muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5193, Karar No: 2025/5418, Tarih: 20.03.2025

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 2, 5 ve 19. maddelerinde, "belediye sınırları" tabirinin yanı sıra ayrıca "mücavir alandan" da bahsedilmesi karşısında, her iki kavram arasında farklılık olduğunun ve kanun koyucunun 5237 sayılı TCK’da "özel imar rejimine tabi olan yerler" ve "belediye sınırları" terimlerini bilinçli olarak seçtiği kabul edilmelidir. Hükmün gerekçesinde de "Bu madde hükümlerinin uygulanma alanı ile ilgili sınırlama getirilmiştir" denilmektedir. Kaldı ki, yürürlükten kaldırılan 09.07.1956 tarihli ve 6785 sayılı önceki İmar Kanunu’nun 47. maddesinde "Belediye hudutlarına mücavir bulunan… sahalarda" denilmek suretiyle de mücavir alanın belediye sınırları dışında olduğu, ancak bu sahaların İmar Kanunu hükümlerine tabi olduğuna yönelik bir düzenleme getirilmişti. Dolayısıyla belediye sınırları içerisindeki alanlar ile özel imar rejimine tabi olan yerler haricindeki alanlar bu suçla korunmak istenen hukuki yararın dışında tutulmuştur. Belediye sınırları dışına bazı belediyecilik hizmetlerinin götürülmesi veya imar mevzuatı bakımından bir yerin belediyenin yetki sınırları içerisinde olması, buranın kendiliğinden belediye sınırları içerisinde olduğu anlamına gelmez. Nitekim, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 11. maddesinden anlaşılacağı üzere bir alanda belediye kurulup belediyenin seçilmiş organlarının iş başına gelmesi bu alan içindeki köylerin idari varlığının ve tüzel kişiliğinin sona ermesine yol açacaktır. Ancak, bir köyün mücavir alan sınırlarına alınması köyün idari ve tüzel kişiliğinin sona erdiği anlamına gelmemektedir.

Ceza hukukunda "kanunilik ilkesinin" bir sonucu olarak, özel bir imar rejimi bulunmayan belediye mücavir alanı içerisinde, kişilerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak bina yapması veya yaptırması durumunda imar kirliliğine neden olma suçu işlenmiş olmayacaktır. Ruhsatsız yapılaşmanın sadece belediye sınırlarında veya özel imar rejimine tabi yerlerde ceza hukuku anlamında takip edilmesi, kapsam dışı bırakılan alanlar bakımından bir korumasızlığı akla getirse de bu yerlerde gerçekleştirilen inşaat faaliyetleri açısından bir sorumsuzluk söz konusu olmayıp, sadece Türk Ceza Kanunu açısından suç oluşmamakta, ancak 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, gerektiğinde ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının mühürlenmesi, yıkılması ve idari para cezası uygulamaları söz konusu olabilecektir (Murat Kaplan, İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu, Doktora Tezi, Antalya, 2016, s. 200-201).

İmar kirliliğine neden olma suçu belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır ilkesi uyarınca belediye sınırlarının belirlenmesi ve özel imar rejimine tabi yerler ile ilgili mevzuatın incelenmesinde;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Sınırların tespiti" başlıklı 5. maddesinde;

"Yeni kurulan bir belediyenin sınırları, kuruluşu izleyen altı ay içinde aşağıdaki şekilde tespit edilir:

İmar kirliliğine neden olma suçu belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır ilkesi uyarınca belediye sınırlarının belirlenmesi ve özel imar rejimine tabi yerler ile ilgili mevzuatın incelenmesinde;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Sınırların tespiti" başlıklı 5. maddesinde;

"Yeni kurulan bir belediyenin sınırları, kuruluşu izleyen altı ay içinde aşağıdaki şekilde tespit edilir:

a) Eskiden beri o yerleşim yerine ait sayılan tarla, bağ, bahçe, çayır, mera, otlak, yaylak, zeytinlik, palamutluk, fundalık gibi yerler ile kumsal ve plajlar belediye sınırı içine alınır.

b) Belediye sınırlarını dere, tepe, yol gibi belirli ve sabit noktalardan geçirmek esastır. Bunun mümkün olmaması durumunda, sınır düz olarak çizilir ve işaretlerle belirtilir.

c) Belediyenin sınırları içinde kalan ve eskiden beri komşu belde veya köy halkı tarafından yararlanılan yayla, çayır, mera, koru, kaynak ve mesirelik gibi yerlerden geleneksel yararlanma hakları devam eder. Bu haklar için sınır kâğıdına şerh konulur.

d) Çizilen sınırların geçtiği yerlerin bilinen adları sınır kâğıdına yazılır. Ayrıca yetkili fen elemanı tarafından düzenlenen kroki sınır tespit tutanağına eklenir.",

"Sınırların kesinleşmesi" başlıklı 6. maddesinde ise,

"Belediye sınırları, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kesinleşir.

Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde uygulanmak suretiyle taraflara gösterilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinleşen sınır kararları ile dayanağı olan belgelerin birer örneği; belediyesine, mahallî tapu dairesine, il özel idaresine ve o yerin mülkî idare amirine gönderilir.

Kesinleşen sınırlar zorunlu nedenler olmadıkça beş yıl süre ile değiştirilemez."

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’la değişik 5. maddesine göre;

"Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.

İlçe belediyelerinin sınırları, bu ilçelerin mülki sınırlarıdır."

12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un suç ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 1. maddesine göre ise;

"(1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

(2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

"(1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

(2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

(3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

(4) İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır.

(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır.

(6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır."

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

Bu düzenlemelerle belediye ve büyükşehir belediye sınırlarının ne şekilde tespit edileceği, kesinleşme usulü ve belediye sınırlarının kapsadığı alanlar belirlenmiş, büyükşehir olan belediyeler bakımından belediye sınırlarının il mülki sınırları, ilçe belediyeleri bakımından ise belediye sınırlarının bu ilçelerin mülki sınırları olduğu kabul edilmiştir.

Özel imar rejimine tabi yerler kavramının tanımına kanunlarda rastlanmamaktadır. TCK’nın 184. maddesinin gerekçesinde organize sanayi bölgelerinin özel imar rejimine tabi yerlere örnek olarak sayıldığı görülmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 21.02.2012 tarihli ve 570-51 sayılı kararında da belirtildiği üzere, organize sanayi bölgeleri haricinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu, 4691 sayılı Teknoloji Bölgeleri Kanunu, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu gibi kanunların kapsamındaki yerler de özel imar rejimine tabi yerlere örnek sayılabilir. Suçun işlendiği yerin özel imar rejimine tabi olan bir yer olması durumunda, belediye sınırları içerisinde kalıp kalmadığına ilişkin ayrıca bir araştırma yapılmasına gerek yoktur.

B- İncelenen dosyada; Sanık hakkında Develi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın iddianamesiyle TCK'nın 184/1, 53/1. maddeleri uyarınca İmar kirliliğine neden olma suçundan iddianamenin hazırlandığı, Develi asliye ceza mahkemesi tarafından da sanık hakkında İmar kirliliğine neden olma suçundan dolayı suçun yasal unsurları olutuğu gerekçesiyle mahkumiyet kararı verildiği, bu karara karşı yerel cumhuriyet savcısı tarafından yapılan istinaf üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi tarafından ''suça konu yapının bulunduğu yerin mücavir alan alması, özel imar rejimine tabi olmaması'' nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle Develi Asliye Ceza Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA karar verilerek sanık hakkında İmar kirliliğine neden olma suçundan BERAAT kararı verildiği,

Sanık hakkında Yargıtay 4. Ceza Dairesi tarafından 20.03.2025 tarihli 2023/5193 Esas, 2025/5418 sayılı karar ile sanığa yükletilen İmar kirliliğine neden olma suçundan dolayı Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza dairesi kararına yönelik olarak katılan vekilinin temyiz isteminin, ''5238 sayılı Kanun'un 184/4. maddesinde Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümlerinin ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanacağının” belirtilmiş olması, 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ancak uygulanması 30.03.2014 tarihinde yapılacak mahalli idareler genel seçimine kadar ertelenen “6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1/2. maddesindeki düzenleme nedeniyle aralarında Kayseri ilinin de bulunduğu bazı Büyükşehir Belediyelerinin görev ve sorumluluk alanlarının il mülki sınırları olarak belirlenmiş olması, suça konu yapının 30.03.2014 tarihinden sonra yapıldığının sanık beyanı ve bilirkişi raporuyla sabit bulunması, Kayseri il sınırının tümünde imar kirliliğine neden olma suçuna ilişkin kanun maddesinin uygulanacağının anlaşılması karşısında, istinaf başvurusunun esastan reddi yerine sanığın beraatine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.'' gerekçesiyle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak, CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA karar verildiği,

C-Dosya kapsamı tüm açıklamaları ile birlikte değerlendirildiğinde;

İlgili Ceza Genel Kurulu Kararları;

Ceza Genel Kurulu;15.11.2018 tarihli 2015/4-71 Esas, 2018/540 Karar sayılı kararında;

C-Dosya kapsamı tüm açıklamaları ile birlikte değerlendirildiğinde;

İlgili Ceza Genel Kurulu Kararları;

Ceza Genel Kurulu;15.11.2018 tarihli 2015/4-71 Esas, 2018/540 Karar sayılı kararında;

''Kadınhanı Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü görevlilerince 07.05.2009 tarihinde Kayabaşı Mahallesi Taban Yaylası 677 ada 131 parselde yapılan kontrolde, sanık Abdülkadir Bulut’un ruhsatsız olarak yaptığı inşaatın mühürlenerek durdurulduğu ve Belediye Başkanlığının 08.06.2009 tarihli ve 357 sayılı yazısı ile 30 günlük süre içerisinde mührün bozularak inşaata devam edilmesi nedeniyle TCK’nın 184. maddesi gereğince işlem yapılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu olayda, suçun Konya Büyükşehir Belediyesi sınırlarının il mülki sınırları statüsü kazanmasında önce işlenmesi, suça konu binanın belediye sınırları dışında ancak Kadınhanı İlçe Belediyesinin mücavir alanında kalması, TCK’nın 184. maddesinin dördüncü fıkrasının üçüncü fıkra hariç ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tâbi yerlerde uygulanabilmesi karşısında, suçla korunmak istenen hukuki yarar ve ceza hukukunda kanunilik ilkesi bağlamında imar kirliliğine neden olma suçunun mücavir alanda işlenememesi nedeniyle suçun unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti bakımından anılan yerde özel imar rejimi bulunup bulunmadığı araştırılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.'' şeklinde belirtilerek imar kirliliğine neden olma suçunun mücavir alanda işlenemeyeceği açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 21.08.2020 olan 18.03.2025 tarihli 2023/10852 Esas 2025/5161 Karar sayılı kararında;

Dava konusu taşınmaz hakkında düzenlenen raporda "Taşınmazın mücavir alan içinde bulunmakta olup, özel imar rejimine tabi yerler arasında olmadığının" belirtilmesi ve 5237 sayılı Kanun'un 184. maddesinde düzenlenen suçun "belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanacağının açıklanması karşısında, suçunun oluşabilmesi için taşınmazın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olması gerektiği, mücavir alanda bulunması halinde ise suçun oluşmayacağı gözetilerek, somut olayda dava konusu yerin suç tarihi itibarıyla mücavir alanda kalıp kalmadığı, özel imar rejimine tabi olup olmadığı belediyeden sorularak kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanıp, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi'' şeklinde belirtilerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’la değişik 5. maddesine göre; "Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.'' şeklindeki kabülünden sonra İzmir Büyükşehir Beldiyesi sınırları içersinde Menderes ilçesinde mücavir alan uygulamasının devam ettiği açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 12.07.2019 olan 22.05.2024 tarihli 2023/1397 Esas 2025/7226 Karar sayılı kararında;

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 12.07.2019 olan 22.05.2024 tarihli 2023/1397 Esas 2025/7226 Karar sayılı kararında;

5237 sayılı Kanun'un 184. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca imar kirliliğine neden olma suçunun oluşabilmesi için taşınmazın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olması gerektiği, mücavir alanda bulunması halinde ise suçun oluşmayacağı göz önüne alındığında; somut olayda; dosya içerisindeki bilirkişi raporunda suça konu yerin mücavir alan içerisinde kaldığı ve özel imar rejimine tabi yerlerden olmadığının belirtilmesi karşısında, söz konusu yerin, yapıldığı tarihte, belediye sınırları içerisinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi, şeklindeki kabülünden sonra İzmir Büyükşehir Beldiyesi sınırları içersinde Menderes ilçesinde mücavir alan uygulamasının devam ettiği açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 01.10.2014 olan 04.06.2024 tarihli 2023/10852 2015/4-71 Esas 2025/5161 Karar sayılı kararında;

5237 sayılı Kanun'un 184 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca imar kirliliğine neden olma suçunun oluşabilmesi için taşınmazın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olması gerektiği, mücavir alanda anılan maddenin birinci fıkrasının uygulanamayacak olması, Şahinbey Belediye Başkanlığı'nın 24.11.2015 tarih ve 19900 sayılı yazısında davaya konu yerin belediye mücavir alan içerisinde bulunduğunun belirtilmesine karşın, 10.05.2021 tarih ve 25254 sayılı yazısında dava konusu yerin imar planı kapsamında olduğunun belirtilmesi nedeniyle, suça konu yapının belediye sınırları içinde kalıp kalmadığı veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı konusunda çelişki giderilerek kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptandıktan sonra ve mücavir alanda kaldığı takdirde atılı suçun oluşmayacağı gözetilerek, sanığın hukuki durumunun tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, şeklindeki kabülünden sonra Gaziantep Büyükşehir Beldiyesi sınırları içersinde Şahinbey ilçesinde Mücavir Alan uygulamasının devam ettiği açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 16.04.2013 olan 23.05.2024 tarihli 2021/43349 Esas 2024/7340 Karar sayılı kararında;

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin; Suç tarihi 16.04.2013 olan 23.05.2024 tarihli 2021/43349 Esas 2024/7340 Karar sayılı kararında;

... Manisa Belediyesinin 09.05.2013 tarihli yazısında ''yapının belediyenin mücavir alanı ve imar planı içerisinde olduğunun'' belirtilmesi karşısında; 5237 Kanun'un 184 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.” hükmü uyarınca suça konu yer mücavir alanda ise anılan maddenin birinci fıkrasındaki imar kirliliğine neden olma suçunun oluşmayacağı gözetilerek anılan yerin suç tarihi itibarı ile mücavir alanda kalıp kalmadığı ya da özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı araştırılıp, tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik inceleme sonucu mahkumiyet kararı verilmesi şeklindeki kabülünden sonra Manisa Büyükşehir Beldiyesi sınırları içersinde Mücavir Alan uygulamasının devam ettiği açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin yukarıda açıklanan istikrar kazanmış kararlarında görüldüğü üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’la değişik 5. maddesi ile yapılan "Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.'' şeklindeki düzenlemeden öncesinde ve sonrasında mücavir alanlarda imar kirliliğine neden olma suçunun oluşmayacağı kabul edilmiştir.

12.11.2012 tarihinde yürülüğe giren "Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.'' şeklindeki düzenlemeden sonra Develi Belediye Başkanlığının cevabı yazısında belirtildiği gibi halen uygulamaya devan eden mücavir alan uygulamasına rağmen Büyükşehir belediyesi sınırlarında bulunan mücavir alanlarda imar kirliliğine neden olma suçunun uygulanması, diğer belediye sınırları içerisinde bulunan mücavir alanlarda imar kirliliğine neden olma suçunun uygulanmaması Anayasanın 10. maddesinde açıklanan Kanun önünde eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edecektir.

TCK'nın 184. maddesinin gerekçesinde ''Madde metninde imar mevzuatında belirlenen usul ve koşullara aykırı olarak inşa faaliyetinde bulunmak, suç olarak tanımlanmıştır.'' şeklinde belirtilmiştir. Dolayısı ile herhangi bir imar uygulaması yapılmayan mücavir alan statüsündeki yerlerde İmar kirliliğine neden olma suçu uygulanamayacaktır. Ancak 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, gerektiğinde ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının mühürlenmesi, yıkılması ve idari para cezası uygulamaları söz konusu olabilecektir.

Somut olay incelendiğinde de; Sanığa yükletilen İmar kirliliğine neden olma suçundan dolayı ilk derece Mahkemesi tarafından verilen mahkumiyet kararının, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6.Ceza Dairesi tarafından Develi Belediye Başkanlığı'nın ''suça konu yapının bulunduğu yerin mücavir alan olması, özel imar rejimine tabi yerlerden olmaması'' şeklindeki cevabı yazısı nedeniyle kaldırılarak CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca beraat kararı verilmesi,

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin yukarıda açıklanan istikrar kazanmış kararlarında görüldüğü üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’la değişik 5. maddesi ile yapılan "Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.'' şeklindeki düzenlemeden öncesinde ve sonrasında mücavir alanlarda imar kirliliğine neden olma suçunun oluşmayacağnın kabul edilmesi,

Anayasanın 10.maddesinde açıklanan Kanun önünde eşitlik ilkesi,

Herhangi bir imar uygulaması yapılmayan mücavir alan statüsündeki yerlerde İmar kirliliğine neden olma suçunun uygulanamaması,

Ceza hukukunda "kanunilik ilkesinin" bir sonucu olarak, özel bir imar rejimi bulunmayan belediye mücavir alanı içerisinde, kişilerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak bina yapması veya yaptırması durumunda imar kirliliğine neden olma suçu işlenmiş olmayacaktır. Ruhsatsız yapılaşmanın sadece belediye sınırlarında veya özel imar rejimine tabi yerlerde ceza hukuku anlamında takip edilmesi, kapsam dışı bırakılan alanlar bakımından bir korumasızlığı akla getirse de bu yerlerde gerçekleştirilen inşaat faaliyetleri açısından bir sorumsuzluk söz konusu olmayıp, sadece Türk Ceza Kanunu açısından suç oluşmamakta, ancak 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, gerektiğinde ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının mühürlenmesi, yıkılması ve idari para cezası uygulamaları söz konusu olabileceği nedenleriyle isabetlidir.

SONUÇ:

Yukarıdaki açıklamalar ışığında;

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi kararının ONANMASINA karar verilmesi gerekirken BOZULMASINA, karar verilmesine karşıyız. 20.03.2025,
Yargıtay — Esas No: 2015/15920, Karar No: 2016/3737, Tarih: 10.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/15920 E.  ,  2016/3737 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

Taksirle öldürme suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 05.02.2015 tarihli ve 170 sayılı kararıyla Küçükçekmece 1. ve 2. Çocuk Mahkemelerinin 25.02.2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1-3. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.02.2015 tarihli ve 2014/92 esas, 2015/43 sayılı kararını müteakip, Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin 27.03.2015 tarihli ve 2015/56 esas, 2015/15 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 31.03.2015 tarihli ve 2015/268 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16.07.2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası'nın 37. maddesinde “Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.”, 142. maddesinde “Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.”, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde “Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.”, 4/1. maddesinde “Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.”, 5/1. maddesinde “İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.”,

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki “(1) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17. maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.”,

Aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde “(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.