muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27282, Karar No: 2015/2574, Tarih: 17.02.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/27282 E.  ,  2015/2574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/07/2013

NUMARASI : 2012/506-2013/378

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmiş ise de; hükme esas alınan bilirkişi raporu karar vermeye yeterli değildir.Şöyle ki;

1-Bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların imar, somut emsal olarak alınan 540 parsel sayılı taşınmazın ise kadastro parseli olduğundan bahisle, emsal karşılaştırması yapılarak bulunan bedele düzenleme ortaklık payı eklenerek değer tespit edilmişse de, dosya içerisindeki Belediye Başkanlığı yazısına göre emsal alınan 540 sayılı parselin de imar parseli olduğunun belirtilmesi karşısında; bilirkişi raporu ile Belediye Başkanlığının yazısı arasında çelişkinin giderilmesi bakımından bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak taşınmaz bedelinin yeniden tespiti, bunun mümkün olmaması durumunda, taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Acele el koyma bedeli mahsup edildikten sonra kalan bedele faiz yürütülmesi gerekirken, kamulaştırma bedelinin tamamına faiz uygulanması,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde ödeyenlere iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 17.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4103, Karar No: 2012/186, Tarih: 19.01.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/4103 E.  ,  2012/186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18.05.2011 gün ve 2/86 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine temsilcisi ve davacı vekili taraflardan süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının babası tarafından 112 ada 9 parselle birlikte bir bütün olarak tasarruf edilmekte iken 25 yıl önce babasının sağlığında davacıya devredilen 112 ada 8 parselin kadastro çalışmalarında davalı Hazine adına tespit ve tescil edildiğini açıklayarak davalı üzerindeki tapu kaydının iptaliye vekil edeni adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine temsilcisi, 18.05.2011 tarihli yargılama oturumunda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 112 ada 8 parselin davalı adına olan tapusunun iptaliyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine; hükmün esası davalı Hazine vekili ve yargılama giderlerine ilişkin bölümü davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik, hukuki sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1, 996 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddeleri gereğince açılan, mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, aşağıda belirtilen husus dışında davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları yerinde bulunmamaktadır.

Kabule göre de davacı yargılama oturumlarında vekille temsil edildiğinden davacı yararına vekalet ücreti konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olmasıda doğru değildir.

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, aşağıda belirtilen husus dışında davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları yerinde bulunmamaktadır.

Kabule göre de davacı yargılama oturumlarında vekille temsil edildiğinden davacı yararına vekalet ücreti konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olmasıda doğru değildir.

3402 sayılı Kadastro Kanunun 14. maddesi hükmüne göre; zilyetliğin bu kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktar sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçmeyecektir. Dava konusu taşınmaz 18.070,52 m2 olup, keşifte dinlenen ziraat mühendisi 17.05.2011 tarihli raporunda taşınmazı ''...kar ve yağmur sularının meydana getirdiği derenin kenarında, az taşlı bir vasfa sahip olup 1. sınıf tarım arazisidir.'...'keşif tarihinde tarla sürülü halde bostan hazırlığının yapıldığı görülmüştür..." şeklinde nitelendirmiştir. 03.07.2005 tarih ve 5403 sayılı Kanunun 26. maddesi ile değişik Kadastro Kanunu'nun 14/2 maddesi hükmüne göre sulu ve kuru arazi ayrımı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 3. maddesinin j bendine göre belirlenmelidir. Sözü edilen yasa maddesinde sulu tarım arazileri ''tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler'' olarak tanımlanmıştır. Bu halde yukarıda belirtilen ziraatçi bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olduğunun kabulü gerekir. Davacı hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince yapılan miktar araştırmasında, kanunda yazılı belgeler bulunmadan davacı adına tespit edilen 112 ada 9 parselin 20.515,32 m2, 129 ada 2 parselin 30.692,91 m2, 135 ada 10 parselin 12.125,58 m2 ve 140 ada 1 parselin 362,50 m2 yüzölçüme sahip olduğu, bu taşınmazlardan 112 ada 9 parselin dava konusu taşınmaza bitişik olup güneyinden aynı derenin geçtiği saptanmıştır. Bu saptamalar karşısında davacının belgesizden edindiği taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesindeki sulu arazide 40, kuru arazide 100 dönümü aşıp aşmadığı hususunda tereddüt doğmuştur. Mahkemece belirtilen taşınmazların sulu - kuru arazi ayrımının yukarıda açıklandığı üzere ziraat mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirilip temin edilecek raporun gözönünde bulundurulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bozma kapsamına göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve 18,40 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine

19.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2712, Karar No: 2022/4631, Tarih: 17.05.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/2712 E.  ,  2022/4631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; Yerköy ... ... Lisesinde öğrenci iken 2012 yılı eğitim öğretim stajını ... İlköğretim Okulunda yaptığını ancak 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince ödenmesi gereken staj ücretinin ödenmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 900 TL staj ücretinin bankalarca uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince staj ücreti ödenmesine ilişkin koşulların oluşmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 3308 sayılı Kanunun 25. maddesinde "işletmelerde" staj gören öğrencilerin ücret alacakları hususunun düzenlendiği ancak davacının stajını yaptığı okulun "işletme" kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının stajını yaptığı okulun milli eğitime bağlı okulun ana sınıfı olduğu, davacının stajını gerek kendi öğretmenleri ve gerekse milli eğitime bağlı diğer öğretmenler gözetiminde yaptığı, bu nedenle de ücrete hak kazanamayacağı, ayrıca idarenin öğrencilerin mağduriyet yaşamaması için iyi niyetle stajlarını kendi okulunda tamamlamalarını sağlamasına rağmen staj sırasında ücret istemeyen öğrencilerin mezun olduktan sonra staj ücreti talebiyle dava açmalarının TMK'nın 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nda, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde; mesleki eğitim, beceri eğitimi, staj, sosyal güvenlik ve ücret hususları tanımlanmıştır. "Staj" ve "Beceri eğitimi" ile ilgili olarak yasal düzenlemelerdeki

tanımlamalar farklı olsa da özü itibarıyla, mesleki ve teknik eğitim veren kurumlarda okuyan öğrencilerin, teorik bilgilerinin yanı sıra uygulamalı teknik eğitim almaları, ileride icra edecekleri ... konusunda deneyim ve beceri kazanmaları ve genellikle de okul dışında yapılan eğitimi ifade etmektedir. 3308 sayılı Kanun’da yapılan tanımlamalarda, bu eğitimin işletmelerde mesleki eğitim olarak, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde ise staj olarak tanımlanmış olması sonucu değiştirmez.

Hal böyle olunca, mahkemece; davacının 2012 yılı eğitim-öğretim dönemine ilişkin olarak davalı iadereye bağlı okulda mesleki eğitim (staj) yaptığı ve 3308 sayılı Kanun uyarınca davacıya ücret ödenmesine ilişkin koşulların oluştuğu gözetilerek, talep edilen dönemlere ilişkin olarak, staj yapılan işletmenin işçi sayısı ile 3308 sayılı Kanun'daki asgari ücret oranları, davacı/öğrencinin devam/devamsızlık durumu nazara alınarak staj ücreti alacağının Kanunda belirtilen esaslara göre hesaplanması için bilirkişi raporu alınması ve varsa davalı idare tarafından yapılan ödemelerin de hesaplanacak tutardan indirilerek hasıl olacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre, davalının hükmedilen vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nın 428 inci maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1694, Karar No: 2014/2021, Tarih: 10.02.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/1694 E.  ,  2014/2021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 04.07.2012 gün ve 104/239 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili ile davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, 1 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümleri uyarınca kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini açıklayarak tapu kaydının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın yersiz açıldığını ve reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne dava konusu 1 da 5 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, bu yerin davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili ve davacı vekili tarafından süresi içerisinde ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, deliller takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, dava konusu yerin, 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca kıyı kenar çizgisinin deniz yönünde kaldığı belirlendiğine göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine;

Ne var ki; çekişme konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisinin deniz yerinde kaldığı uzman bilirkişi raporuyla belirlendiğine göre bu gibi yerlerin kamu malı olduğu dikkate alınarak, kamu malı olarak tescil harici bırakılmış red kararı verilmesi gerekirken davacı iddiası ve davanın amacı ile 3621 sayılı Yasa'nın hükümleri gözardı edilerek bu yerin Hazine adına tesciline karar verilmesi doğru değildir. Fakat bu durum, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Yerel Mahkeme kararının hüküm fıkrasının; 2. bendindeki; "... davacı ... Hazine'si adına TAPUYA KAYIT VE TESCİLİNE, "cümlesinin hüküm fıkrasından çıkartılarak, yerine; " ... kamu malı olarak tescil harici bırakılmasına" tümcesinin hüküm fıkrasına eklenmesine ve böylece Yerel Mahkeme kararının düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalıya iadesine, 10.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30620, Karar No: 2012/37824, Tarih: 15.11.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/30620 E.  ,  2012/37824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ikramiye, yıllık izin ücreti ile şeker yardımı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, .... nin Ankarada bulunan iş yerinde büro memuru olarak çalışıp iş sözleşmesinin haklı neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek, yukarıda belirtilen işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının çalıştığı büronun kapatıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin 07.01.2011 tarihinde feshedildiği, sözleşmenin belirli süreli olduğundan ihbar tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanununun 338 inci maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterli görüldüğü halde, 1475 sayılı Yasa uygulamasında, Yargıtay kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli hale dönüşeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 7.12.2005 gün 2005/12625 E, 2005/38754 K).

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

İş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesiyle belirli - belirsiz süreli iş sözleşmesi ayrımının önemi daha da artmıştır (Yargıtay 9. HD. 13.6.2008 gün 2007/19368 E, 2008/15558 K.). 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya konulmuştur.

Öte yandan değinilen 11 inci madde, 18 Mart 1999 tarihli 1999/70 EC Konsey Yönergesi ile birlikte ele alınmalıdır. Çerçeve sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ayrım gözetmeme ilkesi vurgulanmıştır. Buna göre iş koşulları açısından, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yapılacak farklı muamele esaslı nedenlere dayandırılmadığı sürece, yalnızca belirli süreli iş sözleşmesi ve iş ilişkisi ile çalışmasından dolayı, emsal kadrolu işçilerden daha dezavantajlı davranılmayacaktır.

Sözleşmenin 5 inci maddesinde ise kötü niyete karşı önlem konusu ele alınmıştır. Birbirini takip eden belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkisinden kaynaklanan istismarların önlenmesini amaçlayan yasal düzenlemelerin bulunmaması halinde; üye devletlerin, sosyal taraflara danıştıktan sonra uluslararası yasalar, toplu sözleşmeler veya uygulamaya göre belli başlı bazı sektörlerin ihtiyaçlarını da dikkate alarak, aşağıdaki tedbirlerden bazılarını alma zorunluluğu vardır.

1.(a) Bu türden akit veya istihdam ilişkilerinin yenilenmesini haklı kılacak nesnel gerekçeler tespit edilmesi,

1.(b) Yinelenen belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkilerinin azamî toplam süresini belirlenmesi,

1.(c) Bu türden sözleşme veya istihdam ilişkisin kaç kez yenilenebileceğinin saptanması.

1.2. Sosyal taraflara danıştıktan sonra, üye devletler elverişli olan durumlarda belirli süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisinin,

1.(a) Yenilenmiş sayılacağına,

2.(b) Belirsiz süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisi sayılacağına dair koşullar belirleyeceklerdir.

1.(b) Yinelenen belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkilerinin azamî toplam süresini belirlenmesi,

1.(c) Bu türden sözleşme veya istihdam ilişkisin kaç kez yenilenebileceğinin saptanması.

1.2. Sosyal taraflara danıştıktan sonra, üye devletler elverişli olan durumlarda belirli süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisinin,

1.(a) Yenilenmiş sayılacağına,

2.(b) Belirsiz süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisi sayılacağına dair koşullar belirleyeceklerdir.

Öte yandan 1999/70 sayılı Konsey Direktifinin önsözünde, Essen Konseyi sonuç bildirgesinde “çalışanların istemleri ve rekabetin gereklerini karşılayacak daha esnek bir iş örgütlenmesini özellikle göz önünde tutan istihdam yoğun büyüme” anlayışına uygun olarak alınması gerekli önlemler vurgulanmaktadır. 1999 yılı İstihdam Politikası Ana Hatları Hakkında 9 Şubat 1999 tarihli Konsey Tavsiye Kararı, “Sosyal tarafları işletmeleri daha verimli ve rekabetçi kılmak ve esneklik ile iş güvenliği arasında gereken dengeyi sağlayabilmek amacıyla, bulundukları her düzeyde esnek çalışma düzenlemeleri dahil, iş örgütlenmesinin modernize edilmesi için sözleşme görüşmeleri yapmaya” davet etmiştir. Ayrıca, Hizmet ilişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında 158 sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesine göre; bu sözleşmenin koruyucu hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına karşı yeterli güvenceler alınması gerektiği vurgulanmıştır (m 2/3).

Gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

Sözü edilen normatif dayanaklar uyarınca, işçinin niteliğine göre sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli olarak değerlendirilmesi imkânı ortadan kalkmıştır. Buna karşın, yapılan işin niteliği belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için önem arzetmektedir. Belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak “belirli süreli iş sözleşmesi” yapılabilecektir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde ilk defa yapılacak olan sözleşmelerde objektif neden öngörülmemiş oluşu, önceki özel kanun olan İş Kanunu’nun 11 inci maddesindeki objektif nedenlerin varlığını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.