muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2352, Karar No: 2012/3333, Tarih: 27.02.2012

Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Mahkemece, dinlenen tanık beyanlarına göre hüküm kurulmuş ise de, tanıkların çalışma olgusu konusundaki beyanları, soyut nitelikte olup herhangi bir somut veriye dayanmadığı görülmektedir. Mahkemece, öncelikle, davacının sicil dosyası davalı Kurumdan celp edilerek davacının davalı .... yanında çalıştığı süreler belirlenmeli, davalı.... davaya konu otopark işletmesini hangi tarihten itibaren işlettiği .... ve işverenden sorularak tespit edilmeli, sonrasında, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemlerde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, davalı işyerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı dönem tereddütsüz olarak belirlenmeli, davacının davalı işveren yanındaki çalışmalarının kesintili olduğunun belirlenmesi halinde, hizmet cetveline göre davacının davalı işveren yanında çalışmaya başladığı 28.08.2000 tarihinden öncesine yönelik davalı işverence tanzim edilen işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu ve benzeri evrakın bulunup bulunmadığı ve bu evrakın davalı Kurum kayıtlarına intikal edip etmediği araştırılmalı, 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesindeki, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilir” hükmü nazara alınarak, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalıların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ... Başkanlığı haricindeki davalılara iadesine, 27.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9020, Karar No: 2016/9157, Tarih: 17.10.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/9020 E.  ,  2016/9157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... 1. Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 404. maddesi uyarınca küçüğe vasi tayini istemine ilişkindir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce kısıtlı adayı küçüğün MERNİS adresinin "... Mahallesi ... Caddesi 34 B İç Kapı No:1 Kemer/ANTALYA" olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce kısıtlı adayının “... Mahallesi 19045 sk. No:2 .../... adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

... İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmaya göre kısıtlı adayının anneannesi ve dedesi ile birlikte “...allesi 19045 sk. No:2 .../...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17.10.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/924, Karar No: 2017/856, Tarih: 07.02.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/924 E.  ,  2017/856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle, daha önceden belirlenen 07.02.2017 duruşma günü için tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat ....00' e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı ... şirketinin, müvekkiline ait tarımsal sulama abonelikleri nedeniyle düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp/kaçak bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 100 TL kayıp-kaçak bedelinin işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 06.....2015 tarihli dilekçesi ile istemini 43.068,73 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; tacir olan davacının, süresi içinde itiraz etmediği fatura bedellerinin içeriğini kabul etmiş sayıldığını, ayrıca kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı şirketin, dava konusu bedelleri elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

...-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Eldeki dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra, 02.03.2015 tarihinde açılmıştır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun .... maddesine göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ... davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede altı bent halinde sayılan davalar, ticari dava sayılır. Taraflardan biri, tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

6335 Sayılı Kanun'un .... maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun .... maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer ... mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 Sayılı ... Muhakemesi Kanununun ....maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında ...’ca re'sen incelenir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının, davalı ... şirketi nezdinde altı adet tarımsal sulama abonelğinin bulunduğu sabittir. Ne var ki, mahkemece; mevcut aboneliklerin bir ticari işletme için tesis edilip edilmediği, buna bağlı olarak davacının tacir sıfatının bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece; öncelikle davaya konu aboneliklerin bir ticari işletme için tesis edilip edilmediği, davacının tacir sıfatına haiz olup olmadığının belirlenmesi, sonrasında ise görev hususu değerlendirildikten sonra uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek Ticaret Mahkemesi sıfatı ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

...-) Bozma nedenine göre, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre ... duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için takdir edilen ....480 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde ... atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren ... günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/7267, Karar No: 2024/7800, Tarih: 04.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/7267 E.  ,  2024/7800 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2851 E., 2024/1285 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/79 E., 2022/283 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 31.12.2006 - 02.02.2007 ve 31.12.2012 - 10.01.2013 tarihleri arasında çalışmalarının Kuruma bildirilmediği belirterek; davalı şirketin işçisi olarak 06.05.1999 - 27.03.2015 tarihleri arasında sürekli hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, belirtilen tarihler arasındaki hizmet süresindeki primine esas kazançlarının aylık net 4.000,00 TL olduğunun tespitine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işe giriş çıkış bildirgeleri incelendiğinde davacının kesintisiz çalışmadığını, kıdem tazminatı ödenmek suretiyle iş akdinin sona erdiğini, belirterek; açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, 06.05.1999 - 27.03.2015 tarihleri arasında sondaj makinesi operatörü olarak davalı şirkette çalıştığı, arazide sondaj işi yaptığı, kış aylarında arazide koşullar elverişli olmadığı için sondaj işinin yapılamadığı, yapılan işin niteliği ve arazi ile iklim koşulları dikkate alındığında bildirim dışı bulunan 01.01.2007 - 01.02.2007 ve 01.01.2013 - 09.01.2013 tarihleri arasında mevsim itibariyle çalışmaya ara verilmiş olabileceği gerekçesi ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, Mahkemece verilen kararda her ne kadar işin niteliği arazi ve iklim koşulları dikkate alındığında talebin yerinde olmadığı gerekçe kılınmak suretiyle davanın reddine dair hüküm tesis edilmiş ise de davacının hizmet cetveli irdelendiğinde kış dönemlerinde tam bildirimli olacak şekilde davalı nezdinde hizmetlerinin yer aldığı anlaşılmakla Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Eldeki davada, Mahkemece verilen kararda her ne kadar işin niteliği arazi ve iklim koşulları dikkate alındığında talebin yerinde olmadığı gerekçe kılınmak suretiyle davanın reddine dair hüküm tesis edilmiş ise de davacının hizmet cetveli irdelendiğinde kış dönemlerinde tam bildirimli olacak şekilde davalı nezdinde hizmetlerinin yer aldığı anlaşılmakla Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

3.Bu kapsamda, öncelikle davacı ile aynı dönemde çalışan ve davacının talep ettiği dönemde kendi bildirimi olan dönem bordro tanıkları saptanarak, kendi dönemleri de gösterilmek suretiyle; davacının çalışmalarının kesintisiz olup olmadığı konusunda, iddia edildiği gibi kış aylarında her hangi bir ara verme olup olmadığı noktasında beyanları alınmalı, öte yandan daha önce dinlenilen bordro tanıklarının kendi çalışma dönemleri gösterilerek beyanları yeniden denetlenmeli, bu tanıkların beyanları ile yetinilemediği taktirde davalı iş yerine komşu olabilecek tanıklar ilgili kolluk, Kurum ve vergi dairelerinden alınacak kayıtlarla belirlendikten sonra bu komşu iş yerlerinin işveren ve bordrolu çalışanları belirlenmeli kendi çalışma dönemleri de tespit edildikten sona davacının çalışmasına dair görgü ve bilgiye dayalı beyanlarına başvurularak, özellikle dış döneminde ara verme durumunun söz konusu olup olmadığı hususunda alınan tüm beyanlar irdelenmek, hizmet cetvelinde davalı nezdinde kış dönemlerinde de tam bildirimin olduğu hususu da gözetilmek suretiyle, hüküm tesis edilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6258, Karar No: 2015/1160, Tarih: 03.03.2015

**1. Ceza Dairesi         2014/6258 E.  ,  2015/1160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs etmek

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Sanık hakkında hükmolunan ceza miktarına göre, müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin derecesi takdir kılınmış haksız tahrikin varlığı kabul edilmiş, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozmaya uyularak verilen hükümde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin eksik incelemeye, meşru savunmaya, suç vasfına, vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; sanığın kiracısı olan katılanla aralarında kira miktarı ve evin tahliye zamanı yönünden ihtilaf bulunduğu, katılanın bu konuları konuşmak amacıyla sanığın işlettiği işyerinin önüne geldiği, işyeri dışında konuştuktan sonra sanığın içeriye girdiği, peşinden de katılanın sinirli şekilde gelerek masaya vurduğu, sanığı iteklediği ve ısrarla konuşmayı sürdürmek istemesi üzerine, sanığın, falçata tabir edilen bıçakla katılanı göğüs bölgesinden, karın ve göğüs boşluklarını geçerek kalp sağ ventrikül ve diafragma lezyonları ile pnömotoraksa neden olacak şekilde bir isabetle yaraladığı olayda;

a-Teşebbüs nedeni ile 9 ila 15 yıl arasında ceza indirimi öngören TCK'nun 35.maddesinin uygulanması sırasında, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre üst sınıra yakın bir ceza belirlenmesi yerine en üst sınırdan 15 yıl hapis cezası belirlenerek fazla ceza verilmesi,

b-Mağdurdan kaynaklanan sanığın işyerindeki bankoyu yumruklama ve sanığı iteklemeden ibaret haksız tahrik oluşturan hareketler nedeni ile cezadan 1/4 ila 3/4 oranları arasında indirim öngören TCK.nun 29. maddesinin uygulaması sırasında asgariye yakın bir indirim yapılması yerine 2/3 oranında indirim yapılması,

Bozmayı gerektirmiş olup sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), aleyhe temyiz bulunmadığından CMUK'nun 326/son maddesi gereğince sanığın ceza miktarı itibari ile kazanılmış hakkının korunmasına, 03/03/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5429, Karar No: 2022/351, Tarih: 24.01.2022

**3. Hukuk Dairesi         2021/5429 E.  ,  2022/351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 40. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İSTANBUL 13. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirketin 2008 dönemi yıl sonu hesaplarının Maliye Bakanlığınca incelenmesi sonucu düzenlenen 12/12/2013 tarihli vergi tekniği raporu ile anılan yıla ait reklam gelirlerinin 12.479.991,47 TL eksik beyan edildiğinin tespit edildiğini, eksik beyan edilen miktar üzerinden hesaplanması gereken üst kurul payı olan 623.999,60 TL'nin ve bunlara ait olduğu dönemlere göre ödeme tarihi itibariyle 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplanacak gecikme zamlarının ödenmesi gerektiğini, geciken ödemeler için 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağına ilişkin 26/12/2013 tarihli üst kurul işleminin iptali istemiyle davalı şirket tarafından idare mahkemesinde açılan davanın reddine karar verildiğini ve bu kararın Danıştay tarafından onandığını, davalı şirketin söz konusu borcunu ödememesi üzerine hakkında icra takibi yaptığını ancak takibe haksız şekilde itiraz ettiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalının inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; zamanaşımının dolduğunu, davacının talebine dayanak yaptığı 12/12/2013 tarihli Vergi Tekniği Raporundaki emsal komisyon oranı belirleme yöntemini kabul etmediklerini, bu raporun kendi içinde çelişkili olduğunu, dava konusu taleplerin ise % 13,875'lik komisyon oranını aşan ve fiilen uygulanan komisyon oranlarının yok sayılması sureti ile yapılan hesaplamaya dayandığını, aracı kurumların uyguladıkları komisyon oranının alt veya üst sınırı olmadığını, bu komisyon oranını belirli bir tutar ile sabitleyip aşan kısım üzerinden tahakkuk yapılmasının doğru bulunmadığını, vergilendirmede gerçek durumun tespiti esas olduğu gibi dava konusu kurum payında da aynı esasın geçerli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin yerinde bulunması nedeniyle hükme elverişli olduğu, davacı kuruluşun davalıdan dava konusu tutarla ilgili talep edebileceği RTÜK payı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin yerinde bulunması nedeniyle hükme elverişli olduğu, davacı kuruluşun davalıdan dava konusu tutarla ilgili talep edebileceği RTÜK payı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; somut uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu İstanbul Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında görevli vergi baş müfettişi tarafında düzenlenen 12/12/2013 gün 251/20 sayılı vergi tekniği raporunun hukuki niteliğinin belirlenmesi gerektiği, Danıştay 13. Dairesinin 28/05/2015 gün ve 2015/1489 (E), 2015/2020 (K) sayılı kararında duraksamaya yer bırakmayacak biçimde açıklandığı üzere vergi baş müfettişi tarafından düzenlenen raporun, kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem niteliğini taşımadığı, diğer bir anlatımla başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, kurulduğu anda hukuk düzeninde değişiklik meydana getirip kendiliğinden sonuç doğuracak idari işlem niteliğinde değerlendirilmesine olanak bulunmadığının anlaşıldığı, kaldı ki vergi baş müfettişi tarafından düzenlenen ve davaya dayanak oluşturan vergi tekniği raporunun İstanbul 11. Vergi Mahkemesinin 02/02/2015 tarihli ve 2014/272 (E) - 2015/257 (K) sayılı kararıyla hukuki dayanak olma özelliğini de kaybettiği, bu itibarla bilirkişi tarafından düzenlenen talep edilebilecek katkı payı bulunmadığına ilişkin rapora dayanılarak davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık; reklam gelirinin davalı şirket tarafından noksan beyan edilip edilmediği ve buna dayalı olarak da davacı kuruluşun davalıdan tahsil edebileceği üst kurul payının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

HMK'nın 266.maddesi hükmüne göre; çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Herhalde seçilecek bilirkişinin mesleği itibariyle konunun uzmanı olması gerekir.