muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/13695, Karar No: 2014/19907, Tarih: 17.12.2014

Davalı...Et San ve Tic A.Ş vekili, coğrafi işaretlerde tekel hakkının bulunmadığını, üretimin de belirlenen esaslara uygun yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davacının coğrafi işaret tescilinin markalardan farklı olduğunu, coğrafi işaretin belirtilen yerde yapılan ya da ürünleri tipik niteliklere sahip tüm üreticiler tarafından kullanılabileceğini, coğrafi işareti tescilde düzenlenen şartlara uygun üretim yapan herkesin kullanabileceğini bunun için herhangi bir ize gerek olmadığını, İnegöl 1.Asliye Hukuk Mahkemesnin 2012/256 D.İş. Sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda dava konusu "..." markalı ... mahreç işaretinin İnegöl Ticaret ve Sanayi Odasının izni alınmadan ve Coğrafi İşaret Tescil Belgesinde ve ... Coğrafi İşaret El Kitabında belirtilen usul ve esaslara uygunluğu denetlenmeden ... ismi ile üretiminin ve satışının yapılamayacağının belirtildiğini, bu durumun coğrafi işaret tesciline tecavüz olacağının ileri sürüldüğünü ancak bilirkişinin marka vekili olduğunu ve bu denetimi yapmaya yeterli olmadığını, söz konusu belgenin eksik ve korumaya layık olmadığını, ... hamurunda, karbonat, maden suyu ve galeta ununun bulunmaması gerektiğini, ...nin 4 birim dana eti, 1 birim kuzu etinden elde edilen kıymanın tuz ve kırmızı soğan ile yoğrulmasından elde edildiğini bu durumun ... İl Kültür Müdürlüğünün internet sitesinde açıkça belirtildiğini, müvekkilininbu esaslara uygun üretim yaptığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, coğrafi işaretleri kullananların, coğrafi işaret tescil belgesinde belirtilen özelliklerde üretim yapmaları koşulu ile coğrafi işaret tescil sahiplerinden herhangi bir izin alma keyfiyetlerinin bulunmadığı, coğrafi işaret sahibinin sadece bu ürünü belgede belirtildiği şekilde üretilip üretilmediğini kontrol edebileceği, bu kontrollerde belgede belirtilen özelliklerde üretimin yapılmadığının tespiti halinde ise tecavüz davası açılabileceği, mevcut durumda ise, tecavüzün tespit edilemediği gerekçesi ile kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava konusu coğrafi işaretin tescil kapsamındaki karakteristik kapsamında koruma bahşetmekte olmasına ve ayrıca 555 Sayılı KHK kapsamında tescil işl...i gerçekleştiren kişi veya kuruluşların lisans verme hakkının da bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 17.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5298, Karar No: 2011/14269, Tarih: 19.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/5298 E.  ,  2011/14269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davalılardan Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine, Yakutiye İlçe Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın ise kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalılardan Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine, Yakutiye İlçe Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmaz imar planında ana arter niteliğindeki yol gövdesinde kalmaktadır. Her ne kadar Yakutiye Belediye Başkanlığınca kamulaştırma kararı alınmış ise de kamulaştırma işlemi de tamamlanmamıştır.

Ana arterlerin yapım, bakım ve onarım sorumluluğu Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğundan adı geçen davalı aleyhine açılan davanın kabulüne, Yakutiye Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın ise husumetten reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan Yakutiye Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde ödeyene geri verilmesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 19.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15883, Karar No: 2014/18848, Tarih: 29.09.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/15883 E.  ,  2014/18848 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Küçükçekmece 3. Aile Mahkemesi

TARİHİ :10.03.2014

NUMARASI :Esas no:2013/826 Karar no:2014/200

Taraflar arasındaki "boşanma" davalarının birleştirilerek yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı (koca) tarafından hüküm altına alınan ziynetler yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı, birleştirilen boşanma davasıyla birlikte, düğünde takılan ziynetlerinin, evlilik birliği sırasında muhafaza edilmek amacıyla kocası tarafından alınıp iş yerine götürüldüğünü, bir daha da kendisine geri verilmediğini ileri sürerek, bunların iadesine, mümkün olmadığı takdirde bedellerinin tahsiline karar verilmesini istemiş; davacı-davalı (koca) ise, iddianın doğru olmadığını, davalı-davacı (kadın)'ın ziynetlerini evden ayrıldığında beraberinde götürdüğünü savunmuştur.

Mahkemece "takıların davacı tarafından yanında götürüldüğü iddiasının davacı-davalı (koca) tarafından kanıtlanamadığı" belirtilerek isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK md. 6, 6100 s. HMK md. 190). Davalı-davacı ziynetlerinin kocası tarafından muhafaza edilmek amacıyla alınıp iş yerine götürüldüğünü, bir daha da kendisine iade edilmediğini ileri sürdüğüne göre, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Dinlenen davalı-davacı (kadın)'ın tanıklarının beyanları iddiayı ispata yeterli değildir. Ne var ki, davalı-davacı (kadın), "yemin" deliline de dayanmıştır. Bu durumda davalı-davacı (kadın)'a diğer tarafa yemin teklif etme hakkı olduğunun hatırlatılması, yemin teklif etmesi ve diğer tarafın da teklif olunan yemini kabul etmesi halinde, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 224. ve devamı maddelerine göre işlem yapılarak sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 29.09.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2016/2613, Karar No: 2021/673, Tarih: 03.06.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2613 E.  ,  2021/673 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “fark ücret alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Diyarbakır 2. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi tarafından yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 2005 yılında özelleştirme kapsamında % 55’lik hissesinin satışı ile kamu kurumu niteliğini kaybedip özel hukuk tüzel kişiliği kazandığını, bu kapsamda davacının da içinde bulunduğu birçok personelin devlet memurluğu hakları saklı kalarak çalışmaya devam ettiklerini ve sonrasında kamu kurumlarına aktarıldıklarını, taraflar arasında 2006 yılında imzalanan 2. Tip İş Sözleşmesine göre davacıya kamudaki memurlara uygulanan artış kadar zam yapılacağının kararlaştırıldığını ancak memurlara ödenen ek ödeme ve denge tazminatı ödemelerinin müvekkilinin ücretine yansıtılmadığını, 31.03.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5473 sayılı Değişik Adlar Altında İlave Ödemesi Bulunmayan Memurlara ve Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un (5473 sayılı Kanun) 1. maddesi ile 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye (375 sayılı KHK) eklenen Ek 3. maddenin 1. fıkrasında kamu personeline her ay ek ödeme yapılacağının; 4. fıkrasında fark tazminat hesabının; 7. fıkrasında ise kadro dışı çalışanlara ödemenin yapılmasında yetkili olanların düzenlendiğini, Yüksek Planlama Kurulunun (YPK) kararlarıyla çalışanlara her ay yapılacak ek ödemelere ilişkin düzenlemeler yapıldığını, 10.11.2006 tarihli ve 2006/T-32 sayılı karar ile de ücret artışı ve ek ödemenin düzenlendiğini, akabinde her yıl YPK kararı ile ek ödeme tutarlarına ilişkin farklı düzenlemeler getirildiğini, müvekkilinin de kapsamdaki personeller arasında yer aldığını, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un (4046 sayılı Kanun) 22. maddesi gereği ...’nde (Türk Telekomünikasyon A.Ş./ Türk Telekom/Türk Telekom A.Ş.) çalışmaya devam ettiğini, işten çıkartılıp Personel Daire Başkanlığına bildirildiği tarihte ek ödeme ücreti dikkate alınarak ücretinin belirlenmesi gerekirken bu ek ödemenin yer değiştirme suretiyle atamalarda aylık bildirim belgesinde gösterilmediğini, ek ödemelerin başlangıcı olan 01.01.2006 tarihinden işten çıkartıldığı tarihe kadar Türk Telekom’da çalıştığı dönemde YPK kararından kaynaklı ek ödemelerin yapılmadığını ileri sürerek 15.09.2007 tarihinden davalı şirket tarafından en son ödenen ücret tarihine kadar olan ek ödemelerin tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun (406 sayılı Kanun) Ek 29. maddesinin özelleştirme sonrası Türk Telekom’da çalışanların durumunu düzenlediğini, Ek 29. ve Ek 22. maddeler gereği kapsam dışı personelin ücret ve ek ödemelerinin belirlenmesine yönetim kurulunun yetkili kılındığını, bu durumda kapsam dışı İş Kanunu’na tâbi çalışan davacının 40+40 ek ödeme talebinin hukuka aykırı olduğunu, 5473 sayılı Kanun ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek 3. madde de ek ödemeden yararlanacakların düzenlendiğini ve yapılan ödemelerin genel bir artış olmayıp belli kurum ve unvanlardaki personele uygulanan ek ödeme olduğunu, 5473 sayılı Kanun’un 1. maddesinde uygulamaya ilişkin tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığının yetkili olduğunun düzenlendiğini, Maliye Bakanlığının bu ek ödemelerin dikkate alınmayacağını bildirdiğini, YPK’nın 08.05.2006 tarihli ve 2006/T-17 sayılı kararının sözleşmeli personel için uygulandığını, kapsam dışı personelin belirtilmediğini, ayrıca sözleşmeli personele de 2. Tip İş Sözleşmesi imzalanana kadar olan süre içinde 40TL ek ödeme yapıldığını, ancak sözleşme sonrası ücret belirleme yetkisinin 406 sayılı Kanun’un 22. maddesi gereği Türk Telekom Yönetim Kurulu’na ait olduğunu, İcra Kurul kararı ile kamuya nakil hakkını saklı tutarak 2. Tip İş Sözleşmesi ile çalışan personele ilave tediye ve ikramiye ödemesi yapıldığını, ayrıca vergi dilimindeki artıştan dolayı gelir vergisi fark tutarlarının da müvekkili şirket tarafından karşılandığını, bu uygulamalarla davacının kamuda aynı statüde çalışan memurdan daha fazla ücret aldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. Diyarbakır 2. İş Mahkemesinin 07.11.2014 tarihli ve 2012/852 E., 2014/536 K. sayılı kararı ile; davacının 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’ye (399 sayılı KHK) tâbi sözleşmeli memur olarak görev yapmakta iken istihdam fazlası olduğu belirlenerek 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi gereğince kamu kurumuna 13.11.2008 tarihinde atamasının yapıldığı, 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek 3. maddede belli kamu görevlilerine ek ödeme yapılacağı belirtilerek ek ödemenin şartlarının düzenlendiği, maddedeki düzenlemeye göre ücretleri YPK tarafından belirlenenler için ek ödeme tutarını belirlemeye YPK’nın yetkili olduğu, YPK’nın da buna ilişkin yayınlanan tebliğlerinde ek cetvelde bulunan pozisyonlarda çalışan sözleşmeli personelin ek ödemesine yönelik düzenleme yaptığı, Posta Telgraf ve Telefon İşletmelerinin de 399 sayılı KHK’nın Ek 2 cetvelinde yer aldığı, ayrıca 4046 sayılı Kanun’un 22, 406 sayılı Kanun’un Ek 29. maddelerinde nakil olacak personellere yönelik ücret düzenlemelerinin yer aldığı, bu düzenlemelere göre de davacıya 15.09.2007 tarihinden kamu kurumuna naklinin yapıldığı 13.11.2008 tarihine kadar denge tazminatının ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Diyarbakır 2. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince 13.04.2015 tarihli ve 2015/5947 E., 2015/6873 K. sayılı kararı ile; “…Gerek yasal düzenleme ve gerekse sözleşmedeki hükümler dikkate alındığında, davalı kurumda özelleştirme öncesi kapsam dışı olarak çalışan ve 399 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak ücreti belirlenen davacının özelleştirme sonrası çalıştıktan sonra nakledildiği tarihe kadar kamuda aynı statüde çalışanlar için getirilen özlük haklarından yararlandırılarak, nakil edildiklerinde haklarının korunması amaçlanmıştır. Kısaca davacı kapsamdışı olarak kamuda çalışmış gibi sayılmaktadır. Sonuç olarak davacı, davalı kurumda iken çalıştığı dönemde 375 ve 399 sayılı KHK.’ler ile getirilen artışlardan yararlandırılmalı ve bu artışlar uygulanmak sureti ile nakledildiğinde maaş nakil ilmühaberi düzenlenmelidir.

375 sayılı KHK.’un ve 399 sayılı KHK.’lere dayanılarak çıkarılan 2006/1, 2006/3, 2007/1 ve 2008/1 sayılı tebliğler uyarınca “Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarından olup özelleştirme işlemleri tamamlanan kuruluşların sözleşmeli ve kapsam dışı kamu personelinin ücretlerine, bu personelin sözleşmeli ve kapsam dışı statülerde bulunduğu sürelere ait bu Karardaki ücret artışlarının hiçbir işlem yapılmaksızın aynen uygulanması ve bunun maaş nakil ilmühaberine yansıtılması” gerekir. Yasal ve sözleşme hükümleri Maliye Bakanlığı görüşünün üzerindedir.

Yasal düzenleme özelleştirilen davalı kurumda nakle tabi kapsamdışı personeli kapsamaktadır. Kaldı ki Uyuşmazlık Mahkemesinin uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği yönündeki kararından önce Danıştay 5. Dairesi 22.08.2010 gün 2010/88-4718 sayılı kararı ile “5473 sayılı yasa ile getirilen ek ödemenin iş sözleşmesinin feshedildiği 2008 yılından önce 01.01.2006 ve 01.07.2006 tarihlerinde yürürlüğe girmesi nedeni ile bu ödemenin “iş sözleşmesinin sona erdiği yılın 15 Ocak tarihine kadar kamu görevlilerinin parasal haklarına yapılan artışlar” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Hukuki olarak bu tespit yapılmakla birlikte, davalı kurum taraflar arasındaki sözleşme hükmü veya eki yönetmelik hükümleri ile kapsamdışı nakle tabi olarak çalışan davacının 15.4.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre belirlenmiş olan ücret ve diğer malî haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine artışlar yapmış olabilir. Bu artışlar Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak çıkarılan ve kamuda çalışan sözleşmeli personel ile kapsamdışı personel için 2006/1, 2006/3, 2007/1, 2008/1 ve ilgili düzenlemeler ile sağlanan artışlardan azda olabilir, fazla da olabilir. Aynı oranda veya fazla oranda yapılmış ve yansıtılmış ise kapsamdışı nakle tabi olarak çalışan davacı kamudaki personel için getirilen artışlardan faydalanamaz. Ancak davalı işveren anılan hükümleri dikkate almadan artış yapmamış veya daha az artış olabilir. 15.4.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre belirlenmiş olan ücret ve diğer malî haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine hiç artış yapılmamış ise tebliğler ile getirilen artışların tamamının, artış yapılmış ancak yeterli değil ise aradaki fark alacağa göre maaş nakil ilmühaberinin düzenlenmesi gerekir. Bu tespitin yapılması için ise davalı kurumdan anılan dönemdeki bordroların, maaş artışına ilişkin işverenin varsa işletmesel kararlarının getirtilmesi, davacının 15.4.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre belirlenmiş olan ücret ve diğer malî haklarının veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretinin ne olduğunun tespit edilmesi, bu konuda uzman mali bilirkişiden rapor alınması gerekir.

Sonuç olarak davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar, ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınan tüm işletmesel kararlar getirtilmeli, davacının kapsam dışı nakle tabi olarak çalıştığı dönemde 406 sayılı Kanunun Ek. 29 ve sözleşmenin 7. maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı KHK.’un ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, tebliğlere göre yapılacak artışları kapsayacak şekilde maaş nakil ilmühaberinin düzenlenip düzenlenmediği konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece yapılan araştırma ve alınan bilirkişi raporu, hüküm oluşturmaya yeter nitelikte olmayıp, yukarıda açıklanan hususları kapsayacak nitelikte tablo halinde denetime de elverişli şekilde rapor alınmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Diyarbakır 2. İş Mahkemesinin 03.12.2015 tarihli ve 2015/514 E., 2015/814 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeye ilaveten dava konusunun davacıya denge tazminatı ödenmesine ilişkin olduğu, maaş nakil ilmühaberi düzenlemesine ilişkin olmadığı bu sebeple mahkemenin önceki kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacının 5473 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan ek ödemeden (denge tazminatından) kaynaklanan fark ücret alacağının belirlenmesi yönünde mahkemece yapılan araştırmanın ve bu doğrultuda alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN

12. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, denge tazminatından kaynaklanan fark ücret alacağının tahsili istemine ilişkin olarak işveren aleyhine açılan davalarda adli yargının mı idari yargının mı görevli olduğu hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

13. Ülkemizde yargı yolları anayasa yargısı, idari yargı ve adli yargı şeklinde üç ana grupta sınıflandırılmış olup, idari yargı; idarenin, idare hukuku alanındaki idari faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü ile ilgili karar veren veya bireyler ile idare arasındaki hukukî anlaşmazlıkları çözmeye çalışan yargı birimi olarak tanımlanabilir.

14. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda (İYUK), bölge idare mahkemesi, idare mahkemesi ve vergi mahkemelerinin işleyişi ile ilgili genel hükümler düzenlenmiş, idari dava türleri, idari yargı yetkisinin sınırı ile idare mahkemesinin görevlerinin ne olduğu açıkça belirlenmiştir. 2577 sayılı İYUK'nın “İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı” başlıklı 2. maddesi;

"İdari dava türleri şunlardır:

a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,

b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,

c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,

c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler" şeklinde düzenlenmiştir.

15. Diğer taraftan mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan hâllere dava şartları denir.

16. Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 114. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi gereğince yargı yolunun caiz olması dava şartı olup, 115. maddesine göre ise mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

17. Bu nedenle öncelikle uyuşmazlık yönünden yargı yoluna ilişkin düzenlemelerin değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

18. ..., 406 sayılı Kanun’un, 10.06.1994 tarihli ve 4000 sayılı Kanunla değiştirilen 1. maddesi uyarınca Posta İşletmesi Genel Müdürlüğünce yürütülen telekomünikasyon hizmetlerinin sermayesinin tamamı kamu kesimine ait olacak bir anonim şirket şeklinde yapılandırılması suretiyle kurulmuştur. Ayrıca, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (233 sayılı KHK) ile 399 sayılı KHK’lara tâbi olmak üzere kamu iktisadi kuruluşu statüsü verilmiştir.