muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/322, Karar No: 2024/10232, Tarih: 24.10.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/322 E.  ,  2024/10232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/1002 Değişik İş, 2022/1001 Karar

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü / İtirazın Kısmen Kabulü

SAYISI : K-2022/184848

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.08.2020 tarihinde zorunlu trafik sigortacısı bulunmayan aracın, davacı yayaya çarpmasıyla oluşan trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp %23 oranında malul kaldığını ve bakım ihtiyacının doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 04.07.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini, sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 409.500,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 500,00 TL ve bakıcı gideri yönünden 4.649,40 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyeti kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat kapsamı dışında kaldığını, kusur tespiti yapılması gerektiğini, davacıya yapılan ödemelerin araştırılması, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu ve 1/5 oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı taraf sürücüsünün %100 oranındaki kusuru ve %8,3 maluliyet oranı, 120 gün geçici iş göremezlik, 60 gün bakıcı süresi üzerinden aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant uygulama yöntemine göre usulünce hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 409.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 4.649,40 TL bakıcı gideri olmak üzere 414.649,40 TL tazminatın 19.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; poliçe teminat limitinin aşıldığını, karara esas alınan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu-%1,65 teknik faiz uygulama yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını, kusuru kabul etmediklerini, faiz belirlemesinin haksız olduğunu, davacı yönünden vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde düzenlendiği, kusur tespitinin dosya kapsamına uygun olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın içtihatlara uygun bulunduğu, faiz ve vekalet ücreti belirlemesinin isabetli olduğu, davalının geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi masrafları yönünden sorumluluğunun bulunduğu, ancak davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin uygun bulunmadığı, maktu ücretin altında kalmayacak şekilde 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; poliçe teminat limitinin aşıldığını, hükme esas alınan maluliyet oranının ve hesaplamanın hatalı olduğunu, kusur tespitinin dosya kapsamına uygun olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri yönünden davalının sorumluluğunun bulunmadığını, faiz belirlemesinin hatalı olduğunu, davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; maluliyet raporunun ve kusur tespitinin denetime elverişli olmasına, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın içtihatlara uygun bulunmasına göre İtiraz Hakem Heyeti kararı usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 24.10.2024 tarihinde Başkan ...'ın ve Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve hükme esas kabul edilen bilirkişi raporunda; davacının aktif çalışma devresi olarak kabul edilen süre için Asgari Geçim İndirimi (AGİ) dâhil edilmiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup fiilen çalışmayan kişiler için efor kaybı tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla ev hanımı olan ve gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan ve 01.01.2022 tarihinden itibaren Asgari Geçim İndirimi uygulamasının da kaldırılmış olması nedeniyle davacı için, iş gücü kaybı (efor kaybı) tazminat hesabı yapılırken tazminat hesabının yapıldığı tüm dönemlerde (aktif dönem olarak kabul edilen dönem için de) AGİ dâhil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerekir. Bu nedenle hükme esas alınan bilirkişi raporu hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle; davacının aktif dönemi olarak kabul edilen süreç için de AGİ dâhil edilmemiş net asgari ücret üzerinden tazminat hesabının yapılması için rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan; sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2024/14851, Karar No: 2024/5148, Tarih: 12.06.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/14851 E.  ,  2024/5148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/946 E., 2023/633 K.

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 16.06.2009 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 197 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü ve 54 üncü maddeleri gereğince cezalandırılması istemi ile dava açılmıştır.

2. Adana 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2010 tarihli kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin ikinci fıkrası, 52 nci maddesi gereğince 1 yıl hapis ve 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, adli emanette bulunan suça konu sahte paranın Merkez Bankasına gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlediği hususunda mahkemesinden ihbar gelmesi üzerine, Adana 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.04.2016 tarihli kararı ile hükmün açıklanmasına, sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin ikinci fıkrası, 52 nci ve 53 üncü maddeleri gereğince 1 yıl hapis ve 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 16.11.2022 tarihli ve 2021/6724 Esas, 2022/16909 Karar sayılı bozma ilamı ile seri muhakeme usulünün uygulanabilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığı'na tevdi edilmesi zorunluluğu gerekçesiyle hükmün sair yönler incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

5. Bozma üzerine dosyanın Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na tevdii edildiği, sanığın seri muhakeme usulünü kabul etmemesi nedeniyle uygulanmadığı, Adana 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.11.2023 tarihli ve 2022/946 Esas, 2023/633 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin ikinci fıkrası, 52 nci, 53 üncü , 63 üncü maddeleri gereğince 1 yıl hapis ve 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, gözaltında kalınan sürenin cezadan mahsubuna karar verilmiştir.

6. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak, hükmün yeterli gerekçe içermemesi nedeniyle bozulması gerektiği görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği;

Kararın hukuka aykırı olduğuna, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğine, mahkumiyet kararı verilmemesi gerektiğine ve sair temyiz nedenlerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın olay günü üzerinde 10,00 TL sahte banknot bulundurduğu iddiasına ilişkindir.

2. Dava dosyası içerisinde bulunan 06.06.2009 tarihli olay tutanağında; sanığın kolluk görevlilerini görmesi üzerine yere bir madde attığı, yere atılan madde kolluk görevlilerince kontrol edildiğinde sahte (1) adet 10,00 TL banknot olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

3. T.C. Merkez Bankası ......, Şubesi tarafından düzenlenen 18.05.2010 tarihli raporda, inceleme konusu 10,00 TL'lik banknotun sahte olduğu, sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağının değerlendirildiği anlaşılmıştır.

4. Sanık aşamalarda alınan savunmalarında, kuş alım satımı sırasında bir şahıstan bu parayı aldığını, sahte olduğunu bildiğini beyanla atılı suçu ikrar etmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğname Yönünden,

Mahkemece gerekçeli kararda, iddia ve delillerin neler olduğu belirtilmekle delillerin değerlendirilmesi kısmında eylemin ne şekilde sübut bulduğu hususlarına yer verildiği, hükmün gerekçesinin 5271 sayılı Kanun'un 230 uncu maddesi gereğince yasal unsurları taşıdığı belirlendiğinden hükmün yeterli gerekçe içermediğine ilişkin Tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Sanığın Temyiz İsteği Yönünden,

Tüm dava dosyası kapsamı, 06.06.2009 tarihli olay tutanağı, T.C. Merkez Bankası ....., Şubesi tarafından düzenlenen rapor ve sanığın ikrarı dikkate alındığında suçun unsurlarının oluştuğuna dair Mahkeme kabulünde isabetsizlik bulunmadığından ve yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın temyiz sebepleri yönünden hükümde hukuka aykırılık bulunmamış ve yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Adana 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.11.2023 tarihli ve 2022/946 Esas, 2023/633 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/913, Karar No: 2007/948, Tarih: 05.12.2007

**Hukuk Genel Kurulu         2007/18-913 E.  ,  2007/948 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karşıyaka 3.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2007

TEMYİZ EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, eğitim ve öğretim gideri alacağı olarak 9.624,63 YTL alacağın sarf tarihinden itibaren faiz ve masraflarla birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili; davalılardan M. G..’nun Maltepe Askeri Lisesinde okumakta iken 7.9.2005 tarihinde okuldan ayrılarak askeri öğrencilikle ilişiğinin kesildiğini, Bornova ...Noterliğinin 4.8.2004 gün ve 4284 yevmiye nolu yüklenme senedini imzalayan davalıların, öğrencinin eğitimini tamamlamaması halinde tahakkuk ettirilen öğrenim giderlerini müştereken ve müteselsilen ödemeyi taahhüt ettikleri halde bugüne kadar herhangi bir ödeme yapmadıklarını ileri sürerek, davalıya yapılan 9.624,63 YTL masrafın sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı M. G.. velayeten A. G.. vekili; davacı idare tarafından tahakkuk ettirilen masrafın bir kısmının ödenmiş olmasına rağmen mahsup edilmediğini; personel ve amortisman masraflarının yüklenme senedinde gösterilmesinin ilgili yönetmeliğe ve hakkaniyete aykırı olduğunu, personel ve amortisman giderleri öğrenciye doğrudan yapılan masraflar olmadığından ve öğrencinin devlete maliyeti ile bir ilgisi bulunmadığından öğrenim gideri olarak kabul edilemeyeceğini, idarece yapılan faiz hesabının da yasal olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini cevaben bildirmiş; davalı H. E.. ise, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemenin; idarece belirlenen harcamalardan personel ve amortisman giderleri düşülerek değerlendirme yapan bilirkişi raporunu benimsemek suretiyle ve “personel ve amortisman giderleri her ne kadar yüklenme senedinde yer almakta ise de, bu masrafların öğrenciye doğrudan yapılan masraflar olmadığı ve askeri okulun personel ve malzeme ekipmanları alınacak öğrencilere göre değil eğitimin amacına uygun olarak ve öğrenci okula kaydolmadan yapılmış giderler olduğu, bu itibarla personel ve amortisman giderlerinden davalıların sorumluluğunun bulunmadığı” gerekçesiyle “davanın kısmen kabulüne, 4.252,66 YTL asıl alacak ve 124,43 YTL işlemiş faiz toplamı 4.377,10 YTL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, asıl alacağa 6.12.2005 dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine” dair verdiği karar, Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş; Yerel Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Davalılar tarafından imzalanan ve Bornova....oterliğince düzenlenen 4.8.2004 tarih ve 14284 yevmiye numaralı Yüklenme ve Kefalet Senetlerinde; “Taahhütlerime aykırı hareket etmem, beyanlarınım gerçek dışı olduğunun tespit edilmesi, herhangi bir nedenle öğrenimi kendiliğimden terk etmem, okul yönetmelik veya yönergelerine göre okul idaresine ibraz ettiğim belgelerden herhangi birinin gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması, derslerde başarı gösterememem, okul yönetmelik ve yönergelerine aykırı harekette bulunmam, yetkili merciler veya mahkemelerce hakkımda verilen herhangi bir ceza nedeniyle yetkili merci veya kurullarca ittihaz olunan karara istinaden okuldan çıkarılmam halinde, Silahlı Kuvvetler adına askeri öğrenci olarak öğrenime başladığım tarihten ilişiğimin kesilmesine kadar; M.S.B.lığınca zimmetime tazminat olarak tahakkuk ettirilecek tazminatı yiyecek (yemek pişirme ve su masrafları dahil), giyim-kuşam, öğrenci aylıkları, kitap ve kırtasiye, vize, diploma, sınav ve benzeri harçlar, öğretim ve eğitimin gerektirdiği ulaşım hizmetleri, ilaç ve tedavi giderleri, barındırma (aydınlatma, ısıtma, temizlik, yakıt, yatı masrafları ve benzeri masraflar), askeri liseler hazırlık sınıfları yabancı dil eğitimi, atış, personel ve amortisman giderleri sarf tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için hesap edilecek kanuni faizi ile birlikte ayrıca hükme gerek kalmaksızın hazine emrine ödeyeceğimi şimdiden kabul eder, yüklenirim.” Şeklinde taahhüt verildiği ve davalı M. G..’nun başarısızlık nedeniyle askeri okulla ilişiğinin kesildiği hususunda uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık; davalı tarafça imzalanmış bulunan Yüklenme Senedinde tazminat olarak ödenmesi gereken harcama kalemleri arasında gösterilen personel ve amortisman giderlerinden, davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki; bir hukuki işlem olarak sözleşme, inşai ve bağlayıcı olmak üzere, iki tür sonuç doğurur. Sözleşmenin inşai sonucu, tarafların beyan edilen iradelerine uygun olarak meydana gelen hukuki sonuçtur. Sözleşmenin doğurduğu ikinci sonuç ise, tarafları bağlayıcı sonuç olup; bundan amaç, tarafların beyan edilen iradeleriyle ve sözleşme ile bağlanmış olmaları ve dolayısıyla içlerinden birinin tek taraflı irade beyanıyla bu sözleşmeyi ortadan kaldıramaması, irade beyanlarına uygun olarak kurulmuş bulunan hukuki durumla bağlı olmasıdır. Doktrin ve uygulamada sözleşme yerine “akit”, “mukavele” veya “bağıt” kavramları da kullanılmaktadır (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, s:187 vd) .

Borç ilişkilerini düzenleyen başlıca kanun Borçlar Kanunu olmakla birlikte, bu Kanun dışında diğer bazı kanunlar da borç ilişkilerini düzenlemekte ya da borç ilişkileriyle ilgili özel hükümler içermektedirler.

Borç ilişkilerini düzenleyen başlıca kanun Borçlar Kanunu olmakla birlikte, bu Kanun dışında diğer bazı kanunlar da borç ilişkilerini düzenlemekte ya da borç ilişkileriyle ilgili özel hükümler içermektedirler.

Bu noktada, 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkındaki Kanunun 3.maddesinde “Sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilumum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir.” Hükmü öngörülmüştür.

Şu durumda; askeri öğrencilerin, sağlık sebepleri dışında hangi nedenle olursa olsun okuldan çıkarılması halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesinde, Borçlar Kanunu hükümleri ve özellikle 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkındaki Kanunun 3.maddesinde işaret edilen, öğrenci ile okul yönetimi arasında yapılan “mukavelenin”, eş söyleyişle “yüklenme senedinde” taahhüt edilen edimlerin ve harcama kalemlerinin  esas alınması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.

Bundan ayrı; Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler için Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmeliğe Ekli Örnek 2 Çizelgenin Değiştirilmesine Dair Yönetmelikte yer verilmiş bulunsa bile; yüklenme senedine derç edilmeyen masraflar ve getireceği maliyetten haberdar edilmeyen akidin, bu kalem masraflardan sorumlu tutulmasının Borçlar Kanunu ve 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkındaki Kanunun 3.maddesine aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Sonuç itibariyle; öğrenci ve yasal temsilcisi ile kefilin, yüklenme senedinde harcama kalemleri arasında açıkça yer verilen giderlerden sorumlu oldukları; aksi takdirde, yüklenme senedinde gösterilmeyen giderlerden sorumlu tutulmalarına olanak bulunmadığı kuşkusuzdur.

Nitekim; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.11.2006 gün ve E: 2006/15-743 K:2006/740; 29.12.2006 gün ve E: 2006/18-757 K:2006/763; 02.05.2007 gün ve E: 2006/18-229 K:2007/238; 03.10.2007 gün ve E: 2007/18-643 K:2007/714; 03.10.2007 gün ve E: 2007/18-644 K:2007/715; 31.10.2007 gün ve E: 2007/18-785 K:2007/806; 31.10.2007 gün ve E: 2007/18-796 K:2007/800; 14.11.2007 gün ve E: 2007/18-863 K:2007/836 sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Somut olayda; Bornova ...Noterliğince düzenlenen 4.8.2004 gün ve 14284 yevmiye numaralı Yüklenme ve Kefalet Senetlerinde tazminat olarak ödenmesi gereken harcama kalemleri arasında personel ve amortisman giderlerine açıkça yer verildiği ve davalıların personel ve amortisman giderlerini ödemeyi taahhüt ettikleri anlaşılmaktadır.

Az yukarıda açıklandığı üzere; davalılar tazminat olarak yüklenme senedinde açıkça belirtilen giderleri ödeme taahhüdünde bulunduklarından, burada gösterilen personel ve amortisman giderlerinden sorumludurlar.

Az yukarıda açıklandığı üzere; davalılar tazminat olarak yüklenme senedinde açıkça belirtilen giderleri ödeme taahhüdünde bulunduklarından, burada gösterilen personel ve amortisman giderlerinden sorumludurlar.

Hal böyle olunca; Yerel Mahkemece, aynı yöne işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire Bozma ilamına uyularak, davalıları personel ve amortisman giderlerinden de sorumlu tutmak suretiyle borçlu oldukları asıl borç ile işlemiş faizini hesap eden ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; davalıların personel ve amortisman giderlerinden sorumluluğu bulunmadığına dair verilen direnme kararı usul ve yasaya aykırıdır. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma ilamında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.12.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.