muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11488, Karar No: 2023/13538, Tarih: 27.12.2023

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin ...'deki işyerinde ağacın ilk işlenmesinden elde edilen ürünlerin toptan ticareti işi ile uğraştığını, fabrika bitişik parselinden (başkasına ait) DSİ'ye ait bir sulama kanalının geçtiğini, bu sulama kanalına yılın belli zamanlarında tarım alanlarını sulamak için yüksek debili su verildiğini, kanalın belli bir bölümündeki kırık ve çatlaklardan su sızıntısı oluştuğunu, çatlaklardan sızan suyun müvekkil işyerine ait fabrika binası ve arazisinde su baskını ve zararlara sebebiyet verdiğini, bunun üzerine ... Sulama Birliği'nin arandığını ancak Birlikçe elemanları, bütçeleri ve zamanlarının olmadığını belirtilerek kendi adlarına tamirat işi yaptırılması cevabını aldıklarını, bunun üzerine daha önce de benzer inşaat vb. Tamirat işleri yaptırılması ile tanınan müteveffa...'in arandığını, ödemesi iş bitiminde yapılmak üzere su bacası onarım işi... tarafından müteahhit olarak anahtar teslim şeklinde üstlenildiğini, eser sözleşmesi ile üstlenilen işin yapımı sırasında 08.05.2017 tarihinde...'in kaza geçirerek vefat ettiğini, SGK Müfettişince hazırlanan raporda meydana gelen olayın iş kazası olarak tespit edildiğini, meydana gelen olayın müvekkil şirket açısından mevzuatta tanımlandığı şekilde iş kazası olmadığını, müteveffanın işçi olmadığını, aradaki ilişkin hizmet sözleşmesi olmayıp anahtar teslim eser sözleşmesi olduğunu, sözleşme konusu yapılacak su bacası onarım işinin davacı şirketin yürüttüğü mal/hizmet üretimi ile ilgili olmadığı ve tamamen özel bilgi ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle müteveffa ile eser sözleşmesi yapıldığı, müteveffanın işçi olmayıp yüklenici işveren olduğunu, müvekkil şirketin müteveffa üzerinde emir ve talimat verme, yapılan işleri doğrudan kontrol/denetim/gözetim yetkisi bulunmadığını, yüklenicinin geçirmiş olduğu kaza nedeniyle iş sahibi olarak sorumluluğu bulunmadığı, iş sahibi ile yüklenici arasında üst-alt işveren ilişkisi bulunmaması nedeniyle kendisine ve üçüncü kişilere verdiği zararlardan iş sahibinin sorumlu tutulamayacağını, yüklenicinin bağımsız olduğunu, müvekkil ile müteveffa... arasında zaman ve bağlılık unsuru olmadığını, kazanın müvekkil yönünden iş kazası olmadığını, olayın müvekkil şirket arazisi sınırları içerisinde gerçekleşmediğini, kazanın meydana geldiği yerin müvekkile ait işyeri sınırları içerisinde olmadığını, SGK Müfettişince düzenlenen raporda tespit edilen kusur ve oranlarının doğru olmadığını vb. hususları belirterek 08.05.2017 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olmadığının tespitinin kaldırılması, SGK Müfettişliğince hazırlanmış olan inceleme raporuna bağlı tüm sonuçların ortadan kaldırılması istemi ile dava açılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1.Davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/1037 E. Sayılı dosyası kapsamında olay mahallinde eşliğinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen 06.07.2018 tarihli bilirkişi raporu ile yaşanan kaza sebebiyle sanıklar...ve ...'nun asli, müteveffa...'in tali kusurlu olduğunun belirlendiği, her ne kadar sanıkların işin anahtar teslim olarak verildiğini bu nedenle gözetim/denetim sorumluluklarının bulunmadığını belirterek suçlamayı kabul etmeseler de alınan bilirkişi raporu ve tanık beyanları dikkate alınarak fabrikanın hemen bitişiğinde bulunan sulama kanalındaki baca inşaatı ile ilgili sanıklar ile müteveffanın iş ilişkisinin bulunduğunun zorunlu olduğu, yapılan işin boyutu ve tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere öğle arsaındaki yemeklerin... fabrikasındaki yemekhanede yenilmiş olması, sanıklar Refik ve İnanç'ın gelerek yapılan işi kontrol etmeleri gibi olgusal hususlar dikkate alındığında aynı zamanda bilirkişi raporundaki tespitler itibarıyla savunmaya itibar edilmediği hususları belirtilerek yapılan yargılamada hüküm verilmiş olduğundan meydana gelen olayın iş kazası olduğunun ortada olduğunu, aynı zamanda ... 1. İş Mahkemesinde açılan tazminat davası dosyasında alınmış olan bilirkişi raporuna göre de ceza davasında alınan rapora paralel nitelikte rapor hazırlandığını, gerek ceza gerekse de tazminat davası dosyasında olayla ilgili alınan raporlara göre iş kazasının oluştuğunun sabit görülerek rapor tanzim edildiğini vb. hususları belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müteveffa ile davacı arasında anahtar teslimi eser sözleşmesi olduğunun iddia edildiğini ancak düzenlenen müfettiş raporuna göre bu hususla ilgili herhangi bir belge ibraz edilmediğini, bu nedenle yapılan işin anahtar teslim olmadığı ve hizmet akdi ile çalışma niteliğinde olduğunu,...'in vefatına neden olan olayın işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana geldiği bu nedenlerle kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13/1 inci maddesi gereği iş kazası olduğu sonucuna ulaşıldığını, davacı tarafın denetmen raporunun aksini ortaya koyacak mahiyette delil sunmadığını, olayla ilgili olarak ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan soruşturma sürecinde alnın bilirkişi raporunda işverenler...ve ...'nun kusurlu bulunduğunu vb. Hususları belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...müteveffa...'in kendi nam ve hesabına iş yapmadığı, kendisinin de davacının gözetim ve denetiminde onun istekleri doğrultusunda çalışması sebebiyle "ustabaşı/işveren vekili" konumunda olduğu, bu konum itibariyle diğer işçilerden bir kademe üstte olup onlara yevmiye dağıtma ve kısmen emir talimat verme rolüne sahip olduğu, ancak nihayetinde kendisi de diğer işçiler gibi "işçi" olarak çalıştığı kanaati" ile davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; meydana gelen kaza olayı davacı şirket açısından ne 4857 sayılı İş Kanun'u ne 5510 sayılı Kanun ne 6098 sayılı TBK ne de diğer mevzuatla tanımlanmış iş kazası olmadığını ve müteveffa...'in işçi olmadığını, aradaki ilişkinin de işçi işveren ilişkisi olmayıp hizmet sözleşmesi değil eser sözleşmesi olduğunu, olayın somut özelliğinin, tanık beyanları ve diğer bilgi ve belgelerle örtüşmeyen tespitlerde bulunulduğunu ve davanın kabulü gerektiren onca delil, bilgi, belge, tanık beyanları vs. varken hiçbirine değinilmediğini, gerekçeli kararda her ne kadar bazı gerekçelerle...'in, kendisinin de işçi olarak çalıştığı kanaatine varılmış ise de bu tespit dosya kapsamına ve olayın somut özeliklerine uygun olmadığını,...'in, yanında çalışan işçileri kendi temin ettiğini, yardımcı-işçi çalıştırdığını, işçi ücretlerini işveren olarak bizzat kendisinin ödeyeceğini tüm delillerle ve dosya içeriğiyle sabit olduğunu, sözleşme konusu işin... Kerestecilik A.Ş.'nin faaliyet alanı dışında özel bilgi ve uzmanlık alanı gerektiren bir iş olduğunu, bu sebeple bu konuda iş yapan yüklenici...‘e anahtar teslimi olarak verildiğini, elim kaza nedeni ile yapılan soruşturma ve ceza yargılaması sırasında davacılar da dahil olmak üzere “...'in inşaat ustası olduğu, başka bir inşaat firmasından emekli olduğu, bu tür işleri kendi nam ve hesabına yaptığı, yüklenici olarak üstlendiği,” kabul ve beyan olunduğunu, müteveffanın uzun yıllar inşaat işlerinde uğraştığının da SGK kayıtları ile sabit olduğunu, dosyalar kapsamından da görüleceği üzere müteveffaya ve ekibine herhangi bir emir ve talimat verilmesi durumunun söz konusu olmadığını, mahkemece bu beyanların gerekçeli kararda esas alınmadığını,...'in, kullanılan malzemeleri fabrikadan temin etmediğini, olayın müvekkili şirket arazisi sınırları içerisinde gerçekleşmemiş olduğunu, kazanın meydana geldiği yerin müvekkillerine ait işyeri sınırları içerisinde olmadığını bu durumun dosya ile sabit olduğunu, gerekçeli kararda esas alınan Bilirkişi raporunun denetime elverişli olmayan, eksik incelemelere dayalı, çelişkiler barından usul ve kanuna aykırı bir rapor olup mahkeme kararına esas alınamayacağını, bilirkişi Heyetindeki kişilerin İş Güvenliği Uzmanları olduğunu hukuki nitelendirme yapmaya haiz olmadıklarını, meydana gelen kazanın da müvekkili şirket yönünden iş kazası olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacı tarafından yapılan iş tamamen yeni bir eser meydana getirmekten öte var olan bir yapıda bir kısım aksaklıklar sebebiyle bu aksaklıkların ortadan kaldırılmasına yönelik iyileştirme çalışması olduğu, bununla birlikte işveren buyruğu altında ve denetiminde hizmet verdiği, faaliyet esnasında kullanılan malzemelerin davacı işverenlik tarafından sağlandığı,...'in sadece emeğini sunduğu tespit edilmiştir. Bu tespitler karşısında taraflar arasında kurulmuş olan iş ilişkisinin hizmet akdi kapsamında olduğu ve 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre...'in işyeri sigortalası olarak sayılması, ayrıca hizmet akdi kapsamında çalışanların sigortalı sayılacağı ve kazanın işyerinde ve işin yürütümü sırasında meydana gelmesi nedeniyle 08.05.2017 tarihinde meydana gelen ve...'in vefatı ile sonuçlanan olayın 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre iş kazası olduğu kanaatine varıldığından ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında her hangi bir isabetsizlik görülmemiştir. " gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalılar murisinin, davacı işveren nezdindeki çalışması sırasında geçirdiği kazanın iş kazası olmadığının tespiti tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, hastane kayıtları, dinlenilen taraf ve bordro tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14496, Karar No: 2013/27699, Tarih: 27.11.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/14496 E.  ,  2013/27699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çorum 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :28.03.2013
Yargıtay — Esas No: 2022/4769, Karar No: 2022/6788, Tarih: 09.05.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/4769 E.  ,  2022/6788 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2021/242-2022/24

İlk Derece

Mahkemesi : Edirne 1. İş Mahkemesi

No : 2018/219-2018/719

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının davalı iş yerinde 11.09.2013 - 19.07.2014 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığını, davalının davacının sigorta primlerini yatırmadığından iş akdinin davacı tarafından haklı nedenlerle fesh edildiğini belirterek davacının belirtilen tarihler arasında davalı işyerinde sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilleri olan kurumun ihtilafa neden olmadığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... adına usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş, duruşmaya gelmediği gibi cevap dilekçesi de sunmamıştır.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince; davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili; davacının davalı aleyhine açmış olduğu işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının, eldeki davada delil olarak gösterilmiş olmasına rağmen Mahkemece bu konuda eksik inceleme ile karar verildiği, anılan dosyada dinlenen tanık beyanlarında davacının davalı yanında fiili çalışmasının bulunduğunun sabit olduğu, nitekim işçilik alacak taleplerinin kabulüne karar verildiği belirtilerek, eksik incelemeye dayalı kararın bozulması istenmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davacı vekili; davacının davalı aleyhine açmış olduğu işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının, eldeki davada delil olarak gösterilmiş olmasına rağmen Mahkemece bu konuda eksik inceleme ile karar verildiği, anılan dosyada dinlenen tanık beyanlarında davacının davalı yanında fiili çalışmasının bulunduğunun sabit olduğu, nitekim işçilik alacak taleplerinin kabulüne karar verildiği belirtilerek, eksik incelemeye dayalı kararın bozulması istenmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, 15/10/1991 doğumlu davacı ...'ın sigorta kaydının bulunmadığı, davalı ... adına iş yeri kaydının olmadığı, dönem bordrosu bulunmadığı, ancak davalı ...'ın " ... mah.... mevki No:3 ... Edirne" adresinde, "palet, kutu palet, ahşap yükleme tablaları imalatı" faaliyeti nedeniyle 11.10.2013 tarihinden itibaren Edirne Arda Vergi Dairesi mükellefi olduğu, Edirne İş Mahkemesinin 2014/368 E- 2015/122 K sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının davalı davalı ... aleyhine ücret ve fazla çalışma alacaklarının tahsili talebiyle 22/08/2014 günü açılan davanın 10/03/2015 tarihinde kabulüne karar verildiği, tanıklar ... ile ...'in dinlendiği, davacının davalıya ait iş yerinde 19.11.2013 - 19.07.2014 tarihlerinde 8 ay süreyle çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulduğu kararın istinaf edilmeksizin 30/03/2015 tarihinde kesinleştiği, Mahkemece kolluk marifetiyle tespit edilen komşu işyeri tanıklarının, resmi olarak çalışmalarına ilişkin kayıt ve belgelerin dosyada bulunmadığı, bu bağlamda uyuşmazlık konusu dönemi kapsar şekilde işyeri faaliyetlerinin olup olmadığının tespit edilemediği anlaşılmakla, Mahkemece fiili çalışmaya ilişkin yeterli şekilde bilgi edinilmeden; eksik araştırma ile karar verilmesi hatalı görülmüştür.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, davacının talebine konu dönemde faaliyette olduğu anlaşılan komşu işyeri ve çalışanları tespit edilerek kanaat edinmeye yetecek kadar kişinin tanık olarak beyanları alınmalı, komşu işyeri ve çalışanlarına ait mükellefiyet, vergi, ruhsat, çalışma kayıtları celp edilip, bu bağlamda komşu işverenlik sıfatları resmileştirilmeli, davacının çalışma süresine ilişkin ayrıntılı açık ve net beyanları alınmalı, varsa beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmeli, dosyada daha önce dinlenen tanıkların da hizmet cetvelleri celp edilmeli, faaliyet ve çalışma süreleri belirlenmeli, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu ile çalışmanın varlığı, kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı ayrıca işçilik alacağı dosyası içeriğindeki belge ve beyanlar da değerlendirilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, oybirliğiyle 09/05/2022 gününde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1110, Karar No: 2014/1323, Tarih: 26.02.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/1110 E.  ,  2014/1323 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... İnş.San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki davadan dolayı ... Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 09.04.2012 gün ve 2010/20-2012/68 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyada mevcut “400 Kişilik Öğrenci Yurdu İhale Dosyası ve İlgili Belgeler Dizi Listesi” başlıklı belge ve bilirkişi raporundan dosyanın 12 klasör eki olduğu anlaşıldığı halde bu eklere dosyada rastlanmadığından sözü edilen eklerin birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17816, Karar No: 2018/13477, Tarih: 15.10.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/17816 E.  ,  2018/13477 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVACILAR : ... VD.

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş, olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan anneleri Makbule Atay’ın 484 parsel sayılı taşınmazdaki 168/560 payını davalı kızına satış suretiyle temlik ettiğini, işlemin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapunun iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, mirasbırakanın ihtiyaçları nedeniyle taşınmazını sattığını, satış bedelinin mirasbırakana ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlik işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan’ın 484 parsel sayılı taşınmazdaki 168/560 payını 09.04.2002 tarihinde davalı kızı Nursen’e satış suretiyle devrettiği, 1331 doğumlu mirasbırakanın 20.05.2004 tarihinde ölümü ile geriye davacı oğulları Şevki ve Kamil ile, davalı kızı Nursen ve dava dışı kızı Birsen’in kaldığı anlaşılmaktadır.

Mirasbırakanın 372 parsel sayılı taşınmazdaki 12/80 payını 08.07.2002 tarihinde ölünceye kadar bakma akdi ile 1/2’şer pay ile davalı kızı Nursen ve dava dışı kızı Birsen’e devrettiği, davacıların bu temlik için açtıkları ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davanın mirasbırakanın ehliyetli olduğu, davacılara da taşınmaz verdiği, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen kararın kesinleştiği sabittir.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.