muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/18205, Karar No: 2024/9802, Tarih: 06.11.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/18205 E.  ,  2024/9802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/763 E., 2023/315 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, gümrük kaçağı eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî ret, kısmî kamu davasının zamanaşımından düşmesi

Şikâyetçi ... Vekilinin Temyizi Yönünden; suça sürüklenen çocuğun eyleminin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibarıyla 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nu (5607 sayılı Kanun) kapsamında kaldığı, bu suçtan zarar görenin de Gümrük İdaresi olduğu cihetle, suçtan doğrudan zarar görmeyen ...'nın hükmü temyize hakkı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyizi Yönünden; suça sürüklenen çocuk hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Şikâyetçi ... vekilinin temyiz istemi, münhasıran vekalet ücretine ilişkindir.

2. Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; suça sürüklenen çocuğun samimi beyanları ve kamunun zarar miktarı göz önüne alınarak lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine, açıklanan ve re'sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

II.GEREKÇE

A. Şikâyetçi ... Vekilinin Temyizi Yönünden

Suça sürüklenen çocuğun eyleminin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibarıyla 5607 sayılı Kanun kapsamında kaldığı, bu suçtan zarar görenin de Gümrük İdaresi olduğu cihetle, suçtan doğrudan zarar görmeyen ...'nın kamu davasına katılma hakkı bulunmadığından temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyizi Yönünden

Tebliğnamede belirtilen görüş yönünden; suç tarihinde 15-18 yaş grubunda olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan suç için öngörülen cezanın türü ve yukarı sınırına göre, dava zamanaşımı süresinin 5237 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince 15 yıl olduğu, aynı Kanun'un 66 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince 10 yıllık olağan zamanaşımı süresine tabi bulunduğu anlaşılmakla, temyiz inceleme tarihi itibarıyla zamanaşımı dolmadığından tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk ..., Esenyurt İstiklal caddesi üzerinde bandrolsüz kaçak sigara satarken yakalanmış, suça sürüklenen çocuktan değişik markalarda toplam 51 paket gümrük kaçağı sigara ele geçirilmiştir. Suça sürüklenen çocuk aşamalarda ailesinin maddi durumunun iyi olmaması sebebiyle, okul masraflarını çıkartabilmek amacıyla gümrük kaçağı sigara sattığını kabul ve ikrar etmiştir.

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk ..., Esenyurt İstiklal caddesi üzerinde bandrolsüz kaçak sigara satarken yakalanmış, suça sürüklenen çocuktan değişik markalarda toplam 51 paket gümrük kaçağı sigara ele geçirilmiştir. Suça sürüklenen çocuk aşamalarda ailesinin maddi durumunun iyi olmaması sebebiyle, okul masraflarını çıkartabilmek amacıyla gümrük kaçağı sigara sattığını kabul ve ikrar etmiştir.

Suça sürüklenen çocuğa 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için gümrüklenmiş değerin iki katı tutarının ihtar edildiği, suça sürüklenen çocuğun herhangi bir ödeme yapmadığı anlaşılmıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamış, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, suç konusu kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince müsaderesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.

III.KARAR

A.Şikâyetçi ... Vekilinin Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle, Tarım ve Orman Bakanlığının 5271 sayılı Kanun'un 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, ... vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasında yer alan eşya müsaderesine ilişkin paragrafın çıkartılarak yerine "Dava konusu gümrük kaçağı sigaraların 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince müsaderesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

06.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3745, Karar No: 2021/16486, Tarih: 12.10.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/3745 E.  ,  2021/16486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

17/04/2012 tarihinde suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın 21/06/2012 tarihinde kesinleştiği, denetim süresi içinde 05/04/2014 tarihinde kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle suça sürüklenen çocuğun yargılanarak mahkumiyetine karar verildiği ve mahkumiyet kararının kesinleştiği belirlenerek yapılan incelemede;

1-Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 141, 5271 sayılı CMK'nın 34/1. ve 230. maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde açık ve gerekçeli olması ve Yargıtay'ın bu işlevini yerine getirmesi için gerekçe bölümünde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi ve ulaşılan kanaat, suça sürüklenen çocuğun suç oluşturduğu sabit görülen fiili ve bunun nitelendirilmesinin belirtilmesi, delillerle sonuç arasında bağ kurulması gerektiği gözetilmeden, suça sürüklenen çocuk hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün neden açıklandığına ilişkin gerekçeyle yetinilip yazılı şekilde gerekçesiz hüküm kurulması,

2- Suça sürüklenen çocuğun söz konusu karpuzları marketin dışında bulunan tezgahtan aldığını savunması karşısında, söz konusu yer araştırılarak marketin eklentisi olup olmadığı tespit edilip , sonucuna göre sanığın eyleminin iş yeri dokunulmazlığını bozma suçunu oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Suça sürüklenen çocuğun, müştekinin iş yerinden 4 adet karpuzu çalması karşısında, karpuzların değeri tespit edilerek suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan TCK'nın 145. maddesinin uygulama koşullarının bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

4-Kabule göre de;

a-Suça sürüklenen çocuk hakkında, denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılarak, hükmün açıklanması durumunda, 5271 sayılı CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca eski hükmün aynen açıklanması gerekirken, önceki hükümden farklı şekilde; iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümde uygulama maddesi doğru olmakla birlikte suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 119/1-c maddesi uygulanarak, hükmün değiştirilmek sureti ile açıklanılması,

b- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma kurulan hükümde, iddianamede TCK'nın 116/4. maddesinin uygulanmasının talep edildiği gözetilmeden suça sürüklenen çocuğa ek savunma hakkı verilmeden hakkında TCK’nın 119/1-c maddesinin uygulanması suretiyle CMK'nın 226. maddesine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

b- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma kurulan hükümde, iddianamede TCK'nın 116/4. maddesinin uygulanmasının talep edildiği gözetilmeden suça sürüklenen çocuğa ek savunma hakkı verilmeden hakkında TCK’nın 119/1-c maddesinin uygulanması suretiyle CMK'nın 226. maddesine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan bu sebepten dolayı diğer yönleri incelenmeyen hükmün istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde CMK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 12/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30724, Karar No: 2013/38680, Tarih: 05.12.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/30724 E.  ,  2013/38680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bitlis İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/06/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İİK. nun 68/1. maddesi gereğince, talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar ve noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını mutazammın bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir. İİK’nun 68/1. maddesinde yer alan, yetkili makamların düzenledikleri belgelerin ise takip dayanağı yapılıp, ilamsız takibe konulabilmesi için, kanunda bu belgelerin, İİK’nun 68. maddesinde sayılanlardan olduğuna ilişkin özel hüküm gereklidir (İİK’nun 143/2, 105/1, 251/1, 634 sayılı kanunun 37. maddesi gibi).

Somut olayda, alacaklının Bitlis Valiliğinin Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması ile ilgili 16.01.2008 gün 2008/2-23 sayılı kararına dayalı olarak genel haciz yolu ile takip yaptığı anlaşılmaktadır. Takip dayanağı belgenin incelenmesinde sulhe davet niteliğinde olup, alacaklının sulhü kabul ettiğine dair imzasının bulunmadığı gibi, diğer imzalarında eksik olduğu görülmüştür. Yine alacaklı tarafından sulh olunduğuna dair sunulmuş bir belge de mevcut değildir.

Buna göre, icra takibine dayanak belgenin İİK.nun 68.maddesinde yazılı belgelerden olduğuna ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı gibi, borç ikrarını da içermediğinden İİK’nun 68/1. maddesinde belirtilen belgelerden olduğu kabul edilemez.

O halde, alacağın tahsil edilip edilmeyeceği yargılamayı gerektirmekte olup, mahkemece, itirazın kaldırılması isteminin reddi yerine kabulü isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/32935, Karar No: 2012/40002, Tarih: 29.11.2012

**9. Hukuk Dairesi         2010/32935 E.  ,  2012/40002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 01.06.1996 tarihinde davalı sitede çalışmaya başladığını, iş akdinin 30/06/2008 tarihinde haksız ve ihbarsız olarak işverence feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacıya tevdi mahalli tayin ettirilmek suretiyle alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı tarafından yapılan ödemeler nedeniyle davacının ihbar tazminatı hakkı bulunmadığı, işverenin toplu ısınmadan ferdi ısınmaya geçtiğinden davacının iş akdine işverence haklı nedenle son verilmesi nedeniyle davacının kıdem tazminatına hükmedildiği, tanık anlatımları ve dosyadaki bilgi ve belgeler karşısında davacının kış ayları olarak belirtilen Ekim, Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart aylarında haftanın 7 günü günde 3 saat fazla çalışma yaptığı, diğer dönemde ise çalışmanın haftalık normal çalışma süresi içerisinde kaldığı, kış dönemi olarak adlandırılan dönemde hafta ve genel tatil günlerinde çalışıldığı gerekçesiyle davacının kıdem ve ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücreti taleplerinin reddine, bayram tatili ve hafta tatili alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının hizmet akdinin kalorifer sisteminin doğalgaza çevrilmesi nedeniyle feshedilmesi ve sitenin yönetim kurulunun davacının tazminatlarının ödeneceğine dair yazısı ve yapılan ödeme karşısında davacının hizmet akdinin davalı işveren tarafından tazminat hak edecek şekilde feshedildiğinin açıkça ortada olmasına rağmen, feshin haklı olduğu gerekçesiyle bakiye kıdem tazminatının reddine karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacının kömür kaloriferli 46 daireden oluşan işyerinde kış döneminde fazla mesai yaptığı tanık beyanları ve bilirkişi raporu ile sabit olduğu halde fazla çalışma ücreti talebinin kabulü yerine reddi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 29.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2934, Karar No: 2011/18755, Tarih: 13.10.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/2934 E.  ,  2011/18755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/10/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekili tarafından, çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine başlandığı, örnek 10 numaralı ödeme emrinin borçlu H.G.e Tebligat Kanunu’nun 35.maddesine göre 18.03.2010 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin ise, 14.10.2010 tarihinde icra mahkemesine yaptığı başvuru ile 08.06.2009 tarihinden 29.01.2010 tarihine kadar 6 aylık zamanaşımı süresi içinde müvekkili hakkında herhangi bir icra işlemi yapılmadığını ileri sürerek, İİK. nun 71/2. maddesi uyarınca icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Her ne kadar borçlu vekili başvurusunda İİK’nun 71.maddesine dayanmış ise de, takibin işlemsiz bırakıldığını iddia ettiği dönem ödeme emri tebliğinden ve dolayısıyla takibin kesinleşmesinden öncesine ilişkin olduğundan anılan maddenin olayda uygulama yeri bulunmamaktadır.

Öte yandan takibin kesinleşmesinden önceki devreye ilişkin olarak zamanaşımı itirazının ise İİK’nun 168/5. maddesi gereğince yasal 5 günlük sürede yapılması zorunludur. Somut olayda ödeme emrinin tebliğ edildiği 18.03.2010 tarihine göre, 14.10.2010 tarihinde icra mahkemesine yapılan başvuru yasal süreden sonradır.

O halde mahkemece, itirazın süre aşımından reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile sonuca gidilerek itirazın kabulü ile icranın geri bırakılmasına karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının  temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 13/10/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10938, Karar No: 2013/37821, Tarih: 01.11.2013

**3. Ceza Dairesi         2013/10938 E.  ,  2013/37821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat ve idari para cezasına dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanıklar ... ve ... hakkında meşe ağaçları için kurulan beraat kararları bakımından yapılan incelemede;

Katılan vekilinin temyiz itirazları, oluşa, yapılan yargılamaya, toplanan delillere, gerekçeye ve uygulamaya göre yerinde görülmediğinden, reddiyle hükmün ONANMASINA,

2) Sanık ... hakkında tapulu araziden kestane ağacı kesme suçu bakımından yapılan incelemede ise;

Sanığın eylemi 6831 sayılı Kanunun 116/B maddeleri kapsamında olup, suç tarihi olan 01.08.2009 ile inceleme tarihi arasında 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 20/c maddesinde öngörülen zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş bulunduğunun anlaşılması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle saık hakkında idari yaptırım uygulanmasına yer olmadığına, kestane ağaçlarının sahibine iadesine, 02.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16118, Karar No: 2017/15436, Tarih: 07.11.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/16118 E.  ,  2017/15436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, davalının faturalarda haksız olarak kayıp kaçak, PSH sayaç okuma bedeli, iletim bedeli ve dağıtım bedeli tahsil ettiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, kayıp kaçak bedellerinin tahsilinin yasal zorunluluk olduğunu beyan ederek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 6719 sayılı kanunun 21 .maddesi ile 6446 sayılı yasanın 17. maddesinde yapılan değişiklikle kayıp kaçak bedelinin alınabileceği yasal hale getirilmiş olup, 6719 sayılı yasanın Geçici 20. maddesi uyarınca yasanın açılmış olan davalara da uygulanacağı belirtildiğinden yasa değişikliği nedeni ile davacının davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

1-Savunma hakkı Anayasada güvence altına alınmış haklardandır. Buna göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir. (1982 Anayasası m. 36)

Karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın 27. maddesi hükmüne göre, davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının tarafların açıklamalarını dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda hakim, tarafları dinlemeden, açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için onları kanuna uygun biçimde duruşmaya davet etmeden karar veremez. (YHGK 2009/52 E., 2009/105 K.)

Her ne kadar HMK'nın 320/1.maddesinde, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiş ise de; bunun ancak ön inceleme aşamasında ve mümkün olan hallerde olduğu belirtilerek uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir.

Her ne kadar HMK'nın 320/1.maddesinde, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiş ise de; bunun ancak ön inceleme aşamasında ve mümkün olan hallerde olduğu belirtilerek uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir.

HMK'nın 137. maddesinde; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, ön incelemede dava şartlarının ve ilk itirazların inceleneceği, uyuşmazlık konularını tam olarak belirlenip, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemlerin yapılacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onların sulhe veya arabuluculuğa teşvik edileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez.

Dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olan ön inceleme işlemleri, dava şartları ve ilk itirazlardır.Dava şartları ve ilk itirazlarda eksiklik yoksa diğer ön inceleme işlemleri için duruşma açılmalıdır. Dava şartları ve ilk itirazlar dışında ön inceleme işlemlerinin duruşmalı olarak incelenmesi, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra gerekli görülmesi halinde tarafların tahkikat için duruşmaya davet edilerek davanın esasına yönelik karar verilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemece duruşma gününün verilmediği, ön inceleme için taraflara tebligat çıkarılmadığı, dosya üzerinden karar verildiği görülmektedir. Öncelikle ön inceleme için taraflara tebligat çıkarılarak hüküm tesisi gerekirken ; "Davacının davasının reddine" şeklinde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir .

Hal böyle olunca mahkemece; ön inceleme işlemlerini yapmak üzere tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesi, ön inceleme duruşmasında gerekli usul işlemleri yapıldıktan sonra gerekli görülmesi halinde tahkikat duruşmasına geçilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, tüm bu hususlar göz ardı edilmek suretiyle tarafların hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.