muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/12212, Karar No: 2012/11633, Tarih: 03.12.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/12212 E.  ,  2012/11633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali, tescil ve elatmanın önlenmesi

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali, tescil ve elatmanın önlenmesi davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 10.05.2012 gün ve 676/187 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... vekili ile davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... vekili, mülkiyeti davalıya ait olan 2579 parsel sayılı taşınmazın tahminen 1039.m2’lik bölümünün 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu açıklayarak bu bölümün tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine ve davalının haksız müdahalesinin önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın yersiz açıldığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, kıyı kenar çizgisine ilişkin kararın vekil edenine tebliğ edilmediğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, kıyı kenar çizgisi içerisinde olduğu belirlenen ve teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 844.76 m2 yerin tapu kaydının iptaliyle kıyı olarak terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalının A harfiyle gösterilen bölüme yönelik müdahalesinin önlenmesine karar verilmiştir. Hüküm, davacı ... vekili ile davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Tarla niteliğindeki 2579 parselin öncesi 2401 parsel olup 25.09.1993 tarihinde ifraz yoluyla DSİ adına, 20.12.1993 tarihinde satış yoluyla Adanalıoğlu Belediyesi adına tescil edilmiş, 07.05.1997 tarihinde yapılan ifraz neticesinde dava konusu 2579 parsel oluşmuş ve maliki değişmemiş, sırasıyla 08.09.1998 tarihinde satış yoluyla Züher Mannah, 25.02.2010 tarihinde ise satış yoluyla davalı ...adına tescil edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiştir.14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3.fıkrasına eklenen cümlede; "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10.maddesinde ise; “Bu Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davalı vekilinin hak düşürücü sürenin geçtiği yolundaki savunmasına değer verilmesine olanak bulunmamaktadır.

Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre dava; 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca açılan tapu kaydının iptali, kıyı olarak terkini ile el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 844.76 m2 yerin kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı uzman bilirkişiler tarafından belirlendiğine, 28.11.l997 gün ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında "kural olarak, mülkiyet hukuku yönünden kıyı kenar çizgisi belirlenmesi görevinin adli yargıya ait olduğuna; ancak 362l sayılı Kıyı Kanununun 9.maddesi uyarınca idare tarafından kıyı kenar çizgisi belirlenmiş ve yazılı bildirime rağmen yasal süresinde idari yargıya başvurulmaması nedeniyle yargı yolunun kapanmış olması veya idare tarafından verilip kesinleşmiş karar bulunması durumlarında, bunlara uygun şekilde kıyı kenar çizgisinin adli yargı tarafından saptanması gerektiğine işaret ettiğine ve mahkemece açıklanan ilke ve esaslar dikkate alınarak kıyı kenar çizgisi belirlenmek suretiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiğine, davalı taraf yargılama oturumlarında vekili ile temsil olunduğuna göre, mahkemece davanın kısmen kabulü ile yargılama oturumlarında vekille temsil olunan davalı taraf lehine tarife uyarınca vekalet ücreti takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacı ... vekilinin vekalet ücretine ilişkin, davalı vekilinin esasa ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu bölümlerinin açıklanan nedenlerle ONANMASINA,

Davalı vekilinin, harç, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin temyiz itirazlarına gelince; 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle, 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre, kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususu gözden kaçırılarak davalı aleyhine yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilmesi doğru olmamıştır.

Davalı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca yerel mahkeme hükmünün davalıya yükletilen bakiye harç, yargılama gideri ve avukatlık ücretine ilişkin bölümünün BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine ve 3402 sayılı Kanunun 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına,

03.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27876, Karar No: 2020/1540, Tarih: 04.02.2020

**22. Hukuk Dairesi         2016/27876 E.  ,  2020/1540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVACI-

KARŞI DAVALI : ... ADINA VEKİLİ

AVUKAT ...

DAVALI-

KARŞI DAVACI : ... ÖNCÜ KOLEJ EĞİTİM YAY. TAŞ. TİC. A.Ş. ADINA VEKİLİ AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde matematik öğretmeni olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, beş aylık bakiye ücret alacağı ile cezai şart alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiş; karşı davaya cevap dilekçesinde ise, karşı davanın iş hukukundan kaynaklanmadığını, davanın görev yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalıya ait okulda öğretmenlik yaptığı sırada, bir sonraki eğitim yılında faaliyete geçmesi planlanan bir başka özel okula ortak olduğunu ya da özel okul açacağını söyleyerek diğer özel okulun propagandasını yaptığını, bu durumun bir kısım öğrenci ve velilerin ihbarı üzerine tespit edildiğini, iş sözleşmesinin davacının ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili, karşı dava dilekçesinde davacının ahlak ve iyiniyet kurallarına davranışı sebebiyle işverenin maddi ve manevi zararının oluştuğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat taleplerinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının reddine, davalı karşı davacının davası yönünden ise mahkemenin görevsizliği ile dosyanın karar kesinleştiğinde yetkili ve görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalının tüm, davalı-karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davalı karşı davacı işverenin, davacı-karşı davalı işçi aleyhine açtığı maddi ve manevi zararın tazminine ilişkin davada iş mahkemesinin görevli olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalının tüm, davalı-karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davalı karşı davacı işverenin, davacı-karşı davalı işçi aleyhine açtığı maddi ve manevi zararın tazminine ilişkin davada iş mahkemesinin görevli olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davalı-karşı davacı karşı dava dilekçesinde, davacının davranışları sebebiyle okulda eğitim görmekte olan 25 adet öğrencinin kaydını davacının açtığı okula aldırdığını, 2014-2015 yılında işverenin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek söz konusu zararının tazminini talep etmiştir. Mahkemece, karşı davalının iş sözleşmesinin karşı davacı okulda çalıştığı sıradaki ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan davranışları sebebiyle haklı nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de, karşı davalının iş sözleşmesinin 04.04.2014 tarihinde sona erdiği, karşı davacının iddia ettiği 25 öğrencinin okuldan kayıtlarını aldırdıkları tarihlerin ise iş sözleşmesinin feshinden aylar sonra (Haziran 2014 ve Şubat 2015 tarihleri arasında) olduğu, karşı davalının yeni açılan okulda ortak olduğu tarihin de 15.12.2014 tarihi olduğu, karşı davacının karşı davalının sebep olduğunu iddia ettiği zararlandırıcı olayın gerçekleşme tarihinin 2014-2015 eğitim yılında olduğu, 5521 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklara bakmakla görevli olan iş mahkemesinin, sözleşmenin feshinden sonra gerçekleşen zararlandırıcı eylem nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasına bakmakla görevli olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, davacı karşı davalının zararı doğuran davranışları iş sözleşmesi devam ederken başlamıştır. Davacı karşı davalının, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışları iş sözleşmesinin feshi için haklı bir sebep teşkil etmektedir. Davalı karşı davacı işveren, davacı karşı davalı işçinin feshin sebebi olan davranışları nedeniyle öğrencilerin davacının çalışmaya başladığı okula nakledildiğini ve böylece zararın oluştuğunu ileri sürdüğüne göre, davanın hukuki dayanağını iş sözleşmesine aykırılık oluşturmaktadır. Zarara sebep olan davranışlar iş sözleşmesinin devamı müddetince gerçekleşmiş olup, zararın sonraki bir tarihte oluşması bu sonucu değiştirmez. Hal böyle olunca, davacı karşı davalı işçinin iş sözleşmesine aykırı, zararlandırıcı davranışı sebebiyle zarara uğradığını iddia eden işverenin açtığı davada iş mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi yerinde değildir. Mahkemece davacı karşı davalının görev itirazının reddi ile, uyuşmazlığın esasına yönelik yargılama yapılarak esasa ilişkin hüküm kurulması gerektiğinin dikkate alınmaması hatalı olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.02.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3142, Karar No: 2019/3838, Tarih: 15.04.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/3142 E.  ,  2019/3838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında, 2005 takvim yılına ait defter ve belgelerini yasal süresi içerisinde ibraz etmediğinden bahisle cezalandırılması talebiyle açılan kamu davasında; sanık ...‘ün savunmasında, işyerine ait evrakların 2010 yılında çıkan bir yangında zarar gördüğünü bu nedenle ibraz edemediklerini beyan ederek suçlamaları kabul etmediği, “defter ve belgeleri ibraz etmeme“ suçunun oluşabilmesi için,"..varlığı noter tasdik kayıtları veya belge basım formu gibi bilgilerle sabit olan" defter ve belgelerin, saklama zorunluluğu olan 5 yıllık süre içerisinde usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen vergi incelemesi için yetkili memura ibraz edilmemesinin gerektiği; sanık hakkında düzenlenen 27.02.2010 tarihli ve...... sayılı Vergi Suçu Raporunda, mükellefin defter tasdik ettirdiğine dair bir belgeye rastlanılmamakla beraber, tarh dosyasından tespit edildiği üzere ......... tarafından düzenlenen bilgi formlarının birer örneğinin rapor ekinde bulunduğu bildirilmekle birlikte dosya içerisinde sanığın fatura bastırdığını gösterir söz konusu bilgi formlarının asıl yada suretlerinin mevcut bulunmadığının anlaşılması karşısında, suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından; inceleme için istenen belgelerin varlığına dair sanığın fatura bastırdığını gösterir şekilde, vergi suçu raporunda belirtilen belge basım formlarının katılan kurumdan sorularak asıl yada suretlerinin dosyaya getirtilmesi, sanığın bu şekilde belge bastırdığı hususunun kesin olarak tespiti halinde, işyerinde yangın çıktığına dair herhangi bir belge ibraz edilmediği, bu hususta hukuk mahkemelerine müracaatla usulünce alınmış bir zayi belgesinin de bulunmadığının anlaşılması karşısında, atılı suçun sübut bulacağı gözetilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken, Tuzla Vergi Dairesi‘nin 03.03.2011 tarihli cevabi yazısı doğrultusunda sanığın noter tasdikli defter ve belgesinin bulunmadığı şeklindeki hatalı gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma sonucu sanık hakkında beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun‘un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.04.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17073, Karar No: 2019/7512, Tarih: 07.10.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/17073 E.  ,  2019/7512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı elektrik şirketinin düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak bedellerini tahsil ettiğini ileri sürerek; 71.779.80. TL alacağın dava tarihinden ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir .

Davalı; istirdadı istenilen bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; davalı tarafından davacıya gönderilen faturaların, davanın açılmasından sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yasa ile değiştirilen 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümlerine uygun olduğu gerekçe gösterilerek; davanın reddine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, davalı lehine vekalet ücretine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yeni yasa hükümlerini değerlendiren ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak, bedellerinin istirdatı istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak, bedellerinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı ilamıyla; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği” yayımladığı, lisans sahibi şirketlerinde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil ettikleri, ancak anılan madde ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin verilmediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedelinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararları ile bu bedelin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenleme ve yukarıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, Dairemizce; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketleri tarafından faturalara yansıtılan dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, parekende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin, tüketicilerden tahsil edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek, Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu

konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bend ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tespit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.