muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2005, Karar No: 2024/1870, Tarih: 01.04.2024

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında karar verilerek davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf kanun yoluna kısmen ret kararı yönünden başvurdukları halde, istinaf mahkemesinin davacının aleyhine olacak şekilde davanın tamamen reddine ilişkin hüküm kurduğunu, ortaklığın giderilmesi davası nedeniyle davacının davayı açmakta hukuki yararının mevcut olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muhdesat aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m).

2. 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Kavak ve .... ağaçları, kendiliğinden yetişebilen ya da ekonomik amaçla yetiştirilen ve kesilip satılabilen ağaçlar olması nedeniyle muhdesat niteliğinde kabul edilmemektedir. Muhdesat şahsi bir hak olup (TMK mad.722, 724 ve 729), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

3. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez. Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir.

4. Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacı vekili Suşehri Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Gölova, ... Köyü, 109 ada 4 ve 6 parsel ile 102 ada 5 parsel üzerindeki meyve ağaçları ile 102 ada 47 parsel üzerindeki evin müvekkili tarafından yapıldığının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.

Yapılan yargılama sonunda Suşehri Asliye Hukuk Mahkemesinin 15/03/2022 tarih 2019/212 Esas 2022/139 Karar sayılı kararı ile; "Sivas ili, Gölova ilçesi ... Köyü, 102 ada 5 numaralı parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve 10/01/2022 havale tarihli fen bilirkişi raporunda "A" harfi ile gösterilen garaj "B" harfi ile gösterilen odunluk ve "C" harfi ile gösterilen kümes, 102 ada 49 numaralı parselde yer alan ahır ile 109 ada 4 parsel sayılı taşınmazda bulunan ağaçların davacı tarafından meydana getirildiğinin TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine" şeklinde hüküm kurulmuş, bu karara karşı yalnızca davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 102 ada 47 parsel sayılı taşınmazda bulunan metruk binanın onarılarak müvekkili tarafından bugünkü hale getirildiği, 109 ada 6 parselde bulunan meyve ağaçlarının müvekkili tarafından dikilerek yetiştirildiğinin sübuta erdiği, buna rağmen bu iki parseldeki muhdesatlar yönünden davanın reddine karar verilmesinin isabetli olmadığı, davalı ...'un davayı kabul etmeyip reddine karar verilmesini talep etmesine rağmen harç ve masraflardan sorumlu tutulmamasının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

İstinaf incelemesini yapan Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 08/12/2022 tarih 2022/1490 Esas 2022/1688 Karar sayılı kararında "(...) Ancak taşınmazlardaki kadastro işlemi 22/05/2008 tarihinde kesinleşmiştir. Talebe konu muhdesatın kadastro işleminden önce meydana getirildiği, taşınmazlar üzerinde, kadastro tespitinden önce mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesi hükmünde kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamayacağı açıklanmıştır. Bu sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu ve taraflarca öne sürülmese bile mahkemece kendiliğinden değerlendirileceği kuşkusuzdur.

Taşınmazların kadastro tutanaklarının incelenmesinde kadastro işleminin 22/05/2008 tarihinde yapılıp kesinleştiği, davanın 02/07/2019 tarihinde açıldığı, dolayısıyla eldeki davanın 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, bu nedenle kadastro öncesi nedene dayalı muhdesat iddiasının ileri sürülemeyeceği, bilirkişi raporunda 01/07/2021 tarihli keşif itibarıyla 4 parsel sayılı taşınmazlardaki ağaçlar 15 yaş ve üstü olup bu parseldeki ağaçlar yönünden hak düşürücü sürenin dolmuş olduğu görülmektedir.

Mahkeme kararı ile kabule konu olan; "A" harfi ile gösterilen garaj "B" harfi ile gösterilen odunluk ve "C" harfi ile gösterilen kümes ile 102 ada 49 numaralı parselde yer alan ahırın, tanık beyanlarına göre davacı tarafından 20-25 önce yapıldığı beyan edilmiş olup bu müştemilat yönünden de hak düşürücü sürenin 2018 yılında yapılan kadastro işleminden sonra dolmuş olduğu, bu müştemilata yönelik davalı istinafı bulunmadığı, ancak hak düşürücü sürenin re'sen değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davacının istinafına konu 6 parsel ile Mahkemece kabul edilen 4 parselde 13 yaşın altında ağaç bulunmadığı, 4 ve 6 parseldeki ağaçlara yönelik davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği, 102 ada 47 parseldeki iyileştirme masraflarının da iş bu davada talep edilmeyeceği anlaşılmıştır...." denildikten sonra, "Davacı vekilinin istinaf taleplerinin belirtilen nedenlere göre kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi hükmü gereğince kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir." şeklindeki gerekçe ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve muhdesata ilişkin taleplerin hak düşürücü süre nedeniyle esastan reddine, iyileştirme masraflarına ilişkin talebin ise usulden reddine karar verilmiştir. Bu karar da yine sadece davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının sadece davacı vekili tarafından istinaf edilmesi, davalıların, aleyhlerine kurulan hükmü istinaf etmemeleri nedeniyle, artık davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, kararının gerekçesinde HMK'nun 355. maddesine dayanmıştır. Bu madde "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." şeklindedir. Oysa maddenin her iki cümlesinin birlikte yorumlanması gerekir. Bu takdirde maddenin, usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldırma amacını taşımadığı anlaşılacaktır. Maddedeki düzenlemeye göre; İstinaf mahkemesinin, öncelikle istinaf talebinde bulunan tarafından getirilen istinaf gerekçelerini incelemesi, kararı istinaf eden tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen, fakat hükümde istinaf eden aleyhine ve aynı zamanda kamu düzenine aykırı olan hususları da re'sen değerlendirmesi gerekir. Fakat istinaf mahkemesi, bu maddeye dayanarak, ilk derece kararını istinaf etmeyen taraf lehine, kararı istinaf eden aleyhine hüküm kuramaz. HMK'nun 355. maddesi bu şekilde yorumlanamaz.

Eğer davacı vekili ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararı istinaf mahkemesine taşımamış olsaydı, davalılar da kararı istinaf etmediklerinden karar kesinleşecek ve kesinleşme şerhi verilerek infaz edilebilecekti. Hükümdeki kamu düzenine aykırılığın, kararın kesinleşmesinden sonra anlaşılarak kanun yararına temyiz yoluna başvurulmuş olması halinde, temyiz incelemesi sonucu verilecek karar HMK'nun 363/2. maddesi gereğince hükmün hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacaktı.

Bu husular göz ardı edilerek, davalılar tarafından istinafa taşınmayan kararda, kararı istinaf eden tarafına hüküm kurulması, HMK'nun 355. maddesinin amacına ve usuli kazanılmış hak kavramına açıkça aykırıdır. Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bu nedenle bozulması gerektiği kanaatindeyiz. Bu nedenle sayın çoğunluğun onama yönündeki görüşüne iştirak etmiyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2017/458, Karar No: 2017/7469, Tarih: 19.12.2017

**1. Hukuk Dairesi         2017/458 E.  ,  2017/7469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 11.10.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat ... ile temyiz edilenler vekili Avukat ... ... ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, ... ... 'nın kayden maliki olduğu 2206 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 1 no'lu bağımsız bölümünü intifa hakkını üzerinde bırakıp çıplak mülkiyetini üvey kardeşi davalıya satış suretiyle devrettiğini, ...'ın ölümünden yaklaşık beş ay sonra eşi ... ... 'nın da öldüğünü, kendilerinin ... ... 'in mirasçıları olduklarını, ...'dan eşi ... ... 'e intikal etmesi gereken dava konusu taşınmazın muvazaalı işlemle mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla davalıya devredildiğini, ...'ın taşınmazını satmasını gerektirir bir ihtiyacının bulunmadığını, davalının da taşınmaz satın alacak ekonomik gücü bulunmadığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescile karar verilmesini istemişleridir.

Davalı, iddiaların doğru olmadığını, satışın gerçek olduğu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ... ... ’nin kayden maliki olduğu 2206 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 1 nolu bağımsız bölümü 04.04.2001 tarihinde üvey kardeşi davalıya satış suretiyle devrettiği, 1928 doğumlu murisin 22.07.2010 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak tarafların kaldığı, başkaca mirasçının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda HMK 190. madde ve TMK 6. madde gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

Somut olayda, yukarıda değinilen olgular, açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacıların iddialarını ispat edecek deliller ortaya koymadıkları, dinlenen davacı tanıklarının da muvazaanın varlığı konusunda kesin beyanda bulunmadıkları, salt bedeller arasındaki oransızlığın tek başına muvazaanın delili olamayacağı, devir tarihi de gözetildiğinde temlikin mal kaçırma amaçlı yapılmadığı kanaatine varılmaktadır.

Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalının temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.12.2015 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.350.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22134, Karar No: 2015/208, Tarih: 20.01.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/22134 E.  ,  2015/208 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 7. İş Mahkemesi

Tarihi : 09/09/2014 (01/12/2014) tarihli Ek Karar

Numarası : 2013/553-2014/451

Taraflar arasında görülen dava sonucunda mahkemece verilen 01.12.2014 tarihli ek kararın, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Mahkeme kararının Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçelere dayanmasına göre, davacı vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan 01.12.2014 tarihli ek kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,, 20/01/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21675, Karar No: 2014/25498, Tarih: 02.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/21675 E.  ,  2014/25498 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İzmir 1. İş Mahkemesi

Tarihi :22.05.2014

No :2013/689-2014/397

Dava, hak sahibi konumundaki davacının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 22.04.2003 tarihinde kesinleşen davacıya, 31.01.2001 tarihinde yaşamını yitiren Bağ-Kur sigortalısı babası üzerinden, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla 28.05.2003 tarihinde bağlanan ölüm aylıklarının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesildiği ve ölüm aylığının yeniden bağlanması için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Hakkında verilen boşanma kararı 22.04.2003 tarihinde kesinleşen davacıya, 31.01.2001 tarihinde yaşamını yitiren Bağ-Kur sigortalısı babası üzerinden, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla 28.05.2003 tarihinde bağlanan ölüm aylıklarının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesildiği ve ölüm aylığının yeniden bağlanması için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında; eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle, Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, Kurum işlemine dayanak tutanakları tutan görevliler dinlenilmeli, böylelikle, “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

İnceleme konusu dava yönünden ise; az yukarıda yazılı ve yargılama aşamasında yerine getirilmeyen araştırmalar yapılmalı, nüfus müdürlüğü adres hareketlerinde ilgililerin kayıtlı görüldüğü adres ve tarihleri ile seçmen bilgi kayıtları, emniyet araştırması sonuçları değerlendirilmeli, davacı ve boşandığı eşinin GSM ve medula sisteminde ve banka kayıtlarında yer alan adresleri dava konusu dönemi de kapsayacak şekilde celbedilmeli, Kurum işleminin dayanağı tutanakta isimleri yer alan komşular ve denetim görevlileri dinlenilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4229, Karar No: 2016/5708, Tarih: 17.05.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/4229 E.  ,  2016/5708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada Söğüt Sulh Hukuk ve Bilecik Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

Söğüt Sulh Hukuk Mahkemesince, UYAP sisteminden yapılan sorgulamaya göre kısıtlı adayının adrese dayalı kayıt sisteminde kayıtlı adresinin ".. .. . Sok. No: ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bilecik Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün beyanına göre; cezaevine girmeden önce; "Cumhuriyet Mah. Bozüyük Caddesi. No: ..." adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Hükümlünün Söğüt K1 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne hitaben yazdığı 16.12.2014 havale tarihli dilekçesindeki kendi imzalı beyanından cezaevine girmeden önceki ikamet adresinin "Cumhuriyet Mah. ... Söğüt/BİLECİK" olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Söğüt Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Söğüt Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/05/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.