muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2001/112, Karar No: 2001/291, Tarih: 28.03.2001

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalının temyiz itirazlarına gelince:Davacı idarenin, ihale yoluyla davalıya taşınmaz sattığı, işlemin Katma Değer Vergisine (KDV) tabi bulunmadığı düşüncesiyle satış bedelini alırken davalıdan bunu tahsil etmediği, bilahare mülkiye müfettişlerinin bildirimi üzerine vergi dairesinin takibata geçmesi nedeniyle uyuşmazlık konusu parayı davalıdan istediği, ödenmeyince asıl davayı;onun yargılaması sırasında yaptığı ödemeler çerçevesinde de birleştirilen davaları açtığı anlaşılmaktadır. Satış bedelini alırken, davalıdan KDV istememiş olduğu davacının kabulündedir.Hemen belirtilmelidir ki, 3065 sayılı yasaya göre KDV.nin mükellefi ve sorumlusu, alıcı veya müşteri değil, malı teslim eden veya hizmeti görendir. (Madde 8 ve 9) Satıcı maliyeye ödediği katma değer vergisini alıcı adına değil, kendi adına ödediğinden, bunu alıcıya rücu edemez.Ancak satış sırasında ve paranın ödenmesinden önce düzenlenen belgede, KDV nin satış bedelinden ayrı olarak gösterilmesi ve alıcının da kabul etmesi halinde,satıcı bu vergiyi hesaplayarak alıcıdan satış bedeli ile birlikte ayrıca tahsil edebilir.Alıcı bunu kabul etmezse, doğaldır ki satıcı malını satmayabilir.Aksi halde, yani satış bedelini tahsil ederken ayrıca KDV talep etmemiş ise, sonradan bu vergiyi alıcıdan talep edemez.Dava konusu olayda davacı, taşınmazın satış bedelini aldıktan ve böylece davalı ile aralarındaki hukuki ilişki sona erdikten sonra, ödediği KDV'yi alıcıdan talep etmekte olup, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde bu talebin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken,yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırıdır....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara,özellikle yanlar arasındaki satış şartnamesinin 8.maddesinde; "...müşterinin ihale ile ilgili vergi,resim,harçlar ve diğer giderleri ödemek zorunda olduğunun ..." kararlaştırılmış bulunmasına göre yerel mahkemenin bu koşula bağlı olarak, davalının KDV ve bunun gecikme zammı ve yargı harcı ile yükümlü bulunduğuna ilişkin direnme kararı yerindedir.

Ne varki ; mahkemece hükmedilen miktar yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmadığından bu konuda temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Dairesine gönderilmelidir.

Ne varki ; mahkemece hükmedilen miktar yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmadığından bu konuda temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Dairesine gönderilmelidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı idare alacağının miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 13.HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine,28.3.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2799, Karar No: 2015/7017, Tarih: 24.11.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/2799 E.  ,  2015/7017 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2011/405079

MAHKEMESİ : Alanya 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/09/2011

NUMARASI : 2008/1059 (E) ve 2011/430 (K)

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

SUÇ TARİHİ : 2007 yılı Mart ayı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık W.. K.., tanık A.. E.. ile birlikte ... Dreams isimli oteli sahibi olan katılan H.. T..'den 12.12.2002 tarihli sözleşme ile 5 yıllığına kiraladığı, otelin kira sözleşmesi bitmeden ... Belediye Başkanlığı tarafından iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmadığından 24.03.2006 tarihinde mühürlendiği, daha sonra sanık suç tarihinde otele tanık A.. Ç.. ile birlikte giderek suça konu klima ve televizyonları katılanın rızası hilafına aldığı anlaşıldığından hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 24/11/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6290, Karar No: 2014/8171, Tarih: 19.06.2014

**6. Hukuk Dairesi         2014/6290 E.  ,  2014/8171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2014

NUMARASI : 2013/530-2014/185

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiracılık sıfatının tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla,dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracı tarafından açılan kiracılık sıfatının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı kiralayan tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, dava konusu yerin 2886 Sayılı Kanun’a göre yapılan ihale ile kiralandığını ancak 6570 sayılı yasaya tabi olduğunun davalı idare tarafından kendisine bildirildiğini, 05.09.2013 tebliğ tarihli ihtar ile 10.09.2013 tarihinde taşınmazı boşaltmasının istendiğini ancak daha önce sözleşmenin feshine ilişkin kendilerine herhangi bir yazı gönderilmediğini bu nedenle sözleşmenin yenilendiğini, 05.09.2013 tebliğ tarihli ihtarın ise haksız ve usulsüz olduğunu, kiracılık sıfatının tespitini talep etmiştir. Davalı vekili ise; sözleşmenin 27.07.2012 tarihinde sona erdiğini, yeni ihale işlemlerinin başladığını, hatta davacının da ihaleye katılıp teklif verdiğini, 2886 sayılı yasanın 75.maddesi gereği 10.09.2013 tarihinde taşınmazın Kaymakamlık kanalı ile tahliyesinin sağlandığını, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren yenilenmeyeceğinin 6570 sayılı yasa gereğince bildirilmediği böylece sözleşmenin bir yıl daha uzamış sayılacağı gerekçesiyle dava konusu yer ile ilgili tahliye işleminin durdurulması ile taraflar arasındaki kiracılık ilişkisinin tespitine karar verilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 27.07.2009 başlangıç ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda, taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kiraya verenin sıfatına göre Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilen taşınmaz hakkında, aynı yasanın 75.maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75.maddesindeki düzenleme, devletin özel mülkiyetinde ya da devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine tahliyesini sağlamaya ilişkin bir düzenlemedir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75.maddesindeki düzenleme, devletin özel mülkiyetinde ya da devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine tahliyesini sağlamaya ilişkin bir düzenlemedir.

2886 Sayılı Kanunun 75. maddesi tahliye yönünden münhasıran “Hazine” tarafından kiraya verilen taşınmazlar hakkında uygulanmakta iken 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15/p-3 maddesi hükmüyle 2886 Sayılı Kanun hükümlerine göre kiraya verilen Belediye taşınmazları ve 5538 Sayılı Yasanın 26/b maddesi uyarınca İl Özel İdareleri ile son olarak 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malları hakkında da uygulanması öngörülmüştür. Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler bu yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazların süre bitimi sebebiyle kiralananın 6570 Sayılı Kanuna 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hükümlerine ya da Borçlar Kanununa tabi olup olmadığına bakılmaksızın 2886 Sayılı Kanunun 75. maddesine göre

mülki amirden tahliyesini isteyebilecekleri gibi mahkemeye de başvurarak sözleşmenin bitimi üzerine “fuzuli şagil” durumuna düşen kiracının tahliyesini sağlayabilirler. Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler dışındaki diğer kamu kuruluşları, taşınmazlarını 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya vermiş olsalar bile bu kanunun 75. maddesine dayanarak süre bitimi sebebiyle idareye ya da mahkemeye başvurmak suretiyle kiralananın tahliyesini sağlayamazlar. Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler dışındaki diğer kamu kuruluşlarına ait kiralanan taşınmaz 6570 Sayılı Yasa kapsamında şimdi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hükümlerine tabi bir yer ise, bu kanunun 14. şimdi 6098 sayılı Kanun'un 339/2. maddesi hükmüne göre; kiraya verme 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununa tabi olsa da bu taşınmazlar hakkında da 6570 Sayılı Yasa şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarına ilişkin hükümleri uygulanır. Sözleşme süre sonunda 6570 Sayılı Yasanın 11. şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun 347/1. maddesi uyarınca kiracı tarafından feshedilmedikçe aynı şartlarla bir yıl uzatılmış sayılacağından ancak yasanın 7. maddesinde yazılı tahliye nedenlerine şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarına ilişkin tahliye sebeplerine dayanılmak koşuluyla kiralanan taşınmazların tahliyeleri sağlanabilir. Kiralanan 6570 Sayılı Kanuna şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hükümlerine tabi olup da sözleşme, süresiz yapılmış ise bu durumda Borçlar Kanunu’nun 262. Türk Borçlar Kanunu'nun 328. 329. maddesindeki feshi ihbar sürelerine uyularak yine 6570 Sayılı Kanunu’nun 7. maddesindeki sebeplere şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarına ilişkin tahliye sebeplerine dayanılmak koşuluyla tahliyeleri sağlanabilir. Borçlar Kanunu’na tabi süreli sözleşmelerde kiralayan idare, süre sonunda bir ay içinde, süresiz sözleşmelerde ise TBK'nun 328 ve TBK'nun 368 (Borçlar Kanunu'nun 262. ve 285.) maddelerindeki feshi ihbar sürelerine uyulmak suretiyle açılacak dava sonunda kiralananın tahliyesi sağlanabilir. Bu durumda davanın süresinde açılmış olması yeterli olup, ayrıca tahliye sebebi gösterilmesi de gerekmez. 6570 Sayılı Yasa şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarına dair hükümleri kamu düzenine ilişkin olduğundan, bu yasalara tabi bir taşınmaz ile ilgili olarak yapılan sözleşmelerde, Borçlar Kanunu’nun uygulanamayacağına ilişkin düzenlemeler hüküm ifade etmez.

Uyuşmazlıkta, 6570 Sayılı Yasanın, şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hakkındaki hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Taşınmaz 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmiştir. Sözleşme bitiminde kiracı fuzuli şagil durumuna düştüğünden Devlet İhale Kanununun 75.maddesi uyarınca fuzuli şagil durumunda bulunan kiracının açtığı davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kiracılık sıfatının tespitine karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 19/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4880, Karar No: 2021/3618, Tarih: 24.02.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/4880 E.  ,  2021/3618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

2- Suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Müşteki beyanına ve olay yeri inceleme tutanağına göre, suça konu olayın meydana geldiği yerin müştekinin depo olarak kullandığı boş bir daire olduğu, bu dairede herhangi bir ticari faaliyet olmadığının anlaşılması karşısında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçunun unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden suça sürüklenen çocukların bu suçtan beraatleri yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafii ve suça sürüklenen çocuk ...’ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 24/02/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6531, Karar No: 2013/10365, Tarih: 05.06.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/6531 E.  ,  2013/10365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; davalıya satılan mal bedellerinin ödenmemesi üzerine cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının düzenlediği ve teslim alan imzasını içerir irsaliyeli faturalar uyarınca davalının yapılan ödemeleri düşüldüğünde davacının davalıdan ticari defterlerinde kayıtlı olan 71.038,04 TL alacağının bulunduğu, gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının 71.038,04 TL üzerinden iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar tacir olup uyuşmazlık ticari ilişkiden kaynaklanmaktadır. Yanlar delil olarak ticari defterlerine dayanmıştır. Nitekim mahkemece taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, davacı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış, davalı vekili bila tarihli dilekçesinde, müvekkilinin defterlerinin hacimli olması nedeniyle mahkemede hazır edilmesinin fiilen mümkün olmadığını, bilirkişiye defterlerin bulunduğu yerde inceleme yapması hususunda yetki verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davalı yanın defterlerinin mahallinde incelenmesi talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeksizin ve davalı defterleri incelenerek bir rapor alınmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6756, Karar No: 2014/11796, Tarih: 22.04.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/6756 E.  ,  2014/11796 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tirebolu İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03/06/2013

NUMARASI : 2013/5-2013/26

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından, başlatılan genel haciz yoluyla takibe karşı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, alacaklının, itirazın kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nın 68/1. maddesi gereğince, talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar ve noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Ancak, borçlu, borç doğuran ilişkiyi kabul etmişse, alacaklının artık İİK.nun 68/1.maddesinde belirtilen belgelere dayanmasına gerek yoktur.

Somut olayda, alacaklının faturaya dayalı olarak başlattığı genel haciz yoluyla icra takibinde İİK'nun 68/1. maddesinde yer alan ve mücerret borç ikrarını içeren bir belgeye dayanmadığı tartışmasızdır. Ancak borçlunun icra dairesine verdiği itiraz dilekçesinde borcun ödendiğinin ileri sürüldüğü görülmektedir. Borçlu, borç doğuran hukuki ilişkiyi kabul edip, itirazını ödeme olgusuna dayandırdığına göre, itirazın kaldırılması isteminin mahkemede incelenmesi sırasında alacaklının artık İİK'nun 68/1 maddesinde belirtilen bir belgesinin mevcut olup olmadığı üzerinde durulmasına gerek ve yer yoktur. Çünkü anılan maddede yazılı belgelerle ispatlanacak olan hukuki ilişki ve borçtur. Borçlu hukuki ilişki ve borcu kabul edip borcunu ödediğini ileri sürdüğüne göre, kabul edilen bir hususun ayrıca İİK'nun 68/1 maddesinde yazılı belgelerle ispatına yer olmadığı izahtan varestedir(H.G.K. 04.12.1985 tarih ve 1984/12-527 E. 984. K.).

O halde, mahkemece, borçlunun, borcun ödendiğine ilişkin itirazı incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile itirazın kaldırılması isteminin reddi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10420, Karar No: 2015/13206, Tarih: 30.06.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/10420 E.  ,  2015/13206 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, tarafların vekillerinin temyiz etmeleri üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve özellikle; 5510 sayılı Kanunun 21'inci maddesi hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücûan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan ... Kurumuna karşı rücûan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün; yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar; Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik

sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir.

Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu kapsamda, davaya konu işkazasında 5510 sayılı Kanunun 23'üncü maddesine göre, tazmini gereken Kurum zararının belirlenmesinde davalıların kabul edilmesi gereken % 100 kusur karşılığı sorumluluğundan, sigortalının % 75 müterafik kusurundan yapılan hakkaniyet indirimin uygun bulunmasına ve hüküm gerekçesinin, yapılan açıklamalara uygun düşmeyen bölümlerinin sonuca etkili olmamasına göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan alınmasına, 30.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.