muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12078, Karar No: 2014/19075, Tarih: 05.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/12078 E.  ,  2014/19075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA(KAPATILAN) 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/02/2014

NUMARASI : 2013/35-2014/30

Taraflar arasında görülen davada Ankara (Kapatılan) 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/02/2014 tarih ve 2013/35-2014/30 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sigortalısı dava dışı S..Enerji Üretim A.Ş’nin Çin’den ithal edip gemi ile İskenderun’a gelen emtiasının gümrük işlemleri, gemiden tahliye, tahliyeden sonra araçlara yüklenmesi, sigortalının Avanos’taki şantiyesine taşınması işlerinin 28.08.2009 tarihli sözleşme ile davalı tarafından üstlenildiğini, davalının sigortalı Senerji A.Ş’nin hem ifa yardımcısı olduğunu hem de taşıyan sıfatı bulunduğunu, davalının sözleşmenin 6. maddesi ile üstlendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, malların gemiden tahliyesi esnasında yüklenici sıfatıyla emtiayı teslim aldığı esnada emtianın bir kısmının hasarlı, bir kısmının kayıp [zayi] olduğunu dikkate almayıp, bu duruma ilişkin tutanak düzenlemediğini, alıcı konumunda olan S.. A.Ş’nin satıcı-gönderene karşı haklarını kullanabilmesi için muayene ve ihbar külfetini yerine getirmediğini, davalı malları ihtirazi kayıtsız teslim aldığına göre hasarın gemiye yüklemeden önce veya gemi ile taşındığı sırada meydana geldiğini kanıtlamadıkça sorumlu olduğunu, sigortalıya yapılan ödemenin zarar sorumlusundan rücuan tahsili için başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, hasarlı mallar ile ilgili gerekli bildirimlerin sigortalıya yapıldığını ve tutanak tutulduğunu, kolilerin gemiden hasarlı ve dağınık teslim alındığının sigortalının bilgisi dâhilinde olduğunu, sigortalıya teslim edilen malların ihtirazi kayıtsız teslim alınması nedeniyle davalı taşıyanın sorumluluğunun sona erdiğini, malların gemiden tahliye edilmeden önce paketlemesinin kötü olduğu, koli numaralarının bulunmadığı ve eldeki listeye uymadığının sigortalıya bildirildiğini, sözleşmenin 7/2. maddesinde kötü paketlemeden doğacak sorumluluğun müvekkilinde olmayacağının yazılı olduğunu, dağınık gelen kolilerin limanda müvekkilince yeniden paketlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, taraflarca düzenlenen sözleşmenin 2.,6.,7.maddeleri uyarınca davalı yüklenicinin sorumluluğu geminin limana yanaşmasından itibaren başlayacağından taşıma veya gemiye yükleme esnasında oluşan hasarlardan taşıyıcının sorumlu olmadığı, gemiden hasarlı tahliye edilen mallara ilişkin rezerve tutanağı düzenlendiği, rezerve zaptı uyarınca davalının sorumlu olduğu hasar, eksik-kayıp emtiadan ibaret olup davacının talep edebileceği tazminat tutarının 15.963,80 Euro olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının 15.963,80 Euro asıl alacağa ve 947,85 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.911,65 Euro'ya yönelik itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, emtia blok abonman sigorta poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalının sorumluluğunun eksik ve kayıp emtiadan ibaret olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak taraf vekilleri hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarına itiraz etmişlerdir. Davacı vekili anılan raporlara itiraz dilekçelerinde, davalının hasarla ilgili olarak limanda tuttuğu tutanakta belirlenen mallar dışında eksper tarafından limanda ve daha sonra sigortalının şantiyesinde yapılan incelemede kayıp ve hasarlı eşyalar tespit edildiğini, davalının dava konusu malların gemiden tahliyesi esnasında muayene ve ihbar külfetini yerine getirmemesi nedeniyle tüm hasar ve kayıptan sorumlu olduğunu iddia ederek yeni bir heyetten rapor alınması gerektiğini bildirmiştir. Davalı vekili de bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde, davacının sigortalısı S.. Enerji Üretim A.Ş’nin müvekkiline gönderdiği ihtarda sadece BTCV-7 nolu paketin teslim edilmediğinden bahsedildiğini, BTCV-11 nolu paketten hiç bahsedilmeyip BTCV-11 nolu kapla ilgili talepte bulunulmadığı halde bilirkişilerce bu kapla ilgili olarak hesap yapılmasının hatalı olduğunu, sigortalı S.. AŞ’nin müvekkiline gönderdiği kargo planı ile geminin kargo planının birbirini tutmadığını, müvekkiline teslim edilen paket listesinde BTCV-7 nolu kabın içinde bilirkişi raporunda belirtilenin aksine 2 oil cylinder değil tek oil cylinder olduğunu, aynı şeyin BTCV-11 nolu kap için de geçerli olduğunu, müvekkilinin elinde bulunan paket listesinde yer almayan ürünlerle ilgili hesabı da kabul etmediklerini, Senerji A.Ş’nin ihtarnamesinde bildirmediği, teslim sırasında ihtirazi kayıt koymadığı mallarla ilgili olarak müvekkilinden herhangi bir talepte bulunamayacağını belirterek taşımadan anlayan bir bilirkişinin de aralarında bulunduğu heyetten rapor alınmasını istemiştir. Mahkemece, taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına karşı ileri sürdüğü ciddi itirazları karşılayacak, aralarında taşımadan ve taşıma hukukundan anlar bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir heyetten rapor alınıp davalının sorumluluğunun TTK’nın 788. maddesi hükmü ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, 05.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14321, Karar No: 2014/28654, Tarih: 30.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/14321 E.  ,  2014/28654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 16. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/03/2014

NUMARASI : 2012/252-2014/116

DAVA :Davacı, fark aylık ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, fark ikramiye alacağı, ilave tediye alacağı, iş riski tazminatı, bakım tazminatı ile vardiya tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003 de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı Kanunun 32. maddesine ve İş Kanunun 5. maddesine aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı B..’ da 2003 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yararlanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilerek gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 30.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12862, Karar No: 2016/12072, Tarih: 12.12.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/12862 E.  ,  2016/12072 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

Taraflar arasında görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi ile ... Sulh Ceza Hakimliğince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ... Çiftçi Malları Koruma Başkanlığının kararının iptali ve bu karara istinaden düzenlenen ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, davanın idari para cezasına itiraz davası olduğu bu nedenle itirazın sulh ceza mahkemelerince değerlendirilme yapılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya ... Sulh Ceza Hakimliğine tevzi edilmiştir.

... Sulh Ceza Hakimliğince, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunun 26. maddesinde "Davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemelerine aittir" hükmü bulunmakta olduğundan, talebi inceleme yetki ve görevinin ... Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacı, davalı ... Çiftçi Malları Koruma Kurulu tarafından kendisine "Alaşarlı Mahallesi Gişirinde Foseptik Suyunu Yola Akıtarak Yola Zarar Verme" suretiyle zarar verildiği iddiası ile ... Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığının meydana gelen 401,00.-TL zararın davacıdan tahsiline karar verdiği, davacının ise ... Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığının vermiş olduğu bu kararın iptaline ve karara istinaden düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmesi isteminden ibarettir. Davacı hakkında ... Mahallesi Gişirinde Foseptik Suyunu Yola Akıtarak Yola Zarar Vermek suretiyle zarar verdiği gerekçesi ile Çiftçi Malları Koruma Kurulu Başkanlığı tarafından 24/07/2015 tarih ve 2015/2 sayılı kararla tazminat kararı verilmiştir.

4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunun 26. maddesi "Birinci maddede yazılı çiftçi mallarına iras edilen ve miktarı elli lirayı geçmeyen zararların tazminine mütaallik işleri koruma ve ihtiyar meclisleri Köy Kanunundaki usule göre tetkik ve hallederek bir karara bağlar. Tazminat talebinin reddine ve yirmi liraya kadar olan kararlara karşı beş gün içinde sulh hakimine itiraz edilebilir. Şu kadar ki, zararı yapan tarafından vukubulan itirazlarda tazminine karar verilen paranın koruma sandığına aynı müddet içinde depo edilmesi şarttır. Bu fıkraya taallük eden işlerde mahkeme, tetkikatını evrak üzerinde icra ve itiraz olunan kararı tadil veya tasdik suretiyle işi bir hafta içinde intaç eder. Maddi hata vukuu veya sahtelik iddiası halinde mahkeme, lüzum görürse duruşma yapabilir. Yirmi liradan yukarı olan tazmin kararlarına karşı alakalılar, yukarıki fıkrada yazılı depo şartı olmaksızın beş gün içinde sulh hâkimine itiraz edebilir. Bu fıkraya göre yapılan itirazların tetkiki umumi hükümlere göre

yapılır. İtirazlar mahkemeye veya koruma ve ihtiyar meclislerine de yapılabilir. Meclisler itiraz evrakını derhal salahiyetli mahkemeye gönderir ve muterize bedava bir ilmühaber verir. Koruma ve ihtiyar meclislerinin itiraz olunmıyan kararları ile sulh hakimlerinin itiraz üzerine verecekleri kararlar kati olup bunlar aleyhine hiç bir kanun yoluna başvurulmaz.” hükmünü içermektedir. Bu hükümde kurulun tazmin kararlarına hangi mahkemede hangi usûlle itiraz edilebileceği hususu düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere bu davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemelerine ait olup, uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekecektir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/12/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5213, Karar No: 2009/4946, Tarih: 03.07.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/5213 E.  ,  2009/4946 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kooperatife üye kayıt edilmesi istemine ilişkin davada ....Tüketici ve ..... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R –

Dava, davalı kooperatife hükmen üye kayıt edilmesi istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesi uyarınca «bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır».

Yasanın anılan hükmüne göre ticari davalardan amaç; ortağı ile kooperatif veya kooperatif ile ortağı arasındaki hukuk davalarıdır. Zira, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklığının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan kooperatif ile kanun ve ana sözleşmeye göre kooperatife ortak olanlar arasındaki düzenlemeler yapılmıştır. Somut olayda, davacılar davalı kooperatifin ortağı olmadığından, davacılar ile kooperatif arasındaki ilişkinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun uygulanması suretiyle çözümü ve aralarındaki davanın ticari dava sayılması olanaklı değildir. Kooperatifle diğer davalı şirket arasındaki 15.05.2004 günlü arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan şahsi hakkın yüklenici tarafından davacıya temlik edilmesi de, davacı ile kooperatif arasındaki uyuşmazlığa 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun uygulanmasını gerektirmez.

Diğer taraftan; davacının dayandığı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi gerçekte bir temlik işlemidir. Çünkü, yüklenici 15.05.2004 tarihli arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesiyle kazandığı bir bakıma eserin bedeli olan bağımsız bölüm mülkiyet aktarımını doğrudan arsa sahibinden isteyebileceği gibi bu hakkını temlik işlemiyle üçüncü kişilere de devir ve temlik edebilir.

Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Borçlar Kanununun 163. hükmüne göre temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasındaki yazılı sözleşme ile kurulabilir. Ne var ki alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına engel değildir. Nitekim uygulamada yükleniciden şahsi hakkını temlik alan üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şekilde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir;

Bunların dışında, 4822 sayılı Kanununla değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 3.maddesi (c) bendi ile konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar da Tüketicinin Korunması Kanunun kapsamına alınmıştır. Dava konusu taşınmaz konut niteliğindedir. Anılan yasanın (e) bendindeki tanıma göre tüketici: bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi, (f) bendindeki tanıma göre de satıcı: kamu tüzel kişileri dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetler kapsamındaki tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 23.maddesi hükmüne göre de, bu kanun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü itilaflara Tüketici Mahkemelerinde bakılması gerekir. Kısaca ifade etmek gerekirse davacının dayanağı olan sözleşmeler yükleniciden kazanılan kişisel hakka ilişkin bulunduğundan ve dava bu sözleşmelere dayanılarak açıldığından, çekişmenin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması hakkındaki kanununun 23. maddesince Tüketici Mahkemelerinde giderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince ...Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 03.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.