muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2485, Karar No: 2023/432, Tarih: 07.02.2023

**11. Ceza Dairesi         2020/2485 E.  ,  2023/432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/473 E., 2019/319 K.

SUÇ : Vergi Usul Kanununa aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, beraat

TEMYİZ EDENLER : Sanık ..., katılan vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Malatya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.04.2014 tarihli ve 2013/525 Esas, 2014/260 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında sahte fatura kullanma suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat, sanık ... hakkında sahte fatura kullanma suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Malatya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.04.2014 tarihli ve 2013/525 Esas, 2014/260 Karar sayılı kararlarının sanık ... ve katılan vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 30.06.2016 tarihli ve 2016/8176 Esas, 2016/6259 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında sahte fatura düzenleme suçundan açılan kamu davası hakkında hüküm kurulması mümkün görülmüş, sanık ... hakkında Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Malatya Rapor Değerlendirme Komisyonu tarafından verilen mütalaanın 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçuna yönelik olması karşısında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 367 nci maddesi uyarınca sanık hakkında dava şartı olan mütalaa alınmadan açılan kamu davasına devamla, beraat hükmü kurulması ve her iki sanık hakkında kurulan hükümler yönünden de eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Malatya 1. Asliye Ceza Ceza Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/473 Esas, 2019/319 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında Vergi Usul Kanunu'na aykırılık suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat, sanık ... hakkında vergi kayıt ve belgelerini vergi müfettişine ibraz etmemek suçundan 5904 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasının birinci bendi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; sanık ... hakkında verilen mütalaanın 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçuna ilişkin olduğu halde sanık hakkında sahte fatura kullanma suçu nedeniyle kamu davası açıldığı, bozma kararı sonrasında da sahte fatura kullanma suçundan sanık hakkında verilen mütalaa bulunmadığı anlaşılmakla, sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verilmesi gerektiği, bu nedenle bozma görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ...'ın temyiz istemi, eşi olan diğer sanık ...'ın, ... isimli kişinin yanında işçi olarak çalıştığı, bu kişinin isteği üzerine şirkete ortak olarak girdiklerini, ...'ın şirketi daha sonra kendi üzerine alacağını söylemesine rağmen almadığını, kendisinin ve eşi ...'ın şirket işleriyle bir ilgilerinin olmadığını, kararın gerekçesiz olduğunu, hukuka aykırı delillerle hüküm kurulduğunu ve lehine olan hükümlerin uygulanmadığına ilişkindir.

B. Katılan vekilinin temyiz istemi, sanık ...'ın şirkete ortak olması nedeniyle sorumlu olduğu ve hakkında mahkumiyet hükmü kurulması gerektiği, sanık ... hakkında alt sınırdan uzaklaşılarak mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

B. Katılan vekilinin temyiz istemi, sanık ...'ın şirkete ortak olması nedeniyle sorumlu olduğu ve hakkında mahkumiyet hükmü kurulması gerektiği, sanık ... hakkında alt sınırdan uzaklaşılarak mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Vergi Denetim Kurulu, Malatya Grup Başkanlığının 24.12.2012 tarihli mütalaa formunun, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve sahte fatura kullanma suçlarına ilişkin olduğu, Malatya Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının 17.12.2012 tarihli vergi tekniği raporuna göre, sanıkların 02.03.2009 tarihinde Telsa Telekomünikasyon Elek. .... Ltd. Şti.ni devraldıkları, sanık ...'ın şirket ortağı ve yetkilisi, sanık ...'ın ise şirket ortağı olduğu, şirkete ait iş yerinin kira olduğu, mülk sahibi Mehmet Çağıl'a tarh dosyasında bulunan şirkete ait kira sözleşmesi gösterilerek alınan beyanında; söz konusu iş yerinin mülkiyetinin kendisine ait olmadığını, kira sözleşmesinin kendisi tarafından düzenlenmediğini ve sanıkları tanımadığını ifade ettiği, 06.12.2010 tarihinde şirket adresinde yapılan yoklamada; adresin boş ve kapalı olduğu, çevreden yapılan araştırmada, mükellef kurumun adresten Ağustos/2009 tarihinde ayrıldığı, iş yerini boş ve kapalı olduğunun tespit edildiği, şirket tarafından verilen Ba-Bs bildirimlerine göre 2011 takvim yılında, 3 şirketten 15 adet fatura karşılığında 541.150 TL mal alışı yapıldığı, 3 şirkete toplam 10 adet fatura karşılığında 541.150 TL mal satışı yapıldığı, ancak karşı mükellefler nezdinde yapılan araştırmada, mükellef şirketin 1.156.850 TL tutarında fatura düzenlediğinin tespit edildiği belirtilmiştir.

2. Sanıklar savunmalarında özetle; şirkete ... isimli kişinin isteği ile ortak ve yönetici olduklarını, şirket işleriyle bu kişinin ilgilendiğini, kendilerinin sahte fatura düzenlemediklerini ve kullanmadıklarını beyan etmişlerdir.

3. Tanık ... ifadesinde; sanık ...'ın kendi mağazasında çalıştığını, Telsa Telekomünikasyon ... Ltd. Şti. ile bir ilgisinin bulunmadığını, şirketi kendisinin kurdurtmadığını, sanıkların neden kendi adını verdiklerini bilmediğini beyan etmiştir.

4. ... hakkında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 31.05.2013 tarihli ve 2012/25958 soruşturma numaralı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

3. Tanık ... ifadesinde; sanık ...'ın kendi mağazasında çalıştığını, Telsa Telekomünikasyon ... Ltd. Şti. ile bir ilgisinin bulunmadığını, şirketi kendisinin kurdurtmadığını, sanıkların neden kendi adını verdiklerini bilmediğini beyan etmiştir.

4. ... hakkında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 31.05.2013 tarihli ve 2012/25958 soruşturma numaralı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

5. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 30.06.2016 tarihli ve 2016/8176 Esas, 2016/6259 Karar sayılı bozma kararı doğrultusunda, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan mütalaa verilmesi için yazılan yazıya Malatya Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığınca verilen 01.06.2017 tarihli cevap yazısıyla, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen Vergi Denetim Kurulu Malatya Grup Başkanlığının 24.12.2012 tarihli mütalaa formunun gönderildiği görülmüş, Telsa Telekomünikasyon Şirketi tarafından düzenlendiği iddia edilen suça konu sahte, asılları temin edilemediğinden, faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesi yapılamadığı anlaşılmış, sahte faturaları düzenleyen/kullanan şirketler hakkında düzenlenen vergi raporlarının ilgili vergi dairelerinden getirtildiği ve dosyaya konulduğu görülmüş, Sayıştay Emekli Uzman Denetçilerinden alınan 24.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Telsa Telekomünikasyon Şirketinin 2011 takvim yılında KDV hariç 541.150,00 TL tutarında 15 adet belgenin sahte olduğunun bilinerek kullanıldığı, KDV hariç 1.021.000,00 TL tutarındaki 11 adet belgenin gerçek bir mal ve hizmet ifasına dayalı olmaksızın düzenlendiği, sanık ...'ın 2011 yılında mükellef şirketin yöneticisi olması nedeniyle sahte fatura düzenleme ve kullanma eylemlerinden doğrudan sorumlu olduğu, sanık ...'ın ise şirketin yöneticisi olmaması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Tebliğname Yönünden

Sanık ... hakkında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca 31.05.2013 tarihli ve 2013/4341 Esas sayılı iddianame ile sahte fatura düzenleme suçundan da dava açıldığı, ayrıca sahte fatura kullanma suçundan diğer sanık ... hakkında mütalaa verildiği anlaşılmakla, sanık ... hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verilmesi gerektiğine ilişkin bozma isteyen Tebliğname görüşüne iştirak olunmamıştır.

B. Katılan Vekili ve Sanık ...'ın Temyizi Yönünden

1. Sanıklar hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve sahte fatura kullanma suçlarından açılan kamu davalarında; sanıkların savunmalarına göre, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

B. Katılan Vekili ve Sanık ...'ın Temyizi Yönünden

1. Sanıklar hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve sahte fatura kullanma suçlarından açılan kamu davalarında; sanıkların savunmalarına göre, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a) Sanıkların şirketi devraldıkları tarih itibarıyla işletmenin faaliyetine ilişkin vergi dairesi ve ilgili kurumlara sunulan tüm belge asılları ile düzenlenen yoklama fişleri, tebliğ alındı belgeleri, işletme adına basılan faturaların teslimine ilişkin bilgi formları asıllarının getirtilmesi; gerekirse belgelerdeki yazı ve imzaların sanıklara ait olup olmadığının araştırılması,

b)İşletmenin faaliyetine ilişkin beyannamelerin kim tarafından verildiğinin araştırılması, beyannamelerin muhasebeci tarafından verildiğinin anlaşılması hâlinde; söz konusu kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile duruşmaya tanık sıfatıyla çağrılarak CMK’nin 46 ncı ve 48 nci maddeleri uyarınca çekinme hakkı hatırlatıldıktan sonra sanıkları tanıyıp tanımadığı ve suç tarihinde şirket işleriyle fiilen kimin ilgilendiği ve kimin talimatı ile işlem yaptığının sorulması,

c)Faturaları düzenleyen/kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48 nci maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sanıkları tanıyıp tanımadıkları, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kime verdiklerini/kimden aldıklarını ve faturaların kullanılması/düzenlenmesi konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile beraat ve mahkumiyet hükümleri kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Sanık ... hakkında dava şartı olan rapor değerlendirme komisyon mütalaasına uygun olarak 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından kamu davaları açıldığı, hükmün gerekçe kısmında "şirketin 2011 vergi takvim yılı içerisinde vergi kayıtlarında komisyon karşılığı düzenlenmiş sahte faturalar kullandığı, bu sahte faturalar nedeniyle 4.914.30,00 TL KDV kaybına sebebiyet vermek suretiyle sanığın atılı suçu işlediği, kabul edilmesine karşın hüküm fıkrasında ise suçun, "vergi kayıt ve belgelerini vergi müfettişine ibraz etmemek" olarak nitelendirilip uygulama maddesinin ise 5904 sayılı Yasanın 23 üncü maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasının birinci bendi olarak yazılması suretiyle karışıklığa sebep olunması hukuka aykırı görülmüştür.

3. Suçların sübutu halinde ise; hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5 inci maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 uncu maddesinin 3, 4, 5 ve 6 ncı fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrası da gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Malatya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/473 Esas, 2019/319 Karar sayılı kararlarına yönelik katılan vekili ile sanık ...'ın temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun, kısmen aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33022, Karar No: 2017/15650, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/33022 E.  ,  2017/15650 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/667, Karar No: 2023/148, Tarih: 01.03.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/667 E.  ,  2023/148 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/590 E., 2022/7 K.

DAVA TARİHİ : 28.03.2019

KARAR : Davanın kabulüne

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 11.10.2021 tarihli ve 2021/9472

Esas, 2021/13998 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki işçilik alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 16.02.1998 tarihinden beri gemiadamı olarak görev yapmakta olduğunu, müvekkilinin üyesi olduğu Türkiye Denizciler Sendikası (Sendika) ile davalı arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi gereği her altı ayda bir ücret zammı yapıldığını, fazla çalışma ve resmî tatil ücretlerinin % 25 zamlı olarak hesaplanmak suretiyle ücret bordrosuna yansıtılarak ödendiğini, ancak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 402 nci maddesinin birinci fıkrası ve 4857 İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 41 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği fazla çalışma ücretinin en az % 50 zamlı saat ücreti üzerinden hesaplanmasının öngörüldüğünü, Toplu İş Sözleşmesinin 111 inci maddesinin (a) bendinde de fazla çalışma ücretinin yüzde elli zamlı ödeneceğinin ve 110 uncu maddesinde fazla çalışmaya esas bir saatlik ücretin gemiadamları için 1/208 esası üzerinden tespit edileceğinin belirtildiğini, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 20.11.2018 tarihli ve 2015/27849 Esas, 2017/14749 Karar sayılı kararında fazla çalışma ve resmî tatil günlerinde yapılan çalışmaların ücretlerinin gemiadamları için de % 50 zamlı olarak hesaplanması gerektiği yönünde karar verildiğini, 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun (854 sayılı Kanun) 48 inci maddesinde bu kanun hükümlerinin daha elverişli menfaat sağlayan Kanun veya toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına engel olmayacağının, daha sonra yürürlüğe giren ve daha üstün haklar tanıyan kanunun müvekkili lehine uygulanarak fazla çalışma ücretlerinin % 50 zamlı saat ücreti üzerinden hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, talep edilen alacaklara kanuni faiz uygulanması gerektiğini, davacının toplu iş sözleşmesi kapsamında 854 sayılı Kanun'a tâbi gemiadamı olarak makinistlik yaptığını, davacıya Toplu İş Sözleşmesinde belirlenen oran esas alınarak fazla çalışma ücreti ödendiğini, dava konusu olaya özel kanun niteliğinde olan 854 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiğini, gemiadamının çalışma koşullarının farklılık arz ettiğini ve çalışma usullerinin ulusal ve uluslararası kurallar ile 854 sayılı Kanun'a göre belirlendiğini, 854 sayılı Kanun'da boşluk olması hâlinde 6098 sayılı Kanun'un hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanması gerekmekle birlikte 854 sayılı Kanun'da fazla çalışmaya ilişkin açık hüküm bulunduğunu, öte yandan genel kanun niteliğinde olan Türk Borçlar Kanunu'nun 402 nci maddesinin gerekçesinde sadece 4857 sayılı Kanun'dan bahsedildiğini, genel kanunun özel kanun hükmünü bertaraf etmesinin ancak kanun koyucunun amacını açık ve net olarak ortaya koyması hâlinde mümkün olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.01.2020 tarihli ve 2019/340 Esas, 2020/56 Karar sayılı kararı ile 857 sayılı Kanun'un "İstisnalar" başlıklı 4 üncü maddesinin (a) bendinde deniz taşıma işlerinde bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağının belirtildiği, bu maddeye göre de deniz taşıma işinin söz konusu olmadığı hâllerde gemide çalışılsa bile 4857 sayılı Kanun'un uygulanacağı, bir gemiadamının Deniz İş Kanunu kapsamına girmesi için deniz taşıma işinde çalışması gerektiği, deniz taşıma işinin ise yolcu, hayvan veya eşyanın deniz veya iç sularda bir noktadan diğer bir noktaya taşınması faaliyeti olarak anlaşılması gerektiği, dosyada mevcut davalının Ana Statüsü’nün 4 üncü maddesinde belirtilen faaliyet konuları içerisinde deniz taşıma işinin sayılmadığı, davalının faaliyetlerinin seyir emniyeti ve güvenliği, can kurtarma, kılavuzluk, römorkörcülük, palamar, batık çıkarma, balıkadam, seyir emniyetine yönelik arama hizmetleri vb. konularda tekel şeklinde faaliyette bulunmak olarak sayıldığı, ayrıca davalıya ait gemilerde çalışanların uzun seferlere çıkmadığı, 854 sayılı Kanun'un özel bir kanun olarak 4857 sayılı Kanun'dan ayrı özel hükümler içermesinin gemi taşıma işinde çalışan gemiadamlarının aylarca hatta bazen bir yıl boyunca seferde olmalarından kaynaklandığı, davalı çalışanlarının uzun seferlere çıkacak şekilde bir çalışmalarının olmaması nedeni ile 854 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmelerinin de kanunun ihdas edilme nedeni ile bağdaşmadığı, sonuç itibari ile davalı nezdinde çalışanların 4857 sayılı Kanun kapsamına girdiklerinin sabit olduğu, bu durumda 854 sayılı Kanun ile daha sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı Kanun arasında hangi kanunun uygulanacağı yönünde bir tartışmanın davalının faaliyetleri nazara alındığında gerekli olmadığı, 4857 sayılı Kanun kapsamında kalan durumlarda 6098 sayılı Kanun hükümlerinin değil 4857 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağının açık olduğu, 4857 sayılı Kanun'da her bir saat fazla çalışma için verilecek ücretin normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi sureti ile ödeneceğinin düzenlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.06.2021 tarihli ve 2020/2654 Esas, 2021/1379 Karar sayılı kararı ile oy çokluğu ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.06.2021 tarihli ve 2020/2654 Esas, 2021/1379 Karar sayılı kararı ile oy çokluğu ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Açıklanan sebeplerle; somut uyuşmazlık bakımından, Deniz İş Kanunu’nun 28. maddesinde yer alan açık düzenleme karşısında fazla çalışma ücretinin % 25 zamlı ücretten hesaplanması gerektiği, sonradan yürürlüğe giren Türk Borçlar Kanunu’nun 402. maddesinin Deniz İş Kanununa tabi çalışanlar açısından uygulanamayacağı gemi adamının fazla çalışma ücretinin % 25 zamlı olarak hesaplanarak hüküm altına alınması gerektiği anlaşıldığından fazla çalışma ücretlerine dair fark taleplerin reddi gerekirken, yazılı şekilde kabule dair hüküm kurulması hatalıdır.

Diğer yandan; dava, Dairemizin önceki tarihli kararı doğrultusunda karara bağlanmış olsa da; Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin kapatılması üzerinde yeniden oluşan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Eylül 2020 tarihinde aldığı ilke kararı doğrultusunda Deniz İş Kanunu’na tabi işçiler bakımından fazla çalışma ücreti alacağının % 50 zamlı hesaplanması talebinin reddi gerekeceğinden sözü edilen redden dolayı davalı yararına avukatlık ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği de gözetilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne karar verilmesinin nedeninin 854 sayılı Kanun ile daha sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı Kanun arasında hangi kanunun uygulanacağı tartışmasında 6098 sayılı Kanun'un uygulanmasının gerektiği sonucuna ulaşılması olmadığı, 4857 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendinde yazılı istisnalar arasında yer almayan davalı işyeri çalışanların bu sebeple 854 sayılı Kanun'a tabi olmayıp 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeleri olduğu, davalı işyerinde deniz taşıma işi yapılmadığı, deniz taşıma işinin yapılmadığı hâllerde ise gemide çalışma söz konusu olsa dâhi 4857 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu yönde bir değerlendirme yapılmadan kararın bozulduğu gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri