muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7796, Karar No: 2022/3799, Tarih: 22.06.2022

2-Sanık ... yönünden yapılan incelemede;

Oluş, iddia, mahkeme kabulü ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında; Uzman Çavuş rütbesi ile görev yapan sanığın, olay gecesi Astsubay Kıdemli Çavuş ... tarafından aranması üzerine kışlaya gittiği, verilen emir üzerine askerlerle birlikte Unimog personel taşıyıcı araca bindiği, üst komutanları ... ve ...’nın emrileri doğrultusunda Orbay Yolu (57. Komando Taburuna dönen yol) üzerinde teçhizatlı şekilde konuşlandığı anlaşılmakla; Darbenin planlama, organizasyon ve icrasını gerçekleştiren FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne mensubiyeti ve örgütsel faaliyet kapsamında işlenen anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan önceden haberdar olduğu kanıtlanamayan sanığın, darbeyi sevk ve idare eden amirleri tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek verilen emir doğrultusunda cebir ve şiddet içermeyecek eylemlerde bulunmaktan ibaret, zarar tehlikesi bakımından illi bir değer taşıdığında kuşku bulunmayan eylemlerinin, zarar tehlikesi açısından ortaya koyduğu katkı-önem derecesine göre, ”yardım etmek” olarak TCK'nın 39/2-c maddesi delaletiyle 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunu oluşturacağı gözetilip ayrıca askeri hiyerarşinin en altında yer alan uzman erbaşlar ve erler ile rütbeli personelin “ast” kavramına bağlanan hukuki sonuçlar bakımından aynı değerlendirmelere tabi tutulamayacağı da nazara alınmak suretiyle; uzman çavuş rütbesinde görevli sanığın, ilgili birimlerden FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve bağlantısının olup olmadığı araştırıldıktan ve sanığın işlediği fiilerin haksızlık teşkil ettiğini bilmesine rağmen esasen hukuk düzeninde kabul edilmeyen “konusu suç teşkil eden emrin ifası” nın, askeri hiyerarşi içinde mutlak itaat ve emrin muhtevasını sorgulayamama ilkelerinin sonucu olarak bağlayıcı olduğu hususunda kaçınılmaz bir yanılgıya düşüp düşmediği, bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, yaşı, rütbe ve görevleri, içinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre koşulları gibi kriterler muvacehesinde suç tarihi itibariyle yaşanan kalkışmanın olağanüstü şartları da dikkate alınarak değerlendirilmesi, mevcut irade ve bilgilerinin, eylemin haksızlığını algılama, davranışlarını bu algılama doğrultusunda yönlendirme ve böylece haksızlığı tercih etmeme bakımından kendisinden beklenebilen tercih ve tutum noktasında kullanıp kullanmadığını tespite çalışılıp, hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında kaçınılmaz bir yanılgıya düşüp düşmediği değerlendirilip, yanılgıya düştüğünün saptanması halinde, kaçınılmaz izin yanılgısı kusuru tamamen ortadan kaldıracağından TCK'nın 30/4 maddesi delaletiyle, 5271 sayılı CMK'nın 223/3-d maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilerek hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiğinin düşünülmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ... ve müdafiileri, sanık ... müdafii ile katılanlar ... ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükümlerin CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık ...’ün tutuklulukta geçirdiği süre, atılı suç için kanun maddelerinde öngörülen ceza miktarı, mevcut delil durumu ve bozma nedenleri gözetilerek tutukluluk halinin devamına, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2021/10161, Karar No: 2023/7769, Tarih: 27.11.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/10161 E.  ,  2023/7769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/766 E., 2015/536 K.

SUÇLAR : Çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beraat

TEMYİZ EDENLER : Katılan mağdure vekili, o yer Cumhuriyet savcısı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Suça sürüklenen çocuk (SSÇ) hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Konya 2. Çocuk Mahkemesinin, 08.10.2015 tarihli, 2014/766 Esas, 2015/536 Karar sayılı kararı ile; SSÇ hakkında çocuğun cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 25.05.2019 tarihli ve 14-2015/393476 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İsteği

Katılan mağdurenin tanıklarca doğrulanan samimi anlatımları, yaşı gereği kurgu yapamayacağı ve iftira sebebi olmadığı dikkate alınarak kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

B. O Yer Cumhuriyet Savcısının Temyiz İsteği

Yaşı küçük katılan mağdurenin özellikle hazırlık soruşturması sırasındaki samimi anlatımı, yaşı itibarıyla iftira kurgulayabilecek durumda bulunmaması, kendisine karşı yapılan fiillerin gizlilik içinde yapılması nedeniyle tanık bulunmasının imkansızlığı, olaydan sonra ağlayarak gittiğini gören tanığın bulunması dikkate alındığında SSÇ’nin mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

B. O Yer Cumhuriyet Savcısının Temyiz İsteği

Yaşı küçük katılan mağdurenin özellikle hazırlık soruşturması sırasındaki samimi anlatımı, yaşı itibarıyla iftira kurgulayabilecek durumda bulunmaması, kendisine karşı yapılan fiillerin gizlilik içinde yapılması nedeniyle tanık bulunmasının imkansızlığı, olaydan sonra ağlayarak gittiğini gören tanığın bulunması dikkate alındığında SSÇ’nin mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

SSÇ'nin olay tarihinde on yaşında olan katılan mağdureyi köyde park yapılmadan önceki dönemde ... ...'in çardağı civarında cinsel amaçlı alıkoyduğu, duvara sıkıştırdığı, çuvalın üzerine yatırarak katılan mağdurenin donunu çıkarttığı, vücudunu okşadığı, yine katılan mağdureyi okullar kapanmadan iki hafta önce ... ...'in çardağı civarına zorla götürerek cinsel amaçlı alıkoyduğu, katılan mağdureye sürtündüğü, 25.06.2014 tarihinde terliklerini atma bahanesiyle sıkıştırdığı katılan mağdurenin göğüslerini okşayarak cinsel istismarda bulunduğu ve hürriyetini tahdit ettiği iddiasıyla cezalandırılması için kamu davası açıldığı, SSÇ'nin atılı suçlamaları reddettiği, mahkemece yapılan yargılama neticesinde SSÇ’nin inkar savunması, katılan mağdurenin beyanlarının tanıklarca doğrulanmadığı, katılan annenin duruşma beyanında şahit olduğu herhangi bir olay olmadığını kızının yaşanan olaylar ile ilgili kendisine herhangi bir şey anlatmadığını, katılanın polisteki ifadesi kendisine duruşmada okununca kızının kendisine SSÇ'nin iki kez kendisini götürdüğünü, donunu aşağıya çektiğini, öptüğünü, kendisini zorladığını söylediği, ancak daha fazla bir şey anlatmadığını beyan ettiği, raporlarda istismar bulgusu ile darp veya cebir izi tespit edilemediği, katılan mağdure ve annesinin soyut beyanları dışında delil olmadığı dikkkate alınarak SSÇ'nin atılı suçlardan beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. İntikal zamanı, katılan mağdurenin ve annesinin aşamalardaki beyanları, savunma, tanık ifadeleri, raporlar ve Mahkemenin gerekçesine göre; yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşıldığından, SSÇ hakkında kurulan hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Onama sebebine uygun olarak Tebliğnamede bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Konya 2. Çocuk Mahkemesinin, 08.10.2015 tarihli, 2014/766 Esas, 2015/536 Karar sayılı kararında katılan mağdure vekili ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan mağdure vekili ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9482, Karar No: 2016/6816, Tarih: 07.03.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/9482 E.  ,  2016/6816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... Otomotiv'den 25.01.2013 tarihinde satın aldığı 2011 model ... Marka, çift kabinli kamyonet cinsi, ... tipi siyah renkli aracın garanti süresi içinde seyir halinde iken yağ filtresinin patladığını, hemen servisi aradığını, servis yetkilisinin aracın yanına gelerek yağ filtresini değiştirdiklerini, 10.000 km bakımının 20.11.2013 tarihinde yapılmış olmasına rağmen bu arızanın oluşmasından dolayı aracı derhal 26.11.2013 günü servise teslim ettiğini, Servisin; aracın motorunun yatak sarmış olduğunu, garanti belgesi kapsamında olduğundan parça bekleneceğini ve onayının da diğer davalı distribütör firma tarafından verilmesini beklediklerini kendisine bildirdiklerini, aracın servise teslim edildiği tarihten itibaren dava tarihine kadar 75 gün geçmiş olduğunu, aracın 30 günlük tamir süresinin aşılması nedeniyle aracın değiştirme ve bedel iadesi koşullarının oluştuğunu, arızanın imalattan kaynaklanan bir hata olup malın ayıplı olduğunu ileri sürerek aracın servise teslim edildiği 26/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte fatura bedeli olan 33.925,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Otomotiv sahibi ..., aracın motor arızasından dolayı 13.12.2013 tarihinde getirildiğini, motordan ses geldiğini, garanti kapsamındaki araç için distribütör firma olan diğer davalı ... grubuna keyfiyetin bildirildiğini, onay gelinceye kadar tamir yapamadıklarını, 18.02.2014 tarihinde motoru açmaları yönünde talimat gelince, aracın motorunun söküldüğünü, rektifiye edildiğini, 4 gün içerisinde tamir edilerek 22.02.2014 tarihinde aracın hazır hale getirdiklerini ve davacıyı aradıklarını, ancak davacının aracı teslim almadığını, fabrika çıkışından dolayı sorun olduğunu, bu süreçte servis olarak kendilerinin herhangi bir kusurlarının bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Diğer davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ayıplı ürünün iadesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Diğer davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ayıplı ürünün iadesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamına göre, aracın motor krank mili ve mekanizması ile birlikte motor revizyonu yapıldığı, rektifiye işlemi adı verilen motor arızasının azami tamir süresi aşılarak 72 gün sonra tamir edildiği, arızanın kullanıcı kaynaklı olmayıp üretim hatası olduğu taraflar arasında ihtilafsızdır.

Sözleşmenin kurulduğu tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 4077 sayılı TKHK'nun 13/3. maddesinde; ”Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur. 4077 sayılı TKHK'nun 4/2. maddesine göre,  “.... Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.” Bu yasal  düzenlemeyle tüketiciye ayıplı mal nedeniyle tanınan seçimlik haklarından birisi de ayıplı malın iadesi ve ödenen bedelin tahsilidir. Tüketici, yasayla kendisine tanınan dört seçimlik hakkından birini tercih etmekte özgürdür.

Öte yandan, 14/6/2003 tarihli ve 25138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 14. maddesinde; “Tüketicinin onarım hakkını kullanmasına rağmen malın;

a)Tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren, belirlenen garanti süresi içinde kalmak kaydıyla, bir yıl içerisinde; aynı arızanın ikiden fazla tekrarlanması veya farklı arızaların dörtten fazla meydana gelmesi veya belirlenen garanti süresi içerisinde farklı arızaların toplamının altıdan fazla olması unsurlarının yanı sıra, bu arızaların maldan yararlanamamayı sürekli kılması,

b)Tamiri için gereken azami sürenin aşılması,

c)Firmanın servis istasyonunun, servis istasyonunun mevcut olmaması halinde sırasıyla satıcısı, bayii, acentesi, temsilciliği, ithalatçısı veya imalatçı-üreticisinden birisinin düzenleyeceği raporla arızanın tamirinin mümkün bulunmadığının belirlenmesi,

durumlarında, tüketici malın ücretsiz değiştirilmesini, bedel iadesi veya ayıp oranında bedel indirimi talep edebilir.”

b)Tamiri için gereken azami sürenin aşılması,

c)Firmanın servis istasyonunun, servis istasyonunun mevcut olmaması halinde sırasıyla satıcısı, bayii, acentesi, temsilciliği, ithalatçısı veya imalatçı-üreticisinden birisinin düzenleyeceği raporla arızanın tamirinin mümkün bulunmadığının belirlenmesi,

durumlarında, tüketici malın ücretsiz değiştirilmesini, bedel iadesi veya ayıp oranında bedel indirimi talep edebilir.”

Bu düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; Davacı, eldeki dava ile azami tamir süresinin aşılması nedeniyle aracın satış bedelinin davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı servise teslim edilen aracın, 4077 sayılı TKHK'nun 13/3. maddesinde ve bu madde kapsamında çıkartılan Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü bendinde (Değişik fıkra: RG-24/4/2011-27914) bahsedilen Yönetmeliğe ekli listede ilan edilen 30 günlük azami tamir süresi içinde davacıya teslim edilmediği sabittir.

Mahkemece hükme esas alınan 03.10.2014 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak, arızanın mekanik olduğu ve gizli ayıp olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiş, tamir edilerek arızanın giderildiği ve değer kaybı da oluşmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Oysaki Yönetmelikte belirtilen tamir süresinin aşıldığı sabit olup, bu durumda davacı yasada düzenlenen diğer seçimlik haklarından istediğini kullanabilir. Bu talebi reddedilemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.

Sözü edilen yasal  düzenlemelere göre tüketiciye ayıplı mal nedeniyle tanınan seçimlik haklarından birisi de ayıplı malın iadesi ve ödenen bedelin tahsilidir. Tüketici, yasayla kendisine tanınan dört seçimlik hakkından birini tercih etmekte özgürdür. Davacı eldeki davada  sözleşmeden dönerek ayıplı ürünün fatura satış  bedelinin  tahsilini istemekte olup,  dava konusu aracın satış bedelinin davacının talebi doğrultusunda  iadesine karar verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 1350,00 TL duruşma avukatlık parasının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14561, Karar No: 2018/13794, Tarih: 23.10.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/14561 E.  ,  2018/13794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece asıl ve birleştirilen davaların reddine ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 23.10.2018 Salı günü saat 9.45 de daireye gelmeleri için taraf vekillerine tebligat yapıldığı halde gelmedikleri anlaşıldı, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteklerine ilişkindir.

Asıl davada davacı, mirasbırakan babası ...’ın 70/100 oranda paydaşı olduğu 548 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 51/100 payı davalı oğluna satış suretiyle devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacı olmadığı gibi davalının da alım gücünün bulunmadığını ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, iddiaların yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; birleştirilen davasında ise mirasbırakanın 548 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 30/100 payını davalı damadına (kızı Ünzile’nin eşine) satış suretiyle devrettiğini, işlemin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Birleştirilen davada davalı, eşi ... tarafından davacı aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasına karşılık vermek için aleyhine kötü niyetli olarak dava açıldığını, çekişmeli taşınmazda yapılan binada yaptığı masraflara karşılık devrin gerçekleştirildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa olgusunun ispatlanamadığı, murisin paylaştırma kastıyla hareket ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’ın maliki olduğu çekişme konusu 548 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 30/100 payı 11.06.1999 tarihinde davalı damadı ...’a, 51/100 payı 28.08.2002 tarihinde davalı oğlu ...’a satış suretiyle temlik ettiği, taşınmazın halen 19/100 payının mirasbırakan adına kayıtlı olduğu, 1934 doğumlu mirasbırakanın 23.03.2009 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı kızı ..., davalı (birleştirilen davada davacı) oğlu ... ile dava dışı kızı ...’in kaldıkları, başkaca mirasçının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda; yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK)706.Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. ve Tapu Kanunu'nun 26.maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, eğer miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden, olayda 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Somut olayda, mahkemece hükme yeterli bir araştırma yapıldığını söyleyebilme imkanı bulunmadığı gibi davalıların paylaştırma savunmasında bulunmadıkları, öte yandan birleştirilen dosya davalısı ...’ın mirasçı olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece hükme yeterli bir araştırma yapıldığını söyleyebilme imkanı bulunmadığı gibi davalıların paylaştırma savunmasında bulunmadıkları, öte yandan birleştirilen dosya davalısı ...’ın mirasçı olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen ilke ve olgular doğrultusunda gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, taraf delillerinin eksiksiz toplanması, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek mirasbırakanın temliklerdeki gerçek iradesinin duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Tarafların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 23/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.