muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/939, Karar No: 2020/3345, Tarih: 25.02.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2020/939 E.  ,  2020/3345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı .... vekili ve fer’i müdahil ... Sanayi AŞ. vekili istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 14.04.2007-30.04.2013 tarihleri arasında asıl işveren Oyakbeton A.Ş'nin değişen alt işverenleri nezdinde çalıştığını, Oyakbeton A.Ş.nin işyerini davalı ... A.Ş.'ye devrettiğini, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir sebebe dayanmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, ayrı ayrı davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın süresi içinde davalı ... San. T.A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 2017/20234 esas, 2019/3618 karar sayılı ilamı ile davalının davanın ihbarı talebinde bulunduğu ... Sanayi A.Ş. tarafından dosyaya davaya fer'i müdahil olarak katılma talepli cevap dilekçesi verilmesine karşın mahkemece fer'i müdahillik talebi hakkında karar verilmeksizin ve cevap dilekçesinde ileri sürülen hususlar değerlendirilmeksizin dosya hakkında hüküm verilmiş olduğu gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle yeniden yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı .... vekili ve fer’i müdahil ... Sanayi AŞ. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Aş. vekili ve fer’i müdahil ... Sanayi AŞ. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti yönünden yapılan indirim oranının yeterli olup olmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca makul bir indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir.

Somut olayda,hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda ; davalıya ait iş yerinde tamir ve bakım görevlisi olarak hizmet veren davacının, tanık beyanlarına göre normal mesaisinin 08:00-18:00 saatleri arası olduğu, ancak bununla birlikte haftanın 4 günü ilave olarak, yaz sezonunda (Nisan ve Eylül ayları arasında ) 08:00-24:00 saatleri arasında, kış sezonunda ise (Ekim ve Mart ayları arasında ) 08:00-21:00 saatleri arasında çalışmasının devam ettiği, buna göre ; yaz sezonunda haftalık 29 saat, kış sezonunda ise haftalık 19 saat fazla mesai yaptığı,dini bayramların dışındaki ulusal bayram ve tatil günlerinde ise çalışmasını sürdürdüğü tespitiyle hesaplama yapıldığı ve Mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen fazla çalışma ücret alacağından % 15 indirim yapılarak sonuca gidilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Fazla çalışma ücreti tanık beyanlarına göre hesaplanmış olup, hükmedilen alacak miktarları gözetilerek makul oranda bir indirim yapılması gerekirken, bu husus dikkate alınmadan fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden %15 oranında indirime gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 25.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12692, Karar No: 2017/2794, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/12692 E.  ,  2017/2794 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5381, Karar No: 2020/4360, Tarih: 03.06.2020

**15. Ceza Dairesi         2018/5381 E.  ,  2020/4360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK'nın 155/1, 62, 50/1-a, 52/2, 52/4 maddeleri gereğince mahkumiyet

Dolandırıcılık suçundan sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmü, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığa atılı dolandırıcılık suçunun 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 253. ve 254. madde fıkraları gereğince uzlaşma kapsamında olması nedeniyle, dosyanın uzlaşma bürosuna tevdii edildiği ancak; uzlaşmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın, katılan şirketten bir aylığına kiraladığı aracı kira süresi bitmesine rağmen teslim etmediği ve kira borcunu da ödemediği bu suretle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği iddia edilen olayda; sanığın savunması, katılan beyanı ile tüm dosya kapsamına göre suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmakla bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafiinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 03/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16261, Karar No: 2017/5928, Tarih: 20.09.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/16261 E.  ,  2017/5928 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 11.12.2001 - 10.08.2009 tarihleri arasında ...’ na bağlı ... Ticaret Meslek Lisesinde hizmetli olarak kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece dava kabul edilerek, davacının davalı işyerinde 11.12.2001-10.08.2009 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, davacının çalıştığını iddia ettiği ilkokulun kadrolu bir müstahdemi ile kadrolu bir öğretmeni ve davacının eşi davacı tanığı olarak dinlenmiş ise de, dava döneminde okulda görev yapmış kişiler, okul yöneticileri, okul aile birliği başkanı ve çalışanları, mahkemece resmi olarak belirlenip resen dinlenmediğinden, açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

O hâlde, Mahkemece re'sen araştırma ilkesi gereğince; davacının iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi bakımından, dava konusu dönemde görev yapan okul müdürleri, müdür yardımcıları, öğretmenler, var ise diğer hizmetliler, okul koruma derneği ile okul aile birliğinde görev alan kişiler belirlenip yeteri kadarının re'sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, yapılan işin niteliğine göre davacının okulda yaz tatilleri de dahil sürekli çalışıp çalışmadığı araştırılmalı, işçilik alacakları talebi ile davacı tarafından ... aleyhine açılan ... 13. İş Mahkemesinin 12.03.2015 tarih 2014/404 Esas, 2015/162 Karar sayılı dosyası celp edilmeli, böylece, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2001/8454, Karar No: 2002/341, Tarih: 21.01.2002

8. Ceza Dairesi 2001/8454 E., 2002/341 K.

**8. Ceza Dairesi 2001/8454 E., 2002/341 K.**- 6136 S. ATEŞLİ SİLAHLAR VE BIÇAKLAR İLE DİĞER ALETLER H... [ Madde 13 ]

**"İçtihat Metni"**

6136 sayılı Kanuna aykırılıktan sanık Kemal'in yapılan yargılanması sonunda; hükümlülüğüne ve zoralıma dair (Ahlat Asliye Ceza Mahkemesi)nden verilen 4.5.2000 gün ve 32 Esas, 31 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile 25.4.2001 günü daireye gönderilmekle incelenip gereği düşünüldü:

Suça konu susta tertibatıda olan bıçağın bu özelliğine göre uygulanan maddenin 2. fıkrasında tanımlanan nitelik vahameti taşıyıp taşımadığı araştırılıp saptanmadan, eksik soruşturma ile aynı maddenin 1. fıkrası ile ceza tayiniyle yetinilmesi karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya münderecatına göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi (ONANMASINA), 21.1.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4378, Karar No: 2013/20541, Tarih: 04.07.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/4378 E.  ,  2013/20541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı; davalı işverene ait işyerinde 10.10.2003 – 14.10.2011 tarihleri arasında kutu bölümünde toplamacı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafça makine kapasitesi, vardiya planı ve üretim miktarı karşılaştırma çalışmasının neticesi olarak gereğinden fazla çalışan bulunduğu ve çalışan azaltma kararı gerekçe gösterilerek haksız nedenle işten çıkarıldığını, ancak aynı döneme ait 10 günlük maaş bordrosunda fazla mesailerinin bulunduğunu, yaptığı fazla mesailer dikkate alındığında, işçi fazlalığı gerekçesinin doğru olmadığını, işten çıkarıldığı dönemde iş yoğunluğunun bulunduğunu beyanla, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; müvekkili şirketin, dünyada yaşanan global ekonomik kriz ve bu krizin Türkiye’ye olumsuz yansımasına maruz kaldığını, piyasa ve rakabet koşullarındaki olumsuzluktan etkilendiğini, bu dönemde siparişlerin azaldığını, sürüm ve satış olanaklarının gerilediğini, iş gücü fazlalığı olduğunu, fazla işçilik maliyetinin karşılanamadığını, son çare olarak işçi azaltmaya gittiğini, iş sözleşmesinin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklanan geçerli nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatları ödenmek suretiyle feshedildiğini, müvekkili şirket bünyesinde bulunan 7 adet fabrikadan bazılarının kapanma noktasına geldiğini, çıkarılan işçilerin yerine yeni işçi alımlarının olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının fiilen çalıştığı... Köyü Yolu Üzeri 1. Km.’de bulunan işyerinde üçlü bilirkişi heyeti ile birlikte keşif yapılmasına karar verildiği, verilen kesin süre içerisinde davalı tarafça keşif masraflarının yatırılmadığı, keşif delilinden vazgeçmiş sayıldıkları, bu nedenle davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli olduğunun kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Somut olayda davacının iş sözleşmesi 14.10.2011 tarihli fesih bildirimine göre şirketin makine kapasitesi ve üretim miktarı karşılaştırma çalışmasının neticesinde gerekenden fazla çalışan ile çalışıldığının anlaşıldığı, bunun neticesinde alınan çalışan azaltma kararı gereği feshedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Somut olayda davacının iş sözleşmesi 14.10.2011 tarihli fesih bildirimine göre şirketin makine kapasitesi ve üretim miktarı karşılaştırma çalışmasının neticesinde gerekenden fazla çalışan ile çalışıldığının anlaşıldığı, bunun neticesinde alınan çalışan azaltma kararı gereği feshedilmiştir.

Yargılama sırasında davalı vekilinin mazeret göndererek katılmadığı 16.10.2012 tarihli celsede mahkemece mahallinde bilirkişiler eşliğinde keşif yapılması ve bilirkişi ücretlerinin 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılması yönünde karar alınmıştır. Söz konusu ara karar davalı vekiline 23.10.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı vekili söz konusu ara karardan rücu talepli 05.11.2012 havale tarihli dilekçe vermiştir dilekçede şirket merkezinin ...’de olduğunu, incelenmesi gerekli defter kayıt ve belgelerin ...’de olduğunu, nitekim aynı tarihte aynı nedenle iş sözleşmesi feshedilen davacı tanığı olan.....ın da aynı mahkemenin 2011/703 esas sayılı dosyasında talimat yoluyla ...’de keşif yapılması yönünde karar alındığını, yapılacak keşif sonrası sunulacak bilirkişi raporunun bu dosyaya da sunulacağını, usul ekonomisi nazara alınarak bundan rücu edilmesini talep etmiştir. 29.11.2012 tarihli celsede davalı vekilinin söz konusu dilekçesi değerlendirilmeden mahkemece keşif ücretinin kesin süre içerisine yatırılmadığı gerekçesiyle keşif delilinden vazgeçtiklerinin anlaşıldığı zapta geçirilmiştir. Daha sonra davalı vekilinin söz konusu dilekçesi okunmuş ancak bu konuda bir karar verilmeden yargılama o celse sonlandırılmıştır.

Davalı vekilinin söz konusu dilekçesinin değerlendirilmeden keşif ücretinin süresinde yatırılmadığı bu nedenle keşif delilinden vazgeçmiş sayıldıklarının kabul edilmesi hatalıdır. Davacı tanığı Oğuzhan Külah’ın beyanı değerlendirildiğinde bu davacı tanığının da aynı mahkemede görülen davası bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin ara karardan rücu talepli dilekçesi ekine ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin talimat keşif zaptını eklemiştir. Davacı davalı şirketin ...’da bulunan fabrikasında çalışmaktadır. Fesih nedeni dikkate alındığında incelenmesi gerekli defter ve belgelerin merkezde bulunması doğaldır. Davalı vekilinin makul talebinin kabulüyle aynı mahkemede görülen dosya getirtilip sunulan bilirkişi raporu değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken savunma hakkını kısıtlayacak şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

2- Davacı kendisini vekille temsil ettirmemesine rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, bozma sebeplerine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3054, Karar No: 2019/4186, Tarih: 25.02.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/3054 E.  ,  2019/4186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Belediyede dava dışı şirket nezdinde çalıştığını, davalı ... ile davacının nezdinde çalıştığı dava dışı şirket arasındaki ilişkinin muvaazalı olduğunu, bu nedenle asıl işverenle imzalanan Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılması gerektiğini beyanla Toplu İş Sözleşmesinden doğan ücret farkı, çocuk yardımı, yemek yardımı, temizlik yardımı, yakacak yardımı, bayram harçlığı, ikramiye ve ilave ikramiye alacakları ile kıdem zammı alacağını istemiştir.

Davalı Cevaplarının Özeti:

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl işveren - alt işveren arasındaki ilişkinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren - alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren - alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren - alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli sebep kabul edilemez. 4857 sayılı Kanun’da yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir şarta bağlanmaması sebebiyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6. fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik sebepler var ise gözönünde tutulur. Dolayısıyla, sözkonusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren - alt işveren ilişkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlığını taşıyan 14. maddesinin a bendinde “imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; ...; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır” kuralına yer verilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un 67. maddesi ile Belediyeleri asıl işlerini de 6. fıkradaki sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verebileceği düzenlenmiştir. Anılan hükme göre “belediyede meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri, araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakım ve onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri, sağlıkla ilgili destek hizmetleri, fuar, panayır ve sergi hizmetleri, baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler, kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri, sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir”. Böylece 67. maddedeki hüküm uyarınca temizlik işleri, park bahçe işleri, bakım ve onarım işleri belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen, işletmenin veya işin gereği teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş olup olmadığına bakılmaksızın üçüncü kişilere gördürülmesi mümkün kılınarak 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesine istisna getirilmiştir.

Somut olayda, davacının, davalı Belediyeye ait işyerinde, alt işveren bünyesinde, 01.04.2006 tarihinde temizlik işçisi olarak çalışmaya başladığı ve dava tarihi itibari ile çalışmasının devam ettiği anlaşılmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca, davacının çalıştığı temizlik işlerinin hizmet alım yoluyla üçüncü kişilere gördürülmesi mümkündür. Sözü edilen düzenlemeler ile asıl işin tamamı ya da bir kısmı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile Dairemizce eksik ikmal yapılarak dosya içerisine eklenen hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameleri nazara alınarak yapılan değerlendirme neticesinde, davacının hizmet alım sözleşmelerine uygun şekilde temizlik işçisi olarak çalıştırıldığı, davalı ... ile dava dışı şirketler arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olarak kurulduğu ve bu itibarla muvazaaya dayanmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davanın reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.