muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1425, Karar No: 2024/1086, Tarih: 22.02.2024

Davalı vekili cevap dilekçesi, duruşma ve aşamalardaki beyanlarında; dava dilekçesindeki iddia ve talebin hukuka uygun olmadığını, Ana Statünün 9 uncu maddesinin 2. fıkrasının halen yürürlükte olduğunu, bu Ana Statü federasyonlarının genel kurullarında tüm delegelerin onayı ile kabul edildiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davalı Federasyonun Kanunda bulunmayan, Danıştay tarafından yönetmelikteki, "adaylık başvuru ücreti ve üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren dilekçe istenilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından; başvuru esnasında buna ilişkin makbuz ve dilekçe ibraz edilmesinin istenilmesine ilişkin söz konusu Yönetmeliğin 3'üncü fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde de, yasal isabet görülmemiştir." şeklindeki düzenlemeyi iptal ettiğini, davalı ... Ana Statüsü'nün 9/3-(d) ve (e) fıkralarında "Başkan adaylarından başvuru sırasında" "Adaylık başvuru ücret makbuzu" ve "Üyelerin en az yüzde 15’inin yazılı teklifi" koşullarının uygulanmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve genel kurulda alınan kararların (12 ila 22 inci maddeler) iptaline karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacının talebi de gözetilerek mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin tekrarı ile birlikte gerekçeli kararın şeklen hukuka aykırı olduğunu, davalının savunma hakkının kısıtlandığını, gerekçede sadece davacının dayandığı Danıştay kararına yer verildiğini, davalının savunmalarına ve delillerine yer verilerek tartışılmadığını, dava dilekçesindeki talepten farklı bir şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki davacının genel kurulun yok hükmünde sayılması, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise alınan kararların iptalini istemişken mahkemenin davanın kabulüne karar vermesine rağmen talepten farklı olarak genel kurulda alınan kararlardan sadece 12 ila 22. nolu kararların iptaline karar verdiğini, taraflarınca vazgeçmenin kabulü yönünden bir beyanları olmadığı gibi davacının da davasını usulüne uygun ıslah etmediğini, davacının dava açmakta hukuki yararının mevcut olmadığını, davacının iptali istenilen genel kurulda başkan adaylığına dair herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, tahkim yoluna başvurulmaksızın dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, yapılan işlemlerin mevzuata ve federasyon ana statüsüne (9/2-ç madde) uygun olduğunu, Danıştayın iptal kararının ana statü hükümlerinin geçerliliğini etkilemediğini ileri sürerek davanın kabulüne dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, davalı federasyon delegesi olan davacı tarafından davalı federasyonunun 05.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek alınan kararların tamamının iptali, yargılama devam ederken ise talep daraltılarak sadece başkanlık seçimine dair alınan kararların (12 ila 22 inci maddeler) iptali istemine ilişkindir.

Türkiye Kano Federasyonunun 4. Olağan ve Mali Genel Kurulu'nun 05.11.2016 tarihinde çoğunluk sağlanamadığı takdirde ise 06.11.2016 tarihinde yapılacağının ilan edilmesi üzerine dava dışı Sami Mengütay, Alper Cavit Kabakçı ve Cabbar Doğru'nun Genel Kurul'da başkan adayı olmak için usulüne uygun olarak Federasyona başvurdukları, ilgili komisyonun yaptığı inceleme sonucunda dava dışı Sami Mengütay ve Alper Cavit Kabakçı'nın adaylığını kabul ettiği, dava dışı Cabbar Doğru'nun ise Kano Federasyonu Ana Statüsü'nün ilgili maddesinde yer alan adaylık ücretini ödememesi ve %15'lik asgari delege desteğini sağlayamadığının tutanak altına alındığı ve dolayısı ile adaylık başvurusunun kabul edilmediği, 06.11.2016 tarihinde yapılan Genel Kurul'da dava dışı Alper Cavit Kabakçı'nın 119 oy alarak Türkiye Kano Federasyonu Başkanı seçildiği anlaşılmıştır.

Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde federasyon başkanlarının şartları belirlenmiş olup 2. ve 3. fıkrasında; " (2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az yüzde15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Başvuru tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve sigorta borcu olmadığına dair belge, e) Adaylık başvuru ücret makbuzu, f) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi" yazmakta idi. Ancak 2. ve 3. fıkrasının (e) ve (f) bendlerinde öngörülen koşulların bu hükümleri Danıştay Onuncu Dairesinin 07.03.2016 tarihli ve Esas No:2012/9445; Karar No:2016/1132 sayılı kararı ile Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (e) ve (f) bentlerinin iptaline karar verilmiş olup Danıştay ilamı ile ilgili yönetmelik maddesinde belirtilen (e) ve (f) bentleri kriter olmaktan çıkmış olup Danıştay'ın iptal kararı seçim tarihinden önce olduğundan yönetmelikteki ilgili düzenleme dikkate alınamaz. Ancak iptali istenilen genel kurul tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun Ek-9 uncu maddesi gereği (Değişik ikinci fıkra: 29.03.2011-6215/10 md.) Federasyonların merkez teşkilatının; genel kurul, yönetim, denetim, disiplin kurulları ile genel sekreterlikten teşekkül edeceği, bu kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları ana statüyle, diğer kurulların oluşumu, çalışma usul ve esasları ise talimatlarla belirleneceği, değişik üçüncü fıkra gereği (29.03.2011-6215/10 md.) Genel kurulun federasyonun en üst organı olduğu, Genel kurulun toplanması ile ilgili her türlü işlemler yönetim kurulunca yürütüleceği, Genel kurulun toplanması, üyelerin belirlenmesi, divanın oluşturulması, delege listesine yapılacak itirazlar ve oyların sayımı ile ilgili diğer esas ve usullerin ana statüde belirleneceği düzenlemiştir.

Danıştay tarafından yönetmeliğin ilgili maddesinin kısmen iptali Ana Statüde başkan adaylığı için getirilen düzenlemenin de doğrudan iptali olarak değerlendirilemeyeceğinden, Ana Statü ayakta olduğu için seçimde başkanlık aday başvurularının ana statüye göre belirlenmesi gerekir. Ana Statünün 9 maddesi federasyon başkanınında aranan özellikleri belirlemiş ve 2 ve 3 fıkrasında ise (2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Adaylık başvuru ücret makbuzu, e) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi. Başkanlık için aranan şart olarak sayılmıştır.

Bu durumda somut olaya uygulanması gereken Ana Statüde başkanlık için (d) bendinde ücret makbuzu ve (e) bendinde de üyelerin en az %15 inin yazılı teklifi olması gerekmektedir. Davacının başkanlık için aday başvurusu olmadığı, dava dışı başkan adaylarından Cabbar Doğru'nun ise adaylık başvuru ücretini yatırmadığı ve yeterli delegenin desteğini sağlayamadığı gerekçesi ile adaylık başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dava dışı Cabbar Doğru'nun başkanlık için aranan şartları taşımadığı için Mahkemece açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabul edilmesi doğru görülmemiş olup İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 17.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davalıya verilmesine,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4207, Karar No: 2010/2304, Tarih: 19.04.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/4207 E.  ,  2010/2304 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı ..., ... ile davacı ... ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 103 ada 4 parsel sayılı 3.714,31 m2 ve 110 ada 7 parsel sayılı 5.303,71 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak sırasıyla davalı ... ve ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... ... satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında davalı ... tapu kayıtlarına dayanmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların davacı ... ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ..., ... ile davacı ... ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı ... ve ...’ın temyizi dava konusu taşınmazlarla ilgili hükmün esasına, davacı ... ...’ın temyizi ise takdir edilen vekalet ücretine ilişkin hükümlere yöneliktir.

İddia ve savunmaya, mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgeler eşliğinde davanın saptanan niteliği dikkate alındığında mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı taraf 10.12.1985 tarihli köy satış senedi ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, yargılama sırasında dava konusu 103 ada 4 sayılı parsel tespit maliki davalı ... 15.4.1996, 14.5.1996 tarihli köy senetleri ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, dava konusu 107 ada 7 sayılı parsel tespit maliki davalı ... ise 18.3.1974 tarih ve 21 ile 22.3.1978 tarih ve 17 sayılı tapu kayıtlarına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmışlardır.

Mahkemece dava konusu 103 ada 4 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olduğu öne sürülen 15.4.1996 tarihli köy senedindeki davacı ... ...’ın adı altındaki imzanın davacı ... ...’a ait olmadığı anlaşıldığından, bu senetteki alıcı ...’nın 14.5.1996 tarihli senetle davalı ...’a yaptığı satışın geçersiz olduğuna karar verilmiştir.

Mahkemece davalı ...’ın dayandığı 15.4.1996 tarihli köy senedinin sahte olduğu belirlenmiş ise de, davacı ...’in tutunduğu köy senedi, davalı ...’nin tutunduğu tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazlar ile ilgili olup olmadığı ve tarafların dava konusu taşınmazlar üzerindeki zilyetlikleri üzerinde durulmadığı gibi taşınmazlar başında da keşif yapılmamıştır. Böylesine yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz.

Mahkemece davalı ...’ın dayandığı 15.4.1996 tarihli köy senedinin sahte olduğu belirlenmiş ise de, davacı ...’in tutunduğu köy senedi, davalı ...’nin tutunduğu tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazlar ile ilgili olup olmadığı ve tarafların dava konusu taşınmazlar üzerindeki zilyetlikleri üzerinde durulmadığı gibi taşınmazlar başında da keşif yapılmamıştır. Böylesine yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz.

Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle davalı ...’nin tutunduğu tapu kayıtları ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, tapu kayıtlarının dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı, revizyon görmüş ise dava konusu 110 ada 7 parsel sayılı taşınmaz ile revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita ile komşu taşınmazların tespit tutanakları varsa dayanakları kayıtlar Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, daha sonra yöreyi iyi bilen, yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ile taşınmazlar başında keşif yapılmalı, dayanılan tapu kayıtları ile köy satış senetleri yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınırlar yönünden tanık bilgisine başvurulmalı, uzman bilirkişiden keşfi denetlemeye imkan verecek şekilde rapor alınmalı, dava konusu 103 ada 7 parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu 110 ada 7 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde, 110 ada 7 parsel sayılı taşınmazın kimin zilyetliğinde bulunduğu, zilyetliğin başlangıç günü, süresi, sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, tespit gününde zilyetleri yararına 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınarak taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece böylesine bir araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de davacının davasının kabulüne, dava konusu taşınmazların davacı adına tesciline karar verildiği halde yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi dahi isabetsiz olup, davalı ..., ... ile davacı ... ...’ın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, davalı ... ve ...’ın peşin ödediği 124,70 TL ile davacı ... ...’ın peşin ödediği 124,70 TL harcın istek halinde ilgililerine iadesine, 19.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/898, Karar No: 2014/8607, Tarih: 06.05.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/898 E.  ,  2014/8607 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.09.2013 tarih ve 2013/106-2013/8 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı adına ... nezdinde tescilli 2004/0... nolu çoklu kalem endüstriyel tasarım belgesinin (1) ve (3) nolu tasarımlarının yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olmadığını, daha önce kamuya sunulmuş olduğunu ileri sürerek, tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olduğunu, müvekkilinin sektörde tanınmış büyük bir firma olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının 2004/03790- (1) ve (3) nolu tasarımlarının 20.10.2004 başvuru tarihinden önce 2003 ve 2004 yıllarında "... ... Ltd" firması tarafından üretilerek satışa sunulduğu, her iki tasarım arasında çok yakın derecede benzerlikler bulunduğu anonim yapıdaki kalem tipleri için küçük farklılıklar eklenerek tescil alındığı, yeni, özgün ve ayırt edici unsurları barındırmadığı, 554 sayılı KHK'nın 5,6,7,43/1-a maddeleri uyarınca dava konusu 2004/0...- (1), (3) nolu tasarımların başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik kriteri taşımadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve davalı adına tescilli 2044/0... nolu çoklu endüstriyel tasarım belgesinin (1) ve (3) nolu tasarımlarının hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 06.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8284, Karar No: 2016/14847, Tarih: 12.12.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/8284 E.  ,  2016/14847 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, aylığın kesilmesine bağlı olarak davacı hakkında gerçekleştirilen borç tahakkuku işleminin iptali ile davacının ........... tahsis numarası üzerinden almış olduğu aylıklar nedeni ile 21/01/2008 – 20/04/2014 tarihleri arası aylık ödemesinden kaynaklı 57.165,65 TL borçlu olmadığının tespitine, söz konusu borç nedeni ile davacının emekli aylığına konulan haczin kaldırılması ve bu borcun tahsili amacı ile yapılmış olan kesintilerin iadesi, istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 02.06.2005 tarihinde kesinleşen davacıya, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlenmesi üzerine, davalı Kurumca talep konusu dönemde yersiz olarak ödenen aylıkların ödenmesi için tebligat yapılmış, hakkında takip yapılarak emekli aylığına haciz konulmuştur.Davacı tarafından, aylığın kesilmesine bağlı olarak davacı hakkında gerçekleştirilen borç tahakkuku işleminin iptali ile davacının ........... tahsis numarası üzerinden almış olduğu aylıklar nedeni ile 21/01/2008 – 20/04/2014 tarihleri arası aylık ödemesinden kaynaklı 57.165,65 TL borçlu olmadığının tespitine, söz konusu borç nedeni ile davacının emekli aylığına konulan haczin kaldırılması ve bu borcun tahsili amacı ile yapılmış olan kesintilerin iadesine dair eldeki dava açılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.