muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4884, Karar No: 2018/352, Tarih: 25.01.2018

**6. Ceza Dairesi         2014/4884 E.  ,  2018/352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık ... savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle;

Sanık ... ve savunmanının duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde geçerli mazeretleri bulunmadan duruşmaya gelmedikleri anlaşılmakla sanık yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanık ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan kararın tebliğname gibi ONANMASINA, 25/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10569, Karar No: 2011/9362, Tarih: 26.09.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/10569 E.  ,  2011/9362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : LAPSEKİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/12/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakan M. K.'ın 548 parsel sayılı taşınmazını mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak kızı olan davalı E.ye satış suretiyle devrettiğini, davalı E.'nin de taşınmazı murisin vefat ettiği gün davalı İ.'e temlik ettiğini, İ.'in iyiniyetli olmadığını ileri sürerek, payları oranında iptal ve tescil olmazsa tenkis istemişler, yargılama sırasında ıslah ile 549 nolu parsel yönünden de aynı taleplerde bulunmuşlardır.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi   raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal, tescil ve tenkis isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar  verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 548 ve 549 parsel sayılı taşınmazların miras bırakan M. K. tarafından 14.6.2006 tarihinde davalı E.'ye satış yoluyla temlik edildiği, E.'nin de taşınmazları 22.10.2008 tarihinde davalı İdris'e devrettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde bakıldığında davalı E.'ye yapılan temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu nedenle, davalı E.'nin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davalı İdris'in temyiz  itirazlarına gelince, taşınmazı Emine'den edinen İdris'in durumu biliyor olması, bir başka anlatımla iyiniyetli olmaması halinde T.M.K.'nun 1023.maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı açıktır. Ne varki, mahkemece bu yön üzerinde yeterince durulmamış, davalılar  tanık bildirdikleri halde tanıkları dinlenmeden sonuca gidilmiştir. Öte yandan, davacı ıslah yoluyla 549 nolu parseli de dava konusu etmiş, mahkemece istek kabul edilmek suretiyle 549 no'lu parsel de hüküm kapsamına alınmıştır. Oysa, HUMK.'nun 87/son maddesinin Anayasa Mahkemesince iptalinden sonra müddeabihin arttırılması olanaklı hale gelmişse de bu durumda dahi, hiç dava konusu edilmeyen bir hususun ıslahla dava konusu haline getirilmesine yasal olanak yoktur.

Hal böyle olunca, hakkında usuli dairesinde dava açılmayan 549 sayılı parselin kabul kapsamına alınması isabetsiz olduğu gibi davalıların bildirdikleri tanıklar  dinlenilerek davalı İdris'in iyiniyetli olup olmadığının saptanması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek, yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması da doğru değildir.

Davalı İ'in  temyiz  itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMY'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  26.09.2011  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3982, Karar No: 2020/8348, Tarih: 17.12.2020

**8. Hukuk Dairesi         2020/3982 E.  ,  2020/8348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil İle Muhdesatın Tespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın tapu iptali ve tescil yönünden reddine, muhdesatın tespiti isteği yönünden kabulüne karar verilmiş olup hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, dava konusu ... Köyü 152 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazın, tarafların murisi ... adına kayıtlı olduğu, taşınmaz hakkında Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açıldığı, taşınmazın üzerindeki ağaçların vekil edeni tarafından dikilip yetiştirildiği, ayrıca vekil edeni tarafından hissedarların büyük bölümünden hisselerinin miras temlik sözleşmesi ile satın alındığı belirtilerek, bu hisselere ilişkin olarak tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya kayıt ve tescili ile ağaçların vekil edenine ait olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ...,..., ..., ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Mahkemece, tapu iptali ve tescil davasının reddine, 152 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 70 adet erik ağacının davacı tarafa ait olduğunun tespitine karar verilmiştir. Hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil ve muhtesatın tespiti isteğine ilişkindir.

1. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki bentin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesinde;

a. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK mad. 684/1). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK mad. 718). 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK mad. 722, 724 ve 729), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın mülkiyetinin arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK mad. 106/2) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK mad. 114/1-h, 115) .

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir .

Somut olayda; çekişme konusu 152 ada 2 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan ... adına kayıtlı olduğu, mirasçılar arasında Aydın 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/683. Esas dava dosyası ile ortaklığın giderilmesi davasının bulunduğu, anılan davanın 28 nolu celsesinde ..., ..., ..., ... ve ...'ın imzalı beyanları ile 150 adet ağacın davacı tarafından dikildiğini ve ağaçların davacıya ait olduğunu kabul ettikleri anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; ortaklığın giderilmesi dava dosyasında ağaçlara yönelik davacının iddiasını kabul eden davalılar yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

b. Somut olayda, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin talep yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretine hükmedilmemesi de doğru olmamıştır.

SONUÇ: Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yukarıda 2. bentte gösterilen sebeplerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının yukarıda 1. bentte gösterilen sebeplerle reddine ve HUMK'un 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 17.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9006, Karar No: 2024/12101, Tarih: 19.09.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/9006 E.  ,  2024/12101 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2023/450 E., 2024/138 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı BOTAŞ vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı BOTAŞ vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 30.03.2006 tarihinden itibaren davalı BOTAŞ'a ait ve envanterinde kayıtlı römorkörlerde çalıştığını, dava tarihi itibarıyla çalışmaya devam ettiğini, BOTAŞ'ın bu römorkörleri çalıştırma işini başka firmalara ihale ettiğini, işçilerin aynı yerde çalışmaya devam ettiklerini, asıl işverenin BOTAŞ olduğunu, diğer davalı ... İnşaat Denizcilik AŞ (... Şirketi) ile Liman İş Sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uyuşmazlık çıkması üzerine Sendikanın başvurması ile Yüksek Hakem Kurulunun 03.07.2019 tarihli ve 2019/150 Esas, 2019/258 Karar sayılı kararının verildiğini, 01.06.2018 tarihinde yürürlüğe giren Yüksek Hakem Kurulu kararına göre toplu iş sözleşmesinin 38 inci maddesinde öngörülen birinci yıl birinci altı ay %6 ve birinci yıl ikinci altı ay %4 ücret zammının yapılmadığını, 39 uncu maddesinde fazla çalışma ücretinin %30 zamlı olarak ödeneceğinin belirtildiği hâlde buna uyulmadığını, 42 nci maddesinde saat 20.00-06.00 arası gece çalışmalarında ücretin %10 zamlı ödeneceğinin belirtildiğini, yakacak yardımı, sosyal yardım, ... yardımı alacaklarının ödenmediğini, birinci altı ayda 10 gün olması gereken ikramiyenin 8 gün olarak ödendiğini, ikinci altı ayda hiç ikramiye ödenmediğini, davacı vekili ayrıca müvekkili ile yaptığı avukatlık ücret sözleşmesine göre karar verilecek tutarın %10'u kadar vekâlet ücretinin de davalılardan tahsilini talep ettiklerini ileri sürerek ücret farkı, fazla çalışma ücreti farkı, gece çalışma ücret farkı, çocuk yardımı, öğrenim yardımı, yakacak yardımı, ... yardımı, ikramiye alacağı ve takdir edilecek tutarların %10'u kadar vekâlet ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacı ile devam eden bir iş sözleşmesinin mevcut olmadığını, davaya konu iş sözleşmesine ilişkin asıl işveren olmadığı gibi son işveren sıfatı da bulunmadığını, husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, somut davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacının müvekkili Şirketten hiçbir alacağının olmadığını, davacı vekilinin davacı asıl ile arasındaki akdi vekâlet ücreti bedelinin müvekkil Şirkete yükletilmesi talebinin kabul edilemeyeceğini, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını, asıl işveren BOTAŞ tarafından toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçi alacaklarının ödenmesi gerekçesi ile müvekkili Şirketin hak edişlerine bloke konulduğunu, davacılara ödenmeyen veya geciken bir alacak tespit edildiği takdirde Şirketin bu nedenle de sorumlu olmadığı savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı BOTAŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kuruluş BOTAŞ ile diğer davalı ... Şirketi arasında davacının iddiasının aksine herhangi bir asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını müvekkilinin taraf sıfatının olmadığını, davanın BOTAŞ'ın ihale makamı olması ve ayrıca 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nda (854 sayılı Kanun) asıl işveren alt işveren ilişkisinin düzenlenmemiş olması nedeniyle husumetten reddi gerektiğini, davada talep edilen ücret zammı, fazla çalışma ücreti, gece çalışması ücreti, çocuk yardımı, yakacak yardımı, ... yardımı, yıllık sosyal yardım, ikramiye kalemlerinden oluşan alacakların tamamının müvekkilinin tarafı olmadığı toplu iş sözleşmesine dayanan alacaklar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.11.2021 tarihli kararı ile; davacının davalı işyerinde dava tarihinde çalışmaya devam ettiği, davacı 01.06.2018 tarihinde yürürlüğe giren 03.07.2019 tarihli ve 2019/150 Esas, 2019/258 Karar sayılı Yüksek Hakem Kurulu kararı kapsamında ödenmesi gereken ücret ve yardımların tahsilini talep ettiğinden 25.09.2020 olan dava tarihi itibarıyla zamanaşımının gerçekleşmediği, Dairemizin 2020/6133 Esas, 2020/17010 Karar sayılı kararı ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 2 nci maddesinde düzenlenen asıl işveren alt işveren ilişkisinin 854 sayılı Kanun kapsamında bulunan iş ilişkilerine uygulanamayacağı ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 19 uncu maddesi bağlamında muvazaa bulunmadığı takdirde gemiadamının işvereni ile imzalanan iş alım sözleşmesinin karşı tarafı olan gerçek veya tüzel kişinin gemiadamının işçilik alacaklarından müteselsilen sorumluluğunun bulunmadığına karar verildiği, somut olayda dava konusunun davacının üyesi olduğu Liman-İş Sendikası ile davalı ... Şirketi arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesine göre yapılması gereken zamların yapılmayarak eksik ücret ödendiği iddiasıyla hesaplanacak ücret farklarının tahsili istemi olduğu, davalılar ... Şirketi ile BOTAŞ arasında iş alım ilişkisi mevcut olduğu, davacının iş alım sözleşmesi kapsamında 854 sayılı Kanun'a tâbi olarak davalı BOTAŞ envanterindeki römorkörlerde gemiadamı sıfatıyla çalıştığı, asıl uyuşmazlığın 854 sayılı Kanun kapsamında çalışan gemiadamının iş sözleşmesinden ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarından davalı ... Şirketinden iş alımı yapan davalı BOTAŞ’ın sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı, 17 Nisan 1995 tarihli ve 22261 sayılı Resmî Gazete'de davalı BOTAŞ'ın ana statüsü başlığı altında Şirketin amaç ve faaliyet konularının sıralandığı, 4 üncü maddede Şirketin bu amaca ulaşabilmek için kılavuzluk, römorkörcülük, palamarcılık vs. hizmetleri ile her türlü liman işletmeciliğini yapabileceğinin düzenlendiği, diğer taraftan davalı BOTAŞ'ın internet sitesinde kılavuzluk (pilotaj), römorkaj ve palamar hizmetlerine dair ücret tarifesinin yer aldığı, tüm bu açıklamalar çerçevesinde Devlet tarafından davalı BOTAŞ'a ana statüsü kapsamında ruhsat verilen liman, rıhtım ve iskeleler ile diğer kıyı tesislerinde yapılacak kılavuzluk, römorkörcülük ve palamarcılık faaliyetlerinin yine davalı BOTAŞ'a ait römorkör ve pilot botlar vasıtasıyla yerine getirilmesi ve tanık anlatımlarından da anlaşılacağı üzere diğer davalı ... Şirketine ait bordrolu işçilerin çalıştığı bu deniz araçları ile Opet, Milangaz ve Marmara Depoculuk gibi harici işyerlerine yakıt nakli yapacak gemilere kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetlerinin BOTAŞ tarafından satılmak suretiyle sağlanması nedenleriyle davalılar ... Şirketi ile BOTAŞ arasındaki 18.05

... Şirketine ait bordrolu işçilerin çalıştığı bu deniz araçları ile Opet, Milangaz ve Marmara Depoculuk gibi harici işyerlerine yakıt nakli yapacak gemilere kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetlerinin BOTAŞ tarafından satılmak suretiyle sağlanması nedenleriyle davalılar ... Şirketi ile BOTAŞ arasındaki 18.05.2018 tarihli LNG İşletme Müdürlüğü Deniz Vasıtaları İşletmeciliği ve Palamar Hizmeti Alımına Dair Sözleşme ile esasen BOTAŞ'ın envanterindeki deniz araçlarıyla, yine BOTAŞ'ın faaliyetine ruhsat verilen bir alanda sürdürülen iş kapsamında çalışacak işçilerin temininin ihale edildiği, her ne kadar davalılar arasında 854 sayılı Kanun kapsamında bir iş alım sözleşmesi bulunsa da iş alım amacı olmaksızın yapılan sözleşmenin işçi temini amacı taşıdığı ve muvazaalı olduğu, gemi adamları tarafından işçilik alacaklarının hem görünüşteki işveren ... Şirketinden hem de gerçek işveren olan davalı BOTAŞ'tan talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı BOTAŞ vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin 22.12.2022 tarihli kararı ile; davacının davalının faaliyet gösterdiği limanlarda bulunan römorkörlerinde çalışan gemiadamı olduğu, davacının yaptığı işin niteliği gereği işyerindeki asıl iş olduğu, asıl işin bölünerek yükleniciye verilmesi mümkün olmadığından karar yerinde gösterilen tüm gerekçelerle muvazaa olgusunun tespit edilmesinin yerinde olduğu, hüküm altına alınan alacakların zamanaşımına uğramadığı gerekçesiyle davalı BOTAŞ vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı BOTAŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.05.2023 tarihli kararı ile; dava konusu işyeri ve çalışma ilişkileri 4857 sayılı Kanun kapsamında değil ise de, davalılar arasındaki ilişkinin 6098 sayılı Kanun’un 19 uncu maddesi kapsamında muvazaaya dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesinde, verilen işin yardımcı iş olup olmadığı tespitinin önem taşıdığı, nitekim 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun (4734 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) alt bendinin 20.11.2017 tarihli değişiklikten önceki metninde; idarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması hâlinde personel çalıştırılmasına dayalı yardımcı işlere ilişkin hizmetler için ihaleye çıkılabileceğinin düzenlendiği, kanun metninin 20.11.2017 tarihli değişikliğinden sonraki ifadeleri incelendiğinde kamu iktisadi teşebbüslerinin bu kapsama dâhil edilmediğinin anlaşıldığı, davalı BOTAŞ'ın bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğu ve değişiklikten önceki uygulamanın davalı BOTAŞ için geçerli olduğu, şu hâlde İlk Derece Mahkemesince belirtilen yönde bir araştırma yapılıp alanında uzman bilirkişilerden oluşan bir heyetten bilirkişi raporu alındıktan ve dosya kapsamındaki tüm deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra, davacının yaptığı işin yardımcı iş kapsamında kaldığının belirlenmesi durumunda davanın BOTAŞ yönünden reddi gerektiği, asıl iş kapsamında olduğu tespit edilirse davalıların birlikte sorumlu tutulması gerektiği şeklindeki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar