muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/12077, Karar No: 2022/3711, Tarih: 16.03.2022

Bir işin ev hizmeti sayılabilmesi için yapılan işin evde gündelik yaşamın gerektirdiği faaliyetler kapsamında ev yaşamının gündelik, olağan gereksinmelerini karşılayan işlerdir (Mollamahmutoğlu H., İş Hukuku, Turhan, ..., 2004, s. 179).

Öğretide ev hizmetleri, evde gündelik yaşamın gerektirdiği; temizlik, yemek, çamaşır, ütü, çocuk bakımı, mürebbiyelik gibi işler olarak kabul görmektedir. Ev hizmetleri çalışanları ise uşak, kahya, hizmetçi, temizlikçi, aşçı, çocuk bakıcısı, bahçıvan, şoför, bekçi, hayvan bakıcısı vb. evin gündelik işleyişine ilişkin faaliyetleri yürüten kişiler olarak kabul görmektedir ((N. Gökçek Karaca, F. Kocabaş, Ev Hizmetlerinde Çalışanların Karşılaştıkları Sorunların Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Kamu-İş Dergisi, 2009, cilt 10, sayı 4, sayfa 172’den atfen; Çenberci M., 1475 sayılı İş Kanunu Şerhi, 1986, s.190-191; Mollamahmutoğlu, a.g.e., s. 179; Çelik N., İş Hukuku Dersleri, B. 20, Beta, ..., 2007, s. 70; Süzek S., İş Hukuku, B. 2, ..., Beta 2005, s. 180; Okur A., a.g.e. s. 348-349; Erkul İ-Karaca N, 4857 sayılı İş Kanunu Uygulaması, Nisan Yayınları Eskişehir 2004, s. 67; Tunçomağ K., İş Hukuku, ... 1988, s. 44-46; Akyiğit E., İçtihatlı ve Açıklamalı 4857 Sayılı İş Kanunu Şerhi, C. 1, B. 3, ... 2008, s. 285; Güven E., Aydın U., İş Hukuku (Yeni İş Yasaları) B. 3, Barış Yayınları, ... 2007, s. 32; Tunçomağ K-Centel T., İş Hukukunun Esasları, B. 4, ... 2005, s. 38; Narmanlıoğlu Ü, İş Hukuku (Ferdi İş İlişkileri), B. 2, ... 1994, Barış Yayınları, s. 71; Eyrenci Ö- Taşkent S- Ulucan D, Bireysel İş Hukuku, Legal Yayınları, ... 2004, s. 43).

Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, “ev hizmetleri” 506 sayılı Kanun ile tamamen sigortalılık dışında tutulmuş iken 2100 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle ev hizmetlerinde sadece “ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır.

Sürekli çalışma kavramı yönünden uygulamada, haftanın çoğu ev işlerinde geçirilmiş ve çalışma bir süre devam etmişse, bu çalışma sigortalı çalışma olarak değerlendirilmekte, süreklilik için çalışmanın belli bir yoğunluğa ulaşması aranmaktadır.

Mülga 506 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun uyarınca “iş” tanımı açık olup, burada “iş” ev hizmetidir. Bu nedenle ölçü, işin niteliği değil ev işinde çalışanın, bu işte ne kadar süre çalıştığıdır. Ev işlerinde çalışma devamlı ise sürekli sayılacak, devamlılık yoksa, iş belirsiz aralıklarla geçici olarak ya da çağrı üzerine yapılıyorsa süreksiz sayılacaktır.

Yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, somut olay değerlendirildiğinde;

Mülga 506 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun uyarınca “iş” tanımı açık olup, burada “iş” ev hizmetidir. Bu nedenle ölçü, işin niteliği değil ev işinde çalışanın, bu işte ne kadar süre çalıştığıdır. Ev işlerinde çalışma devamlı ise sürekli sayılacak, devamlılık yoksa, iş belirsiz aralıklarla geçici olarak ya da çağrı üzerine yapılıyorsa süreksiz sayılacaktır.

Yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, somut olay değerlendirildiğinde;

Eldeki dosyada Mahkemece, davacının davalının yanındaki çalışmalarının kesintili olduğu, kış aylarında çalışmadığı yönündeki iddia yeterince araştırılmaksızın karar verilmiştir. Davalının iddiaları ve bu kapsamda dinlenilen kamu tanığı ...'nun da hükme esas alınan beyanında; davalının kış aylarında ...daki evine gittiği ve davacının kış aylarında davalının ev hizmetlerinde çalışmadığı, ancak Mayıs ayından sonbahar ayına kadar çalıştığını ifade etmesi, dosya içerisinde yer alan mernis kayıtlarında davalının ...da da adresinin olduğunun anlaşılması hususları karşısında; Mahkemece tanıklar yeniden dinlenilmek suretiyle davacının kış aylarında davalının yanında çalışıp çalışmadığı, bu kapsamda çalışmanın kesintili olup olmadığı hususu yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı ile feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16141, Karar No: 2021/7798, Tarih: 05.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/16141 E.  ,  2021/7798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Dolandırıcılık

Dosya kapsamından katılan vekili olduğu anlaşılan Av. ...’un 15.03.2019 havale tarihli dilekçesinin katılan vekili olarak verildiği ve dilekçe içeriğinden hükmün onanmasını talep ettiği, yani hükme yönelik bir temyiz isteminin bulunmadığı anlaşılmakla, Cumhuriyet savcısı ve sanığın temyizine hasren yapılan incelemede;

1) Sanığın temyiz taleplerinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nin 294/1. maddesinde yer alan “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.” ile aynı Kanun’un 295/1. maddesindeki "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir" şeklindeki düzenlemeler gözetildiğinde sanığın tefhim edilen hükümle ilgili sunduğu 20.01.2019 tarihli dilekçesinde herhangi bir temyiz nedeni göstermediği, 28.02.2019 tarihinde da gerekçeli kararın tebliğiyle işlemeye başlayan yedi günlük kanuni süre içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini de vermediği anlaşılmakla, temyiz isteminin aynı Kanun'un 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

2) Cumhuriyet savcısının temyizinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, 5271 sayılı CMK'nin 302/1. maddesi uyarınca, temyiz isteminin ESASTAN REDDİNE, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmesine, 05.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6181, Karar No: 2015/14059, Tarih: 14.09.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/6181 E.  ,  2015/14059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SİİRT 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/11/2014

NUMARASI : 2013/470-2014/1114

Taraflar arasındaki nafakanın kaldırılması ve arttırılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı-k.davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı -karşı davalı vekili dilekçesinde; Siirt Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/154 Esas, 2010/173 Karar sayılı ilamı ile davalı- karşı davacı lehine 200 TL yoksulluk ve müşterek çocuklar R. ,M.ve Ş. lehine ayrı ayrı 100 TL iştirak nafakasının hükme bağlandığını ,boşanmadan sonra müvekkilinin yeniden evlendiğini, yeni evliliğin getirdiği ek külfet ve düşük gelir durumu nedeni ile nafakayı ödemekte zorlandığını , bu nedenle davalı- karşı davacı yararına hükmedilen yoksulluk nafakasının ve müşterek çocuklar yararına hükmedilen iştirak nafakasının kaldırılmasını, bunun olanaksız olması halinde hakkaniyete uygun indirim yapılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini dilemiş, karşı davasında ise, tarafların Siirt Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/154 Esas, 2010/173 Karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, müşterek çocuklar R., M. ve Şevval'in velayetinin davalı-karşı davacıya verildiğini; davalı-karşı davacı lehine 200 TL yoksulluk nafakası, müşterek çocuklar R., M. ve Şevval'in için ayrı ayrı 100,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiğini, aradan geçen sürede, çocukların okul giderlerinin artması, paranın alım gücü ve nafakanın yetersizliği nedeniyle, davalı-karşı davacı kadın lehine hükmedilen 200 TL yoksulluk nafakasının 300,00 TL'ye ve müşterek çocuklar lehine ayrı ayrı hükmedilen 100 TL iştirak nafakasının her bir çocuk için 200,00 TL'ye çıkartılmasını talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; asıl davanın reddine, karşı davanın ise kısmen kabulü ile davalı-karşı davacı E.. K.. için 200,00 TL yoksulluk nafakasının 275,00 TL'ye, müşterek çocuklar, R., M. ve Şevval için 100,00'er TL iştirak nafakasının, her biri için 150,00'şer TL'ye yükseltilmesine karar verilmiş,hüküm davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı-karşı davalı vekilinin iştirak nafakasına yönelik sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Dava,iştirak ve yoksulluk nafakasının artırımı istemine ilişkindir.

TMK'nun 175.maddesi "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Kanunda öngörülen şartlar davacı lehine gerçekleştiği takdirde, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmedilmesi gerekir."

Dava,iştirak ve yoksulluk nafakasının artırımı istemine ilişkindir.

TMK'nun 175.maddesi "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Kanunda öngörülen şartlar davacı lehine gerçekleştiği takdirde, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmedilmesi gerekir."

TMK'nun 176/4. maddesine göre de; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir."

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeye göre, iradın artırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu zorunlu kılması gerekmektedir. Bu doğrultuda yerleşen dairemiz uygulamasına göre; nafaka alacaklısı davacının ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsü davalının gelir durumunda, nafakanın takdir edildiği tarihe göre olağanüstü bir değişiklik olmadığı takdirde; yoksulluk nafakası TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılmalı ve böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmalıdır.

Somut olayda; tarafların ekonomik ve sosyal durumlarında boşanma davasından sonra olağanüstü bir değişiklik olduğu iddia ve ispat edilmemiştir. O halde; yoksulluk nafakasının niteliği ve takdir edildiği tarih gözetilerek, nafakanın TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılması suretiyle dengenin yeniden sağlanması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yüksek nafaka takdiri doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2617, Karar No: 2008/5261, Tarih: 18.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/2617 E.  ,  2008/5261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Beykoz İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından Beykoz Belediye Başkanlığı aleyhine genel haciz yolu ile başlatılan takipte borçlu belediye başkanlığı adına Hesap İşleri Müdürü tarafından işlemiş ve işleyecek faiz oranına itiraz edildiği görülmüştür.

İcra takibi borçlu Beykoz Belediye Başkanlığı hakkında başlatıldığından belediyenin taraf olduğu bu takipte belediyeyi 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 38/c maddesi uyarınca Belediye Başkanı temsil eder. Belediye başkanı kanundan doğan bu yetkisini kullanması için bir vekil atayabilir takip işlemi Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesi uyarınca adli işlem niteliğini taşıdığından bu vekilin baroda yazılı avukat olması gerekir. Belediye başkanı bu yetkisini herhangi bir sözleşme ile Hesap İşleri Müdürü’ne devredemez. Takibe itiraz eden kişinin avukat (belediye vekili) olmadığı anlaşılmakla Beykoz Belediye Başkanını temsil yetkisi bulunmadığından adı geçen tarafından yapılan itiraz geçersizdir. Mahkemece yukarıda belirtilen nedenlerle istemin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü yerinde değil ise de sonuçta başvuru kabul edilmiş olmakla sonucu doğru kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının  reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), peşin alınan 13,10 YTL harcın mahsubuna bakiye 0,90 YTL harcın temyiz edenden alınmasına, 18.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/472, Karar No: 2016/3500, Tarih: 18.04.2016

**15. Ceza Dairesi         2016/472 E.  ,  2016/3500 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Mala zarar verme ve hakkı olmayan yere tecavüz suçlarından sanıkların beraatına ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Sanıkların, şikâyetçiye ait ... İlçesi ... köyü ... mevkiinde bulunan arazinin sınırlarını değiştirip çay ektikleri ve bu yerdeki şikayetçiye ait araziden toplamda 25 adet ağaç kesmek suretiyle hakkı olmayan yere tecavüz ve mala zarar verme suçlarını işlediklerinin iddia edildiği olayda; sanıkların aşamalardaki tüm savunmalarında, söz konusu yerlerin kendilerine ait olduğunu ve katılanın hiçbir ağacına zarar vermediklerini belirterek suçlamaları kabul etmemeleri ile katılana ait taşınmazda ağaç kestiklerine dair bizzat duyuma ve görgüye dayanan esasa etkili olabilecek katılanın soyut iddiası dışında her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilememesi yanı sıra tapu kaydı bulunmayan suça konu yerin katılanla sanıklar arasında ihtilaflı bir yer olması karşısında, sanıklar hakkında verilen beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 18.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16630, Karar No: 2016/24060, Tarih: 25.10.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/16630 E.  ,  2016/24060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Taraflar arasındaki, toplu iş sözleşmesine göre ücret farkı, ikramiye ve ilave tediye, vardiya dönüş ücreti, gece primi, yer altında çalışma tazminatı, vardiya zammı ücreti, yemek-iaşe-katık ücretleri, yakımlık ... yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma yardımı, sosyal yardım, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi ve davacı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.10.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına vekili Avukat ... ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin, işletme ruhsatı davalı ... Kurumuna ait olan maden ocağında kayden alt işveren işçisi olarak çalıştığı, asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkinin kanuna uygun kurulmadığından geçersiz olduğunu ve muvazaya dayandığını, müvekkilinin baştan itibaren davalı kurumun işçisi sayılması gerektiğini ve davalının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmeleri hükümlerinden yararlandırılması gerektiğini, diğer taraftan, 94 sayılı İLO sözleşmesi uyarınca da davalı kurum işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ücret miktarı ve diğer hakların müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, toplu iş sözleşmesine göre ücret farkı, ikramiye ve ilave tediye, vardiya dönüş ücreti, gece primi, yer altında çalışma tazminatı, vardiya zammı ücreti, yemek-iaşe-katık ücretleri, yakımlık ... yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma yardımı, sosyal yardım, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... Kurumu vekili, müvekkili kurum ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu, ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, bu işlemin mevzuata uygun olduğunu, muvazaya dayanmadığını, dava konusu iddia ve taleplerin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Kurumu vekili, müvekkili kurum ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu, ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, bu işlemin mevzuata uygun olduğunu, muvazaya dayanmadığını, dava konusu iddia ve taleplerin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, yazılı gerekçeyle fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine, diğer talepler yönünden ise davanın belirsiz alacak davası türünde açılamayacağı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı kapsamında tarafların yargılama konusunda tam olarak bilgi sahibi olmaları, açıklama ve ispat haklarını tam olarak kullanabilmeleri gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, duruşmanın 17.03.2016 tarihli celsesine mazeret bildirerek katılamayacağını, mazeretinin kabulü ile tebligat giderinin yatırılmış olan gider avansından karşılanmak suretiyle yeni duruşma gününün kendisine bildirilmesini istemiştir. Mahkemece, davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilmesine rağmen, aynı celse davacı vekilinin yokluğunda davanın nihai karara bağlanması usule ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın seri dava olması ve toplamda yüzonaltı adet dava dosyasının aynı gün temyiz duruşmasının yapılması nazara alınarak tarife uyarınca davacı yararına takdir edilen 810,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 25.10.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2968, Karar No: 2021/7319, Tarih: 31.03.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/2968 E.  ,  2021/7319 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalışırken işe ilk girdiğinde günlük ücretinin 36,10 TL olduğunu, sendikaya üye olarak Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmaya başladıktan sonra günlük yevmiye ücretinin 28,80 TL‘ye düşürüldüğünü ileri sürerek, fark işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, işçinin ücretinde hiçbir şekilde indirime gidilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülüp düşürülmediği ve davacının fark ücret alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı vekili, davacının ilk işe girdiği dönemde günlük yevmiyesinin 36,10 TL olduğunu, sendikal haklardan ve Toplu İş Sözleşmesinden yararlandırılmaya başlanmasından sonra ise 28,80 TL.’ye düşürüldüğünü ileri sürmüştür. Dairemizden geçen emsal dosyalarda belirtildiği üzere, davalı ile sendika arasında, işçilerin toplu iş sözleşmesinden protokoldeki şartlar ve öngörüler doğrultusunda yararlandırılmaları kararlaştırılmış, getirilen özel hükümlere göre davacı ve onunla aynı şartlarda çalışan işçilerin ücretleri belirlenmiştir. Dolayısıyla, sadece davacının şahsına ilişkin ücretinin düşürülmesi veya ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülmesi söz konusu değildir. Buna göre, davacının sendikaya üye olmadan önce ve sonraki dönemlere ait bordrolar ile toplu iş sözleşmesi birlikte ele alınarak davacı işçinin akçalı menfaatlerinde artış olup olmadığı belirlenerek, gelirde artışın meydana geldiğinin anlaşılması halinde davanın reddedilmesi gerekmektedir.

Aynı gerekçelerle fark alacak talep eden emsal işçinin dosyasında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen son kararda özetle; tarafların anlaşması ya da düzen ilkesi gereği Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uyarınca kök ücretin düşürülebileceği, bireysel ve toplu İş Sözleşmesindeki aynı amaca yönelik hükümlerinin gruplandırılarak karşılaştırılması gerektiği ve yapılan karşılaştırma neticesinde, işçinin kök ücreti düşürülsede Toplu İş Sözleşmesinden faydalanmakla bireysel iş sözleşmesine nazaran çok daha avantajlı bir konuma geldiği, objektiflik ölçütü açısından da işçi yararına bir sonucun gerçekleştiği, işçinin bir yandan bireysel iş sözleşmesindeki günlük çıplak ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da Toplu İş Sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesi mümkün olamayacağı gerekçesiyle işçinin hem Toplu İş Sözleşmesi kapsamındaki sosyal hakları hem de kapsam dışı işçilere ödenen günlük brüt ücreti talep edemeyeceği kabul edilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, 03.05.2017 tarih, 2017/887 esas, 2017/885 karar sayılı kararı).

Mahkemece, davacının gelirinde artış meydana geldiği tespit edildiği takdirde davanın reddine karar verilmelidir.

Yukarıda anlatılan yönler gözetilmeksizin karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 31.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.