muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4429, Karar No: 2024/4809, Tarih: 02.05.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "03.11.2020 tarihli kolluk tutanağında; ... adresinde davacının tek başına yaşadığı, ikametin davacının kızına ait olduğu, kızının ise başka yerde yaşadığının tespit edildiği, 22.01.2021 tarihli kolluk tutanağında; ... ... ... mah. park Sok. No: 22/1 adresinde araştırma yapıldığı, davacının eski eşi ...'in ikamet ettiğinin tespit edildiği, Adres kayıtları incelendiğinde; davacı ve boşandığı eşinin ... adresinde oturduklarının TÜİK incelemesi ile tespit edildiği, davacının beyan edilen son adresinin ..., ...'in beyan edilen son adresinin ... ... ... mah.park Sok.no:22/1 olduğu, ... Doğalgaz yazı cevabında; ... adresinde davacıya ait abonelik kaydının bulunduğu ve eski eş adına abonelik bilgisinin bulunmadığının bildirildiği, OSKİ yazı cevabında; ... adresinde davacıya ait abonelik kaydının bulunduğunun bildirildiği, Türk Telekom yazı cevabında; ... adına telefon numarası tespit edildiği, ... adresinde 13.09.2005 tarihinde ilk abonelik yapıldığı, 11.05.2006 tarihinde aboneliğin iptal edildiği ve davacı adına abonelik kaydı bulunmadığının bildirildiği, 08.03.2021 tarihli Yepaş yazı cevabında; davacıya ait abonelik kaydının dosyaya sunulduğu,... adına abonelik kaydının bulunmadığının bildirildiği, 19.01.2022 tanihli ilçe nüfus müdürlüğü yazı cevabında; ... adresinde sadece davacının; ... ... ... mah. park Sok. No: 22/1 adresinde sadece davalının kayıtlı olduğunun bildirildiği, Medula kayıtları incelendiğinde; davacı ve eski eşinin aynı tarihte 24.07.2018 tarihinde Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene oldukları ve yine birbirini takip eden günlerde Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene oldukları (21.11.2019 tarihinde eski eşin, 22.11.2019 tarihinde davacının Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olduğu, 13.07.2020 tarihinde davacının, 14.07.2020 tarihinde eski eşin Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olduğu), davacı ve ...'in seçmen geri izleme kayıtlarının dosyamıza celpedildiği görülmüştür.

Davacı tanıklarının davacı ve ...'in birlikte yaşamadıklarına dair beyanda bulundukları, kamu-komşu tanıkları ... ve ...'in davacıyı tanımadıklarına dair beyanda bulundukları, komşu-kamu tanığı ...'ın davacının tek başına yaşadığına, yanına gelen giden olmadığını beyan ettiği, komşu-kamu tanığı ...'nun; davacının yalnız yaşadığını, torunları ve çocukyarı dışında evine erkek gelmediğini, eski işinin eve geldiğini görmediğini ve birlikte yaşamadıklarını beyan ettiği görülmüştür.

Davacı tanıklarının davacı ve ...'in birlikte yaşamadıklarına dair beyanda bulundukları, kamu-komşu tanıkları ... ve ...'in davacıyı tanımadıklarına dair beyanda bulundukları, komşu-kamu tanığı ...'ın davacının tek başına yaşadığına, yanına gelen giden olmadığını beyan ettiği, komşu-kamu tanığı ...'nun; davacının yalnız yaşadığını, torunları ve çocukyarı dışında evine erkek gelmediğini, eski işinin eve geldiğini görmediğini ve birlikte yaşamadıklarını beyan ettiği görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen raporun içeriği incelendiğinde yerinde denetim yapıldığı, tanık beyanlarına başvurulduğu, davacı ve eski eşinin fiilen birlikte yaşamaya devam ettiklerinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı hakkında SGK tarafından düzenlenen rapor içeriği, mahkememizce verilen karar, Fatsa ASHM'nce verilen karar, dosya kapsamında toplanan deliller ve Medula kayıtları (davacı ve eski eşinin aynı tarihte Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olması ve birbirini takip eden günlerde Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olmaları) birlikte değerlendirildiğinde; davacının boşandığı halde eski eşi ile halen birlikte yaşadığı, babasından dul ve yetim aylığı alabilmek için bu yola başvurduğu kanaatine varılmış, davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Kurum işleminin iptalini reddeden Mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, davacı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin ilk derece mahkemesince usul ve Kanun'a uygun bir şekilde değerlendirilerek, SGK denetmen rapor içeriği, birlikte yaşadıklarına dair kolluk tutanağı, davacı ve eski eşinin fiilen birlikte yaşamaya devam ettiklerinin tespit edildiği, dosya kapsamında toplanan deliller ve Medula kayıtları ( davacı ve eski eşinin aynı tarihte Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olması ve birbirini takip eden günlerde Fatsa Devlet Hastanesi'nde muayene olmaları), aynı konu ile ilgili Fatsa 1. Asliye hukuk mahkemesi dosyasının kesinleşmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının boşandığı halde eski eşi ile halen birlikte yaşadığı, babasından dul ve yetim aylığı alabilmek için bu yola başvurduğu kanaatine varılmış olduğu anlaşılmakla Mahkemenin kabulünde bir hatanın bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali, davacının kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56 ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56 ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin ... Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20 nci maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

3. Değerlendirme

Eldeki dava, Kurumca boşandığı eşiyle fiilen beraber yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesildiğini beyanla kurum işleminin iptali ile yeniden aylık bağlanması istemine ilişkin olup Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

3. Değerlendirme

Eldeki dava, Kurumca boşandığı eşiyle fiilen beraber yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesildiğini beyanla kurum işleminin iptali ile yeniden aylık bağlanması istemine ilişkin olup Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 29.12.1997 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, davacıya 15.07.1996 tarihinde vefat eden babasından ölüm aylığı bağlandığı, boşanma sonrasında eski eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesiyle düzenlenen müfettiş raporu üzerine aylığının kesildiği, davacı tarafından Kurum işleminin iptali istemiyle aynı Mahkemede açılan 2015/54 E, 2015/94 K sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ayrıca Fatsa 1. ASHM'nin 2010/669 E, 2015/557 K sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde kurum tarafından açılan yersiz ödemenin tahsiline ilişkin davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacının bila tarihli dilekçesi ile yeniden ölüm aylığı bağlanması talebiyle Kuruma yaptığı başvurunun reddedildiği, Kurum tarafından araştırma yapılmadan, önceki müfettiş raporu ve kesinleşmiş karar ileri sürülerek karar verildiği, davacının Kurumun red kararı üzerine bu davayı açtığı, Mahkemece yapılan incelemede davacının ve boşandığı eşinin adreslerinin farklı olduğu, adreslerde dinlenen kamu tanıklarının da ayrı yaşadıklarını beyan ettikleri anlaşılmakta olup yalnızca Medula kayıtlarında aynı tarihte aynı hastaneye başvurduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de bu durumun tek başına birlikte yaşam olgusunun gerçekleştiğine delil oluşturmayacağı, diğer delillerle doğrulanması halinde birlikte yaşamın söz konusu olacağı dikkate alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi hatalı olup Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve Kanun'a aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/897, Karar No: 2018/3109, Tarih: 20.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/897 E.  ,  2018/3109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, Tazminatın Kısmen Kabulü

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

1-İİK’nın 338/1. maddesi yönünden kurulan hükme yönelik incelemede,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanununun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 338/1 maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2-Tazminat talebi yönünden yapılan incelemede,

a)Denetime olanak sağlamak üzere yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden 2.000,00 TL.tazminatın kabulüne karar verilmesi,

b)Şikayet dilekçesinde, İİK'nın 338. maddesi uyarınca cezalandırma isteği ile birlikte aynı Kanun'un 89/4. maddesi uyarınca da tazminat isteminde bulunulduğu, aynı Kanun'un 89/4. maddesindeki “İcra mahkemesi, tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder.” hükmü ile Harçlar Kanun'un 32. maddesinde yer alan “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz” hükmü uyarınca tazminata ilişkin dava ile ilgili olarak yargılamanın yapılabilmesi için harcının yatırılması gerektiği cihetle, eksik dava harcını yatırması hususunda süre verilerek sonucuna göre hukuki durumun takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafii ile şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1108, Karar No: 2020/3711, Tarih: 30.06.2020

**3. Hukuk Dairesi         2019/1108 E.  ,  2020/3711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalının temyizi yönünden yapılan incelemede;

Hukuk Mahkemelerinin kesin olduğu yasalarla belirtilenler dışındaki kararlarının kanun yolu denetimi, 5235 sayılı Yasa ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihine kadar sadece Yargıtay tarafından " Temyiz yolu ile " yapılmakta iken 5235 sayılı Yasa ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinde faaliyete geçirilmesi üzerine kanun yolu denetimi iki kademeli hale gelmiştir. Başka bir deyişle İlk Derece Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra verdiği kararlara karşı doğrudan temyiz yolu kapatılmıştır.

6100 sayılı HMK. daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, ilk derece mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

İstinaf kanun yolu uygulamasında, ilk derece mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulmakta, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulmaktadır. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle yargılama üç aşamalı hale gelmiştir. Önce İlk Derece Mahkemesinde ilk derece yargılaması yapılarak karar verilmekte, ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi ile vakıa ve hukukilik denetimi yapılmakta, son olarak da Yargıtay’da temyiz incelemesine gidilmektedir.

Yeni sistemde temyiz edilen karar İlk Derece Mahkemesinin kararı değil, Bölge Adliye Mahkemesinin kararıdır. Artık İlk Derece Mahkemesi kararının doğrudan temyiz edilmesi mümkün değildir.

İlk Derece Mahkemesi' nin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmaması halinde karar kesinleşmektedir.

6100 sayılı HMK'nın yargılama sitemine göre İlk Derece Mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir.

Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusu üzerine tarafın istinaf başvurusunun usulden/esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeni karar verilmesi halinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.