muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/13565, Karar No: 2020/16882, Tarih: 19.11.2020

ilişkin esas incelemenin aynı bentte yer alan “...basit yargılama usulü...” yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği, böylece “kovuşturma evresine geçilmiş basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden iptal kararı” verildiği anlaşılmakla; her ne kadar Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez ise de, CMK’de yapılan değişikliklerin derhal uygulanması ilkesi geçerli olsa da, iptal kararının sonuçları itibariyle Maddi Ceza Hukukuna ilişkin olduğu, zira CMK’nin 251/3. maddesinde “Basit yargılama usulü uygulanan dosyalarda sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir” şeklindeki düzenleme gereği maddi ceza hukuku anlamında sanık lehine sonuç doğurmaya elverişli olduğundan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin (Scoppola v İtalya (No: 3 – GC), No: 126/05, 22 Mayıs 2012) kararında belirtildiği üzere, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Kanunsuz ceza olmaz” başlıklı 7. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Suç ve cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nin 7. ve 5271 sayılı CMK’nin 251. maddeleri uyarınca dosyanın “Basit Yargılama Usulü” yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 19.11.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14304, Karar No: 2015/2635, Tarih: 26.02.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/14304 E.  ,  2015/2635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/06/2013 gün ve 2011/58-2013/302 sayılı kararı bozan Daire’nin 09/06/2014 gün ve 2013/17313-2014/10873 sayılı kararı aleyhinde davalı-karşı davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı - karşı davalı vekili, müvekkili şirket adına ... nezdinde tescilli, tanınmış "...", "...." ve "..." ibareli markalarının bulunduğunu, dünya çapında uzun yıllardır tescilli olan bu markalarını özgün ayakkabı şekilleri üzerinde kullanmakta olduklarını, ayakkabı kutu ve tanıtım malzemelerinin de kendileri ile özdeşleştiğini, davalı ....'nin “...” ve “...” markalarını kullanarak ve müvekkilinin ayakkabılarının üzerine kendi markalarını koyarak kendi adlarına tescilli markalarına tecavüz ve haksız rekabet yarattığını, bunun yanında müvekkilinin özgün ayakkabı şekillerinin, kutularının ve tanıtım malzemelerinin de taklit edildiğini, davalı ....'nin de hiç bir teknik zorunluluk bulunmamasına rağmen, müvekkilinin özgün ayakkabı şekillerini ve kutularını taklit ederek haksız rekabet yarattığını ileri sürerek davalıların marka hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı - karşı davacı .... vekili, davanın reddini istemiş, karşı davasında da, davacı-karşı davalının yanlış beyanlarla müvekkili şirketi kötülediğini ve bunun haksız rekabet olduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ile 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili, diğer davalının muvafakati ve ödenen marka kullanım bedelleri karşılığında ayakkabı satışı yaptığını, davacı ürünleri ile iltibas oluşturmadığını ve haksız rekabette bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı .... vekili, diğer davalının muvafakati ve ödenen marka kullanım bedelleri karşılığında ayakkabı satışı yaptığını, davacı ürünleri ile iltibas oluşturmadığını ve haksız rekabette bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tarafların kendileri adına tescilli şekil markalarını anonim karakterli ayakkabılar üzerinde ve tescillerine uygun olarak kullandıkları, marka ve logolar arasında da biçimsel yönden bir benzerliğin bulunmadığı ve bu durumun marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı gerekçesiyle bu husustaki davacı taleplerinin reddine, ancak, davalıların, sonsuz sayıda seçenek özgürlüğü varken, davacı-karşı davalının kullanmakta olduğu karton etiket ve karton ayakkabı kutuları ile iltibas yaratır nitelikte etiket ve ayakkabı kutularını kullanmasının TTK'nın 56 ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, karşı dava yönünden ise davacının kanundan doğan bir hakkını meşru hak arama özgürlüğü çerçevesinde kullanıldığı ve bunun haksız rekabet teşkil etmediği gerekçesiyle karşı davanın reddine dair verilen karar taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine Dairemizin 09.06.2014 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Davalı-karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı-karşı davacı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı-karşı davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 05,20 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 251,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 26/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23262, Karar No: 2013/250, Tarih: 14.01.2013

**12. Hukuk Dairesi         2012/23262 E.  ,  2013/250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: İSTANBULl 10. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/05/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi  tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile borçlu aleyhine icra takibine başlandığı, 10 örnek ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun  icra mahkemesine başvurarak imzaya, yetkiye ve borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Borçlunun davasını takip etmemesi üzerine 21.09.2011 tarihinde dosya işlemden kaldırılmış, dava dosyasının 17.10.2011 tarihinde yenilenmesi üzerine davaya kaldığı yerden devam edilmiş, davanın  borçlu tarafından yine takip edilmemesi üzerine 21.12.2011 tarihinde dosya ikinci kez işlemden kaldırılmış, davanın 11.01.2012 tarihinde yenilenerek davaya devam edilmesi ve borçlunun 15.05.2012 tarihli celseye de gelmeyerek davasını takip etmemesi üzerine mahkemece HUMK.'nun 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Borçlunun temyiz dilekçesinde; hastalığına ilişkin mazeret dilekçesi ile Batman Bölge Hastanesi sağlık raporunu duruşma günü olan 15.05.2012 tarihinden önce UYAP sisteminden ve Batman İcra Hukuk Mahkemesi kanalıyla posta yoluyla gönderdiğini belirttiği ve temyiz dilekçesine Batman İcra Hukuk Mahkemesinden muhabere numarası alarak gönderilmiş mazeret dilekçesi ve sağlık raporu fotokopisini eklediği anlaşılmakla, mahkemece borçlunun temyiz dilekçesine eklediği belge fotokopilerinin asıllarının bulunup bulunmadığı, UYAP sisteminden gönderilip gönderilmediği araştırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi  isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1197, Karar No: 2021/5895, Tarih: 02.04.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/1197 E.  ,  2021/5895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten öldürmeye teşebbüs, tehdit, ruhsatsız tabanca taşıma

HÜKÜMLER : 1- Sanık ... hakkında;

Mağdur ...'a yönelik azmettirmek suretiyle kasten öldürmeye teşebbüs suçundan beraatine,

2- Sanık ... hakkında;

Mağdur ...'a yönelik kasten öldürmeye teşebbüse yardım suçu ile mağdurlar ... ve ...'a yönelik tehdit suçlarından beraatine,

3- Sanık ... hakkında;

Mağdur ...'a yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan TCK'nin 81, 35, 62, 53. maddelerine göre 8 yıl 4 ay hapis cezası ile mahkumiyetine ve ruhsatsız tabanca taşıma suçundan 6136 sayılı Yasanın 13/1, TCK'nin 62, 50/1-a, 52, 53. maddelerine göre hapisten çevrili 6.000 TL ve doğrudan 500 TL adli para cezası ile mahkumiyetine dair; Söke 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 13.01.2016 tarihli ve 2014/132E-2016/15K sayılı kararı

TEMYİZ EDENLER : Sanık ... ve müdafii, katılanlar vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’ın mağdur ...’e yönelik eylemi ile 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçunun niteliği tayin, cezayı azaltıcı takdiri indirim sebeplerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, sanık savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ...’ın kasten öldürmeye azmettirme suçundan ve sanık ...’in mağdur ...’e yönelik öldürmeye teşebbüse yardım ve tehdit ile mağdur ...’e yönelik tehdit suçundan sanıklar Abdullah ve Engin hakkında elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde düzeltme ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... ve müdafiinin; sübuta, katılanlar vekilinin; sanıklar Abdullah ve Engin’e atılı suçların sabit olduğuna yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle,

1- Sanıklar Abdullah ve Engin hakkında kurulan beraat hükümlerinin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında ruhsatsız tabanca taşıma suçundan verilen hükmün incelenmesinde;

Sanığa tayin edilen para cezası ile ilgili olarak infaza müdahale oluşturacak şekilde "ödenmemesi halinde 5275 sayılı CGTİK'nın 6545 sayılı kanun ile değişik 3. maddesi uyarınca para cezasının hapse çevrileceği ve kamuya yararlı işte çalıştırılacağı, bu denetime uymaması halinde kalan cezasının açık ceza infaz kurumunda çektirilebileceğine " karar verilmesi yasaya aykırı ise de bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK’un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak anılan cümlenin hükümden çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEN hükmün, tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA,

3- Sanık ... hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

3- Sanık ... hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Davutlar Belediye Meclisi üyesi olan katılan ...’in Belediye Başkanlığına vekalet ettiği dönemde sanıklara ait karpuz sergisini kaldırtması ve yeni bir yer tahsisi taleplerini olumsuz karşılaması nedeniyle aralarında oluşan husumete bağlı olarak, sanık ...'ın tabanca ile 5-6 metre mesafeden 4 el ateş ederek katılanı sağ ayak bileğine yakın yerden ve hayati tehlikeye yol açmaksızın basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralayarak kaçtığı olayda,

a) Sanığın, mağdura ateş ettiği mesafe ile suçta kullandığı vasıtaya göre hedef alınan bölge ve katılandaki yaralanmanın niteliği itibarıyla, öldürme kastı ile hareket ettiği kesin olarak sabit kabul edilemeyeceğinden, eyleminin kasten yaralama suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması suretiyle suç vasfında hataya düşülmesi,

b) Kabule göre ise;

Kasten öldürmeye teşebbüs suçunun, katılanın "yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle" işlenmesinden dolayı TCK'nin 82/1-g maddesi uyarınca hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi;

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 02/04/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/357, Karar No: 2005/363, Tarih: 08.06.2005

**Hukuk Genel Kurulu         2005/12-357 E.  ,  2005/363 K.**

**"İçtihat Metni"**

|  |  |  |

| --- | --- | --- |

| **Mahkemesi** | : | Kayseri 2.İcra Mahkemesi |

| **Günü** | : | 2.2.2005 |

| **Sayısı** | : | 2005/608-21 |

|  |  |  |

|  |  |  |

Taraflar arasındaki *“Takibin İptali (Şikayet-İtiraz)”* davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kayseri 2. İcra Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 23.6.2004 gün ve 2004/163-200 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 1.11.2004 gün ve 2004/18501-22720 sayılı ilamı ile,

*(...4814 sayılı yasa ile değişik 3167 sayılı çek hamillerinin korunması ve çekle ödemelerin düzenlenmesi hakkındaki yasanın 3. maddesinin 2. fıkrasında, "çek defterinin baskı şeklini belirleyen esaslar, Türkiye Bankalar Birliği'nin görüşü alınarak T.C. Merkez Bankası'nca Resmi Gazetede yayımlanacak bir tebliğle düzenlenir. Çek defterinin her yaprağına, çek hesabının bulunduğu banka şubesinin adı, hesap numarası ve hesap sahibinin vergi kimlik numarası yazılır. Ancak, hesap sahibinin vergi kimlik numarası hariç olmak üzere bunların yazılmamış olması veya bankalarca baskı şekline ilişkin esaslara aykırı davranılması çekin geçerliliğini etkilemez" hükmü öngörülmüştür. Sözü edilen bu hüküm çek hamillerinin haklarını korumak amacı ile bankaların çek defterlerini düzenlemeleri sırasında gözönünde tutmaları gerekli koşullara ilişkindir.*

*TTK’nun 692. maddesinde ise çekte bulunması gerekli zorunlu unsurlar açıkça belirlenmiş olup vergi kimlik numarasının çeklere yazılması zorunlu unsur olarak gösterilmemiştir. 4814 Sayılı Yasa çek hamillerinin korunması ve çekle ödemelerin düzenlenmesine ilişkin 3167 Sayılı Yasada değişlik yaptığından TTK’nun 692. maddesini değiştirir mahiyette değildir. Bu nedenle TTK’nun 692. maddesindeki unsurları taşıyan çekler kambiyo senedi niteliğinde olup vergi kimlik numarasının çek defterinin yapraklarına yazılmaması anılan özel yolla takip yapılmasına engel teşkil etmez.*

*Mahkemece borçlunun diğer itirazları incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde takibin iptaline karar verilmesi isabetsizdir...*)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**TEMYİZ EDEN**: Davalı vekili

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

**Dava**, kambiyo senetlerine mahsus yolla girişilen icra takibinin iptali istemine ilişkindir.

**A-DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:**

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**TEMYİZ EDEN**: Davalı vekili

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

**Dava**, kambiyo senetlerine mahsus yolla girişilen icra takibinin iptali istemine ilişkindir.

**A-DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:**

Davacı A. K. vekili, davalı tarafından Kayseri 3. İcra Dairesinin 2003/8805 esas sayılı dosyası üzerinden davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla başlatılan icra takibinin dayanağı durumundaki yedi adet çekin zamanaşımına uğradığını, davalının yasal ve meşru hamil olmadığını, talep edilen işlemiş faiz miktarının da fazla olduğunu ileri sürerek, bildirdiği itirazların kabulü ile, takibin muvakkaten durdurulmasına ve sonuçta takibin iptaline, haksız takip nedeniyle asgari %40 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

**B-DAVALI CEVABININ ÖZETİ:**

Davalı E.Y. vekili, çeklerin zamanaşımına uğramadığını, ciro zincirinin düzgün olduğunu, faiz miktarı ve oranına ilişkin itirazın da yerinde bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

**C-YEREL MAHKEME KARARININ ÖZETİ:**

Yerel Mahkeme, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi Ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun’un 4814 Sayılı Kanun ile değişik 3/2. maddesi uyarınca vergi kimlik numarasının çekin zorunlu unsurlarından olduğu, takibe konu çeklerde keşidecinin vergi kimlik numarası bulunmadığından bunlara dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yapılamayacağı gerekçesiyle istemin kabulüne ve takibin iptaline karar vermiştir.

**D-TEMYİZ EVRESİ VE DİRENME:**

Davalı vekilince temyiz edilen karar, Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş; Yerel Mahkeme gerekçesini tekrarlayarak önceki kararında direnmiş; direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

**E-MADDİ OLAY**

Davalı vekilince davacı aleyhine 2.9.2003 günlü takip talebiyle kambiyo senetlerine mahsus yolla girişilen icra takibinde 30.4.2003, 31.5.2003, 30.6.2003, 31.6.2003, 31.7.2003, 20.8.2003, 31.8.2003 keşide tarihli yedi adet çeke dayalı olarak, 12.930.000.000 TL. asıl alacak, 646.500.000 TL. çek tazminatı, 979.910.000 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.556.210.000 TL. nin tahsili istenilmiştir. Takip dayanağı çeklerin tümü davacı tarafından hamiline yazılı olarak keşide edilmiş, süresinde bankaya ibraz olunmuş ve karşılıksızlık şerhi yazılmıştır. Çeklerde keşideci davacının vergi kimlik numarası mevcut değildir.

**F-UYUŞMAZLIK**

**F-UYUŞMAZLIK**

Bozma ve direnme kararlarının kapsamlarına göre Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun’un 4814 sayılı Kanun ile değişik 3/2. maddesindeki, keşidecinin vergi kimlik numarasının çek defterinin her yaprağına yazılması zorunluluğunu öngören hükümle, çekin Türk Ticaret Kanunu’nun 692. maddesinde sayılan zorunlu unsurlarına yeni bir zorunlu unsur eklenmiş olup olmadığı; bu konudaki saptamaya bağlı olarak da, somut olayda takibe konu edilen ve keşidecinin vergi kimlik numarasını içermeyen çeklere dayalı olarak, kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yapılmasının mümkün bulunup, bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

**G-** **GEREKÇE**

Öncelikle, uyuşmazlığın üzerinde toplandığı bu yöne ilişkin yasal hükümler irdelenecektir.

Türk Ticaret Kanunu’nun *(bundan böyle kısaca “T.T.K.” olarak ifade edilecektir)* 692. maddesine göre çekte bulunması zorunlu unsurlar, kısaca; ‘çek’ kelimesi, kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havale, muhatabın adı, ödeme yeri, keşide günü ve yeri, keşidecinin imzasından ibarettir. Kanunun 693. maddesi, bunlardan birini ihtiva etmeyen bir senedin çek sayılmayacağını öngörmüş, ancak bu kuralın istisnalarını da göstermiştir.

19.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun’un (*bundan böyle kısaca “3167 S.K.” olarak ifade edilecektir)**"Çek Karneleri*" başlıklı 3. maddesi, 26.2.2003 gün ve 4814 Sayılı Kanun (*bundan böyle kısaca “4814 S.K.” olarak ifade edilecektir)* ile yapılan değişiklikten önce;

*"Bankalar çek karnelerinin her yaprağına çekle işleyen hesabın bulun­duğu şubenin adını ve keşidecinin hesap numarasını yazmaya mecburdurlar.*

*Çek karneleri bankalar tarafından basılır ve bastırılır.­*

*Çek karnelerinin şekline dair esaslar Türkiye Bankalar Birliğinin görüşü alınarak T. C. Merkez Bankası’nca tespit edilir.*

*Bankalar çek karnesi verdikleri müşterilerinin açık kimlik ve adresleri ile vergi kimlik numaralarını T. C. Merkez Bankası'na bildirmek ve bunlara ­ilişkin belgeleri hesapların kapatılmalarını izleyen beşinci yılın sonuna kadar saklamak zorundadırlar*. " hükmünü içermekteydi.

Maddenin 1. fıkrasındaki; bankalara karnelerin her yaprağına şube adını ve keşidecinin hesap numarasını yazma yükümlülüğü getiren hükmün, T.T.K. nun 692. ve 693. maddelerinde örtülü bir değişiklik yapmak suretiyle, çekin zorunlu unsurları arasına bu iki unsuru da eklemiş olup olmadığı hususu öğretide yoğun bir tartışmaya neden olmuştur.

Görülmekte olan davanın Hukuk Genel Kurulundaki temyiz incelemesi sırasında gerçekleşen ayrıntılı tartışma ve değerlendirmelerin odaklandığı noktalardan biri de budur.

Öğretideki baskın görüş, bu hükmün, TTK. nun 692. ve 693. maddelerinde örtülü bir değişiklik yapmadığı yönündedir.

Görülmekte olan davanın Hukuk Genel Kurulundaki temyiz incelemesi sırasında gerçekleşen ayrıntılı tartışma ve değerlendirmelerin odaklandığı noktalardan biri de budur.

Öğretideki baskın görüş, bu hükmün, TTK. nun 692. ve 693. maddelerinde örtülü bir değişiklik yapmadığı yönündedir.

Baskın görüşe göre, 3167 S.K. nun anılan hükmü, sadece, bastıracakları çek defterlerinde bulunması gereken unsurlar yönünden bankaların (muhatapların) yükümlülüklerini düzenlemekte; çekin geçerliliği için varlığı gereken (zorunlu) unsurlar yönünden bir değişiklik içermemektedir. Başka bir ifadeyle, bu görüş sahiplerine göre, anılan hükümlerde öngörülen unsurlar, çekle ödemelerin düzenlenmesi amacına yönelik yardımcı unsurlar niteliğindedir.

Azınlıktaki görüş ise; T.T.K. nun 692. ve 693. maddelerinin bu hükümlerle zımni bir değişikliğe uğramış olduğu ve zorunlu unsurlara eklemeler yapıldığı yönündedir.

Kanun koyucunun, diğer amaçlar yanında, öğretideki bu farklı görüşleri ve uygulamada buna paralel biçimde oluşan tereddütleri de gidermek amacıyla, 4814 S.K. ile bu hükümlerde değişiklik yapma yoluna gittiği görülmektedir.

4814 S.K. ile yapılan değişikliklerin incelenmesine geçilmeden önce, gerek bu Kanunun Tasarısı ve gerekse ondan daha önce hazırlanmış ve Kanunlaşmamış olan aynı konudaki Tasarı hakkında açıklamalar yapılmasında yarar görülmüştür.

4814 S.K. nun Tasarısında, 3167 S.K. nun 3/1. maddesinin değişiklikten önceki metninde Bankaların çek karnelerinin her yaprağına işlemek zorunda oldukları belirtilen iki unsura (çekle işleyen hesabın bulun­duğu şube adı ve keşidecinin hesap numarası), keşidecinin vergi kimlik numarasının da eklendiği; ancak her üç unsurun da yazılmamış olmasının çekin geçerliliğini etkilemeyeceği yönünde açık hüküm konulduğu görülmektedir. Aynı konuda daha hazırlanmış olan ilk tasarı niteliğindeki “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ile İcra ve İflas Kanununda Değişiklik yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı”nın 2. maddesinde de, bütünüyle aynı hüküm bulunmakta idi.

Böylece, her iki tasarının da; gerek önceki metinde mevcut olan şube adı ve keşidecinin hesap numarasını ve gerekse tasarılarla bunlara eklenen keşidecinin vergi kimlik numarasını, 3167 S.K. nun amacına ve genel yapısına uygun bir biçimde; bulunmadıkları takdirde çekin geçerliliğini etkilemeyecek unsurlar olarak kabul ettiği; uygulamada doğan tereddütlerin de bu kapsamda giderilmesinin amaçlandığı açıkça anlaşılmaktadır.