muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/11341, Karar No: 2011/6579, Tarih: 02.12.2011

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/11341 E.  ,  2011/6579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 5620 sayılı kanunun 3. maddesi 2.fıkrası c bendi gereğince ve 15.12.2002 tarih ve 80 sayılı meclis kararı gereğince 6 aydan az (5 ay 29 gün) çalıştırılmak üzere mevsimlik işleri yapmak üzere istihdam edildiğini, yasal zorunluluk nedeniyle iş akdinin feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece,davacının...Belediyesi Çevre Kor. Ve Kont. Müdürlüğüne bağlı olarak altı aydan fazla süre ile fiilen kesintisiz olarak çalıştığı, yaptığı işlerin mevsimlik işlerden olmadığı, yapılan işin belediyenin asli işlerinden olduğu, aynı işin halen faal olarak yapılmaya devam edildiği, bu nedenle iş sözleşmesinin başından beri belirsiz süreli iş sözleşmesi olduğunun kabulünün gerektiği, iş akdinin işverence 5620 sayılı yasanın 3. maddesi uyarınca feshedildiği, 5620 sayılı yasa uyarınca iş sözleşmesinin ancak emeklilik veya emekliliğe hak kazanma hallerinde feshedilmesinin mümkün olduğu, işverenin fesih bildiriminde fesih nedenini açık ve anlaşılır bir biçimde gösterilmediği, ayrıca davacının üyesi olduğu sendika ile davalı ... arasında fesih tarihinde geçerli olan toplu iş sözleşmesine göre fesih yetkisinin iş kanunun 25/2. maddesi ile sınırlandığı nedenleriyle feshin geçersiz olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı, davacının 5620 sayılı Yasa kapsamında ve kamu Kurumlarında personel istihdamına ilişkin mevzuata uygun olmayan vizesiz çalışmasının fesih sonrasına yönelik hüküm doğurup doğurmayacağı konuları uyuşmazlık konusudur.

Uyuşmazlığın normatif dayanağı 04.04.2007 tarihinde kabul edilen ve 21.04.2007 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5620 sayılı Kanunun 1, 2, 3, geçici 1 ve 3. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 18, 19, 20 ve 21.maddeleridir.

Uyuşmazlığın normatif dayanağı 04.04.2007 tarihinde kabul edilen ve 21.04.2007 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5620 sayılı Kanunun 1, 2, 3, geçici 1 ve 3. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 18, 19, 20 ve 21.maddeleridir.

5620 sayılı Kanunun m.1.de bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan geçici işçilerin sözleşmeli personel pozisyonlarına veya sürekli işçi kadrolarına geçirilme koşul ve yöntemi düzenlenmiştir. Buna göre maddede belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçinin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi için 2006 yılı içerisinde usûlüne uygun olarak vizesi yapılmış geçici iş pozisyonlarında toplam 6 ay veya daha fazla süreyle geçici işçi olarak çalışmış olmak gerekir. Aynı düzenlemede 2005 veya 2006 yıllarında aynı şartlarda çalışıp da askerlik, doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları sebebiyle iş sözleşmeleri askıda kalanların da bu hüküm kapsamında değerlendirileceği öngörülmüştür.

Sözü edilen Kanunun m.3’e göre bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz.

Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda maddede belirtilen mercilerden geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz. İl özel idareleri ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) bu fıkra hükümlerine göre geçici işçi çalıştırılabilmesine ilişkin usûl ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.

5620 sayılı Kanunun 2.maddesinin (2) numaralı bendinde “Bu Kanunun 1 inci maddesi kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda çalışan geçici işçilerden bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla; bağlı bulundukları sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlardan bu tarih itibarıyla kadınlarda 56, erkeklerde 58 yaşını doldurmuş olanlar, sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilmezler, bunların iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir” kuralına yer verilmiştir.

5620 sayılı Kanunun geçici m.1’ e göre “kanunda belirtilen şartları taşımadıkları için sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan ve bu Kanunun 3.maddesi kapsamına girmeyen geçici işçiler, ilgili idare, kurum ve kuruluşlarda bir mali yılda 6 ayda az olmak üzere bu Kanunun 3. maddesinde belirtilen usule göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında çalıştırılmaya devam olunabilir”. Maddenin 2.fıkrasında sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenlerin 2006 yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu Kanunun 3.maddesinde belirtilen usûle göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunacağı belirtilmiştir. Yine maddenin 3. fıkrasına göre maddenin birinci ve ikinci fıkrası kapsamına girenlerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazandıkları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenerek feshedilir.

4857 sayılı İş Kanunun 18, 19, 20 ve 21. maddelerinde öngörülen iş güvencesi hükümleri feshe karşı işçiyi korumayı sağlamak üzere kabul edilmiştir. “Fesih” olarak nitelendirilemeyecek askıya alma hallerinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlandırma olanağı bulunmamaktadır.

Dosya içeriğinden, davacının 5620 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 21.04.2007 tarihinden sonra altı aydan fazla süre ile davalı işeverene ait işyerinde çalıştığı, iş akdinin 25.06.2009 tarihli fesih bildirimi ile, 5620 sayılı Yasanın 3. madde 2. fıkrasının c bendince 05.12.2008 tarihli Belediye Meclis Kararına dayanılarak 29.06.2009 tarihinden itibaren sona erdirildiği, davacının 02.06.2008 tarihinde Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikasına üye olduğu, TİS hükümlerine göre, iş akdinin 4857 sayılı Yasanın 25/II. Maddesinde belirtilen sebebler dışında feshedilemeyeceğinin düzenlendiği, 05.12.2008 ve

07.12.2007 tarihli kararlarda, davacının bir mali yılda 5 ay 29 gün çalıştırılmak ve mevsimlik işleri yapmak üzere istihdam edilmesine karar verildiği,davacının 2008 yılı yıllık iznini 11.05.2009 tarihinden itibaren 6 gün olarak kullandığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının 5620 sayılı Yasa kapsamında mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde çalıştırılmadığı, bu durumda 5620 sayılı Yasa kapsamında ve kamu Kurumlarında personel istihdamına ilişkin mevzuata uygun olmayan çalışmaya dair iş sözleşmesinin hükümsüz olduğu, sözleşmenin fesih tarihinden itibaren ileriye yönelik sonuç doğurmayacağı ve davacının vizeli işçi olarak çalıştığının kabul edilemeyeceği düşünülmeden, çalışmanın kanuna açıkça aykırı olarak yapılması karşısında feshin Yasa gereği geçerli nedenle yapıldığının kabulü gerekirken, yanlış değerlendirme ile davanın reddi yerine kabulüne yönelik yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. Maddesinin 3. Fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. Maddesinin 3. Fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-)Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-)Davanın REDDİNE,

3-)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-)Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı (60.00) TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100.00- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-)Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 02.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3457, Karar No: 2014/2927, Tarih: 14.04.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3457 E.  ,  2014/2927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kale(Denizli) Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2013/43-2013/121

-KARAR-

Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 24.01.2014 tarih ve 2014/1 sayılı Kararı'nın dayanağı olan 2797 sayılı Yargıtay Yasası'nın 14. maddesini değiştiren 6110 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde, daireler arası işbölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirmenin esas alınacağı öngörülmüştür. Mahkemenin nitelendirmesine göre, uyuşmazlık; ticari olmayan satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, hükmün temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın, temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 13. Hukuk Dairesi Başkanlığı’na GÖNDERİLMESİNE, 14.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1183, Karar No: 2012/1551, Tarih: 16.02.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/1183 E.  ,  2012/1551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: ŞİLE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/03/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, davalıya ait .. ada 2,3 ve .. parsel sayılı taşınmazların tamamının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek,  taşınmazların tapudan terkinine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davayı kabul etmediklerini belirterek, reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların kıyı kenar çizgisi içinde kaldığının keşfen saptandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi  raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çekişme konusu taşınmazların kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve terkin isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yapılan uygulama ile çekişme konusu .. ada 2, 3 ve ..parsel sayılı  taşınmazların kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı saptanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının, bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Ne varki; 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesi hükmüne bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre, kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle davalı aleyhine yargılama giderleri ve avukatlık ücreti hükmolunamayacağına ilişkin düzenleme karşısında, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti bakımından bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için hüküm bozulmalıdır.

Davalının, temyiz itirazının kabulü ile, hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10050, Karar No: 2021/18377, Tarih: 29.09.2021

**8. Ceza Dairesi         2020/10050 E.  ,  2021/18377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Sonuca etkili olmamakla birlikte, suçun bıçakla tehdit ve cebir kullanılarak işlenmesi karşısında doğrudan TCK'nın 109/2. maddesi temel alınarak hüküm kurulması yerine önce 109/1, sonra 109/2. maddesi uygulanmak suretiyle kademeli uygulama yapılması,

2-Suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı suçu, yaşı küçük mağdura karşı, bıçakla işlemesi karşısında, TCK'nın 3. ve 61. maddeleri gereğince temel ceza belirlenirken, aynı Kanunun 109/3-a,f maddelerindeki birden fazla nitelikli halin gerçekleştiği gözetilerek, temel hapis cezasının alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle tayin edilmesi gerekirken, yazılı şekilde alt sınırdan hapis cezasına hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.09.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6081, Karar No: 2012/24340, Tarih: 24.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/6081 E.  ,  2012/24340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVALILAR :1-Sosyal Güvenlik Kurumu Vek. Av. ...

Davacı, 10/03/1992-01/02/2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ve davalılardan Kurum vekillerii tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalıya ait işyerinde askerlik süresi dışında 10.3.1992-1.2.2004 tarihleri arasında geçen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı ve davalı Kurumca temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ilk defa 2006 yılında yine başka bir işyerinden çalışmalarının bildirildiği, 28.9.1995-30.3.1997 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı, beyanı alınan bordro tanıklarından bazılarının davalı işverenin kardeşleri olduğu, bunlarla birlikte diğer bir kısım bordro tanıklarının beyanlarında işyerinin dondurmacı olduğu için yalnızca yaz aylarında çalışma olduğunu beyan ettikleri ancak işyerinin yakınında bulunan komşu işyerinin kayıtlı çalışanı olan tanık ...'ın ise kendisinin Moda'daki kebapçıda 1989-2005 yılları arasında çalıştığını, davacının da davalı işyerinde 1992 yılında çalışmayı başladığını, askerlik süresi hariç kesintisiz olarak 2003-2004 yılına kadar çalıştığını beyan ettiği, diğer davacı tanıklarından ... ... da beyanında kendisinin 1990-1997 yılları arasında davalı işyerinde çalıştığını, davacının 1992 yılında çalışmaya başladığını, kendisinin 1997 yılında işten ayrıldığında davacının halen çalışmaya devam ettiğini, çalıştığı süre boyunca davacının da kesintisiz çalıştığını beyan ettiği, dolayısıyla tanık beyanları arasında çelişki oluştuğu, davacının davalıya karşı açtığı işçilik alacakları davasının yargılaması sonucu Kadıköy 1. ... Mahkemesi'nin 2004/830 E., 2006/692 Karar sayılı 29/12/2006 tarihli ilamında davacının askerlik yaptığı süre haricinde 10.3.1992-1.2.2004 tarihleri arası kesintisiz çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı, anlaşılmaktadır.

Somut olayda; tanık beyanlarının çelişkili olması, çalışılan ... yerinin niteliğinin, özellikle davacı tarafından yapılan işin devamlılık arz eden bir ... olup olmadığı ile sezonluk niteliğinde olup olmadığının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş olması, bu husus açıklığa kavuşturulmadan çalışma sürelerinin saptanmış olması isabetli bulunmamaktadır.

Somut olayda; tanık beyanlarının çelişkili olması, çalışılan ... yerinin niteliğinin, özellikle davacı tarafından yapılan işin devamlılık arz eden bir ... olup olmadığı ile sezonluk niteliğinde olup olmadığının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş olması, bu husus açıklığa kavuşturulmadan çalışma sürelerinin saptanmış olması isabetli bulunmamaktadır.

Öte yandan, askerlik süresi içerisinde aynı işveren emrinde çalışmak koşuluyla hizmet akdi askıya alınmış sayılır. Bir sigortalının askere gitmeden önce çalıştığı işyerine askerliği müteakip girmesi durumunda hizmet akdi mecburi hizmet nedeniyle kesilmiş olduğundan hak düşürücü sürenin oluştuğundan bahsedilemez. Mahkemece bu hukuksal olgunun gözetilmesi gerekirken somut olayda 20.5.1987-1.6.1993 tarihleri arasında ki çalışmanın askerlik nedeniyle hak düşürücü süreye uğradığından bahisle reddi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak ...; işyerinin bulunduğu semt itibarı ile ... yerinde satışı yapılan yiyeceklerin yaz-kış tüketilen yiyeceklerden olup olmadığı, dondurma satışının olmadığı veya azaldığı kış aylarında ... yerinin açık olup başka yiyeceklerin satılıp satılmadığı, aynı işyeri hakkında başka şahıslarca aynı dönemlerde çalışma iddiasıyla hizmet tespiti davalarının açılmış olduğuda dikkate alınarak işyerinin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının ne kadar olacağı, işin süreklilik arz edip etmediğini, sezonluk nitelikte ise davacının tespitini istediği dönemdeki çalışmasının davacının yaşı da dikkate alınarak sezonluk mu yoksa çalıştığı bölüm itibarı ile tüm senelik mi olduğu, ... mevsimlik ise sezonun başlama ve sona erme tarihlerinin, gerektiğinde mahkemece keşif yapılarak ve ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanıkları dinlenerek bunların ifadeleri ile yetinilmemesi halinde Belediye ve zabıta aracılığıyla, aynı işi yapan komşu ... yerlerinin işveren ve çalışanları tespit edilip ifadelerine başvurularak tanık beyanları arasında çelişkiler giderilerek, ayrıca davacının askerlik öncesi çalışması mevcut ise askerlik nedeniyle davacının askere gitmeden önceki süreleri hak düşürücü süreye uğramadığından bu dönemde dahil edilerek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 24/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5748, Karar No: 2015/6462, Tarih: 30.04.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/5748 E.  ,  2015/6462 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÇANAKKALE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/11/2013

NUMARASI : 2012/376-2013/320

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, mümkün olmaz ise tenkis davası sonunda, yerel mahkemece, tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .. ..'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün olmaz ise tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, miras bırakanları S.. G..'in kat irtifakı kurulu 529 ada 111 parseldeki 1 nolu meskeni satın aldıktan bir gün sonra çıplak mülkiyetini 14.12.2011 tarihinde davalıya satış göstermek suretiyle devrettiğini, kısa bir süre sonra da davalı ile evlendiğini, murisin kendisinden genç olan davalı ile evlenebilmek amacıyla taşınmazı gerçekte bedelsiz olarak aktardığını, temlikin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu iptal ve taraflar adına tescile, aksi halde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, mirasbırakanın serbest iradesi ile taşınmazı sattığını, iddiaların doğru olmadığını belirterek davanın reddini istemiş, yargılama sırasında da bağış olduğunun kabul edilmesi halinde de sözleşmenin mehr sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, mirasbırakanın çekişme konusu taşınmazın çıplak mülkiyetini davalı ile evlenebilmek amacıyla davalıya devretmesinin muvazaalı olduğu gerekçesi ile tapu iptal ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, mirasbırakan S.. G..'in 13.12.2011 tarihinde satış suretiyle edindiği davaya konu 1 nolu meskenin intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini 14.12.2011 tarihinde davalıya satış suretiyle devrettiği ve aynı gün de davalı ile evlendiği, 1931 doğumlu olan murisin 07.06.2012 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak ilk eşinden olma çocukları olan davacılar ile ikinci eşi olan davalının kaldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

./..

./..

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanununun 237. (Borçlar Kanununun 213.) ve Tapu Kanununun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; miras bırakanın kendisinden 15 yaş küçük olan davalı ile evlenebilmek amacıyla dava konusu taşınmazın çıplak mülkiyetini davalıya devrettiği, aynı gün de davalı ile evlendiği, esasen bu durumun davacılar ile mahkemenin de kabulünde olduğu, o halde, miras bırakanın diğer mirasçılardan mal kaçırma amacıyla değil, kendisinden küçük olan davalı ile evlenmek amacıyla temliki yaptığının kabulü gerektiği, bu durumda, somut olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yerinin bulunmadığı açıktır.

Öte yandan tenkis koşullarının oluştuğundan da sözedilemez.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.