muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3459, Karar No: 2021/15681, Tarih: 22.12.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/3459 E.  ,  2021/15681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan zemini Hazine’ye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan zemini Hazine’ye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı, vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince kısmen kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/458 Esas sayılı dosyasında davalı ve dava dışı kişilere karşı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açıldığı, davalı ... tarafından bilirkişi raporlarına itiraz edilmesi nedeniyle bu davalı yönünden dosyanın tefriki ile aynı mahkemenin 2015/206 Esasına kaydedilmiş olup, dava konusu Muratpaşa İlçesi, Güzelbağ Mahallesi, 27941 ada 17 parsel (eski 528 parsel) sayılı taşınmaz üzerindeki yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi, ağaçlara yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer belirlenmesinde de yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Davalı ...’e ait olduğu belirtilen seraların 11-15 yaş aralığı itibariyle yıpranma oranının %15 alınması gerekirken, bu oranı daha yüksek alarak düşük bedel tespit eden bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

2- Hükmün gerekçesinde; dava konusu taşınmazda bulunan ağaç bedeli olarak 16.09.2019 tarihli bilirkişi ek raporunda tespit edilen 13.274,00-TL’nin hesaplamaya dahil edildiği belirtildiği halde, bu bedel tespit edilen kamulaştırma bedeline eklenmeksizin hüküm kurulması ,

1-Davalı ...’e ait olduğu belirtilen seraların 11-15 yaş aralığı itibariyle yıpranma oranının %15 alınması gerekirken, bu oranı daha yüksek alarak düşük bedel tespit eden bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

2- Hükmün gerekçesinde; dava konusu taşınmazda bulunan ağaç bedeli olarak 16.09.2019 tarihli bilirkişi ek raporunda tespit edilen 13.274,00-TL’nin hesaplamaya dahil edildiği belirtildiği halde, bu bedel tespit edilen kamulaştırma bedeline eklenmeksizin hüküm kurulması ,

3- Tefrik öncesi asıl dosya olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/458 Esas sayılı dosyasında 27.02.2012-18.05.2015 tarihleri arasında işleyen yasal faiziyle birlikte depo edilen 1.837.914,34-TL bedelden davalı ...’e ödeme yapılıp yapılmadığı , ödeme yapılmamış ise davalı payına düşen kısmın davacı idareye iade edilip edilmediği tespit edilmeden mükerrer ödemeye sebebiyet verecek şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması,

4- Kabule göre de;

Davacı idarece eldeki dosyada davalı ... adına 152.723,58-TL ve 67.268,45-TL olmak üzere toplam 219.992,03-TL depo edildiğinden fazla depo edilen 116.276,57-TLnin iadesine karar verilmesi gerekirken, iade edilecek bedelin 27.684,37-TL olarak gösterilmesi,

5- Doğru olmadığı gibi;

Anayasa Mahkemesi’nin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunu’nun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesinin; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, taraflardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/37223, Karar No: 2017/16461, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/37223 E.  ,  2017/16461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4436, Karar No: 2012/14290, Tarih: 05.04.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/4436 E.  ,  2012/14290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraate dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, Ancak;

Uzman orman mühendislerinden oluşturulacak bir bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak, dip kütüklerin bulunduğu yerin vasfı, yediemine alınan emvalin bu dip köklerden elde edilip edilemeyeceği, kesilen ağaçların müstakil ağaç veya sürgün olup olmadığı hususları belirlendikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 05.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11315, Karar No: 2019/13850, Tarih: 23.09.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/11315 E.  ,  2019/13850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

6545 sayılı Kanun’un 104. maddesi uyarınca Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğinin belirtildiği, 6545 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile değişik TCK'nın 142/2-h maddesinin 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiği ve suç tarihinin 07.05.2014 olduğunun anlaşılması karşısında; suça sürüklenen çocuğun eyleminin suç tarihinde yürürlükte bulunan ve daha lehe olan TCK'nın 142/1-b maddesine uyduğu ve 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki TCK'nın 142/1-b maddesi ile hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden suç tarihinde yürürlükte olmayan ve suça sürüklenen çocuğun aleyhine olan TCK'nın 142/2-h maddesi ile hüküm kurulmak suretiyle suça sürüklenen çocuğa fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle kısmen isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 23.09.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11198, Karar No: 2012/16229, Tarih: 03.10.2012

Davada somut olayın özelliklerine bakarak çözüme ulaşılmalıdır. Çalışma ilişkisinin istisna akdine dayanması halinde iş sahibinin, iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunmayacağı gibi meydana gelen ölüm olayı da 506 sayılı Kanunun kapsamında iş kazası olarak adlandırılamayacaktır.

Somut olayda, binanın dış cephesinin boyanması şeklinde beliren somut çalışma ilişkisinde, belirli bir süre çalışmanın değil, bir sonucun meydana getirilerek, bağımsız bir varlığı değiştirmeye, işlemeye veya biçimlendirmeye yönelik edimin amaçlanmış olması, hizmet akdinin yukarıda tanımlanan ayırt edici ve belirleyici özelliklerinin somut iş görme ilişkisinde bulunmaması karşısında, davacıların murisi ile davalı ... arasındaki hukuki ilişkinin istisna akdine dayanması nedeniyle iş sahibinin, iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunmayacağından davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

Ne varki davacıların murisi ile davalılardan ... arasındaki hukuki ilişkinin hizmet akdine dayandığı anlaşılmaktadır. Davacıların murisi ...'nin 5.6.2007 tarihinde kumaş boyama işi yapan başka bir işvere ait işyerinden ayrılmasından sonra davalılardan ... ile birlikte hafta sonları boya işi yaptıkları, somut olayda bina sahibi ... ile sözlü anlaşmayı yapan kişinin ... olduğu, davalı

...'ın yaptığı iş organizasyonu sonucunda ölen işçi ile diğer davalılar ... ve ...'ın birlikte boya işi yaptıkları, davalı ...'ın boya işinin bitiminde alacakları ücreti, masrafların düşülmesinden sonra dörde böleceklerini yada başka bir deyişle işi ortak yaptıklarına dair savunmasını kanıtlayan delil ve belge sunamadığı, ölen işçinin kaza günü çalışmaya başladığı, kullanılacak malzemeyi ve iskeleyi davalı ...'ın temin ettiği, davalı ... ve ...'un soruşturma aşamasında ve kamu davasında alınan ifadelerinde kaza günü işçi olduklarını beyan etmeleri nedeniyle davacıların murisi ile davalılardan ... arasındaki hukuki ilişkinin hizmet akdine dayandığı açıktır. Bu nedenle davalı ...'a işveren sıfatıyla, diğer davalılar ... ve ...'a ise işveren yanında kusuru bulunan üçüncü kişiler sıfatıyla husumet yöneltilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından bu davalılar yönünden yargılamaya devam edilerek işin esasına girilerek toplanacak deliller çerçeveesinde bir karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davalılardan ... ile davacıların murisi arasındaki hukuki ilişkinin istisna akdine dayanması nedeniyle bu davalı yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise işin esasına girilerek tarafların kusur oranları ve davacıların maddi zararları belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Yargıtay — Esas No: 2016/2349, Karar No: 2018/555, Tarih: 28.03.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2349 E.  ,  2018/555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 12. Hukuk Dairesi (İlk Derece Makemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 12. Hukuk Dairesince;

“...İDDİA:

Davacı, icra hakimlerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin HMK'nun 46. ve devamı maddeleri gereğince maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olup, dava dilekçesinde özetle; İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2010/3220 sayılı dosyasında yapılan icra takibinin kesinleşmesine müteakip borçluya ait taşınmazlara haciz konulduğunu, hacizli taşınmazların Van 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/245 talimat sayılı dosyası ile satışa çıkarıldığını, 127 pafta 1730 ada 10 parselde kayıtlı taşınmazın, 28.09.2012 tarihli ikinci satışta davacı tarafından satın alındığını ve ihalenin kesinleşmesi üzerine 10.10.2012 tarihinde, tapuda davacı adına tescil edildiğini, tahliye için gerekli işlemlere başlandıktan sonra, borçlulardan ... vekilinin tahliye sırasında takipten haberdar olduğunu, ihalenin usulüne uygun yapılmadığını, fesat karıştığını belirterek ihalenin feshi davası açtığını, taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulduğunu, bu dönemde mahkeme hakiminin ... olduğunu, ilk duruşmada davalı vekilinin mazereti nedeniyle duruşmanın ertelendiğini, ikinci duruşmada ise aynı hakim tarafından dosyanın incelemeye alındığını, daha sonra sırasıyla hakim ..., ..., ... ve Turgay Sekmen'in çeşitli nedenlerle duruşmayı ertelediklerini ve 23.10.2013 tarihinde davanın kabulüne karar verildiğini, ancak, kararın Yargıtay 12. HD.'nin 2014/3583-6014 sayılı kararı ile bozulduğunu, mahkemece bozma kararına uyularak 21.05.2014 tarihinde davanın reddine karar verildiğini, icra mahkemesinde görülen davaların ivedi işlerden olup, basit yargılamaya tâbi bulunmasına rağmen, keyfi olarak duruşmalar ertelenerek davanın sürüncemede bırakıldığını, bu haliyle HMK'nun 46/1. maddesindeki hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması nedeniyle hakimin hukuki sorumluluğundan kaynaklı tazminat davası açılması zorunluluğunun ortaya çıktığını, bu süreç nedeniyle, davacının, manevi olarak da yıprandığını, bu nedenlerle 2.500 TL maddi, 10000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, HMK'nun 46. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığını, kararın, delillerin değerlendirilerek, soyut kanun hükümlerinin somut olaya uygulanması sonucu, hak ve nesafet kuralları gözetilerek vicdani kanaat doğrultusunda verildiğini, belirtilen nedenlerle davanın reddini ve disiplin para cezasına hükmedilmesini istemiştir.

İHBAR OLUNAN HAKİM ... SAVUNMASINDA:

SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, HMK'nun 46. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığını, kararın, delillerin değerlendirilerek, soyut kanun hükümlerinin somut olaya uygulanması sonucu, hak ve nesafet kuralları gözetilerek vicdani kanaat doğrultusunda verildiğini, belirtilen nedenlerle davanın reddini ve disiplin para cezasına hükmedilmesini istemiştir.

İHBAR OLUNAN HAKİM ... SAVUNMASINDA:

Davada herhangi bir ihmal ya da kusur bulunmadığını, deprem sonrası fiziki olarak çok zor şartlarda çalıştıklarını, zaman zaman terör nedeniyle sıkıntı yaşadıklarını, mevcut şartlar içerisinde yargılama faaliyetlerini devam ettirdiklerini, dava konusu ihalenin feshi dosyasında taraf vekillerinin sürekli mazeret dilekçesi verdiğini, herhangi bir ihmal veya kusurunun bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İHBAR OLUNAN HAKİM ... SAVUNMASINDA; Geçici yetkiyle duruşmaya çıktığını, herhangi bir kasıt veya ağır ihmalinin bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiş, vekili Av. ... vekaletname sunmuştur.

İhbar olunan hakimler ... ve ...'na, dava dilekçesi ile birlikte duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, ancak; adı geçenler bir cevap dilekçesi sunmadıkları gibi, duruşmaya da katılmamışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca hakimin kararından dolayı Hazine aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

1086 sayılı Kanun'u, ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldıran, 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 01 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Kanun'da; “Hâkimin Hukuki Sorumluluğu” başlığı altında yapılan düzenlemeyle (46 - 49. maddelerinde); sorumluluk sebepleri, yargılamada görevli merci, dava dilekçesine dair özel yöntem ve davanın reddi halinde verilecek cezaya dair özel hükümler getirilmiş, kısaca hâkimlerin hukukî sorumluluğuna ilişkin yeni bir sistem hayata geçirilmiştir. Buna göre, hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği, kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim aleyhine tazminat davası açılamayacağı kuralı benimsenmiştir.

GÖREV: Görevli yargı merciine ilişkin olarak HMK’nun 47. maddesinde; “Devlet aleyhine açılan tazminat davası, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi hâkimlerinin fiil ve kararlarından dolayı, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde;…açılır ve ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür” hükmüne yer verilmiştir. Bu maddeye göre, karar temyiz edilse idi, temyiz incelemesi Yargıtay’ın hangi Hukuk Dairesinde yapılacak idiyse, dava o Hukuk Dairesinde açılacaktır. İcra Hukuk Mahkemesi Hâkimlerinin, ilâma dayanmayan takiplerden kaynaklanan şikayete ilişkin kararlarından dolayı tazminat davası açılmış olup, bu konuda temyiz mercii Dairemiz olduğundan, ilk derece mahkemesi sıfatıyla davaya bakmaya da Dairemiz görevli bulunmaktadır.

SÜRE : Dava yasal süre içerisinde açılmıştır.

İHBAR : 6100 sayılı Kanunun 48. maddesinin 2. fıkrasında yer alan; “Mahkeme, açılan tazminat davasını, ilgili hâkime resen ihbar eder” emredici hükmü gereği, dava, kararları veren Hakim ..., Hakim ..., Hakim ... ve Hakim ...'na resen ihbar edilmiştir.

HARÇ VE GİDER AVANSI: HMK’nun 120. maddesinin 1. fıkrasında; “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır” hükmüne yer verilmiş olup, davacı HMK’nun 120. maddesi gereğince dava açarken yatırması gereken harç ve gider avansını yatırmıştır.

ÖN İNCELEME: Dava dilekçesi ve ekleri ihbar olunanlar ile davalıya tebliğ edilmiş, davalı vekilinin ve ihbar olunanın cevap dilekçesi davacı vekiline, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesi de davalı vekiline tebliğ edilmiş, HMK’nun 137 ve devamı maddeleri uyarınca ön inceleme aşaması tamamlanmıştır. Taraflar, sulh olma durumunun söz konusu olmadığını beyan ettiklerinden ve tarafların sulh olmayacakları anlaşıldığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 2. fıkrası gereği tahkikata geçilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46/1. maddesinde; Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği vurgulandıktan sonra, dava sebepleri;

Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması, duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması, duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması, hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması şeklinde tahdidi olarak gösterilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 15.07.2011 gün ve 2011/4 Esas 2011/4 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere, Hâkimlerin görevlerini yaparken yargısal faaliyetleri sebebiyle, kasıtla veya ağır ihmalle kanuna açıkça aykırı karar vermiş olmaları durumunda, vermiş oldukları zararlar için HMK'nun 46. maddesinde sayılan hallerde haklarında tazminat davası açılabilecektir. Açıklanan hükümler, Hâkimin vicdani kanaatindeki bağımsızlığını, yargı erkinin herhangi bir etki altında kalmamasını ve adalete güven duygusunun sarsılmamasını temin amacıyla Yasa’ya konulmuştur.

HMK’nun 46 ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 573 ve devamı maddelerine göre, hâkimin, bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptığı işlem, yürüttüğü faaliyet ve kararları nedeniyle ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek olup; kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa, hâkim aleyhine tazminat davası açılamayacağı her türlü kuşku ve duraksamadan uzaktır.

T.C. Anayasasının 138/1-2. maddesi gereğince; “Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.” Hâkimlerin Anayasa güvencesi altına alınan bağımsızlığı, ilke olarak yargı fonksiyonunun ifa edilmesi dolayısıyladır. Yargı yetkisinin özellikleri, hâkimlerin kişisel sorumluluğunda, özel bir sorumluluk düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır. Gerçekten, hâkimlerin diğer devlet memurlarının tâbi bulundukları sorumluluk esaslarına bağlanmaları, yaptıkları her işlemin, aleyhlerine bir tazminat davasına yol açabileceğini düşünmelerine ve bunun sonucu olarak tereddüt içinde kalmalarına yol açabilir.

Tabiidir ki; adaletin gerçekleşmesi, hâkim hakkında sorumsuzluk müessesesinin kabulünü gerektirmez. Ancak, hâkimin hukuki sorumluluk halleri benimsenirken, yargısal faaliyetten ibaret olan esas görevinin aksatılmamasına büyük özen gösterilmesi zorunludur. Gelişigüzel bir sorumluluk sisteminin benimsenmesi, hâkimin bağımsızlığını ve tarafsızlığını tehlikeye düşürebilir.

Hâkimlerin verdikleri kararlarından dolayı ilke olarak sorumlu tutulmayacakları esas olmakla beraber, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hâkimin bağımsızlığı kadar tarafsızlığını da güvence altına almak amacıyla, onun hukuki sorumluluğunu sınırlı olarak kabul etmiş ve aynı zamanda sorumluluğun tespitini özel bir usule tâbi tutmuştur.