muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2172, Karar No: 2017/2416, Tarih: 23.02.2017

2-Davalıların, mahkemece eksik ifa olarak nitelendirilen eksik işlerle ilgili temyiz itirazı yönünden yapılan incelemede ise; “...” adlı proje kapsamında yapılacak konut ve işyeri satışına ilişkin internet ilanlarında, reklam ve tanıtım broşürlerinde, 560.000.m2 ruhsatlı alanda 1.000.000.m2 den fazla inşaat alanına sahip olan toplam 13 adanın, 10 adasında 5280 modern konut ve 3 adasında 800 adet işyerinin bulunduğu alışveriş ve eğlence merkezinin yapılacağının, büyük marketler, sinemalar, restoran ve kafelerin yanısıra her türlü ihtiyaca yönelik dükkan ve işyerlerinin burada yaşayanların yanı başında olacağının, sportiv aktivitelerin yapılacağı klüp binası, iki adet ilk öğretim okulu, bir adet ortaöğretim okulu, cami, hastane, sağlık ocağının bu projede yer aldığının ve 21. yüzyıla yakışır Avrupai bir yerleşim alanı olacak “...” projesinin 2009 yılı sonunda tamamlanacağının belirtildiği hükme esas alınan bilirkişi raporunda da,; site içersinde yapılan incelemede, çocuk parkının olduğu, market, kapalı yüzme havuzu, sauna, vs. ile spor sahalarının bulunduğu, peyzaj ve aydınlatmasının olduğu, site etrafında yapılan incelemede ise, başka ada ve parsellerde market, restoran sağlık ocağı, okul vs.nin bulunduğu, site etrafındaki parsellerde tesbit edilen dini tesis, okul, sağlık ocağı, market ticari alanların davalı yüklenici tarafından yapıldığını gösteren bir belgeye rastlanmadığı ve eksik ifa olarak değerlendirileceği açıklanmış ve buna göre davacının talebi kabul edilmiş ise de; bunların yapılmamış olmasının davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp niteliğinde olduğu, davalının bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadığı, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur. Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Dairemizin benzer uyuşmazlıklardaki emsal uygulamaları da bu yönde olduğu gibi, aynı görüşte olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 4.12.2015 gün ve 2015/13-1581 esas ve 2015/2792 kararı da bulunmaktadır. Hal böyle olunca bu kalemler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile bu talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Bozma nedenlerine göre, davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan 1. ve 2. bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalılar yararına BOZULMASINA, 3. bent gereğince davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 511,28 TL harcın istek halinde davalı Emlak Konut A.Ş. ve diğer davalılara iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6478, Karar No: 2011/14623, Tarih: 22.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/6478 E.  ,  2011/14623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın arttırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: ... ve ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, Ataşehir Belediye Başkanlığı yönünden kısmen kabulünedair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı Ataşehir Belediye Başkanlığı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın arttırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece ... ve ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, Ataşehir Belediye Başkanlığı yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve davalı Ataşehir Belediye Başkanlığı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma kararı uyarınca bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak üstün ve eksik yönleri ile oranları belirtilmek suretiyle değer biçilmesinde ve davalı taşınmazın Kadıköy Belediye sınırları içinde iken yargılama sırasında yürürlüğe giren 5747 sayılı Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde ilçe kurulması ve bazı kanunlada değişiklik yapılması hakkındaki Kanununun 1. maddesinin 25. bendi ile Ataşehir Belediye sınırları içine alındığı aynı Kanununun geçici 2. maddesi gereğince Kadıköy Belediyesine ait tüm hak ve mükellefiyetler Ataşehir Belediyesine geçtiğinden tesbit edilen bedelin Ataşehir Belediye Başkanlığından tahsiline, diğer davalılar yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacılar vekili ile Davalılardan Ataşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının Ataşehir Belediye Başkanlığından tahsiline, taraflardan temyize başvurma harçları ile davacıların temyiz harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2407, Karar No: 2010/239, Tarih: 22.01.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/2407 E.  ,  2010/239 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 102 ada 211 parsel sayılı 8661,08 m² yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydına dayanılarak mera niteliği ile sınırlandırılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka, paylaşmaya, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 102 ada 211 parsel sayılı taşınmazın mera olmadığı, tarım arazisi olduğu davacı yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek mahkemece hüküm kurulmuş ise de varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Davacı dava dilekçesinde ve yargılama sırasında herhangi bir kayıt ve belgeye dayanmamış, sadece kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmıştır. Dava konusu taşınmaz ile dava dışı ve tespitleri mera olarak kesinleşen nizalı taşınmazın doğusundaki 102 ada 212 ve batısındaki aynı ada 209, kuzeyindeki Sarılar Köyü 101 ada 120 parsel sayılı taşınmazların tespitine esas alınan 1937 tarih 44 tahrir numaralı vergi kaydının güney sınırını Dibek Çayı okumaktadır. Dibek Çayı nizalı taşınmazın güney hududunda bulunduğuna göre dava konusu taşınmazın da mera vergi kaydı kapsamında kaldığı ve meradan kazanıldığının kabulü gerekir. Meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun hukukça bir değer taşımaz.

Mahkemece bu olgular dikkate alınarak davacının davasının reddi ile taşınmazın mera niteliği ile sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı hazinenin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 22.01.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12077, Karar No: 2022/3711, Tarih: 16.03.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12077 E.  ,  2022/3711 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İlk Derece

Mahkemesi : ... İş Mahkemesi

Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı davalı ile feri müdahil vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince başvurularının kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait konutta 01.06.2013 gününden başlayarak, 06.07.2016 tarihine kadar ev işleri yardımcısı, aşçı sıfatıyla çalıştığını, 01.06.2013-01.12.2014 tarihleri arasında, haftada 3 tam gün, 01.12.2014-06.07.2016 tarihleri arasında haftada 6 tam gün çalıştığını, iş sözleşmesinin 06.07.2016 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, işsizlik maaşı için kuruma başvurduğunda bu çalışmasının kuruma hiç bir surette bildirilmediğinin tespit edildiğini, 01.06.2013-06.07.2016 tarihleri arasında aylık 1.000,00 TL net, 01.12.2014-06.07.2016 tarihleri arasında aylık 1.500,00 TL net ücret ile çalıştığını iddia ederek, davacının belirtilen tarihler arasında çalıştığının tespiti isteminde bulunmuştur.

II-CEVAP

Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 24.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının incelenmesinde, davalı adına kayıtlı işyeri kaydına rastlanmadığını, davacının davalı işyeri çalıştırmaya başlamadan çalışmasının düşünülemeyeceğini, bu nedenle çalışma iddiasının hukuken dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

II-CEVAP

Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 24.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının incelenmesinde, davalı adına kayıtlı işyeri kaydına rastlanmadığını, davacının davalı işyeri çalıştırmaya başlamadan çalışmasının düşünülemeyeceğini, bu nedenle çalışma iddiasının hukuken dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı işveren vekili, 09.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; davacının, davalının evinde, 2013 yılı Ekim ayından 2015 yılı Haziran ayı sonuna kadar devamlılık arz etmeyen şekilde, çağrıldığında çalışmak üzere gelen ve genelde haftada iki veya en çok üç gün çalıştığını, davalının bu süreçte esas ikametgahı olan ...’da ikamet etmesi ve özellikle sonbahar ve kış aylarını ...’da geçirmesi nedeniyle 2013-2014 yıllarında, 2013 Ekim ayı dışında, davacının sonbahar ve kış aylarında davalı ile çalışmadığını, 2015 yılı başından itibaren davalının ...’a yerleşmesi akabinde, çalışanlarından birinin 2015 yılı Haziran sonunda işten ayrılması üzerine davacının işe alındığını, davacının 2015 yılı Temmuz ayı ile 2016 yılı Temmuz ayı başına kadar davalının evinde, haftada 6 gün çalıştığını ancak, bu çalışmasının da kesintilerle devam ettiğini, davacının memleketi olan ...’ya gidip geldiğini, davacının davalının evinde davalının yemeklerini yaptığım, bu işi tek başına değil, diğer çalışanların yardımı ile gerçekleştirdiğini, davacının başka bir iş yapmadığını, davacının haftanın 6 günü çalıştığı dönemde yalnızca yemek işi yaptığından, 09.30-16.00 saatleri arasında çalıştığını, haftada iki veya üç gün geldiği aylarda aylık 1.000,00 TL, haftada 6 gün çalıştığı dönemde ise aylık 1.500,00 TL maaş ile çalıştığını, davacının ev hizmetlerinde sürekli çalışmadığından 5510 sayılı yasanın 6/c maddesi gereğince sigortalı sayılamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine; Davacının davalıya ait konutta ev hizmetleri işinde;

01/10/2013-06/07/2016 tarihleri arasında,

01/10/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 36 gün,

01/01/2014-31/12/2014 tarihleri arasında 144 gün,

01/01/2015-30/06/2015 tarihleri arasında 72 gün,

01/07/2015-31/12/2015 tarihleri arasında 180 gün,

01/01/2016-06/07/2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere,

01/10/2013-30/06/2015 tarihleri arası dönemde aylık net 1.000,00 TL,

01/07/2015-06/07/2016 tarihleri arası dönemde aylık net 1.500,00 TL ücret ile toplam 618 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının bildirimlerinin yapılmadığı ve primlerinin ödenmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

01/01/2015-30/06/2015 tarihleri arasında 72 gün,

01/07/2015-31/12/2015 tarihleri arasında 180 gün,

01/01/2016-06/07/2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere,

01/10/2013-30/06/2015 tarihleri arası dönemde aylık net 1.000,00 TL,

01/07/2015-06/07/2016 tarihleri arası dönemde aylık net 1.500,00 TL ücret ile toplam 618 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının bildirimlerinin yapılmadığı ve primlerinin ödenmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin yaptıkları itirazları dikkate almadığını, dosya içerisindeki bilirkişi raporu ve ek raporun eksik inceleme ile oluşturulduğunu, hüküm kurmaya elverişli olmadığını, delillerin dikkate alınmadığını, ilk bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların ve yeni delillerin ek bilirkişi raporunda değerlendirilmediğini, ek raporda ilk bilirkişi raporunda değişiklik yapılacak bir husus bulunmadığı bildirilmişse de, ilk rapordan sonra dinlenen tanık ...'nun beyanlarının hiç dikkate alınmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; hüküm tesis edilirken sadece yetersiz tanık anlatımına ve bu tanık anlatımına dayalı yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; hüküm tesis edilirken sadece yetersiz tanık anlatımına ve bu tanık anlatımına dayalı yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, '.... somut olayda davacı tanığı ..., ..., davalı tanığı ... ile kamu tanığı ...'nun beyanları birarada değerlendirildiğinde, davacının, davalıya ait ev hizmetleri işyerinde davaya konu 01.06.2013 - 06.07.2016 tarihleri arasında ev işleri yardımcısı, aşçı sıfatıyla, 01.06.2013 - 01.12.2014 tarihleri arasında, haftada 3 tam gün, 01.12.2014 - 06.07.2016 tarihleri arasında haftada 6 tam gün sürekli çalıştığına yönelik tespitin yerinde olduğu, ancak çalışma süresinin tespiti konusundaki iddianın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği her türlü delille ispatlanabilmesi olanağına karşın; prime esas kazancın kanıtlanmasında böyle bir serbestliğin söz konusu olmadığı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere, HMK 200-201 (HUMK 288) maddelerindeki düzenlemeler dikkate alınarak, kayıtlarda yer alan tutarları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu karşısında; davacı tarafından asgari ücreti aşan ücret düzeyini ispata yarar herhangi bir kayıt ve yazılı delil başlangıcı sayılacak belge sunulamamasına karşın; taraflarca oluşturulan ve kamu düzenine ilişkin niteliği bulunmayan işçilik alacaklarına ilişkin davalardaki yöntemle, salt tanık anlatımları sonuca varılmasına olanak bulunmayan prime esas kazanç tespiti istemi yönünden, soyut iddianın kabulüne yasal olanak bulunmadığı, bu yönüyle hükmün hatalı olduğu, dava tarihi itibariyle fer'i müdahil konumunda bulunması gereken SGK Başkanlığı'nın vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutulması yönüyle de hükmün hatalı olduğu anlaşıldığından; sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yapılan değerlendirmeyle; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle; davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile; ... İş Mahkemesi'nin 09.05.2019 tarih, 2016/329 Esas ve 2019/160 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kısmen kabulü ile;

-Davacının davalıya ait konutta ev hizmetleri işinde;

01.10.2013 - 06.07.2016 tarihleri arasında,

01.10.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında 36 gün,

01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında 144 gün,

01.01.2015 - 30.06.2015 tarihleri arasında 72 gün,

01.07.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün,

01.01.2016 - 06.07.2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere toplam 618 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

01.10.2013 - 06.07.2016 tarihleri arasında,

01.10.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında 36 gün,

01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında 144 gün,

01.01.2015 - 30.06.2015 tarihleri arasında 72 gün,

01.07.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün,

01.01.2016 - 06.07.2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere toplam 618 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

-Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili kararın bozulmasını istemişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; feri müdahil Kurum avukatının tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2014 tarih ve 2013/10-2280 E., 2014/65 K. sayılı ilamında, ev hizmetlerinde çalışma ile ilgili davaların hukuki niteliği ve ispat şekline ilişkin ilkeler şu şekilde belirtilmiştir.

İş mevzuatı yönünden, ev hizmetlerinin, gerek mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, gerekse 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hükümler ile bu Kanunların uygulama alanı dışında bırakıldığı görülmektedir. Sosyal güvenlik mevzuatı açısından ise gerek mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gerekse 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olabilmek üç temel koşula bağlanmıştır. Bu koşullar; hizmet akdi ile çalışma, işin işverene ait işyerinde yapılması ve mülga 506 sayılı Kanun’un 3. ve aynı yöndeki 5510 sayılı Kanun’un ise 6. maddesi kapsamında olmamak olarak sıralanabilir. 506 sayılı Kanun’un 3. maddesi sigortalı sayılmayanları; diğer bir ifade ile anılan Kanun kapsamına alınmayanları sıralamaktadır.

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar.

D) (Değişik: 11/8/1977 - 2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…”

Yine 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesi uyarınca;

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar.

D) (Değişik: 11/8/1977 - 2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…”

Yine 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesi uyarınca;

“…Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında;

…c) (Değişik: 17/4/2008-5754/4 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.”.

Buna göre ev hizmetleri, mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilk halinde Kanun kapsamı dışında bırakılmış iken, 24.08.1977 tarih ve 16037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 24.11.1977 tarihinde yürürlüğe giren 11.08.1977 tarih ve 2100 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle yapılan değişiklik ile mülga 506 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (D) bendinde yapılan düzenleme uyarınca, ev hizmetlerinde “ücretle ve sürekli çalışanlar” anılan maddede yer alan istisnalar içinden çıkarılmış, 5510 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile de aynı yöndeki uygulamaya devam edilmiştir.

Görüldüğü üzere, anılan maddeler uyarınca, ev hizmetlerinde çalışanlar; ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç, bu Kanunların uygulanmasında sigortalı sayılamazlar.

Sigortalı sayılmak için, ücret ve sürekli çalışma birlikte arandığından, her iki koşulun da gerçekleşmiş olması gerekir. Hizmet karşılığı ücret alınmıyorsa veya ücret alınmakla birlikte çalışmada süreklilik yoksa bu tür çalışmayı sigortalı çalışma saymak mümkün değildir.

Buna göre, diğer koşulları gerçekleştirmiş olanlar eğer anılan maddelerin kapsamına giriyorlarsa, sigortalı sayılamayacak ve 506 veya 5510 sayılı Kanunlarda düzenlenen haklardan yararlanamayacaklardır.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5/1. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4/1. maddeleri uyarınca, İş Kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu’nun hizmet akdini düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır.

Evde yapılan işle, ev hizmetleri arasında bazı farklılıkların da tanımlanması gerekir. Ev hizmeti evde yapılmakla birlikte, herhangi bir iş olmayıp doğrudan yaşanan mekâna yönelik bir iştir. Yaşanan konutla doğrudan bağlantı içerisindedir. Doğrudan eve ve ev yaşamına yöneliktir. Dolaylı olarak ev yaşamına katkıda bulunan, onu kolaylaştıran hizmetlerdir. Ev hizmetinin doğrudan eve veya ev yaşamına yönelik olması gerekir. Ev hizmeti evden soyutlanamaz (Okur A. R., Ev Hizmetlerinde (İşlerinde) Çalışanların Sigortalılığı, Kamu-İş Dergisi, Cilt 7, Sayı 3, 2004, s. 10).

Bir işin ev hizmeti sayılabilmesi için yapılan işin evde gündelik yaşamın gerektirdiği faaliyetler kapsamında ev yaşamının gündelik, olağan gereksinmelerini karşılayan işlerdir (Mollamahmutoğlu H., İş Hukuku, Turhan, ..., 2004, s. 179).