muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/10591, Karar No: 2014/9467, Tarih: 17.04.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/10591 E.  ,  2014/9467 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2012/83682

Mahkemesi : Salihli(Kapatılan) 3. Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 29/12/2011

Numarası : 2011/167 - 2011/476

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanığın idaresindeki motosiklet ile gece, aydınlatması olmayan iki yönlü yolda, ışıksız ve reflektörsüz at arabasına arkadan çarptığı ve arkadan gelen kamyonet sürücüsü İ.. A..’un motosiklete ve at arabasına çarptığı her iki çarpmanın etkisiyle sanık Özgür'ün sağ taraftaki tarlaya, at arabası sürücüsünün de yolun ortasına düştüğü olayda; tanık İ.. K..’ın savcılıkta verdiği 23.02.2011 tarihli “…motosikletli at arabasına çarptıktan hemen sonra İbrahim de frene bastı ancak mesafe çok kısa olduğu için pikabı durduramadı ve motosiklete vurdu….” İfadesi karşısında ve olayın oluş şekli dikkate alındığında, sanığın ve kamyonet sürücüsü İbrahim’in tali kusurlu, ölenin asli kusurlu olduğu yönündeki kaza tespit tutanağının, oluş ve dosya kapsamına uygun olduğu, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporunun oluşa uygun olmadığı anlaşılmakla; kamyonet sürücüsü ile birlikte meydana gelen sonuçtan tali kusurlu olarak sorumlu olması gereken sanık hakkında alt sınırdan ceza verilmesi yerine, hatalı kabul sonucu cezanın asgari haddin üzerinde tayini,

2- 5237 sayılı TCK'nın 50. maddesinin uygulanıp uygulanmamasına karar verilirken, sanığın kişiliği sosyal ve ekonomik durumu, suçun işlenmesindeki özellikler nazara alınarak, dosyaya yansıyan bilgi ve kanıtlar isabetle değerlendirilip, denetime olanak verecek ve somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle takdir hakkının kullanılmasının gerektiği, sabıkası bulunmayan tali kusurlu ve olayın oluşumunda tek başına etken olmayan sanık hakkında “suçun işleniş biçimi göz önünde tutularak” şeklindeki yasal ve yeterli olmayan dosya kapsamı ile de bağdaşmayan gerekçe ile paraya çevirme hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 17.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/302, Karar No: 2017/8625, Tarih: 05.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/302 E.  ,  2017/8625 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının sahibi olduğu özel okulda eğitim gören sekiz öğrenciye ait sağlık kurulu raporlarında tahrifat yapılması veya zeka düzeyleri hakkında sahte bilgi düzenlenmesi iddiasıyla, Kurum tarafından anılan öğrenciler için daha önce ödenen ücretlerden geri alınan 20.571,66 TL’nin faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrası, ceza dosyası verileri dikkate alınarak kurum işleminin yerinde olmadığından bahisle belirtilen şekilde karar verilmiş ise de; ilgili ceza davasında, davacı için üzerine atılı resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından, suçu işlediğine dair her türlü kuşkudan uzak ve kesin delil bulunmadığından bahisle beraat kararı verildiğinden, söz konusu hükmün gerekçesi dikkate alındığında, işbu dava için maddi olgu teşkil etmediği belirgindir.

Bir önceki bozma ilamımızda da belirtildiği üzere, somut olayda, özürlü çocukların gelişme ve eğitime olan ihtiyaçları açısından yasanın aradığı koşulları taşıyıp taşımadıkları, diğer bir anlatımla yasa maddesinde öngörülen yardımlardan yararlanmalarına engel bir durum olup olmadığı ve öngörülen yardımları hak edip etmedikleri konuları çekişmeli olup, çocukların bir kısmının yeniden aldıkları ve Kurumca mevzuata uygun kabul edilen raporlar gereği ve yeni rapor tarihlerinden itibaren davacıya ait merkezde eğitime devam ediyor olmaları, ilk rapor tarihlerindeki durumlarındaki belirsizliği gidermediği gibi davaya konu somut olayın başlangıcını teşkil eden Milli Eğitim Müfettişlerince düzenlenen raporlardan anlaşıldığı üzere, sekiz öğrenciye ait hastanedeki rapor örnekleriyle davacıya ait eğitim kurumundakiler birbirleriyle örtüşmediği, ... Devlet Hastanesinin mahkemeye gönderdiği cevabi yazı ile ceza soruşturmasında dinlenen başhekim yardımcısının beyanının da bu husustaki belirsizliği tümüyle gidermediğinden, belirtilen hususların aydınlatılması için, mahkemece daha detaylı bir inceleme yapılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu kapsamda ilgili ceza dosyasındaki tanık beyanları irdelenmeli, davaya konu çocukların o tarihlerde gerçekten söz konusu eğitime ihtiyaçları olup olmadığı, gerektiğinde bu hususta ilgili bilirkişilerden (o tarihli raporları da gözetilmek suretiyle) rapor alınmak suretiyle tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ; Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16672, Karar No: 2017/2057, Tarih: 16.03.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/16672 E.  ,  2017/2057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 01/09/2005-01/03/2008 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalılar ... ve ...ait çiftlikte 01.09.2005-30.09.2005 tarihleri arasında 30 gün süre ile 16,29 TL ile, 01.03.2006-30.09.2006 tarihleri arasında 210 gün süre ile günlük 18,75 TL ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacının kış aylarında şöminecide çalıştığı ve kış aylarındaki bu çalışmasından sonra Mart ayında davalıların yanında çalışmaya başladığı kabul edilerek ve davacının talebi de göz önünde bulundurularak 01/09/2005-30/09/2005 ve 01/03/2006-30/09/2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının kabul edilmesi doğru ise de 2007 yılında da kış aylarının bitmesinden sonra Mart ayında davalıların yanında çalışmaya başlayıp bu çalışmasının dava dışı işyerinden bildirimlerinin başladığı 08/05/2007 tarihine kadar devam ettiğinin kabul edilmesi gerekirken 2007 yılı için herhangi bir tespit yapılmamış olması usul ve Yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendi tamamen silinerek yerine,

“1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile,

Davacının davalılar ... ve Şerife Eroğluna ait çiftlikte 01/09/2005-30/09/2005 tarihleri arasında 30 gün süre ile, 01/03/2006-30/09/2006 tarihleri arasında 210 gün süre ile, 01/03/2007-07/05/2007 tarihleri arasında 67 gün süre ile asgari ücretle çalıştığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,” yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacı ile davalılardan ..., ...'na yükletilmesine, 16/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1812, Karar No: 2020/7654, Tarih: 23.12.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/1812 E.  ,  2020/7654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanığa yüklenen “2005 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarının Kanun’daki cezasının üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, 2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden, suç tarihinden hüküm tarihine kadar, 2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden ise suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 23/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/14731, Karar No: 2021/5684, Tarih: 17.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/14731 E.  ,  2021/5684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılanın ikametinin önüne park etmiş olduğu, anahtarları sadece kendisinde bulunan aracının çalınması şeklindeki eylemin TCK’nın 142/1-b. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanıkların, katılanın ikametinin önüne park etmiş olduğu aracı çalıp, şasi numarasını değiştirip change yapmaları şeklindeki eylemlerinin, 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b ve 281/1. maddelerinde tanımlanan hırsızlık ve suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçlarını oluşturduğu; bu suçlar için öngörülen cezaların türü ve üst sınırına göre, aynı Kanun’un 66/1-e maddesinde belirtilen 8 yıllık dava zamanaşımının, sanıkların sorgu tarihi olan 21/10/2010 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkında açılan kamu davalarının, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 17/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5888, Karar No: 2009/7779, Tarih: 23.11.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/5888 E.  ,  2009/7779 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

ESAS 2009 KARAR

5888 7779

Davacı ...Ş. ile davalılar ..., ..., ... ve ... aralarındaki dava hakkında Küçükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 25.12.2007 gün ve 2006/38 - 2007/728 sayılı hüküm dairemizin 17.02.2009 gün ve 2008/3404 – 2009/732 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalılardan ... ve ... tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

...
Yargıtay — Esas No: 2011/4534, Karar No: 2012/10228, Tarih: 18.10.2012

**14. Ceza Dairesi         2011/4534 E.  ,  2012/10228 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli cinsel saldırı suçundan sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18.09.2007 gün ve 2007/191 Esas, 2007/272 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın alkol aldıktan sonra, atlet ve külotlu olarak elinde bıçakla üvey annesinin yattığı odaya gelerek bıçak göstermek suretiyle zorla ırza geçmeye teşebbüs ettiği, mağdurenin etkin direnmesi ve bağırmasına küçük oğlu ...'ın gelmesi ile eylemini tamamlayamadığı olayda; suçun silahtan sayılan bıçakla ve üvey anneye karşı işlenmesi nedeniyle, TCK.nın 102/3-c ve 102/3-d maddelerinde belirtilen birden fazla arttırım nedeninin bulunması, suçun işleniş biçimi ve meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre verilecek cezanın teşdiden tayin edilmesi gerekirken alt sınırdan verilmesi ve TCK.nın 35/2. maddesindeki teşebbüsten dolayı yapılan indirim oranınında da en lehe oranın tercih edilerek, cezanın şahsileştirilmesi ilkesine uymayacak şekilde eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından; sanık hakkında atılı suç nedeniyle mahkûmiyet hükmü kurulması sırasında temel ceza belirlendikten sonra ilk olarak 102/3-c uyarınca artırım sonra teşebbüs hükmünü düzenleyen TCK.nın 35. maddesi gereğince indirim yapılması gerekirken, 5237 sayılı TCK.nın 61. maddesinde belirtilen bu sıraya uyulmadan uygulama yapılması ise, sonuç cezayı değiştirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 18.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/22427, Karar No: 2017/36328, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/22427 E.  ,  2017/36328 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13982, Karar No: 2024/1383, Tarih: 15.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/13982 E.  ,  2024/1383 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2746 E., 2023/1226 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/89 E., 2019/434 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının emekli sandığına tabi babasından dolayı 30.04.2007 tarihinden itibaren yetim aylığı aldığını, ancak davalı Kurumca boşandığı eşi ile fiilen beraber yaşadığı gerekçesi ile yetim aylığının kesildiğini, davacının eski eşinin önce Arabistan'a, daha sonra Libya'ya çalışmak için gittiğini, tarafların uzun yıllar ayrı yaşadıklarını, daha sonra Rusya'ya gidip burada başka bir evlilik yapıp çocuk sahibi olduğunu, davacıya hakaret ederek sosyal şiddet uyguladığını, davacının eski eşinin 2016 yılına kadar Türkiye'ye gelmediğini, 2016 yılında ise cilt kanseri hastalığı sebebiyle döndüğünü, davacının eski eşinin kendisine olan sorumluluklarını yerine getirmemesi, yurt dışında başka bir kadınla evli olması nedeniyle boşandığını, boşandıktan sonra kesinlikle eski eşi ile birlikte yaşamadığını, Kurum tarafından yapılan işlemin usulsüz olduğunu belirterek davanın kabulü ile davacının yetim aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kuruma yapılan ihbarla davacının "boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı" bildirildiği, Kurumca bu ihbar değerlendirilerek durumun kontrol memurlarınca araştırıldığını ve 30.11.2017 tarihli B.Ö./2017-15 sayılı rapor tanzim edildiğini, rapor ve ekindeki ifade tutanaklarında davacının resmi nikahlı eşi ...'dan ayrıldığı, babasından yetim aylığı aldığı ancak boşanma sonrasında da eski eşi ile beraber yaşadığının resmi yazışmalarla ve tanık anlatımları ile tespit edilmiş olduğunu, davacının eşinden muvazaalı olarak boşandığını, tarafların birlikte yaşadığının Kurum tarafından da tespit edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 85.766,52 TL yersiz ödemeye ilişkin Kuruma borçlu olmadığının tespitine, bu yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 85.766,52 TL yersiz ödemeye ilişkin Kuruma borçlu olmadığının tespitine, bu yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının aylık almaya başladıktan sonra eski eşiyle birlikte yaşadığının denetmen raporuyla sabit olduğunu, bunu üzerine aylığının kesildiğini, Rusya konsolosluğuna davacının Rusya'da eşi ve çocuğu olup olmadığı yönünde müzekkere yazılmasına ilişkin ara karar kurulmasına rağmen bu karardan döndüğünü, Mahkemece yeterli araştırma yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

2. İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.