muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1957, Karar No: 2022/409, Tarih: 19.01.2022

**12. Ceza Dairesi         2021/1957 E.  ,  2022/409 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62, 50/4-1.a, 52/2-4. maddeleri gereğince

mahkûmiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay günü saat 11.40 sıralarında sanığın idaresindeki yarı romörk takılı çekici ile meskun mahal dışında, çift yönlü, 3 şeritli, 10.2 metre genişliğinde tehlikeli virajlı yol bölümüne girdiğinde hızı ve yolun yağmura bağlı ıslak olmasından dolayı direksiyon hakimiyetini kaybederek istikametine göre yolun soluna kaydığı ve şeridinde ilerlemekte olan kamyonet sürücüsü ...'ın idaresindeki kamyonetin ön kısımların çarptığı, kaza nedeniyle ...'ın vefat ettiği, 24/02/2014 tarihli kaza tespit tutanağı ile keşif neticesinde düzenlenen 05/04/2014 tarihli bilirkişi raporuna göre tam kusurlu olduğunun tespit edildiği olayda;

Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde; TCK'nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle, aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, tam kusurlu olarak bir kişinin ölümüne sebebiyet veren sanık hakkında adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması ile Dairemizin 03/07/2019 tarihli 2017/12369 esas, 2019/8052 karar sayılı ilamında yer alan"...TCK'nın 53/6. maddesi gereğince ehliyetin geri alınmasına ilişkin güvenlik tedbirinin süresinin, fiilin ağırlığı ile orantılı, adalet ve hakkaniyet kurallarına uygun olacak şekilde belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, mesleği şoförlük olan ve başka bir geliri bulunmayan sanığın 2 yıl süreyle sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilmesi..." şeklindeki bozma hükmüne yanlış anlam verilerek, tedbirin süresinin fiilin ağırlığı ile orantılı, adalet ve hakkaniyet kurallarına uygun olacak şekilde belirlenmesi yerine bu kez de sürücü belgesinin geri alınmamasına hükmedilmesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin beraate ve ertelemeye ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin beraate ve ertelemeye ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında hükmolunan 2 yıl 6 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında, adli para cezasına esas alınacak gün sayısının "910 tam gün karşılığı" yerine "930 tam gün karşılığı" olarak hatalı belirlenmesi sonrasında hesap hatası sonucu adli para cezasının 18.200 TL yerine 18.600 TL olarak tayin edilmesi suretiyle fazla ceza tayini,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hükmün 5. paragrafında yer alan "930 tam gün" ibaresinin "910 tam gün" olarak, "18.600 TL" ibaresinin ise "18.200 TL" olarak değiştirilmesi suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün tebliğnamedeki isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 19/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15818, Karar No: 2014/14899, Tarih: 09.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/15818 E.  ,  2014/14899 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR KADASTRO MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/05/2014

NUMARASI : 2013/295-2014/166

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 125 ada 22 parsel sayılı 443,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tutanağın beyanlar hanesinde O. K. kullanımında olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, beyanlar hanesine yönelik dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 125 ada 22 parsel sayılı taşınmazın tarla vasfıyla Hazine adına tesciline, tapu kaydının beyanlar hanesine taşınmazın üzerindeki muhtesatların O. K. ait olduğu şerhinin yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ne var ki; çekişmeli taşınmaz, kadastro tespiti sırasında zeytinli tarla niteliği ile tespit edildiği gibi taşınmaz başında yapılan keşifte taşınmaz üzerinde zeytin ağaçlarının ve ceviz ağacının bulunduğu gözlemlenmiştir. Taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının ve ceviz ağacının yaşı ve sayısı belirtilmek suretiyle tapu kütüğünün beyanlar hanesinde 3402 sayılı Kanun'un 19. madde uyarınca muhtesat olarak gösterilmesine karar verilmesi gerekirken, mahkemece muhtesatların ne olduğu belirtilmeksizin karar verilmesi isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 09.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9680, Karar No: 2015/7505, Tarih: 17.09.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/9680 E.  ,  2015/7505 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının MERNİS adresinin “No:... ... ... .../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının “... Caddesi ... Sokak No:... .../...” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

... İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan araştırmaya göre kısıtlı adayının “... Caddesi ... Sokak No:... .../...” adresinde vasi adayı kızı ile birlikte, onun bakım ve gözetimi altında ikamet ettiği tespit edildiğinden uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/09/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/56, Karar No: 2018/10218, Tarih: 11.10.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/56 E.  ,  2018/10218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

İİK’nın 345/a maddesindeki suçun oluşabilmesi için, aynı Kanun'un 179. ve 6762 sayılı TTK'nın 324. maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenerek sonucuna göre şirketin iflasının istenmesi şartlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği cihetle, borçlu şirket hakkındaki kesinleşmiş icra takip dosyalarında bunlarla belirlenecek mevcut borçlarda getirtilerek, şirketin pasifine eklendikten sonra ticari defterler, bilançolar ve banka hesapları da esas alınarak karşılaştırılmalı bilirkişi incelemesi yaptırılıp, şikayet tarihi olan 02.08.2010 tarihi itibariyle şirketin iflasının istenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı saptanıp, sonucuna göre hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik kovuşturma ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 345/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 11/10/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6286, Karar No: 2023/7173, Tarih: 21.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6286 E.  ,  2023/7173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/268 E., 2023/553 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/234 E., 2022/221 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti, ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili ile yeniden bağlanması istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kurumdan 3410 223670 tahsis numarası ile aylık almakta iken 31.12.2007 tarihinde ... 2. Aile Mahkemesi'nin 2007/509 E. 2007/622 K. sayılı ilamı ile boşandığı eski eşi ... ile birlikte 17.02.2017 tarihinden itibaren ... Merkez Afyonkarahisar adresinde birlikte yaşamaya başladığını, davalı kurumun 26.10.2008-25.04.2017 tarihleri arasında ödenen aylıklar nedeniyle davacı aleyhine 74.814,23 TL yersiz ödeme yapıldığından bahisle borç tahakkuk ettirildiğini, davacı eski eşi ...'den boşandıktan altı ay sonra ... isimli şahısla ikinci evliliğini yaptığını, ikinci evliliğinin eşinin vefat etmesi ile sona erdiğini, davacı ve davalının boşandığı eşi, sona eren evliliklerinden iki kız çocuklarının bulunması ve davacının boşandığı eşi ...'in kanser tedavisi görmesi nedeniyle aileyi bir arada tutmak gayesiyle yeniden evlenmesi kararı aldığını, ... tarafından kiralanan evde 17.02.2017 tarihinden bu yana ikamet ettiklerini, yakın zamanda evleneceklerini, davacının davalı kurumun iddia ettiği gibi 26.10.2008'den bu yana değil, sadece nüfusa beyan tarihi olan 17.02.2017 tarihinden bu yana eski eşi ile bir arada yaşadığını belirterek kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının kurumdan 3410223670 tahsis numarası ile aylık almakta iken 31.12.2007 tarihinde ... 2. Aile Mahkemesi'nin 2007/509 E, 2007/622 K sayılı ilamı ile boşandığı eski eşi ... ile birlikte yaşama başladığının tespit edildiğini, kurumca 74.814,23 TL yersiz ödeme yapıldığının tespit edildiğini, davacı ile ilgili olarak gerçekleştirilen kurum işlemleri usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacı ve eski eşi ...' in 31.10.2013 (davacının eski eşi ... ' in adresini taşıma tarihi) tarihinden itibaren.... /Afyonkarahisar, Kanlıca............, Merkez/ Afyonkarahisar adreslerinde birlikte yaşadıkları anlaşılmıştır. Davacıya 31.10.2013 tarihinden önce birlikte yaşadığı ispat edilemediği" gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile; davalı kurum tarafından 60991618.HTİ.3/0223670 sayılı işlemin 26.10.2008-25.04.2017 tarihleri arasında davacı aleyhine yersiz ödeme altında yapılan 35.078,10 TL yönünden işlemin iptaline, sair taleplerin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekilinin istinaf dilekçesi ile; davacının eski eşi ... ile 2014-2016 yılları arasında aynı apartmanlarda farklı dairelerde ikamet bilgisi bulunduğunu, davacının eski eşinin hasta olması ve müşterek çocukların babalarına bakması nedeniyle yakın hanelerde ikamet ettiklerini, davacının eski eşinin 2014 yılı TTNET aboneliğinden hataen davacının ikamet ettiği daireyi adres olarak bildirdiğini, davacının eski eşin birlikte yaşadığının kesin ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispat edilmediğini, mahkeme kararının usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; davacının 3100223670 tahsis numaralı ...’in hak sahibi olarak 3410223670 tahsis numarası ile 01.11.2009 tarihi itibariyle aylık almaya başladığını, fakat söz konusu aylığın Ağustos 2017 itibariyle durdurulduğunun tespit edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlıklı 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrası; “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” şeklinde düzenlendiğini, İl Müdürlüğünce 5510 sayılı Kunun'un 56 ncı maddesi uyarınca, Kurum müteveffa sigortalısı ...’ten dolayı hak sahibi olan kızı davacı ... Bilek’in boşandıktan sonra boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğini, fiilen hiçbir zaman ayrılmadıkları ve ayrı yaşamadıkları tespit edildiğini, davacı ile ilgili olarak gerçekleştirilen Müdürlüğün işlemleri usul ve yasaya uygun olduğunu, Kurum işlemlerinin iptalini gerektiren bir durum söz konusu olmadığından bahisle mahkeme kararının ortadan kaldırılarak haksız, yersiz ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dosya kapsamına toplanan tüm belge ve bilgiler, özellikle davacının kurum denetimine verdiği beyanı, davacının eski eşi ... imzalı TTNET Aboneli Satış Sözleşmelerinde adres kayıt sisteminde eski eşinin yani davacının adresi olarak kayıtlı daireyi kendi adresi olarak beyanı, 01.11.2015 tarihli 26.dönem Milletvekili Genel Seçiminde davacı ve eski eşinin adreslerinin aynı olması, 06.03.2017 tarih ve 2017/SK-22 sayılı Denetmen raporundaki apartman sakinlerinden, Kapıcı ... Hanım, Apartman Yöneticisi Polis Memuru ... ve eşinin ve ...'in konuyla ilgili detaylı ve somut beyanları, davacı ve eski eşinin sosyal, ekonomik ve sağlık durumları birlikte değerlendirildiğinde, davacı ve eski eşinin 31.10.2013 tarihinden itibaren birlikte yaşadıkları anlaşılmaktadır. Bu hali ile mahkeme kararı dosya kapsamına uygun düşmektedir." gerekçesine dayalı olarak istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf gerekçeleri ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığına ilişkin tespit içeren sosyal güvenlik denetmen raporunun aksinin toplanan delillerle ortaya konulup konulmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1-Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

2-5510 sayılı Kanun'unun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

3- Anılan 56 ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

4- Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.