muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/26105, Karar No: 2023/7232, Tarih: 30.05.2023

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Gaziantep Üniversitesi tarafından düzenlenen 02.12.2020 tarihli raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti %13 olarak belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetveller kullanılarak belirleme yapılması yerinde olmakla birlikte, davacının kazadaki diz bölgesi yaralanması nedeniyle oluşan alt ekstremite özür durumu için yönetmelikteki 1 yıllık süre gözetilmemiş ve bu hususta bir değerlendirme de yapılmamıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi olgular karşısında; davacının yeniden muayenesi de yapılarak kaza nedeniyle maluliyeti oluşup oluşmadığı ve varsa maluliyet oranının, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere göre belirlenmesi için, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Ve Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 59 uncu maddesi ile KTK'nın 98 inci maddesinde yapılan değişiklik ve geçici 1 inci maddesi gereğince, trafik kazasından kaynaklanan tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sorumludur. Ancak, SGK açıklanan madde kapsamında kalan belgeli tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden ve Kanun kapsamında olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir.

Dosya kapsamından, davacı vekili tarafından başvuru dilekçesinde SGK tarafından karşılanmadığı ileri sürülerek 14.312,66 TL tedavi giderinin talep edildiği, ... tarafından yaralanmanın niteliği ve tedavi süresi gibi kıstaslara göre belgelendirilmese bile davalının birtakım tedavi giderlerinden sorumlu olduğu, talep edilen giderlerin makul olduğu gerekçesiyle bu zarar kaleminin de hüküm altına alınmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. İtiraz Hakem Heyetince, dosyadaki tüm deliller dikkate alınarak davalının belgesiz tedavi giderlerinden sorumlu olduğu hususu da dikkate alınmak suretiyle uzman doktor bilirkişiden rapor tanzimi ile sonuca gidilmesi gerekirken talep edilen tedavi giderine hükmedilerek yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davacıya yükletilmesine,

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davacıya yükletilmesine,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3780, Karar No: 2023/3126, Tarih: 03.04.2023

**7. Ceza Dairesi         2020/3780 E.  ,  2023/3126 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2013/439 E., 2015/1533 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat, suça konu eşyanın iadesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Kırıkhan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.09.2015 tarihli ve 2013/439 Esas, 2015/1533 Karar sayılı kararı ile sanığın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine, tasfiye edilen eşyanın tasfiye bedelinin ve adlî emanetin 2013/104 sırasında kayıtlı eşyanın sanığa iadesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği, sanığın suçu işlediği sabit olmasına rağmen beraatine ve kaçak eşyalar ile bu eşyalara ait tasfiye bedelinin iadesine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, suç tarihinde saat 16.40 sıralarında hudut karakolu sorumluluk sahasında 8 numaralı hudut taşının 740 metre batısında, 2. derece askeri yasak bölgede, Suriye istikametinden Türkiye istikametine geçmeye çalışan sanığın fark edilmesi üzerine "Dur" ikazında bulunulduğu, sanığın ikaza uyarak teslim olduğu, olay yerinde yapılan aramada, içinde 15 kg olan 1 bidon yeşil zeytin, içinde 15 litre olan 1 bidon zeytinyağı, 1 paketi 1 kg olan 30 paket pirinç, içinde 10 kg olan 1 kutu çay, 1 paketi 250 gram olan 8 paket çay, 25 kg şeker ve 1 adet kıyma makinesi ele geçirildiği anlaşılmıştır.

2.Ele geçen eşyalar hakkında 02.05.2013 tarihinde tasfiye kararı verilmiştir.

3. Dosya kapsamında bulunan kaçak eşyaya mahsus tespit (...) varakasına göre, suça konu eşyaların gümrüklenmiş değerinin 437,15 TL olduğu tespit edilmiştir.

4.Sanık aşamalarda, suça konu eşyaları Suriye ülkesinden Türkiye'ye gelirken beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için aldığını, ticari bir amacının bulunmadığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

2.Ele geçen eşyalar hakkında 02.05.2013 tarihinde tasfiye kararı verilmiştir.

3. Dosya kapsamında bulunan kaçak eşyaya mahsus tespit (...) varakasına göre, suça konu eşyaların gümrüklenmiş değerinin 437,15 TL olduğu tespit edilmiştir.

4.Sanık aşamalarda, suça konu eşyaları Suriye ülkesinden Türkiye'ye gelirken beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için aldığını, ticari bir amacının bulunmadığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Sanık hakkında kurulan hükme yönelik temyiz sebeplerinin incelenmesinde; olay tutanağı, ... varakası ve sanığın aşamalarda değişmeyen savunmaları gözetilerek, Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre ele geçirilen eşyaların kişisel kullanım sınırları içinde kalması karşısında, eşyanın ele geçiriliş şekli ve yakalanan eşya miktarına nazaran sanığın savunmasının aksine, suça konu eşyaları ticari amaçla bulundurduğuna ilişkin, cezalandırılmasına yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinin anlaşılması nedeniyle, sanık hakkında beraat hükmü kurulmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

3.Sanık hakkında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, kaçak olduğu anlaşılan eşyaların tasfiye edilmiş ise tasfiye bedelinin Hazine adına irat kaydına, tasfiye edilmemiş ise 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince müsaderesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi dışında, bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (3) numaralı bentte açıklanan nedenle Kırıkhan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.09.2015 tarihli ve 2013/439 Esas, 2015/1533 Karar sayılı kararına yönelik katılan ... İdaresi

vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün 2 ve 3 numaralı fıkralarının çıkartılarak yerine "Suça konu kaçak eşyaların tasfiye edilmiş ise tasfiye bedelinin Hazine adına irat kaydına, tasfiye edilmemiş ise 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince müsaderesine," ifadesinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/906, Karar No: 2019/1745, Tarih: 27.02.2019

**2. Hukuk Dairesi         2019/906 E.  ,  2019/1745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Velayetin Değiştirilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı anne, boşanma ile velayeti davalı babaya bırakılan ortak çocuk 03.08.2008 doğumlu ...'nın velayetinin değiştirilerek kendisine verilmesini talep etmiş, mahkemece baba tarafından velayet görevinin gereği gibi yerine getirildiği ve velayetin değiştirilmesini gerektiren bir sebebin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Velayet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde asıl olan küçüğün yararını korumak ve geleceğini güvence altına almaktır. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar verme makamındaki kişinin de, aynı yönde karar vermesi; yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınacaktır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3. ve 6. maddeleri idrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde, görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca velayet, çocukların bakım, eğitim, öğretim ve korunması ile temsil görevlerini kapsar.Velayet, aynı zamanda ana babanın velayeti altındaki çocukların kişiliklerine ve mallarına ilişkin hakları, ödevleri, yetkileri ve yükümlülükleri de içerir. Ana ve babanın çocukların kişiliklerine ilişkin hak ve ödevleri; özellikle çocukları şahıslarına, bakmak, onları görüp gözetmek, geçimlerini sağlamak, yetiştirilmelerini ve eğitimlerini gerçekleştirmektir. Bu bağlamda sağlayacağı eğitim ile istenilen ölçüde dürüst, kötü alışkanlıklardan uzak, iyi ahlak sahibi, çalışkan ve bilgili bir însan olarak yetiştirmek hak ve yükümlülüğü bulunmaktadır.

Velayet, kamu düzenine ilişkin olup bu hususta ana ile babanın istek ve beyanlarından ziyade çocuğun menfaatlerinin dikkate alınması zorunlu olup, yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir. Buna göre velayetin düzenlenmesinde asıl olan, küçüğün yararını korumak ve geleceğini güvence altına almak olduğundan, çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini engelleyen ve süreklilik arz edeceği anlaşılan her olay, tehlikenin büyüklüğü, doğuracağı onarılması güç sonuçlar değerlendirilerek sonuca varılmalı; velayetin belirlenmesi ve düzenlenmesinde öncelikle çocuğun yararı göz önünde tutulmalıdır.

Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; tarafların boşanmalarına ilişkin kararın 15.11.2011 tarihinde kesinleştiği, tarafların ortak çocuğu 05.10.2010 doğumlu Yağmur'un velayetinin davacı anneye, 03.08.2008 doğumlu Hüseyin Arda'nın velayetinin ise davalı babaya bırakıldığı, tanık beyanlarından ve mahkemece alınan sosyal inceleme raporlarında geçen beyanlardan; velayeti davalı babada bulunan ortak çocuk Hüseyin Arda'nın fiilen babaanne ve büyükbaba ile birlikte yaşadığı, davalı babanın yeni eşi ve yeni eşinden olma çocukları ile birlikte yaşadığı eve arada sırada gittiği, davalı babanın sosyal inceleme raporunu düzenleyen bilirkişiye son 6 yıldır uyuşturucu madde kullandığı ve bu sebeple tedavi gördüğüne ilişkin beyanda bulunduğu, davalı babanın davaya konu çocuğa karşı ilgisiz olduğu anlaşılmaktadır. Davacı anne hakkında yapılan sosyal inceleme raporunda ise, annenin velayet görevini üstlenmesine engel bir durumun bulunmadığı rapor edilmiştir. Gerçekleşen bu duruma göre; ortak çocuğun, velayet görevinin gereklerini fiilen yerine getirmeyen, çocuğa ilgi göstermeyen ve uzun süreli olarak uyuşturucu madde kullanan davalı baba yanında kalması, onun fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyecek nitelikte olup, kardeşlerin bir arada yaşamalarının gelişimlerine sağlayacağı olumlu katkılar ile çocuğun üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine de karar verilebileceği dikkate alındığında, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde davanın kabulü ile dava konusu ortak çocuğun velayetinin değiştirilmesine karar verilmesi gerekirken, babanın son dönemde uyuşturucu madde kullandığının tespit edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 27.02.2019 (Çar. )
Yargıtay — Esas No: 2015/21179, Karar No: 2015/26948, Tarih: 30.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/21179 E.  ,  2015/26948 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Asıl davanın davacısı olan ... vekili ile birleşen davanın davacısı olan ... vekili, ... görevli ... tarafından tanzim olunan ve davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönünde tespitler içiren 25/04/2012 tarih ve ... numaralı raporun iptali ile davacılar arasında muvazaa olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde birleşen davanın dosya davacısı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı Talebinin Özeti:

Asıl davanın davacısı olan ... vekili ile birleşen davanın davacısı olan Belediye vekili, ... görevli ... tarafından tanzim olunan ve davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönünde tespitler içiren 25/04/2012 tarih ve ... numaralı raporun iptali ile davacılar arasında muvazaa olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, iptali istenen raporun hukuka uygun olduğunu, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı birleşen davanın davacısı olan ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Asıl davanın davacısı olan ... vekili ile birleşen davanın davacısı olan Belediye vekili, ... görevli ... tarafından tanzim olunan ve davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönünde tespitler içiren 25/04/2012 tarih ve ... numaralı raporun iptali ile davacılar arasında muvazaa olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı, iptali istenen raporun hukuka uygun olduğunu, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İptali istenen müfettiş raporunun incelenmesinde, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü kapsamında üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı görülmüştür. Bilirkişi heyetinde, ... görevli bir öğretim üyesinin, bir avukatın ve emekli bir iş müfettişinin bulunduğu tespit edilmiştir.

İptali istenen müfettiş raporunun incelenmesinde, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü kapsamında üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı görülmüştür. Bilirkişi heyetinde, ... görevli bir öğretim üyesinin, bir avukatın ve emekli bir iş müfettişinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece aldırılan raporda da isabetli bir şekilde belirtildiği üzere, Belediye Kanunu'nun 67 nci maddesi ile belediyelere kendi görev alanındaki işleri başka işverene verebilme imkanı getirildiğinden, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde belirtilen bir işin alt işverene verilebilmesi için gerekli olan "işletme ve işin gereği ile teknolojik nedenle uzmanlık gerektirme" kriterinin belediyelerin Belediye Kanunu'nun 67 nci maddesi gereği ihale ettiği işlerde uygulanması mümkün değildir. Davacı belediye tarafından davacı şirkete ihale edilen "yol bakım ve onarım" işi de 67 nci maddede sayılan işlerdendir. Bu açıdan, ihale edilen işin konusu ve niteliği itibariyle bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Belediye Kanunu'nun 67 nci maddesi, belediyelere muvazaalı alt işverenlik ilişkisi kurmak açısından bir imkan vermez. Bu nedenle, görünürde alt işverenlik ilişkisi kurulmakla birlikte işçinin seçimi, denetimi, disiplin cezası uygulanması ve hatta iş sözleşmesinin fesih yetkisinin asıl işverende olduğu, asıl işveren ve alt işveren işçilerinin aynı işte beraber çalıştığı, bir işin verilmeyip işçi temininin bulunduğu durumlarda, kurulan ilişkinin muvazaalı olduğu kabul edilmelidir.

Davacılar arasında akdedilen, "Yol bakım ve onarım hizmet alımı sözleşmesi" incelendiğinde, iş tanımının Avcılar ilçesi dahilinde bulunan her türlü yapıdaki yolların bakımının yapılması, kış aylarında kar ve buzla mücadelede gerekli çalışmaların yapılması ve yolların açık tutulmasının sağlanması, kazalar sonucunda yollarda meydana gelen hasarların giderilmesi, yol emniyetinin alınması, yağmur suyu kanallarının bakımının sağlanması, dere yatakları ile su ızgaralarının temizlenmesi, sel baskınlarına müdahale edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması, imar ve zabıta birimlerine yıkım ve ev boşaltmalarında destek verilmesi, çöp evlerin boşaltılması ve naklinin sağlanması, tehlike arzeden yol ve yapı çevrelerinde gerekli tedbirlerin alınması, kaymakamlık makamının okullar ile ilgili bakım ve nakliye işlerinin yapılması, idari etkinliklerde gerekli nakliyelerin yapılması ve işgücü desteğinin sağlanması, vatandaşların yol ve alt yapı ile ilgili şikayetlerine cevap verilebilmesi için gerekli makina, araç ve işgücü hizmeti verilmesi olduğu anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede, aylara göre bulundurulması gereken personel, araç ve makina listesine ilişkin bir tablo düzenlenmiştir. Bu tabloda, personel olarak sürveyan, erbap işçi, şoför, tekniker, elektrik ustası, yol inşaat ustası, iş makinası operatörü sayısı aylar itibariyle düzenlenmiştir. Bunun yanı sıra, yine 7 binek araç ile en az 3,5 tonluk 3 damperli kamyonun bulundurulması öngörülmüştür. İptali istenen müfettiş raporunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için esas itibariyle belediyeye ait araçların yüklenici olan davacı şirkete tahsis edildiği belirtilmiştir. Alt işverenlik yönetmeliğinde, muvazaa kriterleri arasında alt işverenin üstlendiği işi yürütebilmesi için işe uygun yeterli ekipman ile tecrübeye sahip olup olmadığı hususu da yer almaktadır. Ancak, ekipmanın büyük ölçüde asıl işveren tarafından sağlanmasının muvazaanın tespiti açısından yeterli olmadığı açıktır. Yine iptali istenen müfettiş raporunda, davacı Avcılar Belediyesinin Fen İşleri Müdürlüğü'nde halen 5 işçi, 2 şoför ve 1 operatör olmak üzere 8 kadrolu işçinin çalıştığı belirtilmiştir. Alt işveren işçi sayısı ise 100 olarak belirtilmiştir. Bu sayılar değerlendirildiğinde, Belediyenin bahsi geçen biriminde kadrolu işçi sayısının çok sınırlı olduğu, işin asıl itibariyle alt işveren işçileri ile yürütüldüğü açıkça anlaşılmaktadır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olup olmadığının tespiti için değerlendirilmesi gereken diğer bir husus işçilerin seçimi, denetimi, cezalandırılması gibi yetkilerin asıl işveren tarafından kullanılıp kullanılmadığıdır. Bu konuda iptali istenin müfettiş raporunda her hangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi mahkemece bu konuda tanık da dinlenmiş değildir.

Muvazaa kriterlerinden bir diğeri, bir işin üstlenilmeyip sadece işçi temin edilip edilmediğidir. Bu konuda da müfettiş raporunda, işin tümüyle davacı Belediye tarafından yerine getirilip getirilmediği, alt işverenin işyerinde işçilerin organizasyonu, emir ve talimat yetkisinin kullanılmasıyla görevli bir elamanın bulunup bulunmadığı hususlarında bilgi ve belge yoktur. Öte yandan teknik şartnamede, alt işverenin ekip başı çalıştırması öngörülmüş, ekip başlarının işle ilgili teknik şartlara göre işi yapmakla yükümlü olduğu, günlük yapılan programları yerinde, tekniğine uygun olarak gerçekleştireceği, yüklenici sorumlusunun ise yüklenici ile kontrol grubu arasında irtibatı sağlayarak talep ve iş programını yürüteceği, günlük puantajları imzalayacağı, yüklenicinin bunu kuruma bildireceği belirtilmiştir. Ayrıca, iptali istenen müfettiş raporunda, imalatın türü ve metraj hesabının belirtilmeyerek, sadece çalıştırılacak işçi sayısı ve araç sayısından söz edilmiş olmasının alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu yönünde karine teşkil ettiği belirtilmiş ise de idarenin genel olarak yapacağı işleri yol bakım ve onarım olarak belirledikten sonra, metraj yerine çalıştırılacak işçi sayısını birim olarak tespit etmesi doğrudan doğruya muvazaanın varlığı için yeterli değildir.

Dosyaya davalı tarafından sunulan bilirkişi raporları ile mahkeme kararlarına konu olayların, somut olayla uyuşmadığı, mahiyetlerinin farklı olduğu bu nedenle emsal olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı, iş müfettişi raporunun hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile raporun iptaline karar verilmesi gerekirken isabetli olmayan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.