muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11165, Karar No: 2013/23723, Tarih: 24.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/11165 E.  ,  2013/23723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla çalışma ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin davalı bankada 28.01.2002 tarihinden 3l.01.2006 tarihine kadar ... şubesinde 06.02.2006-03.08.2007 tarihleri arasında ise ... Şubesinde çalıştığını, ... şubesinde ise hafta içi 08.30-21.00 saatleri arasında, cumartesi ise saat l8.00'e kadar çalıştığını fakat fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini beyan ederek %75 zamlı fazla çalışma ücreti alacağı olan brüt 70.000 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının üst düzey yönetici olarak mesai saatlerini kendisinin belirleme yetkisinin bulunduğu bildirilerek fazla mesai alacağının bulunmadığı iddia edilmiş ise de bankacılık sektöründe normal mesai saati içerisinde banka müşterilerinin işlemlerinin devam ettiği, mesai saatinin bitmesinden sonra müşterilere şube kapanmış olsa bile banka çalışanları yönünden çalışmanın devam ettiği, sınırın ise iş bitimi olduğu, günlük işlerin ve kasa hesaplarının kontrolleri tamamlanmadan şube çalışanlarının bankayı terk etmelerinin mümkün olmadığı, bu bağlamda şube müdürü olarak çalışan davacının, çalışma bitmeden şubeyi terk etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ayrıca söz konusu işlemlerin günümüz teknolojisinde Bölge Müdürlüğü ve Genel Müdürlük nezdinde anlık takip edilebildiği göz önüne alındığında, davacının mesai saatini kendisinin ayarlamasının mümkün olamayacağı, fazla çalışma ücretlerinin davacıya ödenmediği de dikkate alındığında; davacının bilirkişi tarafından tespit edilen ve hesaplanan fazla mesai ücretlerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İşyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin çalışma gün ve saatlerini

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İşyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin çalışma gün ve saatlerini

kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar. O halde üst düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir. İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Somut olayda davacı banka müdürü görev yaptığı şubede en yüksek konumda çalışan olup, diğer işçilerin çalışma düzenini belirlemektedir. Çalışma saatlerini esnek şekilde belirleme imkanı bulunan davacı lehine fazla mesai ücret alacağına hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34247, Karar No: 2017/4723, Tarih: 25.04.2017

**2. Ceza Dairesi         2014/34247 E.  ,  2017/4723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma, suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 31/2 maddesi uyarınca, “iş yeri dokunulmazlığını bozma” suçu yönünden de suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği hususunda uzman hekim raporu alınması gerektiği gözetilmeden, “iş yerinden hırsızlık” suçu nedeniyle alınan uzman hekim raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 11/02/2014 tarihli tensip zaptında, suça sürüklenen çocuk ... hakkında “daha evvel düzenlenen sosyal inceleme raporunun aslı gibidir suretinin dosyasına konulmasına” karar verilmesine karşın, dosya içerisinde denetime olanak verecek şekilde sosyal inceleme raporu bulunmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 25/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/28762, Karar No: 2017/3525, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/28762 E.  ,  2017/3525 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17285, Karar No: 2023/5924, Tarih: 22.06.2023

**10. Ceza Dairesi         2021/17285 E.  ,  2023/5924 K.**

**"İçtihat Metni"**

TUTUKLU

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1645 E., 2021/2021 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : Esastan ret

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.04.2021 tarihli ve 2021/111 Esas, 2021/210 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci, 52 nci, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 15 yıl hapis ve 30.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesinin, 01.07.2021 tarihli ve 2021/1645 Esas, 2021/2021 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan ve re'sen de istinafa tabi olan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

C.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz isteminin esastan reddi yönünde karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle; 1.Usulüne uygun olarak alınmış karar bulunmadığından aramanın hukuka aykırı olduğuna, 2. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine, 3. Eylemin "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma" suçunu oluşturduğuna, 4. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Dosya kapsamında yer alan ihbar ve araştırma tutanaklarının, olay ve arama tutanaklarının, uzmanlık raporunun içerikleri, sanığın aşamalardaki savunmaları ile tutanak düzenleyen kolluk görevlilerinin yeminli beyanları birlikte dikkate alındığında; hakkında ismi ve ikameti belirtilerek ihbarda bulunulan

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Dosya kapsamında yer alan ihbar ve araştırma tutanaklarının, olay ve arama tutanaklarının, uzmanlık raporunun içerikleri, sanığın aşamalardaki savunmaları ile tutanak düzenleyen kolluk görevlilerinin yeminli beyanları birlikte dikkate alındığında; hakkında ismi ve ikameti belirtilerek ihbarda bulunulan

sanığın, usulüne uygun şekilde alınmış yazılı arama emrine istinaden ikametine gidildiğinde, kolluk görevlilerinden kaçtığı ve ardından yakalandığı, yapılan üst aramasında 9 fişek halinde net 2 gram kokainin; babası ile birlikte yaşadığı ikamette yapılan aramada sanığın kullandığı odada 3 parça halinde net 640,5 gram kokain ve iki adet hassas terazinin ele geçtiği olayda; ihbarın içeriği, sanığın kolluk görevlilerini görünce kaçmaya çalışması, yakalandığında üzerinde satışa hazır halde uyuşturucu madde bulunması, ikametinde kendisine ait odada kişisel kullanım sınırının üzerinde uyuşturucu madde ile birlikte iki adet hassas terazinin ele geçmesi karşısında, "uyuşturucu madde ticareti yapma" eyleminin sabit olduğu, suçun işlenmesindeki özelliklere, ele geçen uyuşturucu maddenin cins ve miktarına göre temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşıldığı; suç konusunun kokain olması nedeni ile 1/2 oranında arttırım uygulandığı; ihbarın içeriği, arama için ikametine gidildiğinde, kaçmaya yeltenen sanığın üzerinde ve ikamette kaldığı oda içinde uyuşturucu maddelerin ele geçmesi hususları birlikte göz önüne alındığında, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunmadığı, sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları nedeniyle takdiri indirim yapıldığı, tekerrüre esas kaydı nedeni ile 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin uygulandığı gerekçesiyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular ile hukuki nitelendirme ve uygulama konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince, hükümde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun sübutuna, vasfına, sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasına, arama kararında bir hukuka aykırılık bulunmadığına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, aşağıda belirtilen dışında hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

Gerekçede ve tekerrür hükümlerinin uygulandığı bölümde, İstanbul 19. Ağır Ceza Mahkemesi'nin tekerrüre esas alınan ilamının esas ve karar numaralarının, "2008/273 Esas ve 2012/336 Karar" yerine, maddi hata sonucu "2008/123 Esas ve 2012/339 Karar" şeklinde gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiş; bu hususun Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçede ve tekerrür hükümlerinin uygulandığı bölümde, İstanbul 19. Ağır Ceza Mahkemesi'nin tekerrüre esas alınan ilamının esas ve karar numaralarının, "2008/273 Esas ve 2012/336 Karar" yerine, maddi hata sonucu "2008/123 Esas ve 2012/339 Karar" şeklinde gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiş; bu hususun Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesinin, 01.07.2021 tarihli ve 2021/1645 Esas, 2021/2021 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesi gereği İlk Derece Mahkemesi hükmünün,

Gerekçesinde ve tekerrür hükümlerinin uygulandığı bölümünde yer alan, "2018/123 E 2012/339 K" ibarelerinin çıkarılarak, yerine "2008/273 Esas ve 2012/336 Karar" ibarelerinin eklenmesi,

Suretiyle, İlk Derece Mahkemesi hükmündeki hukuka aykırılığın DÜZELTİLEREK, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12289, Karar No: 2022/131, Tarih: 11.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12289 E.  ,  2022/131 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile yeniden yetim aylığı bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte tahsili, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi bozma ilamına uyularak kararda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Önceki bozma ilamında da açıklandığı üzere, davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptanmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Dosya kapsamına göre, davacının 03.09.2015 tarihinde boşandığı, 01.10.2015 tarihinde vefat eden babasından dolayı yetim aylığı aldığı, Kurum denetmen raporu ile aylığı kesilerek 21.10.2015-20.05.2016 dönemi ödenen aylıklar nedeniyle borç çıkarıldığı, davacının boşandığı eşinin 13.09.2018 tarihinde başka biri ile evlenmiş olduğu, uyuşmazlık konusu dönemde davacı ve boşandığı eşinin mernis adreslerinin farklı olduğu, ancak 01.11.2015 tarihli seçimde aynı adreste oy kullandıkları, eski eşe ait 03.11.2015 tarihli hastane kaydında davacının adres bilgilerinin verildiği, bozma sonrası eski eşin 05.11.2015 tarihinden sonra kayıtlı mernis adresinde yapılan kolluk araştırmasında, eski yönetici Kazım Okkan ile görüşüldüğü, eski eşin 14 numaralı dairede 2015 yılından beri ikamet ettiği, 2018 yılına kadar yalnız yaşadığı, 2018 yılında evlenip, yeni eşi ile yaşadığının bildirildiği, davacı ve eski eşin komşularının tanık olarak dinlendiği, davacı ve eski eşin biri 23.08.1998 doğumlu müşterek iki çocuğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, eski eşin 05.11.2015 tarihinden sonra kayıtlı mernis adresinde yapılan kolluk araştırmasında tespit edilen; eski eşin yeniden evlenene kadar yalnız, yeniden evlendikten sonra ise yeni eşiyle birlikte yaşadığı hususları kolluk vasıtasıyla çevre esnaf ve komşulardan sorulmak üzere tekrar ayrıntılı araştırılmalı, müşterek çocuk ...’un uyuşmazlık konusu dönemde eğitim-öğretime devam ettiği okulda veli toplantılarına kimin katıldığı belirlenmeli, davacının eski eşe ait evde ikamet etmesinin nedeni üzerinde durulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...’nın oyları ve oyçokluğuyla, 11/01/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Somut uyuşmazlıkta çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık fiili birlikteliğin araştırılmasına ilişkin bozma kararından sonra, mahkemece fiili birlikteliğin kanıtlanamadığı yönündeki davacı sigortalının açtığı davanın kabulüne dair kararının “bozma gereği yeterli araştırma yapılıp yapılmadığı, boşanan eşin başkası ile evlenmesine rağmen, borç çıkarılan dönem açısından fiili birliktelik konusunda eğitime devam eden müşterek çocuk için veli toplantılarına kimin katıldığı ile davacının eski eşinin evinde ikamet etmesinin nedeni üzerinde durulması gerektiğinin, bu konuda delillerin yeterli olup olmadığı” noktasında toplanmaktadır.

2. Yerel mahkemenin ilk ret kararının fiili birlikteliğin araştırılmasına yönelik bozmasından sonra yapılan araştırmada “davacının 03.09.2015 tarihinde boşandığı, 01.10.2015 tarihinde vefat eden babasından dolayı yetim aylığı aldığı, Kurum denetmen raporu ile aylığı kesilerek 21.10.2015-20.05.2016 dönemi ödenen aylıklar nedeniyle borç çıkarıldığı, davacının boşandığı eşinin 13.09.2018 tarihinde başka biri ile evlenmiş olduğu, uyuşmazlık konusu dönemde davacı ve boşandığı eşinin mernis adreslerinin farklı olduğu, ancak 01.11.2015 tarihli seçimde aynı adreste oy kullandıkları, eski eşe ait 03.11.2015 tarihli hastane kaydında davacının adres bilgilerinin verildiği, bozma sonrası eski eşin 05.11.2015 tarihinden sonra kayıtlı mernis adresinde yapılan kolluk araştırmasında, eski yönetici ... ile görüşüldüğü, eski eşin 14 numaralı dairede 2015 yılından beri ikamet ettiği, 2018 yılına kadar yalnız yaşadığı, 2018 yılında evlenip, yeni eşi ile yaşadığının bildirildiği, davacı ve eski eşin komşularının tanık olarak dinlendiği, davacı ve eski eşin biri 23.08.1998 doğumlu müşterek iki çocuğunun bulunduğu” saptanmıştır.

3. Yerel mahkeme fiili birliktelik konusunda yeterli delil olmamasına rağmen, davacı yetim aylığı alan sigortalının açtığı davanın “kamu tanık beyanlarına, medula ve seçmen sistemi kayıtları, tanık beyanlarına, nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ihtilaflı dönemde davalının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı, kurum işleminin yerinde olduğu” gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

4. Kararın davalı kurum tarafından temyizi üzerine “eski eşin yeniden evlenene kadar yalnız, yeniden evlendikten sonra ise yeni eşiyle birlikte yaşadığı hususları kolluk vasıtasıyla çevre esnaf ve komşulardan sorulmak üzere tekrar ayrıntılı araştırılmalı, müşterek çocuk ...’un uyuşmazlık konusu dönemde eğitim-öğretime devam ettiği okulda veli toplantılarına kimin katıldığı belirlenmesi, davacının eski eşe ait evde ikamet etmesinin nedeni üzerinde durulması, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

5. Belirmek gerekir ki kurum tarafından muris sigortalıdan bağlanan ölüm aylığının kesilebilmesi için;

1) Boşanma anlaşmalı, yetim aylığına hak kazanmak için yapılmalı, hakkın kötüye kullanıldığı belirlenmeli,

2) Birlikte fiilen yaşama olgusu anlaşmalı boşanmaya bağlı olarak maddi ve somut vakıalara dayandırılmalı

3) Bu konudaki kurum denetim raporu ciddi olmalıdır.

Ayrıca denetim raporu üzerine sosyal güvenlik ile ilgili kamu düzeninden olan bu davada mahkemece yapılacak araştırma sonucunda verilecek karar, yaklaşık ispata göre değil, tüm delillerin incelenmesi sonrası tam ispata göre oluşturulmalıdır.