muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5326, Karar No: 2019/6646, Tarih: 23.10.2019

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, “NAPOLİTEN” ibaresinin çikolata emtiası bakımından vasıf bildirici olduğu, yardımcı ibarelerin herkes tarafından kullanılabileceği, ancak itiraza mesnet markalardan bir tanesinin yalnızca “NAPOLİTEN” adıyla tescil edildiği, bu markanın herkese karşı ileri sürülebilen mutlak ve inhisari bir hak verdiği, bu nedenle ibarenin vasıf bildirici olmasının sonucu değiştirmeyeceği, başvuru markası ile itiraza mesnet marka arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında nispi tescil engelinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı TPMK YİDK'nın 2015-M-54 sayılı kararının iptaline, davalının 2012/109416 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri istinaf etmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, "NAPOLİTEN" ibaresinin küçük taneler halinde tek tek veya birkaç tanesi bir kutu içinde satılan çikolata ürünleri için vasıf bildirici bir sözcük olduğu, çikolata ürünleri için tanımlayıcı mahiyette kullanıldığı, dolayısıyla başka ibarelerin ilavesi ile anılan ürünler için herkes tarafından kullanılabileceği, bu nedenle “NAPOLİTEN” ibaresinin 30. sınıfa dahil hangi emtialarda vasıf bildirici olduğunun tespiti için ek rapor alındığı ve duruşma açıldığı, davalı şirketin başvuru kapsamındaki 30. sınıfın 2,3,5,10,12. alt gruplarında yer alan mallar için "BUONO NEOPOLİTEN" ibaresinin marka olarak adına tescilini talep edebileceği, zira "BUONO" ibaresinin başvuruya yeterli ayırt ediciliği sağladığı, vasıf bildirici nitelikteki "NEOPOLİTEN" ibaresinin anılan mallar yönünden asıl değil, yardımcı unsur konumunda bulunduğu gerekçesiyle davalı kurum ve davalı şirket vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı TPMK YİDK’nın 2015/M-54 sayılı kararının 30. sınıf 1,4,6,7,8,9,11,13,14,15. alt gruplarında yer alan “Kahve, kakao, kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler, bal, arı sütü, propolis, mayalar, kabartma tozları, her türlü un, irmikler, nişastalar, toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri, çaylar, buzlu çaylar, sakızlar, tuz, hububat (tahıl) ve mamülleri, pekmez” emtiası yönünden iptaline, davalı şirket adına tescil edilen 2012/109416 numaralı markanın anılan emtialar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, TPMK YİDK kararının iptali ile tescil edilmesi halinde davalı markasının hükümsüzlük istemidir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, TPMK YİDK kararının iptali ile tescil edilmesi halinde davalı markasının hükümsüzlük istemidir.

Davacı vekili, davacı şirketin “NAPOLİTEN” ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin "BUONO NEOPOLİTEN" ibareli marka tescil başvurusunun davacı markaları ile benzer olduğu ve iltibas yarattığını ileri sürmüş, Bölge Adliye Mahkemesince "NAPOLİTEN" ibaresinin çikolata ürünleri için vasıf bildirici mahiyette olduğu, ibarenin 30. sınıf alt gruplarında tanımlayıcı olduğu emtialar yönünden başka ibarelerin ilavesi ile herkes tarafından kullanılabileceği, diğer emtialar yönünden ise ibarenin asıl unsur konumunda olduğundan iltibas yaratacağı gerekçesiyle yukarıda yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosya içindeki sunulu marka tescil belgelerinden, davacı şirketin 29., 30 ve 32. sınıflarda 179775 sayı ile tescilli “NAPOLİTEN” markasının bulunduğu, markada “NAPOLİTEN” ibaresinin tek ve asli unsur olarak yer aldığı görülmektedir. Öncelik hakkına sahip olduğu anlaşılan davacıya ait itiraza mesnet bu marka hükümsüz kılınmadığı sürece herkese karşı ileri sürülebilen mutlak ve inhisari bir marka hakkı vermektedir. Bu halde, davaya konu başvuru markası ile davacıya ait itiraza mesnet marka kapsamındaki emtialar aynı sınıfa ilişkin olup, taraf marka telaffuzlarının aynı olduğu, markalar arasında işaretsel benzerlik bulunduğu, bu haliyle başvuru markasının itiraza mesnet davacı markaları ile ortalama tüketiciler nezdinde iltibas yaratacağı halde 2-Bozma sebep ve şekline göre, davalılar vekillerinin temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 23/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13966, Karar No: 2011/1030, Tarih: 14.02.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/13966 E.  ,  2011/1030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

- K A R A R -

Dosya kapsamına, sav Ve savunmaya, mahkemece saptanan hukuki niteliğe göre uyuşmazlık, gerçek kişi ile köy tüzelkişiliği arasında mülkiyet aktarımına ilişkin olup, çekişmeli taşınmaza komşu ve yakın komşu orman parseli bulunmadığı gibi davada Orman Yönetimi taraf olmamış ve mahkemece orman incelemesi yapılmamış olup, orman araştırmasını da gerektirir bir durum bulunmadığından, 2797 Sayılı Yargıtay Yasasının 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 7. Hukuk Dairesine ait olup, Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 7. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 14.02.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1128, Karar No: 2024/1399, Tarih: 29.02.2024

**2. Hukuk Dairesi         2023/1128 E.  ,  2024/1399 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/27 E., 2022/2076 K.

DAVA TARİHİ : 30.11.2015

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2015/936 E., 2020/991 K.

Taraflar arasındaki katılma alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; tarafların Bodrum Aile Mahkemesinin 2014/870 esas, 2014/393 karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, kararın 25.02.2015 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haricen öğrendiğine göre davalının Bodrum ilçesindeki banka hesaplarını, müdürlüğünü yaptığı şirketten elde ettiği maaş ve gelirlerini gizlediğini, bu gelirlerinden müvekkilinin edinilmiş mallardan doğan katılma alacağının bulunduğunu belirterek, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 20.000,00 TL katılma alacağının dava tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; tarafların anlaşmalı boşandıklarını, boşanmanın maddî sonuçlarını protokol ile belirlediklerini, bu protokole göre hiçbir alacakları ve talepleri olmadığını karşılıklı beyanla imza ettiklerini, davacının geçmişe dönük maddî talepte bulunmasının kötü niyetini gösterdiğini, müvekkilinin boşanma sırasında ve bu dava ikame edilirken belirttiği gelirleri dışında geliri olmadığı gibi adı geçen şirkette de müdür olarak çalışmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı kadının, 03.12.2014 tarihli protokol uyarınca boşanmalarına karar verilmesini istediği, protokolün altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, protokolü özgür iradesi ile imzaladığını açıkça belirttiği, davalı erkeğin de bu anlaşmadaki düzenlemeye güvenerek boşanmayı kabul ettiğine göre, bundan sonra davacı kadının bu protokol hükümlerine aykırı olarak kendinden gizlenen banka hesaplarının ve şirket gelirlerin olduğunu iddia etmesinin ve boşanma davasındaki beyan ve dilekçelerini yok sayarak görülmekte olan bu davayı açıp, protokol hükümlerine aykırı olarak talepte bulunmasının 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 inci maddesinde düzenlenen “Dürüst Davranma” kuralına da aykırılık teşkil etmekte ve hakkın kötüye kullanılması anlamına geldiği, tarafların boşanma ve mali sonuçları hakkında anlaşarak 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin 3 üncü fıkrası gereği boşandıkları ve protokolde karşılıklı menkul ve gayrimenkul mal taleplerinin olmadığını hür iradeleri altında belirledikleri, mahkeme huzurunda protokolü özgür iradeleri ile imzaladıklarını, protokolün içeriğini tekrar ettiklerini beyan ettikleri, ayrıca davacının hiçbir zaman protokoldeki imzalarını inkar etmemiş olması dikkate alındığında, boşanma dava dosyasındaki bu belge ve beyanların mahkeme içi ikrar niteliğinde olduğu, tarafları bağladığı, görülmekte olan davada kesin delil niteliğini taşıdığı ve ayrıca davacının bu ikrarına rağmen eldeki davayı açarak tamamen aksini ileri sürmekle dürüstlük kuralına aykırı davrandığı ve bu durumun hakkın kötüye kullanılmasını teşkil ettiği davanın sübut bulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı kadının, boşanma davasında verdiği beyanların mahkeme içi ikrar olarak adlandırılan ikrar olduğu, kesin delil niteliğinde olduğu. O halde Mahkemece, davanın reddine karar verilmesinde ve red gerekçesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararının hatalı olduğunu belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararının hatalı olduğunu belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının katılma alacağı bulunup bulunmadığı, davanın kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanunu'nun 114 üncü maddesi, 190 ıncı, 194 üncü, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı, 166 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, 219 uncu maddesi, 222 nci maddesi, 225 inci maddesi, 232 nci maddesi, 235 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1289, Karar No: 2019/4996, Tarih: 04.11.2019

**4. Hukuk Dairesi         2018/1289 E.  ,  2019/4996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar Mustafa Tuna ve diğerleri vekili Avukat ..tarafından, davalılar ... Taşıma İnşaat Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... aleyhine 05/02/2014 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 09/07/2015 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesinin birinci fıkrası hükmünce temyiz süresi onbeş gündür. Dosya içeriğinden ilamın temyiz eden davacılar vekiline 30/07/2015 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu ve temyiz dilekçesinin 08/09/2015 tarihinde kaydedildiği görülmektedir. Her ne kadar temyiz süresinin bitmesinin adli ara verme zamanına tesadüf etmesi karşısında bu süre aynı Kanunun 177. maddesi gereğince ayrıca bir karar vermeye lüzum olmaksızın ara vermenin bittiği günden itibaren yedi gün uzatılmış sayılırsa da temyiz dilekçesi belirtilen yedi günlük süre geçtikten sonra verilmiştir. Bu bakımdan temyiz isteminin REDDİNE ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/11/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2657, Karar No: 2020/5684, Tarih: 14.10.2020

**17. Hukuk Dairesi         2020/2657 E.  ,  2020/5684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK m. 310/3 “(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” düzenlemesini içermektedir.

Davacılar vekili Av. ... dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 14.10.2019 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiğinden, yerel mahkemece davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 14/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6520, Karar No: 2008/6540, Tarih: 03.11.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/6520 E.  ,  2008/6540 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı, davalıya ait inşaatın alüminyum doğramalarını, ısıcam vesair imalâtlarını yaptığını bedelin ödenmediğini ileri sürerek, davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevabında davacı ile akdî ilişkilerinin bulunmadığını, işi başkasına yaptırdığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere, şahitlerin ifadeleri ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davada talep edilen alacak miktarına göre yanlar arasındaki akdî ilişkinin HUMK’nın 288 ve devamı maddeleri gereğince senetle ispat edilmesi gerekir. Aynı Kanunun 289. maddesi uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda karşı tarafın açık muvafakatı ile tanık dinlenebilir. Dava konusu olayda yanlar arasında yazılı bir sözleşme imzalanmamış olup, şahitlerin dinlenmesine de davalı yanca karşı çıkılmıştır. Davalının ticari defterlerinde de alacağın varlığını gösteren bir kayda rastlanmamıştır. Bu nedenle akdî ilişkinin ispatlandığı kabul edilemeyeceğinden ve delil listesinde davacı “her türlü delil” demek suretiyle yemin kanıtına dayanmış sayılacağından mahkemece davacının davalıya yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılıp, inkâr edilmesi halinde dava reddedilmelidir.

Öte yandan, davacı tarafından davalıya gönderilen 19.06.2006 tarihli ihtarnamede tanınan süre sonunda temerrüt oluştuğu halde faizin işin teslim tarihinden başlatılması da BK’nın 101. maddesine aykırı bulunmuştur.

Karar belirtilen nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 03.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1751, Karar No: 2021/10283, Tarih: 25.05.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/1751 E.  ,  2021/10283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...SUÇ : İşyeri dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

... 1. Çocuk Mahkemesinin 08.11.2012 tarihli ve 2011/1146 E., 2012/1106 K. sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından ise mahkûmiyete karar verildiği, mahkûmiyet hükmünün suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından daha önce temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 25.12.2014 tarihli ve 2014/13286 E., 2014/37142 K. sayılı ilamı ile incelenerek sonuçlandırıldığı, iş yeri dokunulmazlığını bozma suçu yönünden ihbar üzerine yapılan yargılama sonucu kurulan hüküm yönünden ise dosyanın Dairemize temyiz incelemesine geldiği ve Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 03.11.2020 tarihli ve 245 sayılı kararıyla 13. Ceza Dairesinin kapatılarak dosyalarının 6. Ceza Dairesine devredildiğinin anlaşılması karşısında, dosyalar arasında bulunan bağlantı sebebiyle suça sürüklenen çocuk hakkındaki iş yeri dokunulmazlığını bozma suçu yönünden temyiz talebinin de aynı daire tarafından incelenmesi uygun görüldüğünden dosyanın Yüksek Yargıtay 6. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 25/05/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35146, Karar No: 2016/1698, Tarih: 21.01.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/35146 E.  ,  2016/1698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının, davalı Belediyeye ait işyerinde muvazaalı olarak alt işverenin işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin işverence haklı ve geçerli olmayan nedenlere feshedildiği, davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazalı olduğu gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı şirket yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar, yasal süresi içinde, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli sebep kabul edilemez. 4857 sayılı Kanun’da yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir şarta bağlanmaması sebebiyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6. fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik sebepler var ise gözönünde tutulur. Dolayısıyla, söz konusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlığını taşıyan maddesinin a bendinde “imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır” kuralına yer verilmiştir.