muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/9783, Karar No: 2019/18635, Tarih: 03.12.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/9783 E.  ,  2019/18635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1. Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde,

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2. Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

CD izleme tutanağına göre, müştekiye ait iş yerine peş peşe üç gün süreyle giren ve hırsızlık yapan şahısların, incelemeye konu dosyada hakkında mahkumiyet hükmü kurulan suça sürüklenen çocuk ... ve hakkında HAGB kararı verilen temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ... ile aynı şahıslar olduğunun belirtilmesi karşısında; suça sürüklenen çocuğun müştekiye karşı birden fazla zincirleme şeklinde hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarını işlediği anlaşıldığından suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümlerde 5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 03.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17570, Karar No: 2016/5833, Tarih: 22.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/17570 E.  ,  2016/5833 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/04/2015

NUMARASI : 2014/681-2015/256

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca kamulaştırılan muhdesat bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca kamulaştırılan muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Yapılara bayındırlık resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payları da düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, 10 yaşındaki fındık ağaçlarının birim fiyatı 200,00.-TL olarak belirlendiği, buna göre 8 tane fındık ağacının bedeli 1600,00.-TL olması gerekirken, maddi hata sonucu 2000,00.-TL olarak belirlendiği, davacı idare tarafından bu yanılgı tespit edilerek 1600,00.-TL üzerinde bloke işlemi yapıldığı gözetilerek, fındık ağaçları yönünden 1600,00.-TL’ye hükmedilmesi gerekirken, bloke edilmeyen 400,00.-TL’nin de davacı idareden tahsiline karar verilmesi,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 1, 2 ve 3. bentlerinde geçen (10.942,00) rakamlarının çıkartılmasına, yerlerine (10.542,00) rakamlarının yazılmasına, ayrıca 2. bendinin sonundaki (yatırılmayan 400 TL nin ise davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bu konuda davacı idareye müzekkere yazılmasına) ibaresinin hükümden çıkartılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 22/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4617, Karar No: 2017/1161, Tarih: 16.03.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/4617 E.  ,  2017/1161 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti, haksız feshin iptâli, sözleşmenin devamı ve teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesi ve paraya çevrilmesi halinde iadesi talebinden ibaret olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Dairemiz 2014/6965 Esas, 2015/737 Karar ve 16.02.2015 tarihli kararında, davacı tarafından toplam bedeli 392.000,00 TL olan teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin durdurulması ve paraya çevrilmesi halinde ise; teminat mektubu bedellerinin paraya çevrilme tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilinin talep ve dava edilmiş olmasına rağmen 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davacı tarafından harç yatırılmadığı, harç yatırılmadığı takdirde devam eden işlemlerin yapılamayacağı düzenlendiğinden davacıya dava değeri üzerinden yatırması gereken nispi ilâm harcını yatırması için süre verilmesi, bundan sonra yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması, yatırılmaması halinde ise dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verdiği anlaşılmıştır. Mahkemenin bozma ilâmına uyulmasına karar verildikten sonra davacı tarafa eksik harcı tamamlaması için süre verdiği, davacı tarafından da 04.04.2016 tarihinde teminat mektuplarının değeri üzerinden nispi harcın yatırıldığı anlaşılmıştır. Bozma sonrası yapılan yargılama sonrasında mahkemece, nispi harç eksikliğinin giderildiği, Didim Belediye Meclisi'nin imar değişikliği yapması sonrasında her iki tarafın sözleşmeye konu inşaatın yeni projesi, sözleşme değişikliği ve esaslı unsurlar üzerinde anlaşma sağlanamaması nedeniyle her iki tarafın da sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, bu nedenle davacının sözleşmenin devamına karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ise de; davacıya harcını ikmâl ettirdiği teminat mektuplarının iadesi konusuna gerek kararın gerekçe gerekse de hüküm kısmında değinmediği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın Hükmün Kapsamı başlıklı 297. maddesinin 1/c bendine göre hükmün, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görünen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri, aynı maddenin 2. bendine göre de; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli ve zorunludur.

Bu maddeye aykırı olarak mahkemece kaleme alınan hükümde davacının iddia ve taleplerinin tartışılmaması ve değerlendirilmemesi, taleplerinin her biri hakkında hüküm kurulmaması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

O halde mahkemece yapılması gerekli iş; davacı talebi nazara alınarak hükmün icrasında tereddüde meydan vermeyecek şekilde davacının tüm talepleri hakkında 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine uygun karar vermekten ibaret olmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 16.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6546, Karar No: 2014/4248, Tarih: 13.03.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/6546 E.  ,  2014/4248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 27.09.2012 gün ve 413/517 sayılı hükmün ...'ca incelenmesi davacı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, Mahkemece bozma gereklerine uygun biçimde hüküm verildiğine göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/.... (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince ... Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı ... gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 3402 sayılı Kanunun 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına, ....03.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

Davalıların dayandığı tapu kaydı hükmen 1993 yılında EMK'nun 639. maddesi uyarınca zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı suretiyle oluşmuş ve kadastro tespitinde revizyon görerek; davalılar adına çaplı tapu kaydına dönüşmüştür. Zilyetliğe dayalı tescil davası sırasında kıyı kenar çizgisi yönünden inceleme yapılmamıştır. 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca yapılan uygulamada 24200 m2'lik taşınmazın ....797,38 m2'lik kısmının kıyı niteliğinde olduğu saptanmıştır. Mahkemece verilen ilk hükümde, dava konusu parselin kıyı kapsamında bulunduğu tespit edilen bölümünün tapu kaydının iptali ile kıyı olarak sicilden terkinine karar verilmiş, bu hükmün davalılar tarafından temyizi üzerine; ... .... Hukuk Dairesi tarafından kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bozma üzerine, yerel mahkeme bozmaya uymuş ve davanın reddine karar veğrilmiştir. Hükmü bu kez davalı ... temyiz etmiştir.

Kıyılar kamu malı olup; özel mülkiyete konu olmaz (TC. Anayasası m. 43, EMK. m. 641, TMK. m. 715, 3402 s. KK. m. ..., ....03.1972 tarih ve .../... sayılı YİBK.). Kamu düzeni ve yararı ile ilgili bu durumun yargılamanın her aşamasında re'sen gözönüne alınması gereklidir. Bu bakımdan, mahkemenin bozma kararına uyması, kamu düzeni ilkesi nedeniyle davalı yararına usulü kazanılmış hak yaratmaz. Kamu yararı ve düzeni ilkesi karşısında kesin hüküm de bertaraf edilebilir. Ancak, davalılar devletin de taraf olduğu dava sonucu tapu edindiklerinden tapu kayıtlarının devlet tarafından himaye göreceği, tanınacağı konusunda haklı bir beklentiye sahiptirler. Yüksek kamu yararı gereğince devlet, özel kişilerin mülkiyet hakkına dokunabilir. Bunun için devlet uygun bir bedeli tazminat olarak hak sahiplerine ödemesi gerekir. Kıyı olan yerden tüm kamunun, bu arada davalıların da yararlanacağı gözönüne alındığında “fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi” gözönüne alınarak taşınmazın kıyı olarak belirlenen bölümü için rayiç değere yakın olarak saptanacak bedelinin mahkemece uygun bilirkişi veya bilirkişiler vasıtasıyla tespit ettirilmesi, davacı ... hazinesine bu bedeli depo etmesi için uygun süre verilmesi, bedel depo edilmediği takdirde davanın reddi; depo edildiği takdirde ise, bu bedel davalılara ödenmek suretiyle kıyı alanın tapu kaydının iptali-terkini kararı verilmelidir. Açıklanan yönde işlem yapılmak üzere hükmün bozulması gerektiğini düşünüyor; Sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum. ....03.2014
Yargıtay — Esas No: 2013/18550, Karar No: 2013/16224, Tarih: 03.10.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/18550 E.  ,  2013/16224 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasındaki İşe İade davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ... ... Tütün Mamülleri San.Tic.A.Ş. (...)'ye ait ... Sigara Fabrikasında diğer davalı ... Şirketi ve ... Taşımacılık Şirketi işçisi olarak çalıştığını, 30.12.2010 tarihinde işten çıkarıldığını, hiçbir haklı neden bulunmadığını, fesih bildiriminin yazılı yapılmadığını, savunmasının da alınmadığını belirterek feshin geçersizliği ile işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...T. vekili, dava dışı ... Firmasından lojistik hizmetleri satın alındığını, ... Firmasının bu hizmeti kendi nam ve hesabına istihdam ettiği kendi personeli veya anlaşma yaptığı firmalar kanalı ile şirkete sunduğunu, asli faaliyetlerin dışında lojistik hizmeti satın alındığından diğer davalı şirketler arasında asıl-alt işveren ilişkisi kurulmadığını, davacının dava dışı ... Firması diğer davalılar olup şirketin davacının işvereni olmadığını, davalı diğer şirketler vekili, davacının ... Şirketinin çalışanı olup ... Şirketi ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bu açıdan davanın ... şirketi yönünden husumet nedeniyle reddi gerektiğini, diğer davalı ... Şirketi yönünden ise davalılardan ... ile dava dışı ... Şirketi arasında bir iş görme sözleşmesi mevcut olup bu sözleşmeye göre ... Şirketi diğer davalı ... Şirketinden işçi tedarik etmekte ve ...'a karşı olan akdi vecibelerini tedarik ettiği personel eliyle ifa etmekte olduğunu, ...'ın işveren vasfı bulunmadığını, ...'nin dava dışı asıl işveren ... Şirketi ile yapmış olduğu görüşmeler neticesinde davacının işyeri huzur ve sükununu bozan, güven ihlal eden davranışları sebebiyle en son çalıştığı ... operasyonunda çalışmasının mümkün görünmediğini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, "...somut uyuşmazlıkta böyle bir işin alt işveren olan ...’a verilmesinde kanuna aykırılık bulunmadığını, ... ile ... arasında hukuka uygun asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, böyle bir ilişkinin en doğal hukuki sonucunun ise alt işveren işçilerinin işçilik haklarından asıl işvereninde alt işveren yanında müteselsilen sorumlu olması davaya konu işe iade uyuşmazlığında hukuka uygun asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğundan işe iadenin alt işverene yapılması ancak işe başlatmama ya da başlatılsa bile kanunen ödenmesi gereken iş güvencesi tazminatlarından asıl işverenle beraber alt işvereninde sorumlu olacağı, (İşkm.2/7) böyle bir hukuki sonucun somut uyuşmazlıkta davacı işçinin ... işçisi olarak kayıtlarda yer alması halinde uygulanmasının mümkün olmadığı, ... yanında ... Şirketinin de ödünç alan işveren olarak müteselsilen sorumlu olduğu, asıl uyuşmazlık konusu olan işe iade tartışmasına gelindiğinde ise davacı işçinin iş güvencesinin kapsamına girip girmediğine ilişkin kanuni şartlarda bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu nedenle geçerli fesih için bakılması gereken en önemli şekli şartın feshin yazılı ve nedenlerinin açık ve kesin olarak belirtilmesinin şart olduğu dosyaya sunulmuş bir yazılı bir fesih yazısı bulunmadığından diğer usule ve esasa ilişkin geçerlilik nedenlerine bakılmasına gerek olmaksızın sırf bundan dolayı yapılan fesih geçersiz olduğu, dava sırasında yapılan işe daveti işçi kabul etse bile dava konusuz kalmayıp sadece işsiz kalınan döneme ait 4 aya kadar olan ücret tutarında tazminata hükmedileceği, uyuşmazlık konusu olayda ödünç veren işveren yani davacı işçinin işvereni ...'nin işçiyi aynı işe değil ... Operasyonuna davet ettiği, işçi tarafı yapılan işin önceki işle farklı yerde olduğu, servis hizmetinin olmadığını ve davalının davetinin somut veriler taşımadığı iş verenin işe iadeyi kabulünün ancak bu şartlarda olabileceğini bildirdiği, somut uyuşmazlıkta işe davetin soyut olmaktan öteye geçemediğinden davanın esasını etkilemeyeceği, tüm bunlardan dolayı davacı işçinin ... Şirketine işe iadesine ve sonuçlarına ilişkin iş güvencesi tazminatlarından ise aralarında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunan davalıların müteselsilen sorumlu tutulmasına, iş güvencesine ilişkin yazılı fesih kuralına uyulmadığı için feshin geçersizliğine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilerek davacının ... Ltd.Şti.'ne ait iş yerine işe iadesine karar verilmiştir.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün verilmesinde verilen bölümün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasa'nın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanunu'nun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanunu'nun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlana- bilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanunu'nun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanunu'nun 5 nci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, davalı ...T şirketi ile dava dışı ... Şirketi arasında imzalanan sözleşmenin konusunun davalı ...T'ın bildireceği noktalardan yüklenecek eşyanın, taşıyıcının sorumluluğu altındaki araçlar ile eğer sözleşmede belirlenmemiş ise ...'ın her bir taşıma için önceden belirleyip bildireceği teslim süreleri içinde ve yine ...'ın belirleyeceği çeşitli noktalara taşıyıcı tarafından taşınması ve teslimine dair tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesini konu aldığı, bu kapsamda yükleme-boşaltma, taşımayı kapsadığı, taşıyıcının bu sözleşmeye konu hizmetler ile ilgili olarak ...'ın münhasır hizmet sağlayıcısı olmadığını düzenlediği görülmüştür.

Mahkemece, aynı nedenlere dayanılarak açılan işe iade davasında "...iş sözleşmesinin feshinin; davacıya ... A.Ş. logosu ve ismi taşıyan personel kimlik kartı verilmiş olması, performans değerlendirme sonucunu gösteren belgede de aynı şirketin isim ve logosunun yer alması ve Türk iş hukuku açısından işçi teminine yönelik sözleşmeler geçersiz olduğundan davacının işvereninin davalılardan ... A.Ş. olduğu, İş Kanunu'nun 19.maddesine uygun olarak yazılı şekilde, fesih sebebi açık ve kesin olarak belirtilerek feshedilmediği, fesih sebebi olarak performans düşüklüğünün ileri sürülmesine rağmen davacıdan usulüne uygun şekilde savunma alınmadığı, asıl işveren British American ... A.Ş’nin de asıl işveren olarak davacının ödenmeyen maddi haklarından İK 2/VII uyarınca sorumlu tutulması gerektiğinden" bahisle işçinin davalılardan ... Şirketine iadesine karar verildiği ve bu kararın temyiz incelemesi yapılarak Dairemizce 16.09.2013 tarih ve 2013/18558 E-2013/14870 K sayılı ilamı ile onandığı görülmüştür.

Ayrıca davacı ile dava dışı ... Personel Tedarik Sistemleri ve Tic.Ltd.Şti. arasında akdedilen iş sözleşmesinin 15.maddesinde "işçi şirket bünyesinde veya işverenin faaliyet sahasında veya işverenin göstereceği başka bir işyerinde veya yapıldığı işe benzer işlerde geçici olarak çalışmayı İş Kanunu'nun 7.maddesi uyarınca peşinen kabul eder" şeklinde düzenleme olduğu görülmektedir.

Bununla birlikte davacının davalılardan ... Şirketinde geçici iş ilişkisi ile çalıştığına dair davacının yazılı muvafakatini içeren sözleşme sunulmadığı gibi bu ilişkinin en fazla 2 kez daha uzatıldığına dair her bir uzatma dönemini kapsar yazılı sözleşmelerin de sunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle davacının, davalı ... Şirketi bünyesinde çalışmakta olduğunun anlaşılması nedeniyle davalı ... Şirketinin, davalı ... Şirketine işçi temin ettiği sonucuna varılmıştır.

Hal böyle olunca usulüne uygun kurulmuş bir geçici iş ilişkisinin bulunmaması, davalı ... Şirketinin işçi temin eden şirket konumunda bulunması ve tanık beyanları karşısında davalı ... Şirketi ile davalı ... Şirketi arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan fesih işleminin yazılı olmaması, açık ve kesin sebepler içermemesi gibi nedenlerle geçerli nedene dayanmadığı görülmekle davacının muvazaalı işlem nedeniyle gerçek işvereni olan davalılardan ... Şirketine ait işyerine iadesine karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme ile davalı ... Şirketine ait iş yerine iadesine karar verilmesi hatalıdır.

Buna karşılık davalı ...T. Şirketi ile davalı ... Şirketi arasındaki taşıma, yükleme ve boşaltma işlemlerini içeren sözleşme kapsamında asıl işe yardımcı iş niteliğinde olan bu tarz işlerin hizmet alımı suretiyle üçüncü kişilere gördürülmesinin mümkün bulunduğu, bu hali ile davalı ... Şirketi ile davalı ...T Şirketi arasındaki ilişkinin ise asıl-alt işveren ilişkisi olarak kabulü gerekmektedir.

Muvazaalı bir hukuki muamele ile üçüncü kişinin ızrar edilmesi ona karşı bir haksız eylem niteliğindedir. Üçüncü kişiler muvazaa nedeniyle hakları halele uğratıldığı takdirde haksız fiil sorumluluğuna dayanarak muvazaalı hukuki işlemi yapan taraftan zararının tazminini isteyebilir. Haksız fiil işleyen kimse uygun illiyet bağı çevresine giren bütün zararlardan sorumludur. Ayrıca muvazaa sebebiyle akdin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılan hallerde muvazaa ileri sürülemez.