muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/464, Karar No: 2012/3451, Tarih: 05.03.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/464 E.  ,  2012/3451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı ... vd. aleyhine 21/01/2010 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/07/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı ... vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedenine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ... Ocak 2010 sayısında yayınlanan "Toptancı Noter(ci)" Başlıklı yazısında gerçek dışı ifadelerle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını talep etmiştir.

Davalı, sözkonusu yazının haber ve eleştiri niteliğinde kaleme alındığını basın yoluyla hakaret eyleminin unsurlarının oluşmadığını ileri sürerek istemin reddini talep etmiştir..

Mahkemece, davacının kişilik haklarının hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğradığı gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir.Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur.Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması,genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda,basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez.Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan

yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez.Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan

yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Dosya kapsamından haberin yayın tarihi itibari ile güncel bir haber olduğu, eleştiri sınırları içinde olup kişilik haklarına saldırı oluşturacak unsurlar içermediği anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece, davanın reddi gerekirken, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülerek kısmen kabul edilmesi doğru bulunmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2291, Karar No: 2012/7076, Tarih: 19.03.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/2291 E.  ,  2012/7076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3.000.00 TL ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, muristen intikal eden dairenin davalı tarafından haksız işgal edildiği ileri sürülerek geçmiş beş yıl için 10.03.2006-10.03.2011 arası fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3000,00 TL ecrimisilin tahsili istenilmiştir.Davalı tarafından, davacının ecrimisil isteminin yerinde olmadığı belirtilerek davanın reddi savunulmuştur.Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 2827,50 TL ecrimisilin tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.Kural olarak, paydaşlar intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler.İntifadan men dava şartı olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. İntifadan men şartı yemin dahil her türlü delil ile ispat edilebilir.Somut olayda; davadan önce davacı tarafından davalıya intifadan men'e ilişkin olarak ihtarname gönderilmemiştir.Yine, mahkemece, talep edilen döneme ilişkin olarak intifadan men'e ilişkin deliller tam olarak toplanmamıştır.

Davacı taraf, dava dilekçesinde “diğer deliller” demekle yemin deliline de dayanmış olduğundan davacı tarafın davalı tarafa yemin teklif etme hakkının olduğu hatırlatılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10193, Karar No: 2011/18774, Tarih: 14.12.2011

**13. Hukuk Dairesi         2011/10193 E.  ,  2011/18774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne,kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı Üstükaar Karakuş avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı,davalılar yapı sahipleri ile 13.2.2007 tarihli sözleşme imzaladıklarını,4. Madde gereğince 31.695.00 TL yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesi gerektiği halde,bakiye 23.310.00 TL'nin ödenmediğini ileri sürerek fazlası saklı 7.500.00 TL'nin faiziyle davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Bir kısım davalılar, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ile Özgür ve Şerife'ye velayeten ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı davalılara yapı denetim hizmeti verdiğini ve bakiye bedelin ödenmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davalılar yargılama aşamasında ödeme iddiasında bulunarak bir adet alındı makbuzu ibraz etmiş, ancak mahkemece bu belgele için herhangi bir araştırma yapılmadan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiştir. Oysa ödeme

belgeleri borcu söndüren belgelerdir ve yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Davalıların ibraz ettiği alındı makbuzunun incelenmesinde, davalılara ait taşınmazın yapı denetim hizmet bedelinin alındığı anlaşılmaktadır. Ancak bu belge altında davacı şirketin değil dava dışı Başyapıt Ltd Şti'nin kaşesi bulunmaktadır. Davacıda bu şirket ile aynı yerde faaliyet gösterdiklerini ancak ayrı tüzel kişiliğe sahip şirketler oldukları savunmasında bulunmuştur. O halde mahkemece davacı şirket ile dava dışı şirketin aynı yerde faaliyetinin hangi aşamada bulunduğunun yani 13.2.2007 tarihli sözleşme tarihinde birlikte çalışıp çalışmadıklarının, ticaret sicil dosyası getirtilerek ortaklıklarının bulunup bulunmadığının veya davalılara ait taşınmaza hizmetlerinin birlikte verilip verilmediğinin gerekirse belediyeye verilen hakediş raporlarının da dosyaya celbi ile sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan 114.60 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 14.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1288, Karar No: 2018/49, Tarih: 15.01.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/1288 E.  ,  2018/49 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... elma bahçesi evleri adresinde bulunan ...mevkii, 7 pafta, 140 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki sitede bulunan 6 adet villadan A-4 nolu villanın mülkiyetinin müvekkiline ait olduğu, davalıların ise söz konusu sitede davalılardan Halk Bankası AŞ'nin malik olduğu ve davalılardan ...'ün ve ... Şirketinin zilyedinde bulunan 3 adet villasının bulunduğu, davalıların ortak alanlara, davacıya ait A-4 nolu villaya, projeye, yönetim planına, kat malikleri kurul kararlarına ve hukuka aykırı olan tecavüzlerinin durdurularak önlenmesi ve eski hale getirilmesi istenilmiş, mahkemece; davanın kabulü ile tapu kayıtları, yönetim planı, onaylı mimari proje, gayrimenkul satış sözleşmesi, kira sözleşmesi, ticaret sicil gazetesi örneği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/306 Esas, 2010/360 Karar sayılı ilamı, aynı mahkemenin 2012/674 Esas ve 2012/375 Karar sayılı görevsizlik kararı sonucunda, bilirkişi raporlarında tespiti yapılan site ön cephe bahçe duvarının değiştirilmesinin, site girişine demir kapı yapılmasının, PVC nitelikli bekçi kulubesi konulmasının, "..." yazılı levhanın konulmasının, A1, A2 ve A3 nolu villalar arasında asfalt ve kilit taşı parke kaplamalı yolların yapılmasının, jeneratör ve odasının yapılmasının, sitenin doğu sınırında kutu profilli demir direkli korkulukların kaldırılmasının, A4 ve A5 nolu villalar arasında bulunan kayrak taşı kaplamasının sökülerek duvarlar üzerindeki korkulukların kaldırılmasının, havuz yanına sundurma yapılmasının, sundurma ile bağlantılı olarak 1,50 m eninde 3 adet yol traverten taş ile kaplamalı olarak 6 adet PVC nitelikli duşakabin ve tuvaletlerin yapılmasının, A1, A2 ve A3 nolu villaların çatı arası pencerelerinde değişiklik yapılmasının, site onaylı projesine ve yönetim planına aykırılık teşkil ettiği ortak alana müdahale niteliğinde olduğu, ayrıca dava konusu taşınmazların iş yeri olarak kullanılmasının yönetim planına aykırılık teşkil ettiği gerekçeleriyle, davalıların yapmış olduğu müdahalelerin men'ine, müdahalelerin bilirkişi raporlarında belirtildiği şekli ile dava konusu taşınmazların eski hale getirilmesi ile önlenmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, müdahalenin men'i, eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Dava, müdahalenin men'i, eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

1-Mahkemenin gerekçeli kararına esas teşkil edilen bilirkişi raporlarında vaziyet planına ve yönetim planı hükümlerine göre inceleme yapıldığı mimari projenin ise mahallinde uygulanıp uygulanmadığı yönünde bir açıklık mevcut olmayıp esas olanın mimari projenin mahallinde uygulanarak projeye aykırılıkların neler olduğunun vaziyet planı ve yönetim planı hükümleri ile birlikte tespit edilmesi olup mahkemece bu yönde inceleme yapıldığının dosyaya yansımaması,

2-Taraf vekillerinin eski hale iade yapıldığı yönündeki iddialarının mahallinde değerlendirilmemesi,

3-6100 Sayılı HMK'nın 297. maddesinin 2. fıkrasına göre (HUMK'nın 388 ve 389. maddeleri); hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Mahkemenin hüküm fıkrasında eski hale iadesi için yapılması gerekenler sayılmış ise de yasanın bu hükmüne aykırı olarak hangi eksikliklerin hangi bağımsız bölümlere ait olduğu ve bunların ne şekilde eski hale getirileceğinin hüküm fıkrasında açıkça belirtilmeden hüküm kurulması ayrıca bu işlerin giderilmesi için uygun süre de verilmemesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 15/01/2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10925, Karar No: 2015/4996, Tarih: 26.03.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/10925 E.  ,  2015/4996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 8. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/03/2014

NUMARASI : 2013/957-2014/130

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-karşı davalı vekili, dava dilekçesinde; tarafların, 1991 tarihinde evlendiklerini, iki müşterek çocuklarının bulunduğunu, 3 yıldır ayrı yaşadıklarını; ortak hesaptaki 100.000 TL'nin davalı tarafından çekildiğini, müvekkilinin zor durumda kaldığını, davalı ve çocukların oturduğu evin kirasının ödenmemesi nedeniyle icralık olduğunu; halen çocukların okul taksitlerinin tarafından ödendiğini belirterek, davalı tarafından çekilen 100.000 TL tutarındaki paranın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, cevabında; davacının, başka bir bayanla birlikte olduğunu, evin giderlerine katkıda bulunmadığını; müvekkilinin, ortak hesaba davacıdan daha fazla para yatırdığını, davacının bu hesapta hakkının olmadığını, davanın edinilmiş mallara katılma rejimine göre ele alınması gerektiğini ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; mahkemenin görevsizliğine, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, süresinde talep edildiğinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine; davalı vekille temsil olunduğundan 2.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK.nun 331/2. maddesine göre; "Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hüküm gereğince mahkemece; bu aşamada, davalı taraf için vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün 5. fıkrasındaki; "Davalı, vekille temsil olunduğundan 2.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" ifadesinin çıkartılarak, yerine "Vekalet ücretinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına" ifadesinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.03.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3250, Karar No: 2024/1307, Tarih: 22.04.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/3250 E.  ,  2024/1307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/326 E., 2023/401 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Araklı Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/222 E., 2022/288 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün gerekçeye yönelik olarak kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 11.04.2023 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiştir.

Ek karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının miktar itibariyle temyizi kabil nitelikte olmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362/1-a ve 362/2 nci maddeleri gereğince reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2023 tarihli ek kararına ilişkindir.

Temyiz dilekçesinin reddine yönelik kararın, aynı Kanun'un 366/1 inci maddesi göndermesi ile 346/2 nci maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde temyiz edilmesi gerekir.

Temyiz dilekçesinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar, istifa ettiğine ya da azledildiğine dair dosyada herhangi bir belgeye rastlanmayan davacılar vekili Av. ...'e 18.04.2023 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise bir haftalık yasal süre geçirildikten sonra 08.05.2023 tarihinde verilmiş olmakla, davacılar vekilinin ek karara yönelik temyiz dilekçesinin süre itibariyle reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin, Bölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2023 tarihli ek kararına yönelik temyiz dilekçesinin süre itibariyle REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/13848, Karar No: 2019/6364, Tarih: 09.12.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/13848 E.  ,  2019/6364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil- tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...' nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan anneleri ...’nin 267 ada 6 parsel ( eski 418) sayılı taşınmazını ½'şer payla davalılara temlik ettiğini, davalıların da dava dışı ...’ya,...’nın da tekrar davalılara devrettiğini, işlemlerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payları oranında iptal,tescil; mümkün olmaması halinde tenkis istemişler, yargılama sırasında davacı ... davasından vazgeçmiştir.

Davalılar, işlemlerin gerçek satış olduğunu, temlik tarihinde taşlık ve çalılık olan taşınmazı ihya ettiklerini, ihtiyaçları nedeni ile taşınmazı dava dışı ...’ya temlik ettiklerini, davacıların ...’yı tehdit etmeleri nedeniyle taşınmazı geri aldıklarını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’nin 04.03.2010 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacılar ve davalılar ile dava dışı ... ve ...’nin kaldığı, mirasbırakanın 24.01.1995 tarihinde 6 parsel ( eski 418) sayılı taşınmazını 1/2’şer payla 3000TL bedelle davalılara temlik ettiği, davalıların 05.05.2010 tarihinde 50.000TL bedelle dava dışı ...’ya, ...’nın da 28.01.2011 tarihinde 50.000TL bedelle tekrar davalılara temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

Somut olaya gelince, mirasbırakanın mal kaçırmasını gerektiren herhangi bir bilgi, belge bulunmadığı gibi davacıların iddialarını HMK 190. TMK 6. maddeleri gereği usulünce ispatlayabildiklerini söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu kabul kararı verilmesi doğru değildir.

Davalıların yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 09/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.