muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/6662, Karar No: 2009/9207, Tarih: 29.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/6662 E.  ,  2009/9207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki taşınmaz hukukuna ilişkin davada Ilgın Kadastro ve Ilgın Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü

-K A R A R-

Kadastro Mahkemesince, dava konusu taşınmazların afet kadastrosunun daha önce yapılarak kesinleştiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi ise, dava konusu taşınmazların kadastro tutanağının 05.10.1963 tarihinde düzenlenip, askıya çıkarılmadan 05.10.1963 tarihinde keşinleştirilerek tapuya tescil edildiğini, tutanağın usulüne uygun olarak kesinleştirilmeden tapuya tescilinin tutanağın kesinleştiği anlamına gelmeyeceğini ve tutanağı kesinleşmeyen taşınmazlarla ilgili davalara Kadastro Mahkemesinin bakması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Davaya konu taşınmazların 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun uyarınca yapılan kadastro sırasında 05.10.1963 tarihli tutanak ile Hazine adına tespit ve 16.10.1963 tarihinde tapuya tescil edildiği, tutanakların usulüne uygun askıya çıkarılmadığından tutanakların kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, tutanağı kesinleşmeyen taşınmazlarla ilgili davalara Genel Hukuk Mahkemelerinde değil Kadastro Mahkemesinde bakılması gerektiğinden, bu durumda uyuşmazlığın Ilgın Kadastro Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Ilgın Kadastro Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 29.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3127, Karar No: 2015/7893, Tarih: 04.03.2015

**5. Ceza Dairesi         2015/3127 E.  ,  2015/7893 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan suça sürüklenen çocuk ...'ın yapılan yargılanması sırasında; İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesiyle İstanbul Anadolu 7. Çocuk Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin itiraz üzerine verdiği 16/10/2014 gün ve 2014/706 Değişik İş sayılı Kararın zımni görevsizlik kararı niteliğinde olduğu gözetilerek yapılan incelemede;

İncelenen dosya içeriğine, suça sürüklenen çocuğun üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve İstanbul Anadolu 7. Çocuk Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 16/10/2014 gün ve 2014/706 Değişik İş sayılı zımni GÖREVSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 04/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/36163, Karar No: 2016/692, Tarih: 18.01.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/36163 E.  ,  2016/692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı ... Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 3688 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 27801,80 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek şimdilik bakiye 100 TL nin tahsiline karar verilmesini istemiş ıslah dilekçesi ifadelerini 24261,12 TL 'ye yükseltmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın görülmesinin idari yargının görev alanına girdiğinden bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait gecekondunun kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 3688 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 27801,80 TL yapı bedeli ile 3540,68 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş olup, eldeki davada çözülmesi gereken husus davaya bakma görevinin adli yargıya mı, idari yargıya mı ait olduğu hususudur.

Benzer bir olayda davanın reddine dair direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, Dairemizce de benimsenen kararda da belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca eksik belirlendiği iddia edilen bakiye alacağının talep edildiği, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.(Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün 2014/13-1500 esas, 2015/1519 karar numaralı kararı)

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Yukarıda açıklandığı üzere davacının talebi özel hukuk hükümlerine göre yapılan işlem neticesinde eksik ödenen bedele ilişkin olduğundan olayda görevli mahkeme adli yargı mahkemesidir. Mahkemece, değinilen bu yön gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, İkinci bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yerolmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2800, Karar No: 2014/14140, Tarih: 09.09.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/2800 E.  ,  2014/14140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bedelsiz senedi kullanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Bedelsiz senedi kullanma suçunun oluşabilmesi için; sanığın elinde borçlusunca bedelinin tamamı yada kısmen ödenmiş bir senet olmalı ve bunu kısmen veya tamamen ödenmemiş gibi tahsile sokması veya bir başkasına devretmesi gerekmektedir. Borcun bir bölümü ödenmiş ve geri kalan miktar için elinde tuttuğu senedi, tümü veya kalandan fazla miktarı için kullanan sanığın fiili de bedelsiz senedi kullanma suçunu oluşturacaktır.

Somut olayda; sanığın katılana bir adet 2. el Yağmur marka lombardini tabir edilen makinayı sattığı, aralarında imzaladıkları sözleşmeye göre makinanın 4.500 TL'ye satıldığı, borcun 4.000 TL'sinin katılan tarafından sanığa ödendiği, geriye kalan 500 TL nin de ödemek amacıyla tanık ... ...’in sanığa götürdüğü halde sanığın bu parayı kabul etmediği ve katılandan almış olduğu 30.06.2008 düzenleme tarihli, 5000 TL meblağlı 10.07.2008 ödeme tarihli senedi ... İcra Müdürlüğünün 2009/16 esas nolu takip dosyası ile icraya koyduğu, böylece bedelsiz kalmış senedi kullandığı iddia edilen olayda, sanığın bu aleti 9.500 TL ye satma konusunda katılan ile anlaştıkları, paranın 4.500 TL lık kısmını satış senedine yazdıkları, geriye kalan 5.000 TL için ise anlaşma doğrultusunda senet tanzim ettikleri, katılanın borcu olan 9.5000 TL nin 4.500 TL sini sanığa nakit olarak vermesi gerektiği, geriye kalan 5.000 TL nin ise sanığa ait tarlayı sürerek ödemesi gerektiği, ancak katılanın sadece 4.000 TL nakit para verdiği, sanığın tarlasını sürmediği, bunun üzerine sanığın, katılan ile aralarında tanzim ettikleri 5.000 TL lık senedi üzerinde yazılı miktar üzerinden icraya koyduğu, sanığın bedelsiz bir senedi kullandığı suçlamasının sabit olmadığı kanaatine varılarak beraatına dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, Cumhuriyet savcısının ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 09.09.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

Sanık ile katılan arasında "oto satış mukavelesi" başlığı altında, lombardini marka tarım aletinin satışı hususunda bir sözleşme imzalanmıştır.

Katılanın satın aldığı aletin satış bedeli olarak sözleşmede 4500 TL yazılıdır.

Sanık tarafından 5000 TL bedelli senet katılan aleyhine icra takibine konmuştur.

Katılan sözleşmeden 2 ay sonra borucunun 4000 TL'sinin ödediğini, kalan 500 TL'yi ödemek istediğinde sanığın kabul etmediğini, nasıl imzaladığını bilmediği 5000 TL'lik senedin sanık tarafından icraya konulduğunu iddia etmektedir.

Katılanın satın aldığı aletin satış bedeli olarak sözleşmede 4500 TL yazılıdır.

Sanık tarafından 5000 TL bedelli senet katılan aleyhine icra takibine konmuştur.

Katılan sözleşmeden 2 ay sonra borucunun 4000 TL'sinin ödediğini, kalan 500 TL'yi ödemek istediğinde sanığın kabul etmediğini, nasıl imzaladığını bilmediği 5000 TL'lik senedin sanık tarafından icraya konulduğunu iddia etmektedir.

Tanık ...: katılanın sanığa 4000 TL verdiğini, daha sonra kendisiyle 500 TL daha gönderdiğini, sanığın “katılandan alacağım var” diyerek senedi iade etmemesi üzerine 500 TL parayı vermekten vazgeçtiğini ifade etmiştir.

Sanık savunmasında; aracın satışı hususunda 9500 TL'ye anlaştıklarını, müştekinin 4000 TL ödediğini, 4500 TL 'sini satış senedine yazdıklarını, 5000 TL için tarlasını süreciğini, ancak geriye kalan parayı ödemediği gibi tarlayı da sürmediğini söylemiştir.

45000 TL olan borcunun 4000 TL'sini ödediği halde sanığa verdiği boş senedin sanık tarafından 5000 TL olarak doldurulup icraya konulduğu gerekçesiyle katılan tarafından menfi tespit davası açıldığı ve ceza davasının sulh hukuk mahkemesi tarafından bekletici mesele yapıldığı görülmektedir.

Olayı yeniden özetlersek:

1-Müşteki ile sanık arasında düzenlenen 4500 TL'lik bir sözleşme mevcuttur.

2-Bu sözleşmeye bağlı olarak katılan tarafından sanığa 4000 TL ödendiği sanık tarafından da kabul edilmektedir.

3- Katılan tarafından imzalanan senet 5000 TL olarak icraya konulmuştur.

Yazılı deliller ve sanığın ikrarı bu şekilde olup bu delillerin aksi ancak yazılı delillerle kanıtlanabilir.

Bu nedenle mevcut ikrar ve yazılı delillere göre sanığın cezalandırılması cihetine gidilmelidir. Buna rağmen hangi nedenlerle üstünlük tanındığı izah edilmeyen sanık savunmasına itibar edilerek beraat kararının onanmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan sayın çoğunluğun kararına muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2020/4834, Karar No: 2021/1001, Tarih: 04.02.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/4834 E.  ,  2021/1001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurulmuş bu karar davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 195 ada 69 parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara ise aynı kanunun 11/1-h maddesi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun emsal alınan taşınmazın İmar Kanununun 15. ve 16. maddelerine göre yola terk ve ifraz sonucu oluşmuş imar parseli olduğu gerekçesiyle emsalin metrekare birim değerinden yola terk oranı indirilmek suretiyle dava konusu taşınmazın metrekare bedelinin tespit edilmesi yönünden düzeltilerek 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmasında yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmaz kadastro parseli, emsal alınan taşınmaz ise İmar Kanununun 15. ve 16. maddelerine göre yola terk ve ifraz sonucu oluşmuş imar parseli olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede uygulanan düzenleme ortaklık payı oranının araştırılarak tespit edilecek oranda dava konusu taşınmazdan düzenleme ortaklık payı düşülmesi gerektiği halde, yazılı şekilde emsal taşınmazın yola terk oranı üzerinden indirim yapılmak suretiyle yetersiz araştırma ve eksik incelemeyle hüküm kurulması,

Kabule göre de,

Kabule göre de,

2-Dava konusu taşınmazın belirlenen metrekare bedeli üzerinden arta kalan alanın değer azalış bedelinin hesaplanmaması,

Doğru olmadığı gibi;

3-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmünün açıklanan nedenlerle HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5209, Karar No: 2021/5172, Tarih: 01.03.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/5209 E.  ,  2021/5172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ... Termik Santralinde ve alt işverenler bünyesinde kömür bant sahasında, kömür temizleme ve vagon açma işinde çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin özelleştirme sebebi ile feshedildiği 12.01.2015 tarihine kadar devam ettiğini, davalı Elektrik Üretim A.Ş ile dava dışı alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu ve davacının en başından beri davalı işverenin asıl işçisi olduğunu ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, ücret farkı, ilave tediye, toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ikramiye ve iş güçlüğü tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, husumet itirazı ve zamanaşımı definde bulunduklarını, ihale makamı olduklarını, bu sebeple kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini ve ayrıca davalı ile dava dışı şirketlerler arasında muvazaalı bir ilişki bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlara ve aldırılan bilirkişi raporu raporuna dayanılarak, davacının özelleştirmeden sonra da aynı iş yerinde kesintisiz olarak çalışmaya devam ettiği ve feshe bağlı alacaklara hak kazanamadığı ve davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin geçerli bir asıl-alt işveren ilişkisi olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının sendika üyesi olmaması sebebiyle toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ikramiye alacağı ile iş güçlüğü tazminatının reddinin yerinde olduğu; ancak aynı taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri yönünden emsal kararlar da dikkate alınarak davalı ile dava dışı alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve kıdem ve ihbar tazminatı ile izin alacakları atiye bırakılmasına rağmen bu alacakların reddinin hatalı olduğu gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulü ile ücret farkı ve ilave tediye alacaklarının hüküm altına alınmasına, ikramiye alacağı ile iş güçlüğü tazminatının reddine ve kıdem ve ihbar tazminatları ile izin alacağı atiye bırakıldığından bu alacaklar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, davalı temyizi ile incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür

2-Davacı işçi, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalı işverenin emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini talep etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının sendika üyesi olmaması sebebiyle toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ikramiye alacağı ile iş güçlüğü tazminatının reddi dosya kapsamına uygundur.

Dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “ Elektrik Üretim A.Ş ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi ” şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi emsal kararları ile davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı Elektrik Üretim A.Ş arasındaki asıl-alt işverenlik ilişkisinin muvazaaya dayandığı kesinleştiğinden, dosya kapsamı gözetildiğinde, davacının başından itibaren asıl işveren olan davalı Elektrik Üretim A.Ş işçisi olduğunun kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır (Bkz. 22. HD. 2017/34957-14820 E.K.; 2016/18246-2019/3397 E.K.; 2017/37467-19417 E.K.; 2017/31021 E.- 2020/7087 K.).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafından dosyaya sunulan emsal işçi Ayhan Gür’ün 31.07.2013 tarihinde emekli olduğu; ancak Zonguldak 3. İş Mahkemesi’nin 2015/65 esas sayılı dosyası ile Zonguldak 2. İş Mahkemesi’nin 2015/601 esas sayılı dosyalarına sunulan 2014 yılı Aralık ayı ücret bordrolarına göre davacının yaptığı işe uyan kömür temizleme- kül cüruf atma işçisinin 2014 yılı Aralık ayındaki günlük ücretinin 92,63 TL olduğu belirtilerek, dava konusu ücret farkı ve ilave tediye alacakları buna göre hesaplanmıştır.

Davacının Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği veya dayanışma aidatı ödeyerek faydalanma talebi bulunmadığından, toplu iş sözleşmesinden yararlanması olanaklı değildir.

Davalı tarafından emsal olarak bildirilen işçinin sendika üyesi olduğu ve büro işçisi olarak çalıştığı, dolayısıyla da davacı için emsal olamayacağı açıktır. Bilirkişi tarafından esas alınan emsal dosyalara sunulan bordrolar ise dosya içerisinde bulunmadığından, davacı yönünden emsal olup olmadıkları denetlenememektedir.

Davalı tarafından emsal olarak bildirilen işçinin sendika üyesi olduğu ve büro işçisi olarak çalıştığı, dolayısıyla da davacı için emsal olamayacağı açıktır. Bilirkişi tarafından esas alınan emsal dosyalara sunulan bordrolar ise dosya içerisinde bulunmadığından, davacı yönünden emsal olup olmadıkları denetlenememektedir.

Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından muvazaanın kabulü isabetli ise de davacının sendika üyesi olmadığı ve dayanışma aidatı da ödemediği gözetildiğinde; davalı işveren işyerinde davacı ile aynı işi yapan ve sendika üyesi olmayan emsal işçi olup olmadığı belirlenerek emsal işçi olması halinde ücret farkı ve ilave tediye alacakları emsal işçi ücretine göre hesaplanıp hüküm altına alınmalı; sendikalı olmayan emsal işçi bulunmadığının anlaşılması halinde ise, davalı ile dava dışı alt işverenler arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçiye ödenecek ücretin belirlenmiş olması ya da işçiyle yapılan bireysel iş sözleşmesinde ücretin gösterilmiş olması ve buna göre eksik ücret ödendiğinin tespiti durumunda bu ücrete göre ücret farkı ve ilave tediye alacağı hesaplanmalı; böyle bir tespit yapılamadığı takdirde ise ücret farkı alacağı talebi reddedilerek ilave tediye alacağı davacının fiilen aldığı ücret üzerinden hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Bu yön göz önünde bulundurulmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ :Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.