muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/19669, Karar No: 2019/2542, Tarih: 07.02.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/19669 E.  ,  2019/2542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş akdine haklı bir neden olmadan son verildiğini öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

I-Tarafların hukuki dinlenilme haklarının kısıtlanıp kısıtlanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Savunma hakkı Anayasa’mızın hak arama hürriyeti başlıklı 36. maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.

İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Bilgilenme hakkı, yargılamanın içeriğine dair tam bir bilgi sahibi olmanın yanında gerek karşı tarafın gerekse de yargı organlarının dosya içeriğine yapmış oldukları işlemleri öğrenmelerini kapsar. Bilgilenme/bilgilendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda devam eden bir yargılamada, tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır. Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar.

Dosya kapsamına göre; davacının 20.06.2014 tarihli ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Bu husus hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup davalı tarafa ıslah dilekçesinin tebliği, beyanda bulunması için süre verilmesi ve sunulan beyanlar değerlendirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, davalı vekiline ıslah dilekçesi tebliğ edilmeden ve bu suretle davalının hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması ve usul ve yasaya aykırı olup Dairemizce bozma nedenidir.

II -Kabule göre ise,

1- Taraflar arasında davacı işçinin fazla mesai ücretinin hesabı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatlamalıdır. İşçinin imzasını taşıyan bordroların sahteliği ortaya konmadıkça bu bordrolardaki fazla çalışma karşılığının ödendiği kabul edilir. İşyerine giriş çıkış kayıtları vb. belgeler fazla çalışmayı ispat vasıtasıdır. Yazılı belge bulunmaması halinde ise tanık anlatımlarına göre değerlendirme yapılması gerekir.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, dava dilekçesinde davacının kışın 08.00-18.00; yazın 08.00-20.30/21.00 saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir. Buna karşın, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dilekçesinde açık bir talep bulunmadığı gerekçesiyle davacının tüm çalışma dönemi boyunca haftanın 3 günü 08.00-18.00, 3 günü 08.00-21.00 saatleri arasında çalıştığı kabulüne göre hesaplama yapılması hatalıdır.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

Açıklanan nedenle; Mahkemece öncelikle yaz ve kış döneminin hangi aylar olduğu belirlenerek,davacının kış dönemi için haftanın 6 günü 08.00-18.00 arası, yaz dönemi için ise haftanın 3 günü 08.00-18.00, 3 günü 08.00-21.00 arası çalıştığı kabul edilmelidir.

Ayrıca, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kabul edilen çalışma saatlerinden yasal ara dinlenme süresi de düşülmemiştir.

Açıklanan nedenle; Mahkemece öncelikle yaz ve kış döneminin hangi aylar olduğu belirlenerek,davacının kış dönemi için haftanın 6 günü 08.00-18.00 arası, yaz dönemi için ise haftanın 3 günü 08.00-18.00, 3 günü 08.00-21.00 arası çalıştığı kabul edilmelidir.

Ayrıca, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kabul edilen çalışma saatlerinden yasal ara dinlenme süresi de düşülmemiştir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63. maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; az yukarıda belirtilen ilke doğrultusunda günde 10 saat süren çalışmadan 1 saat, 13 saat süren çalışmadan 1.5 saat ara dinlenme düşülerek davacının kış döneminde haftada 9; yaz döneminde ise haftada 16.5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmelidir.

Öte yandan, dosya içerisinde yer alan bir kısım imzalı ücret bordrolarında fazla mesai tahakkukları bulunduğu görülmektedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu tahakkuklar dikkate alınmadan hesaplama yapılması da doğru bulunmamıştır.

2- Davalı yanca, dava açıldıktan sonra 29.01.2010 tarihinde davacının hesabına kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağına karşılık net 4.146,00 TL yatırıldığına dair banka dekontu sunulmuş olup Mahkemece ödeme savunmasının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

3- Mahkemece yıllık ücretli izin ve fazla çalışma ücreti alacağının dava dilekçesinde talep edilen tutarına dava tarihinden, ıslah dilekçesinde talep edilen tutarına ıslah tarihinden faiz yürütülmesine karar verilmiş ise de; fazla çalışma ve yıllık ücretli izin alacağı bakımından dava dilekçesinde talep edilen bir miktar bulunmadığı anlaşılmakla bu alacaklara ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekmetedir.

4-Son olarak, hüküm altına alınan alacakların net ya da brüt olduğunun kararda gösterilmemesi de infazda tereddüte yol açacağından doğru bulunmamıştır.

4-Son olarak, hüküm altına alınan alacakların net ya da brüt olduğunun kararda gösterilmemesi de infazda tereddüte yol açacağından doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 07.02.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13484, Karar No: 2024/1889, Tarih: 21.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/13484 E.  ,  2024/1889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/118 D.İş, 2022/124 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : İHK-2021/40796

DAVA TARİHİ : 03.05.2021

HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/146957

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu davalıya sigortalı aracın 20.07.2020 tarihinde yaptığı tek taraflı kaza neticesinde davacının %25 oranında malul kaldığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 27.08.2021 tarihinde talebini 157.879,81TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun yetkili kurumdan alınmadığını, yargılama makamı tarafından sakatlık oranını belirleyen rapor aldırılmasını talep ettiklerini, başvurunun dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, bilirkişi aracılığıyla kusur durumunun tespiti gerektiğini, başvuran lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmemesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 20.07.2020 tarihli kazada davalıya sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talep ettiğini, kazanın tek taraflı olması, sürücünün tam ve asli kusurlu olması nedeni ile kusur raporu alınmasına gerek görülmediğini, kaza tarihindeki yönetmeliğe göre alınan maluliyet raporu gereğince davacının %25 oranında engel oranı olduğunu ve tazminat hesaplaması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uyarınca yapılan hesaplama ile başvuranın 157.879,81 TL sürekli iş göremezlik tazminatı alacağının belirlendiğini, raporun denetime elverişli olduğu gerekçesi ile talebin kabulüne 157.897,81 TL tazminatın 26.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili; maluliyet raporunun usule uygun olmadığını, olayın iş kazası olduğu ve davacıya gelir bağlanıp bağlanmadığının tespiti ile tazminattan tenzil edilmesini talep ettiklerini, davacının müterafık kusuru bulunduğunu, tazminattan indirim yapılması gerektiğini, sigortalı aracı süren kişinin yeterli ehliyetinin bulunmadığını, bu hususun ifadelerden anlaşıldığını, davacının bu hususu bilmesine rağmen araca bindiğini, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, aktüer hesaplamada %1.8 teknik faiz kullanılmamasının hatalı olduğunu, ıslah dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmeden karar verildiğini, ıslahla artırılan kısım yönünden ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, davacı lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesinin hatalı olduğu gerekçeleri ile karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuran tarafından ibraz edilen raporun kamu tüzel kişiliğine sahip Üniversite hastanesinden temin edildiğini, usule uygun olduğunu, olayın iş kazası niteliğinde olmadığını zira başvuranın SGK'lı olduğuna dair somut delil sunulmadığını, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı hususuna dair araştırmanın ise usul ekonomisine uygun olmadığını, başvuranın aracın frenin patladığına dair beyanda bulunduğu ancak dosyadaki raporda araçta arızalı aksanın bulunmadığı yönünde rapor verildiğini, başvuranın sürücünün yeterli ehliyeti olmadığının bildiği halde araca binmesi nedeni ile %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini, 04.12.2021 tarih, 31679 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca genel şartlara eklenen Sakatlık Tazminatları Hesaplanmasına ilişkin Ek:2 uyarınca “Hesaplamalarda esas alınacak iskonto oranı %1,65 'dir.” düzenlemesi yapıldığını, bu nedenle başvuranın tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 faiz oranına göre hesaplama yapılması gerekliliği ve yapılan hesaplama neticesinde 116.393,93 TL tazminat belirlendiğini, %20 oranında müterafık kusur indirimi sonrasında 93.115,15 TL tazminatın belirlendiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini ve faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi olacağını, vekalet ücretinin asgari ücret üzerinden hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığı gerekçesi ile davalının itirazının kısmen kabulü ile talebin kısmen kabulüne 93.115,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini, müterafık kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğu gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili; kazanın iş kazası olduğunu, davacıya gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılarak tazminattan tenzili gerektiğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmediğini, ıslahla artırılan kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı belirlendiği gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 20.07.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; davacının ağır vasıta ehliyeti olmayan sürücünün kullandığı araçta yolcu olması ve alınan bilirkişi raporu ile araçta kazaya neden olacak teknik arızanın olmadığının anlaşılmasına, maluliyet raporunun kaza tarihi itibari ile geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınmış olmasına, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olmasına göre davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve progresif rant formülü uygulanarak tazminat hesabı yapılmış; İtiraz Hakem Heyeti tarafından ise TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.65 teknik faiz yöntemi ile yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verilmiştir. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,65 teknik faiz yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,65 teknik faiz uygulanmadan, işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılarak yapılan hesaplamanın kabul edildiği Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı yerinde iken %1.65 teknik faiz esas alınarak yapılan hesaplamanın dikkate alındığı İtiraz Hakem Heyeti kararı hatalı olup bozulması gerekmiştir.

3. Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.