muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1113, Karar No: 2023/1660, Tarih: 08.02.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/1113 E.  ,  2023/1660 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3347 E., 2022/3785 K.

DAVA TARİHİ : 11.11.2016

KARAR : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEMYİZ EDENLER : Taraf vekilleri

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. ... Mahkemesi

SAYISI : 2020/502 E., 2022/133 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesinin 22.05.2018 tarihli ve 2016/758 Esas, 2018/414 Karar sayılı kararı ile davacının kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ve ikramiye alacağı talepleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına, ilave tediye, ücret farkı ve ... güçlüğü tazminatı alacakları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin ....10.2020 tarihli ve 2020/191 Esas, 2020/16 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin söz konusu kararının ortadan kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin gönderme kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Dosya içeriğine göre davalı ... AŞ'nin (...) özelleştirme tarihine kadar olan dönem için talepte bulunulduğu, özelleştirme tarihinden sonraki dönemin uyuşmazlık konusu olmadığı, somut davada verilen hükmün temyiz kesinlik sınırını aşacak mahiyette ileriye yönelik etkisinin bulunmadığı ve davalının temyiz isteminin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile temyiz kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL kapsamında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalının ... Termik Santralinde elektrik üretim işinde kömür numune laboratuvarında teknisyen olarak bakım onarım, revizyon, santral saha temizliği, kül cüruf, vagon açma ve benzeri işlerde 2006 yılından itibaren çalıştığını, davalı ... ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, davacının ... sözleşmesinin 12.01.2015 tarihinde özelleştirme sebebi ile feshedildiğini, davacının en başından beri davalı işyerinin asıl işçisi olduğunu ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, ücret farkı, ilave tediye, ... güçlüğü tazminatı ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının davaya konu tazminat ve alacaklara hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talep edilen kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti ve ikramiye alacağı talepleri bakımından davacının ıslah dilekçesinde bu alacak kalemlerini atiye bıraktığını beyan ettiği ve davalı da davacının vazgeçmesini kabul ettiğini beyan ettiğinden bu talepler yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği, davalı ... alt işveren şirketler arasında Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda muvazaalı bir ilişki bulunduğu, davacının muvazaaya dayanan ilave tediye alacağının bilirkişi raporu doğrultusunda kabulüne, ücret farkı ve ... güçlüğü tazminatı talepleri bakımından ise davanın reddine karar vermek gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemeye sunulmuş bulunan ve bu konunun irdelendiği Hukuk Genel Kurulu kararları ve aynı işyeriyle ilgili kesinleşmiş Yargıtay kararları dikkate alınmadan hüküm verildiğini, davacıyla beraber aynı alt işveren şirketlerde çalışan ve sendika üyesi olmayan, aynı konumdaki diğer bir çalışanla ilgili Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 01.03.2021 tarihli ve 2020/6019 Esas, 2021/5226 Karar sayılı ilâmı ile onama kararı verildiğinin gözetilmesi gerektiğini, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin bozma kararında muvazaa olgusu kesinleştiğinden davacının başından itibaren davalı ... işçisi olduğunun kabul edildiğini, davalının muvazaalı sözleşmelerle müvekkilini alt işverenlerde çalışıyor gösterdiğini ve davacının talebine rağmen sendika üyesi olmasını engellendiği ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalının ihale makamı olduğunu, işin anahtar teslimi verildiğini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını ve yüklenici firmanın sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalının ihale makamı olduğunu, işin anahtar teslimi verildiğini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını ve yüklenici firmanın sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ... sözleşmesinin feshedilmemiş olduğu, işyeri devri yapıldığı, nitekim feshe bağlı alacaklar ile ikramiye alacakları yönünden davanın geri alındığı, davalı vekilinin geri almaya açık muvafakat verdiğinin belirlendiği, sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı ödemeyen davacının toplu ... sözleşmesinden faydalanamayacağından hareketle ... güçlüğü tazminatı alacağı talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “... ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi” şeklinde düzenlendiği, Yargıtayın emsal kararları ile davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı ... arasındaki asıl işveren alt işverenlik ilişkisinin muvazaaya dayandığının kesinleştiği, dosya kapsamında yer alan ...'ın 09.03.2021 tarihli cevabına göre aynı dönemde, aynı kıdem ve vasıfta davalı işyerinde çalışan sendikasız emsal kadrolu işçi bulunmadığının anlaşılması ve aksinin davacı tarafça ileri sürülmemesine göre 22.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacının fiili ücreti üzerinden yapılan ilave tediye alacağı hesabında ve bu hesabın hükme esas alınmasında hata saptanmadığı ve aynı gerekçe ile fark ücret alacak talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemeyeceğinden davalının dürüstlük kuralına aykırı davranması nedeniyle muvazaalı eyleminin sonuçlarına katlanması gerektiğini, bu nedenle de davacının başlangıçtan itibaren ... işçisi olarak kabulü ile hak ve alacaklarının buna göre belirlenmesinin zorunlu olduğunu, davalı Şirketin muvazaalı sözleşmelerle davacıyı alt işverenlerde çalışıyor gösterdiğini ve müvekkilinin talebine rağmen sendika üyesi olmasının engellendiğini, işyerinde örgütlü Tes ... Sendikasına alt işveren çalışanı olduğu gerekçesi ile üye yapılmadığını, emsal kararların dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muvazaalı kabul edilen asıl işveren alt işveren ilişkisi sebebiyle asıl işveren işyerinde uygulanan toplu ... sözleşmesinin tarafı olan sendika üyesi olmayan davacının, toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanıp yararlanmayacağı ve buna bağlı olarak davacının ücretinin tespiti ile talep edilen alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun ilgili hükümleri ile 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

B. Davacı Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7986, Karar No: 2022/38, Tarih: 17.01.2022

**3. Hukuk Dairesi         2021/7986 E.  ,  2022/38 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki ayıplı maldan kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalının üyelerine yönelik sürdürülen konut edindirme hizmetleri kapsamında inşa ettirdiği İzmir Buca 1. Etap 272 konut projesinden konut satın aldığını, satılan konutun, internet portalında yayınladığı duyuruda, onaylı mimari projede, planlarda, tanıtım ve kullanma kılavuzunda belirtilen özelliklerde ve ölçülerde yapılmadığını, sözleşmede belirtilen standartlara, proje ve planlarda yer alan ölçülere uyulmadığını, ortak alanlarda ve dairede eksik ve ayıplı işler yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak 3.500,00-TL’nin (3.350,00.TL'sının bağımsız bölümde yer alan açık ayıplara, 50,00.TL'sının eksik işlere ve 100,00-TL’sinin de ortak alanlardaki eksik ve ayıplı işlere ilişkin) davalıdan tahsilini talep etmiş ve 26.11.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 5.850,00-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı, dava konusu konutun mimari projesine uygun imal edildiğini, 2. Etaptaki konutların farklı tarzda inşa edilmesine dayalı olarak değer kaybından söz edilemeyeceğini, konutta herhangi bir ayıp bulunmadığını, usulüne uygun şekilde ayıp ihbarında da bulunulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu konutta bulunduğu iddia edilen ve bilirkişilerce tespit edilen ayıpların konutun alıcısına teslim edildiği anda da var olduğu ve açık ayıp niteliğinde bulunduğu, açık ayıp olarak tanım ve tespit edilen ayıpları davalıya usulüne uygun olarak bildirmediği, davalı yüklenicinin ortak alanlardaki eksiklikleri kasten davacıdan gizlediği iddia edilmediği, iddia edilen eksikliklerin basit bir gözden geçirmeyle farkedilebilecek nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 05/10/2021 tarihli yazısında; dosya içinde bulunan bilirkişi raporu ve 1. Etaptan konut alan şahısların açtığı diğer davalarda da ortak alanlarda kullanılmakla ortaya çıkan gizli ayıpların bulunduğunun tespit edildiği, davacının ortak alanlardaki bu gizli ayıpların giderilmesi bedelinden arsa payına isabet eden miktarı isteyebileceği kabul edilerek açık ve gizli ayıplar yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın tümden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK’nın 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacının davalıdan satın aldığı dairedeki ve ortak alanlardaki eksik iş ve ayıplar nedeniyle değer kaybı bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ortak alanlardaki ayıpların niteliğinin belirlenmesi ve süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunulmadığı noktasında toplanmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde; alıcı, teslim aldığı malı işlerin olağan akışına göre, imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya derhal (uygun süre içinde) ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da hemen satıcıya bildirmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır.

O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir. 6098 sayılı TBK’nun 223. maddesinde ( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 198. maddesi) öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.

Dava dosyası incelendiğinde, davacı ile davalı arasında 28.11.2014 tarihinde taşınmaz satışına ilişkin sözleşme yapıldığı, söz konusu dairenin 13.10.2015 tarihinde davacıya teslim edildiği, 25.12.2015 tarihinde davacıya tapunun da devredildiği, davacının 04.04.2016 tarihinde ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazda yapılan keşif neticesinde ek bilirkişi raporu alınarak emsal dosyalarda da yer alan belirlemeler de değerlendirilerek ortak alanlardaki ayıpların niteliği ve ortaya çıktıkları (mevsimlerdeki yağmur, kar, güneş ve ısı durumları dikkate alınarak bu ayıpların ne zaman oluştuğu yada oluşacağı ve bunu normal vasıflardaki bir tüketicinin ne zaman farkedebileceği) zaman dilimi de dikkate alınıp tarafların delillerinin değerlendirilmesi neticesinde ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı konusunda hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 17/01/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/782, Karar No: 2021/4083, Tarih: 28.04.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/782 E.  ,  2021/4083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanığa yüklenen 2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçunun, Kanun’da gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde düzenlenen dava zamanaşımının, sahte fatura kullanma suçunda suç tarihi, sahte faturalar hangi vergi türünde kullanılmışsa bu vergiye göre sunulması gereken son beyanname tarihi olup; en aleyhe kabul ile kurumlar vergisinde kullanılmış olsa bile 26.04.2009 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 28.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11368, Karar No: 2013/7656, Tarih: 14.05.2013

**1. Hukuk Dairesi         2012/11368 E.  ,  2013/7656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/03/2012

Yanlar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı M.vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 14.05.2013 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenler vekili Avukat A...T.geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen vekili Avukat gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimitarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, miras bırakan H..B..nın maliki olduğu çekişme konusu 84, 213 parsel sayılı taşınmazlar ile 320 parsel sayılı taşınmazdaki ½ payının, miras bırakanın dava dışı torunu A..A....verdiği 20.01.2009 tarihli vekâletnameye dayalı olarak, vekil tarafından 20.03.2009 tarihli resmi akitler ile davalı H..A..ya satış suretiyle temlik edildiği, miras bırakanın ehliyetsiz olduğu, temliklerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı, ayrıca mirasçılar arasında görülmekle olan vekâletnamenin iptali ve miras bırakanın tasarrufları ile ilgili başka davaların bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.4.1990 günlü ve 1990/1-152-1990/236 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, davada dayanılan maddi olaylar bakımından birkaç hukuki nedenin bir arada gösterilmesinde ilke olarak usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur.

Mahkemece, ehliyetsizlik iddiası yönünden, Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulundan alınan 19.10.2011 tarihli rapor ile, miras bırakanın vekaletname ve temlik tarihlerinde fiil ehliyetini haiz olduğu saptanmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacı M..’un bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, Reddine, Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince, dava ehliyetsizlik ile birlikte muris muvazaası hukuksal nedenine dayanılarak açılmıştır. Ne var ki, muris muvazaası iddiası yönünden, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye elverişli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l.4.1974 tarihli 1/2 sayılı içtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Borçlar Kanunu'nun 213. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Hal böyle olunca, mirasçılar arasında görülmekte olan tüm dava dosyalarının getirtilerek incelenmesi, tarafların tüm delillerinin toplanması ve çekişme konusu taşınmazların temlikinin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olup olmadığının yukarıdaki ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacı M..un bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulü ile, hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 990.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına, 14.5.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.