muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2886, Karar No: 2024/1402, Tarih: 25.04.2024

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile, dava konusu taşınmaz üzerine davacılar tarafından inşa ettirilen binanın asgari levazım bedeli alınan bilirkişi raporuyla taşınmazın davalı adına tescil edildiği yani davalı bakımından zenginleşmenin gerçekleştiği 05.07.2013 itibariyle 80.925,23 TL olarak hesap edildiği, elatmanın önlenmesi davasında alınan rapora göre binanın bir kısmında komşu parsel olan 118/5 parsele taşma olup, alınan bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz edilse de binayı kullanacak olan malikin davalı olduğu gözetildiğinde bu itiraza itibar edilmediği, davalı yanca tahkikat aşamasında ecrimisil alacağının mahsup edilmesi gerektiği savunulsa da bunun bir mahsup itirazı olmadığı esasen takas defi niteliğinde olduğu, takas definin ise dilekçeler aşamasında süresinde ileri sürülmesi gerektiği anlaşılmakla aksi yöndeki savunmaya itibar edilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 80.925,23 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1-Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kararı, dava konusu binanın gerçek değerinin çok altında hesaplanan bir bilirkişi kıymet takdirine dayalı olarak verdiği, binanın 1 zemin+1 normal ve 1 çatı katı olmak üzere toplam 3 kattan oluştuğu, bu konuda müvekkili tarafından 2019 yılında yapılan müracaat sonucu Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/13 D. İş sayılı dosyasında bilirkişi marifetiyle hazırlanan raporla kıymet takdir edildiği, Çatı kat 75 m² olarak ölçümlenmiş olup, mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda bu katın hiç dikkate alınmadığı, binanın tamamının toplam 389,00 m² olduğu, istinafa konu davada, binanın kıymeti hesaplanırken Güncel (2021 Yılı) m² birim fiyatı esas alınması ve buna göre hesaplanması gerektiği, sebepsiz zenginleşme nedeniyle tazmini gereken miktarın güncel birim fiyat üzerinden yapılacak güncel kıymet şeklinde olması gerektiği, buna göre 3A sınıfı binaların 2021 yılı birim maliyetinin 1.360,00 TL olduğu, rapordaki bir diğer yanlış değerlendirmenin ise kıymet takdir edilirken %25 müteahhitlik karı ve %30 işçilik maliyet bedelinin kıymetten düşülmesi olduğu, dava sebepsiz zenginleşmeye bağlı giderim ve alacağın tahsili olduğuna göre mevcut tamamlanmış bir binada bu tür indirimlerin söz konu olamayacağının açık olduğu, itirazlar hiç dikkate alınmadan eksik inceleme ile karar verildiği, Mahkemenin, kararı dayandırdığı hukuki gerekçesinde TMK 722,723 ve 724 üncü maddeleri doğrultusunda hüküm kurduğunu belirterek Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/445 E. sayılı dosyasından verilen kararı esas alarak, davacıların davalı arsa sahibinin taşınmazına kötü niyetle bina yapan kişiler olarak addedildiği şeklinde bir gerekçeyle sonuç oluşturduğu, oysa Çatalca Asliye Hukuk Mahkemesi'nin bu gerekçesinin tescil talebinin reddi gerekçesi olup, sadece çaplı taşınmazlarda tescil bakımından iyiniyet iddiasının dinlenemeyeceğine ilişkin olduğu, davalının kendi adına tescil yaptırırken gerçekte burada davacıların binasının olduğunu ve muris annesi ile diğer mirasçı kardeşlerinin buna muvafakat ettiğini bildiğini, çaplı taşınmazlarla ilgili kanunun şekli hükmüne dayalı iyiniyet ölçütünün dava konusuna uygun düşmeyeceğinin açık olduğu ve müvekkillerinin iyiniyetine halel getirmeyeceği, bu sebeple ortada hem Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin mevcut kıymet takdiri hem de rapora itirazla sundukları kıymet tespitine ilişkin Mahkeme kararı dikkate alınarak bir tazminat miktarı tayini gerekirken, asgari ölçülerde sadece malzeme kıymeti oranında tazminat tayininin haksız ve mesnetsiz olduğu, davanın tamamının kabulü gerekirken kısmen kabule karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın, davacının arsası üzerine kötüniyetle yapılan binaya sahip olması iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olduğu, ancak, davacıların binayı işgal etmeye devam ettikleri için müvekkilinin herhangi bir zenginleşmesinin sözkonusu olmadığı,bina ve arsasını kullanmadığı, kullanılamayan, henüz tasarruf edilemeyen bir hak için sebepsiz zenginleşmeden söz edilmesinin mümkün olmadığı, mahkemece yapılan keşifte görev alan Fen Bilirkişisi, dava konusu binanın oturduğu alanın tespitini yapmadığını, dava konusu binanın komşu 118 ada 5 sayılı parsele 18,79 m² kadar tecavüzlü olarak inşa edildiği, Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/445 Esas sayılı dosyasında yer alan ve bir örneğini dosyaya sundukları Fen Bilirkişisi Savaş Bümen'in raporunda davacılar tarafından yapıldığı iddia edilen binanın komşu parsel olan 118 ada 5 parsele 18,79 m² tecavüzlü olduğu tespitinin yapıldığını, binanın iki katlı olduğu düşünüldüğünde, dava konusu binanın 37,58 m² lik kısmının müvekkilinin parselinde bulunmadığı ,bu kısım kısmı için levazım bedeli hesaplanmasının doğru olmadığı, aslında,davacıların maliklerden herhangi bir izin-muvafakat almadan yaptıkları bina için bedel istemelerinin yasal dayanağı bulunmadığı ,kararın bu sebeplerle hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; “Türk Medeni Kanunu'nun 723 üncü maddesi; somut dava yönünden iyiniyet olgusu üzerinde durulması gereklidir. Dosyadaki kayıt ve belgelere göre; davanın taraflarından ...ile davalı kardeştir. Taşınmazın intikal öncesi maliki olan Cabir Çelik bu kişilerin babasıdır. Dava konusu ev, dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davalının da annesi olan ...nin muvafakat belgesine dayanılarak yapılmıştır. Somut olayın özelliği itibarıyla, davalıların kötüniyetli olduklarının kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Bu sebeple Mahkemece; Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/445 E. sayılı dosyasında verilen kesinleşmiş gerekçeli kararda, "çaplı taşınmazlarda ise, iyiniyet iddiası dinlenemeyeceğinden davalının iyiniyetli olduğunun kabulüne olanak yoktur. Bu durumda çaplı taşınmazlarda Türk Medeni Kanunu'nun 724. maddesi gereğince temliken tescilin sübjektif koşulu olan iyiniyet unsuru gerçekleşmediğinin kabulü gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle karşı davanın reddi gerekmiştir." denilmek suretiyle davacılar davalı arsa sahibinin taşınmazına kötü niyetle bina yapan kişiler olarak addedildiği şeklindeki mahkeme gerekçesinin Türk Medeni Kanunu'nun 724 üncü maddesi uyarınca açılan sözkonusu davaya özgü bir gerekçe olduğu, istinafa konu bu davanın özellikleri ve binanın davalının da annesi olan ...nin muvafakat belgesine dayanılarak yapıldığı dikkate alındığında, somut davada davacıların iyiniyetli kabul edilmemeleri yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, malzeme sökülüp alınmadığına göre hükmedilecek miktarın bu malzemeler nedeniyle taşınmaz malikinin zenginleştiği miktar olduğu, bu miktarın da yapı ve eklentilerinin yapımında kullanılan tüm malzemelerin işçilik ve yapımcı kârı gibi unsurlar da dikkate alınarak elde edilecek miktar olduğu, yargılamada alınan bilirkişi raporuna göre bu şekildeki hesaplama sonucunda sebepsiz zenginleşme miktarının 131.503,50 TL olduğu anlaşılmakla, bu miktar üzerinden karar verilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyen gerekçe ile verilen kararın usul ve hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla, davacıların istinaf taleplerinin kabulü ile karar HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı istinaf yönünden; davacılar hakkında dava konusu taşınmaza el atmalarının önlenmesine karar verildiği,kararın kesinleştiği, bu bina ile ilgili olarak artık davacıların hukuken tasarruf haklarının sona erdiği, binanın mevcut hali ile tasarruf hakkının davalıya ait bulunduğu, davacıların ancak yukarıda izah edilen şekilde malzeme bedelini talep edebilecekleri dikkate alındığında, davalı tarafın ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı tarafın istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, davacıların istinaf taleplerinin kabulü ile karar HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak, yeniden esas hakkında; davanın kısmen kabulü ile 131.503,50 TL alacağın davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi’nin 29.03.2023 tarihli ek kararı ile, kararın kesin olduğu gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, davacılar vekilince bu kez Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile ek karar temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, öncelikle ek kararın yerinde olmadığını, taleplerinin 400.000 TL olduğunu reddedilen miktarın da kesinlik sınırının üzerinde olduğunu belirterek, istinaf dilekçesindeki hususları da tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklı bedel talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361 ve 362 nci maddeleri,

2.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 723 üncü maddesi,

3.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77nci maddesi.

3.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

3.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77nci maddesi.

3.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi 29.03.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7858, Karar No: 2023/4303, Tarih: 13.09.2023

**1. Hukuk Dairesi         2022/7858 E.  ,  2023/4303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/167 E., 2022/118 K.

DAVA TARİHİ : 15.10.2014

HÜKÜM : Kabul

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve terkin davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine vekili, dava konusu 101 ada 418 parsel sayılı taşınmazın 118,73 m2'lik kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 08.04.2015 tarihli ve 2014/473 Esas, 2015/160 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısımlarının davalı adına olan tapusunun iptali ile kıyıya terkine karar verilmiştir.

2. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.11.2017 tarihli ve 2015/12173 Esas, 2017/14731 Karar sayılı kararıyla; noksan araştırma ve inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

4. Mahkemenin 06.03.2019 tarihli ve 2018/51 Esas, 2019/143 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

5. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

6. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 05.12.2019 tarihli ve 2019/5717 Esas, 2019/10989 Karar sayılı kararıyla; bozma ilamına uyularak yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

7. Mahkemenin 17.02.2022 tarihli ve 2020/167 Esas, 2022/118 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, dava konusu yerin kıyı kenar çizgisinde kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile çekişmeli kısmın tapusunun iptaline, bu alanın kıyı kenar çizgisinde kalması nedeniyle tescil harici bırakılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki itirazlarını tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki itirazlarını tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali ve terkin istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Anayasa’nın "Kıyılardan yararlanma" başlıklı 43 üncü maddesi, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Genel Esaslar" başlıklı 5 inci maddesi, 4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun (TMK) 715 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (HMK) 281/2 nci ve 282 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bilindiği ve yukarıdaki düzenlemede yer verildiği üzere bozma kararına uymakla Mahkemenin bozma kararında belirtildiği şekilde işlem ve araştırma yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Ne var ki, Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğini söyleyebilme olanağı yoktur. Şöyle ki, 6100 sayılı HMK'nın 281/2 inci maddesine göre, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden, ek rapor alınabilir. Öte yandan, HMK'nın 282 nci maddesine göre Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

2. Somut olayda; Mahkemece 27.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna yapılan itiraz benimsenip ek raporlar alınmıştır. Buna rağmen ek rapora itibar edilmeyip ilk rapor hükme esas alınmış, ancak hangi nedenle 27.11.2020 tarihli ilk alınan bilirkişi raporunun üstün tutulduğu gerekçelendirilmemiştir. Kaldı ki, bilirkişi raporlarının yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı da bulunmamaktadır.

3. Hal böyle olunca; Mahkemece, önceki bilirkişilerden farklı, 3 kişilik jeolog, 1 harita mühendisi ve 1 ziraat mühendisinden oluşacak yeni bir bilirkişi heyetiyle dava konusu taşınmazda yeniden keşif yapılması, taşınmazın farklı noktalarında gözlem çukurları açılarak bu çukurlardan alınan verilerin incelenmesi, açılan gözlem çukurlarının harita üzerinde işaretlenerek gösterilmesi ve topoğrafik memleket haritalarından da yararlanılarak kıyı kenar çizgisinin tespit edilmesi, keşfen tespit edilen kıyı kenar çizgisi ile Bakanlık tarafından onaylanan kıyı kenar çizgisinin fen bilirkişi tarafından kroki üzerinde gösterilmesi, farklılık olursa sebebinin açıklattırılması, dava konusu taşınmazın tamamen veya kısmen kıyı kenar çizgisi içinde kalıp kalmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, ondan sonra tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre infazı kabil bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

4. Kabule göre de; davacı Hazine çekişme konusu taşınmazın 118,73 m2'lik kısmının tapu kaydının iptaline ilişkin talepte bulunmuştur. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.11.2017 tarihli ve 2015/12173 Esas, 2017/14731 Karar sayılı ilk bozma kararında da bahsedilmiş olmasına rağmen, Mahkemece 6100 sayılı HMK'nın 26 ncı maddesinde yer verilen taleple bağlılık ilkesi gözetilmeksizin talepten fazlasına hükmedilmiş olması da doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün 6100 sayılı Yasa'nın geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5492, Karar No: 2013/8424, Tarih: 27.05.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/5492 E.  ,  2013/8424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde, davalının müracaatı üzerine ... Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 11.07.2012 tarih ve 2012/537 sayılı kararı ile; elektrik faturaları üzerinden tahsil edilen kayıp kaçak kullanım bedelinin iadesi yönünde karar aldığını, sözkonusu kararın açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, elektrik faturalarında yer alan kayıp kaçak kullanım bedeli dahil tüm bedellerin Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında tebliği gereğince müşterilere tahakkuk ettirildiğini, bu itibarla Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin... kararları ve yukarıda bahsi geçen mevzuatla tahakkuk ettirilen bedele ilişkin karar verme yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek; Tüketici Sorunları Hakem Heyetince verilen tüketicinin elektrik faturasına ilave ücret olarak yansıtılan kayıp-kaçak kullanım,... okuma bedellerin alınmamasına ve bu kalem adı altında alınan bedellerin geriye dönük olarak hesaplanıp tüketiciye iade edilmesine dair kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin verdiği kararın, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 22/5.maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının dışında kaldığı, bu nedenle aynı kanunun 22/6.maddesi uyarınca Hakem Heyetinin verdiği kararın Tüketici Mahkemelerinde delil olarak kullanabileceği, davacının açtığı bu dava ile delil niteliğindeki hakem heyeti kararının iptalini istediği, asıl dava açılmadan delil niteliğindeki hakem heyeti kararının iptalini istemekte hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi cihetine gidilmiştir.

6100 Sayılı HMK’ nun 33.maddesi uyarınca; “Hâkim, Türk Hukukunu re'sen uygular”.

Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince, davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hâkime aittir. Buna göre davadaki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hâkime aittir.

6100 Sayılı HMK’ nun 33.maddesi uyarınca; “Hâkim, Türk Hukukunu re'sen uygular”.

Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince, davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hâkime aittir. Buna göre davadaki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hâkime aittir.

Taraflar arasında, davalının meskeniyle ilgili olarak 20.04.2001 tarihli elektrik aboneliği sözleşmesinin düzenlendiği, hukuken geçerli bu sözleşme ilişkisi devam ederken, davalının 16.04.2012 tarihli dilekçesi ile ... Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurarak faturalarına yansıyan kaçak/kayıp ve sayaç okuma bedelleri adı altında alınan ücretlerin iadesine karar verilmesini talep ettiği, ... Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin de bu başvuru üzerine 11.07.2012 tarih ve 537 sayılı kararı ile şikâyetin kabulü yönünde karar aldığı ve bu kararın 24.07.2012 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, toplanan delillerden anlaşılmaktadır.

Görülmekte olan davada, davalının başvurusunun haksızlığının tespiti ve bu başvuru üzerine tesis edilen ... Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararının iptali istenilmiştir.

Davalının açıklanan işleminin hukuksal nitelikçe mevcut bir sözleşme ilişkisi sırasında yaratılmış bir muaraza (çekişme) olduğu; davadaki istemin de bu muarazanın önlenmesine yönelik bulunduğu açıktır.

Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 gün ve 2004/13–417 E. 2004/442 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın meni (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem bir muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun meni talep edilir.

Kaldı ki, Hukuk Genel Kurulunun 17.03.2010 gün ve 2010/3–119 E. 2010/159 K sayılı ilamında da; bir sözleşmenin devamı sırasında taraflardan biri tarafından muaraza (çekişme) çıkarılması halinde de, diğer tarafın kendisine zarar verebilecek nitelikteki bu duruma son vermek, hukuki durumunu tereddüt içinde olmaktan kurtarmak için tespit davası açmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Bu bağlamda; taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi feshedilmediğine ve görülmekte olan davada, davacı, davalının davaya konu işlemle sözleşme ilişkisine yönelik bir muaraza yarattığını ileri sürdüğüne göre, mahkemece yapılması gereken iş; esasa girişilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve taraflarca bildirilip toplanan diğer deliller çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi; bu bağlamda; davalı abonenin başvurusu ile ... Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin bu başvurusuna dayanarak tesis ettiği dava konusu 11.07.2012 tarih ve 537 sayılı kararın, sözleşme hükümlerine ve hukuka uygun olup olmadığının; dolayısıyla, ortada davalı tarafından haksız şekilde yaratılmış ve bu yüzden de önlenmesi gereken bir muaraza bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve ortaya çıkacak uygun hukuki sonuç çerçevesinde bir karar verilmesidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler göz ardı edilerek, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.