muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14065, Karar No: 2015/20511, Tarih: 16.11.2015

.//..

fen bilirkişi tarafından kroki üzerinde gösterilmesi, her ikisinin çakışmaması halinde çelişkinin nedenlerinin bilimsel verilere dayalı olarak bilirkişiye açıklattırılması, ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle, yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, Mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir. Bu hususlar gözetilmeden eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulüyle, usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 27,70 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 16.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1985, Karar No: 2012/2856, Tarih: 05.03.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/1985 E.  ,  2012/2856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM :1-2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 43/1, 62/1, 53. maddeleri uyarınca 18 ay 22 gün hapis cezası, hak yoksunluğu.

2-2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 43/1, 62/1, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası.

1-)Sanık ve müdafiinin, 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyizleri üzerine yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen “2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasıfları tayin, cezaları artırıcı ve azaltıcı sebeplerin nitelik ve dereceleri takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık ve müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin istem gibi ONANMASINA,

2-)Sanık ve müdafiinin, defter ve belgeleri ibraz etmemek suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyizlerine gelince;

Defter ve belgeleri ibraz etmemek suçunun oluşabilmesi için varlığı noter tasdiki, belge basım-teslim formu gibi belgelerle sabit olan defter ve belgelerinin incelenmek üzere ibrazının istenmesi gerektiği, 22.07.2009 tarih ve VDENR-2009-209/41 sayılı Vergi Tekniği Raporunda mükellefin Cumhuriyet Vergi Dairesi Müdürlüğündeki tarh dosyasında belge basımına ve defter tasdikine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığının bildirilmiş olması dikkate alınarak öncelikle, tebligat parçasındaki bilgilerden 03.03.2009 gün ve 2009/209-48 sayılı olduğu anlaşılan defter ve belge isteme yazısının bir örneğinin denetime olanak verecek biçimde dosya içerisine alınması, sanığın temsilcisi olduğu şirketin nakil geldiği Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğündeki tarh dosyasında ibrazı istenen defter ve belgelerin varlığını kanıtlayan belge basım izni, bilgi formu, noter tasdik formu gibi her hangi bir belge bulunup bulunmadığının araştırılması, gerekirse incelemeyi yapan vergi denetmeninden bu husus sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUY.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.03.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4248, Karar No: 2014/999, Tarih: 24.02.2014

**1. Ceza Dairesi         2012/4248 E.  ,  2014/999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Taksirle ölüme neden olma, genel güvenliği tehlikeye sokma

HÜKÜM : 1-a) ... hakkında; Taksirle ölüme neden olma suçundan beraat,

b- Genel güvenliği tehlikeye sokmak suçundan, TCK.nun 170/1-c, 62, 51/1, maddeleri ile 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına. Erteleme.

2- ... hakkında; TCK.nun 85/1, 31/3, 62, 51/1. maddeleri ile 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezası. Erteleme.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-a-) Sanık ... hakkında genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan kurulan hüküm yönünden;

Katılan ...’in genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan açılan davaya katılmaya ve kurulan mahkumiyet hükmünü temyiz etmeye hak ve yetkisi bulunmadığından, vekilinin bu suça yönelen temyiz isteminin,

b-) Sanık ... hakkında maktul ...’nin taksirle ölümüne neden olma suçundan kurulan hüküm yönünden;

Sanık ... hakkında verilen beraat kararını temyiz etmede, sanığın hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin bu suça ilişen temyiz talebinin,

CMUK'nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2-a-) Sanık ... hakkında maktul ...'nin taksirle ölümüne neden olma suçundan kurulan hüküm yönünden;

18 yaşından küçük olan sanık hakkında, 18.05.2010, 07.07.2010, 29.07.2010 ve 08.10.2010 tarihli oturumların 5271 sayılı CMK'nun 185. maddesi uyarınca kapalı yürütülmesi gerekirken açık yapılması, telafisi mümkün olmadığından,

b-) Sanık ... hakkında genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan kurulan hüküm yönünden;

5237 sayılı TCK'nun 61. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesi sırasında; suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan araç ve sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı gözönünde bulundurularak alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin düşünülmemesi, aleyhe temyiz olmadığından,

Bozma nedeni yapılmamıştır.

3-) Sanık ...'in maktul ...'nin taksirle ölümüne neden olma suçundan mahkumiyetine, sanık ...'in genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan mahkumiyetine, maktul ...’nin taksirle ölümüne neden olma suçundan beraatine ilişkin kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’in taksirle ölüme neden olma, sanık ...'in genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların nitelikleri tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip kısmen kabul kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre kurulan hükümlerde eleştiri ve bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin bir nedene dayanmayan, katılan ... vekilinin sanık ... hakkında TCK'nun 22/3. maddesinin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle,

a-) Sanık ... hakkında maktul ...'nin taksirle ölümüne neden olma suçundan, sanık ... hakkında genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

b-) Sanık ... hakkında maktul ...'nin taksirle ölümüne neden olma suçundan kurulan hüküm yönünden;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; olay tarihinde sanık ...’in kendisine ait olan pompalı av tüğeği ve bir kutu fişeği alarak mahallesinde düzenlenen düğün eğlencesine gittiği, düğünde oyun oynanan meydanda av tüfeği ile ateş etmeye başladığı, fişeklerin tamamını kullandığını düşünerek kendisinin de oyun oynamaya kalktığı, bu sırada av tüfeğini aracına götürmesi için kontrol etmeden yaşı küçük olan yeğeni olan ...'e verdiği, düğünde misafir olarak bulunan, hakkında verilen hüküm kesinleşen küçük sanık ...'in tüfeği ...'in elinde

görüp merak ettiği, boş olduğunu düşünerek tüfeği eline aldığı sırada tüfeğin ateş aldığı, düğünü seyreden maktulün sırt bölgesinden vurulup öldüğü olayda; sanık ...'in dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık göstererek suçun kanuni tanımında belirtilen neticesini öngörmeyerek boş olduğunu düşünse dahi av tüfeğini küçük çocuğa vermek tedbirsizliğinde bulunarak gerçekleştirdiği eylemden sorumlu olduğu anlaşıldığından, sanık hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan hüküm kurulması yerine yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün CMUK'nun 321. maddesi uyarınca tabliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 24/02/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/542, Karar No: 2010/9199, Tarih: 05.04.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/542 E.  ,  2010/9199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, ilave tediye ve ikramiye fark alacağının ödetilmesine

karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı işyerinde tekniker ya da teknisyen olarak çalışan davacı kapsam dışı statüde olduğunu ücrete bağlı ikramiye, ilave tediye gibi ek ödemelerin kendi ücretinden değil de kapsam içi aynı statüde görev yapan personelin ücretlerinden ödendiğini belirterek fark ikramiye ve ilave tediye isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece istek gibi hüküm kurulmuştur.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacıya ücret ödenmesini düzenleyen "İş Mevzuatına Tabi(kapsam dışı) olan Personelin Ücret ve Fazla Çalışma Esasları" isimli yönetmeliğin 15.maddesi yönetim kurulunun 9.10.2001 günlü kararıyla değiştirilerek "kapsam içinde yer alan ünvanlarda bulunanlardan çalışma yer ve şartları nedeniyle kapsam dışı tutulan personelin, ücrete bağlı olarak yapılan ödemelerinde, kapsam içi aynı ünvan ve aynı kıdem dilimi için belirlenen aylık çıplak ücret esas alınan " hükmü getirilmiştir.

Davalı işyerinde tekniker ve teknisyenler çalışma yer ve koşullarına göre kapsam içi ya da dışı olanda belirlenmiştir. Kapsam dışı olarak belirlenen davacı hakkında uygulanması gereken yönetmeliğin 15.maddesi gereğince dava konusu dönemlerde yapılan ödemeler mevzuata uygundur. Davacının 15.maddeye aykırı uygulaması yapıldığı iddiası yoktur. Böyle olunca davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece Danıştay Dava Daireleri Kurulunun 4.12.2008 günlü kararı ve davalının 15. maddeyi 10.4.2007 de yeniden düzenlediği gerekçesi ile anılan alacakların kabulüne karar verilmiştir.

15. maddenin iptali istemi ile Danıştay 11. Dairesine açılan davanın 21.03.2005 tarihinde reddine karar verilmiş, anılan kararın temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri kurulu oyçokluğu ile verdiği 4.12.2008 gün, 2005/2017 E, 2008/2244 sayılı kararında ; 15. maddenin hukuka aykırı olduğunu, esasen davalının da 15. maddeyi 10.4.2007 tarihinde değiştirdiğini belirterek Daire Kararının bozulmasına karar verdiği görülmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Danıştay kararı 14.11.2005 olan özelleştirme tarihine kadar hüküm ifade eder. Dosyamız da ise davacının özelleştirme öncesi ve sonrasına ait isteklerinin kabulüne karar verilmiştir. Öte yandan Danıştay Dava Daireleri Kurulu 15. maddeyi iptal etmemiş, hukuka uygun bulunmadığını ifade etmiştir. Bu karar da karar düzeltilmesi talebinde bulunulduğundan henüz kesinleşmemiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Danıştay kararı 14.11.2005 olan özelleştirme tarihine kadar hüküm ifade eder. Dosyamız da ise davacının özelleştirme öncesi ve sonrasına ait isteklerinin kabulüne karar verilmiştir. Öte yandan Danıştay Dava Daireleri Kurulu 15. maddeyi iptal etmemiş, hukuka uygun bulunmadığını ifade etmiştir. Bu karar da karar düzeltilmesi talebinde bulunulduğundan henüz kesinleşmemiştir.

Davalının 15. maddeyi 10.4.2007 tarihinden sonra değiştirmesi de anılan tarihten sonrası için hüküm ifade eder. Taleplerin konu olduğu 10.4.2007 tarihi öncesinde 15. madde yürürlükte bulunduğundan yukarıda belirtildiği gibi yapılan işlemde yönetmeliğin 15. maddesine uygun olduğundan davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Hukuk Genel Kurulunun 31.03.2010 gün ve 2010/9-166 E, 2010/186 sayılı kararı ile Dairemizin 2009-2711 Esas,2009-2364 sayılı kararıda aynı doğrultudadır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18101, Karar No: 2014/2551, Tarih: 10.02.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18101 E.  ,  2014/2551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2012

NUMARASI : 2011/354-2012/673

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın Gençlik ve Spor Bakanlığı ile K.. B.. yönünden reddine, A.. B.. yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan A.. B.. ile K.. B.. vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile K.. B.. hakkındaki davanın husumetten reddine, A.. B.. aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan A.. B.. ile K.. B.. vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmaz imar planında spor tesisleri alanı olarak ayrılmış ise de; mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarına göre, taşınmaza davalı idarelerce fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan A.. B.. ile K.. B.. vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 10.02.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan A.. B.. ile K.. B.. vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 10.02.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne hükmolunmuş ve Dairenin çoğunluk görüşü doğrultusunda davaya idari yargıda bakılması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiş ise de bu görüşün yerinde olmadığı kanaatindeyiz. Şöyle ki;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı, ancak spor tesisleri alanı olarak kamu hizmetine tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

6830 sayılı, 2942 sayılı ve bunu değiştiren 4650 sayılı Kamulaştırma Kanunlarında kamulaştırmasız el atma ile ilgili düzenlemeler bulunmamaktadır.

Kamulaştırmasız el atma 16.05.1956 gün 1-6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı ile hukuk sistemimizde düzenlenmiştir. Bu kararla; taşınmazına kamulaştırmasız el atılan kişinin kamu tüzel kişiliğine karşı meni müdahale (el atmanın önlenmesi) davası açabileceği, ya da fiili duruma razı olarak kamu tüzel kişiliğine karşı mülkiyet hakkının devrine karşılık taşınmaz bedelinin tahsili istemli dava da açabileceği kabul edilmiştir.

İçtihadı Birleştirme kararının yol göstericiliği ile uzun yıllar fiili el atmalarda el atmanın önlenmesi ve taşınmaz bedelinin tahsili davaları Dairemizce çözümlenmiştir.

Anayasanın 38. maddesi mülkiyet hakkını korumaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir (35/2). Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür.

Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir.

Yasalarımıza “kamulaştırmasız el atma” kavramı 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ile 30.06.2010 tarihinde 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 6. madde ile girmiştir. Maddenin başlığı “ Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” olup, 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında “ fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara; kısmen veya tamamen irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması” halinde izlenecek yasal prosedür düzenlemiştir.

Yargıtay HGK’nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662-651 sayılı kararında açıklandığı üzere uzun yıllar kamu hizmetine tahsis edilen ancak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz bir süre için kullanılamaz hale getirdiği, dolayısıyla malikin taşınmazdan mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığı, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal bir nedene dayanılmadan idarece engellendiği kuşkusuzdur.

Malikin taşınmaz üzerindeki egemenliği hukuk düzeninin sınırları içinde üçüncü kişilere karşı korunmuş ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesinde malike, hukuka aykırı olarak müdahalenin önlenmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bir kişinin taşınmazına eylemli olarak el atıp tamamen veya kısmen kullanılmasına engel olunması ile imar uygulaması sonucu o kişinin mülkiyetinde olan taşınmaza hukuken kullanmaya engel sınırlamalar getirilmesi arasında sonucu itibari ile bir fark bulunmamakta her ikisi de kişinin mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonucu doğurmaktadır.

Bundan da öte; programa alınmayarak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis etmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığı için yeterli bulunduğu muhakkaktır.

11.02.1959 gün ve 1958/17-1959/15 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre de; idarenin kamulaştırma yapmaksızın mülkiyet hakkına müdahale ederek taşınmazın aynına el atması durumunda uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesi gerekir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalarda düzenlenen ve Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. madde bir tasfiye yasasıdır. 1956-1983 tarihleri arasındaki uyuşmazlıkları düzenlemektedir.

6487 sayılı Yasanın metni 5999 sayılı Yasa ile aynıdır. Aynı olan metne eklemeler vardır. Her iki metinde de fiilen el atılan taşınmazlara ilişkin düzenleme getirilmektedir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalar ile geçici 6. madde olarak yapılan ekleme Kamulaştırma Kanununa girdiğine göre 2942 sayılı Yasanın yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü başlığını taşıyan 37. maddesi “Bu Kanundan doğan tüm anlaşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerekenleri, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.” demektedir. O zaman bu Yasada açıkça “idari yargıda görülür” şeklinde düzenlenmeyen uyuşmazlıklar, Adli Yargıda taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülecektir.

4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun, 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasında, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar ile ilgili olarak açılacak davalarda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin tasfiye hükümlerini içeren geçici 6. maddesinde, 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile “… uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 03.05.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra, idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanır.” Hükmü getirilmiş ise de sözü edilen geçici yasa hükmü, 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atmalarla ilgili olup, idari yargıda görülebilecek işleri de, 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemlerle sınırlamıştır.

Taşınmaz maliki, 3194 sayılı İmar Kanununa göre, idarenin yaptığı eylem ve işleme karşı idari yargılama usulü çerçevesinde, işlemin iptali için bir dava açabilecektir. Bu düzenleme taşınmaz bedelinin tahsiline dönük olarak açılacak davaların, idari yargıda görüleceği şeklinde bir hüküm içermemektedir.

Bundan ayrı Anayasa Mahkemesinin 25.09.2013 gün ve 2013/93 esas, 2013/101 sayılı ilamı, Anayasanın 153. maddesi kapsamında bir iptal kararı olmayıp, kurumları bağlayıcı nitelikte değildir.

Bu durumda, kamulaştırma yapmaksızın suskun ve pasif kalmak ve işlem tesis etmemek veya eylemli olarak el atmak arasında, kullanmaya engel sınırlamalar açısından bir fark yoktur. Mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonuç doğmaktadır.

Sonuç olarak;

1)6487 sayılı Yasanın 6. maddesi, 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlarla ilgili olarak açılacak davalarda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin tasfiye hükümlerini içerdiğinden, daha sonraki uyuşmazlıklara uygulanamıyacağı;

2)6487 sayılı Yasa ile Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. maddesinin 10. fıkrasındaki açıklamada; taşınmaz bedelinin tahsili davalarının da İdari Yargıda görüleceğine dair hüküm bulunmaması nedeniyle, bu davalarda da Kamulaştırma Kanununun 37. maddesi uyarınca adli yargının görevli ve yetkili olacağı;

3)16.05.1956 gün 1-6 sayılı; 11.02.1959 gün 1958/17 – 1959/15 sayılı; İçtihadı Birleştirme ve HGK'nun 15.12.2010 gün ve 2010/662-651 sayılı kararları gözönüne alındığında da, Adli Yargının görevli olacağı gerekçesiyle, çoğunluk kararına katılmıyor ve Adli Yargının görevli olduğunu bu nedenle işin esası incelenerek karar verilmesi gerektiğini düşünüyoruz.10.02.2014