muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/13514, Karar No: 2023/10879, Tarih: 06.12.2023

3.Ezine 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.10.2020 tarihli ve 2018/398 Esas, 2020/251 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan neticeten; 7 ... 15 gün hapis ve 2.000,00 TL adlî para cezasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

4.İş bu kararın sanık tarafından temyizi üzerine Dairemizin, 11.11.2021 tarihli ve 2021/22815 Esas, 2021/15146 Karar sayılı ilâmıyla; suç tarihinde yürürlükte olan kanun hükmü ile sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlerinin somut olaya ayrı ayrı uygulanarak lehe olan hükmün belirlenmemesi, basit yargılama usulü yönünden dosyanın değerlendirilmemesi, sanık hakkındaki cezanın alt sınırdan tayin edilmemesi, takdiri indirim uygulama maddesinin ilgili fıkrasının yazılmaması, taksitlerden birinin ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tahsil edilebileceğine ve ödenmeyen adlî para cezasının hapis cezasına çevrilebileceğine dair ihtarın yapılmaması, kısa süreli hapis cezasının kanundaki kıstaslara göre seçenek yaptırıma çevrilebileceğinin değerlendirilmemesi, kaçak eşyaların müsaderesine karar verilmesi hususunda karar verilmemesi nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5.Ezine 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.02.2023 tarihli ve 2022/28 Esas, 2023/119 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan neticeten; 5 ... hapis ve 100,00 TL adlî para cezasına, hak yoksunluklarına, tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ve gümrük kaçağı eşyanın müsaderesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; arkadaşı tarafından gönderilen makaronlara ait faturanın eksik veya noksan olmasının fatura kesenin sorumluluğunda bulunduğuna, atılı suç yönünden kastı olmadığına ve re'sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Sanığın tütün ve tütün mamulleri ticareti yapılan işletmesine kargo vasıtasıyla kaçak makaron geleceği istihbaratı üzerine iş yerinin önüne bırakılan kolilerin sanık tarafından teslim alınmasından sonra görevlilerce 250 kutu içerisinde 50.000 adet kaçak makaron ele geçirilmiştir.

2.Sanık savunmasında, makaronların kendi adına faturasının kesilerek arkadaşı F. A. tarafından kendisine gönderildiğine, arkadaşının makaronları başka yerlerden temin ettiğini, ele geçen eşyaları satacağını, suç olduğunu bilmediğini beyan ederek fatura ibraz etmiştir.

3.Sanık tarafından ibraz edilen faturalarda ayırt edici marka unsurunun mevcut olmadığı görülmüştür.

4.Sanıktan ele geçirilen markadaki makaronlar için yurt içi piyasaya arz amaçlı olarak herhangi bir firmaya üretim ve ithalat izni verilmediği Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen cevabi yazı ile anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

3.Sanık tarafından ibraz edilen faturalarda ayırt edici marka unsurunun mevcut olmadığı görülmüştür.

4.Sanıktan ele geçirilen markadaki makaronlar için yurt içi piyasaya arz amaçlı olarak herhangi bir firmaya üretim ve ithalat izni verilmediği Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen cevabi yazı ile anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Sanığın tütün mamulleri satılan iş yerinden Dairemiz uygulamalarına göre ticari miktar ve mahiyette olan 50.000 adet makaronun ele geçirilmesi, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun cevabi yazısına göre ele geçirilen makaronların kanunî yollardan ithalatının mümkün olmaması, sanığın savunmasında ele geçen eşyaları satacağını beyan etmesi, sanık tarafından ibraz edilen faturaların marka itibarıyla ayırt edici unsurlar taşımamaları nedenleriyle sanığın aşağıda yer alan hukuka aykırılıklar dışında sübuta yönelen temyiz sebepleri reddedilmiştir. Ancak;

Dairemizin, 11.11.2021 tarihli ve 2021/22815 Esas, 2021/15146 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere suç tarihinde yürürlükte olan 6545 sayılı Kanun'la değişiklik öncesi 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 6545, 7242 ve 7423 sayılı Kanun'larla değişik 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci, yirmiüçüncü, 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının ilgili tüm hükümlerinin somut olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbiriyle karşılaştırılması suretiyle, lehe kanunun denetime imkân sağlayacak şekilde belirlenerek hüküm kurulması gerektiği, suça konu eşyanın değerinin pek hafif olduğu gözetilmeden, suç tarihinde yürürlükte olan 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasının uygulanması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Ezine 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.02.2023 tarihli ve 2022/28 Esas, 2023/119 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14550, Karar No: 2017/12271, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/14550 E.  ,  2017/12271 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3622, Karar No: 2016/6485, Tarih: 30.05.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/3622 E.  ,  2016/6485 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesinden doğan rücuen tazminat alacağına dayalı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacı şirket nezdinde sigortalı olan aracın davalının inşa etmekte olduğu bina önüne kısa süreli olarak park etmiş bulunduğu esnada inşaatın önüne sabitlenmeksizin konmuş olan demir bariyerlerin devrilmesi sonucu hasar gördüğünü, söz konusu kaza neticesinde araç hasarı için sigortalısına 13/07/2012 tarihinde 2.157,43 TL ödeme yapıldığını, bu miktarın davalıdan tahsili amacıyla . İcra Müdürlüğü'nün 2012/6120 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; olayın meydana geldiği adres ile ilgili belirsizliğin olduğunu, bu nedenle zararın davalı şirketten talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, hasarın meydan geldiği caddede araç park etmenin yasak olduğunu, dava dışı sigortalının olaya kendi kusuru ile neden olduğundan talepte bulunmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalının. İcra Müdürlüğü'nün 2012/6120 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 2.157,00 TL asıl alacak 14,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.171,36 TL alacak yönünden iptali ile takibin bu miktarlar yönünden devamına, ayrıca takip tarihinden itibaren asıl alacak 2.157,00 TL üzerinden yıllık % 9 yasal faiz yürütülmesine karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta poliçesinden doğan rücuen tazminat alacağına dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre, davacı şirkete kasko sigortalı araç, davalının inşa etmekte olduğu binanın demir bariyerlerinin devrilmesi nedeniyle park halinde iken hasarlanmıştır. Davalı taraf, hasarın meydana geldiği caddede araç park etmenin yasak olduğunu, davacıya sigortalı aracın malikinin aracını park edilmesi yasak olan yere park ettiğini ve sigortalının olaya kendi kusuru ile neden olduğundan kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmüştür.

Dosya kapsamına göre, davacı şirkete kasko sigortalı araç, davalının inşa etmekte olduğu binanın demir bariyerlerinin devrilmesi nedeniyle park halinde iken hasarlanmıştır. Davalı taraf, hasarın meydana geldiği caddede araç park etmenin yasak olduğunu, davacıya sigortalı aracın malikinin aracını park edilmesi yasak olan yere park ettiğini ve sigortalının olaya kendi kusuru ile neden olduğundan kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmüştür.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52.maddesinde (Borçlar Kanunu'nun 44. md) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Davalının yargılama aşamasındaki savunmaları ve soruşturmadaki beyanlarına göre dava dışı sigortalı sürücünün park yapmaması için uyarılmasına rağmen, davacının sigortalısının aracını inşaat halindeki binanın önüne park etmesi hususunun, demir bariyerlerin araç üzerine devrilmesi sonucu araçta oluşan zararın artmasına etkisi olup olmadığı ve bu nedenle zarar görenin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, müterafik kusurun tespiti halinde TBK'nin 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması hususları tartışılmadan karar verilmesi doğru değildir.madan karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 30/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5543, Karar No: 2016/5777, Tarih: 21.06.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/5543 E.  ,  2016/5777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında 2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde,

5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezasının nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Sanık hakkında 2005 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Sanığın aşamalarda istikrarlı olarak kendisinin herhangi bir fatura düzenlemediğini savunması ve anılan suçun oluşabilmesi için sahte faturaların 213 sayılı VUK'nun 230. maddesinde sayılan zorunlu unsurları taşıması gerektiği aksi takdirde ilgili kanunun 227/3.maddesine göre hiç düzenlenmemiş sayılacağı ve sanığın düzenlediği iddia olunan faturaların asılları veya onaylı örneklerinin dosya içerisinde bulunmaması karşısında; sahte fatura düzenleme suçunda suç tarihinin düzenlenen son fatura tarihi olduğu cihetle 2005 takvim yılında düzenlendiği iddia olunan sahte faturanın dava zamanaşımı yönünden önemli olduğu da nazara alınarak gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek bir biçimde belirlenebilmesi bakımından, her takvim yılı için fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulduktan sonra, yasada öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediği incelenerek, sonucuna göre sanığın hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik incelemeyle yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27890, Karar No: 2016/26194, Tarih: 02.12.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/27890 E.  ,  2016/26194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Başkanlığına ait Fen İşleri Müdürlüğü tamir bakım atölyesinde kaynak ustası olarak 15.05.2006 tarihinde çalışmaya başladığını, davalı kurumdan sırasıyla ihale ile işi alan alt işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirildiğini, 23.03.2016 tarihinde akşam saatlerinde şirket temsilcisi nin telefon ederek işten çıkartıldığını, işe gelmemesini söylediğini, müvekkilinin 24.03.2016 tarihinde işe gittiğinde kendisiyle birlikte 7 arkadaşının daha işten çıkarıldığını gördüğünü, müvekkiline hiçbir yazılı bildirim yapılmadan işten çıkartıldığını, müvekkilinin kaynak ustası olarak çalışmasına rağmen hizmet alım sözleşmesinde şoför olarak hizmet alımı yapılmasının ve işe giriş bildirgesinde mesleğinin şoför koduyla bildirilmesi kurumun yaptığı işlemin "yasaya arkadan dolanma" olarak açıkça göstergesi olduğunu, çalışma ile ilgili inisiyatifin, talimatın, kontrol ve emirin asıl işveren olan ... Belediye Başkanlığındaki müdür, şef ve çavuş tarafından yapıldığını, alt işverenlerin sadece müvekkilinin ücretlerini bankaya yatırdıklarını, alt işverenler ile müvekkilinin başkaca bir bağı olmadığını, işe alma işten çıkarmanın ... belediyesi müdür ve amirleri tarafından yapıldığını, daha az ücret ödemek amacıyla bünyesine işçi almayıp alt işverenlerle muvazaalı hizmet alım sözleşmesi yaptığını, işi sırasıyla alan alt işverenlerin bordro düzenleyerek Sosyal Güvenlik Kurumuna vermek ve kurumdan aldığı ihale bedelinden işçilerin ücretini bankaya yatırmak dışında asıl işverene verdiği bir hizmet olmadığını, tüm hizmeti ... Belediye Başkanlığının yürüttüğünü, davalı alt işveren Belediyeye hizmet değil, işçi temini için aracılık ettiğini, yüklenici ile davalı ... arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilerek işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Özdamla Araç Kiralama Şirketi vekili; müvekkili firmanın diğer davalı ... Belediyesinden ihale yoluyla davacının çalıştığı işi 10 ay 20 günlüğüne ihale yolu ile aldığını, davacının müvekkili firmada belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmasının 6 aylık çalışma süresini doldurmaması ve müvekkili firma bünyesinde 30 tane sigortalı çalışan olmaması nedeniyle müvekkili firma açısından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Özdamla Araç Kiralama Şirketi vekili; müvekkili firmanın diğer davalı ... Belediyesinden ihale yoluyla davacının çalıştığı işi 10 ay 20 günlüğüne ihale yolu ile aldığını, davacının müvekkili firmada belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmasının 6 aylık çalışma süresini doldurmaması ve müvekkili firma bünyesinde 30 tane sigortalı çalışan olmaması nedeniyle müvekkili firma açısından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; müvekkili kurumun 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca park, bahçe, kaldırım bakım, araç kiralama, temizlik, yemek hizmetleri vs. Hizmetlerin ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebildiğini, davacının 4737 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan hizmet alımı ihalelerini alan firmalarda çalıştığını, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştırılacak personelin sigorta mevzuatının sosyal güvenlik mevzuatı gereği her türlü sorumluluğunun, işçilerin belirlenmesinin, işe alımının tamamen yüklenici firmalara ait olduğunu, bu nedenle davacının iş sözleşmesinin müvekkili ... Belediyesi tarafından haksız şekilde fesih edildiği gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davacı ile ... Belediyesi arasında herhangi bir iş sözleşmesinin bulunmadığını, davacının en son diğer davalı şirketin işçisi olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin diğer davalı şirket tarafından ihale süresinin bitmesi nedeniyle sona erdirildiğini düşündüklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalılar arasında geçerli ve usule uygun asıl işverenlik-alt işverenlik ilişkisinin mevcut olduğu, davacının alt işveren olan davalı şirketin işçisi olduğu, iş sözleşmesinin feshi tarihi olan 27.03.2016 tarihi itibariyle davalı alt işveren nezdinde kayıtlı ondört adet işçi çalışmakta olup en az otuz işçi çalıştırılması şartı gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ve temyiz noktaları, davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve fesih tarihi itibariyle işverence otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı ve dolayısıyla davacının iş güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı hususundadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli sebep kabul edilemez. 4857 sayılı Kanun’da yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir şarta bağlanmaması sebebiyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6. fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik sebepler var ise gözönünde tutulur. Dolayısıyla, söz konusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.

5393 sayılı Kanun’un “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlığını taşıyan maddesinin a bendinde “imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır” kuralına yer verilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un 67. maddesi ile belediyeleri asıl işlerini de 6. fıkradaki sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verebileceği düzenlenmiştir. Anılan hükme göre “belediyede meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri, araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakım ve onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri, sağlıkla ilgili destek hizmetleri, fuar, panayır ve sergi hizmetleri, baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler, kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri, sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir”. Böylece 67. maddedeki hüküm uyarınca temizlik işleri, park bahçe işleri, bakım ve onarım işleri belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen, işletmenin veya işin gereği teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş olup olmadığına bakılmaksızın üçüncü kişilere gördürülmesi mümkün kılınarak 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesine istisna getirilmiştir.

Ancak, Belediyeler Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca bir işin belediye tarafından alt işverene verilmesi, muvazaa iddialarının araştırılmasına engel teşkil etmez. Söz konusu hükümde sayılan işlerin alt işverene verilmesine dayanılarak iş sözleşmesinin feshi, muvazaa iddiasının ispatı hâlinde geçersiz olacaktır.