muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2083, Karar No: 2021/1064, Tarih: 22.09.2021

30. Özel Daire bozma kararında belirtildiği üzere Mahkemece yapılan inceleme bu yönden yetersiz, alınan bilirkişi raporları da hüküm kurmaya elverişsizdir.

31. Bunun yanı sıra; davalı tarafından tahakkuk edilen faturalarda atıksu bedeli sıfır olarak gösterilerek faturanın su bedeli açıklamasıyla kesilmiş olması, davacının belediyenin kamu hizmeti olarak sunduğu kanalizasyon ve alt yapı hizmetlerinden faydalandığının tespit edilmesi hâlinde kanun gereği karşılamakla yükümlü olduğu atıksu bedelinden sorumlu tutulmasına engel olmayacaktır. Zira aksini kabulün, davacının kamu aleyhine sebepsiz zenginleşmesine sebep olacağı açıktır. Mahkemenin atıksu bedeli açıklamasıyla fatura kesilmediğinden bu bedelin hesaplanarak mahsup edilmesinin mümkün olmadığı yönündeki gerekçesi isabetsizdir.

32. Hâl böyle olunca, mahkemece davacının atıksu bedelinden sorumlu tutulmasını gerektirir kullanımının bulunup bulunmadığı usulüne uygun şekilde incelenmeli, bu inceleme sırasında davacının delil olarak sunduğu, davalı belediyeye hitaben yazılan ve eldeki davaya konu edilen toplam 22.992,88TL lik su faturasu bedelinden bir kısmının (eğitim fakültesi, sağlık yüksekokulu ve rektörlük eski hizmet binasında kullanılan su kullanım bedeline karşılık 7.201,44TL'sinin) kabul edilerek mahsubunun talep edildiği gözden kaçırılmaksızın, taraf itirazlarını karşılar bilirkişi raporu alınmalı ve varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

33. Hâl böyle olunca direnme kararının Özel Daire bozma kararında belirtilen nedenler yanında yukarıda açıklanan genişletilmiş gerekçe ve nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin uyuşmazlık noktasına ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan genişletilmiş gerekçe ve Özel Daire bozma kararında açıklanan nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22.09.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1416, Karar No: 2019/7336, Tarih: 06.11.2019

**14. Hukuk Dairesi         2019/1416 E.  ,  2019/7336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.06.2014 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.07.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Asıl davada davacı vekili, maliki bulunduğu 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazlarının yolu olmadığını, yola ulaşabilmek amacı ile davalılara ait 8, 9, 10, 11, 12, 13, ve 14 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını talep ve dava etmiştir.

Asıl davada bir kısım davalılar vekili, mahallinde bilirkişi ve keşif incelemesi yapılarak başka alternatif geçit yollarının değerlendirilmesini, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Birleştirilen davada davacı vekili; maliki bulunduğu 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazlarının yolu olmadığını, yola ulaşabilmek amacı ile davalıya ait 7 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen davada davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın ve birleşen davanın kabulü ile, 74 ada 64 parsel sayılı taşınmaz lehine ve 74 ada 63 parsel sayılı taşınmazın leh ve aleyhine olmak üzere fen ve kadastro teknisyeni ... 'nun hazırlamış olduğu 21.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporu ve krokisinde kırmızı boya ile gösterdiği şekilde, 74 ada 63, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8, 7 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı tesisi ile tapu kütüğüne kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Yukarıda açıklanan ilkelere gereğince somut olayda; davacı vekili 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazları lehine davalılara ait 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını talep etmiş, davacıya ait 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazlar lehine raporda belirlenen 1. güzergahtan geçit hakkı kurulmasına karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece, ziraat mühendisi, kadastro teknisyeni ve mülk bilirkişisi ile birlikte yapılan keşif sonucu alınan 21.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda, 2 güzergah belirlendiği görülmektedir. Bu güzergahlardan 1.'sinin krokide kırmızı renkle boyalı ve tescilli kadastro yolundan başlayan 74 ada 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 63 no'lu parsellerden geçerek 64 no'lu parsele ulaşan 3 metre eninde toplam 902,78 m2 alanında olduğu, 2.'sinin krokide yeşil renkle boyalı ve tescilli kadastro yolundan başlayan 74 ada 68, 67, 65 ve 64 no'lu parsellerden geçerek 63'nolu parsele ulaşan 3 metre eninde toplam 418,83 m2 alanında olduğu görülmektedir. Ayrıca 2 no'lu güzergahta arazinin engebeli ve kot farkının yüksek olması nedeniyle yol yapım zorluğu ve maliyetin yüksek olacağını düşündüklerini, ancak bilirkişi heyetinde inşaat mühendisi bulunmadığından maliyetinin hesaplanamadığını belirttikleri görülmektedir.

Bilirkişi raporlarında krokide 2. güzergah olarak gösterilen ve daha kısa olan yerin kot farkından dolayı masraflı olacağı belirtilmiş ise de, davanın kabulüne karar verilen güzergahtan geçirilen geçit alanı miktarının 902,78 m2 olduğu görülmekle, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi nazara alınarak inşaat bilirkişisi ile birlikte yeniden inceleme yapılıp hüküm kurulması gerektiğinden, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31461, Karar No: 2017/7628, Tarih: 03.10.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/31461 E.  ,  2017/7628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ticareti terk suçunun oluşabilmesi için sanığın fiili olarak ticareti terk etmesi, bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, borçlu şirketin başka bir adreste faaliyetine devam edip etmediğinin belirlenmesi için kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünden şikayet tarihi itibariyle en son verilen beyanname örnekleri getirtilip sonucuna göre hukuki durumun takdir edilmesi gerekirken, eksik kovuşturmayla yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, tebliğnameye uygun olarak 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 03/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17609, Karar No: 2013/6268, Tarih: 15.04.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/17609 E.  ,  2013/6268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 12.12.2001 tarih 2011/13574-25309 E/K sayılı kararı ile, şikayetçi vekilinin mazeret ve katılma talebini içerir dilekçesi dosya içinde bulunmadığından, dilekçenin temini ile eklendikten sonra iadesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve ilamın gereği yerine getirilip dosyanın tebliğname düzenlenmeksizin Dairemize iadesi için üst yazı yazıldığı anlaşılmış ise de, dosyanın sehven Dairemize gönderildiği anlaşıldığından temyiz incelemesi yapılması için dosyanın ilgili daireye gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 15.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17533, Karar No: 2013/1233, Tarih: 05.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2011/17533 E.  ,  2013/1233 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 5510 sayılı Yasanın 43. maddesi dikkate alınarak,davacının yaşlılık aylığının tespiti ile 01.10.2008 tarihinden itibaren fark aylıkların faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Kısa karar 26.5.2010 tarihinde davacı vekilinin yüzüne karşı tefhim edilmiş olup 16.12.2011 günlü temyiz dilekçesi;temyize cevap niteliğinde olup, İş Mahkemelerinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 433. maddesindeki cevap dilekçesiyle temyize paralel bir hüküm bulunmadığından davacı vekilinin temyiz isteminin reddine,

2-Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Davacının, davacının TBMM başkanlığı görevi nedeniyle 5434 sayılı Yasa uyarınca emeklilik aylığı almakta olduğu taraflar arasında çekişmesizdir.

Davacı tarafından, emeklilik aylığının tespitinde esas alınması istenen, 5510 sayılı Yasanın “CUMHURBAŞKANLIĞI, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI VE BAŞBAKANLIK GÖREVİNDE BULUNANLARIN AYLIKLARI” başlıklı 43. maddesinin üç ve dördüncü fıkraları, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başbakan iken bu görevinden herhangi bir nedenle ayrılanlara, istekleri üzerine, müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren, istek tarihindeki Cumhurbaşkanına ödenmekte olan aylık ödeneğin % 40'ı esas alınarak Cumhurbaşkanına bağlanacak yaşlılık aylığının % 75'i oranında yaşlılık aylığı bağlanır.

Ancak herhangi bir nedenle görevden ayrılan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başbakan, 28 inci maddeye göre yaşlılık aylığına hak kazanıyorsa, 29 uncu maddeye göre yaşlılık aylığı ayrıca hesaplanır ve aylıklardan yüksek olanı yaşlılık aylığı olarak bağlanır. 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanılamıyorsa üçüncü fıkraya göre bağlanan aylığın tümü, 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanılıyor ve 29 uncu maddeye göre hesaplanan aylık, üçüncü fıkraya göre bağlanan aylıktan düşükse aradaki fark Hazineden tahsil edilir.” düzenlemesini içermektedir.

“Kanunların geriye yürümesi veya yürümemesi konusunda mevzuatımızda genel bir hüküm yoktur. Ancak, toplum barışının temel dayanağı olan hukuka ve özellikle kanunlara karşı güveni sağlamak ve hatta, kanun koyucunun keyfi hareketlerine engel olmak için, öğretide kanunların geriye yürümemesi esası kabul edilmiştir. Buna göre, gerek Özel Hukuk ve gerekse Kamu Hukuku alanında, kural olarak her Kanun, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki zamanda meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır; o tarihten önceki zamana rastlayan olaylara ve ilişkilere uygulanmaz. Hukuk güvenliği bunu gerektirir.

Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralının istisnalarından birini, beklenen (ileride kazanılacağı umulan) haklar oluşturmaktadır. Kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin kurallar yönünden de kanunların geriye yürümesi söz konusudur. Yargılama hukukunu düzenleyen kanunlar da, ilke olarak geçmişe etkilidir (Prof. Dr. Necip Bilge, Hukuk Başlangıcı, 14. Bası, Turhan Kitabevi, ..., 2000, sh: 193-194; Prof. Dr. A. Şeref Gözübüyük, Hukuka Giriş ve Hukukun Temel Kavramları, 18.Bası, Turhan Kitabevi, ... 2003, sh: 73).” (HGK 13.10.2004 t., 2004/10-528 E., 2004/533 K.)

5510 sayılı Yasa, Yasanın yürürlük tarihi öncesinde emekli olanların aylıklarının 5510 sayılı Yasanın 43. maddesindeki düzenleme uyarınca yeniden tespitine olanak veren bir hüküm içermediği gibi; 5510 sayılı Yasanın Geçici 4. Maddesinin bir, iki ve beşinci fıkralarında yer alan, “Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Yasaya göre; aylık, tazminat, harp malûllüğü zammı, diğer ödemeler ve yardımlar ile 08/02/2006 tarihli ve 5454 sayılı Yasanın 1 inci maddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Yasayla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Yasada kendileri için belirtilmiş olan şartları haiz oldukları müddetçe bunların ödenmesine devam olunur. Ancak, 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul ve yetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğer ödemeleri, bu Yasanın 32 nci, 34 üncü ve 37 nci maddelerindeki şartları haiz oldukları müddetçe devam edilir.

Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçiliği sona erenlerden tahsis talebinde bulunacaklar ile bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Yasa hükümlerine göre tahsis talebinde bulunanlardan işlemleri devam edenler hakkında, bu Yasayla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Yasa hükümlerine göre işlem yapılır.Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Yasayla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Yasa hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Yasa hükümleri ayrıca dikkate alınır…” içerikli düzenleme de, 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihi öncesinde 5434 sayılı Yasa uyarınca emekli olanlar yönünden uygulanacak mevzuatı açıkça ortaya koymuştur.

5510 sayılı Yasanın Geçici 4. maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan, “5434 sayılı Yasaya göre ödenen aylıklar ile bu madde kapsamında bağlanacak aylıklar, memur maaş katsayılarındaki artışlara göre yükseltilir. Ayrıca 5434 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmeler, aynı rütbe, kadro unvanı ve dereceden bağlanmış bulunan emeklilik, malûllük ve vazife malûllüğü aylıkları ile dul ve yetim aylıkları hakkında da uygulanır.” düzenlemesi de, barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlarda yapılan değişiklik sonucunda, sigortalının emekliliği öncesi dönemde bulunduğu rütbe, kadro ve sair konumlara ilişkin değişikliklerin, emeklilere de yansıtılması olanağını öngörmekte olup; aktif çalışanlara yönelik bir hüküm içermeyip, münhasıran emeklilik aylıklarının bağlanması ve hesabı konusunda düzenleme getiren 5510 sayılı Yasanın 43. maddesinin, barem, teşkilat, kadro ve sair kanun değişikliği olarak nitelenmesi olanağı bulunmamaktadır.

Kaldı ki, 26.01.2012 gün ve 28185 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak, 1/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 1/3/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6270 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 38. maddede, maddenin yürürlük tarihinden önce bu Kanunun 43 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan görevlerde bulunmuş olanlardan herhangi bir sebeple bu görevleri sona erenler ile Büyük Millet Meclisi, Millet Meclisi, Cumhuriyet Senatosu, Temsilciler Meclisi ve Danışma Meclisi Başkanları da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren bu Kanunun 43 üncü maddesi hükmünden yararlanacağı düzenlenmiş olup, son fıkrasında, bu madde esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmayacağı ve geriye dönük hak talep edilemeyeceği vurgulanmıştır.

Sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yapılan değerlendirme uyarınca, 5434 sayılı Yasa iştirakçisi olarak emekli konumunda bulunan davacı yönünden, 5510 sayılı Yasanın 43. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı yönü gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle kabul kararı verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5316, Karar No: 2019/10084, Tarih: 04.11.2019

**17. Hukuk Dairesi         2018/5316 E.  ,  2019/10084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 20.03.2003 başlangıç tarihli 10 yıl süreli tek primli dövize endeksli yaşam sigorta poliçesi imzalandığını, davalı tarafça müvekkilinin yaşamı devam ettiği takdirde 10 yıl sonunda 27.397,00 USD ödeneceğinin belirtilmesi üzerine müvekkilinin 15.000,00 USD toplam primi tek seferde davalıya ödediğini, poliçenin yalnızca ön yüzünün müvekkiline verildiğini, poliçe bitim tarihinde davalının ödeme yapmadığını, davalının, müvekkilinin vereceği ibraname sonrası 2.255,15 USD vefat kesintisi, 600,00 USD satış komisyonu, 900,00 USD idari masraf ve 2.507,08 TL gelir vergisi kesintisi yapıldıktan sonra 22.994,64 USD karşılığı 40.695,86 TL ödeme yapacağını belirttiğini, poliçe imzalanırken davalının müvekkilini kesintiler konusunda aydınlatmadığını, davalının hesaplama yolunun hatalı olduğunu ve müvekkilinin zarar ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 44.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davanın reddini savunmuş ve tevdi mahalli tayini talep etmiştir.

Mahkemece; toplanan delillere ve bütün dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile 40.695,86 TL'nin 22.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde, özellikle ilgili sigorta yönetmeliği, tarifeye göre hesaplanan matematiksel karşılığının esas alındığı genel uygulama dikkate alındığında, banka ve sigorta işlemlerinde ödeme yapılırken vergi, masraf vs. gibi kesintilerin yapılmasının banka ve sigorta mevzuatının doğal gereği olmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 12,04 TL fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde davacıya geri verilmesine, 04/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.