muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/44911, Karar No: 2018/4334, Tarih: 22.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/44911 E.  ,  2018/4334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

AVUKAT ...

DAVALILAR : 1-SARAN TUĞLA KİREMİT SAN. TİC. A. Ş.

2-SAİTOĞULLARI İNŞ.GID.MAD.NAK. TAAH. PAZ. TİC.LTD.ŞTİ.

ADLARINA VEKİLİ AVUKAT VEDAT ALAN

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalılara ait işyerinde yılın on iki ayı ve haftanın yedi günü olmak üzere çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

Davalıların cevaplarının özeti:

Davalı Saitoğlu İnşaat Gıd. Mad. Nak. Taah. Paz. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkili şirkette iddia edilen kadar çalışmasının bulunmadığını, yapılan işin niteliği gereği kış aylarında çalışma olmadığını, yapılan işin mevsimlik iş olduğunu ve davacının çalışma sezonunda işe gelmeyerek iş sözleşmesini feshettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı Saran Tuğla Kiremit San. Tic. A. Ş. vekili, davacının müvekkili şirkette iddia edilen kadar çalışmasının bulunmadığını, müvekkilinin 2003 yılında faaliyete başladığını, yapılan işin niteliği gereği sadece yedi aylık yaz döneminde üretim yapıldığını, kış aylarında çalışma olmadığını, yapılan işin mevsimlik iş olduğunu ve davacının çalışma sezonunda işe gelmeyerek iş sözleşmesini feshettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Somut olayda davacı işçi, davalı işyerinde 2004 yılı Mart ayından 2014 yılı Mart ayına kadar aralıksız olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı işveren ise davacının SGK’ya bildirilen dışında çalışmasının olmadığını savunmuştur. Mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının 26.05.2008-30.12.2013 tarihleri arası aralıksız toplam beş yıl yedi ay dört gün çalıştığı kabulü ile dava konusu alacaklar hesaplanmıştır.

2-Somut olayda davacı işçi, davalı işyerinde 2004 yılı Mart ayından 2014 yılı Mart ayına kadar aralıksız olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı işveren ise davacının SGK’ya bildirilen dışında çalışmasının olmadığını savunmuştur. Mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının 26.05.2008-30.12.2013 tarihleri arası aralıksız toplam beş yıl yedi ay dört gün çalıştığı kabulü ile dava konusu alacaklar hesaplanmıştır.

Kabul edilen hizmet süresi yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, davacının davalı işyerinde 26.05.2008-30.12.2013 tarihleri arası beş ayrı dönem halinde aralıklı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının talebi, Kurum kayıtları, yapılan işin niteliği, davalı tarafından ibraz edilen işyeri kayıtları birlikte değerlendirildiğinde davacının aralıksız çalıştığının ispatlanamadığı bu nedenle dava konusu alacakların davacının hizmet döküm cetvelinde çalıştığı bildirilen sürelere göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-4857 sayılı İş Kanun'unda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı, ayrıca davacının çalıştığı işyerinin faaliyet gösterdiği alanda uzman bir bilirkişiden de görüş alınarak davacının fesih tarihindeki gerçek ücreti saptanmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Davacı işçi aylık net 1.200,00 TL ücret aldığını iddia etmiş, davalılar davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece tanık beyanları ve davacının banka hesap dökümleri değerlendirilerek emsal ücret araştırılmaksızın davacının net 1.200,00 TL ücret aldığı kabul edilmiştir.

Davacı işçi aylık net 1.200,00 TL ücret aldığını iddia etmiş, davalılar davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece tanık beyanları ve davacının banka hesap dökümleri değerlendirilerek emsal ücret araştırılmaksızın davacının net 1.200,00 TL ücret aldığı kabul edilmiştir.

Davacının ücreti hakkında yukarıda işaret edilen ilkeler çerçevesinde araştırılma yapılmaksızın karar verilmesi isabetli olmamıştır. Ne var ki Diyarbakır 1. İş Mahkemesi 2014/396 esas 2016/256 karar sayılı dosyasında davacı ile birlikte çalışan emsal işçinin emsal ücretinin araştırıldığı, yapılan emsal ücret araştırması sonucu Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının davacı gibi tuğla taşıma işinde çalışan bir işçinin fesih tarihinde net 1.100,00 TL ücret alabileceğini bildirdiğinin anlaşılmasına göre dava konusu alacakların net 1.100,00 TL aylık ücret üzerinden hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

4-Somut olayda, Mahkemece karara esas teşkil eden bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının haftanın yedi günü 05:30-15:00 saatleri arasında bir buçuk saat ara dinlenme ile haftada on buçuk saat fazla mesai yaptığı kabulü ile fazla çalışma alacağının hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Davacının fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti talebi dikkate alınmaksızın, mükerrer ödemeye yol açacak şekilde hesaplanmıştır. Davacı lehine ayrıca hafta tatili ücretine hükmedildiğinden, mükerrer ödemenin önüne geçilebilmesi için hafta tatili günlerindeki fazla çalışmanın yarım saat olarak hesaplamaya dahil edilmesi gereklidir. Hal böyle olunca davacının fazla mesaisi, haftalık üç buçuk saat fazla çalıştığı kabulüne göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

N.E.
Yargıtay — Esas No: 2022/2872, Karar No: 2023/4273, Tarih: 28.09.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/2872 E.  ,  2023/4273 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/709 E., 2022/79 K.

KARAR : Başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/519 E., 2020/386 K.

Taraflar arasındaki muhdesat aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ... ve arkadaşları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... (ölü) vekili dava dilekçesinde; Muğla ili, Ortaca ilçesi, Dalyan Mahallesinde, bulunan 4472 parselin bir kısmının müvekkili ile davalılar ...'ın babalarından kaldığı, davalı şirketin ise yetki belgesi ile Ortaca Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/142 Esas sayılı dosyasında taksim davası açtığı, taşınmazda yapılan 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci madde uygulaması sonucunda tapusunun hisseli hale geldiği ve taşınmazın 402 parsel numarası ile müstakil tapulu olduğu zamanda müvekkilinin kendisine bina yaptığı, ağaçlar diktiği ve diğer tüm müştemilatın müvekkilince yapıldığını ileri sürerek, taşınmazda müvekkilince yapılan yapı, müştemilat ve dikilen ağaçların müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... ve ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine ve 1005 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan 1 adet elma ağacı, 2 adet erik ağacı, 1 adet nar ağacı, 1 adet narenciye limon ağacı, 1 adet narenciye mandarin ağacı, 1 adet narenciye portakal ağacı, 2 adet narenciye portakal ağacı ile 1 adet betonarme (zemin kat 130 metrekare, 1 nci kat 130 metrekare, çatı katı 110 metrekare) üç katlı apartmanın davacıların mirasbırakanı ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar ... ve arkadaşları vekili tarafından sunulan dilekçede özetle; davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin miras taksim davası açtığı, ...'e düşecek hisse miktarı üzerinde alacağı bulunduğu bu nedenle davalı olarak gösterildiği, davalı olarak gösterilmesinin de zorunlu olduğu, husumetten ret kararı sonucunda davalı şirket lehine maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nispi vekalet ücreti takdirinin doğru olmadığı ve davanın reddedilen kısmındaki yapıların da müvekkillerinin mirasbırakanı ... tarafından yapıldığı ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece, diğer yapıların ... tarafından yapılmadığı belirlenerek, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ancak; İzmir 4. icra hukuk Mahkemesinin 2014/124 Esas, 2014/152 Karar sayılı kararı sonrasında, davalı ... San. ve Tic. A.Ş'ye verilen yetki üzerine, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından; yasal halefiyet ilkesi gereğince, icra dosyası borçlusunun yerine geçerek, yasal halefiyet ilkesi gereğince, ortaklığın giderilmesi davası açıldığı, dolayısıyla eldeki davada, davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin pasif husumeti bulunduğundan mahkemece bu davalı yönünden de davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun, kısmen kabulü ile mahkeme hükmü düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili; müvekkil şirket taşınmazın paydaşlarından olmadığından taraf olarak gösterilmesinin hukuka uygun olmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden taşınmazın paydaşları yanında sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmesi sebebiyle lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı şirketin taraf sıfatı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra Hakimliğinden İcra İflas Kanununun 121 inci maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 684 üncü, 718 inci maddeleri

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı şirketin taraf sıfatı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra Hakimliğinden İcra İflas Kanununun 121 inci maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 684 üncü, 718 inci maddeleri

2. 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir  arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde    dikilen ağaçları anlamak gerekir.

3. Değerlendirme

1. Muhtesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkin davalar taşınmaz üzerinde pay sahibi olan kayıt malikleri aleyhine açılır. Ortaklığın giderilmesi davasını açan davalı şirketin, kanunla verilen taraf sıfatı HMK'nın 53 üncü maddesindeki "davayı takip yetkisi" niteliğinde olduğu ve bu yetkinin yalnızca ortaklığın giderilmesi davasını takibe ilişkin olacağı gözetildiğinde, davalı şirket yönünden davanın bu nedenle reddi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince taraf sıfatı benimsenerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

2. Kabule göre de yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan eşit oranda tahsiline karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.09.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/458, Karar No: 2025/1111, Tarih: 18.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/458 E.  ,  2025/1111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2076 E., 2023/2091 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/35 E., 2022/298 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı kurum tarafından ...Liman Sahasının çok eski tarihlerden beri kullanıldığını, 04.04.1989 yılında dava dılı TCDD ile “...Liman Silosu” protokolü imzalandığını, buradaki tesislerde yıllık 300.000 ton gemi yolu ile ithalat ve ihracat amaçlı yükleme ve boşlaltma yapıldığını, bu işlemlerden alınacak ücretlerin her yıl yayınlanan genelgelerle belirlendiğini ve en son 1,50 USD/ton olarak belirlendiğini, ...Liman işletme hakkının TCDD ve davalı arasında imzalanan işletme hakkının devrine ilişkin protokolle 25.02.2015 tarihinde 39 yıl süreyle devredildiğini ve TCDD’nin devri 30.06.2015 tarihli yazısı ile bildirdiğini, davalı tarafından 11.04.2016 tarihinde gönderilen yazı ile 02.03.2016 tarihinden itibaren yükleme boşaltma ücreti olarak 4,5 USD/ton uygulanacağının bildirildiğini, davacı tarafından bunun makul seviyeye indirilmesinin talep edildiğini, 10 yıldan fazla süredir 1.50 USD/ ton uygulanan tarifenin 4,5 USD/ton uygulanması için maliyet artışı vs gibi hiçbir sebep olmadığını ileri sürerek davacı kurum tarafından ödenen tahmil tahliye bedelinin 02.03.2016 tarihinden itibaren 1,50 USD/ton olarak belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile aralarında bir sözleşme olmadığını, TCDD ile yapılan sözleşmenin 9.14.2 maddesi uyarınca 02.03.2016 tarihinden sonra davalının kendi belirleyeceği miktar üzerinden ücretlendirme hakkı olduğunu, fiilen teslim tarihinden itibaren 1 yıl süre ile TCDD liman Ücretleri tarifesinin uygulanacağının kararlaştırıldığını, bu tarihten sonra davalının kendi belirlediği tarifeyi “Rekabet Korunması Hakkında Kanuna” aykırı olmayacak şekilde uygulama hakkına sahip olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...Liman sahasının işletme hakkının 39 yıl süre ile davalıya verildiği, sözleşmenin 8.2.4. maddesine göre limana ilişkin olarak TCDD ile üçüncü kişiler arasında akdedilmiş ve sözleşme ile hukuki ve ekonomik olarak işleticiye devredilecek sözleşmelerin listelerinin ek 9.5'te gösterildiği, sözleşmenin 5.2.4. maddesine göre TMO'nun TCDD ile imzalanan sözleşmeleri çerçevesinde 4 numaralı rıhtımın öncelikli kullanım hakkının sözleşmenin süresi boyunca devam edeceği, söz konusu rıhtımın sadece TMO ve Denmar tarafından kullanılacağı, işleticinin TMO ve Denmar'a ait yüklerin bulunmadığı zamanlarda kullanma hakkının saklı olduğu, yine 5. maddede işleticinin taşınmazları alt kiralamalar hariç olmak üzere devredemeyeceği ve teminat olarak gösteremeyeceği, 9.5. maddesi ile yürürlükteki sözleşmelerin akıbetlerinin belirlendiği, buna göre TCDD'nin sözleşme imza tarihi öncesinde üçüncü kişilerle imzalamış olduğu sözleşmenin işleticiye devredileceği, sözleşmelerin sürelerinin sonuna kadar devam edecekleri işleticinin yürürlükteki sözleşmelerle ilgili olarak daha ağır şartları ve uzun süreleri kabul etmeye zorlanamayacağı, devri mümkün olmayan sözleşmelerin sona ermeleri üzerine yenilenmeyeceği, kiracıların kira sözleşmelerinin konusunu oluşturan taşınmazların sözleşme sürelerinin sonuna kadar kalmalarına müsaade edileceği, elde edilecek olan gelirlerin işleticiye ait olacağı, sözleşmenin 9.14. maddesindeki fıkralara göre işleticinin sözleşme imza tarihini takip eden ilk yılın sonundan itibaren liman hizmetlerine ilişkin ücret tarifelerini belirlemeye yetkili olduğu, işleticinin tarifeleri rekabetçi bir anlayış ile belirlemek ve fahiş fiyatlandırmadan kaçınmak zorunda olduğu, sözleşmenin ilk yılın sonuna kadar uygulanacak tarifelerin ek 9.14.2'de yer alan tarifelerden daha yüksek olmayacağı aksi takdirde TCDD tarafından işleticiye sözleşmenin 17. maddesi gereği süreli para cezasının uygulanacağı hususlarının düzenlendiği, sözleşmenin 8. maddesi kapsamında ek 9.5'te gösterilen yürürlükteki sözleşmelerin de işleticiye devredildiği ve işleticinin bu sözleşmelere göre ticari ilişkisinin devam edeceği, davacı TMO'nun da ek 9.5'te yer alan üçüncü kişiler arasında yer aldığı, sözleşmeye göre ilk 1 yıl içerisinde liman hizmetleri tarifelerinde ücretlendirme yapılmayacağının davalı tarafından taahhüt edildiği ve davacı yönünden ilk 1 yıl içerisinde ücretlendirmede bir değişiklik yapılmadığı, söz konusu sürede TCDD tarafından uygulanan tarifelerin uygulanmaya devam edildiği sözleşmede işleticinin takip eden 1 yıldan sonraki (02.03.2016 dan sonra ) tarifeleri belirleme yetkisi verilmiş ise de, sözleşmenin 9.14.1

.5'te yer alan üçüncü kişiler arasında yer aldığı, sözleşmeye göre ilk 1 yıl içerisinde liman hizmetleri tarifelerinde ücretlendirme yapılmayacağının davalı tarafından taahhüt edildiği ve davacı yönünden ilk 1 yıl içerisinde ücretlendirmede bir değişiklik yapılmadığı, söz konusu sürede TCDD tarafından uygulanan tarifelerin uygulanmaya devam edildiği sözleşmede işleticinin takip eden 1 yıldan sonraki (02.03.2016 dan sonra ) tarifeleri belirleme yetkisi verilmiş ise de, sözleşmenin 9.14.1. maddesine göre tarife ücretlerinin fahiş fiyatlandırmadan uzak ve rekabetçi anlayışa uygun olarak belirleneceğinin düzenlendiği, dosyaya getirilen emsal uygulamalar ve bilirkişi raporlarındaki belirlemelere göre liman işletmelerine benzer faaliyetlerde birim fiyatlarının 3-3,5 USD ortalamasında bulunduğu TCDD ile TMO arasında belirlenen ücretlendirmenin dava tarihindeki piyasa fiyatları ile uyumlu olmadığı ve düşük kaldığı davalı tarafından istenen birim fiyatın piyasa şartlarına uygun olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Dava konusu liman tarife ücretlerinin belirlenmesinde esas alınması gereken değer tespiti ve emsal irdelenmesi iş ve işlemlerinin dava konusu alanda uzman SPK Lisanslı Gayrimenkul Değerleme Uzmanlarınca Uluslararası Değerleme Standartları (UDS) normları çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle tespit edilmesi gerektiğini,

b. Sunulan emsallerden görüleceği üzere 4,5 USD/ton olarak belirlenen bedelin fahiş olduğunu, taleplerinin haklılığının ortada olduğunu, USD olarak belirlenmiş bir bedelin, USD’nin Türk Lirası karşısında sürekli değer kazanmasına rağmen fahiş bir şekilde artırılması, hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını,

c. Davalı tarafın kuruluşa verilen regülasyon görevi kapsamında hububat sevkiyatlarını etkileyen hareketlerde bulunmaya devam ettiğini, halihazırda limana yanaşmayı bekleyen gemileri için fahiş fiyat tarifesini diretmekte olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.