muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12022, Karar No: 2010/11917, Tarih: 10.11.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/12022 E.  ,  2010/11917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KİLİS ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/11/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları H..'in 4 ve 10 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan davalı O.. ve M..'e devredilmek üzere davalı A.. K.. ve A.. Ayar'a, 19 parsel sayılı taşınmazı ise ara malik kullanarak oğlu O..'a satış suretiyle temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapuların iptali ile mirasçılar adına payları oranında tesciline ya da tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, miras bırakanın çekişme konusu taşınmazları ihtiyacı için sattığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi   raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal, tescil ya da tenkis isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Miras bırakanın çekişme konusu 19 parsel sayılı taşınmazı 18.12.1998 tarihli akitle dava dışı İsmet'e, onunda 14.6.1999 tarihli akitle murisin oğlu davalı O..'a, çekişme konusu 10 parsel sayılı taşınmazını 21.2.2001 tarihli akitle davalı A..'e, 4 parsel sayılı taşınmazını ise 14.1.2005 tarihli akitle diğer davalı A..'a satış suretiyle temlik ettiği kayden sabittir.

Davacılar, yapılan temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; ara malik İ.. E..'in murisin birlikte yaşadığı kadının eniştesi  davalı A..'in murisin yeğeni, diğer davalı A..ise murisin oğlu M..'in kayın pederi olduğu görülmektedir.

Öte yandan, ara malik İ..ve murisin ikinci eşinin babası S..'un tanık olarak alınan beyanlarından ve tüm dosya kapsamından, taşınmazların bedelsiz olarak devredildiği, murisin  sağlık harcamalarının Bağ-Kur dan karşılandığı, başka taşınmazının bulunmadığı, 4 parsel sayılı taşınmazın mirasçı M.. tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Belirlenen bu olgular, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde miras bırakanın çekişmeli taşınmazları davalılara temlikinin bedelsiz mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  10.11.2010  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3950, Karar No: 2012/6370, Tarih: 02.11.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3950 E.  ,  2012/6370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkili ...'un aynı zamanda diğer müvekkili ... Apartmanı'nın yönetim kurulu başkanı olduğunu, müvekkili arsa sahibi ... ile davalı şirket arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, inşaatın büyük ölçüde tamamlanmış olmasına rağmen sözleşmede kararlaştırılan bir kısım işlerin yapılmadığını ve yüklenici tarafından alınması gereken yapı kullanma ruhsatının alınmadığını ileri sürerek, şimdilik 60.900,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla talebini 72.204,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı yüklenici vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan imalatların tamamını yaptığını, davacı tarafın yasada belirtilen sürede ayıp ihbarında bulunmadığını, eksik olduğu belirtilerek bedeli talep edilen imalatların sözleşmeye göre müvekkilinin yükümlülüğünde olmayan imalatlar olduğunu, yapı kullanma izin belgesinin dava açıldıktan sonra alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu alacağın beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olması karşısında dava tarihi itibariyle davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, bina ortak alanlarında ve davacı ...'a ait dairelerde sözleşmeye ve mimari projeye göre davalı yüklenici tarafından yapılması gereken bir kısım imalatların hiç yapılmadığı, bir kısmının hatalı ve eksik yapıldığı, bina ortak alanlarına ilişkin eksik iş bedelinin 53.105,00 TL, davacı ...'a ait dairelerdeki eksik iş bedelinin 21.099,00 TL olduğu gerekçesiyle, davanın her iki davacı yönünden kabulü ile davacı apartman yönetimi için 42.000,00 TL'nin dava tarihinden, 11.105,00 TL'nin ıslah tarihinden; davacı ... için 18.900,00 TL'nin dava tarihinden, 2.199,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2)Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı iş bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2)Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı iş bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir.

818 sayılı BK'nın 355'inci (6098 Sayılı TBK'nın 470'inci) maddesi hükmünde tanımlandığı üzere; eser sözleşmesinin bir türü olan "arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi"nin taraflarından birisi yüklenici; diğeri ise arsa sahibidir. Arsa sahibinin yükleniciyle arasındaki eser sözleşmesine dayalı olarak eksik ve ayıplı işlerin giderilmesi davasını açabileceği kuşkusuzdur. Arsa sahibi belirtilen sebeple açılan davada aktif husumet ehliyetine sahip bulunmaktadır.

634 sayılı Kat Mülkiyet Yasası'nın 35'inci maddesinde yöneticinin görevleri gösterilmiş ve bu maddenin 1'inci fıkrasında kat malikleri kurulu kararının yerine getirilmesi yöneticinin görevleri arasında sayılmıştır. Ancak, apartman yöneticisi ya da yönetim kurulunun ana bina yahut ortak yerler veya bağımsız bölümlerle ilgili olarak üçüncü kişilere karşı aktif dava ehliyeti bulunmadığından, 634 sayılı Yasanın tanıdığı yetkiler dahilinde dava açma hakkını kullanabilirler. Kat malikleri kurulu kararı ile yetki verilmiş ise, yönetici sadece 634 Sayılı Yasa hükmünden kaynaklanan davaları açabilir. Yüklenicinin yapımını yüklendiği inşaattaki ayıplı ve eksik işlerin giderilmesi için yüklenici hakkında dava açılmasını sağlamak amacıyla görevlendirilse dahi yönetici ya da yönetim kuruluna kat maliklerinin temsil yetkisi vermiş sayılacaklarının kabulüne hukuksal olanak yoktur. Diğer yandan, az yukarıda açıklandığı üzere; açılan bu dava, apartman yönetim kuruluna 634 sayılı Yasayla verilen görev ve tanınan yetkiler dahilinde değildir. Bu yasal nedenlerle, apartman yönetiminin bu davada aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davada husumet ehliyeti, dava şartı olup; mahkemece, yargılamanın her aşamasında doğrudan gözetilir. Ancak bu şekilde açılan bir davada, yöneticinin aynı apartmanda arsa sahibi ve kat maliki bulunması ya da arsa sahibinden bağımsız bölüm satın alıp, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı kişisel hakları ayrıca temlik almış ise, çoğun içinde azın da bulunduğu ilkesinden hareketle, bina ortak alanlarındaki eksik iş ve ayıptan doğan zarardan yöneticinin arsa sahibi - kat maliki yada kat maliki - temlik alan sıfatlarıyla arsa payı oranında dava hakkının bulunduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, kat maliki-arsa sahibi olan davacı ..., kendine ait dairelerdeki eksik ve ayıplı işler bedelleri ile diğer davalı ... Apartmanı Yönetimini temsilen ortak alanlardaki eksik ve ayıplı işler bedellerinin tahsilini talep etmiştir. Yukarıdaki açıklamalar karşısında mahkemece, davacı ... Apartmanı yönetiminin bu davada aktif husumet ehliyetinin bulunmadığının, davacı ...'un ise arsa sahibi - kat maliki sıfatıyla bina ortak alanları ile ilgili talep bölümü bakımından ise ancak arsa payı oranında talepte bulunabileceğinin gözardı edilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, yüklenicinin, iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda; iş sahibi, açık ayıplarda BK'nın 359'uncu, gizli ayıplarda ise 362'nci maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, aynı Kanun'un 360'ıncı maddesinde tanınan hakları kullanabilir. Ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır.Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede farkedilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder. Eğer, meydana getirilen eserin, teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile varolan bozukluğu görülmemişse, ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir. Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede (BK m.395 ) ; gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir (BK m. 362/III ). Ayıp bildirimi süresine yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır. Eksik işler nedeni ile ise ihbar koşuluna ve ihbar süresine bağlı olmaksızın teslim tarihinden itibaren beş yıllık zamanaşımı süresinde (BK m. 126/son ) eksik işler bedeli talep edilebilir. Bu durumda davacı ...'a ait bağımsız bölümlerdeki ve yukarıda açıklandığı üzere ancak arsa payı ile sınırlı olarak talep hakkına sahip bulunduğu bina ortak alanlarındaki, eksik ve ayıplı işlerden, hangilerinin eksik ve ayıplı iş olduğu, ayıplı işlerden hangilerinin açık ya da gizli ayıp olduğu her bir kalem yönünden ayrı ayrı belirlenip, davacı ...'un ayıplı işler yönünden yükleniciye BK'nın 359'uncu ve 362'inci (6098 Sayılı TBK'nın 474'üncü ve 477'inci) maddelerinde öngörüldüğü şekilde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, bulunmuşsa ihbarın şekli ve zamanı araştırılmalıdır.

Mahkemece tüm bu hususlar gerekçeli kararda denetime elverişli bir şekilde tartışılarak, açıkça belirtilmeden yazılı şekilde, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

3) Kabule göre de, davacı tarafça dava dilekçesinde faizin niteliği ve oranı belirtilmeden dava tarihinden itibaren faiz, ıslah dilekçesinde ise reeskont faizi istenilmiştir.

Mahkemece tüm bu hususlar gerekçeli kararda denetime elverişli bir şekilde tartışılarak, açıkça belirtilmeden yazılı şekilde, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

3) Kabule göre de, davacı tarafça dava dilekçesinde faizin niteliği ve oranı belirtilmeden dava tarihinden itibaren faiz, ıslah dilekçesinde ise reeskont faizi istenilmiştir.

04.12.1984 tarih ve 3095 sayılı Yasa'nın 2/3. maddesinde, arada sözleşme olmasa bile, ticari işlerde temerrüt faizinin, T.C.M.B.'nın kısa vadeli krediler için öngördüğü reeskont faiz oranı olduğu belirtilmiş iken, 15.12.1999 tarih ve 4489 sayılı Yasa ile 3095 sayılı Yasa'da yapılan değişiklik ile 01.01.2000 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak temerrüt faiz oranı, T.C.M.B.'nın kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı faiz oranı olarak değiştirilmiştir. Ancak, 3095 sayılı Kanun'un yasal faizi düzenleyen 1. maddesinde ve bu maddeye atıf yapılan 2/1. maddesinde yer alan reeskont faizi ibaresi 21.04.2005 tarih ve 5335 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Somut olayda, 16.05.2011 tarihli ıslah dilekçesinde, uyuşmazlığın ticari bir işten kaynaklanması nedeniyle davacı tarafından alacağın avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmesi mümkün iken, 3095 sayılı Yasa'da yapılan değişiklikle kaldırılmış ve bu faiz oranından daha düşük seviyede olan reeskont faizi üzerinden istemde bulunulmuş olması karşısında, ( reeskont faizi = yasal faiz kabulü ancak 5335 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar doğru yorum tarzı olup) bu tarihten sonra davacının yasal faiz oranından daha yüksek ancak avans faizinden daha düşük olan bir oranda faiz talep etmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, TTK'nun 12/3'ncü maddesine göre; her çeşit imal ve inşaat işleri ticari iş sayıldığından ve ticari işlerde davacı 3095 sayılı Yasa'nın değişik 2/2'nci maddesi gereğince avans faizi isteme hakkına sahip ise de, Merkez Bankası'nca yayınlanmaya devam edilen daha az orandaki reeskont faizi istemi ile bağlı olup, ıslah edilen alacak bölümü için talep doğrultusunda reeskont faizine hükmedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Ne var ki, davacı tarafça dava dilekçesinde faizin niteliği ve oranı belirtilmeden dava tarihinden itibaren faiz istendiği, bu durumda ticari olmayan işlerdeki temerrüt faizi olan yasal oranda faiz istediğinin kabulü gerektiği gözönünde bulundurularak, dava dilekçesi ile talep edilen bölüme dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken, talep aşılarak, bu bölüm için de yazılı şekilde reeskont faizi uygulanması isabetsiz olmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9414, Karar No: 2012/1808, Tarih: 09.02.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/9414 E.  ,  2012/1808 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, ...03.05.2006 tarihinden 14.02.2007 tarihine kadarki dönemde, bekçilik, temizlik, bahçıvanlık işlerinde kesintisiz çalıştığı halde, bir kısım sigortalı çalışmalarının bildirilmediğini beyanla,sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkeme, davacının, davalı Bakanlığa ait okulun işçisi olmadığı, okulla ilgisi olmayan bir derneğin yaptırdığı inşaatta müteahhit .... yanında ilk olarak çalışmağa başladığı; sonrasında ise,Bakanlığa ait okuldan temizlik işi alan Şirketler nezdinde ve okulda çalıştığı, dolayısıyla davalı Bakanlığa husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle davanın tümüyle reddine karar verilmiştir.

Davalı Kurum kayıtlarına göre; davacının 19.01.2007-14.02.2007 tarihleri arası çalışmaları dava dışı ... tarafından ve 3717.07 no’lu işyerinden tam olarak bildirilmiştir.Öte yandan,dosya içerisinde yer alan .. 30.04.2010 tarihli yazısı ve eki belgelerinde;davacının,ilk olarak hayırsever bir derneğine ait inşaat işyerinde taşeron .....nezdinde çalışmağa başladığı; bilahare 18.09.2006-31.12.2006 tarihleri arası dönemde ... temizlik işlerini alan ...., 19.01.2007-14.02.2007 tarihleri arası dönemde ise .... nezdinde çalıştığı bildirilmiştir.Aynı Okul Müdürlüğünün 05.12.2007 tarihli yazı ve eki ihale belgelerine göre de; anılan Okul’un hizmet alımları işinin 05.09.2006-31.12.2006 arası dönemde .... , sonrasının ise ..... verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki bilgiler ışığı altında; davacının, işyeri ve işvereni farklı olan, dava dışı ....ait inşaat işyerinde ve taşeron....nezdinde geçen çalışma süresi hariç olmak üzere;

davalı asıl işveren ile davalı işverene ait Okul’dan, talebe konu dönemde alt işveren olarak faaliyette bulunan ve yukarıda ifade edilen alt işveren Şirketler belirlenip, usulünce husumet yöneltilip davaya katılımı sağlanarak; söz konusu işverenler nezdinde geçen çalışma süreleri usulünce saptanıp, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 09.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4804, Karar No: 2014/5125, Tarih: 31.03.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/4804 E.  ,  2014/5125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDİRNE 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/07/2013

NUMARASI : 2013/253-2013/343

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Edirne Belediye Meclisinin 05/01/2007 tarihli kararına uygun olarak tek araçla aktarmasız yolcu taşımacılığı sistemine katıldığını, sözleşme ilişkisi kurulduğunu, 06/10/2010 tarihine kadar tek araçla aktarmasız yolcu taşımacılığı sisteminde çalıştığını, Edirne Belediye Meclis kararının Edirne İdare Mahkemesinin kararı ile iptal edildiğini, sözleşmenin ifa edilemez duruma geldiğini, sisteme giriş bedeli ve müspet zarar için açılan davanın kazanıldığını, davacının yoksun kaldığı kazancın da tazmininin gerektiğini belirterek (fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere) 10.000 TL'nın 06/10/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, belediyenin bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında davacının toplu ulaşım sistemine katılması konusunda sözleşme bulunduğunda uyuşmazlık yoktur. Sözleşme sonradan geçersiz olsa dahi sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta TBK'nun sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olan zamanaşımı sürelerinin burada uygulanması sözkonusu olamaz.

Bir hukuki işlemin borç doğurmasının nedeni irade açıklamasıdır. Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının nedeni ise kişinin iradesi dışında malvarlığında bir eksilmenin meydana gelmesidir. Taraflar arasında malvarlıklarının değişimi bir sözleşmeye dayanır ise sebepsiz zenginleşmeden sözedilemez. Hukuki işlemlerden ve bunun en yaygın türü olan sözleşmeden doğan borçlarda borçlunun borcunu anlaşmaya uygun bir şekilde yerine getirmesi gerekir. Borçlu anlaşmaya uygun davranmazsa alacaklı borca aykırılık hükümlerini işletir ve mümkün ise borcun aynen ifasını, değilse doğan zararının giderilmesini talep eder.

Sebepsiz zenginleşmede ise; sadece mal varlığındaki eksilmenin giderilmesinin talep edilmesi sözkonusudur. Sebepsiz zenginleşme alacaklıya 2.derecede (tali nitelikte) bir dava hakkı temin eder. Malvarlığındaki azalmanın başka asli nitelikteki davalarla önlenmesi mümkün ise, sebepsiz zenginleşme davası gündeme gelemez. Bunun bir sonucu olarak da, sözleşmeden doğan bir hukuki ilişkinin bulunduğu hallerde tarafların sebepsiz zenginleşmeye dayanan bir talepte bulunması olanaklı değildir. Nitekim, aynı ilkeler HGK. 13.06.2007 tarih, 2007/18-330 E. 2007/350 K.ve 17.02.2010 tarih, 2010/13-93 E. 2010/88 K.sayılı kararlarında da benimsenilmiştir.

TBK.nun 146.maddesinde ( 818 sayılı BK md.125) sözleşmeye dayanan alacakların, başka türlü hüküm mevcut olmadığı takdirde on yıllık zamanaşımına tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunması nedeniyle TBK'nun 146.maddesi gereğince on yıl olup, dava tarihine kadar geçen sürede, zamanaşımı süresi dolmamıştır.

Bu nedenle davanın esasına girilip, taraf delilleri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 31.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.