muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/18351, Karar No: 2023/16642, Tarih: 07.11.2023

3. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta; davalı Bakanlık tarafından 03.04.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2018/21 Karar numaralı işkolu tespiti kararına göre davalı ... Şirketi işverenliğe ait (...) SGK sicil No.lu işyerinde okul öncesi eğitim işinin yürütüldüğü, bu nedenle yapılan işin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra numaralı ticaret, büro, eğitim ve ... sanatlar işkolunda; (...), ...), (...), (...) ve (...) SGK sicil No.lu işyerlerinde içecek sunum hizmetleri olarak tanımlanan işlerin yürütüldüğü, bu nedenle yapılan işin İşkolları Yönetmeliği'nin 18 sıra numaralı konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

2. 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince davalı Bakanlık ... müfettişi tarafından yapılan işkolu tespiti incelemesi sonucunda tanzim edilen 30.01.2018 tarih ve 7229-...-4/10524-...-3 numaralı inceleme raporunda; (...) SGK sicil No.lu işyerinde ... ... ... Gündüz Bakımevi ünvanı altında, kreş ablası, doktor, kreş öğretmeni, aşçı, garson, temizlik işçisi, bulaşıkçı vb. ünvanlara sahip işçilerle 3-6 yaş aralığındaki çocukların eğitim ve bakım faaliyetinin yürütüldüğü, (...) ve (...) SGK sicil No.lu işyerlerinde fırın ustası, aşçı yardımcısı, garson, pide ustası vb. ünvanlı işçilerle pide/lahmacun pişirme ve servis işinin, (...) ve (...) SGK sicil No.lu işyerlerinde ... ve diğer içeceklerin hazırlanması ve servis işinin, (...) SGK sicil No.lu işyerinde fast food şeklinde tabir edilen tost, hamburger, sandviç, ...-kahve hazırlanması ve servis işinin yürütüldüğü tespit edilmiştir.

3. Bu inceleme raporunda, işkolu tespitine konu (...) SGK sicil No.lu işyerinde yapıldığı tespit edilen 3-6 yaş aralığındaki çocukların eğitim ve bakım faaliyeti şeklindeki okul öncesi eğitim faaliyetinin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra numaralı ticaret, büro, eğitim ve ... sanatlar işkolunda, (...), ...), (...), (...) ve (...) SGK sicil No.lu işyerlerinde içecek sunum hizmetleri olarak tanımlanan işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 18 sıra numaralı konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığı belirlenmiştir.

4. Yargılama safhasında alınan ....01.2020, 15.04.2020 ve ....11.2020 havale tarihli bilirkişi raporlarında; davalı ... Şirketinin %98 hissesinin dava dışı ... Belediyesine ait olduğu, belediye şirketlerinin işkolu tespitine ilişkin yargı kararlarında bu şirketlerin belediye hizmetlerinin yürütülmesi için kurulup kurulmadığı, bu şirketlerce üretilen mal ve hizmetlerin ağırlıklı olarak belediye hizmetlerinde kullanılıp kullanılmadığı hususlarının araştırılmasına işaret edildiği, davalı ... Şirketinin ... sözleşmesinde yazan işlerin dava dışı ... Belediyesinin yapmakla ödevli olduğu işler kapsamında olmadığı, dava konusu işyerlerinde yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra numaralı genel işler işkolunda yer almadığı, 03.04.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2018/21 karar numaralı işkolu tespit kararının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

5. Dairemiz içtihadına göre belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi ve yapılan işin niteliğine ilişkin ayrıksı bir düzenleme bulunmaması durumunda, gerek doğrudan belediyeye ait işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin kural olarak genel işler işkolunda yer aldığı kabul edilmektedir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 13.10.2022 tarihli ve 2022/12975 Esas, 2022/12276 Karar sayılı ilâmı).

6. 5393 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde belirtilen faaliyetlerin, belediyeler tarafından yerine getirilmesi bakımından bir görev ve sorumluluk olarak öngörülmesi sebebiyle belediye hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği tartışmasızdır. Bununla birlikte 5393 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde belirtilen faaliyetlerin yetki ve imtiyaz olarak öngörülmesi sebebiyle anılan hüküm bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

7. Nitekim 5393 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak" şeklindeki düzenleme ile yerel hizmetler bakımından belediyelerin genel yetkili olması öngörülmüş ise de hangi nitelikteki faaliyetlerin münhasıran belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamında belediye hizmeti sayılması gerektiği belirlenmelidir.

8. Belediyelerin yetkileri kendilerine verilen görevleri yerine getirmek için onlara tanınan ve kamu gücünden kaynaklanan üstünlük ve ayrıcalıklar olup bu yetkiler 5393 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde düzenlenmiştir (Metin Günday, İdare Hukuku, ..., Onuncu Baskı, 2011, s.493.)

9. 5393 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde de ifade edildiği üzere açıkça başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki her türlü görev ve hizmetin belediyelerce yapılacağı ve bazı istisnalarla belediyelerin, mahallî müşterek hizmetler bakımından kendi sınırları içinde genel yetkili oldukları öngörülmüştür.

10. Belirtmek gerekir ki esasında serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyetlerinin de belediyelerce yapılabilmesine imkân tanındığı anlaşılmış ise de bu faaliyetlerin münhasıran belediyelerin yetkileri ve imtiyazları kapsamında yürütüldüğü kabul edilemez. Bu anlamda olmak üzere dava konusu 6 işyerinden 5'inde yürütülen içecek sunum hizmeti işi, esasen serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyeti olduğundan, bu ... belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında belediye hizmeti olarak değerlendirilemez.

11. Dava konusu (...) SGK sicil No.lu işyerinde yapıldığı tespit edilen okul öncesi eğitim faaliyetinin ise 5393 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Okul öncesi eğitim kurumları açabilir;..." ifadesi, Anayasa Mahkemesinin 24.01.2007 tarihli ve 2005/95 Esas, 2007/5 Karar sayılı kararı ile 2709 sayılı ... Cumhuriyeti Anayasası’nın 127 nci maddesine aykırı olduğundan bahisle iptal edildiğinden, okul öncesi eğitim faaliyeti belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında belediye hizmeti olarak değerlendirilemeyecektir. Bu itibarla tespit konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre değerlendirme yapılması gerektiği tartışmasızdır.

12. İşkolları Yönetmeliği'ne ekli cetvelde "Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri" 56.10 işkolu kodu, "İçecek sunum hizmetleri" 56.30 işkolu kodu ile 18 sıra numaralı konaklama ve eğlence işleri işkolu başlığı altında, "Okul öncesi eğitim" ise 85.10 işkolu kodu ile 10 sıra numaralı ticaret, büro, eğitim ve ... sanatlar işkolunda yer almaktadır. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre Bakanlık işkolu tespit kararı isabetli olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,

3. Asıl dava ... 1. Asliye Hukuk (...) Mahkemesinin 2018/225 Esas sayılı dosyası bakımından;

a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 269,85 TL harçtan, peşin alınan 35,90 harcın mahsubu ile bakiye 233,95 harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Bakanlığının yaptığı 325,00 TL, davalı ... Şirketinin yaptığı 364,44 TL ve davalı ... Sendikasının yaptığı 300,00 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine,

c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'ye göre 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacı ...-... Sendikasından alınarak davalılar ..., ... Şirketi, ... ve ... Büro-... Sendikasına müştereken verilmesine,

4. Birleşen ... 1. Asliye Hukuk (...) Mahkemesinin 2018/245 Esas sayılı dosyası bakımından;

a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 269,85 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Bakanlığının yaptığı 325,00 TL, davalı ... Şirketinin yaptığı 364,44 TL ve davalı ... Sendikasının yaptığı 300,00 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine,

4. Birleşen ... 1. Asliye Hukuk (...) Mahkemesinin 2018/245 Esas sayılı dosyası bakımından;

a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 269,85 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Bakanlığının yaptığı 325,00 TL, davalı ... Şirketinin yaptığı 364,44 TL ve davalı ... Sendikasının yaptığı 300,00 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine,

c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'ye göre 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacı ... Sendikasından alınarak davalılar ..., ... Şirketi, ... ve ... Büro-... Sendikasına müştereken verilmesine,

5. Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... Şirketine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33867, Karar No: 2016/1917, Tarih: 27.01.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/33867 E.  ,  2016/1917 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2015/351755 - Kanun Yararına Bozma

Kasten yaralama ve tehdit suçlarından suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesinin 03/03/2015 tarihli ve 2014/700 Esas, 2015/190 sayılı Kararını müteakip, Küçükçekmece ... Çocuk Mahkemesinin 20/04/2015 tarihli ve 2015/190 Esas, 2015/108 sayılı Kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 30/04/2015 tarihli ve 2015/383 Değişik İş sayılı Kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 15.10.2015 tarih ve 2015/20406 – 66051 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 04.11.2015 tarih ve 2015/351755 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/...-... sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(1) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.", yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde " (1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.", yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde " (1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi....." hükümlerinin yer aldığı;

Mercii Bakırköy ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı Kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar verilmiş ise de Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Küçükçekmece ... Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; Bakırköy ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi 30/04/2015 tarihli ve 2015/383 Değişik İş sayılı Kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine; dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 27.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25226, Karar No: 2014/9744, Tarih: 07.04.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/25226 E.  ,  2014/9744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Dava konusu taşınmaza ait tapulama tutanağı tüm tedavülleri ile birlikte tapu kaydı ilgili Tapu Sicil Müdürlüğü'nden getirtildikten,

2) Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1998/385 esas-1999/321 karar sayılı dosyası ilgili mahkemesinden istendikten,

3) Kamulaştırma evraklarının tapu maliklerinden Hidayet İlkbaş'a tebliğ edilip edilmediği davalı idareden sorularak buna dair noter tebliğinin onaylı bir sureti ilgili noterlikten getirtildikten,

4) Tapu maliklerinden Hidayet İlkbaş tarafından davalı idareye karşı tezyidi bedel davası açılıp açılmadığı idareden sorularak açılmış ise ilgili dosya mahkemesinden getirtildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23025, Karar No: 2014/29737, Tarih: 09.12.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/23025 E.  ,  2014/29737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/06/2014

NUMARASI : 2014/450-2014/559

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu A. Alış Veriş Hiz. Ltd. Şti. hakkında genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız takipte, şikayetçi icra kefili K.. B.. icra mahkemesine başvurarak, icra takibinin kesinleşmesinden sonra oluşan zamanaşımı nedeniyle İİK'nun 71 ve 33-a maddeleri uyarınca icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

İİK'nun 38. maddesine göre, icra dairesindeki kefaletler, ilam mahiyetini haiz belgelerden olup, ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir. İİK'nun 39. maddesine göre de ilama müstenit takip, son muamele tarihi üzerinden on sene geçmekle zamanaşımına uğrar.

Somut olayda, K.. B.. 31.05.2002 tarihli haciz işlemi sırasında dosya borcuna icra kefili olup, icra müdürlüğünce gönderilen örnek 4-5 icra emri, kefile 19.06.2002 tarihinde tebliğ edilmiştir. Şikayetçi icra kefili hakkında icra emri tebliğ tarihinden dava tarihine kadar herhangi bir takip işlemi yapılmadığı anlaşılmıştır.

O halde mahkemece, icra kefili olan K.. B.. hakkındaki zamanaşımı şikayetinin kabulü ile icranın geri bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/513, Karar No: 2024/11519, Tarih: 14.10.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/513 E.  ,  2024/11519 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.05.2023 tarihli ve 2017/25 Esas, 2020/518 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.09.2023 tarihli ve 2023/737 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 21.09.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 29.12.2023 tarihli ve 2023/23468 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB-2024/1632 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB-2024/1632 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan sanık Burçin Uslu'nun, anılan Kanun'un 359/b, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43 ve 62. maddeleri gereğince 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/11/2020 tarihli ve 2017/25 esas, 2020/518 sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Ceza Dairesinin 16/06/2021 tarihli ve 2021/1201 esas, 2021/1794 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi sonucu kesinleşmesini müteakip, 15/04/2022 tarihinde yürürlüğe giren 7394 Sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince uyarlama kararı verilmesi talebi üzerine, dava konusu olay nedeniyle verginin ziyaa uğratılmasına bağlı olarak sanığa vergi tarh edildiği ve ceza kesildiği, söz konusu tarhiyat ve cezaların bir kısmının iptal edildiği, ancak bir kısmına yönelik açılan davanın reddedildiği ve kesinleştiği, kesinleşen cezalı tarhiyatların ödenmediği, bu hâliyle 7394 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34. maddede belirtilen etkin pişmanlık koşullarının yerine getirilmediğinden uyarlama yapılmasına yer olmadığına bahisle uyarlama talebinin reddine ilişkin İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/05/2023 tarihli ve 2017/25 esas, 2020/518 sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/09/2023 tarihli ve 2023/737 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

7394 sayılı Kanun ile 213 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 34/1. madde metnine göre "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır.." şeklindeki düzenleme ile,

Yine Geçici madde 34/5. madde hükmüne göre ise "359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemelerde yer alan zincirleme suça ilişkin koşulların belirlenmesi, duruşma açılmak suretiyle yapılır." şeklindeki düzenlemeler ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince verilen vergi suçu ve cezalarına ilişkin lehe olarak değerlendirilebilecek düzenlemeler getirildiği,

Bu doğrultuda anılan kararın infazı durdurulduktan sonra sanık hakkında uyarlama yargılaması yapmak için duruşma açılmasını takiben, sanığın vergi mahkemesinde dava açıp açmadığı, açılmışsa feragat edip etmediği, kanun yollarına başvurup başvurmadığı veya başvurulmuşsa vazgeçilip vazgeçilmediği hususlarının kontrol edilmesini takiben tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının miktarının sanık tarafından belirtilen süre içerisinde ödeme yapıp yapmadığı kontrol edildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği cihetle, itirazın belirtilen sebeplerle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE