muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/7428, Karar No: 2013/11863, Tarih: 11.04.2013

Yine aynı Mahkemenin yukarıda bahsedilen direnme kararına konu olan 2010/593 E., 2011/576 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, davalı işyerinde çalışan bir kısım işçilerin şikayeti üzerine işyerinde, BÇM tarafından tahkikat yapıldığı ve iş müfettişlerince 2-14/04/2010 tarihleri arasında yapılan inceleme sonunda 31/03/2010 tarihinde toplu çıkış yapılan 28 işçinin iş akitlerinin 4857 sayılı yasanın 17. Maddesi gereğince feshedildiği, işçilere, ihbar ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği yönünde tespit yapıldığının belirlendiği, bu verilere göre davacının iş akdinin alt işveren ...İnş. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.'nce feshedildiği ve 31/03/2010 tarihi itibariyle davacının haklarının tasfiye edilmesi gerektiği ve feshin haklı nedenlerle yapılmadığı da dikkate alındığında davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile varsa yıllık izin ücreti alacaklarına hak kazanmış olduğu anlaşılmakla, Mahkemece yapılacak olan iş, tayin edilmiş olan bilirkişiye işçilik alacaklarının hesaplatılması iken, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin ara kararından dönülerek hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2087, Karar No: 2012/10589, Tarih: 30.10.2012

**5. Ceza Dairesi         2012/2087 E.  ,  2012/10589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiin duruşmaya katılamayacaklarını beyan ettiği 04/02/2009 havale tarihli mazeret dilekçesi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden yargılamaya devam edilip hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6076, Karar No: 2014/9066, Tarih: 27.03.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/6076 E.  ,  2014/9066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şebinkarahisar İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/14-2013/18

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 68/1. maddesi gereğince; talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir. İİK.nun 68/1. maddesinde yer alan yetkili makamların düzenledikleri belgelerin takip dayanağı yapılıp, ilamsız takibe konulabilmesi için, kanunda bu belgelerin, İİK.nun 68. maddesinde sayılanlardan olduğuna ilişkin özel hüküm bulunması gerekir(İİK'nun 143/2, 105/1,251/1, gibi).

Somut olayda, alacaklının, 3.kişi Ziraat Bankası A.Ş. ile asıl borçlu arasında yapılan kredi sözleşmesine, kefillik borcu nedeniyle yapılan banka borç ödeme dekontuna dayalı olarak kefil sıfatıyla ödediği miktarın, kredi sözleşmesine müşterek ve müteselsil kefil olan diğer borçludan rücuen tahsili amacıyla genel haciz yolu ile takip yaptığı anlaşılmaktadır. Asıl alacaklısı banka olan kredi sözleşmesi ile banka ödeme dekontları, İİK.nun 68. maddesinde yazılı mücerret borç ikrarını içeren belge niteliğinde değildir. Öte yandan, kredi sözleşmesinin müteselsil kefili olan alacaklının, kredi borcu nedeniyle ödemek zorunda kaldığı miktarın ne kadarı için sözleşmenin diğer müşterek ve müteselsil kefillerine ve asıl borçlusuna rücu edebileceği de yargılamayı gerektirir.

O halde mahkemece, alacağın tahsili yargılamayı gerektirdiğinden itirazın kaldırılması isteminin reddi yerine yazılı şekilde kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

Öte yandan HMK’nun 297. maddesinin 1. fıkrası gereği hükümde “gerekçeli kararın yazıldığı tarihin” yer alması zorunlu olup, kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre alacaklının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7360, Karar No: 2019/7845, Tarih: 21.05.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/7360 E.  ,  2019/7845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığnın ihlali, mala zarar

verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık,iş yeri dokunulmazlığının ihlali,mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümler açısından yapılan incelemede;

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezaların miktarları ve türlerine göre; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanuna eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuklar ..., ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümler ile suça sürüklenen çocuklar ..., ... hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümler açısından yapılan incelemede;

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/04/2018 tarih, 2014/851 Esas ve 2018/144 Karar sayılı kararı uyarınca aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15/11/2018 tarih, 2018/339 Esas ve 2018/536 Karar sayılı kararı uyarınca farklı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan, asıl mahkemesince yapılan sorgusu sırasında duruşmadan bağışık tutulma isteğinde bulunmayan sanığın Cumhuriyet Savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmayıp yokluğunda yargılama yapılarak mahkumiyetine karar verilmesi savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğu şeklindeki kararları uyarınca, başka suçlardan, suça sürüklenen çocuk ...’ın, Aksaray Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü ,suça sürüklenen çocuk ... ‘un Sincan 2 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu oldukları ve duruşmalardan vareste tutulmaya dair bir talepleri de bulunmayan suça sürüklenen çocukların, kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma haklarının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı davranılması,

2-Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan suça sürüklenen çocuk ... hakkında bir başka dosyaya ait sosyal incleme raporu dosya içerisine alınarak hüküm kurulması,

2-Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan suça sürüklenen çocuk ... hakkında bir başka dosyaya ait sosyal incleme raporu dosya içerisine alınarak hüküm kurulması,

3-Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hakkında, üzerine atılı suçların hukuki anlam ve sonuçlarını algıladığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğine ilişkin her ne kadar hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından uzman doktor tarafından düzenlenecek rapor alınmışsa da iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçu açısından doktor raporu alınmadan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... müdafii ve suça sürüklenen çocuk ... müdafinin temyiz nedenleri açıklanan nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 21/05/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11823, Karar No: 2022/5924, Tarih: 31.03.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/11823 E.  ,  2022/5924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak hüküm kurulmuş, karar, davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki Malatya İli, Battalgazi İlçesi, Saray Mahallesi, 408 ada 10 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmaz kadastral, emsal alınan taşınmaz ise imar parseli kabul edildiği halde emsal incelemesi sonucu bulunan bedelden düzenleme ortaklık payı indirilmesi gerekirken, düzenleme ortaklık payı oranı ilave edilmek suretiyle değer biçilmesi nedeniyle rapor inandırıcı görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğü'nden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların re'sen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları doğrultusunda hükmün açıklanan nedenlerle HMK'nın 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 31/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11044, Karar No: 2018/16961, Tarih: 09.10.2018

**8. Hukuk Dairesi         2016/11044 E.  ,  2018/16961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

KARAR

Hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, yapılan ihtarata rağmen süresi içinde temyiz harç ve masrafı yatırılmadığından davalı tarafın temyiz isteği yönünden ek karar ile temyiz edilmemiş sayılmasına dair karar verildiği, bu ek kararın davalı asıl yerine vekalet görevinden istifa ettiğini bildiren vekiline tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 07.04.2016 tarihli, temyiz edilmemiş sayılmasına dair ek kararın usulünce davalı asıl Hikmet Dinar'a tebliği, temyiz süresinin beklenmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahalli Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19248, Karar No: 2013/22881, Tarih: 16.12.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/19248 E.  ,  2013/22881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 04.04.2013 gün ve 2013/1712 Esas - 2013/6315 Karar sayılı ilama karşı davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilince verilen dilekçelerle karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin Gençlik ve Spor Bakanlığı ve ... Belediye Başkanlığı hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın kabulüne dair verilen hüküm, davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmış, bu karara karşı davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

....06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununu değiştiren geçici .... maddesinde yapılan değişiklik ve Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamı uyarınca,

Davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 04.04.2013 gün ve 2013/1712 esas, 2013/6315 karar sayılı onama kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve ... Belediye Başkanlığı hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmaz imar planında spor alanı olarak ayrılmış ise de; mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarına göre, taşınmaza davalı idarelerce fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

.

....06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın .... maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici .... maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, .../.../1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.’nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine, ........2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

.

Dava, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Dairemizce düzeltilerek onanmış, düzeltilerek onama kararına karşı davalı idare vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuş, Daire çoğunluğunca davaya idari yargıda bakılması gerektiğinden bahisle karar bozulmuş ise de; bu görüşün yerinde olmadığı kanaatindeyiz. Şöyle ki;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı, ancak spor alanı olarak kamu hizmetine tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

6830 sayılı, 2942 sayılı ve bunu değiştiren 4650 sayılı Kamulaştırma Kanunlarında kamulaştırmasız el atma ile ilgili düzenlemeler bulunmamaktadır.

Kamulaştırmasız el atma ....05.1956 gün ...-... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı ile hukuk sistemimizde düzenlenmiştir. Bu kararla; taşınmazına kamulaştırmasız el atılan kişinin kamu tüzel kişiliğine karşı meni müdahale (el atmanın önlenmesi) davası açabileceği, ya da fiili duruma razı olarak kamu tüzel kişiliğine karşı mülkiyet hakkının devrine karşılık taşınmaz bedelinin tahsili istemli dava da açabileceği kabul edilmiştir.

İçtihadı Birleştirme kararının yol göstericiliği ile uzun yıllar fiili el atmalarda el atmanın önlenmesi ve taşınmaz bedelinin tahsili davaları Dairemizce çözümlenmiştir.

Anayasanın 38. maddesi mülkiyet hakkını korumaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir (35/...). Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür.

Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir.

İçtihadı Birleştirme kararının yol göstericiliği ile uzun yıllar fiili el atmalarda el atmanın önlenmesi ve taşınmaz bedelinin tahsili davaları Dairemizce çözümlenmiştir.

Anayasanın 38. maddesi mülkiyet hakkını korumaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir (35/...). Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür.

Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir.

Yasalarımıza “kamulaştırmasız el atma” kavramı 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ile 30.06.2010 tarihinde 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici .... madde ile girmiştir. Maddenin başlığı “ Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” olup, 09.....1956 tarihi ile 04.....1983 tarihi arasında “ fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara; kısmen veya tamamen irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması” halinde izlenecek yasal prosedür] düzenlemiştir.

Yargıtay HGK’nun ........2010 gün ve 2010/...-662-651 sayılı kararında açıklandığı üzere uzun yıllar kamu hizmetine tahsis edilen ancak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz bir süre için kullanılamaz hale getirdiği, dolayısıyla malikin taşınmazdan mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığı, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal bir nedene dayanılmadan idarece engellendiği kuşkusuzdur.

Malikin taşınmaz üzerindeki egemenliği hukuk düzeninin sınırları içinde üçüncü kişilere karşı korunmuş ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesinde malike, hukuka aykırı olarak müdahalenin önlenmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bir kişinin taşınmazına eylemli olarak el atıp tamamen veya kısmen kullanılmasına engel olunması ile, imar uygulaması sonucu o kişinin mülkiyetinde olan taşınmaza hukuken kullanmaya engel sınırlamalar getirilmesi arasında sonucu itibari ile bir fark bulunmamakta her ikisi de kişinin mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonucu doğurmaktadır.

Bundan da öte; programa alınmayarak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis etmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığı için yeterli bulunduğu muhakkaktır.

....02.1959 gün ve 1958/...-1959/... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre de; idarenin kamulaştırma yapmaksızın mülkiyet hakkına müdahale ederek taşınmazın aynına el atması durumunda uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesi gerekir.

....02.1959 gün ve 1958/...-1959/... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre de; idarenin kamulaştırma yapmaksızın mülkiyet hakkına müdahale ederek taşınmazın aynına el atması durumunda uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesi gerekir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalarda düzenlenen ve Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici .... madde bir tasfiye yasasıdır. 1956-1983 tarihleri arasındaki uyuşmazlıkları düzenlemektedir.

6487 sayılı Yasanın metni 5999 sayılı Yasa ile aynıdır. Aynı olan metne eklemeler vardır. Her iki metinde de fiilen el atılan taşınmazlara ilişkin düzenleme getirilmektedir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalar ile geçici .... madde olarak yapılan ekleme Kamulaştırma Kanununa girdiğine göre 2942 sayılı Yasanın yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü başlığını taşıyan 37. maddesi “Bu Kanundan doğan tüm anlaşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerekenleri, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.” demektedir. O zaman bu Yasada açıkça “idari yargıda görülür” şeklinde düzenlenmeyen uyuşmazlıklar, Adli Yargıda taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülecektir.

4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun, 09.....1956 ile 04.....1983 tarihleri arasında, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar ile ilgili olarak açılacak davalarda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin tasfiye hükümlerini içeren geçici .... maddesinde, ....06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile “… uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 03.05.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra, idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanır.” Hükmü getirilmiş ise de sözü edilen geçici yasa hükmü 09.....1956 ile 04.....1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atmalarla ilgili olup, idari yargıda görülebilecek işleri de 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemlerle sınırlamıştır.

Taşınmaz maliki, 3194 sayılı İmar Kanununa göre, idarenin yaptığı eylem ve işleme karşı idari yargılama usulü çerçevesinde, işlemin iptali için bir dava açabilecektir. Bu düzenleme taşınmaz bedelinin tahsiline dönük olarak açılacak davaların, idari yargıda görüleceği şeklinde bir hüküm içermemektedir.

Bundan ayrı Anayasa Mahkemesinin 25.09.2013 gün ve 2013/93 esas, 2013/101 sayılı ilamı Anayasanın 153. maddesi kapsamında bir iptal kararı olmayıp kurumları bağlayıcı nitelikte değildir.

Bu durumda kamulaştırma yapmaksızın suskun ve pasif kalmak ve işlem tesis etmemek veya eylemli olarak el atmak arasında kullanmaya engel sınırlamalar açısından bir fark yoktur. Mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonuç doğmaktadır.

Sonuç olarak;