muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13129, Karar No: 2014/10185, Tarih: 28.04.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/13129 E.  ,  2014/10185 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62/1, 50/1-a, 52/4. maddeleri gereğince mahkumiyet.

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin bir sebebe dayanmayan,katılanın lehe hükümlerin uygulanmaması gerektiğine ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07/07/2009 tarih 2009/9-62-191 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (g) bendinde yer alan "failin güttüğü amaç ve saik" gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi,

2-Sanık hakkında hükmolunan 1 yıl 8 ay hapis cezasının bir gün karşılığı para cezası miktarını belirlerken kanun maddesinin, hükmedilen hapis cezası, adli para cezasına çevrilirken, adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının belirtilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesi ile TCK'nın 52/3. maddesine aykırı davranılması,

İsabetsiz olup, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, belirtilen hususun yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 1. fıkrasından “sanığın amaç ve saiki” ibaresinin çıkartılması, 3.fıkrasının” Sanığa verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasının sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu ve suçun işlenmesindeki özellikler nazara alınarak TCK'nın 50/4 maddesi delaletiyle 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine; TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 605 tam gün olarak belirlenmesine; TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 12.100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” şeklinde değiştirilerek,hükümdeki sair hususların aynen bırakılmasına karar verilmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/21641, Karar No: 2023/21, Tarih: 16.01.2023

**6. Ceza Dairesi         2021/21641 E.  ,  2023/21 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 14.03.2019 tarihli ve 2018/2427 Esas, 2019/563 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Sanık hakkında hırsızlık suçundan, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından “Koşulları oluşmadığından Kartal (kapatılan) 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.11.2010 tarih, 2010/98 Esas, 2010/904 sayılı kararı ile verdiği Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının açıklanmasına yer olmadığına,” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bahse konu kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231 inci maddesinin on ikinci fıkrası uyarınca itiraz yoluna tabi olduğu ve aynı Kanun’un 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer verilen; “Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz.” şeklindeki düzenleme de dikkate alınarak kanun yolu incelemesinin itiraz merciince yapılması gerektiği anlaşıldığından, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 268 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

Dava dosyasının, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14160, Karar No: 2017/7216, Tarih: 25.09.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/14160 E.  ,  2017/7216 K.**

**"İçtihat Metni"**

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 41. maddesinin (c) bendine aykırı olarak işletme kayıt belgesi almadan faaliyette bulunmak eyleminden kabahatli... ... hakkında 5996 sayılı Kanun'un 41/c maddesi gereğince 1.463,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair Sultangazi Kaymakamlığı Sultangazi İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün 29/12/2015/İST/SGA/48 tarih ve sayılı idari para cezası yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine dair Gaziosmanpaşa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 11/03/2016 tarihli ve 2016/101 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 14/10/2016 gün ve 6629 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27/10/2016 gün ve KYB. 2016-382635 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, kabahatlinin eczacı olup 5996 sayılı Kanun kapsamında yapılan denetimlerde işyerinde gıda satışı yapıldığının 11/12/2015 tarihli gıda resmi kontrol raporu ile tespit edilmesi üzerine hakkında idari yaptırım kararı uygulandığı ve bu karara yönelik kabahatli tarafından yapılan başvurunun, 5996 sayılı Kanun'un 3, 4, 30 ve 41. maddeleri gereğince eczanelerin gıda takviyesi satmaları halinde işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmaları gerektiği, bu yükümlülüğe aykırılık halinde perakende satış yeri niteliğinde bulunan işletmeler için öngörülen idari yaptırımın eczaneler hakkında da uygulanabileceği, her ne kadar 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 13. maddesinde eczacılık faaliyeti için başkaca bir kurumdan kayıt veya onay belgesi alınmayacağı düzenlenmiş ise de, 6197 sayılı Kanun'un 5996 sayılı Kanun'a göre daha önce yürürlüğe girmesi, her ikisi de özel kanun niteliğinde bulunan bahse konu iki kanun hükümlerinin çelişmesi halinde sonraki tarihli 5996 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle reddine karar verilmiş ise de, 6197 sayılı Kanun'da yer alan “Eczaneler için ayrıca başka herhangi bir kurum veya kuruluştan kayıt veya onay belgesi aranmaz.” hükmünün anılan Kanun'un 13. maddesinde değil 5/2. maddesinde yer alıp 18/01/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6514 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 6197 sayılı Kanun'un 5/2. maddesine eklendiği gibi 6197 sayılı Kanun'un 5996 sayılı Kanun'a göre özel kanun niteliğinde bulunduğu ve öncelikli olarak uygulanması gerektiği, 6197 sayılı Kanun'un 28/2. maddesi gereğince ilgili bakanlıktan izin, ruhsat veya fiyat alınarak üretilen veya ithal edilen gıda takviyelerinin eczanelerde satışına izin verilmesi karşısında mahkemesince yapılan başvurunun kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu 30/1. maddesinde "Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tabi olanlar ile onay veya kayıt işlemine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tabi işlemler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tabi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır" şeklinde hükmün yer aldığı, Sultangazi Kaymakamlığı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü görevlilerince uygulanan idari para cezasının, kabahatlinin sahibi olduğu eczanede satışı yapılan gıdanın eczanede satılmaması gerektiği için değil, satış işleminin ilgili Bakanlığa bildirilmek suretiyle kayıt altına alınmaması nedeniyle uygulandığının açık olması karşısında idari para cezası uygulanmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 25/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1318, Karar No: 2015/6543, Tarih: 07.05.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/1318 E.  ,  2015/6543 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 10/09/2013 tarih ve 2013/110-2013/249 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinden... ve ....'ın davalı şirketin 24.03.2001 tarihli olağan genel kurul toplantısına katılımlarının vekaletnamelerin geçersizliğinden bahisle engellendiğini, diğer davacıların temsilcilerinin yapmış olduğu şirketi toplantıya çağıran yönetim kurulunun yetkisiz olduğuna ve genel kurulun yapılamayacağına dair itirazlarından hiç söz edilmeksizin toplantı tutanağının düzenlendiğini, Toplantı Tutanağının 4. maddesinde bir kısım davacılar temsilcisi sıfatı ile ...'ın şirket bilançosuna ve denetleme raporuna itiraz ve muhalefet ettiğinin belirtilip, bilahare bilanço ve gelir tablolarının oy birliğiyle tasdik edildiğinden söz edildiğini, yine yönetim ve denetim kurulu üyelerinin oy birliği ile ibra edildiği tutanakta yazılı olmasına rağmen, müvekkillerinin bu konudaki şiddetli itirazlarından da bahsedilmediğini, hisse sahipliği sıfatı müvekkillerinden ....'a paylarını devretmiş olmaları nedeniyle sona ermiş olması gereken ... ve ... isimli şahısların hissedar sıfatı ile genel kurula katılıp oy kullandıklarını, esasen şirketi genel kurula çağıran yönetimin yetkisinin baştan yoklukla malûl olduğunu ileri sürerek, davaya konu genel kurulun ve alınan tüm kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacılardan ... ve ...'a ait yetki belgelerinin Bakanlık Komiserleri Yönetmeliği'ne aykırı görüldüğünden bakanlık komiserince kabul edilmediğini, bir kısım davacılar vekili ...'ın 4. maddenin görüşülmesi esnasında şirket bilançosuna ve denetleme raporuna itiraz ettikten sonra oylamaya geçilmeden toplantıya terk etmesi nedeniyle kararların oy birliğiyle alınmasında bir çelişki bulunmadığı, şirket pay defterindeki kayıtlar esas alınarak düzenlenen hazirun cetvellerinin yasaya uygun olduğunu, davacıların tüm iddialarının dayanağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davanın, işlemden kaldırıldıktan sonra üç aydan fazla süre geçtiği halde yenilenmediği gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davanın, işlemden kaldırıldıktan sonra üç aydan fazla süre geçtiği halde yenilenmediği gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Davacı vekilince 13.02.2013 tarihli celse için mazeret bildirilmiş, mahkemece bu tarihte yapılan duruşmada davacı vekilinin mazereti kabul edilerek 30.05.2013 tarihine bırakılan yeni duruşma gününün davacı vekilince UYAP ortamından öğrenilmesine karar verilmiştir. Ancak, 6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 Sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. O halde mahkemece davacı vekilinin mazereti kabul edildiğine göre, yeni duruşma gün ve saatinin davacı vekiline usulüne uygun bir şekilde bildirilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4603, Karar No: 2021/6276, Tarih: 20.09.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/4603 E.  ,  2021/6276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Çocuğun Annesinin Soyadını Kullanmaya İzin ve Ön Adının Değiştirilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı anne tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Çocuğun Annesinin Soyadını Kullanmaya İzin ve Ön Adının Değiştirilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı anne tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı anne dava dilekçesinde; eski eşi olan küçüğün babasının, küçüğün doğumundan iki gün sonra kendisini ve küçüğü evden kovduğunu, daha sonra Ödemiş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/494 Esas -2014/459 Karar sayılı kararı ile anlaşmalı olarak boşandıklarını, küçüğün velayetinin ise kendisine verildiğini, babanın küçüğü bugüne kadar bir kere bile görmediğini, arayıp sormadığını, kendisinin ise amcasının oğluyla ikinci evliliğini yaptığını, bu evliliğinden de bir çocuğunun olduğunu, küçüğün kendi öz babasını bilmediğini ve tanımadığını, ikinci eşini baba olarak bildiğini, büyümesiyle birlikte okulda, hastanede “Benim soyadım niye ... değil, niye kardeşimin soyadı benim soyadımdan farklı” diye sorular sorduğunu beyanla küçüğün "..." olan soyadının " ..." olan kızlık soyadı ile değiştirilmesini ve nüfusa tescilini talep ve beyan etmiştir. Dahili davalı baba ise cevap dilekçesinde; küçüğün tarafınca aranıp sorulmadığı iddiasının doğru olmadığını, küçüğü eski eşinin ve ailesinin kendisine göstermediklerini, bu hususu da gerek kendisine gerekse de yakınlarına birçok kez söylediklerini, küçüğün aile ortamının ve psikolojisinin daha fazla bozulmaması için şimdilik rızai ve icrai görüşme yoluna başvurmadığını, küçüğün yaşının dolmasını ve aklının kemâle ermesini beklediğini, ayrıca küçük ergin olduğunda istek ve tercihine göre ad ve soyadını her zaman değiştirmesinin mümkün olduğunu, ancak şu aşamada bu duruma rızasının bulunmadığını beyanla açılan davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; somut olayda söz konusu soyad değişikliğinin tanık anlatımları göz önünde bulundurulduğunda çocuğun üstün yararına aykırı bulunmadığı ve çocuğun soyadı değişmekle kişisel durumunun değişmeyeceği, davacının "Küçüğün soyadının değiştirilmesi" davasında haklı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, kararın dahili davalı baba tarafından istinafı üzerine bölge adliye mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; velayet hakkına sahip davacı annenin kendi kızlık soyadını değil evlendiği yeni eşinin soyadını çocuğun soyadı olarak değiştirilmesini talep ettiği, toplanan delillerden babanın çocuğu arayıp sormadığı, ilgilenmediği hususlarının da davacı tarafından ispatlanamadığı, kaldı ki çocuğa yeni eşinin soyadının verilmesinin de mümkün olmadığı, çocuğun soyadının annenin yeni eşinin soyadı ile değiştirilmesinde çocuğun üstün yararının bulunmadığı gerekçesiyle dahili davalı babanın istinaf talebinin kabulü ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm bu sefer davacı anne tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; velayet hakkına sahip davacı annenin ortak çocuğun soyadının kendi kızlık soyadı ile değiştirilmesi talebine yöneliktir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillerden; ortak çocuğun davacı anne ile dahili davalı baba arasında evlilik birliği devam ederken dünyaya geldiği, tarafların Ödemiş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/494 Esas -2014/459 Karar sayılı kararı ile anlaşmalı olarak boşandıkları, ortak çocuğun velayetinin davacı anneye verildiği, halen de davacı annenin velayet hak ve sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur (TMK m. 282). Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi hâlinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur (TMK m. 292). Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekârlık soyadını taşır (TMK m. 321).

Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve ilân olunur. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir (TMK m. 27). Soyadı, bireyin yaşamıyla özdeşleşen ve kişiliğinin ayrılmaz bir unsuru hâline gelen, birey olarak kimliğin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biri ve vazgeçilmez, devredilmez, kişiye sıkı surette bağlı bir kişilik hakkıdır.

Velayet; ana veya babanın, ergin olmayan çocuklarının veya kısıtlanmış ergin çocuklarının kişi varlığına, malvarlığına ve bu iki husus hakkında onları temsiline ilişkin sahip oldukları hakların ve yükümlülüklerin bütününe denir (Akıntück, Turgut: Türk Medeni Kanunu C.2, Aile Hukuku, İstanbul 2002, s. 400). Velayet, çocuk ergin oluncaya kadar onunla ilgili alınması zorunlu kararları alma hususunda veliye sorumluluk yükler ve onları yetkili kılar. Bu bakımdan modern hukukta velayet, bir hak olduğu kadar aslında çocuğun üstün yararının sağlanması bakımından yetki ve sorumluluk da içerdiğinden, hak ve yükümlülüklerin toplamı olarak kabul edilmektedir. Velayetin nihai amacı, henüz erginliğe ulaşmamış küçüğün, ileride bir yetişkin olarak gelecekteki hayata hazırlanmasını sağlamaktadır (Akyüz, Emine Çocuk Hukuku Çocuk Haklarının Korunması, 2012 s.220). 4721 sayılı Kanun'un velayet hakkına ilişkin 335 maddesinde, ergin olmayan çocuğun ana ve babasının velayeti altında olduğu, yasal sebep olmadıkça velayetin ana ve babadan alınamayacağı belirtilmek suretiyle evlilik ilişkisi süresince velayet hakkının ve bu kapsamdaki yetkilerin ortak kullanımına işaret edilmiş; 336. maddesinde evlilik devam ettiği sürece ana ve babanın velayeti birlikte kullanacağı, ortak hayata son verilmesi veya ayrılık hâlinde hâkimin velayeti eşlerden birine verebileceği, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde velayetin sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa ait olduğu hüküm altına alınmış, velayet hakkı ve içerdiği yetkilerin kullanımı noktasında da eşlerin eşitliği prensibi yansıtılmaya çalışılmıştır.

Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde, velayet hakkı kapsamındaki yetkiler dâhilinde olan çocuğun soyadının belirlenmesi hususunun düzenlendiği 21.6.1934 tarihli ve 2525 sayılı Soyadı Kanunu'nun 4. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği adı alır." şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 08.12.2011 tarihli ve 2010/119 esas, 2011/165 karar sayılı kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararı gerekçesinde, kadın ve erkeğin evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hak ve sorumluluklara sahip olmaları gereğine yer veren uluslararası sözleşme hükümlerine de atıf yapılmak ve eşlerin, evliliğin devamı boyunca ve boşanmada sahip oldukları hak ve yükümlülükler bakımından aynı hukuksal konumda oldukları, erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını seçme hakkının kadına tanınmamasının, velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete göre ayırım yapılması sonucunu doğuracağı belirtilmek suretiyle itiraz konusu kuralın, Anayasa’nın 10. ve 41. maddelerine aykırı görülmesi nedeniyle iptaline karar verildiği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 25.06.2015 ve 2013/3434 numaralı, 11.11.2015 tarih ve 2013/9880 numaralı, 20.07.2017 tarih ve 2014/1826 numaralı bireysel başvuru kararlarında ise; velayet hakkı tevdi edilen çocuğun soyadının kendi soyadı ile değiştirilmesi yönündeki talebin, velayet hakkı ve bu kapsamdaki yetkilerin kullanımı ile ilgili olması sebebiyle Anayasa’nın 20. maddesi kapsamında ele alınması gereken bir hukuki değer olduğunu, koruma, bakım ve gözetim hakkı veya benzer terimlerle ifade edilen velayet hakkı kapsamında, çocuğun soyadını belirleme hakkının da yer aldığını, eşlerin evliliğin devamı boyunca ve boşanmada sahip oldukları hak ve yükümlülükler bakımından aynı hukuksal konumda olduğunu, erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını belirleme hakkının kadına tanınmamasının, velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete dayalı farklı bir muamele teşkil ettiğini, çocuğun bir aileye mensubiyetinin belirlenmesi amacıyla bir soyadı taşıması ile nüfus kütüklerindeki kayıtların güvenilirliği ve istikrarının sağlanmasında, çocuğun ve kamunun açık bir menfaati bulunmakla birlikte, annenin soyadının çocuğa verilmesinin söz konusu menfaatlerin tesisine olumsuz etkilerinin kesin olarak saptanması gerektiğini ve başvurulara konu yargısal uygulamaların ölçülü olduğunun kabul edilemeyeceğini belirterek, eldeki somut olaya benzer nitelikteki başvurulara konu yargısal kararlarda Anayasa’nın 20. maddesi ile birlikte değerlendirilen Anayasa'nın 10. maddesinde güvence altına alınan ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar verilmiş, aynı kararlarında ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili mahkemesine gönderilmesini de kararlaştırmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti adına 14 Mart 1985 tarihinde imzalanan "11 nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 nolu Protokol", 6684 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunarak, 25.03.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe girmiş ve iç hukukumuz halini almıştır. Ek 7 nolu Protokol’ün 5. maddesi "Eşler, evlilik bakımından, evlilik süresince ve evliliğin bitmesi halde, kendi aralarındaki ve çocuklarıyla olan ilişkilerinde, özel hukuk niteliği taşıyan hak ve sorumluluklar açısından eşittir. Bu madde, devletlerin çocuklar yararına gereken tedbirleri almalarına engel değildir." hükmünü içermektedir.

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin Milletlerarası Antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda Milletlerarası Antlaşma hükümleri esas alınır (Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.90/son).

Kuşkusuz velayet kendisinde bulunan anne veya babanın, çocukla ilgili yapacağı her türlü iş ve işlemde çocuğun üstün yararını koruması gerektiği tartışmasızdır.