muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9616, Karar No: 2021/3200, Tarih: 16.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/9616 E.  ,  2021/3200 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkmesinde görülen trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; istinaf isteminin esastan reddine dair verilen kararın, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edimesi üzerine, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre davalı ... vekilinin yerinde olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat ilişkindir.

Davacı vekili; olay tarihinde davalılardan ...'a ait olan diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile müvekkilinin kullanmakta olduğu motosikletin çarpışması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkilinin yaralanarak iş gücü kaybına uğradığını ve manen zarar gördüğünü, davalı tarafa ait aracın davalı ... şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış olduğunu belirterek müvekkilinin uğradığı zararın değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere 3.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, sigorta şirketi için poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere ve 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminata ilişkin talebini 270.594,49 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili; müvekkilinin yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra ancak poliçe limitleri oranında sorumluluğunun mevcut olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle dava açılmadan önce müvekkiline davacı tarafından müraacat edilmediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili; müvekkilinin davaya konu olayda hiç bir kusuru olmadığını, davaya konu aracın bütün bakım ve kontrollerinin eksiksiz bir biçimde yapıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davalı ... vekili; müvekkilinin davaya konu olayda hiç bir kusuru olmadığını, davaya konu aracın bütün bakım ve kontrollerinin eksiksiz bir biçimde yapıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, maddi tazminat davasının kabulü ile 270.594,49 TL'nin (davalı ...'nin sorumluluğu 250.000,00TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 17.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi’nce davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taksirle yaralamadan kaynaklanan cismani zarara dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin meydana gelen kazada yaralandığı gerekçesiyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuş, tazminatın belirlenmesi amacı ile bilirkişiden rapor alınmış, alınan raporda davacının olay tarihinden sonraki muhtemel yaşam süresi belirlenmesinde 1931 tarihli PMF yaşam tablosu dikkate alınarak hesaplama yapılmış, mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır.

Gerçek zarar miktarı; hak sahibinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır.

Hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Buna göre temyiz edenin sıfatına göre, davacı tarafından kararın temyiz edilmediği de dikkate alınarak, usuli kazanılmış haklar gözetilerek (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Dosyanın incelenmesinde, davacının kaza tarihi itibariyle bir restorantta döner

ustası olarak çalışmakta oluğunu iddia ettiği, dosyada buna ilişkin tanık beyanlarının mevcut olduğu, mahkemece davacının döner ustası olduğu kabul edilerek hesaplanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin rapor hükme esas alınmak suretiyle karar verildiği, ancak dosyadaki SGK hizmet dökümlerine göre davacının kaza tarihinden sonra döner ustası olarak çalışmaya başladığının görüldüğü, buna göre mahkemece davacının kaza tarihindeki geliri ve mesleği ile ilgili olarak yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesinin doğru olmadığı anlaşılmıştır.

Şu halde; davacının döner ustası olarak hangi tarihten itibaren çalışmaya başladığı araştırılmalı, buna ilişkin kaza tarihinden geriye doğru çalıştığı yerden maaş bordroları getirtilmeli, gerekirse Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının geliri ile ilgili resmi belgeler getirtilip, ilgili meslek odalarından da emsal ücret araştırması yapılarak davacının gerçek geliri tam ve doğru olarak belirlenmelidir. Bu bilgiler ışığında gelir tespiti yapıldıktan sonra zarar hesaplaması yapılması gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 373/1. maddesi gereğince KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davalı ...’ın diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddiyle dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'a geri verilmesine 16/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5272, Karar No: 2010/3051, Tarih: 18.03.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/5272 E.  ,  2010/3051 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, ... plaka sayılı aracın müvekkili tarafından 31.12.2003 tarihinde davalı şirketten satın alındığını, imalat ve montaj hatalarına karşı 2 yıl garantili olan aracın seyir sırasında enjektörden kaynaklanan sebeple arıza yaptığını, garanti kapsamında yer alan parçanın yenisi ile değiştirileceği yönündeki taahhüdün yerine getirilmediğini, 63 gün tamir için servise bırakılan araçtan yararlanılamadığını iddia ederek müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen arızadan dolayı doğan 9.002 YTL parça ve işçilik bedeli ile araçtan mahrum kalınan 63 gün için kiralanan araç bedeli 3.150. YTL ve 150 YTL tespit giderinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş vekili cevabında davanı reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre arızanın meydana geldiği 62.250 km’ye kadar aracın motor yağının 22.651 km boyunca hiç değiştirilmediği, periyot atlatılmış olduğu, motorda meydana gelen hasarın pistonun üst kısmının erimesi ve süpabının delinmesi şeklinde olduğu, motor arızasının yağlama ve yakıt problemlerinden kaynaklandığı,tüm motor onarımının yapılması gerektiği bu nedenle arızanın imalat hatasına bağlanamayacağı ve bakım ihmalinden kaynaklandığı, davacının zarar için davalıdan istemde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususların temyiz konusu yapılamayacağına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 18.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16809, Karar No: 2019/5178, Tarih: 30.05.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/16809 E.  ,  2019/5178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen istirdat davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; tarafların istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davacının davalı ile arasında elektrik abone sözleşmesi bulunduğunu, davacıya kesilen faturalarda kayıp kaçak bedeli,dağıtım bedeli,sayaç okuma bedeli olarak olarak haksız tahsilatlar yapıldığını,haksız ve hukuka aykırı yapılan bu tahsilatlardan fazlaya ait hakları saklı kalmak üzere 7.623,56 TL kayıp kaçak bedeli, 3.587,30 TL dağıtım bedeli, 0,45 TL sayaç okuma bedeli olmak üzere toplam 11.221,31 TL nın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; yapılan kesintilerin EPDK mevzuatına uygun olduğunu,davanın EPDK ve Boğaziçi Dağıtım A.Ş ye ihbar edilmesini, tahsilatlarda usulsüzlük bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, yargılama sırasında yürürlüğe giren ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nu değiştiren 6719 sayılı kanun hükümleri uyarınca davanın reddine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, yasa gereği karar verilmekle davalı lehine vekalet ücretine yer olmadığına karar verilmiş, hükme karşı taraflarca süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan incelemede, davacının alınan bedellerin EPDK düzenleyici işlemlerine aykırılığı da istinaf sebebi olarak ileri sürülmediğinden,davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı yararına vekalet ücreti taktir edilmesi gerektiği yolundaki istinaf talebinin de yerine olmadığı gerekçesiyle davacı ve davalının istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b-1. maddesi gereğince reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususların temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceğine göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, perakende satış hizmeti ve sayaç okuma bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususların temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceğine göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, perakende satış hizmeti ve sayaç okuma bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve ... Esas ...Karar Sayılı ilamıyla; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği” yayımladığı, lisans sahibi şirketlerinde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil ettikleri, ancak anılan madde ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin verilmediği, özellikle kaçak bedelinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne kadar ücret ödendiğinin bilinmesininde hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararları ile bu bedelin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenleme ve yukarıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, Dairemizce; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketleri tarafından faturalara yansıtılan dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, parekende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin, tüketicilerden tahsil edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bend ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda hem yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

O halde; ilk derece mahkemesince, yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 30/05/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13863, Karar No: 2018/10430, Tarih: 27.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/13863 E.  ,  2018/10430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Müştekinin soruşturma aşamasında alınan beyanında, suç tarihi olan 02/07/2013 günü 01.00-05.40 saatleri arasında iş yerinden hırsızlığın gerçekleştiğini beyan ettiği, UYAP'tan alınan güneşin doğuş ve batış çizelgesine göre, yaz saati uygulaması da dikkate alındığında, suç tarihinde gece vaktinin saat 04.35'te sona erdiğinin anlaşılması karşısında, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarının suça sürüklenen çocuk lehine gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden ve hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarının gece vakti işlendiğine ilişkin kanıtlar denetime olanak verecek biçimde karar yerinde gösterilip tartışılmadan, hırsızlık suçundan hükmolunan cezanın 5237 sayılı TCK'nın 143/1. maddesiyle arttırılması ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan aynı Kanun'un 116/1. maddesi yerine 116/4. maddesinin uygulanması,

2-5237 sayılı TCK'nın 51.maddesinin 3.fıkrası, "Cezası ertelenen hükümlü hakkında, 1 yıldan az 3 yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı mahkum olunan ceza süresinden az olamaz" şeklinde olup; somut olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan mahkum olunan ceza süresinin 1 yıl 4 ay 20 gün olmasına karşılık, denetim süresinin 1 yıl olarak belirlenmesi yasaya açıkça aykırılık oluşturduğu gibi bu husus aleyhe değiştirmeme yasağı kapsamında da değerlendirilemez. Bu nedenle suça sürüklenen çocuk hakkında hapis cezasının ertelenmesine karar verilirken 5237 sayılı TCK'nın 51/3.maddesi uyarınca denetim süresinin tayin olunan hapis cezasından az olacak şekilde bir yıl olarak belirlenmesi,

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan hüküm kurulurken, kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilirken buna ilişkin uygulama maddesi olan TCK'nun 50/1-a maddesinin belirtilmemesi,

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan hüküm kurulurken, kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilirken buna ilişkin uygulama maddesi olan TCK'nun 50/1-a maddesinin belirtilmemesi,

4-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümde, delillerin değerlendirilmesi bölümünde oluşa uygun şekilde eylemin iş yeri dokunulmazlığının ihlali olarak anlatıldığı halde, gerekçeli karar başlığında ve hüküm fıkrasında suç isminin konut dokunulmazlığının ihlali olarak gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 27/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.