muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/11811, Karar No: 2010/18093, Tarih: 25.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/11811 E.  ,  2010/18093 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında park alanında kalması nedeniyle yıkılan yapı ve ağaç bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, imar uygulaması sırasında park alanında kalması nedeniyle yıkılan yapı ve ağaç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dava konusu edilen yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise; yaş, cins ve verim durumları dikkate alınarak değer biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3001, Karar No: 2010/3105, Tarih: 19.04.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3001 E.  ,  2010/3105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İNEGÖL İCRA MAHKEMESİ

Ödeme şartını ihlal etmek eyleminden borçlu ...'ın İİK'nun 340.maddesi gereğince 3 aya kadar hapsen tazyikine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının tetkiksiz iade istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Ödeme şartını ihlal eylemi için İcra ve İflas Kanunu’nun 340.maddesinde üç aya kadar tazyik hapsi cezası öngörülmesi ve 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile değiştirilen İİK'nun 353/1. maddesi uyarınca müeyyidesi disiplin ve tazyik hapsi olarak belirlenen eylemlerden dolayı yapılacak yargılama sonucu verilecek tüm kararların niteliğine bakılmaksızın tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde yargı çevresinin bulunduğu ağır ceza mahkemesine itiraz edilebileceği açıkça hükme bağlanması karşısında, karara karşı temyiz yoluna başvurulması isabetsiz olduğundan temyiz isteminin REDDİNE, İİK'nun 353/1. maddesi gereğince itiraz merciince karar verilmek üzere dosyanın istem gibi mahalli mahkemesine İADESİNE, 19.04.2010gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5692, Karar No: 2012/14579, Tarih: 08.10.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/5692 E.  ,  2012/14579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; Kırıkhan İcra Müdürlüğünün 2007/1244 E. sayılı icra dosyasında yapılan icra takibine dayanak senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, dava dışı Reşit Arslan'ın söz konusu senedi ciro ederek davalı bankaya temlik ettiğini, yapılan takibin haksız olduğunu ve bu haksız takip nedeniyle icra dosyasında 8.230,00 TL tahsilat yapıldığını, ayrıca banka tarafından da müvekkilinin yaklaşık 800,00 TL'lik parasına hesapta el konulduğunu belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına ödenen 9.000,00 TL'nin istirdatına ve %40 kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş ve son duruşmada 8.230,00 TL'nin istirdatını talep ederek fazlaya ilişkin talebinden feragat etmiştir.

Dava konusu alacak davalı banka tarafından davalı Girişim Varlık Yönetimi A.Ş.'ye temlik edilmiştir.

Davalı vekili; bilirkişi incelemesi yaptırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; Kırıkhan İcra Müdürlüğünün 2007/1244 sayılı icra takip dosyasında alacaklı Akbank A.Ş. tarafından borçlular Mustafa Kıray ve ... aleyhine 12.02.2005 keşide tarihli, 22.10.2007 vade tarihli, 47.000,00 TL'lik bonoya istinaden kambiyo senetlerine müstenit takip yapıldığı, söz konusu icra dosyasında 26.06.2008 tarihinde davacı ...'dan 8.230,00 TL tahsilatın yapıldığı, icra takibine dayanak bonoda yer alan imzanın dosyada mevcut Adli Tıp Kurumu'nun 05.02.2010 tarihli raporuna göre davacı ...'nın eli ürünü olmadığının anlaşıldığı, bu haliyle söz konusu bononun davacıyı bağlamadığı gerekçesiyle dava ve takip konusu bono nedeniyle davacının davalıya borcunun olmadığının tespitine, davalı tarafça tahsil edilen 8.230,00 TL'nin istirdatı suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istirdat talebinin feragat nedeniyle reddine, icra takibine dayanak bononun ciro yoluyla davalı tarafa temlik edildiğinden davalının icra takibinde kötü niyetli olmaması nedeniyle kötü niyete ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12102, Karar No: 2009/14232, Tarih: 16.12.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/12102 E.  ,  2009/14232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.9.2000 gününde verilen dilekçe ile alacak, 13.11.2000 tarihinde verilen karşı dava dilekçesi ile de cezai şartın tahsili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen 18.09.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 40 adet araçtan ibaret filonun, 11.5.1999 tarihli kira sözleşmesi ile 01.05.1999-30.04.2000 tarihleri arasındaki dönemde kullanılmak üzere davalı şirkete kiralandığını, davalı şirketin kiralanan araçları sözleşme sonunda geri vermeyerek 2000 yılı Mayıs ve Haziran aylarında da kullanmaya devam ettiğini, ancak kira bedelinin ödenmediğini, emsallerine göre ödenmesi gereken 64.663.89 TL kira parası ve 21.658,89 TL hasar bedeli ile trafik cezaları toplamının, kira parasına 23.06.2000 tarihinden, hasar ve trafik cezaları toplamına ise dava tarihinden geçerli en yüksek ticari faiz uygulanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı cevap ve karşı davasında; davacı kiralayan ile 25.5.2000 tarihinde 1.5.2000 ve 30.4.2001 tarihlerini kapsayan yeni bir kira sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmede kira parasının %10 oranında artırılmasının kararlaştırıldığını, kira parasının sözleşmenin bu hükmüne göre istenebileceğini, ancak davacı ve karşı davalının 21.6.2000 tarihli ihtarı ile sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini, 25.5.2000 tarihli sözleşmenin 2.maddesinde sözleşmenin erken feshi için cezai şart ödemesinin kararlaştırıldığını, buna göre davacı ve karşı davalının 28.146,69 TL cezai şart ödemesi gerektiğini bu miktarın en yüksek ticari faizi ile birlikte davacı ve karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece ilk kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra taraflar arasında yeni bir sözleşme yapılması hususunda anlaşma sağlanamadığı, bu durumda davacı kiralayanın kira bedeli olarak ilk kira sözleşmesinde kararlaştırılan bedele TEFE endeksinin eklenmesi suretiyle bulunan miktarı isteyebileceği nedeniyle 14.574,87 TL kira parası, 8.914,77 TL hasar bedeli ile trafik cezasının faizi ile birlikte davalı ve karşı davacıdan tahsiline, fazla isteğin reddine, karşı davanın da reddine karar verilmiştir.

Hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki araç filosunun kiralanmasına ilişkin 11.5.1999 günlü sözleşme hasılat kira sözleşmesidir. Sözleşme 01.05.1999 ve 30.04.2000 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığından sürelidir. Kiralama süresinin bitmesiyle Borçlar Kanununun 292.maddesi hükmüne göre kiracının kiralananı defterdeki bütün eşya ile beraber bulundukları hal üzere iadesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta, kiracı davalı ve karşı davacının kira süresinin bitiminde kiralananı kiralayan davalı ve karşı davacıya iade etmediği, 2000 yılı Mayıs ve Haziran aylarında da kullanmaya devam ettiği taraflar arasında çekişme konusu yapılmamıştır. Keza, tarafların hüküm altına alınan araçlardaki hasar ve trafik cezalarına ilişkin dava konusuna yönelik bir temyiz itirazları da yoktur. Tüm çekişme, kiranın bitmesinden sonra devam eden kullanma sebebiyle kira parasının nasıl hesaplanacağı, karşı davada ise davalı ve karşı davacının cezai şart isteyip isteyemeyeceği noktalarındadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden davacı ve karşı davalı kiralayanın gerçekten 11.5.1999 tarihli sözleşmenin bitmesinden sonra yeni dönem için 23.5.2000 tarihli kira sözleşmesini imzalayarak davalı ve karşı davacıya gönderdiği ancak davalı ve karşı davacının 26.6.2000 tarihli ihtarnamesinde önerilen fiyat listesini dolayısıyla 23.5.2000 günlü sözleşme önerisini kabul etmediği anlaşılmaktadır. Bir sözleşmeden bahsedebilmek için öncelikle iki tarafın var olması, tarafların irade beyan etmeleri (açıklamaları) ve en az iki irade açıklamasının bulunması gerekir. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir. Sözleşmenin meydana gelmesi için iradesini ilk açıklayan kişiye “icapçı” (öneren) bu kişinin irade beyanına da “icap” (öneri), icapçının (önerenin) irade beyanını uygun bulduğunu bildiren tarafın beyanına ise “kabul” denir. Yasadaki tarif uyarınca icap (öneri) ve kabulün birbirine uygun olması şarttır; Kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar icabıyla (önerisiyle) bağlıdır. Kabul beyanı bu süre içinde kendisine ulaşmazsa; öneren, icabıyla (önerisiyle) bağlılıktan kurtulur. Davalı ve karşı davacı, davacı ve karşı davalının 23.5.2000 tarihli önerisini kabul etmediğini 26.6.2000 tarihli ihtarnamesinde bildirdiğinden orta yerde davacı ve karşı davalı kiralayan bağlayan bir sözleşmenin varlığından söz etmek mümkün değildir. Böyle olunca, davalı ve karşı davacı kurulmamış olan sözleşmeye dayanarak cezai şart alacağı isteyemeyeceği gibi 11.5.1999 tarihli sözleşme ve hükümleri sona erdiğinden davacı ve karşı davalı kiralayanın kira alacağı önceki sözleşme hükümleri ile bağlı olarak hesap edilemez.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriği ile yukarıda yazılı olan gerekçelere göre davalı ve karşı davacının bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Davacı ve karşı davalı kiralayanın temyiz itirazına gelince;

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriği ile yukarıda yazılı olan gerekçelere göre davalı ve karşı davacının bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Davacı ve karşı davalı kiralayanın temyiz itirazına gelince;

Yukarıda sözü edildiği üzere, 11.5.1999 tarihli kira sözleşmesinin süresinin bitiminden sonra da kiraya konu araç filosu 2000 yılı Mayıs ve Haziran aylarında davalı karşı davacı tarafından kullanmaya devam edilmiştir. Kira parası hesabının sona eren 11.5.1999 günlü sözleşme hükümleri gözetilerek bulunması olanağı yoktur. Mahkemece doğru olarak saptandığı üzere, bu dönem için istenebilecek alacak bir ecrimisil alacağıdır. Ecrimisil ise haksız yararlanma sebebi ile eşya sahibine ödenmesi gereken asgari kira bedelidir. O halde davacının ecrimisil alacağı bu kural uyarınca ve yararlanılan eşyanın bir araç filosu olduğu da dikkate alınarak yararlanılan dönemdeki emsallerine uygun ve tarafların bu konudaki bildirdikleri deliller de dikkate alınarak kuşkusuz bilirkişi oy ve görüşüne başvurulmak suretiyle hesaplanmalıdır.

Mahkemece yapılan bu saptama bir yana bırakılarak davacı alacağını emsali kiralar yerine sona eren sözleşmedeki kira parasına TEFE uygulamak suretiyle belirleyen bilirkişi raporuna bağlı kalınması doğru olmamıştır.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalı ve karşı davacının bütün temyiz itirazlarının reddine, 2.bent gereğince hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde davacı ve karşı davalıya geri verilmesine, 16.12.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14942, Karar No: 2015/20554, Tarih: 04.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/14942 E.  ,  2015/20554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .................. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ..................., Çalışma Genel Müdürlüğü'nün 29 Mayıs 2014 tarih ve 29014 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/42 sayılı kararıyla ..... ünvanlı iş yerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle, anılan işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 06 sıra numaralı "Ağaç ve Kağıt" işkoluna girdiğine ilişkin tespitin iptali ile anılan işyerinde yapılan işlerin nitelikleri itibariyle İşkolları Yönetmeliğinde 08 numaralı "Basın, Yayın ve Gazetecilik" işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı işyerinde yürütülen sendikal faaliyet sonucunda işçilerin e devlet üzerinden sendikaya üye olmak istediklerinde, daha önce " Basın, Yayın ve Gazetecilik" iş kolunda bulunan işyerinin Ağaç ve kağıt işkolunda gözükmsi nedeniyle işçilerin üyelik işlemlerinin gerçekleştiremediklerini bu nedenle müvekili Sendika tarafından 28/01/2014 tarih ve 2014/051 sayı T.C Çalışma ve Sosyal XGüvenlik Bakanlığı, Çalışma Genel Müdürlüğünden 6356 Sayılı Yasanın 5. Maddesi uyarınca, iş kolu tespitinin yapılmasını talep ettiğini, ..... Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından yapılan anılan işkolları yönetmeliğinin 06 sıra numaralı Ağaç ve kağıt işkoluna girdiğini ve 29/05/2014 tarih ve 29014 sayılı resmi gazetede yayınlandığını, tespitin hukuki ve yasal dayanaktan yoksun ve hatalı olduğunu, yapılan tespitin iptali ile söz konusu davalı işyerinde yapılan işin iş kolları yönetmeliğinin 08 sıra numarasında belirtiline Basın, Yayın ve Gazetecilik işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmektedir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı işyerine dışarıdan temin edilen film, kağıt, karton gibi hammaddelerin kullanılması suretiyle elde edilen nihai/ağırlıklı ürünün, çeşitli gıda maddeleri mutfak ve temizlik malzemeleri veya ilaç gibi ürünlerin muhafazasına yarayacak nitelikte karton kutu veya poşet şeklindeki malzeme olduğu ve dolayısıyla bu işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 06 sıra numaralı "Ağaç ve Kağıt" iş koluna girdiği, iş organizasyonu içindeki üretilen mal, hizmetlerin ağırlığının, üretim miktarlarında ağırlığın bu iş kolunda olduğu, bu haliyle ......'nın işyerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle yapmış olduğu tespitin yerinde olduğu, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dava işkolu tespitine itiraz davası olup tespiti yapılan iş kolunda yer alan sendikaların dava sonucundan etkilenecek olmaları sebebiyle davaya dahil edilmeleri yasal zorunluluktur. Mahkemece tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen sendikaların davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır. Taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalıdır.

2- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4. maddesinde, “İşkolları bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Bir işkoluna giren işler, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde bulundurularak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.” denilirken aynı Kanun'un 5. maddesinde ise “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmî Gazetede yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir.

İşkolu tespiti işyeri baz alınarak yapılan bir işlem olup Yargıtay’ca içtihat yoluyla geliştirilip asıl işin tespitinde kullanılan ve ağırlıklı işin belirlenmesine yönelik kriterler işyeri bakımından uygulanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, kurum tarafından davacı işverenin iş kolu (06) nolu Ağaç ve Kağıt işkolu olarak tespit etmiş, davacı işveren ise buna itiraz ederek(08) nolu Basın Yayın ve Gazetecilik işkolunda faaliyet gösterdiğini iddia etmiştir. Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişiler, hukukçu, işletmeci ve endüstri mühendisi olup, anılan işkolunda uzman olup olmadıkları anlaşılamamaktadır.

İşkolu tespiti teknik uzmanlık gerektiren bir işlem olup uyuşmazlık konusu işkollarında teknik uzmanlığı olan kişilerin bilirkişi heyetinde yer alması gerekir. Bu nedenle mahkemece bilirkişi heyeti belirlenirken bu hususa dikkat edilmeli, Basın, Yayın ve Gazetecilik ile Ağaç ve Kağıt işkollarında uzman bilirkişiler marifetiyle tespit konusu yapılan yerde keşif yapılarak ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmalıdır.

Mahkemece ağırlıklı işin belirlenmesi noktasında da yapılan işlerin maliyeti, çalışan işçi sayısının yoğunluğu, yatırımın ağırlığı, elde edilen gelirin ağırlığı gibi hususlarda geçmiş yılları kapsayacak şekilde yıllara göre karşılaştırılma yapılmalı ve işyerinde yapılan ağırlıklı işin ne olduğu tespit edilmelidir. Eksik inceleme ve yeterli olmayan bilirkişi raporu ile karar verilmesi isabetsizdir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9848, Karar No: 2022/12190, Tarih: 23.11.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/9848 E.  ,  2022/12190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlu aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin % 10' u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10' u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi’nin 02.06.2022 tarih ve 2022/765 E. - 2022/1401 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),