muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/9374, Karar No: 2024/10858, Tarih: 09.09.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/9374 E.  ,  2024/10858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/422 E., 2024/151 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta; 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesindeki taban ücret uygulaması sebebiyle davacının bireysel iş sözleşmesinde belirlenen ücretinin, asgari ücretle olan bağının 01.01.2021 tarihi itibarıyla kesildiği görülmekle; somut davadaki ücret tespitinin ileriye yönelik bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından reddedilen ve davacı tarafça temyize konu edilen miktar 14.960,35 TL olup bu miktar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, karar tarihi itibarıyla ilk derece mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL'nin altında kaldığından; 6100 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3637, Karar No: 2011/491, Tarih: 07.02.2011

**8. Hukuk Dairesi         2010/3637 E.  ,  2011/491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi

... ile ... ve ... aralarındaki elatmanın önlenmesi davasının reddine dair ... Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 03.....2009 gün ve 184/600 sayılı hükmün ...'ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, uzun yıllar zilyet ve tasarruf ettikleri yeri davalılara sözlü olarak kiraya verdiğini, davalıların hiçbir şekilde kira bedeli ödemediklerini, kirayı inkar ettiklerini, verdikleri senet bedelini de ödemediklerini, zilyet oldukları ev ve bahçesi için Hazineye ecrimisil ödediğini açıklayarak taşınmaz üzerindeki zilyetliğinin korunmasını ve zilyetliğe vaki müdahalenin menini, faiziyle birlikte 4500 TL ecrimisilin ödenmesini talep etmiştir.

Davalılar, davacıyla aralarında sözlü ve yazılı herhangi bir kira sözleşmesinin bulunmadığını, dava konusu yerin Hazineye ait olduğunu ve zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini, davacının Hazineye karşı açtığı davayı kaybettiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, gerek dava dilekçesi ve gerekse bilirkişi raporuna karşı verdiği ........2009 havale tarihli dilekçesinde açıkça zilyetliğe dayanmış, zilyetliğin korunmasını istemiş, bu yerin Hazineye ait bir taşınmaz olduğunu ileri sürmüştür. Davacının ecrimisil ödeyerek zilyet olduğunu iddia ettiği yer ev ve bahçesinden ibarettir. Davacının kira sözleşmesinden bahsetmesi üstün zilyetliğinin varlığını ispata yarayan sebep olarak düşünülebilir. Davalılar da böyle bir kira sözleşmesini reddetmiş, Hazineye ait taşınmaz üzerinde üstün zilyetliklerinden bahsetmişlerdir. Davacının ev ve bahçeden ibaret taşınmaz için Hazineye ecrimisil ödediği hususu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

TMK. nun 981, 982, 983 ve 984 maddeleri mal üzerinde zilyetlikten başka hiçbir hakkı bulunmayan kimsenin zilyetliğini korumak üzere kurulmuş hükümleri ihtiva etmektedir. TMK. nun 973. maddesinde zilyetlik “… bir şey üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir…” biçiminde tanımlanmıştır. TMK. nun 982 ve 983. maddelerinde de zilyetlik herhangi bir hakka bağlı olmaksızın dava yoluyla korunmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki, zilyetliğin korunması davasıyla zilyet, zilyetliğin hakka dayandığını ispat külfetine katlanmadan sadece zilyetliğini öne sürerek Sulh Hukuk Mahkemelerinde uygulanan basit yargılama usulünün sağladığı kolaylıklardan faydalanır, zilyetliğin arkasında bulunan ayni (nesnel) veya şahsi (kişisel) bir hakka dayandığı taktirde dava bir hak davası niteliğini kazanır. ... HGK. nun ........1993 gün 1993/...-423/561 sayılı ve ... HGK. nun ........1983 gün 3351/679 ve ........1987 gün 394/876 sayılı kararlarında da aynı görüş benimsenmiştir.

Mahkemece, zilyetliğin korunması davası reddedilirken dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde bulunduğu gerekçesine dayanılmıştır. Hazinenin taraf olmadığı herhangi bir iddiasının bulunmadığı, bu tür uyuşmazlıklarda taraflar arasındaki zilyetliğin korunması davasının incelenmesine engel teşkil edecek herhangi bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Aksi görüşün kabulü halinde sonraki mütecavizin önceki zilyede karşı himayesi yolu benimsenmiş olur ki; böyle bir uygulama ve kabul zilyetlik müessesesiyle sağlanmak istenen huzur ve güven ortamını tahammül edemeyecek şekilde bozar ve özellikle kıyıların korunmasına değil aksine yok edilmesine yol açar. Davacı, Hazinenin taraf olmadığı eldeki bu davada, herhangi bir hakka değil sadece mukaddem (önceki zilyetliğe dayanmaktadır) O halde bu davada öncelikle çözümlenmesi gereken sorun, davacının somut olayda dava hakkının, davalılara karşı üstün ve korunmaya değer zilyetliğinin bulunup bulunmadığı olmalıdır. Az önce açıklandığı gibi TMK. nun 973. maddesine göre zilyetlik, eşya ile şahıs arasında eylemli bir bağ yani ilişki olup ve buna bağlı olarak da fiili hakimiyet altında bulundurmaktan doğan hukuki yetki ve vecibeleri gösteren ve düzenleyen hukuki bir müessesedir. Kanunda sözü edilen fiili hakimiyetin meydana geliş şekli önemli değildir. Bunun bir gasp ve tecavüz sonucu elde edilmiş olması da mümkündür. Bu bakımdan hakka dayanmayan zilyetlik hukuk nizamınca korunmaktadır. Ne var ki, bu korumada ki amaç, haksız zilyedin menfaatini korumak değil, sosyal huzur ve sükunun korunmasıdır. Zira, hukuk düzeninin yanında bir de barış düzeni vardır. Hukuk hareketi barış ise sükunu ifade eder. İşte zilyetlik bu barış düzeninin vücut verdiği bir müessesedir. Zilyetliğin hukuki fonksiyonlarından birisi de, fiili durumun başkaları tarafından keyfi olarak bozulmasını önlemektir. Hukuk düzeni böylece topluluğun esenliğini korumak istemiştir.

Zilyetlik davalarının en belirgin özelliği, ... İçtihadı Birleştirme Kurulunun ........1946 tarih 1946/... esas, 1946/... sayılı kararında açıklandığı gibi, davada hakkın tartışma konusu olmaması ve davayı kazanma veya kaybetmenin mevcut olabilecek hak üzerinde herhangi bir etkisi olmayışıdır. Bunun içinde bu tür davalarda mahkemenin zilyetliğin korunmasına ilişkin vereceği karar, sadece eski zilyetlik durumunun yeniden kurulmasını sağlamaktır. Bu karar zilyede mülkiyet hakkı vermez ve diğer tarafın mülkiyet iddiasıyla dava açma hakkına dokunmaz. Keza bu karar, davaya dahil olmayan üçüncü kişilerin o şey üzerinde hakları olmadığının kabulü şeklinde de anlaşılamaz. Zilyet davaları sonunda verilen mahkeme kararları tamamen geçici bir etkiye sahip olup, mülkiyet sorunu çözümlenmediğinden, mülkiyet yönünden kesin hüküm teşkil etmezler. ... (HGK. nun ........1982 tarih, 1979/...-589 esas, 1982/482 karar sayılı ilamı da bu yöndedir)

Yukarıda yapılan açıklamalar karşısında mahkemece dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde bulunduğundan bahisle verilen karar doğru değildir. Ancak, davacı dava konusu Hazineye ait taşınmaz üzerinde davalıların kira bedelini 2005 yılından beri ödemediklerini, ayrıca ........2007 tarihli senet bedeli 5439 TL'yi de ödemediklerini açıklayarak zilyetliğin korunmasını istediğine göre, davalı zilyetlerin fiilini öğrenmiş olmaktadır. TMK. nun 984 maddesine göre, gasp ve saldırıdan dolayı dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayıp iki ay ve herhalde bir yıl geçmekle düşer. Davacı bu durumda zilyetliğin korunması davasını süresinde açmamıştır. Davanın bu nedenle reddine karar vermek gerekirken değişik gerekçeyle reddi doğru değil ise de, hüküm sonucu itibariyle doğrudur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddiyle sonucu itibariyle doğru olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı ...,... TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan ...,... TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına 07.02.2011 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacı dava dilekçesinde özetle; “…dava konusu yerin kendisine eşinin babasından veraset yoluyla kaldığını, uzun zamandan beri zilyet ve tasarrufunda iken davalılara bu yeri sözlü olarak kiraya verdiğini, davalıların burada kiracı olarak oturmalarına karşın hiçbir şekilde kira bedeli ödemedikleri, kirayı inkar ettikleri, bu konuda senet verdikleri, senedin icraya konulduğunu buna rağmen kira parasını alamadığını, davalı tarafa ... Noterliğinden ... Şubat 2009 tarihinde 1605 yevmiye numaralı ihtarname çektiğini, karşı tarafın noter aracılığıyla ihtara cevap verdiklerini, kayınpederi tarafından 1966 yılında yapılan bu evde davalıların işgalci durumuna düştüklerini, esasen bu ev ve bahçesi için Hazineye ecrimisil ödemekte olduğunu…” açıklayarak davalıların taşınmaza vaki zilyetliğinin korunması ve müdahalenin önlenmesi ile 4500 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı ........2009 günlü oturumda “…dava dilekçemi aynen tekrar ederim. Ben söz konusu taşınmazı Hazineden kiraladım. Daha sonra da davalılara kiraya verdim. Ancak, davalılar 2005 yılından buyana kira parasını ödememektedirler. Dava konusu taşınmaz ... adına kayıtlı olup belirttiğim gibi taşınmazı ben kiraya verdim. ... Mal Müdürlüğüne yapmış olduğum ecrimisil ödemeleri, davalıya göndermiş olduğum ihtarname ve davalının karşı ihtarnamesini ve eski tarihli satış vaadi sözleşmesini sunuyorum, dava konusu taşınmaz mülkiyet yönünden Hazineye aittir. Ancak, davalılar ile aramızda şifahi kira sözleşmesi yaptık, buna binaen onlardan senet aldım. Ancak hiç ödeme yapmadılar…” şeklinde açıklamalı kapsamlı beyanda bulunmuştur.

Davalılar davacı ile aralarında sözlü yada yazılı kira sözleşmesi bulunmadığını, esasen bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olmadığını, bir başka anlatımla Hazineye ait olduğunu davacının davasının reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu, ecrimisil isteğinin haksız işgal tazminatı olduğu, işgalciye de füzuli şagil dendiği, davacı ile davalı arasında geçerli bir kira sözleşmesinin bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içerisinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller tüm dosya kapsamından; Davacı, iş bu davayı ........2009 tarihinde açmıştır. Davacı taraf davalı ...’e ... Noterliği aracılığıyla ... Şubat 2009 tarihinde 1605 yevmiye numarası ile ihtarname çekmiştir. İhtarnamenin konusu: Ödenmeyen kira borcu hakkındadır. Aylık kira ücreti: 250 TL’dir. Kiranın nasıl ödeneceği: Her ay başı peşindir. Hangi döneme ait olduğu: ........2005 tarihinden itibaren Şubat 2009 ayına kadar toplam: 39 ayın kirası hiç ödenmemiştir. İş bu ihtarname muhataba bizzat ........2009 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı ... noter vasıtasıyla ... Mart 2009 tarihinde 2769 yevmiye numarası ile ihtara cevap vermiş; borcu inkar etmiş, kira sözleşmesi olmadığını savunmuş, oturmakta olduğu evin sit alanında olduğunu ve mülkiyetinin davacıya ait bulunmadığını beyan etmiştir. Mahallinde keşif yapılmıştır. Üç kişilik bilirkişi heyeti ........2009 tarihli raporu dosyaya sunmuştur. Dosya ekinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.....2006 tarih 2004/106 esas, 2006/89 karar sayılı davacısı Tapu Sicil Müdürlüğü, davalısı ... olan elatmanın önlenmesi ve kal istekli davanın kabulüne karar verildiği, bu kararın ... .... Hukuk Dairesince ........2007 tarihinde onanarak karar düzeltme yoluna başvurulmadığından 27.....2007 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Açıklanan olgular tarafların ve mahkemenin bilgisi dahilindedir.

Uyuşmazlık; bu davanın tarafları arasında kiracılık ilişkisinden kaynaklanan tahliye davası ve buna bağlı olarak alacak davası olup olmadığı yada mülkiyeti kamuya ait taşınmazda yapılanma nedeniyle zilyetliğin korunması davası biçiminde niteleme yapılıp yapılamayacağı dolayısıyla TMK.nun 984. maddesine göre hak düşürücü sürenin geçip geçmediği vs. konularında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere ve kural olarak; HUMK.nun 74 ve 76. maddeleri gereğince olayları bildirmek taraflara, hukuki niteleme hakime aittir. Ancak, hukuki nitelemenin ileri sürülen somut olayla doğru olması gerekir. Eldeki davada dava konusu taşınmazın ve kiraya verildiği belirtilen bina ile bahçesinin kamuya ait yerde olduğu tartışmasızdır. Esasen, bu konu davacının kabulündedir.

Bilindiği üzere ve kural olarak; HUMK.nun 74 ve 76. maddeleri gereğince olayları bildirmek taraflara, hukuki niteleme hakime aittir. Ancak, hukuki nitelemenin ileri sürülen somut olayla doğru olması gerekir. Eldeki davada dava konusu taşınmazın ve kiraya verildiği belirtilen bina ile bahçesinin kamuya ait yerde olduğu tartışmasızdır. Esasen, bu konu davacının kabulündedir.

Bundan ayrı olarak, kira ilişkilerinde kirayı verenin mutlak suretle mal sahibi olması diye bir kural yoktur. Bir başka anlatımla, mülkiyet hakkı sahibi olmayan bir kişi dahi başkasına ait tapulu yada tapusuz bir yeri sözlü yada yazılı kira sözleşmesiyle kiraya vermesini engelleyen herhangi bir yasa maddesi yoktur.

Somut olayda, davacı gerek çekmiş olduğu ihtarnamede, gerekse dava dilekçesinde ve mahkemede ki ilk oturum zaptında açıkça davalılarla arasında sözlü kira sözleşmesi bulunduğunu ısrarla söylemiştir. Bu durumda, davacı ile davalılar arasındaki hukuki ilişkinin temelinin sözlü kira sözleşmesi ve buna bağlı olarak iddia edilen alacak talebi oluşturmaktadır. Dolayısıyla, hukuki nitelendirmenin bu şekilde yapılması gerekir. Davacının öteki açıklamış olduğu beyanları bu iddiayı güçlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu durumda, mahkemenin tarafların bununla ilgili tüm iddia ve savunmalarını toplayıp yanlar arasında kiracılık ilişkisinin bulunup bulunmadığının araştırılıp hasıl olacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır. Davacının kamuya ait yerde işgalci olması Hazineye ecrimisil ödemesi somut olayın ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre karara gerekçe yapılması doğru olmamıştır. Ayrıca, Dairenin sayın çoğunluğu tarafından benimsenen ret gerekçesi özellikle hak düşürücü süre yönünden benimsenen gerekçeye katılmam mümkün değildir. Şöyle ki, davacı ... Şubat 2009 tarih 1605 yevmiye numaralı ihtarnameyi çekmekle bu ihtarnamenin tebliği edildiği ........2009 tarihinden itibaren iki aylık ve bir yıllık hak düşürücü sürenin hesaplanması gerekirken, yanlar arasındaki ilk hukuki ilişkinin doğduğu beyan edilen 2005 yılından itibaren hesaplanıp buna göre gerekçe yazılması kanaatimce somut olaya uygun düşmemiştir.

Hal böyle olunca, yanlar arasında sözlü kira sözleşmesinden kaynaklanan hukuki ihtilafın araştırılması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemece somut olaya ve uyuşmazlığa uygun düşmeyen gerekçelerle davanın ret edilmesi doğru olmadığı gibi Dairenin sayın çoğunluğunca benimsenen ve somut olaya uygun düşmediği tarafımdan kanaat getirilen gerekçeye dahi katılmam mümkün değildir. Belirttiğim sebeplerle yerel mahkeme kararının bozulması gerekir kanaatindeyim. 07.02.2011
Yargıtay — Esas No: 2010/6589, Karar No: 2010/18868, Tarih: 13.07.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/6589 E.  ,  2010/18868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/10/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekili tarafından 04.09.2009 tarihinde çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, borçlu adına çıkarılan örnek 10 numaralı ödeme emrinin 11.09.2009 tarihinde  “muhatapla birlikte çalışan ..............” imzasına tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Borçlu vekili yasal süreden sonra 02.10.2009 tarihinde icra mahkemesine yaptığı başvuruda, tebliğ işleminin yapıldığı sırada ve halen müvekkilinin askerlik görevini yapmakta olduğunu, tebliğ işleminin usulsüz olup, muttali olduğu 28.09.2009 tarihinin tebliğ tarihi olarak kabulü ile İİK. nun 54/a maddesine göre işlem yapılması gerektiğini ileri sürerek imzaya itiraz ettiği görülmektedir. İİK. nun 54/a maddesine göre, askerlik hizmetinin devamı süresince bu maddede yazılı kişiler aleyhine takipte, icra memurunun, borçluya, kendisine bir mümessil tayin etmesi için mühlet vermesi ve takibi bu sürenin bitmesine bırakması gerekir. Anılan madde hükmü kamu düzeni ile ilgili olup, Dairemizin 18.4.1983 tarih ve 1983/1866 sayılı kararında da belirtildiği üzere bu hususun mahkemece re'sen göz önüne alınıp uygulanması gerekir.

O halde mahkemece, duruşma açılarak, borçlunun İİK. nun 54/a maddesine dayalı şikayetinin incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA),  13.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18164, Karar No: 2012/29828, Tarih: 13.09.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/18164 E.  ,  2012/29828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

14.11.2009 tarihli bilirkişi raporunda kesilen emvalin sürgün niteliğinde olduğu, ağacın hayatiyetini kaybetmeyeceği belirtilmesine göre, emvalin zabıtta belirtilen 5-6 cm olan orta kuturları da nazara alındığında müstakil ağaç veya fidan vasfında olup olmadıkları bilirkişiye ek rapor aldırılarak açıklattırıldıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunu tayini gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17681, Karar No: 2015/14597, Tarih: 29.09.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/17681 E.  ,  2015/14597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 3. TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/04/2014

NUMARASI : 2013/2017-2014/722

Taraflar arasındaki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; Osmangazi Kaymakamlığı 2.Tüketici Hakem Heyeti'nin 11.09.2013 tarih ve 2013/2246 sayılı kararının hukuka aykırı olduğunu, görev ve husumet itirazları bulunduğunu, esasa yönelik olarak ise, tüketiciden tahsil edilen kayıp kaçak bedeli, perakende satış hizmet bedeli, PSH (sayaç okuma)bedeli, iletim sistem kullanım bedeli, dağıtım bedellerinin EPDK Kurul Kararı ve ilgili yönetmeliklere göre tahsil edildiğini belirterek, itirazlarının kabulü ile Osmangazi Kaymakamlığı Tüketici Sorunları 2.Hakem Heyeti'nin 11.09.2013 tarih ve 2013/2246 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap vermemiştir.

Mahkemece; hakem heyeti kararında iadesine karar verilen tutarın miktarının, hangi ayın elektrik faturasından hangi miktarın indirileceğinin açık ve net olarak belirtilmediği, kararda sadece kayıp kaçak bedeli, perakende satış hizmet bedeli gibi ifadeler kullanılması nedeniyle söz konusu kararın icra müdürlüğünce infaz edilmesinin mümkün olmadığından, davacının infazı mümkün olmayan kararla ilgili dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 33.maddesi uyarınca; “Hakim,Türk Hukukunu re'sen uygular”.

Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince; davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hakime aittir. Buna göre davada ki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hakime aittir.

Davacı vekili; her ne kadar, açtığı davada tüketici sorunları hakem heyeti kararının iptalini talep etmişse de, dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davaya konu davacı işleminin hukuksal nitelikçe mevcut bir sözleşme(abonelik) ilişkisi sırasında, davalının kayıp kaçak ve diğer bir kısım bedelleri ödeme yükümlülüğü altında olup olmadığı konusunda yaratılmış bir muaraza (çekişme) olduğu, davadaki istemin de bu muarazanın (çekişmenin) giderilmesine yönelik bulunduğu açıktır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 29.09.2004 gün ve 2004/13-417 E.- 2004/442 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem bir muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun men'i talep edilir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 29.09.2004 gün ve 2004/13-417 E.- 2004/442 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın men'i (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem bir muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun men'i talep edilir.

Kaldı ki, Hukuk Genel Kurulu'nun 17.03.2010 gün ve 2010/3-119 E. 2010/159 K. sayılı ilamında da; bir sözleşmenin devamı sırasında taraflardan biri tarafından muaraza(çekişme) çıkarılması halinde de, diğer tarafın kendisine zarar verebilecek nitelikteki bu duruma son vermek, hukuki durumunu tereddüt içinde olmaktan kurtarmak için tespit davası açmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi feshedilmediğine ve görülmekte olan davada, davacı davalı abonenin davaya konu işlemle sözleşme ilişkisine yönelik bir muaraza yarattığını ileri sürdüğüne göre, mahkemece yapılması gereken iş; esasa girilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve taraflarca bildirilip toplanan diğer deliller çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi, Osmangazi Kaymakamlığı 2.Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın davalı abonenin başvurusuna dayanarak tesis ettiği davaya konu kararın, sözleşme hükümlerine ve mevzuata uygun olup olmadığının, dolayısıyla, ortada davalı abone tarafından haksız şekilde yaratılmış ve bu yüzden de önlenmesi gereken bir muaraza bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve ortaya çıkacak uygun hukuki sonuç çerçevesinde bir karar verilmesidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.