muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/74, Karar No: 2024/338, Tarih: 23.01.2024

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; kış ayında açık teraslardan, yemekhane binasının kullanılmaya başlanmasıyla mutfak ve bulaşıkhanelerden aşağıda bulunan katlara su akıntısının olduğunun tespit edildiğini, davacı yükleniciye ayıplı işlerin giderilmesi için farklı zamanlarda yazılar gönderildiğini, ancak davacının tüm ayıpları gidermediğini, bunun üzerine Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 25. maddesi uyarınca eksik ve kusurlu işlerin yüklenicinin nam ve hesabına yaptırılması için pazarlık usulüyle ihale yapıldığını, ihale sonucunda en düşük teklifi veren firmayla 263.000,00 TL bedel üzerinden 16/02/2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacıyı zarara uğratmak adına piyasa fiyatlarının üzerinde işin yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Şartnamenin 44. maddesi uyarınca davacıdan günlük gecikme cezası tahsilinin mümkün olduğunu, bu nedenle eksik ve kusurlu işler yapılıncaya kadar geçecek her gün için günlük 250,00 TL ceza uygulanacağının yükleniciye bildirildiğini, ...’in 41. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendine istinaden sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezası olan 1.716,50 TL'nin yaklaşık %15'i olan 250,00 TL/Gün'lük cezanın uygulanmasının uygun bulunduğunu, binanın kullanılmasını engelleyen durumlar söz konusu olduğu için yüklenicinin nam ve hesabına yaptırılan işler ikmal edilmeden kesin kabul işlemlerinin yapılmasının mümkün olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 22. Asliye Hukuk Mahkemesi 201/239 Esas, 2019/620 Karar ve 17.12.2019 tarihli kararı ile özetle; yargılama aşamasında alınan ve birbirini teyit eden 16/01/2019 tarihli rapor ile 21/05/2019 tarihli rapora itibar etmek suretiyle gizli ayıplı işlerin giderim bedelinin 309.900,00 TL hesaplandığı, davalı idarece davacıdan 294.429,49 TL eksik ve ayıplı ... bedeli talep edildiği, dolayısıyla talep edilen eksik ve ayıplı ... bedeline yönelik itirazın yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme gereği yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmediği anlaşılmakla, davalı idare tarafından sözleşme kapsamında tahakkuk ettirilen gecikme cezası kesintisinin uygun olduğu ve günümüz ekonomik koşullarına göre fahiş olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde davacı vekili istinaf etmiştir.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf başvurusunda özetle; davalı idarece nam ve hesaba yapılan sözleşme bedelinin fahiş olduğunu, somut olayda pazarlık usulü ihale yapılmasını gerektirecek şartların gerçekleşmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; geçici kabul ile kesin kabul arasında, 22/09/2016 tarihinde ve sonrasında binanın çeşitli mahallerinde gizli ayıplar tespit edildiği, bu ayıpların yükleniciye bildirildiği, yükleniciye ayıpların giderilmesi için önce 30 gün, daha sonra yüklenicinin talebi ile 40 gün olmak üzere toplam 70 gün süre verildiği, bu sürenin 19/12/2016 tarihinde dolduğu, bu tarihten sonra makul süre olarak kabul edilen 16/02/2017 tarihinde dava dışı İzomer İzolasyon ve ... Ocak ile sözleşme imzalandığı, sözleşme bedeli 263.000,00 TL + KDV =310.340,00 TL olarak belirlendiği, mahkemece hükme esas alınan 3. bilirkişi heyetinin kök ve ek raporunda; 16/02/2017 tarihli nama ifa sözleşmesinde yapılması kararlaştırılan işlerin, davalı ... sahibi idarenin davacı yükleniciye bildirdiği eksik ve ayıplı işler kapsamı ile örtüştüğü, davalı ... sahibince nama ifa ihalesi öncesi bu eksik ve ayıplı işlerin yaklaşık maliyetinin tespit ettirildiği ve teklif verenler arasında en düşük teklifi kabul ederek sözleşme imzaladığı, piyasadan tespit edilen ... yaklaşık maliyeti, KDV hariç 301.836,96 TL iken, sözleşmenin 263.000,00 TL bedelle, yani yaklaşık %14,7 tenzilatla imzalandığı, bu nedenle sözleşme bedelinin fahiş olmadığı, yine bina kullanılmaya başlandığında, binanın işlevini yerine getirebilmesi için en hayati kısımların, mutfak ve bulaşıkhane olup, gizli ayıplar nedeniyle binanın işlevini yerine getirebilmesi ve yapım amacına uygun olarak kullanılabilmesi için kullanıma mani olan gizli ayıpların ivedilikle giderilmesi gerektiğinin tespit edildiği, bununla birlikte geçici kabul tutanağında çalışır durumda olduğu belirtilen soğuk sebze deposu bedeli olan 8.000,00-TL'nin nama ifa kapsamındaki sözleşme bedelinden düşülmesi gerektiğinin belirtildiği, davalı idarece yapılan nama ifa işleminin sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 25. ve 44. maddelerine uygun olduğu, nama ifa sözleşmesi kapsamında davacı yükleniciden talep edilebilecek toplam bedelin (263.000 TL– 8.000,00 TL) x1,18 KDV= 300.900,00 TL olup, dava değeri 294.429,49 TL olmasına göre, mahkemece bu kalem yönünden talebin reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, yine davalı ... sahibi idare gecikme cezasının, davacı yükleniciye verilen son 40 günlük süresinin dolduğu 19/12/2016 tarihi ile nama ifa sözleşmesi kapsamında yapılan geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihten bir gün öncesi olan 06/06/2017 tarihine kadar günlük 250,00 TL olmak üzere toplam 42.250,00 TL gecikme cezası hesapladığı, sözleşmenin eki olan ... 44/6 maddesine göre ... sahibi idarenin eksik ve kusurların giderilmesine kadar davacı yükleniciye gecikme cezası uygulamasının mümkün olup, talep edilen gecikme cezası miktarının 35.570,51 TL olmasına göre, mahkemece bu kalem yönünden de davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde davacı vekili temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirtilen gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, geçici ile kesin kabul arasında ortaya çıkan gizli ayıplı işlerin giderilmesi için yapılan nama ifa sözleşme bedelinden ve gecikme cezasından borçlu bulunmadığının tespiti, olmazsa hakkaniyet çerçevesinde indirilerek tespiti, yargılamada dava konusu alacak tahsil edildiğinden istirdatına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TBK’nın 470 vd maddeleri, Sözleşme ve Eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 25 inci ve 44 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi’nin 2022/561 Esas, 2022/1023

Karar ve 19.10.2022 tarihli kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca

ONANMASINA,

2. 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil

olunan davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5663, Karar No: 2025/4876, Tarih: 22.04.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/5663 E.  ,  2025/4876 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/410 E., 2024/314 K.

SUÇLAR : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme, sahte fatura düzenleme

SUÇ TARİHLERİ : 2013, 14.05.2014

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

TEMYİZ EDENLER : Sanık müdafi, katılan vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Kurtalan Cumhuriyet Başsavcılığının 09.12.2015 tarihli ve 2015/289 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçundan da dava açıldığı ancak hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, 2012, 2013 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçundan hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

A)Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizleme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların 7499 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı CMK’nin 231/12. maddesi uyarınca temyizi mümkün olmayıp istinaf yoluna tabi olduğu anlaşıldığından; sanık müdafi ve katılan vekilinin temyiz talebinin istinaf dilekçesi olarak kabulü ile istinaf talebinin mercisince incelenmesi için dosyanın, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle incelenmeksizin İADESİNE,

B)Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

1.Kurtalan Cumhuriyet Başsavcılığının 09.12.2015 tarihli ve 2015/289 Esas sayılı iddianamesi ile 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kamu davası açılmadığı yalnızca 2013 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan dava açıldığı halde, iddianame dışına çıkılarak 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan da hüküm kurulması,

2.Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 31.05.2022 tarih ve 2021/10502 Esas ve 2022/10760 Karar sayılı bozma ilamından önceki Kurtalan Asliye Ceza Mahkemesinin 19.07.2016 tarih, 2015/340 Esas ve 2016/314 Karar sayılı mahkûmiyet hükmünde sanık hakkında 2 yıl 11 ay hapis cezasına hükmedildiği, bu kararın sanık tarafından temyiz edilmesi sonucu bozulmasına karar verildiği halde, bozma sonrası 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası verilmek suretiyle CMUK'nin 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkının gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafi ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün Tebliğnameye uygun olarak oy birliğiyle BOZULMASINA, 22.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6952, Karar No: 2022/5865, Tarih: 08.06.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/6952 E.  ,  2022/5865 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Atılı suç reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek şikayet yokluğu nedeniyle kamu davasının düşmesi, temyiz isteminin reddi

İlk derece mahkemesince temyiz isteminin reddine dair verilen ek karar temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz isteminin reddine dair verilen ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan, mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle ek kararın ONANMASINA, 08.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17654, Karar No: 2014/29802, Tarih: 31.10.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/17654 E.  ,  2014/29802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 12/03/2013

NUMARASI : 2011/127-2013/205

Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette elektrik teknisyeni olarak çalıştığını, iş sözleşmesini ücretlerinin doğru hesaplanmayıp düzenli ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ücret, fazla çalışma ücreti, hafta tatili çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil çalışma ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı işçinin iş sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, diğer taleplerine ilişkin alacakları da bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı ve fazla çalışmanın ispatı bağlamında fazla çalışma ücretinin hesaplanması konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği kabul edilmelidir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazı kayıt ileri sürülmemesi, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda; davacının haftada altı gün ve 08:00-18:00 saatleri arasında çalıştığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının fazla çalışma ücreti talebinin değerlendirilmesi gerekirken bunun yapılmaması isabetsizdir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 31.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16522, Karar No: 2013/23111, Tarih: 17.12.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/16522 E.  ,  2013/23111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının davalılardan .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ....... Belediye Başkanlığı haklarında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ............ hakkında açılan davanın ise kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davalı ............ vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 17.12.2013 günü temyiz eden davalı ............ vekili Av. ....' in yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden aleyhine temyiz olunan davacı vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı ............ vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalılardan .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ....... Belediye Başkanlığı hakkında açılan davaların husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalılardan ............ hakkında açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ............ vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazın tamamının 1/1000 ölçekli .... Çevre Düzeni planında ulusal ve uluslar arası spor alanı lejantında kaldığı, ancak mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi kurulu raporuna göre, taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi reddi yerine, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi reddi yerine, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı ............ vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz eden davalı ............ yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 990,00-TL. vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 17.12.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Dava, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne hükmolunmuş ve Dairenin çoğunluk görüşü doğrultusunda davaya idari yargıda bakılması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiş ise de bu görüşün yerinde olmadığı kanaatindeyim. Şöyle ki;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı, ancak ulusal ve uluslar arası spor alanı olarak kamu hizmetine tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

6830 sayılı, 2942 sayılı ve bunu değiştiren 4650 sayılı Kamulaştırma Kanunlarında kamulaştırmasız el atma ile ilgili düzenlemeler bulunmamaktadır.

Kamulaştırmasız el atma 16.05.1956 gün 1-6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı ile hukuk sistemimizde düzenlenmiştir. Bu kararla; taşınmazına kamulaştırmasız el atılan kişinin kamu tüzel kişiliğine karşı meni müdahale (el atmanın önlenmesi) davası açabileceği, ya da fiili duruma razı olarak kamu tüzel kişiliğine karşı mülkiyet hakkının devrine karşılık taşınmaz bedelinin tahsili istemli dava da açabileceği kabul edilmiştir.

İçtihadı Birleştirme kararının yol göstericiliği ile uzun yıllar fiili el atmalarda el atmanın önlenmesi ve taşınmaz bedelinin tahsili davaları Dairemizce çözümlenmiştir.

Anayasanın 38. maddesi mülkiyet hakkını korumaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir (35/2). Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür.

Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir.

Yasalarımıza “kamulaştırmasız el atma” kavramı 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ile 30.06.2010 tarihinde 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 6. madde ile girmiştir. Maddenin başlığı “ Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” olup, 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında “ fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara; kısmen veya tamamen irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması” halinde izlenecek yasal prosedür düzenlemiştir.

Yargıtay HGK’nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662-651 sayılı kararında açıklandığı üzere uzun yıllar kamu hizmetine tahsis edilen ancak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz bir süre için kullanılamaz hale getirdiği, dolayısıyla malikin taşınmazdan mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığı, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal bir nedene dayanılmadan idarece engellendiği kuşkusuzdur.

Malikin taşınmaz üzerindeki egemenliği hukuk düzeninin sınırları içinde üçüncü kişilere karşı korunmuş ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesinde malike, hukuka aykırı olarak müdahalenin önlenmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bir kişinin taşınmazına eylemli olarak el atıp tamamen veya kısmen kullanılmasına engel olunması ile imar uygulaması sonucu o kişinin mülkiyetinde olan taşınmaza hukuken kullanmaya engel sınırlamalar getirilmesi arasında sonucu itibari ile bir fark bulunmamakta her ikisi de kişinin mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonucu doğurmaktadır.

Bundan da öte; programa alınmayarak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis etmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığı için yeterli bulunduğu muhakkaktır.

11.02.1959 gün ve 1958/17-1959/15 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre de; idarenin kamulaştırma yapmaksızın mülkiyet hakkına müdahale ederek taşınmazın aynına el atması durumunda uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesi gerekir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalarda düzenlenen ve Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. madde bir tasfiye yasasıdır. 1956-1983 tarihleri arasındaki uyuşmazlıkları düzenlemektedir.

6487 sayılı Yasanın metni 5999 sayılı Yasa ile aynıdır. Aynı olan metne eklemeler vardır. Her iki metinde de fiilen el atılan taşınmazlara ilişkin düzenleme getirilmektedir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalar ile geçici 6. madde olarak yapılan ekleme Kamulaştırma Kanununa girdiğine göre 2942 sayılı Yasanın yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü başlığını taşıyan 37. maddesi “Bu Kanundan doğan tüm anlaşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerekenleri, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.” demektedir. O zaman bu Yasada açıkça “idari yargıda görülür” şeklinde düzenlenmeyen uyuşmazlıklar, Adli Yargıda taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülecektir.