muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1664, Karar No: 2024/4198, Tarih: 12.09.2024

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı CMK'nın 309/4-d bendine göre;

“Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.”

Şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

2.5237 sayılı TCK'nın "Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar" başlıklı 50. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan üçüncü fıkrası;

“...

(3) Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.

...”

Şeklinde düzenlenmiştir.

3.5237 sayılı TCK'nın 50/3. fıkrası gereğince, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş sanığın otuz gün ve daha az süreli hapis cezalarının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı yaptırımlara çevrilmesi zorunlu olup, sanığın adli sicil kaydının incelenmesinde suç tarihinden önce kesinleşmiş hapis cezası mahkumiyeti bulunmadığı anlaşıldığından sanık hakkında hükmedilen 25 gün hapis cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 50/1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesinde isabet görülmemiş, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı CMK'nın 309/4-d bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.İnegöl 1.Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.11.2022 tarihli ve 2022/736 Esas, 2022/842 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309/3. fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.5271 sayılı CMK'nın 309/4-d bendi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden;

Hükmün üçüncü maddesinden sonra gelmek üzere “5237 TCK'nın 50/3. fıkrasındaki amir hükme göre, takdiren aynı Kanun'un 50/1-a bendi ve 52/2. fıkrasına göre günlüğü 20 TL'den paraya çevrilerek sanığın neticeten 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” bendinin eklenmesi ve diğer hususların aynen bırakılmasına, infazın buna göre yapılmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6601, Karar No: 2019/8984, Tarih: 30.09.2019

**5. Ceza Dairesi         2019/6601 E.  ,  2019/8984 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mala zarar verme ve tehdit suçlarından sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda Küçükçekmece Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 26. maddesi uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2015 tarihli ve 2013/622 esas, 2015/67 sayılı kararını müteakip, Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesinin 08/05/2015 tarihli ve 2015/317 esas, 2015/208 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar verilmesini müteakip ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığı üzerine, Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 05/06/2015 tarihli ve 2015/463 Değişik iş sayılı Kararının;

Anılan kararı müteakip, mala zarar verme ve tehdit suçlarından sürüklenen çocuk ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 151/1, 106/2-a, 31/3, 62 ve 52/2. maddeleri uyarınca 1.500,00 Türk lirası adlî para cezası ve 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin (Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla) 15/04/2016 tarihli ve 2015/654 esas, 2016/482 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

1- Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 05/06/2015 tarihli ve 2015/463 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210 esas, 2008/16565 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

1- Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 05/06/2015 tarihli ve 2015/463 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210 esas, 2008/16565 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37. maddesinde, "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde, "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3/1. maddesinde, "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde, "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde, "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 26. maddesindeki, "(1) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar. (2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar. (3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir. (4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanunun geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde, "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir. (2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez. (3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 307/1. maddesinde, "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanunun 308. maddesinde, "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idarî nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında,

2- Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin (Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla) 15/04/2016 tarihli ve 2015/654 esas, 2016/482 sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10/04/2018 tarihli ve 2014/15-487 esas, 2018/151 sayılı kararında belirtildiği üzere, temyiz ve istinaf kanun yollarından geçmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların ülke sathında uygulama birliğine ulaşmak ve ciddi boyutlara ulaşan hukuka aykırılıkların toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi amacıyla olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma konusu yapılabileceği nazara alınarak yapılan incelemede,

Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 05/06/2015 tarihli kararını müteakip, yapılan yargılama sonunda suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı suçlardan mahkûmiyetine, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesince (Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla) 15/04/2016 tarihli karar verilmiş ise de; Hakimler Savcılar Kurulu kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı gibi mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal düzenlemelerin idarî nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği de dikkate alındığında yargılamanın, 5271 sayılı Kanunun 3/1 ve 5395 sayılı Kanunun 26 ile geçici 1. maddeleri uyarınca Çocuk Mahkemesi tarafından yapılması gerektiğinin gözetilmeyerek yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 19/07/2019 günlü ve 94660652-105-34-2148-2019-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdi kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen 05/06/2015 tarihli ve 2015/463 Değişik iş ve Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesince (Çocuk Mahkemesi sıfatıyla) verilen 15/04/2016 tarihli ve 2015/654 esas, 2016/482 sayılı Kararların CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin mercince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 30/09/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3323, Karar No: 2013/14581, Tarih: 31.10.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/3323 E.  ,  2013/14581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstirdat

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı istirdat davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, icra baskısı altında ödenen teminat bedelinin istirdadına ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde davalı ile kira sözleşmesi imzalanırken 6000 TL teminat çeki verdiğini, bu çekin takibe konulduğunu ve haciz baskısı altında bedelinin ödendiğini belirterek çek bedelinin istirdadını talep etmiştir. Davalı davanın reddini savunmuştur.

Davada dayanılan 07.08.2006 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin eki olan özel şartların 11. bendinde kiracıdan 6000 TL çek alındığı belirtilmiştir. Davacı icra takibi sonucu ödemek zorunda kaldığı çeki sözleşme gereğince teminat olarak verdiğini iddia etmektedir. Davacının bu iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerekirken kanıtlayamamıştır. Bununla birlikte davacı, dava dilekçesinde her türlü delile dayanmıştır. Sair deliller yemin delilini de kapsadığından davacıya, takibe ve davaya konu çekin teminat karşılığı verilip verilmediği konusunda davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 31.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2013/18997, Karar No: 2014/16444, Tarih: 02.07.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/18997 E.  ,  2014/16444 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Artvin Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 13.06.2013

No : 2011/214-2013/274

Dava, 26.08.2003-26.09.2008 arası dönemde Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının iptali ile bu dönemde SSK sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı gereklerle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda; davacının, 24.11.1990 yılında intikal eden giriş bildirgesine ve vergi kaydına istinaden 20.07.1988 tarihi itibariyle Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak Kuruma kayıt ve tescil edildiği, tescile esas vergi kaydının 31.12.1989 tarihinde sona erip yeniden 26.08.2003-26.09.2008 arası dönemde devam ettiği, sicil kaydının 28.07.1988-06.02.1990 arası olduğu, 11.08.1988 tarihinde başlayan oda kaydının ise 31.01.1990 tarihine kadar devam ettiği, Bağ-Kur tarafından yukarıdaki kayıtlar esas alınarak davacının 20.07.1988-06.02.1990 ve 26.08.2003-26.09.2008 arası dönemlerde Esnaf Bağ-Kur sigortalısı sayılıp 19.043,22 TL prim borcu tahakkuk ettirildiği, ilki 10.03.1992 ikincisi 31.12.2004 tarihi olmak üzere 2005,2006,2007,2008,2011,2012 yıllarında prim ödemelerinin bulunduğu, davacı tarafından 23.06.2011 tarihli dilekçeyle Kuruma başvurularak çakışan dönemdeki SSK primlerinin 5458 sayılı yasanın 16. maddesi uyarınca Bağ-Kur prim borçlarının mahsup edilmesinin talep edildiği, Kurumca da talep yerine getirilip davacının 31.10.2012 tarihi itibariyle 4/b kapsamında prim borcunun bulunmadığını bildirdiği, öte yandan, davacının, çakışmayan biçimde 01.05.1984-15.07.2003 arası dönemde 3460 gün, çakışan biçimde ise 06.12.2004-26.09.2008 arası dönemde tam ve 1172 gün zorunlu SSK sigortalısı olup Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı ile SSK sigortalılığının çakıştığı görülmektedir.

a)Davanın yasal dayanaklarından bulunan ve 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 Sayılı Kanunun 24. maddesine göre, bir kimsenin zorunlu Bağ-kur sigortalısı olabilmesi için, meslek kuruluş kaydı ile birlikte, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması gerekir. Öte yandan 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değişik 1479 Sayılı Yasanın 24. maddesinde; zorunlu

a)Davanın yasal dayanaklarından bulunan ve 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 Sayılı Kanunun 24. maddesine göre, bir kimsenin zorunlu Bağ-kur sigortalısı olabilmesi için, meslek kuruluş kaydı ile birlikte, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması gerekir. Öte yandan 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değişik 1479 Sayılı Yasanın 24. maddesinde; zorunlu

Bağ-Kur sigortalısı olmak için ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olma, gelir vergisinden muaf olanların da meslek kuruluşuna kayıtlı olması hükmü yer almaktadır. Yine 22.03.1985 tarihinde 3165 Sayılı Kanunla getirilen düzenleme ile de kendi nam ve hesabına çalışanlardan vergi mükellefi olan, esnaf siciline veya meslek kuruluşuna kaydı olanların Bağ-kur sigortalısı olacağı belirtilmiştir. Gerçekten, 1479 sayılı Kanunun 24. maddesine göre kural olarak herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın varlığı şart olup, ayrıca çalışmanın maddede belirtilen şekliyle vergi kaydına veya oda ve esnaf sicil kaydına dayanması gerekir. Mahkemece, davacının, çakışan dönemde vergi kaydının varlığı karşısında, niza konusu dönemde vergi kaydına konu faaliyeti kendi nam ve hesabına yürütüp yürütmediği veya sigortalı sayılmasını gerektirecek başka bir faaliyetinin bulunup bulunmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

b)Çalışmanın varlığının saptanması halinde ise bu defa ekonomik yönden etkin çalışmanın hangi Kuruma tabi çalışma sonucu gerçekleştiğinin araştırılıp irdelenmesi gerekir. Davacının ekonomik yaşamına etken kazancın ne olduğunun saptanmasında söz konusu sigortalıklar nedeniyle elde edilen kazançlar ile ödenen vergi tutarları mukayese edilmeli ve bu konuda tanık ifadelerine de başvurularak tüm maddi ve hukuki esaslar göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukukî olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde; davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 02.07.2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6673, Karar No: 2020/4071, Tarih: 01.06.2020

**15. Ceza Dairesi         2018/6673 E.  ,  2020/4071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK 155/1, 62, 52/2, 50/1-a, 52/4 maddeleri gereğince mahkumiyet

Güveni kötüye kullanma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği, ancak; uzlaştırmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede,

Sanığın...plaka sayılı aracı müştekiden kiraladığı, kira süresi bitmesine rağmen teslim etmediği. bu suretle üzerine atılı suçu işlediğinin iddia edildiği somut olayda; sanık savunması, müşteki beyanı ve tüm dosya kapsamından sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olduğu gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın suçsuz olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 01/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2191, Karar No: 2017/1881, Tarih: 16.02.2017

**13. Hukuk Dairesi         2016/2191 E.  ,  2017/1881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların yaptığı “Ispartakule” adlı projeden ... ada ... nolu parselde kayıtlı taşınmazdan ... sitesi ... Blok ... numaralı bağımsız bölümü 27.4.2007 tarihli sözleşme ile satın aldığını, konutun 28.11. 2008 tarihinde de teslim edildiğini, reklam, ilan ve internet sitesinde projenin 2009 yılı sonunda tamamlanacağı ... adada konut ve ... adada alışveriş ve eğlence merkezi olacağı 5280 konut ve 800 adet işyeri ile olimpik yüzme havuzu tenis kortu, sağlık eğitim vs. sosyal tesislerin yapılacağının taahhüt edildiğini ancak taahhüdün yerine getirilmediği gibi, teslimden sonra gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğununun ortaya çıktığını ve bu hususta davalılara ihbarlarda bulunulduğunu ileri sürerek eksik ve ayıplı işlerden dolayı ortaya çıkan bedel farkının (semen tenzili) tespit edilerek, fazla hakları saklı kalarak gizli ayıplar ve eksik ifa yönünden bedel indirimi olarak 2.000 TL.nin dava tarihinden yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah ile talebini artırmıştır.

Davalılar, davacıya tam ve eksiksiz olarak dairesinin teslim edildiğini, ayıp ve eksik bulunmadığını, kaldı ki ayıp ihbar mükellefiyetinin de süresinde yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın ıslah edilmiş hali ile kabulüne, 2.000,00 TL'lik kısım için dava tarihinden itibaren, 17.084,00 TL'lik kısım için ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte toplam 19.084 ,00 TL 'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hüküm; davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, satış esnasında sunulan projede ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı konutta oluşan değer kaybının ödetilmesi talebine ilişkindir.

Davalılar, ayıp ve eksik bulunmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Davacı tüketici olduğuna göre, tüketici hukuku ile ilgili ayıba ilişkin düzenleme, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK)’un 4. maddesinde yer almaktadır.

Davalılar, ayıp ve eksik bulunmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Davacı tüketici olduğuna göre, tüketici hukuku ile ilgili ayıba ilişkin düzenleme, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK)’un 4. maddesinde yer almaktadır.

Anılan maddenin birinci fıkrasında; “Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaat edilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler, ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.” denilmekte, devam eden fıkralarda ise buna ilişkin biçimsel koşullar sayılmaktadır.

Ayıp; yasa yada sözleşmede öngörülen unsurlardan birinin veya birkaçının eksikliği yada olmaması gereken vasıfların olmasıdır.

Yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere; malın ayıplı olması halinde taraflara ait hak ve yükümlülüklerin nelerden ibaret olduğu, 4822 sayılı Kanun’la değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4.maddesinde düzenlenmiş; ayıbın gizli ya da açık olması halleri için ayrı ihbar süreleri getirilmiş; hatta ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi halinde zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı, açıkça ifade edilmiştir.

Maddeye göre, tüketici kendisine sağlanan mal ve hizmetle ilgili ayıplı olup olmama konusunda gerekli muayeneyi (denetimi) yapacak ve bu muayene sonucu, mal yada hizmetle ilgili saptadığı ayıpları, mal veya hizmetin sağlanmasından itibaren ihbar süreleri içinde, kendisine mal yada hizmet sağlayan sözleşmenin tarafına bildirecektir; bu bildirim (ayıp ihbarı) ödevi ihmal edildiğinde, tüketici, ayıba dayalı yasal haklarını kaybedecektir. 6098 Sayılı TBK.’nun bu konudaki 223. ( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 198/2’de) maddesinde ifade edildiği gibi, ayıp ihbarının yapılmaması, tüketicinin ifa konusu mal ya da hizmeti, bulunduğu hal üzere kabul ettiği sonucunu doğuracak ve bu yönde gerçekleşen varsayımın aksi, hiçbir suretle kanıtlanamayacaktır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4077 sayılı TKHK.’nun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.