muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16953, Karar No: 2018/13197, Tarih: 04.10.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/16953 E.  ,  2018/13197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTAL VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, mirasbırakanları ...'in ilk eşinden olma çocukları olduklarını, mirasbırakanın kayden maliki olduğu 5071 ada 19 parsel sayılı taşınmazın (13) ve (23) numaralı bağımsız bölümlerini 2. eşi davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı, ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptali ve tescil istemişlerdir.

Davalı, çekişme konusu taşınmazların ilk alımı sırasında parasını kendisinin ödediğini, ancak örf adet gereğince tapuda mirasbırakan adına tescil edildiğini, daha sonra mirasbırakanın hak geçirmemek için taşınmazları özgür iradesi ile devrettiğini belirtip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’nin raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, özellikle mirasbırakan tarafından çekişmeli taşınmazların davalıya temlikinin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu saptanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalının temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak harç hususu, kamu düzenini ilgilendirdiğinden temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın resen gözetilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında dava değerinin, çekişme konusu taşınmazların tümünün değeri üzerinden davayı açan mirasçıların miras paylarına isabet eden toplam değer olduğu kuşkusuzdur.

Davaya konu taşınmazların dava tarihindeki toplam değerinin 250.000,00 TL olduğu keşfen saptanmış olmakla, davacıların miras payları toplamına (9/28) isabet eden 85.357,14 TL dava değeri olarak kabul edilerek harcın buna göre hesaplanması gerekirken, mahkemece, fazla harca hükmedilmiş olması doğru değil ise de, re'sen gözetilen bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün 3. bendinin hükümden çıkarılarak yerine hükme 3. bent olarak “alınması gereken 5.489,20 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 24,30 TL başvurma harcı ile 1.025,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.439,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına” ibaresinin yazılmasına davalının temyizi ve resen yapılan inceleme sonucu 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine 04.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3391, Karar No: 2018/15271, Tarih: 10.09.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/3391 E.  ,  2018/15271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 29. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ : ... 4. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi'nin kararı davalı vekili tarafından süresi içinde, davacı vekili tarafından ise katılma yolu ile temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1-Davacı vekilinin katılma yolu ile temyizine ilişkin yapılan incelemede;

Dosya incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunmadığı, istinaf başvurusu esastan reddedilen davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi' nin kararını temyiz etmesi üzerine "..katılma yolu ile.." temyiz başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Öncelikli sorun İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan tarafın, somut olayda davacının, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeni bir karar verilmeden istinaf başvurusunu reddetmesi halinde müstakilen yada katılma yolu ile Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etme hakkının olup, olmadığıdır.

Hukuk Mahkemelerinin kesin olduğu yasalarla belirtilenler dışındaki kararlarının kanun yolu denetimi 5235 sayılı Yasa ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihine kadar sadece Yargıtay tarafından " Temyiz yolu ile " yapılmakta iken 5235 sayılı Yasa ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinde faaliyete geçirilmesi üzerine kanun yolu denetimi iki kademeli hale gelmiştir. Başka bir deyişle İlk Derece Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra verdiği kararlara karşı doğrudan temyiz yolu kapatılmıştır.

6100 sayılı HMK. daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, ilk derece mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

İstinaf kanun yolu uygulamasında, ilk derece mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulmakta, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulmaktadır. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle yargılama üç aşamalı hale gelmiştir. Önce İlk Derece Mahkemesinde ilk derece yargılaması yapılarak karar verilmekte, ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi ile vakıa ve hukukilik denetimi yapılmakta, son olarak da Yargıtay’da temyiz incelemesine gidilmektedir.

Yeni sistemde temyiz edilen karar İlk Derece Mahkemesinin kararı değil, Bölge Adliye Mahkemesinin kararıdır. Artık İlk Derece Mahkemesi kararının doğrudan temyiz edilmesi mümkün değildir.

Yeni sistemde temyiz edilen karar İlk Derece Mahkemesinin kararı değil, Bölge Adliye Mahkemesinin kararıdır. Artık İlk Derece Mahkemesi kararının doğrudan temyiz edilmesi mümkün değildir.

İlk Derece Mahkemesi' nin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmaması halinde karar kesinleşmektedir.

6100 sayılı HMK'nın yargılama sitemine göre İlk Derece Mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir.

Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusu üzerine tarafın istinaf başvurusunun usulden/esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen tarafın yada istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeni karar verilmesi halinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.

Taraflardan birisinin İlk Derece Mahkemesi' nin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmaması halinde kamu düzenine aykırılık yok ise diğer taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacaktır. Karşı tarafın istinafı üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince ilke derece mahkemesince değiştirilmemesi halinde, istinaf etmeyenin temyize başvurması usulü müktesep hak ilkesine takılacaktır. Zira istinaf mahkemesinin elinin değmediği bir kararın temyiz incelemesi söz konusu olmaz ve olmamalıdır. Dolayısıyla tarafların istinaf incelemesinin kapsamı dışında bıraktığı hususlar kendiliğinden temyiz incelemesinin de kapsamı dışında bırakılmış sayılır.

Kural olarak İlk Derece Mahkemesi' nin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak ilk kararı istinaf etmeyen taraf Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesinin davalı tarafın istinaf başvurusunu esastan reddine ilişkin kararını temyiz etmesi üzerine “ katılma yolu ile “ temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesinin davalı tarafın istinaf başvurusunu esastan reddine ilişkin kararını temyiz etmesi üzerine “ katılma yolu ile “ temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere davacı taraf İlk Derece Mahkemesi' nin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalının istinaf başvurusu esastan reddedildiğinden, başka bir deyişle yeni bir karar verilmediğinden davacı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da “katılma yoluyla" temyiz hakkı bulunmamaktadır. Aksi düşünce istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa ilk derece mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki bu durum 6100 sayılı HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.

Bu açıklamalar karşısında İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davacının, Bölge Adliye Mahkemesinin davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararını temyiz hakkı olmadığı anlaşıldığından, davacının katılma yoluyla temyiz isteminin REDDİNE,

2-Davalı vekilinin temyizine ilişkin yapılan incelemede;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesinin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre davalının yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK. nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 10/09/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2232, Karar No: 2019/5194, Tarih: 10.04.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/2232 E.  ,  2019/5194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından verilen hükümlerin incelenmesinde;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen kararların 5271 sayılı Yasa'nın 231/12. maddesi uyarınca itiraz yolu açık olup temyizi olanaklı olmadığından ve bu konuda itiraz merciince bir karar verildiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz talebinin tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hükmün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan hüküm kurulurken, şartları oluşmadığı halde TCK’nun 168/2. maddesinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkim’in takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz talepleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 10/04/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/124, Karar No: 2020/2498, Tarih: 09.03.2020

**12. Ceza Dairesi         2020/124 E.  ,  2020/2498 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca mükmün açıklanmasıyla TCK'nın 85/1, 62/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Taksirle öldürme suçundan sanık hakkında yapılan yargılama sonucunda, TCK'nın 85/1 ve 62. maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/5. maddesi gereğince sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, aynı maddenin 8. fıkrası uyarınca 5 yıllık denetim süresine tabi tutulmasına dair Bozkurt (Kastamonu-kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesinin 11/05/2010 tarihli ve 2009/26 esas, 2010/26 karar sayılı kararının 25/06/2010 tarihinde kesinleşmesine müteakip sanığın denetim süresi içinde 22/03/2011 tarihinde 6136 sayılı Kanunun 13/1. maddesine muhalefet etme suçunu işlediği ve Gaziosmanpaşa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin bu suçtan sanığın mahkumiyetine karar verdiği, hükmün 05/04/2012 tarihinde kesinleştiği ve ihbar üzerine dosya yeniden ele alınarak önceki hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/11. maddesi gereğince açıklanmasına dair İnebolu Asliye Ceza Mahkemesinin 29/05/2019 tarihli ve 2019/264 Esas, 2019/478 Karar sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı ... Orman İşletme Şefliğinin sınırları içerisinde kalan 31-b nolu bölmecikte üretim işlerinin ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine verildiği, 185 ila 193 damga numaralı ağaçların kesim işini kooperatif üyesi ... isimli kişinin aldığı, ...'nın mazereti nedeniyle kendisine isabet eden ağaçların kesimini yapamadığı, bunun üzerine ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi başkan yardımcısı sanık ...’nın bölmede kesilmeyen damgalı ağaçların kesimi için aralarında ölen ...’ın da bulunduğu kişilerle para karşılığı anlaştığı, ...’ın suç tarihinde kestiği 189 nolu damgalı ağacın başka bir ağacın üzerine devrildiği, ...'in damgalı ağacı kurtarmak isterken ağacın gövdesinin kendisine çarpması üzerine yaralandığı, kaldırıldığı hastanede öldüğü, belirtildiği şeklide gerçekleşen neticede sanığın tali kusurlu olarak sorumlu olduğu olaya ilişkin;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Bozkurt (Kastamonu-kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesince taksirle öldürme suçundan sanığın TCK'nın 85/1, 62 ve 50/1-a maddeleri uyarınca 12.100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın yalnızca sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesince 06/07/2009 tarihli ve 2009/6490 esas, 2009/8048 karar sayılı karar ile, ilk derece mahkemesi kararının yasal değişilikler kapsamında CMK'nın 231/5. maddesinde tanımlı hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, bozma ilamı üzerine Bozkurt (Kastamonu-kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesince uyma kararı verildiği ve takiben sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıllık denetim süresi uygulanmasına karar verildiği, kararın 25/06/2010 tarihinde kesinleştiği, belirlenen 5 yıllık denetim süresi içinde sanığın kasıtlı bir suç işlediğinin ihbarı üzerine İnebolu Asliye Ceza Mahkemesince açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanmasına ve sanığın 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmış olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/03/2019 tarihli ve 2017/8-854 esas, 2019/254 karar sayılı ilamında gerekçeleri detaylı şekilde açılandığı üzere, sanık hakkında Bozkurt (Kastamonu-Kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesince verilen 12/06/2007 tarihli ve 2006/59 esas, 2007/21 karar sayılı kararı ile belirlenen 12.100 TL'lik adli para cezasının, ceza tür ve miktarı bakımından kazanılmış hak teşkil ettiği gözetilmeden, hükmün açıklanması suretiyle sanığın yazılı şekilde 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA; 09/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6317, Karar No: 2016/3637, Tarih: 29.03.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/6317 E.  ,  2016/3637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK'nın 155/1, 62/1, 50/1-a, 52/2, 52/4 maddeleri uyarınca hapisten çevrilen 3.000 ve doğrudan hükmedilen 3.000 TL adli para cezası

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın temyiz dışı sanıkla birlikte katılandan içinde kira sözleşmesinde belirtilen eşyaların da bulunduğu bir ev kiraladığı, kira süresi bitmeden evden ayrılan sanığın eşyaları iade etmeyerek yanında götürdüğü anlaşıldığından güveni kötüye kullanma suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak ;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108 E.,2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde 180 gün olarak tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından adli para cezasına ilişkin sırasıyla "180 GÜN", "150 GÜN" ve "3.000 TL" ibarelerinin çıkartılarak yerlerine, sırasıyla "5 GÜN", "4 GÜN" ve "80 TL" ibarelerinin eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4051, Karar No: 2015/3586, Tarih: 16.03.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/4051 E.  ,  2015/3586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TRABZON 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/11/2013

NUMARASI : 2013/27-2013/546

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekilince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve pay oranında tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan anneleri H.. E.. ve kardeşleri ile birlikte iştirak halinde malik oldukları 305,306 ve 856 parsel sayılı taşınmazlardaki annelerinin payının kandırılarak satış şeklinde davalıya devredildiğini, devrin muvazaalı olup bedel içermediğini ileri sürerek, tapu kaydındaki davalı payının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, kandırma ve muvazaanın sözkonusu olmadığını, murisin ölümünden sonra taraflar arasında taksim yapılıp son anda davacının bundan vazgeçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, murisin bakımının davacının da rıza ve iradesiyle davalı tarafça gerçekleştirildiği, buna göre pay devrinin yapıldığı, muvazaanın sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan H.. E..’ın, eşi O.. E..’dan intikal eden, elbirliği halinde malik olduğu dava konusu 305,306 ve 856 parsel sayılı taşınmazlardaki payını 08/04/2009 tarihinde davalı oğlu M.. E..’a satış suretiyle temlik ettiği; 1924 doğumlu olan mirasbırakanın 27.05.2011 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı İsmail, davalı Mahmut ve dava dışı Ali’yi bıraktığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213. (6098 sayılı T.B.K. 237) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; mahkemece anılan ilkeler doğrultusunda hüküm kurmaya yeterli araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki; miras bırakanın başkaca malvarlığının olup olmadığı, sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, dava dışı mirasçılara temlik ettiği taşınmazlar bulunup bulunmadığı hususları araştırılmış değildir.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ilkeler ve olgular doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak, murisin temlik tarihindeki tüm malvarlığının eksiksiz saptanması, temlike konu taşınmazlar ile mirasbırakanın terekesinde bulunan taşınmazların değerlerinin tespit edilerek, kıyas yapılmak suretiyle temliklerin makul düzeyde kalıp kalmadığının değerlendirilmesi, toplanacak delillerin toplanan delillerle birlikte değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlere hasren (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.