muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4320, Karar No: 2024/6930, Tarih: 04.06.2024

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Bölge Adliye Mahkemesince; her ne kadar 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4’ün son fıkrasında “Bu kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir.” düzenlemesi uyarınca eldeki davada maktu harca hükmedilmiş ise de eldeki davada dava konusu taşınmaza 04.11.1983 tarihinden sonra el atıldığı anlaşılmış olup, bu davaların yasal kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından aldığı nazara alındığında, 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.11.2022 tarihli ve 7421 sayılı Vergi Usul Kanun'u İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanma imkânı bulunmamakta olup somut uyuşmazlıkta nispi harca hükmedilmesi gerekir.

5. Davacı taraf lehine Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla vekâlet ücreti takdiri bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının;

a) (5 )ve (6) numaralı bentlerinin hükümden tümüyle çıkartılmasına, yerlerine "Alınması gerekli 287.049,30 TL harçtan, 170,78 TL peşin harç ve 71.591,56 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 71.762,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 215.286,90 TL harcın davalı idareden alınarak Hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 71.762,34 TL harcın davalı idareden alınarak davacılara verilmesine" cümlesinin yazılmasına,

b) (7) numaralı bendinden “130.646,60” sayısının çıkartılması, yerine “272.043.10” sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

b) (7) numaralı bendinden “130.646,60” sayısının çıkartılması, yerine “272.043.10” sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/843, Karar No: 2018/4657, Tarih: 17.04.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/843 E.  ,  2018/4657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanık müdafii tarafından şikayet tarihinden sonraki bir döneme ait olarak sanığın yetkilisi olduğu firma tarafından düzenlenen 11.09.2014 tarihli 88500 TL bedelli mal satışı ve 30.09.2014 tarihli mal alışı faturaları ibraz edilmiş olmakla, bu faturaların gerçek bir mal ve/veya hizmet alım satımını yansıtıp yansıtmadığı hususunun bu bedellerin ödenmesine ilişkin banka kayıtları da getirtilerek tespitinden sonra şirketin suç tarihi itibariyle ticareti terk edip etmediğinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenerek uyuşmazlık konusu hakkında bir hüküm kurulması gerekirken bu hususa uyulmaksızın eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5824, Karar No: 2012/15384, Tarih: 24.09.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/5824 E.  ,  2012/15384 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, yeni delil doğrultusunda İnegöl 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 31/12/2008 tarih 2006/113 Esas, 2008/635 Karar sayılı kararda yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 24/09/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13603, Karar No: 2018/3185, Tarih: 13.03.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/13603 E.  ,  2018/3185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarından (HMK m. 114/1-d) olup, bu husus kamu düzeniyle ilgilidir. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (HMK m. 115/1). Davada, davalı-davacı kadının ruhsal rahatsızlığı ileri sürülmüş ve bu iddia dosya arasındaki bir kısım delille de doğrulanmış bulunmasına göre, mahkemece yapılacak iş; davalı-davacı kadının Adli Tıp ilgili ihtisas kuruluna tüm dosyayla birlikte sevk edilerek, Türk Medeni Kanununun 405. ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 56/1. maddeleri uyarınca vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin araştırılması ve bu hususun bir ön sorun sayılması, gerekirse Türk Medeni Kanununun 462/8. maddesi uyarınca işlem yapılması ve sonucuna kadar yargılamanın bekletilmesinden ibarettir. Bu yön gözönünde tutulmadan yargılamaya devam olunarak işin esası hakkında karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

2- 20.11.2014 tarihli celsede mahkemece, davalı-davacı kadının mazeret bildirmediği gerekçesiyle karşı dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, daha sonra celse arasında ise kadının mazeret dilekçesi bulunduğu belirlenerek söz konusu ara karardan dönülmüştür. O halde mahkemece kadının karşı davasının esasına girilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken karşı davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1. ve 2. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 13.03.2018(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2015/13804, Karar No: 2015/3223, Tarih: 06.07.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/13804 E.  ,  2015/3223 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hakaret, tehdit

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Soruşturma ve yargılama aşamasında sanıktan şikayetçi olduğunu beyan ederek katılma isteminde bulunan şikayetçinin kamu davasına katılma istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği buna göre, şikâyetçi vekilinin 5271 sayılı CMK'nın 260/1. maddesine göre, sanık hakkında kurulan hükmü temyize hakkı bulunduğu kabul edilerek aynı Kanun'un 237/2. maddesi uyarınca katılmasına karar verilerek yapılan incelemede;

Sanığın, aynı apartmanda karşı dairede ikamet eden ve arasında husumet bulunan şikayetçiye hitaben hakaret ve tehdit içerikli sözler söylediği; ve ayrıca şikayetçinin ikametinin önündeki paspası keserek mala zarar verdiğinin iddia edildiği olayda;

Oluşa, sanığın savunmalarına, katılanın aşamalardaki beyanlarına, olayın başından beri bilgi sahibi olan tanıkların anlatımlarına ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın, üzerine atılı olan suçu işlediğine ilişkin somut ve kesin bir delil elde edilememesi karşısında, kuşkudan sanık yararlanır ilkesi dikkate alınarak; sanığın beraatine dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 06/07/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10532, Karar No: 2017/12540, Tarih: 10.10.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/10532 E.  ,  2017/12540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Alacaklı vekili, borçlunun 6487 sayılı Yasa gereğince maktu vekalet ücreti üzerinden hesaplama yapılmasını talep ettiğini, İcra Müdürlüğünce maktu tarife esas alınarak müvekkiline borç muhtıra gönderildiğini, 6487 sayılı Yasanın 1983 sonrası el atmalar için de maktu vekalet ücreti hesaplanmasını gerektiren 13.fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nin 2013/95 Esas sayılı kararı ile iptal edildiğini, ilam konusu el atmanın 1983 sonrası olduğunu, avukatlık ücret tarifesine göre alacak miktarı üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplanması gerektiğini belirterek muhtıranın iptalini talep etmiş, Mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi üzerine hüküm alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrasında; "Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir." Yine 13. fıkrasında da: "4.11.1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır." düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası, Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli, 2013/95 Esas 2014/176 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın 11. maddesinde, Anâyasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 1 38. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya

aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yem yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

İdarenin kamulaştırmasız el atma eyleminin 1983 yılından sonrasına ait olup olmadığı konusunda belge ve bilgi bulunmamakta ise el atma eyleminin 1983 sonrası olduğunun kabulü gerekir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek 13.11.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız el atma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Somut olayda, idarenin kamulaştırmasız el atma eyleminin 1983 yılından sonrasına ait olup olmadığı konusunda belge ve bilgi bulunmadığından el atma eyleminin 1983 sonrası olduğunun kabulü gerekir. İcra dosyasına 30.12.2013 ve 13 06,2014 tarihlerinde ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Ödemelerin bu dosyaya ait olup olmadıkları da irdelenerek yapıldıkları tarihler itibariyle henüz maktu vekalet ücreti ve maktu tahsil harcı uygulamasına yönelik yukarıda açıklaması yapılan Yasa hükmü iptal edilmemiş olduğundan gerektiğinde bilirkişi raporu da aldırılarak, ödeme tarihleri itibariyle maktu icra vekalet ücreti ve maktu tahsil harcı üzerinden yapılacak hesaplama sonucu dosya borcunun belirlenmesi ve yapılan ödemelerin borcu karşılayıp karşılamadığının, bir başka anlatımla dosyanın infazının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerekir.

Bu durumda Mahkemece; ödeme tarihleri itibariyle dosyanın infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş ise, Anayasa Mahkemesinin 13/11/2014 tarihli iptal hükmünün dosyaya etkisinin olmadığı düşünülerek şikayetin reddine, tamamıyla infaz edilmemişse icra dosyası derdest iken maktu hesaplamaya ilişkin hükmün iptal edildiği nazara alınarak icra vekalet ücreti nispi olarak hesaplanacağından şikayete konu muhtıranın iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle UK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı BIJMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harem istek halinde temyiz edene iadesine 10.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/650, Karar No: 2012/2442, Tarih: 12.04.2012

**15. Hukuk Dairesi         2012/650 E.  ,  2012/2442 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı ... Ltd.Şti vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şartın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptâli, davalılara yapılan fazla ödemenin ve ayıplı imalât nedeniyle uğranılan zararın tahsili, karşı dava ise sözleşme kapsamında yapılan imalât bedeli ve sözleşme dışı yapılan imalât bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın ıslah da dikkate alınarak kabulüne dair verilen karar davacı ve karşı davalı iş sahibi şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve karşı davalı iş sahibi şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında imzalanan 10.08.2005 tarihli sözleşme ile davalı ve karşı davacı yükleniciler, 38 daire 1 dükkan ve 2 kapıcı dairesinden oluşan 2 adet binanın temiz su, pis su, kalorifer, doğalgaz, yangın tesisatları ve balkon yağmur inişleri ile süzgeçlerinin yapım işlerini üstlenmişlerdir. Sözleşmede işin tamamının bedeli 20.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Bu haliyle sözleşmedeki bedel Borçlar Kanunu’nun 365. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir. Borçlar Kanunu’nun 365. maddesi gereğince, iş bedeli yanlarca “götürü” olarak kararlaştırılmışsa yüklenici eseri kararlaştırılan bedelle yapmak zorundadır. Eser önceden tahmin edilenden daha çok çalışmayı ve gideri gerektirmiş olsa bile yüklenici bedelin artırılmasını isteyemez. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için, gerçekleştirilen imalâtın ayıpları da dikkate alınarak tüm işe göre oranının tesbiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması gerekir. Davada iş sahibince işin tamamlanmadığı ve ayıplı yapıldığı iddia edilmiş olup, götürü bedelli işte mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda yukarıda belirtilen şekilde alacak hesabı yapılmadığından raporun yeterli olduğu kabul edilemez.

Diğer yandan, davalı ve karşı davacı yükleniciler karşı davada, sözleşme konusu işlerden ödenmeyen bedel yanında, sözleşme dışında yaptıkları fazla işler bedelinin de ödenmesini istemişlerdir. Gerçekten sözleşme dışı iş yapılmışsa bunların bedelinin Borçlar Kanunu’nun 410 ve devamı maddeleri hükümlerine göre yapıldıkları yıl mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanıp yüklenicilere ödenmesi gerekir. Mahkemece açıklanan yasal yöntemle -varsa- sözleşme dışı iş bedelinin belirlenmemiş olması doğru değildir.

O halde mahkemece yapılacak iş, yerinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi kurulundan alınacak raporla, sözleşme konusu işler bakımından; ayıplı imalât varsa bunlar da dikkate alınarak gerçekleştirilen imalâtın işin tümüne göre oranını tesbit ettirmek, bu oranı götürü bedele uygulamak, böylece yüklenicinin alacağını saptamak, sözleşme dışı işler yönünden de, yükleniciler tarafından yapılmış fazla iş varsa, bu işlerin bedelini işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre bilirkişilere hesaplattırmak, böylece bulunacak toplam bedelden iş sahibince yapılan ödemenin mahsubu ile sonucuna göre asıl ve karşı davada hüküm kurmaktan ibarettir.

Bu hususlar üzerinde durulmadan hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek hükme varılması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı ve karşı davalı iş sahibinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davacı ve karşı davalı iş sahibi şirket yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalı ... Ltd.Şti’ye geri verilmesine, 12.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.