muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/14657, Karar No: 2013/8476, Tarih: 27.05.2013

Hemen belirtmek gerekirki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle  zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşınmaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Somut  olaya gelince, Mahkemece yukarıdaki ilkeleri kapsar biçimde uygulama ve araştırma yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur. Davalının cevap dilekçesinde davacılara yapılan kazandırmalar olarak belirttiği 188 ve 22 nolu parsellerin kayıtları dosya içerisine getirtilmemiş, tanıklar davalı savunmaları doğrultusunda dinlenmemiş, ayrıca murisin  eşi olan Gassun da dahil olmak üzere tüm mirasçılarına kazandırmalarda bulunup bulunmadığı denetime elverişli olacak şekilde araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca, miras bırakandan tüm mirasçılarına intikal eden taşınır taşınmaz mallar ve haklar araştırılmalı, tapu kayıtları ve varsa öteki delil ve belgeler mercilerinden getirtilmeli her bir mirasçıya nakledilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınmalı böylece yukarıda değinilen anlamda bir paylaştırma kastının bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere eksik soruşturma ile hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  27.05.2013  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15255, Karar No: 2012/32571, Tarih: 01.11.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/15255 E.  ,  2012/32571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, sanığın mahkumiyet kararının usul ve yasaya uygun olmadığına ilişkin ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak:

1Sanık hakkında temel ceza tayin edilirken hapis cezasının asgari hadden tayin edilmesine karşın aynı gerekçeyle adli para cezasında esas alınan gün birim sayısının alt haddin üzerinde tayini suretiyle çelişkiye neden olunması,

25237 sayılı TCK.nun da cezaların içtimaının düzenlenmediği gözetilmeden, sanık hakkında hükmolunan, hapis cezasından çevrilen adli para cezası ile gün para cezasından çevrilen adli para cezalarının toplanmasına karar verilmesi,

35237 sayılı TCK.nun 53. maddesi uygulamasında sanığın, maddenin 1. fıkrasında sayılan hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına, bu yoksunluğunun kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmesine kadar, diğer hakları yönünden ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında 6136 sayılı Yasanın 15/1. maddesi gereğince hapis cezası yanında tayin edilen adli para cezasına esas alınan 30 günün 25 güne, TCK.nun 62. maddesinin uygulanmasıyla bulunan 25 günün 20 güne indirilmesi ve aynı yasanın 52/2. maddesi uyarınca bulunan 500 TL sonuç adli para cezasının 400 TL'ye indirilmesi, hükümden para cezalarının içtimalarına ilişkin bölümün çıkarılması ve 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölüm çıkarılarak yerine "TCK.nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 1. fıkranın (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet hakkından, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverme tarihine, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan ise 2. fıkra gereğince cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına" denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 01.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5182, Karar No: 2006/8882, Tarih: 19.06.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/5182 E.  ,  2006/8882 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 116 ada 39 parsel sayılı 4684.92 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastro çalışması yapılmamıştır.

Hükmü temyiz eden davacı ..., temyiz dilekçesinde dava konusu yerin bilirkişice evveliyatının incelenmediğini, bu yerlerin memleket haritasında ormanlık alanda kaldığını, yetiştirilmiş olan fıstık ağaçlarının ekim-dikim yoluyla değil, Sakız (Menengiç) ağaçlarının aşılanması yoluyla tesis edildiğini, kararın eksik ve yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor taşınmazın orman niteliğinde olup olmadığı yönünden hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

Kural olarak; orman sınırlandırılması yapılmayan yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece Devlet Ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar hiç bir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Dairemizde değişik tarihlerde incelenen ... Köyünde bulunan taşınmaz veya taşınmazlara ait dava dosyalarında hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bitki örtüsü itibariyle Antep fıstığı bulunduğu açıklanmış, bu ağaçların ne şekilde elde edildiği, sayısı, aşılama yoluyla elde edilmişse, aşı yaşları konusunda herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Bu anlatımla; ..., ladin, gürgen, ..., kayın gibi ağaçlar asıl orman ağacı olmakla birlikte, meyveli-meyvesiz fıstık çamı, palamut meşesi, aşısız kestane, ..., ..., ..., akasya, okalüptüs ağaçları ile aşılı ve aşısız zeytinliklerle, yabani veya aşılanmış fıstık, sakız ve sakız nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, (mezdeki sakız) adi sakız, filistin sakızı ve harnup ağaçları da orman örtüsüdür.

Bu anlatımla; ..., ladin, gürgen, ..., kayın gibi ağaçlar asıl orman ağacı olmakla birlikte, meyveli-meyvesiz fıstık çamı, palamut meşesi, aşısız kestane, ..., ..., ..., akasya, okalüptüs ağaçları ile aşılı ve aşısız zeytinliklerle, yabani veya aşılanmış fıstık, sakız ve sakız nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, (mezdeki sakız) adi sakız, filistin sakızı ve harnup ağaçları da orman örtüsüdür.

Bu gibi yerler 6831 Sayılı Yasanın 1/I maddesi gereğince toprağıyla birlikte orman sayılır hükmü karşısında, 09.07.1956 gün ve 6777 Sayılı Yasada sayılan yabani veya aşılanmış fıstıklık, sakızlık ve harnupluklar 6831 Sayılı Yasanın 1/I madde kapsamı dışındaysa da, bu ayrıcalığın ana koşulu (sahipli arazi) kavramı olup, bu da cinsi yasada yazılı ağaç nitelikli tapuda kayıtlı taşınamzı ifade eder. Vergi kaydının bulunması, yasada öngörülen sahiplik belgesi (tapu olmayıp) zilyetliği doğrulayan ve kanıtlayan bir belgedir. 6777 Sayılı Yasayla Antep fıstığı ve harnupluk tesisi için sakız ve nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, adi sakız, filistin sakızı ağaçlarını aşılamak suretiyle istifade etmek isteyenler hakkında, Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılmasına dair 26.01.1939 gün, 3573 Sayılı Yasa ve yönetmeliklerin aynen uygulanacağı kabul edilmişse de, sözü edilen yasalardaki koşulların oluşup oluşmadığının da araştırılıp incelenmesi gerekir. Bu nedenlerle;

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 19/06/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8124, Karar No: 2019/4645, Tarih: 06.03.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/8124 E.  ,  2019/4645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanıklar ... ve ...'ın müşteki Kadir'e karşı kasten yaralama suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Müşteki Kadir hakkında düzenlenen doktor raporunda "burunda fraktür" tespit edildiği halde, müştekide meydana gelen kemik kırığının hayati fonksiyonlara etki derecesi hususunda tüm tedavi evrakları ile birlikte en yakın adli tıp kururmundan rapor aldırılarak, sonucuna göre sanıklar hakkında TCK'nin 87/3 maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmeden eksik rapor ile hüküm tesisi,

2) Sanık ...'in müşteki...'e yönelik silahla kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde ise;

a) Müşteki... hakkında düzenlenen doktor raporunda tespit edilen bulgular ile verilen mütalaanın, Adli Tıp Kurumu kriterlerine uygunluğu konusunda tereddüt hasıl olduğundan, tüm tedavi evrakları ile birlikte en yakın adli tıp kurumundan TCK'nin 86 ve 87. maddeleri kapsamında rapor aldırılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik rapor ile hüküm tesisi,

b) Sanık ile müştekinin koğuşta anlaşmazlık halinde bulundukları, kendisinin idareye şikayet edilmesi üzerine sanık ...'in önce hakaret edip, ardından da elinde bulunan ve silahtan sayılan bardağı müşteki...' e fırlattığı, böylece ilk haksız hareketin sanık ...'den geldiği tüm dosya kapsamı ve dinlenen tanık beyanları ile sabit olduğu anlaşılmakla, sanık ... lehine TCK'nin 29.maddesi uyarınca tahrik indirimi uygulanamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

3)Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıkların CMUK'un 326/son maddesi gereğince kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla, 06.03.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15736, Karar No: 2012/4328, Tarih: 08.03.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/15736 E.  ,  2012/4328 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı ... Müsteşarlığına bağlı ....nezdinde önce işçi, bilahare hamal olarak 1990 tarihinden 10.01.2010 tarihine kadar sürekli çalıştığı halde, davalı işverence çalışmalarının bildirilmediğini beyanla, anılan dönemdeki sigortalı çalışmaların tespitini istemiştir.

Mahkeme, dosya içeriğine ve özellikle taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akti olarak değerlendirilemeyeceğinden hareketle, husumet yönünden davanın reddine karar vermiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesinde yer alan, “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20'nci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilir.” hükmü uyarınca, davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir.

506 sayılı Yasanın 2’nci maddesinde genel bir tanım yapılarak, bir hizmet aktine(iş sözleşmesine) dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre “sigortalı” belirtildikten sonra, 3’ncü maddesinde, bu kanun uygulamasında sigortalı sayılmayacak kimseler ile, bazı sigorta kollarının uygulanmayacağı kimseler açıklanmış, 4’ncü maddesinde, bu kanunun uygulanmasında 2’nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler “işveren” olarak tarif edilmiş, 6.maddede de,çalışanların işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olacakları hüküm altına alınmıştır.Anılan kanun kapsamında sigortalı sayılmanın koşulları; iş sözleşmesine göre çalışma, sözleşmede öngörülen edimin(hizmetin) işverene ait işyerinde veya işyerinden sayılan yerlerde görülmesi, 3’ncü maddede belirtilen “sigortalı sayılmayan” kişilerden olunmamasıdır.

Bununla birlikte iş sözleşmesi, pozitif hukukumuzda Borçlar Kanunu’nun 313-354.maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, sözleşme; işçinin belirli veya belirsiz bir zaman süresince hizmet görmeyi, iş sahibinin de kendisine ücret ödemeyi taahhüt ettiği bir akit olarak tanımlanmış, aksine hüküm bulunmadıkça,sözleşmenin özel şekle tabi olmadığı belirtilmiş, ücretin,zaman itibarıyla olmayıp yapılan işe göre verilmesi durumunda da işçinin belirli veya belirsiz bir zaman için alınmış veya çalışmış olduğu sürece akdin “parça üzerine hizmet” veya “götürü hizmet” adı altında varlığını koruduğu açıklanmıştır. Belirtilmelidir ki, “ücret” unsuruna her ne kadar tanımda ve iş sahibinin borçları belirtilirken yer verilmiş ise de,506 sayılı Kanunun sistematiği ve diğer maddelerinin düzenleniş şekline göre, anılan unsurun sigortalı niteliğini kazanabilmek için zorunlu olmadığının kabulü gerekir. Baskın olan bilimsel ve yargısal görüşlere göre, iş sözleşmesinin ayırt edici ve belirleyici özelliği, “zaman” ile “bağımlılık” unsurlarıdır. Zaman unsuru, çalışanın iş gücünü belirli veya belirsiz bir süre içinde işveren veya vekilinin buyruğunda bulundurmasını kapsamaktadır ve anılan sürede buyruk ve denetim altında (bağımlılık) edim yerine getirilmektedir. Bağımlılık ise, her an ve durumda çalışanı denetleme veya buyruğuna göre edimini yaptırma olanağını işverene tanıyan, çalışanın edimi ile ilgili buyruklar dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte bir bağımlılıktır. İş sözleşmesinde, çalışan,emeğini, iş sahibinin emrine hazır bulundurmaktadır, ücret ise, yapılan faaliyetin karşılığı olarak ödenmektedir.

Bu yasal düzenlemeler çerçevesinde, olağan olarak sigortalılık niteliği, 506 sayılı Yasanın 2.maddesine göre hizmet aktinin kurulması ve 6.madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. Bu maddelerde açıkça belirtildiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur.

Bu yasal düzenlemeler çerçevesinde, olağan olarak sigortalılık niteliği, 506 sayılı Yasanın 2.maddesine göre hizmet aktinin kurulması ve 6.madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. Bu maddelerde açıkça belirtildiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur.

Anılan açıklamalarla birlikte, inceleme konusu davada yapılması gereken iş; bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olup, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekeceği yönündeki ilke gereğince, öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği saptanmalı, bu anlamda davaya konu çalışmaların hizmet aktine mi, yoksa kendi nam ve hesabına dayalı bağımsız çalışma şeklinde mi geçtiği belirlenmeli, davacının vergi-oda-sicil kaydının ve bu çerçevede 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılık halinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı; ihtilaf konusu dönemde çalışmaların geçtiği gümrük sahasının kontrolünün hangi kurumda olduğu, .... hangi tarihte bu sahanın kontrolünün devredildiği; anılan sahada çalışan hamalların, çalışma şekli, sayıları, nitelikleri ve çalışma sürelerinin kim tarafından ve ne şekilde belirlendiği; yapılan ücret ödemelerinin kim tarafından ve ne suretle yapıldığı; ... göre 12.04.1996 tarihli tescille kurulduğu anlaşılan...çalışmanın geçtiği gümrük sahasında icra edilen yükleme ve boşaltma işlemlerinde hamallar üzerinde görevlendirme yetkisinin ve bu anlamda işverenlik sıfatının bulunup bulunmadığı, davacı ile anılan kooperatif arasındaki ilişkinin niteliği de araştırılmak suretiyle hizmet akdinin unsurlarından olan zaman ve bağımlılık ilişkisinin varlığı irdelenmeli; böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak hizmet akdinin varlığı tüm açıklığıyla tespit edilmeli; işveren sıfatına sahip kişi veya kişiler ile kuruluşlar tereddütsüz belirlenmeli; 506 sayılı Yasanın 82.madde şartlarının varlığı irdelenmeli; Kurum müfettişlerince uyuşmazlık devresine ilişkin inceleme yapılıp yapılmadığı araştırılmalı; davaya konu çalışmanın geçtiği işyerinin tescil kaydının bulunup bulunmadığı, bulunması halinde ilgili işyeri dosyası ile ihtilafa konu dönemi kapsar şekilde dönem bordroları celp edilerek re’sen belirlenecek bordro tanıkları ile, aynı yörede komşu işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı çalışanlar saptanarak, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, çalışmanın mevcudiyeti ve işverenlik yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı; toplanan tüm kanıtlar yeniden değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç :Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 08.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2990, Karar No: 2008/4128, Tarih: 18.09.2008

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2008/2990 E.  ,  2008/4128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı ... plakalı aracın, davalılardan ...’ın maliki, ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu hasarlandığını belirterek, davalıların trafik sigortasından 5.750,00 YTL alındıktan sonra kalan 4.174,00 YTL. tazminatın 09.03.2006 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap vermemiştir.

Davalı ...’e tebligat yapılamamıştır.

Mahkemece toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporuna ve davalının kusur oranına göre davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ...’e yönelik davanın ise takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, davacının eşit kollu kavşakta solda gelip sağdan gelen araca yol vermemesinde daha fazla kusurlu bulunmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm

temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 14.00 YTL peşin harcın onama harcından mahsubuna 18.9.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.