muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4858, Karar No: 2017/7193, Tarih: 26.10.2017

2-Kabule göre de;

a) Her takvim yılında işlenen sahte fatura düzenlemek eylemlerinin her bir takvim yılı için birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu, aynı takvim yılında birden fazla fatura düzenlenmesi halinde teselsül hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden teselsül hükümleri uygulanmaksızın ve hangi takvim yılından hüküm kurulduğu da belirtilmeksizin tek suçtan ceza tayini,

b)Sahte fatura düzenlemek eylemi bakımından, suç tarihi itibariyle 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 4369 sayılı Yasa ile değişik 359/b-1. maddesinde onsekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüş olup, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 276. maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359/b maddesi ile cezanın üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasına çıkarıldığı nazara alındığında, belirtilen suç tarihlerinde sahte fatura kullanmak suçunun temel cezasının asgari haddinin 18 ay hapis olduğu ve bu haliyle sanığın lehine olduğu cihetle, uygulamalı yasa karşılaştırması yapılmadan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 61. maddesine aykırı olacak şekilde alt sınırdan uzaklaşıldığına dair hiçbir gerekçe gösterilmeden ve hüküm kısmında teşdiden uygulama yapıldığı da belirtilmeden temel cezanın 3 yıl hapis olarak belirlenmesi suretiyle fazla ceza tayini,Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sahte fatura düzenlemek suçları bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 26.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8095, Karar No: 2016/184, Tarih: 18.01.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/8095 E.  ,  2016/184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalının keşide ve vade tarihi bulunmayan ''teminat senedidir'' açıklamalı bir senede dayalı olarak müvekkili hakkında ilamsız icra takibi başlattığını, tebligatların usulsüz olması nedeniyle müvekkilinin takibe itiraz edemediğini, müvekkilinin davalıya hiçbir borcunun olmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkilinden veresiye mal alımı yaptığını, teminat olarak da dava konusu senedi verdiğini, müvekkilinin tüm ısrarlarına rağmen davacının borcunu ödemediğini, bu nedenle senedin takibe konu edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; davalı-alacaklının, vade ve tanzim tarihi bulunmayan, üzerinde teminat senedi olduğuna ilişkin açıklama bulunan senede ilişkin alacağının varlığını, senet üzerinde yazılı bulunan teminat şartının gerçekleştiğini ispat etmesi gerektiği, davalının delil olarak dayanmış olduğu faturaların alacağın varlığını tek başına ispat edemeyeceği, tarafların ticari defterlerinin muhafaza edilmemesi nedeniyle incelenemediği, davalı tarafça sunulan e-posta yazışmalarına ise itibar edilmediği, dolayısıyla davalının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 18.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29933, Karar No: 2014/33247, Tarih: 25.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/29933 E.  ,  2014/33247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 16/05/2013

NUMARASI : 2011/767-2013/264

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin baskılarla istifa dilekçesi yazdırıldığını, istifa iradesinin gerçeği yansıtmadığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğini belirterek davalıdan kıdem – ihbar tazminatının tahsilini istemiştir. Davalı vekili, davacının istifa ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, istifa iradesinin gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle ve bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, davacı işçinin istifa iradesinin işveren tarafından fesada uğratılıp uğratılmadığı hususu tartışmalıdır.

Dosya içerisinde yer alan 12.09.2011 tarihli istifa dilekçesinde davacı özel sebeplerden dolayı kendi isteği ile işten ayrıldığını ifade etmiştir. Davacı istifa iradesinin işveren tarafından fesada uğratıldığından geçersiz olduğunu, davalı ise davacının özgür iradesi ile istifa ettiğini beyan etmiştir.

Davacı şahitleri, işyerinde çalışmayan kişiler olup, şahitlerin feshe dair görgüye dayalı bilgileri bulunmamaktadır. Davalı şahitlerinden Erdal Büyükdikmen davacının daha önce de işten ayrılmak istediğini ilettiğini, kendisini iyi hissetmediğini belirtmek suretiyle istifa dilekçesi yazdığını beyan etmiştir.

Mahkemece, davacı şahitlerinin beyanlarından davacının hassas, psikolojisi bozuk bir kişi olduğu, sağlıklı kararlar veremediği, istemediği şeyleri yapabileceğinin anlaşıldığı, işçinin iradesinin fesada uğratılması durumunun sıkça karşılaşılan bir durum olduğu, istifa etmesini gerektirecek herhangi bir olay veya maddi olgu bulunmadığı, sınav izninin verilmemesi ve davacının hassas bir yapıda olduğu hususu da gözetilerek istifa iradesinin fesada uğratıldığı sonucuna varılarak kıdem ve ihbar tazminatının kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı istifa iradesinin fesada uğratıldığını ileri sürmüş ise de bu hususu ispatlayamamıştır. Ayrıca kişisel ve psikolojik analiz yapılmak suretiyle istifa iradesinin fesada uğratıldığının kabulü yerinde bir değerlendirme olmamıştır. Davacıya sınav için izin verilmemiş olması istifa etmesi için haklı bir sebep de teşkil etmediğinden kıdem ve ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulü isabetli görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 25.11.2014 gününde oybirliğiyle karar
Yargıtay — Esas No: 2015/6933, Karar No: 2016/289, Tarih: 13.01.2016

**16. Ceza Dairesi         2015/6933 E.  ,  2016/289 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1-son cümle, 62/1, 50/1-a, 52/4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Seçenek yaptırım olan adli para cezalarının yerine getirilmemesi halinde 6545 sayılı Kanunla değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi uyarınca infaz aşamasında resen uygulama yapılabileceği nazara alındığında hüküm fıkrasında TCK'nın 52/4. maddesi gereğince ihtarat yapılması,

2- Sanık hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezasının, adli para cezasına çevrilmesi sırasında ve tayin olunan adli para cezasının bir gün karşılığı olarak gösterilen miktarın takdirinde uygulanan kanun maddesinin fıkra ve bentlerinin karar yerinde gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

3- Hükmün 3. bendinde dosya içeriğiyle uyuşmayacak şekilde “121.37 TL keşif” ibaresinin yazılmış olması,

Kanuna aykırı olup hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, bu hususların yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hükmün 4. paragrafının ''Sanığın ekonomik ve sosyal durumu göz önüne alınarak TCK 52/2. maddesi uyarınca gün adli para cezasının günlüğü 20 TL'den takdir edilerek sanığın 40 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına'' şeklinde, hükmün 6. paragrafının ''Sanığın kişiliği, sosyal ekonomik durumu gözönüne alınarak verilen hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2. maddeleri uyarınca günlüğü takdiren 20 TL'den paraya çevrilerek sanığın 740 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına'' şeklinde düzeltilmesi, hükmün 7. paragrafında yer alan ''taksitlerden birinin ödenmemesi durumunda geri kalan tutarın tümünün birden sanıktan alınmasına, ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına,'' ilişkin bölüm ile hükmün 3. bendinde yer alan “121.37 TL keşif” ibaresinin çıkartılması suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11770, Karar No: 2019/1151, Tarih: 12.02.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/11770 E.  ,  2019/1151 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar tarafından, davalı aleyhine 20.08.2015 gününde verilen dilekçe ile tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair verilen 22.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar, taraflarına ait 936 ada 18, 128 ada 69 ve 78 parsel sayılı taşınmazların davalı belediyenin yapmış olduğu imar uygulaması sonucu 1890 ada 2, 3 ve 4 sayılı imar parsellerine şuyulandırıldığını, imar uygulamasından önceki kadastral parselleri üzerinde çeşitli sayı ve cins meyve ağaçları bulunmasına rağmen bu ağaç bedellerinin kendilerine verilmediğini ileri sürerek 29.500,00TL'nin 128 ada 78 ve 936 ada 18 parsel sayılı taşınmazda bulunan ağaçların bedeli olarak, 6.270,00TL'nin 128 ada 69 parsel sayılı taşınmazda bulunan ağaçların bedeli olarak 22.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak taraflarına verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, genel mahkemelerin görevi dışında kaldığından yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde idari dava türleri ve idari yargı yetkisi açıkça düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı açılan tam yargı davaları ve idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan anlaşmazlıklara ilişkin davalar olarak gösterilmiştir.

Öte yandan, tapu iptal ve tescil davaları tapu siciline yönelik olup, İYUK'nun 2. maddesi kapsamında idari dava türü değildir.

Somut olayda da; davadaki istek yapılan imar uygulaması sonucu davacılara ait kadastral parselleri üzerinde bulunan ağaç bedellerinin tazmini istemine ilişkin olmakla davanın idari eylem ve işlemden dolayı açılan tam yargı davası olmadığı anlaşılmakla adli yargının görevli olduğu, davaya genel mahkemelerce bakılması gerektiği açıktır. O halde mahkemece, davanın genel mahkemelerde görülmesi gerektiği hususu ve diğer dava şartları da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.02.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6994, Karar No: 2021/5060, Tarih: 09.06.2021

**11. Ceza Dairesi         2018/6994 E.  ,  2021/5060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Katılan vekilinin temyiz isteminin, sanık ... hakkında verilen düşme ve beraat kararları ile sanık ... hakkında verilen düşme kararlarına yönelik olduğu, sanıklar hakkında sahte fatura kullanma suçu yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararına yönelik temyiz talebi olmadığı kabul edilerek yapılan incelemede;

A- Sanık ... ve ... hakkında verilen düşme hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde:

Sanık ...‘a yüklenen "2003, 2004, 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 367. maddesi uyarınca dava şartı olan mütalaa verilmediğinden kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nin 223. maddesi gereğince düşürülmesi gerektiği dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış; sanık ...’ya yüklenen “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme’’ suçunun gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 765 sayılı TCK’nin 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği; sanık ...‘ya yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme’’ suçunun gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve sanık ... hakkındaki kamu davalarının düşmesine karar verilmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış; katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA,

B- Sanık ... hakkında “2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme“ suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde:

Sanığa yüklenen “2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme“ suçlarının Kanun‘daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‘nin 66/1-e maddesinde öngörülen 8 yıllık asli dava zamanaşımının, kesici son işlem olan sanığın sorgusunun yapıldığı 20/07/2010 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun‘un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK‘nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun‘un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen asli dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK‘nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

09.06.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16544, Karar No: 2019/4144, Tarih: 06.05.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/16544 E.  ,  2019/4144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen istidat davasında verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ... şirketinin düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp kaçak, iletim, dağıtım, perakende satış hizmet bedeli vs adlar altında bedeller tahsil ettiğini ileri sürerek; bu bedellerin haksız şart olduğunun ve tahsilatlarının yapılamayacağının tespiti ile, geçmişe dönük 10 yıl boyunca tahsil edilen bedellerin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın, yargılama sırasında yürürlüğe giren ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nu değiştiren 6719 sayılı kanun hükümleri uyarınca, davacıdan alınan kayıp kaçak bedellerinin kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetlenmesi ile sınırlı yetkisi bulunduğu gerekçesiyle; konusuz kalması nedeni ile davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına , davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve 990,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yeni yasa hükümlerini değerlendiren ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, esas itibariyle elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak bedellerinin istirdatı istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, esas itibariyle elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak bedellerinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve ... Esas 2014/679 Karar Sayılı ilamıyla; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği” yayımladığı, lisans sahibi şirketlerinde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil ettikleri, ancak anılan madde ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin verilmediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedelinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararları ile bu bedelin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenleme ve yukarıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, Dairemizce; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketleri tarafından faturalara yansıtılan dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, parekende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin, tüketicilerden tahsil edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek, Tüketici

Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bend ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.