temlikin mal kaçırma amaçlı olmadığı ve gerçek satış niteliğinde olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalıların temyiz itirazları yerinde görülmekle kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 1.630.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.