muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2577, Karar No: 2018/3755, Tarih: 19.04.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/2577 E.  ,  2018/3755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

... vergi kimlik numarası ile vergi mükellefi olan sanık hakkında 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan açılan kamu davasında; sanığın "adına ait olan...Yangın Söndürme Cihazları pazarlama şirketini 2003 yılında kapattığını, buna dair Vergi dairesine evraklarını da teslim ettiğini, 2011 yılında düzenlenen rapordan hiçbir şekilde haberinin olmadığını’’ beyan eden savunması nedeniyle, suçların unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1-Sanığın suç tarihlerinde şirket yetklisi olup olmadığının Ticaret Sicil Memurluğundan sorulması;

2- Sahte fatura düzenleme suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 1. fıkrasında, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması; suç konusu faturaların dosya içinde bulunmadığının ve getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın 2006 ve 2007 takvim yıllarında düzenlendiği iddia olunan faturalardan, her takvim yılına ait kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanunun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

3- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Faturaların sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, sanığın kabul etmemesi durumunda faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığını araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

cc) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

c) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

cc) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

c) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin olup olmadığının araştırılması,

bb) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3-Kabule göre de; sahte fatura düzenlemek suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden hangi takvim yılından hüküm kurulduğu belirtilmeksizin sanık hakkında tek beraat hükmü verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5712, Karar No: 2019/3499, Tarih: 07.05.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/5712 E.  ,  2019/3499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacılar murisinin kalp krizi şeklinde gerçekleşen iş kazasında vefat ettiği, iş kazasının meydana gelişinde sigortalının %30, davalının ise %70 oranında kusurlu oldukları, dava dilekçesinde veya ıslah dilekçesinde manevi tazminatlar yönünden faiz isteminde bulunulmadığı, hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda kusur indirimi yapılacağı belirtilmesine rağmen belirlenen maddi zarar tutarlarından sigortalının kusuru oranında indirim yapılmadığı anlaşılmaktadır.

3-Mahkemece taleple bağlı olarak karar verilmesi gerektiği HUMK’nun 74 ve HMK ’nun 26. Maddelerinin emredici kuralıdır. Hal böyle olunca, davacıların manevi tazminat istemleri yönünden faiz isteminde bulunmadıkları gözden kaçırılarak hüküm altına alınan manevi tazminat tutarlarına faiz işletilmesine karar verilmesi hatalı olmuştur.

4-Maddi zararın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, PMF yaşam tablosuna göre bakiye ömrü, işgörebilirlik çağı, işgöremezlik ve müterafik kusur oranları, Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır.

4-Maddi zararın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, PMF yaşam tablosuna göre bakiye ömrü, işgörebilirlik çağı, işgöremezlik ve müterafik kusur oranları, Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tesbit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonra da bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı, sigortalının geçici iş göremez kaldığı dönemde iş gücünün tamamınından yoksun bulunduğu kabul edilerek %100 malul olduğu kabul edilerek hesap yapılması, sürekli iş göremezliğe girdiği tarihten itibaren ise maluliyet oranı üzerinden hesap yapılması ve sigortalının kusuru oranında indirim yapılarak hesap edilecek tazminat alacağından bağlanan gelirlerin rücuya tabi kısmı tenzil edilmek suretiyle netice tazminat alacağının belirlenmesi Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda belirlenen maddi zarar tutarlarından murisin kusuru oranında indirim yapılmamış olması isabetsizdir.

Yapılacak iş, davacıların maddi zararlarının hesaplanması noktasında hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda belirlenen maddi zarar tutarlarından murisin kusuru oranında indirim yaparak çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 07/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9158, Karar No: 2018/4898, Tarih: 26.06.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/9158 E.  ,  2018/4898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ...TK. vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ...TK. vekili 08/10/2015 tarihli dava dilekçesinde; davacı ve davalı köyün bitişik sınır köyler olduğunu, bu köylerin sınırlarının geçmiş dönemde aynı idari sınırlar içerisinde bulunmakta olduğunu, bu durumda köylülerin sulak, ... bataklık gibi işlerini ortak idari sınır içerisinde görmekte olduğunu ancak daha sonra bu iki köyün sınırlarının birbirinden idari kararlarla ayrıldığını, müvekkili köyün davalının sınırları içerisinde kalan yerlerde eskiden istifade ettiği yerleri yeniden kullanma hakkını haiz olduğunu, davalı tarafın bu hükmün baltalık kısmı haricindeki diğer kullanım alanlarını ... köy halkına kullandırırken müvekkili köyün baltalık kullanmasına müsaade etmemekte olduklarını, müvekkili köyün kışın kullanmak için odun keseceği bir alanı bulunmadığını, davalı tarafın ... köyü ve odun kesim alanının inanılmaz büyüklükte olduğunu, buna rağmen müvekkili köyü mağdur etmek için baltalık kullanımına izin vermediğini, .... Kaymakamlığı İdare Kurulu Bürosunun kararının açık olduğunu, davalı köyün de bu karara bir istisna dışında uyduklarını, müvekkili köyün sınırlar ayrılmadan önce istifade ettiği sıvat, sulak, pınar, mera ve yaylak gibi yerleri halihazırda kullandıklarını ve davalı tarafın bu duruma hiçbir itirazının olmadığını, sadece baltalık kullanımına müdahale etmesinin hukuki olmadığı, bununla birlikte kış mevsimi yaklaştığından ve ihtiyaç odunu başvuruları başladığından, müvekkili köyün de odun temin edecek herhangi bir yerinin olmaması nedeniyle davalı tarafın müdahalesinin önlenmesini, talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; kaymakamlık kararının idari bir işlem olduğu ve davacı vekilinin dava dilekçesinde iddia ettiği gibi davalı köyün ... Kaymakamlığı İdare Kurulu Bürosunun kararının (idari işleminin) uygulanmasına engel olma durumunun mahkemenin görev ve yetkisine girmediği gerekçesi ile davacının davasının reddine karar verilmiş hüküm davacı ...TK. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, müdahalenin men'i istemine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine .../06/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/36941, Karar No: 2016/2003, Tarih: 27.01.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/36941 E.  ,  2016/2003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı... Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 1219 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 20052,75 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 16674,07 TL'nin faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne dair önceki kararının temyiz edilmesi sonucu Dairemizce idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle kararın bozulması üzerine bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda idari yargının görevli olduğundan bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait gecekondunun Kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca .... kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 20052,75 TL yapı bedeli ile 3878,68 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş olup, eldeki davada çözülmesi gereken husus davaya bakma görevinin adli yargıya mı, idari yargıya mı ait olduğu hususudur.

Benzer bir olayda davanın reddine dair direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, Dairemizce de benimsenen kararda da belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca eksik belirlendiği iddia edilen bakiye alacağının talep edildiği, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.(Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün 2014/13-1500 esas, 2015/1519 karar numaralı kararı)

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz. Bu itibarla Dairemizin bozma ilamına uyulması da taraflar açısından kazanılmış hak teşkil etmez. Dava konusu olayda Dairemiz bozma ilamına uyulmasına rağmen yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca da davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10074, Karar No: 2015/7971, Tarih: 06.10.2015

**6. Hukuk Dairesi         2014/10074 E.  ,  2015/7971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava,kiralayan tarafından,kiracı aleyhine kira parası, haksız işgal tazminatından oluşan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemin ilişkindir. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamından sonra yapılan inceleme sonucu davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine hasren temyiz edilmiştir.

Davacı vekili,dava dilekçesinde,.. ili.. ilçesi, . Caddesinde bulunan 2 adet dükkanın . Noterliğinin 2000 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını, şartnamenin 16.maddesinde kira sonunda kiralananın boşaltılarak davacıya teslim edileceği, teslim edilmediği takdirde geçecek her gün için günlük kira miktarının 5 katı tutarında işgal tazminatını ödemeyi davalının taahhüt ettiği, sözleşmenin 31/12/2010 tarihinde sona ermesine rağmen davalının 01/01/2011 tarihinden 20/06/2011 tarihine kadar fuzuli işgalinin devam ettiği, 20/06/2011 tarihinde idareye taşınmazın teslim edildiğini, bu nedenle işgal tazminatı olarak 10.627,65 TL, 2005 yılı Aralık ayından bakiye kira bedeli ve 30,17 TL gecikme faizinin tahsili amacıyla icra takibi başlattıklarını, davalının kısmi itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına % 40 icra tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı,davanın reddini savunmuş, mahkemece 16.05.2012 tarihli ilk kararında davalının takibe konu kira bedeli ve gecikme faizine ilişkin alacak talebini kabul ettiği,cezai şarta ilişkin talebi itiraz ettiği,cezai şart talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin davanın reddine ilişkin hükmünün davacı vekili tarafından temyiz edildiği, Dairemizin 29.04.2013 tarih ve 2012/15099-2013/7411 sayılı ilamı ile özetle; “Taraflar arasında düzenlenen 24/03/2000 tarih ve 7187 sayılı, 07/03/2000 başlangıç tarihli 31/12/2000 bitiş tarihli sözleşme ile kiralanan iki dükkan lokanta ve kebap salonu olarak kullanılmak üzere kiralanmış olup özel şartlar 1.maddesinde sözleşmeye ekli 43 maddelik şartname hükümlerinin olduğu gibi kabul edildiği, şartlara itiraz edilemeyeceği düzenlenmiş, sözleşme ekindeki vakıf taşınmazlarının kiraya verilme genel şartnamesinin 16.maddesinde ise kiracının kira süresi sonunda kiralananı boşaltmaya ve teslime zorunlu olduğu, kiralananı tahliye ve teslim etmediği takdirde geçecek her bir gün için günlük kira miktarının beş katının işgal tazminatı olarak ödeneceği belirtilmiştir. 10/12/2009 tarihli kira taahhütnamesi başlıklı belgede ise 01/01/2010-31/12/2010 dönemi için kira bedeli aylık 373 TL olarak belirlenerek kiracının kirası altında bulunan vakıf taşınmazını yukarıda tarih ve yevmiye nosu yazılı kira sözleşmesi şartlarına uygun şekilde kullanmayı taahhüt ettiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme ve taahhütname hükümlerine göre 24/03/2000 tarih ve 7187 sayılı kira sözleşmesinin süresinin sözleşme özel şartları ve şartname hükümleri geçerli olmak üzere 31/12/2010 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmaktadır. Tarafların özgür iradeleri ile kararlaştırdıkları 07.03.2000 başlangıç tarihli sözleşme ve eki şartname hükümleri geçerli olup tarafları bağlar.

Taraflar arasındaki sözleşme ve taahhütname hükümlerine göre 24/03/2000 tarih ve 7187 sayılı kira sözleşmesinin süresinin sözleşme özel şartları ve şartname hükümleri geçerli olmak üzere 31/12/2010 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmaktadır. Tarafların özgür iradeleri ile kararlaştırdıkları 07.03.2000 başlangıç tarihli sözleşme ve eki şartname hükümleri geçerli olup tarafları bağlar.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 346.maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un Geçmişe etkili olma başlıklı 2.maddesinde; Türk Borçlar Kanun'unun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7.maddesinde de; Türk Borçlar Kanun'unun Kamu Düzenine ve Genel Ahlaka İlişkin Kuralları ile Geçici Ödemelere İlişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK.nun 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasanın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasanın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanun'un da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

Mahkemece Türk Borçlar Kanun'unun 346.maddesi hükümleri ve ceza koşulu ödeneceğine ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu düzenlemesi ve düzenlemenin tacirler yönünden 8 yıl ertelendiği gözetilerek davalının tacir olup olmadığı üzerinde durularak sözleşme ve eki şartname hükümlerinin de geçerli olduğu gözetilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yenilenmiş kira sözleşmesinde cezai şart uygulamasının yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir...” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, mahkemece de, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde davalı kiracının tacir olmadığının tespiti üzerine, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren TBK 346.maddesi hükmü gereğince cezai şarta ilişkin düzenlemenin geçersiz olması nedeniyle davacının cezai şart alacağı talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle istemin reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş, hüküm davacı vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine hasren temyiz edilmiştir.

Her ne kadar Dairemizce davacının taahhüt ettiği tarihte kiralananı tahliye etmemesi nedeniyle her gün için kira miktarının 5 katı tutarı işgal tazminatı ödeyeceğine ilişkin cezai şart düzenlemesinin TBK 346 maddesi gereğince geçersiz olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş ise de davacı tarafça talep edilen cezai şart bedeli TBK 346.maddesinde düzenlenen kiracı aleyhine düzenleme yasağı kapsamında olmayıp TBK 182.maddesi gereğince tarafların sözleşme serbestisi gereği kararlaştırdıkları bir cezai şart olup geçerlidir. Ne var ki, Dairemiz bozma ilamına davacı tarafça karar düzeltme talebinde bulunulmamış olup, bozma kapsamı davalı taraf yönünden usulü kazanılmış hak teşkil etmektedir. Mahkemece,Dairemizin bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı,davanın açıldığı tarih olan 26.08.2011 tarihinde yürürlükte bulunan yasa ve mevzuat hükümleri gereğince cezai şart talebinde bulunmakta haklı olup, dava açıldıktan sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren TBK 346.maddesi gereğince “cezai şart talebinin” yasaya aykırı hale geldiği kabul edildiğine göre davanın açıldığı tarihte haklı olan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti verilmesi doğru değildir.

Hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün yargılama gideri ve vekalet ücretine hasren BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 06/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.