muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5038, Karar No: 2021/2526, Tarih: 17.03.2021

Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının ve dava konusu alanı da içine alan bölgede şehir plancısı ... ’a yeni bir imar planı yaptırıldığı ve söz konusu imar planının Çorum Belediye Meclisi’nin 30.10.1990 tarihli kararı ile kabul edildiği, dolayısıyla dava konusu alanı da kapsayan bölgenin davacı ... tarafından yapılan planların yeni planla yürürlükten kaldırıldığı, davacıların daha sonra Belediyece yapılan imar planlarının iptali için Çorum İdare Mahkemesinde açtığı davanın reddedildiğinin anlaşılmasına, Belediye nazım ve uygulama imar planı değişikliği ile davalıya isnat olunan eylem arasında illiyet bağının bulunmamasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Dava, davacıların murisinin Çorum Belediyesi için “Binevler Uydu Kent Projesi” adı ile 1974 yılında hazırladığı nazım ve uygulama imar planlarında, çeşitli tiplerde konut yapılması için, L, K, T, V ve Y tipi mimari projeler öngörüldüğünü, ancak işaretli parseller üzerinde yapılması öngörülen tip projelere aykırı olarak davalı tarafından inşa olunan konutun tip projesinde, önemli değişiklikler yapılması nedeniyle eserden doğan haklarının ihlal edildiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

FSEK'in 22/2. maddesi uyarınca, mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da eserin çoğaltılması sayılır. Kanun'un 16. maddesi uyarınca, kural olarak eserde ve eser sahibinin adında değiştirme yapılamaz. Keza Kanun'un 21. maddesi uyarınca, bir eserden "işlenme" suretiyle yararlanma hakkı da münhasıran eser sahibine aittir. Eser sahibi FSEK hükümleri gereğince mali ve manevi haklarının ihlali halinde esere tecavüzün men ve ref’i ile maddi ve manevi tazminat talep edebilecektir. Dava konusu mimari projenin 5846 sayılı FSEK'in 2. maddesi çerçevesinde eser vasfına haiz olduğu, proje üzerinde projeyi çizen mimar olarak mali ve manevi hak sahibinin davacıların murisi olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Çorum Belediyesi için “Binevler Uydu Kent Projesi” adı ile 1974 yılında hazırladığı nazım imar planı ve uygulama imar planı ile bu planlar üzerinde tip konut alanı işaretli parsellerde yapılması öngörülen konutlar için çizilen mimari projelere aykırı olarak davalı tarafından izinsiz değişiklik ve eklentiler yapılıp yapılmadığı, davalı tarafından inşaa ettirilen yapının mimari projesinin, davacılar murisine ait projenin izinsiz işlenmesi suretiyle oluşturulup oluşturulmadığı ve önceki projede izinsiz değişiklik yapılıp yapılmadığı hususlarında toplanmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince Çorum Belediyesine yazılan 09.08.2010 tarihli müzekkere ile “dava konusu taşınmazın Çorum Binevler Uydu Kent Projesine ilişkin imar planları, tip projelerinin gönderilmesi” istenilmiş olup, Belediyenin 27.08.2010 tarihli cevabi yazısı ile 1929 ada 3 parsele ait imar plan örneği ve tip projesinin onaylı suretinin ekte gönderildiği belirtilerek davacı ...’ye ait olan, 16.01.1980 tarihinde Belediyece onaylandığı anlaşılan T Tipi proje fotokopisi mahkemeye gönderilmiştir.

Davalının, taşınmazını 2009 yılında arsa olarak satın almasından ve belediye imar planı değişikliğinden sonra 11.03.2009 tarihinde kendisine yapı inşaat ruhsatı verildiği, ancak bu ruhsata ekli proje ile zemine inşa edilen binanın oturum alanı ile kat sayısında da farklılık bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, benimsenen bilirkişi tespitlerine göre; davalıya yapının, davacılar murisine ait mimari projeye göre değil, birbaşka mimara ait mimari projeye ve yapı inşaat ruhsatına aykırı yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak dosyanın incelenmesinde, ruhsatta belirtilen 236 m2'lik alana sahip projenin dosyada bulunmadığı ve bu nedenle bilirkişilerin bu hususta herhangi bir inceleme yapmadığı anlaşılmaktadır. O halde Mahkemece, yapı inşaat ruhsatında adı geçen uygulamaya esas mimari projenin dosyasına kazandırılarak, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak ve bilirkişilerden ek rapor alınarak söz konusu projenin, davacılar murisine ait mimari projenin izinsiz işlenmesi suretiyle oluşturulup oluşturulmadığı, Belediye kayıtlarında uygulamaya esas mimari projede davacıların murisinin adının gözüküp gözükmediği ve bu suretle mali ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği hususunda değerlendirme yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davacılara iadesine, 17.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6392, Karar No: 2011/7455, Tarih: 20.06.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/6392 E.  ,  2011/7455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosyada bulunan tapu kaydına göre taşınmazın kaydı üzerinde bulunan haciz şerhlerinin tespit edilen bedele yansıtılması ile yetinilmesi gerekirken gerekçeli kararın 1. paragrafında taşınmazın Kamulaştırma Yasası'nın 27. maddesi gereğince belirlenerek davalıya ödenen bedeli ile mahkemece tespit edilen bedeli arasındaki farkın ... ... Vergi Dairesi'ne ödenmesine karar verilmiş olması doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 1. paragrafında yer alan "fark olarak alınan 367,52 TL'nin taşınmaz kaydında 27.03.2006 tarihi itibariyle ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün haczi bulunduğu 15.09.2006 tarihi itibariyle vergi borcunun 26.922,76 TL. olduğu anlaşıldığından fark olarak alınan 367,52 TL'sinin ... ... Vergi Dairesine ödenmesine dair ... Bankası ... Adliye Şubesine yazı yazılmasına (yazıldı) " ifadesinin metinden çıkarılarak yerine "tapu kaydındaki haciz şerhlerinin bedele yansıtılmasına" yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 20.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3490, Karar No: 2010/4710, Tarih: 21.04.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/3490 E.  ,  2010/4710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ŞUHUT ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/09/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, maliki olduğu 35 ve 96 parsel sayılı taşınmazlarını borcuna teminat olarak davalıya temlik ettiğini, borcunu ödemesine rağmen taşınmazların iade edilmediğini ileri sürerek  tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, inançlı işleme dayalı iddianın yazılı delil ile kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi. . raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, inançlı işleme dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının maliki olduğu 35 ve 96 parsel sayılı taşınmazlarını 6.5.2002 tarihinde davalıya satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı, temliklerin borcuna teminat olarak yapıldığını, borcunu ödediği halde taşınmazların iade edilmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Gerçekten de, ileri sürülen iddianın içeriği ve niteliği gözetildiğinde taraflar arasındaki çekişmenin teminat mukabili temlikten kaynaklandığı ve inançlı işlem niteliğinde bulunduğu, bu tür çekişmelerin 5.2.1947 tarih 20/6 sayılı İnançları Birleştirme Kararı gereğince yazılı belge ile kanıtlanması gerekeceği tartışmasızdır.

Nevarki; davacı dava dilekçesinde sair delillerden bahsetmekle HUMK nun 337. maddesinde öngörülen yemin deliline de dayanmıştır.

O halde; davasını yazılı delil ile kanıtlayamayan davacıya yemin hakkının hatırlatılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle HUMK nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın  temyiz  edene  geri  verilmesine, 21.4.2010  tarihinde  oybirliğiyle  karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7248, Karar No: 2019/6503, Tarih: 24.10.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/7248 E.  ,  2019/6503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işverene ait işyerinde askerlik yaptığı süreler haricinde asgari ücretin üzerinde (en son net 1.100,00 TL) ücetle sürekli ve kesintisiz olarak geçen çalışmalarının karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Dava; davalı şirkete ait ... sicil numaralı işyerinde 15.01.1998- 25.06.2008 tarihleri arasında (SGK'ya bildirilen süreler ve askerlikte geçen süreler hariç olmak üzere) asgari ücretin üzerinde en son net 1.100,00 TL ücretle sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece ; “Davanın KABULÜ ile, davacının ... sicil no'lu davalı işyerinde 15/01/1998 tarihinden 25/06/2008 tarihine kadar kuruma bildirilen süreler ve askerlik yaptığı 15/11/2000- 31/05/2002 dönemleri hariç olmak üzere davalı işyerinde sürekli ve kesintisiz dönem brüt asgari ücretlerinin 2 katı düzeyinde ücretle çalıştığının TESPİTİNE” karar verilmiştir.

Hüküm davalı şirket ve Kurum tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Hizmet tespiti davaları, niteliği gereği çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine imkan tanımasına karşılık, ücretin ispatında bu denli serbestlik söz konusu değildir. Ücretin ispatında Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2010 tarihli, 2005/21-409 E., 2005/413 K.; 19.10.2011 tarihli, 2010/10-480 E. 2010/523 K.; 19.06.2013 tarihli, 2011/10-608 E., 2011/649 K.; ve 19.06.2013 tarihli, 2012/10-1617 E., 2013/850 K. sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200.) maddesinde yazılı sınırları aşan, ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HUMK’nın 288. (HMK'nın 200.) maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Ücret miktarı HUMK’nın 288. (HMK'nın 200.) maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için veya bu miktar üzerinde olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgelerin bulunması hâlinde tanık dinletilmesi mümkündür (1086 sayılı HUMK m. 292 (6100 sayılı HMK m. 202).

506 sayılı Kanun'un 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nın 288. (HMK'nın 200.) maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa, ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanun'un 78. maddesine göre, “...günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır.” Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması hâlinde ise, günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Hâl böyle olunca, ücret miktarı HMK’nın geçici 1. maddesinin 2. fıkrası delaletiyle HUMK'nın 288. (HMK'nın 200.) maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkün olduğundan, buna göre araştırma yapılması gerekmektedir.

Hâl böyle olunca, ücret miktarı HMK’nın geçici 1. maddesinin 2. fıkrası delaletiyle HUMK'nın 288. (HMK'nın 200.) maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkün olduğundan, buna göre araştırma yapılması gerekmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davanın kabulüne dair ilk kararın Dairemizin 15/03/2018 tarihli ilamıyla eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozulduğu, 15/5/1998 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı işyerinden 26/5/1998 tarihinde Kuruma verildiği, 5/10/2002, 13/5/2004, 17/5/2005 tarihli işe giriş bildirgelerinin mevcut olduğu, davacının davalı işyerinde 15/5/1998-31/8/1998 arası 60 gün, 5/10/2002-31/10/2002 arası 27 gün, 13/5/2004-22/10/2004 arası 121 gün, 17/5/2005-31/10/2005 165 gün, 26/4/2006-1/11/2006 arası 182 gün, 24/4/2007-7/11/2007 arası 182 gün, 13/4/2008-25/6/2008 63 gün hizmetinin bulunduğu, ücret araştırması yapıldığı,davacının 15/11/2000-31/5/2002 tarihleri arasında askerlik yaptığı, işyerinin 3/7/1989 tarihinde yasa kapsamına alındığı ve faal olduğu, bozma sonrası dinlenen bordro tanıklarının makine bakımı yaptığından davacının yaz -kış çalıştığını beyan ettikleri, ücret bordrolarının dosyada olduğu, ücrete ilişkinbordrolar dışında yazılı delilin bulunmadığı, bozma ilamı doğrultusunda mahallinde keşif yapıldığı, Refakate alınan Makina Mühendisi Bilirkişisi ile Hukukçu Bilirkişinin 03/11/2018 tarihli ortak raporlarında; “Bir fabrikada üeritim sisteminin ve belirli bir donanımın sürekli çalışabilmesi ve gerektiğinde arızaya müdahale edebilmesi için teknik bir eleman bulundurması gerektiği, bu gibi fabrikalarda makina araç gerekçelerinin bakımı, periyodik kontrollerinin yapılması, arıza esnasında müdahale edilmesi, makinelerin kış aylarında stop durumunda iken belirli aralıklar sonucu yıpranan parçaların sökülüp servise gönderilmesi ve yerine montajının yapılmasının teknik elemanlar tarafından yapıldığı, Kaynak ustası olarak görev yapan davacı işçinin yapmış olduğu işin vasıf ve mahiyetinin nitelikli, davacı işçinin ise kalifiye bir işçi olduğu dosya kapsamından anlaşılmakla, asgari ücret ile çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının davalı işyerinde dava edilen dönemde brüt asgari ücretin iki katı düzeyinde ücret ile çalıştığının kabulünün gerektiğini” belirttikleri, anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Mahkeme kararının hizmet tespitine ilişkin kısmının isabetli olduğu, prime esas kazanca ilişkin talebin ise 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. ve 292. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. ve 202.) maddelerindeki hükümler çerçevesinde ispat edilmesi gerektiği ve sadece tanık beyanları veya emsal ücret araştırması yapılarak sonuca gidilmesinin hukuka uygun olmadığı, davacının iddiasının ancak yazılı belgelerle kanıtlanabileceği ve dosyada bu iddiayı ispatlayacak mahiyette yazılı delil bulunmadığı anlaşıldığından,ücret yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 24/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24870, Karar No: 2022/17870, Tarih: 07.12.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/24870 E.  ,  2022/17870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Sanık hakkında hem işgal ve faydalanma suçundan hem de ağaç kesme suçlarından davalar açıldığı, sanığın tüm aşamalarda ki savunmalarında suça konu yeri sahiplendiği ve kesilen 31 adet gürgen ağacının yerine dikilen fındık fidanlarının kendisi tarafından da sahiplenildiği anlaşıldığından, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından CMK'nun 288 ve 294. maddeleri kapsamında sanığın belirttiği hukuka aykırılık nedenleri ile CMK’nun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri de gözetilerek, yapılan değerlendirmede:

İlk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün kaldırılarak yerine sanığın ağaç kesme suçundan mahkumiyetine dair verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönellik sanığın temyiz taleplerinin; suç tarihinde suça konu yerde olmadığı, kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiği, hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu ve ancak kurulan hükümde bozmayı gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığından, sanığın mahkumiyetine dair verilen karar hukuka uygun bulunmakla, sanığın temyiz isteminin, tebliğnameye aykırı olarak CMK'nun 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nun 304. maddesi uyarınca dosyanın Mesudiye Asliye Ceza Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 07/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5348, Karar No: 2018/11813, Tarih: 20.11.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/5348 E.  ,  2018/11813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davalı ... şirketinin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak vs. adı altında fazladan ücret tahsil edildiğini ileri sürerek bu bedellerin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, bu bedellerin tahsilinin yasal zorunluluk olduğunu beyan ederek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı talebine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu,... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlıkla ilgili yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde....nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.