muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/33769, Karar No: 2016/656, Tarih: 18.01.2016

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeler Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... (4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar - Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine , yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

1- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında, çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, genel mahkemelerin kovuşturma görevinin, çocuk mahkemeleri kurulup göreve başlayıncaya kadar süreceği öngörülmüş olup, aynı Kanun'un geçici 2. maddesinde yer alan derdest davaların devredilemeyeceğine dair hüküm, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar yönünden geçerli olup, inceleme konusu görev uyuşmazlığı ile ilgisi bulunmadığından, Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması gerekirken, Küçükçekmece 21 Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görülmekle, BAKIRKÖY 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinden kesin olarak verilen 05/06/2015 gün ve 2015/469 D.İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

2- Aynı maddenin 4. fıkra (a) bendi uyarınca sonraki işlemlerin merciince yerine getirilmesine, 18.01.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16917, Karar No: 2015/23307, Tarih: 16.12.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/16917 E.  ,  2015/23307 K.**

* HIRSIZLIK SUÇU

* KOŞULLU SALIVERİLME

* İYİ HAL

* ANAYASA MAHKEMESİNİN İPTAL KARARLARI

* CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN (5275) Madde 105

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU İLE CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (6411) Madde 4

**"İçtihat Metni"**

İzmir Çocuk Eğitim Evi Müdürlüğünde hükümlü bulunan B.. K..'nun cezasının infazı sırasında, adı geçen hükümlünün denetimli serbestlik hükümlerinden faydalanma talebinin kabulü ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 105/A ve aynı Kanun'a 6411 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile eklenen geçici 4. maddeleri gereğince cezasının koşullu salıverme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına ilişkin İzmir İnfaz Hâkimliğinin 14/02/2013 tarihli ve 2013/1097 esas, 2013/1092 sayılı kararını müteakip, hükümlü hakkında 28/02/2013 tarihinde işlediği hırsızlık suçundan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılmış olması nedeniyle 6291 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'a eklenen 105/A-7 (c) bendi gereğince hükümlünün kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine ilişkin İzmir 1. İnfaz Hakimliğinin 20/03/2013 tarihli ve 2013/1869 esas, 2013/1887 sayılı kararı sonrasında, sanığın 5275 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 105/A maddesinin 7. fıkrasının b ve c bentlerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması sebebiyle denetimli serbestlikten faydalanma talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine ilişkin İzmir 1. İnfaz Hâkimliğinin 03/01/2014 tarihli ve 2013/1869 esas, 2013/1887 sayılı ek karara yönelik itirazın kabulüne, anılan Kanun'un 105/A maddesinin 7. fıkrasının b ve c bentlerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması sebebiyle ek kararının kaldırılmasına dair İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/01/2014 tarihli ve 2014/28 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 29.09.2015 gün ve 2014-19366/62185 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.10.2015 gün ve 2015/331976 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18/09/2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde “(1) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla;

a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren,

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18/09/2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde “(1) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla;

a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren,

b) Çocuk eğitimevinde toplam cezasının beşte birini tamamlayan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.” şeklindeki düzenleme ve yine Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmelik'in 13. maddesinde yer alan "Açık kurumda cezası infaz edilmekte iken; kınama dışında disiplin cezası verilmek suretiyle kapalı kuruma bir defa iade edilenler disiplin cezasının kaldırılma tarihinden itibaren altı ay, birden fazla iade edilenler ise disiplin cezasının kaldırılma tarihinden itibaren bir yıl geçtikten sonra açık oturuma ayrılabilir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, hükümlü hakkında İzmir Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce 19/12/2013 tarihli ve 2013/991 sayılı kararla 15 gün bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası verildiği, 03/01/2014 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, hükümlünün iyi halli olmadığı ve açığa ayrılma şartlarını taşımadığı halde bu husus dikkate alınmaksızın yazılı şekilde itirazın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yasa'nın, 11.04.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6291 sayılı Yasa ile eklenen 105/A maddesinde, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verilebileceği düzenlenmiş olup, denetimli serbestlik tedbirinden yararlanarak 14.02.2013 tarihinde tahliye edilen hükümlünün, 28.02.2013 tarihinde işlediği iddia olunan hırsızlık suçundan soruşturma geçirmesi üzerine, İzmir 1. İnfaz Hakimliği'nin 20.03.2013 tarihli kararı ile kapalı ceza infaz kurumuna alınmasından sonra kasten kurum malına zarar verme eyleminden dolayı 15 gün süreyle bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma disiplin cezası ile cezalandırılması karşısında, 5275 sayılı Yasa'nın 105/A maddesinde öngörülen iyi halli olma koşulunu taşımadığı belirlenmekle, itiraz merciince İzmir 1.İnfaz Hakimliğinin 20.03.2013 tarihli ek kararına itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini öngören Anayasanın 153/5.maddesine de aykırı olarak, Anayasa Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli iptal kararı gerekçe gösterilerek İnfaz Hakimliğinin 20.03.2013 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, (İZMİR) 2.Ağır Ceza Mahkemesinden kesin olarak verilen 13.01.2014 gün ve 2014/28 D.İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesinin 4.fıkrasının (a) bendi uyarınca BOZULMASINA, sonraki işlemlerin itiraz merciince yerine getirilmesine, 16.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1459, Karar No: 2016/5438, Tarih: 10.05.2016

**16. Hukuk Dairesi         2016/1459 E.  ,  2016/5438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 165 ada 3 parsel sayılı 423,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz öncesinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacı ... adına tespit edilmiş iken komisyonca eğrek yeri vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmış, yargılama sırasında tapu kaydına da dayanmıştır. Yargılama sırasında ... etrafındaki taşınmazların kendine ait olduğunu öne sürerek davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 165 ada 3 parselin kadastro tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı mirasçısı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı mirasçısı ...'nin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, kadastro hakimi infazı mümkün doğru sicil oluşturmak zorundadır. Mahkemece davanın reddine karar verilmesine göre taşınmazın komisyon kararı gibi eğrek yeri niteliğiyle sınırlandırılarak özel siciline kaydına karar verilmesi gerekirken kadastro tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmesi isabetsizdir. Bu yanlışlık bozmayı gerektirmekte ise de yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (2) numaralı paragrafının (2) ve (3) nolu satırlarında yazılı bulunan “kadastro tespiti gibi tapuya kayıt ve tesciline “sözlerinin hüküm yerinden çıkarılmasına, yerine “komisyon kararı gibi özel siciline kaydına” sözlerinin yazılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ bu haliyle ONANMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,

10.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11128, Karar No: 2022/13659, Tarih: 21.12.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/11128 E.  ,  2022/13659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlu aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin % 10' u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10' u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 16.06.2022 tarih ve 2022/2135 E. - 2022/1256 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

Sonuç:

1-Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 16.06.2022 tarih ve 2022/2135 E. - 2022/1256 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-İstanbul ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 07.04.2022 tarih ve 2021/763 E. - 2022/255 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin 3 nolu bendinde yer alan “ % 10’u olan 18.005,00 TL” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 21.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4854, Karar No: 2014/605, Tarih: 21.01.2014

**6. Hukuk Dairesi         2013/4854 E.  ,  2014/605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/11/2012

NUMARASI : 2012/577-2012/1877

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın usulden reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 448. maddesine göre “bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır.” 450.maddesinde ise “1086 Sayılı Hukuk Usulu Muhakemeler Kanunu ek ve değişiklikler ile birlikte kaldırılmıştır.”düzenlemesi mevcuttur. Anılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere 6100 sayalı HMK hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal yürürlüğe girecektir. HMK.nın 115/2 ve 120. maddelerinden ve 30.09.2011 tarihli resmi gazetede yayımlanan HMK gider avansı tarifesinin 1 ve 6. maddelerindeki düzenlemelerden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı mahkemenin sonradan da bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı dava şartı olmakla hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. Bu durum davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Gider avansının yatırılmaması halinde dava usulden reddedilir.

Mahkemelerce gider avansı olarak nitelendirilen giderlerin gerçekte gider avansı mı yoksa delil ikame avansı mı olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Zira yukarıda açıklandığı gibi gider avansı dava şartı iken delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilmeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması dava şartı nedeni ile davanın reddini gerektirmeyecek, sadece o delile dayanan tarafça belirlenen sürede delil avansı giderini yatırmaması halinde o delilinden vazgeçmiş sayılacaktır.

Olayımıza gelince; Mahkemece 6100 Sayılı HMK yürürlükte iken 01.06.2012 tarihinde açılan davada, 06.09.2012 tarihli ara karar ile “HMK.nın 120. Maddesi gereğince yatırması gereken gider avansını yatırılmadığı anlaşılmakla, gider avans tarifesinin 4. maddesi gereğince hesaplanan 300 TL'nin 1 haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça karşılanmasına, aksi halde HMK 114/1-g bendi ve HMK 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddedileceği ihtar” edilmiş ve kesin süre içinde avans gideri yatırılmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, gider avansının ikmal edilmesi hususunda davacıya 06.09.2012 tarihli ara kararında bir haftalık kesin süre verilmiş ise de, talep edilen giderlere nelerin dahil olduğu, bu giderler içinde delil ikamesine yönelik gider olup olmadığı ve miktarı belirtilmemiştir. Dolayısı ile davada gelinen aşamada talep edilen avansın gider avansı veya delil ikamesi avansı olup olmadığı da denetlenememektedir. Zira yukarıda açıklandığı gibi gider avansı dava şartı iken delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilmeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması dava şartı nedeni ile davanın reddini gerektirmeyecektir. Taraf belirlenen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilinden vazgeçmiş sayılır. Mahkemece, gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemler kalem kalem açıklanmalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermesi gerekirken, gider avansı olarak nitelenen giderlerin ne olduğu ve ne miktar para yatırılması gerektiği tek tek gösterilmeden, soyut ifadelerle kesin süre verilerek dava şartı noksanlığından davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 21.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.