muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2000/3575, Karar No: 2000/3801, Tarih: 15.05.2000

21. Hukuk Dairesi 2000/3575 E., 2000/3801 K.

**21. Hukuk Dairesi 2000/3575 E., 2000/3801 K.**

**- HACZİ KABİL BELEDİYE TAŞINMAZLARI

- HACZİN KALDIRILMASI**- 1580 S. BELEDİYE KANUNU (MÜLGA) [ Madde 19 ]

- 6183 S. AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN [ Madde 70 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalı kurumun Belediye Başkanlığına ait gayri menkulleri üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davanın yasal dayanağı hangi malların haczedilemeyeceği konusunu düzenleyen 6183 sayılı Yasanın 3986 sayılı Yasa ile değişik 70. maddesidir. Maddenin birinci bendi aynen "233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi İktisadi Devlet Teşekkülleri, Kamu İktisadi Kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarenin malları hariç olmak üzere devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Belediye de mahalli idarelerden sayıldığına göre, kural olarak belediye mallarının haczedilebileceğinin kabulü gerekir. Ancak maddede, hususi kanunlarda haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceği öngörülmektedir. Belediye mallarının haczi ile ilgili 1580 sayılı Belediye Kanununun 19/7. maddesine göre, Belediyenin bahçeleri, umuma ait akar olmayan açık ve kapalı yerleri, belediye vergi ve resimleri ile kamu hizmetine tahsis edilen ve akar olmayan emsal ve eşyası haczedilemez. Somut olayda K.... K.... Belediye Başkanlığının hangi gayri-menkullerine haciz konduğu dosya içeriğinden anlaşılmamaktadır.

Yapılacak iş, bilirkişi incelemesi ile 1580 sayılı Belediye Kanununun 19/7. maddesinde haczi mümkün olmadığı belirtilen taşınmazları saptamak, haczi mümkün olan taşınmazlar açısından da değer belirlenmesi yaparak alacak miktarını karşılayacak taşınmazları belirlemek ve fazla hacizleri kaldırmaktan ibarettir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), 15/05/2000 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/19262, Karar No: 2007/21760, Tarih: 04.12.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/19262 E.  ,  2007/21760 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı (Alacaklı) vekili tarafından istenmiş, mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle Mahkeme zabıtarında davacı tarafça yenileme dilekçesinin tebliğine ilişkin giderin pul olarak verildiğine dair mahkeme kalemi görevlilerince verilmiş bir şerhin bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 4.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/942, Karar No: 2013/2137, Tarih: 21.02.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/942 E.  ,  2013/2137 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kayaklanan alacak davası olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi ise, davanın vekalet sözleşmesine dayandığını belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 2. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin davalıya vekaletname verdiğini, ancak davalı vekil tarafından vekaletnamenin kötüye kullanılarak bazı taşınmazların izinsiz kiraya verilmek suretiyle kendisine haksız çıkar sağlandığını belirterek müvekkilinin uğradığı zarar ile vekalet ilişkisinin bitmesine rağmen yapılan işlemler nedeniyle edinilen haksız kazancın vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalıdan tahsil edilmesini talep etmektedir. İleri sürülüş ve dayanılan hukuki nedenlere göre ihtilaf kira ilişkisinden değil, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 502(818 Sayılı B.K. md. 386) ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesinden kaynaklandığından uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp

sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21.02.2013 gününde oybirliğiyle ... verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1000, Karar No: 2020/3696, Tarih: 04.11.2020

**4. Hukuk Dairesi         2020/1000 E.  ,  2020/3696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 26/08/2014 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/10/2015 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılardan ...’ın tüm temyiz itirazları reddedilmelidir.

2) Davalılardan ...’un temyiz itirazlarına gelince;

Dava trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili, 13/06/2014 tarihinde davalılardan ...’un diğer davalı ...’a ait araç ile seyir halindeyken tam kusurlu olarak müvekkilinin sevk ve idaresindeki araca çarptığını, kaza nedeniyle müvekkilinin yaralandığını ve aracında maddi hasar meydana geldiğini, müvekkilinin yaralanması nedeniyle bir süre çalışamadığını belirterek oluşan maddi ve manevi zararın tazminini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dava konusu olaya ilişkin olan ...Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/83 esas ve 2016/437 karar sayılı kararının incelenmesinde; sanık ...’ın kendisinin sevk ve idaresindeki araç ile katılan ...’ın aracına çarptığı, bu trafik kazası nedeniyle katılanın yaralandığı ve aracında maddi hasar meydana geldiği, ancak olay tarihinde ehliyeti alınmış olan sanık ...’ın olay yerini terk ettiği, ardından kaza mahallinden aracını alması için tanıdığı olan sanık ...’u gönderdiği, sanık ...’un kaza mahalline gittiği sırada henüz kaza tespit tutanağının düzenlenmemiş olması nedeniyle kaza sırasında sanık ...’a ait olan aracın sürücüsünün kendisi olduğunu beyan ettiği, sonrasında sanık ...’un pişman olarak yalan beyanını düzelttiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda da sanık ...’ın taksirle yaralanmaya sebebiyet verme eylemi nedeniyle, sanık ...’un ise suç üstlenme suçundan cezalandırılmalarına karar verildiği anlaşılmaktadır. Haksız fiil, hukuk kurallarına aykırı şekilde diğer bir kişinin mal varlığı veya şahıs varlığında zarar meydana gelmesine neden olan eylemdir. Bu durumda, haksız fiil sorumluluğunun doğması için dört unsur bulunmalıdır. Bunlar da hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağıdır. Haksız fiil nedeniyle tazminat borcunun doğması için hukuka aykırı fiil ile zarar arasında bir illiyet (nedensellik) bağının bulunması gerekir. Fiil olmasaydı meydana gelen zararın doğması mümkün olmayacak idiyse fiil ile zarar arasında bir illiyet bağı var demektir. Bir ilişkinin var olup olmadığı ise her olayın akışına göre değişir. Somut olayda; davalılardan ...’un eylemi, diğer davalı ...’ın davacının yaralanmasına ve aracında hasar oluşmasına neden olan eylemini üstlenme şeklinde olup kazanın oluşumuna neden olmadığı görülmektedir. Bu durumda, davalılardan ...’un suç üstlenme eylemi ile davacının trafik kazası sonucu oluşan maddi ve manevi zararları arasında illiyet bağı bulunmamaktadır. Şu durumda; mahkemece, davalılardan ... yönünden meydana gelen zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılardan ... yararına BOZULMASINA, davalılardan ...’ın tüm temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine ve davalı ...'tan alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19509, Karar No: 2015/13519, Tarih: 02.07.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/19509 E.  ,  2015/13519 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ereğli(Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 11/09/2014

Numarası : 2010/20-2014/474

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, bazı işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının davalı işverenden bir alacağı bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında fazla mesai ücretinin hesabı hususunda uyuşmazlık vardır.

Karara esas alınan bilirkişi raporunda; davacının yazın ara dinlenme düşüldüğünde günde 10.5 saat ve bu şekilde 6 gün çalışmakla haftada toplam 63 saat, kışın ara dinlenme düşüldüğünde günde 9 saat ve bu şekilde 6 gün çalışmakla haftada toplam 54 saat çalıştığı, bu sürelerden yasal çalışma süresi olan 45 saat düşüldüğünde yazın 18 saat, kışın ise 9 saat fazla mesai yaptığı sonucuna varılmış, ayrıca davacının ayda 1 hafta tatili kullandığı değerlendirlerek geri kalan haftalar bakımından hafta tatili ücreti hesabı yapılmıştır.

Hafta tatilinde işçinin çalışması halinde, çalışma karşılığı olmaksızın kendisine ödenmesi gereken bir yevmiye yanında, çalışmanın karşılığı da bir buçuk yevmiye olarak hafta tatili ücreti ödenmelidir.Bu tespite göre davacının ara vermeksizin hafta tatili olması gereken günde de çalışması halinde normal çalışma süresi karşılığı kendisine hafta tatili ücreti olarak (2.5 yevmiye) ödenmesi gerekir.Eğer hafta tatili gününde çalışılan süre normal çalışma süresini aşıyor ise bu süreninde fazla çalışma olarak kabulü ile bu saatler için %50 zamlı fazla çalışma ücreti olarak hesaplanması gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hafta tatili olması gereken gün için eğer davacı çalışmışsa 7.5 saati aşan çalışmanın fazla çalışmaya eklenmesi ve bu surette fazla çalışmanın hesaplanması gerekir. Hatalı hesaplamaya dayanan bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 02.07.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11081, Karar No: 2022/10688, Tarih: 28.09.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/11081 E.  ,  2022/10688 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı .... (...) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... Kurumsal Hizmet San. ve Tic.Ltd.Şti. (... Ltd. Şti.) yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı asıl işveren ... Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü işyerlerinde hizmet alım işi ihalesinde çalışmakta iken davalı ... Ltd. Şti. ile davacının üyesi bulunduğu ... Belediye ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (Belediye-... Sendikası) arasında Yüksek Hakem Kurulu Kararı ile toplu ... sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmenin yürürlük süresinin 01.05.2017-03.03.2019 tarihleri arasında olduğunu, ancak toplu ... sözleşmesi hükümlerinin uygulanmadığını, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu ve haklardan birlikte sorumlu olduklarını, davacının imza tarihinde taraf Belediye-... Sendikasına üye olduğunu ileri sürerek toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; görev, yetki, derdestlik, kesin hüküm, hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeni ile davanın reddi gerektiğini, davacı hizmet alım sözleşmesi gereği diğer davalının işçisi olduğundan husumet itirazında bulunduklarını, Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu ... Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik'in "Toplu ... sözleşmesi kapsamı ve yürütülmesi" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği Kamu İşverenleri Sendikasının taraf olmadığı ve sendika tarafından yürütülmeyen toplu ... sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemeyeceğini, alt işveren ... Ltd. Şti ile Belediye-... Sendikasının toplu ... sözleşmesinin tarafları olduğunu, Kamu İşverenleri Sendikasından yetki belgesi alınmadan yapılmış olan ve Yüksek Hakem Kurulu tarafından bağıtlanan toplu ... sözleşmesinden müvekkilinin sorumlu olmayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Ltd. Şti. Davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

2. Davalı ... Ltd. Şti. Davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... tarafından ibraz edilen diğer davalı ... Ltd. Şti. ile akdedilen santral sahası temizliği, sosyal site bölgesi temizliği, santral teknik temizliği, çay ocakları işletmesi, misafirhane işletmesi hizmeti alımına ait sözleşme, teknik ve idari şartnameler incelendiğinde davacının ... işyerinde davalı ... Ltd. Şti. işçisi olarak çalışmalar yürüttüğü, davalı ...'ın asıl işveren, diğer davalı ... Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu, ... ... Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ... Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü hizmet alım işini yüklenen alt işveren ... Ltd. Şti. ile bu kapsamda çalıştırılan işçilerin üyesi bulundukları Belediye-... Sendikası arasında 01.05.2017-03.03.2019 yürürlük tarihli toplu ... sözleşmesi bağıtlandığı, 4857 sayılı ... Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 2 nci maddesinin yedinci fıkrasına göre her iki işverenin de toplu ... sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden birlikte sorumlu olduğu, davacının toplu ... sözleşmesinden faydalanması gerektiği gerekçesiyle bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının, müvekkili Teşekkülün işçisi olmadığını, Teşekkül ile hizmet alım sözleşmesi yapan ve son olarak çalıştığı diğer davalı Şirketin işçisi olduğunu, Teşekkülün ve Kamu İşverenleri Sendikasının taraf olmadığı ve usule aykırı şekilde akdedilen toplu ... sözleşmesine dayalı olarak hak ve taleplerin dava edilmesi ve işbu davada Teşekkülün hasım gösterilmesinin hukuken mümkün olmadığını, toplu ... sözleşmesi taraflarının diğer davalı alt işveren ... Ltd. Şti. ile  bu kapsamda çalıştırılan işçilerin üyesi bulundukları Belediye-... Sendikası  olduğunu, Yüksek Hakem Kurulu tarafından bağıtlanan ve yürürlük süresi 01.05.2017-03.03.2019 tarihlerini kapsayan toplu ... sözleşmesinin, Kamu İşverenleri Sendikası tarafından yürütülmemesi ve  Kamu İşverenleri Sendikası taraf olmaması nedeniyle  toplu ... sözleşmesinden doğan haklardan müvekkili Kurumun sorumlu tutulamayacağını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Anayasa’nın “Toplu ... sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlığını taşıyan 53. maddesine göre işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu ... sözleşmesi yapma hakkına sahiptir. Toplu ... sözleşmesi bağıtlayabilmek için tarafların toplu ... sözleşmesi yapma ehliyetinin yanında toplu ... sözleşmesi yapma yetkisine sahip olması gerekir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Anayasa’nın “Toplu ... sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlığını taşıyan 53. maddesine göre işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu ... sözleşmesi yapma hakkına sahiptir. Toplu ... sözleşmesi bağıtlayabilmek için tarafların toplu ... sözleşmesi yapma ehliyetinin yanında toplu ... sözleşmesi yapma yetkisine sahip olması gerekir.

Kural olarak toplu görüşme süreci, 6356 sayılı Kanunun 41. maddesine göre “yetki” ile ilgili koşulları sağlayan işçi sendikası ile işveren sendikası yahut sendika üyesi olmayan işveren arasında yürütülür. Ancak kanun koyucu, kamu kurumlarında hizmet alımı yolu ile faaliyet gösteren alt işverene ait işyerleri yönünden kısmen ayrıksı bazı düzenlemeler öngörmüştür. Bu düzenlemelere göre, kamu kurumu niteliğindeki asıl işverenin, alt işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmesinden doğan haklardan alt işveren ile birlikte sorumlu tutulabilmesi için kanunda ifade edilen şartların gerçekleşmesi gerekmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 8'inci maddesine 6552 sayılı Kanun ile eklenen fıkrada, “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı ... Kanununun 2'nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu ... sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu ... sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu ... sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” kuralı getirilmiştir.

Bu madde doğrultusunda düzenlenen ve 22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu ... Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak tanzim edilmiştir.

Bu madde doğrultusunda düzenlenen ve 22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu ... Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak tanzim edilmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, 4735 sayılı Kanunun 8'inci maddesindeki düzenlemeye paralel olarak, “(1) 4734 sayılı Kanunun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı ... Kanununun 2'nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu ... sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Kamu işveren sendikalarınca yürütülen toplu ... sözleşmeleri için bir uyuşmazlık söz konusu olduğunda bu uyuşmazlığın 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması halinde de fiyat farkı ödenir.” hükmü öngörülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un (20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 83 üncü maddesi ve 01/02/2018 tarihli 7079 Kanun’un 78 maddesi ile aynen kabul edilen) değişik 62. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, “(1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, İl Özel İdareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası İl Özel İdareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.” hükmü bulunmaktadır.