muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/3176, Karar No: 2011/3822, Tarih: 07.06.2011

**7. Hukuk Dairesi         2011/3176 E.  ,  2011/3822 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraflarca istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Asıl ve birleşen dava, haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliği ile dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere göre, davalının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Tarafların hükmedilen tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli olmadığı gibi, varılan sonuç da yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Borçlar Kanununun 41. maddesi hükmünde açıklanan maddi zarar, fiilen gerçekleşen (eylemli) zarar ile kârdan yoksun kalma zararını kapsar. Fiili zarar malvarlığının aktifinde bir azalma veya pasifinde bir çoğalmayı ifade eder. Oysaki kârdan yoksun kalmada malvarlığının, fiilden önceki durumu ile sonraki durumu arasında bir fark yoktur. Zararı doğuran fiil malvarlığının çoğalmasına engel olmuş ise, bir başka deyişle fiil meydana gelmese idi gelecekte malvarlığının çoğalması söz konusu ise kârdan yoksun kalmadan söz edilebilir. Kârdan yoksun kalma zararı malvarlığının fiilden sonraki durumu ile, çoğalma ihtimali gerçekleşmiş olsa idi ulaşabileceği varsayılan (farazi) durumu arasındaki fark göz önünde bulundurularak hesaplanır. Kural olarak Borçlar Kanununun 42. maddesi hükmüne göre, zararın kanıtlanması davacı tarafa, kapsamının belirlenmesi ise mahkemeye aittir. Zararın her tür delille kanıtlanması mümkündür. Hakim yoksun kalınan kârı belirlerken halin icaplarını ve kusurun ağırlığını (Borçlar Kanunu 43) ve zararın azaltılması için davacının aldığı veya alması gereken tedbirleri (Borçlar Kanunu 44) göz önünde tutmalı, olayların olağan akışına ve davacının aldığı veya alması gereken tedbirlere göre elde edilmesi kuvvetle mümkün görülen kârı davacının zararı olarak kabul etmelidir.

Somut olaya gelince; davacı, davalıdan kiraladığı iş makinesinin ihtiyati tedbir kararıyla 31.01.2002 tarihinde elinden alındığını, daha sonra tedbir kararının kaldırılarak aracın 06.01.2006 tarihinde kendisine iade edildiğini, haksız ihtiyati tedbirin uygulandığı süreçte çalışamaması nedeniyle, aracın gelirinden mahrum kaldığını öne sürerek, 9.000,00 TL’nin tahsilini istemiş, daha sonra davayı ıslah ederek toplam talebini 390.119,00 TL’ye yükseltmiştir. Mahkemece bilgilerine başvurulan makine mühendisi ve hukukçu akademisyenlerden oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporda, iş makinesinin Ankara Ticaret Odası tarafından bildirilen aylık net geliri üzerinden yapılan hesaplamaya göre, yoksun kalınan kâr kaybının toplam 388.912,00 TL olduğu açıklanmış, mahkemece bu rapor benimsenmiş, belirlenen toplam miktar üzerinden BK'nun 42. ve 43.maddeleri göz önünde bulundurularak % 25 oranında indirim yapılarak 291.684,00 TL’nin tahsiline karar verilmiştir. Mahkemece kârdan yoksun kalma zararının hesaplanması konusunda uzman olmayan bilirkişiler tarafından düzenlenen rapor, zarar tespit raporu olarak kabul edilemez. Kârdan yoksunluk zararının sağlıklı biçimde hesaplanabilmesi için davacının ticari defterleri ile önceki yıllara ait vergi kayıtlarının uzman bilirkişi veya bilirkişi kuruluna inceletilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Bu şekilde gerçek zarar belirlenmesi yapılamadığı takdirde, davalının haksız eyleminin varlığının gerçeği karşısında, B.K. 42.maddesi kapsamında mahkemece zarar miktarının takdir ve tayini yoluna gidilmesi gerekirken, hiç bir inceleme yapılmaksızın doğrudan B.K. 42 ve 43. maddelerine dayanılarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, öncelikle davacı tarafın defterleri ile önceki yıllara ait vergi kayıtlarının getirtilmesi, zararının kanıtlanması için taraflarca gösterilen ve gösterilecek tüm delillerin toplanması, daha sonra aralarında mali müşavir bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi veya bilirkişi kurulu görevlendirilerek, ticari defterler ve vergi kayıtları inceletilmesi, kâr-zarar durumunun, dava dilekçesinde belirtilen dönemde aracın çalışabileceği gün, muhtemel müşteri sayısı ile talep edilen hizmet bedelleri ve giderler dikkate alınarak net gelirin saptanması, bilirkişiden bu konuları açıklayıcı, muhtemel kârdan yoksunluk zararının hesap şeklini gösterir gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması, bu şekilde bir gerçek zarar miktarının belirlenememesi halinde mahkemece B.K'nun 42.maddesi hükmü gözetilerek zararın takdir ve tayini yoluna gidilmesi gerekirken, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, tarafların temyiz itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

3-Haksız haciz nedeniyle davalı tarafın manevi tazminatla sorumlu tutulabilmesi için, Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde öngörülen sorumluluk unsurlarının gerçekleşmesi gerekir. Haciz kararı ve bu kararın uygulanmasıyla borçlunun borç ödemekten aciz, borcuna sadık olmayan bir kişi konumuna düşeceği iş ve aile çevresinde itibarının zedeleneceği, kişilik haklarının zarar göreceği kuşkusuzdur. Bu olgu gözetildiğinde haksız hacizden kaynaklanan manevi tazminat davalarında, davacı tarafın manevi zararının gerçekleştiği kabul edilir ve ayrıca zararın kanıtlaması aranmaz. Ne var ki, manevi tazminatın kendine özgü koşulları gözetildiğinde, haczin herhangi bir nedenle kalkması da manevi tazminata hükmedilebilmesi için yeterli değildir. Ayrıca rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği bir yetkinin kullanılması gibi manevi tazminat sorumluluğunu ortadan kaldıran bir hukuka uygunluk nedeninin de bulunmaması gerekir. Sınırsız olmayan hak arama özgürlüğünün kötüye kullanılıp kullanılmadığının, bir başka deyişle salt başkalarına zarar verme amacıyla kasten veya keyfi olarak kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi, hakkın kötüye kullanıldığının belirlenmesi halinde hukuka uygunluk nedeni ortadan kalkacağından üstün tutulması gereken kişilik haklarına değer verilerek, manevi tazminata hükmedilmesi gerekir.

Davacı vekili birleşen davada, davalı tarafça alınan ihtiyati haciz kararı ile takibe geçildiğini, ihtiyati hacze konu olan iş makinesinin elinden alınması nedeniyle ticari ve şahsi itibarının rencide edildiğini öne sürerek, manevi tazminat talep etmiştir. Mahkemece, yukarıda açıklanan hukuksal olgular ışığında bir değerlendirme yapılmadan, koşulları oluşmadığı gerekçesiyle manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. O halde, mahkemece davalı şirketin hak arama özgürlüğünü kötüye kullanıp kullanmadığının araştırılması, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yersiz gerekçelerle birleşen davanın reddine karar verilmesi dâhi doğru görülmemiş, davacının temyiz itirazının bu yönden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ :Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle kararın taraflar yararına, (3) numaralı bentte açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin ödenen harçların istek halinde ilgililerine iadesine, 07.06.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1631, Karar No: 2022/5987, Tarih: 21.06.2022

**8. Hukuk Dairesi         2022/1631 E.  ,  2022/5987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Kadastro

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında ... Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 17.01.2022 tarihli ek kararla temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, iş bu 17.01.2022 tarihli ek kararın davacı vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Uygulama Kadastrosu sırasında, ... İli Merkez İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan eski 438 parsel sayılı 9.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 116 ada 50 parsel numarasıyla ve 9.638,51 metrekare yüzölçümlü olarak, davalılar adına kayıtlı eski 439 parsel sayılı 13.600,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 116 ada 51 parsel numarasıyla ve 20.263,02 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... vekili, Hazineye ait parselin yüzölçümü artmış gibi görünse de 116 ada 51 parsel sayılı taşınmaz nedeniyle yüzölçümünün eksildiği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hükmün davacı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiş, anılan karar davacı ... vekilince temyiz edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince 17.01.2022 tarihli ek kararla temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, iş bu 17.01.2022 tarihli ek karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ek kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirmesine göre temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ek kararının 6100 sayılı HMK'nin 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 21.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5761, Karar No: 2020/5936, Tarih: 08.06.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/5761 E.  ,  2020/5936 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, yaralama

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe yapılan incelemede;

Müştekinin soruşturma aşamasında sanığın kendisine "sen çok konuşuyorsun benim canımı sıkma seni yatağında kıtır kıtır keserim " diyerek elindeki çay bardağı ile kafasına vurduğu şeklindeki beyanı, tanık ...'in sanığın müştekiye "keserim seni" dediğini duyduğunu belirtmesi ve tanıklar ... ile ...’in, sanığın müştekinin yüzüne çay bardağı ile vurduğunu beyan etmeleri karşısında; beyanları esasa etkili olan adı geçen tanıklar dinlenmeksizin eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile sanık hakkında beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11071, Karar No: 2021/7631, Tarih: 07.04.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/11071 E.  ,  2021/7631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun geceleyin iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından eylemine uyan TCK'nın 116/4, 151/1, 31/2. maddelerinde öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e ve 66/2. maddeleri uyarınca hesaplanan 4 yıllık dava zamanaşımının, 04/02/2016 olan sorgu tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

01/11/2015 tarihli görüntü izleme ve tespit tutanağında, güvenlik kamerasının ... isimli kişiye izlettirilmesi üzerine tespit edilen görüntüdeki kişinin suça sürüklenen çocuk olduğunu beyan ettiğinin belirtildiği, suça sürüklenen çocuğun savcılık huzurunda vermiş olduğu ifadesinde suçlamayı kabul etmeyerek görüntüdeki kişinin kendisine benzediğini beyan ettiği, ancak sonraki savunmalarında görüntüdeki kişinin kendisi olmadığını beyan ettiğinin anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuğun muhtelif mesafe ve açılardan yüksek çözünürlükte fotoğrafları temin edilerek, kamera görüntüleri ile birlikte Emniyet Genel Müdürlüğü veya Jandarma Komutanlığı Kriminal Dairesi Başkanlığına gönderilip, olaya ilişkin görüntülerin bulunduğu CD üzerinde, olanaklı ise görüntü iyileştirmesi de yapılmak suretiyle, bu görüntüler ile suça sürüklenen çocuğun fotoğrafları arasında karşılaştırılma yapılmasının sağlanarak bahse konu görüntülerdeki kişinin suça sürüklenen çocuk olup olmadığına ilişkin rapor alınarak ve suça konu yerin 30 metre ilerisinde elde edilen 2015/11922 no’lu ağzı kapalı mühür bantlı zarf içerisinde olacak şekilde dosya içerisinde bulunan 1 adet eldiven üzerinde biyolojik inceleme yaptırılarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 07/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17062, Karar No: 2018/960, Tarih: 07.02.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/17062 E.  ,  2018/960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Düşme, mahkumiyet

Yasal koşulları bulunmadığından sanık ...'ın duruşmalı inceleme talebinin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddine karar verilip incelenerek gereği görüşüldü;

1-Katılan vekilinin sanıklar hakkında 2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen zamanaşımı nedeniyle düşme hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen "2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibarıyla tabi olduğu, suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nın 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiğinden, kamu davalarının düşürüldüğü gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-Katılan vekili ve sanıkların, sanıklar hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. ve TCK'nın 7. maddeleri hükümleri karşısında; sanıklara yüklenen "2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçunun suç tarihinde yürürlükte olan 213 sayılı kanunun 359/b-1 maddesindeki cezasının türü ve üst sınırı itibarıyla tabi olduğu ve aynı Kanunun 66/1-e ve 67. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suçun işlendiği 12.12.2005 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekili ve sanıkların temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE, 07/02/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13061, Karar No: 2012/4389, Tarih: 08.03.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/13061 E.  ,  2012/4389 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının 15.02.2002 tarihinde sona erdiğinin tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanmasını istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçe ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava konusu uyuşmazlık, davacının limited şirket ortaklığına dayalı 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının sona erip ermediği noktasındadır. Mahkemece, davacının vergi kaydının sona erdiği tarih itibariyle, esnaflık faaliyetinin sona erdiği kabul edilerek istemin kabulüne karar verilmiş ise de, Mahkemenin bu hükmü, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Zira, davacının limited şirket ortaklığının devam edip etmediği üzerinde durulmamıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 1479 sayılı Kanunun, 22.03.1985 günü yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanunla değişik 24’üncü maddesi gereğince, limited şirket ortaklarının yanı sıra gerçek veya götürü usulde gelir vergisi yükümlüsü olanlar (vergi kaydı bulunanlar) veya esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bulunanlar ya da kanunla kurulu meslek kuruluşunda usulüne uygun kaydı olanlar zorunlu sigortalı olarak kabul edilmiş iken, anılan düzenleme 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 14’üncü maddesiyle değiştirilerek, zorunlu sigortalılık kapsamına, limited şirket ortaklığı bulunanlar yanında, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi yükümlüsü olanlar alınmış, gelir vergisinden bağışık tutulanlar yönünden ise... ile birlikte aynı zamanda kanunla kurulu meslek kuruluşuna yöntemince kayıtlı bulunma koşulları getirilmiştir. Önemle vurgulanmalıdır ki; ..kaydı, kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı, gelir vergisinden Bağışık olmayanlar yönünden vergi kaydı, zorunlu sigortalılığın dayanak belgeleri niteliğinde olup, anılan kayıtlara sahip kişiler yönünden, ancak, “(diğer) sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalma” ve “herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma” olgularının birlikte gerçekleşmesi durumunda zorunlu sigortalılık söz konusu olabilecektir.

1479 sayılı Yasa kapsamında 01.10.1980 tarihi itibariyle tescil edilen davacının, kamyonculuk işi nedeniyle 14.06.1979-31.12.1993 tarihleri arasında vergi kaydı ve 18.10.1999-15.02.2002 tarihine kadar hangi faaliyet nedeniyle olduğu anlaşılamayan

vergi kaydı, 10.05.1977-15.02.2002 tarihleri arasında esnaf ve sanatkar odası kaydı, 10.07.1984-15.02.2002 tarihleri arasında da esnaf sicil kaydı bulunduğu,... yazısına göre ise de, 27.04.1992 den itibaren devam edegelen .... ortaklığı kaydı bulunmaktadır.

vergi kaydı, 10.05.1977-15.02.2002 tarihleri arasında esnaf ve sanatkar odası kaydı, 10.07.1984-15.02.2002 tarihleri arasında da esnaf sicil kaydı bulunduğu,... yazısına göre ise de, 27.04.1992 den itibaren devam edegelen .... ortaklığı kaydı bulunmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, limited şirketin faaliyetlerine devam edip etmediği, şirketin vergi mükellefiyet durumu, kazanç bildirip bildirmediği, ticaret sicili kayıtlarına göre münfesih olup olmadığı, şirkete ait petrol istasyonunun fiilen kimler tarafından işletildiği, davacının ticaret odası üyelik aidatlarını ödeyip ödemediği, toplantılara katılıp katılmadığı yöntemince araştırılarak, sonucuna göre karar verilmelidir.

Diğer taraftan, 1479 sayılı ... Kanunu'nun 22.02.2006 gün ve 5458 sayılı Kanunu 13. maddesi ile değişik Ek 19 maddesi ile, 5510 sayılı Kanuna 5754 sayılı Kanun ile eklenen geçici 17. maddelerine göre;... kayıt ve tescili yapıldığı halde, beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanlar ile, beş yıl ve daha fazla süre prim ödemeyenlerin sigortalılıkları; prim ödemesi bulunan sigortalının ödediği primlerin tam karşıladığı ayın sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalının sigortalılığı ise, tescil tarihi itibariyle durdurulur, prim borcuna ait süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez, bu sürelere ilişkin prim tutarlarına Kurum alacakları arasında yer verilmez. (YHGK 28.06.2006 Tarih ve 2006/21-485-483 sayılı Kararı) Anılan yasal düzenlemeden açıkça anlaşıldığı gibi, beş yıl ve daha fazla prim borcu olmak şartıyla, prim borcu bulunan sürenin sigortalılık süresi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, öncelikle, davacının beyanı alınarak, uyuşmazlığın, 1479 sayılı Yasanın ek 19 ve 5510 sayılı Yasanın geçici 17. maddelerine göre çözümlenmesinin istenmesi durumunda; davacının, ... sigortalılık süresi ile ödenen primlerin tam olarak karşıladığı aylar Kurum’dan sorulup, sonrasında kalan primi ödenmemiş Bağ-Kur sigortalılık süresinin 5 yıl ve daha fazla olduğunun anlaşılması durumunda, prim ödemelerinin tam olarak karşıladığı ay sonu itibariyle sigortalılığın durdurulacağı gözetilmelidir.

Tahsis talep tarihinden sonra kendi nam ve hesabına çalışmanın varlığı halinde, sosyal güvenlik destek primi kesilmesinin gerekip gerekmediği hususu da, ayrıca irdelenmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.