muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/12233, Karar No: 2019/18097, Tarih: 14.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/12233 E.  ,  2019/18097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 27/08/1998 tarihinde ... Koll. Şti'nde işe başladığını, bu iş yerinin davalı iş yeri tarafından devralındığını, müvekkilinin daha sonra bu iş yerinde asgari ücret ile çalışmaya devam ettiğini, davalı şirket tarafından iş akdine 08/06/2005 tarihinde son verildiğini, bu olay üzerine davacı müvekkil tarafından SSK Genel Müdürlüğü ve davalı firma aleyhine Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/158 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/158 Esas 2010/337 Karar sayılı dosyası ile müvekkilin davalı firmada sigortalı olarak çalışmış olduğunun tespitine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek 11/09/2012 Tarihinde kesinleştiğini, müvekkilin davalı firmaya ait iş yerinde 27/08/1998 ile 08/06/2005 tarihleri arasında hiç izin kullanmadan sürekli asgari ücret maaşıyla çalıştığını, müvekkilin dava konusu alacaklarının davalı firma tarafından müvekkile ödenmediğini, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının da müvekkile davalı firmaca ödenmediğini ileri sürerek; davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının talebinin işçi alacağı olup bu tür davaların 5 yıllık zaman aşımı süresi olduğunu, davanın 25/03/2014 tarihinde açıldığını, mahkememizin 2005/158 Esas 2010/337 Karar sayılı dosyasının ilamına göre davacının çalışmasının 08/06/2005 Tarihinde sona erdiğini, zaman aşımı sebebi ile davanın red edilmesi gerektiğini, davalı şirketin el değiştirdiğini, davacının önceden çalışmış olduğu Tevfik-Orhan ... şirketini hak ve borçları ile satın almadığını, bu nedenle davacının müvekkil şirkete karşı talepte bulunamayacağını, davacının 02/07/2003 tarihinden önceki iş hukukuna dayalı taleplerini ... ...'ndan talep etmesi gerektiğini, davacının şirketin petrol bölümünde çalışmadığını, mevsimlik işçi olarak 2 ay kadar çalıştığını, davacının hiçbir şekilde fazla çalışmasının söz konusu olmadığını, ulusal ve dini bayramlarda genel hafta tatillerinde çalışma durumunun söz konusu olmadığını, davacının iş yerinden kendi isteği ile Kumluca'da iş bulduğu gerekçesi ile ayrıldığını, bu nedenle ihbar ve kıdem tazminatı talep etmesinin yerinde olmadığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacı lehine kıdem ve ihbar tazminatına karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacı lehine kıdem ve ihbar tazminatına karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemenin 26.11.2015 tarihli duruşma tutanağında, taraf vekillerinin mazeret dilekçeleri gönderdikleri ancak mazeretlerini belgelendirmedikleri için duruşmanın başka bir güne bırakılması taleplerinin reddine karar verilerek yargılamaya devam edildiği anlaşılmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun konu ile ilgili 150.maddesinde; “ (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir" hükmüne yer verilmiştir.

Mahkemece taraf vekillerinin mazeretlerinin reddine karar verilmesi karşısında dosyanın ilgili yasal düzenleme nedeni ile işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yargılamaya devam ederek hüküm kurması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın açıklanan sebepden dolayı BOZULMASINA, tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgililere iadesine, 14/10/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1650, Karar No: 2019/3793, Tarih: 28.02.2019

**2. Ceza Dairesi         2017/1650 E.  ,  2019/3793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuklar için alınan sosyal inceleme raporu nedeniyle sarf edilen ücretin yargılama gideri olarak suça sürüklenen çocuklardan tahsilinde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki yargılama giderlerine ilişkin düşünceye iştirak edilmemiş; suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükümlerde, temel cezanın doğrudan 5237 sayılı TCK’nın 116/4. maddesi gereğince belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, önce TCK’nın 116/2. maddesi gereğince 6 ay hapis cezasına ve devamında TCK’nın 116/4. maddesi gereğince 1 yıl hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle uygulama yapılması sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

1-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,

2-Suça sürüklenen çocuklar... ve ...hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocukların mala zarar verme suçundan eylemlerine uyan TCK'nın 151/1 ve31/2. maddelerinde öngörülen cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2. maddelerinde öngörülen 4 yıllık zamanaşımının hüküm tarihi olan 05/12/2014 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davalarının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE,

3-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçu ile suça sürüklenen çocuklar....ve ....hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

a) Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuklar ... ve.... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 31/2 maddesi uyarınca, “iş yeri dokunulmazlığını bozma” suçu yönünden de suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği hususunda uzman hekim raporu alınması gerektiği gözetilmeden, “iş yerinden hırsızlık” suçu nedeniyle alınan uzman hekim raporlarına dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

a) Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuklar ... ve.... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 31/2 maddesi uyarınca, “iş yeri dokunulmazlığını bozma” suçu yönünden de suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği hususunda uzman hekim raporu alınması gerektiği gözetilmeden, “iş yerinden hırsızlık” suçu nedeniyle alınan uzman hekim raporlarına dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında düzenlenen sosyal inceleme raporunda suça sürüklenen çocuk ile yüzyüze görüşme yapma olanağı bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı hususu belirtildiğinden,suç tarihinde 12-15 yaşları arasında bulunan suça sürüklenen çocuk ... hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35/1. maddesi uyarınca sosyal inceleme raporu aldırılmadan, aynı Kanun'un 35/3. maddesine göre de sosyal inceleme yaptırılmamasının gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı biçimde eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

c)5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi uyarınca daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş bulunan suça sürüklenen çocuklar Enes ve Yusuf hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan hükmedilen kısa süreli hapis cezalarının aynı Kanun'un 50/1. maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilmesi zorunluluğunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan bu sebeplerden dolayı hükümlerin istem gibi BOZULMASINA, 28/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12595, Karar No: 2009/2782, Tarih: 04.03.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/12595 E.  ,  2009/2782 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalıdan 25.04.2005 tarihinde oturma grubu ile bir adet tv koltuğu satın alarak bedeli olan 2600,00 YTL’yi ödediğini, 5 ay geçmeden ürünlerde renk değişimi,yaylarından aşırı ses gelmesi üzerine 30.01 2006 tarihinde hakem heyetine başvurduğunu,hakem heyetince lehine karar verilmesine rağmen sonuç alamadığınıileri sürerek ayıplı malların davalı satıcı tarafından geri alınarak ... bulunduğu 2600 YTL'nin 25.04.2005 tarihinden faizi ile tahsiline verilmesini istemiştir.

Davalı, savunma yapmamıştır.

Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak mobilyaların ayıplı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ,2600 YTL nin dava tarihinden faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara,kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere özellikle karar başlığında davalının vekili olmadığı halde vekili olarak Av .... .olarak gösterilmesi maddi hataya müstenit olup,mahallinde düzeltilmesi mümkün olmasına göre, yerinde bulunmayan sair temyiz itirazlarının reddine

2-Taraflar arasında mobilya alım satımı gerçekleştirildiği.satıma konu mobilyalarda gizli ayıplar bulunduğu yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile de anlaşılmaktadır. Davacı dava dilekçesinde ayıplı malların

2008/12595-2009/2782

satıcıya iadesi ile ödediği bedelin istirdadını istemiştir. Mahkemece satış bedelinin davalıdan tahsiline karar verildiği halde ,ayıplı malların davalıya iadesine karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK.’nun 438/7. maddesi gereğidir.

SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın hüküm fıkrasına yeni bir fıkra eklenerek “satışa konu edilen ayıplı ürünlerin davalıya iadesine”yazılarak kararın kararın düzeltilmiş bu hali ile ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının iadesine, 4.3.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13967, Karar No: 2020/2862, Tarih: 24.02.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/13967 E.  ,  2020/2862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 25/12/2011 tarihinde davalı işverene ait inşaat işinde çalışmaya başladığını, en son aylık 1.850.TL net ücret ile inşaat ustası olarak davalı işverene ait inşaat projelerinde çalışan davacının iş aktinin haklı bir neden olmaksızın davalı işveren tarafından sona erdirildiğini, davacının fazla mesai ücretlerinin hafta sonu tatili çalışma ücretlerinin bayram çalışma ücretlerinin davalı işveren tarafından ödenmediğini, hizmet akdinden kaynaklanan tazminat ve alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 20/04/2015 tarihli dilekçesinde davacının işe giriş tarihinin sehven dava dilekçesinde 25/12/2011 olarak yazıldığını, davacının 24/12/2010 tarihinde davalı iş yerinde çalışmaya başladığını, 16/12/2014 tarihli dilekçesinde davacının iş akdinin 30/11/2014 tarihinde feshedildiğini açıklamıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davacının müvekkiline ait işyerinde 27/11/2011-31/07/2013 tarihleri arasında inşaat işçisi olarak çalıştığını maaşının tamamının bankaya yatırıldığını, davacının müvekkiline ait sadece iki projede çalıştığını, Başakşehir 2. Etap Boğazköy villaları projesinin müvekkili ile bir bağlantısının bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin belirli süreli sözleşme olduğunu, belirli sürenin sona ermesi ile iş aktinin sona erdiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece dosyadaki bilgi, belgelere ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp, kazanmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; dosya kapsamı ve tanık beyanları dikkate alındığında davalı iş yerinde yaz - kış dönemlerine dair ayrı ayrı çalışma prosedürü uygulandığına dair her hangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda dosya münderecatından ayrılarak kişisel yorum yapılmak suretiyle sektörel olarak çalışmanın yaz - kış dönemlerine dair ayrı ayrı çalışma prosedürü uygulandığı kabulü ile kış dönemi bakımından haftalık çalışma ücretinin hesaplanmaması hatalıdır. Yapılacak iş böyle bir ayırıma gidilmeden tanık beyanlarını ve diğer delilleri değerlendirerek sonuca gitmektir.

F) SONUÇ:

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 24.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16032, Karar No: 2016/5533, Tarih: 17.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/16032 E.  ,  2016/5533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki zemini Hazineye ait olan taşınmaz üzerinde bulunan ve kamulaştırmasız el atılan ağaçların bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, zemini Hazineye ait olan taşınmaz üzerinde bulunan ve kamulaştırmasız el atılan ağaçların bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içindeki delil ve belgelere göre, davacı tarafından yetiştirildiği belirlenen ağaçlara yaş, cins ve verim durumları dikkate alınarak maktu olarak değer biçilmesinde ve yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 17/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/42099, Karar No: 2013/5418, Tarih: 12.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/42099 E.  ,  2013/5418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, uçuş eğitimi ücreti alacağı, cezai şart alacağı, işletme müdürlüğü ücret alacağı ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının iş aktinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, bakiye ücret, işletme müdürlüğü ücreti, cezai şart, uçuş eğitimi ücreti ile kıdem tazminatı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının iş aktinin her türlü hakkı verilerek feshedildini savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına bakmak üzere bir asliye hukuk mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesine açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik kararı veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi tarafından, verilecek bir ara kararı ile davaya "iş mahkemesi sıfatıyla " bakmaya devam olunur.

Davanın, İş Kanunu kapsamı dışında kalması halinde, Mahkemenin göresizliğine ve dosyanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın esastan reddi usule aykırıdır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Ancak hava taşıma işlerinde çalışanlar için özel bir düzenleme yapılmadığından Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Ancak hava taşıma işlerinde çalışanlar için özel bir düzenleme yapılmadığından Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanmaktadır.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1 inci maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonalitonluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, adı geçen Kanunun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa dahi yüz grostonalitonluk değilse bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanamaz. Taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler de 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kaldığından, haklarında Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Deniz İş Kanununun 46 ncı maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemiadamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”. Ancak, hava taşıma faaliyeti yapılan işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66 ncı maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

Zirai uçaklar ile Türk Hava Kurumu uçakları pilotları “hava taşıma işleri” kapsamında bir iş yapmadıklarından 4857 sayılı Yasa hükümlerine tabidirler.

4857 sayılı Yasanın 4  maddesinde deniz ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1.Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,

2.Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerinde,

3.Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde,

çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları belirtilmiştir.

Sonuç olarak gerek taşıma gerekse yer hizmeti olsun, yukarda açıklanan ilkelere göre deniz ve hava işlerinde, 4857 sayılı İş Kanunu, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanununun uygulandığı uyuşmazlıklarda iş mahkemesi, diğer durumlarda ise genel mahkemeler görevlidir.

çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları belirtilmiştir.

Sonuç olarak gerek taşıma gerekse yer hizmeti olsun, yukarda açıklanan ilkelere göre deniz ve hava işlerinde, 4857 sayılı İş Kanunu, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanununun uygulandığı uyuşmazlıklarda iş mahkemesi, diğer durumlarda ise genel mahkemeler görevlidir.

Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinde davacının görevinin pilot olarak tanımlandığı anlaşılmakta olup, yerel Mahkemece tarafından davacının eylemli ve baskın olarak bu işi yapıp yapmadığı belirlenerek çalışmasının 4857 sayılı İş Kanunu 'nun 4/a bendi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenler ile, temyiz edilen kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz nedenlerinin incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/284, Karar No: 2007/417, Tarih: 13.02.2007

**7. Hukuk Dairesi         2007/284 E.  ,  2007/417 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vekili Av....ün vekaletnamesi dosyada bulunmamaktadır. Vekaletname varsa aslının yada onaylı örneğinin harçlandırılmış şekilde getirtilerek dosyaya konulması, aksi takdirde hükmün davacı ...’ya 7201 sayılı Tebligat Yasası ve Tüzüğüne uygun olarak tebliği, temyiz süresinin beklenmesi, gereksiz yazışma ve yargılama giderine sebebiyet verilmeksizin eksikliklerin tam olarak yerine getirilmesi, aksi halde ilgili hakim hakkında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na ilgili kalem personeli hakkında o yer C.Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağının gözönünde bulundurulması, eksikliklerin tümü yerine getirildikten sonra inceleme yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine İADESİNE, 13.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.