muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/9160, Karar No: 2014/4955, Tarih: 05.03.2014

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; 1928 doğumlu olan muris Fatma'nın 14.2.2011 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak çocukları davacılar ve davalı Arife'nin kaldığı, çekişme konusu taşınmaz dışında murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinde 1/4'er pay sahibi olduğu 12 parça taşınmaz kaydının bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir. Öte yandan, davadan feragat eden Ayşe ile tarafların tanık beyanları ve özellikle Arife'nin eşi Yaşar'ın anlatımlarına göre mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının bulunmadığı ancak kızına bakım karşılığı taşınmazı verdiği ve murisin bakımı ile Arife'nin ilgilendiği, ölmeden kısa süre önce yatalak kaldığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifadeyle malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet veya bir emekte olabileceği gerek doktrinde gerekse yargısal uygulamalarda benimsenmiştir. Esasen yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01/04/1974 tarih, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Bir başka deyişle murisin iradesi önem taşır.

Yukarıda değinilen somut olgular açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde mirasbırakanın yapmış olduğu temlikle ilgili olarak gerçek amaç ve iradesinin mirastan mal kaçırma olmadığı, minnet duygularına dayalı olarak temlikin gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7597, Karar No: 2017/3611, Tarih: 06.12.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/7597 E.  ,  2017/3611 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVALILAR : 1- ... Vek. Av. ...

2-....

Vek. Av. ...

Taraflar arasında görülen sıra cetveline itiraz davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 26.06.2015 gün ve 2014/8039 Esas, 2015/4983 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı borçlu...ndan olan alacağının tahsili istemi ile ....takip başlattıklarını, borçluya ait taşınmazın satılıp paraya çevrildiğini, düzenlenen sıra cetvelinde birinci sırada yer alan ...'nün alacağının 6183 sayılı Kanun hükümlerine dayansa da takip hukukuna ilişkin prosedüre uygun olmadığını, ikinci sırada yer alan davalı şirketin takibinin muvazaalı olduğunu ayrıca icra müdürlüğünce 28.05.2007 tarihinde sehven dosyasının kapatıldığını, yeniden dosyanın açıldığını, oysa sehven yapılan işlemin düzeltilmesinin ancak icra hakimliği kararı ile gerçekleşebileceğini, ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, ... vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı, .... vekili, alacağın muvazaalı olmadığını yapılan takibin itiraz üzerine durduğunu, açılan itirazın iptali davasının kabul edildiğini, kararın kesinleştiğini alacağın varlığının mahkeme kararı ile ispatlanmış olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemenin 20.11.2013 tarih ve 2011/435-2013/266 E., K. sayılı ilamı ile davanın reddine dair verilen kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin, 26.06.2015 tarih ve 2014/8039 E., 2015/4983 K., sayılı ilamı ile onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 7,80 TL harç ve takdiren 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 06.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6732, Karar No: 2024/9949, Tarih: 27.11.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/6732 E.  ,  2024/9949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkikinin davacı/hissedar ... ile davalı/hissedar ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacı/hissedar ... ile davalı/hissedar ...’ın ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nin ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nin 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra Mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının takdir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nin 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nin 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nin 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nin 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikâyetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/hissedar ... aleyhine şikayete konu taşınmaz için ihale bedelinin %10'u oranında (50.300,00 TL) para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nin 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

1-Şikayetçi/Hissedar ...’ın temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 tarih ve 2023/1578 E. - 2024/1190 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

SONUÇ:

1-Şikayetçi/Hissedar ...’ın temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 tarih ve 2023/1578 E. - 2024/1190 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.01.2023 tarih ve 2022/1981 E. - 2023/28 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin ikinci bendinde yer alan “%10'u oranında (50.300,00 TL)” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “%5’i oranında” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, karar düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 27.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/17920, Karar No: 2016/23987, Tarih: 25.10.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/17920 E.  ,  2016/23987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :...İş Mahkemesi

DAVA : Taraflar arasındaki, toplu iş sözleşmesine göre ücret farkı, ikramiye ve ilave tediye, vardiya dönüş ücreti, gece primi, yer altında çalışma tazminatı, vardiya zammı ücreti, yemek-iaşe-katık ücretleri, yakımlık kömür yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma yardımı, sosyal yardım, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde davacı avukatı ve davalı ... İşletmeleri Kurumu avukatınca temyiz edilmesi ve davacı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.10.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına vekili Avukat ... ile davalı ... İşletmeleri Kurumu adına vekili Avukat ... geldiler. Davalı...... İşletmeleri A.Ş. adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin, işletme ruhsatı davalı ... İşletmeleri Kurumuna ait olan maden ocağında kayden alt işveren işçisi olarak çalıştığı, asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkinin kanuna uygun kurulmadığından geçersiz olduğunu ve muvazaya dayandığını, müvekkilinin baştan itibaren davalı kurumun işçisi sayılması gerektiğini ve davalının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmeleri hükümlerinden yararlandırılması gerektiğini, diğer taraftan, 94 sayılı ... sözleşmesi uyarınca da davalı kurum işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ücret miktarı ve diğer hakların müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, toplu iş sözleşmesine göre ücret farkı, ikramiye ve ilave tediye, vardiya dönüş ücreti, gece primi, yer altında çalışma tazminatı, vardiya zammı ücreti, yemek-iaşe-katık ücretleri, yakımlık kömür yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma yardımı, sosyal yardım, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... İşletmeleri Kurumu vekili, müvekkili kurum ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu, ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, bu işlemin mevzuata uygun olduğunu, muvazaya dayanmadığını, dava konusu iddia ve taleplerin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... İşletmeleri Kurumu vekili, müvekkili kurum ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu, ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, bu işlemin mevzuata uygun olduğunu, muvazaya dayanmadığını, dava konusu iddia ve taleplerin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı...... İşletmeleri A.Ş. vekili, müvekkili şirketin maden sahasını rödovans sözleşmesi hükümleri çerçevesinde işlettiğini, sözleşmenin hukuka uygun ve geçerli olduğunu, müvekkilinin alt işveren sayılamayacağını, muvazaa iddiasının hukuki dayanağının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, yazılı gerekçeyle fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine, diğer talepler yönünden ise davanın belirsiz alacak davası türünde açılamayacağı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... İşletmeleri Kurumu vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı kapsamında tarafların yargılama konusunda tam olarak bilgi sahibi olmaları, açıklama ve ispat haklarını tam olarak kullanabilmeleri gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, duruşmanın 17.03.2016 tarihli celsesine mazeret bildirerek katılamayacağını, mazeretinin kabulü ile tebligat giderinin yatırılmış olan gider avansından karşılanmak suretiyle yeni duruşma gününün kendisine bildirilmesini istemiştir. Mahkemece, davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilmesine rağmen, aynı celse davacı vekilinin yokluğunda davanın nihai karara bağlanması usule ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın seri dava olması ve toplamda yüzonaltı adet dava dosyasının aynı gün temyiz duruşmasının yapılması nazara alınarak tarife uyarınca davacı yararına takdir edilen 810,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 25.10.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3513, Karar No: 2023/4601, Tarih: 29.03.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/3513 E.  ,  2023/4601 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3393 E., 2022/4131 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 36. ... Mahkemesi

SAYISI : 2021/640 E., 2022/289 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir. Bu durumda bölge adliye mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine yönelik karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuş; istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir. Hâl böyle iken İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı bulunmamaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31102, Karar No: 2014/28349, Tarih: 25.11.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/31102 E.  ,  2014/28349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/01/2013

NUMARASI : 2011/1680-2013/64

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlunun, İİK.nun 82.maddesinin 1.fıkrasının 12.bendine dayalı olarak haczedilmezlik şikayeti ile icra mahkemesine başvurduğu, borçlunun şikayetinin mahkemenin 14.04.2010 tarih ve 2007/1357 E., 2010/500 K. sayılı kararı ile kabul edilerek haczin kaldırılmasına karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 22.03.2011 tarih ve 2010/23257 E., 2011/4138 K. sayılı ilamı ile, 'hükme esas alınan bilirkişi raporunda, borçlunun İstanbul'un daha mütevazi bir semtinde haline münasip evi alabileceği miktarın belirtilmediği' gerekçesi ile bozulduğu, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında alınan 08.06.2012 tarihli ek bilirkişi raporunda; "borçlu ve ailesinin birlikte yaşamlarını sürdürebilmeleri için asgari 3 oda bir salon evde yaşamaları gerektiği, eğitim süreci devam eden çocukların mevcut okullarına olan mesafeleri de dikkate alındığında, dava konusu dairenin bulunduğu .... mah ....i caddesi, ...sokağa yakın konumda olan küçük bakkalköy veya içerenköy mahallelerinde bulunan (3+1) bir dairenin davacı ve ailesi için haline münasip bir ev olacağının, Küçükbakkalköy ve içerenköy mahallelerinde bulunan (3+1) bir dairenin 250.000 TL olabileceğinin" belirtildiği, mahkemece bu rapor doğrultusunda istemin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 82.maddesinin 1.fıkrasının 12.bendi gereğince, borçlunun "haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tesbit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir. Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Dairemizin 22.03.2011 tarih ve 2010/23257 E., 2011/4138 K. sayılı bozma ilamında da belirtildiği gibi, borçlunun İstanbul'un daha mütevazi bir semtinde haline münasip evi alabileceği değerin yukarıda açıklanan kurallara göre belirlenmesi gerekmektedir. Borçlunun şikayete konu taşınmazın bulunduğu aynı semtte oturması gerekmediği gibi, haline münasip evin tespitinde, meskenin, borçlunun eğitim süreci devam eden çocuklarının okullarına olan uzaklığı kriter alınamaz.

O halde, mahkemece, hükmüne uyulan Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak, borçlunun bulunduğu yerden daha mütevazi semt veya semtlerde, daha mütevazi koşullarda haline münasip evin değeri belirlenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile bozma içeriğine uygun olmayan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi isabetsizdir.

Öte yandan, borçlu icra mahkemesine başvurusunda meskeniyet iddiasında bulunarak haczin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece, “davanın kabulüne” şeklinde hüküm kurulmakla yetinilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 08.10.1997 tarih ve 1997/12-517 E.-1997/776 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ilamların infaz edilecek kısmı hüküm bölümüdür. Diğer bir anlatımla hüküm içeriğinin aynen infazı zorunludur. İlamın infaz edilecek kısmı yorum yoluyla belirlenemez. Bu nedenle hüküm fıkrasının hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde açıkça yazılması zorunludur.

Buna göre mahkemece; “davanın kabulüne” şeklinde hüküm kurularak hüküm altına alınan hususun ne olduğunun belirtilmemesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.