muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/14506, Karar No: 2018/6700, Tarih: 25.10.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/14506 E.  ,  2018/6700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ...(...) . Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 31/05/2011 tarih ve 2005/548-2011/202 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... Grup ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 23/10/2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ... ile asıl davada ... Grup ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkili ile dava dışı sigortalı ... Çelik Fabrikaları A.Ş. arasında ticari risk sigorta poliçesi düzenlendiğini, davalı ... Denizcilik Grup ve Tic.Ltd.Şti'nin işletmeciliği ve armatör acenteliğini yaptığı ... isimli geminin 2 nolu kargo dokunda ... römorkörü yardımı ile aynı dok boyu üzerinde 80 m ileriye şifting yaptığı sırada geminin baş bodoslamasından 2 nolu boşaltma dokunun konveyörününe çarpması neticesinde maddi hasar meydana geldiğini, diğer davalı...I Kulüp Ingosstrakh Insurance ... isimli geminin mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, davalı .

şirketinin Türkiye temsilcisi aracılığı ile geminin sefere devam etmesi amacıyla 100.000 USD’ye kadar olan zararı tazmin etmek için garanti mektubu vereceğini taahhüt etmesine rağmen garanti mektubunun verilmediğini, meydana gelen hasar nedeniyle müvekkilince 75.223,83 USD karşılığı 102.830,97 TL ödeme yapıldığını, birleşen davada ise dava konusu geminin Türkiye acentesinin asıl davada davalı ... Denizcilik Grup ve Tic. Ltd. Şti. olmayıp ... Gemi ... olduğunu öğrendiklerini ileri sürerek asıl ve birleşen davanın kabulü ile 75.223 USD’nin fiili ödeme günüdeki kur üzerinden 16/03/2005 ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalılar davaya cevap vermemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalılar davaya cevap vermemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 24/02/2005 tarihinde ... Gemisi 2 nolu kargo dokunda ... römorkörü yardımıyla aynı dok üzerinde 80 metre ileri şifting yaptığı esnada geminin baş bodoslaması 2 nolu tahliye dokunun konveyöre çarpması neticesinde maddi hasar meydana geldiği, konveyörde meydana gelen hasarın giderilmesi 139.809,34 TL olup, hurda demir satış bedeli düşüldükten ve % 10 muafiyet uygulandıktan sonra zararın 75.394,70 USD hesaplandığı, davacının yaptığı ödemenin kadri maruf olduğu, bilirkişi raporunda sigortalı ile 3 nolu davalı Maya Land gemisi donatanına kusur izafe edilmiş ise de mahkemece 3 nolu davalının tam kusurlu olduğu sonucuna varıldığı, 25.02.2005 tarihli belgeye göre davalı ... Klüp adına ... gönderilen belgede donatana atfı kabil kusur olması halinde 100.000 USD zararı tazmin etmek üzere garanti mektubu verileceğinin taahhüt edildiği, 28/02/2004 tarihli ... Çelik ve Fab. T.A.Ş’a hitaben davetname başlığı altında 100.000 USD taahhüt verildiği, Yargıtay’ca sorumluluk sigortacısının doğrudan doğruya dava edilebilmesinin kabul edildiği, doğrudan dava hakkının bazı özel kanunlarda açıkca düzenlendiği ve ... sigortaları bakımından da geçerli olmaması için hiçbir sebep bulunmadığı, p... kuralına dayanarak sorumluluk sigortacısının dava edilebilirliğini ortadan kaldırma, sigorta şirketinin sigorta poliçesine bu gibi bir kloz koyarak temel tercihi akamete uğratması düşünülemeyeceği gerekçesiyle asıl davada 2 nolu davalı aleyhine açılan davanın HUMK 409 ve devamı maddeleri gereğince açılmamış sayılmasına, 1 ve 3 nolu davalılar aleyhine açılan davanın kabulüne, 1 nolu davalının 100.000 USD teminatla sınırlı olmak kaydı ile 75.223,83 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, birleşen davada asıl donatan hakkında hüküm kurulduğundan davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Denizcilik Grup ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

Dava, ticari risk sigorta poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir. HMK'nın 266. maddesi uyarınca mahkemece, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilebilecektir. Aynı Yasa’nın 281 ve 282. maddeleri uyarınca Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirebilmekle birlikte bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir.

Mahkemece, dava konusu uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği gözetilip bu doğrultuda kök ve ek rapor alınmasına ve bu raporlarda davacının sigortalısının %80, davalı donatanın %20 kusurlu olduğuna dair görüş bildirilmesine rağmen mahkemece gerekçesi gösterilmeden bilirkişi raporunda bildirilen görüşten ayrılarak davalı donatanın tam kusurlu olduğu sonucuna varılması doğru görülmemiştir. Kaldı ki, dava konusu edilen hususlar teknik bir konu olup bilirkişinin rey ve mütalaasına başvurulmasını zorunlu kılar niteliktedir. Bu durumda mahkemece bilirkişi raporunun hükme esas alınacak düzeyde yeterli bulunmaması halinde oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması yoluna gidilmeksizin yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca dava dilekçesinde davalı ... Kulup ... firmasına davalı donatana ait ... isimli geminin mali mesuliyet sigortacısı olduğu gerekçesiyle husmet yöneltilmiş ve mahkemece, “Yargıtay’ca sorumluluk sigortacısının doğrudan doğruya dava edilebilmesinin kabul edildiği, doğrudan dava hakkının bazı özel kanunlarda açıkca düzenlendiği ve ... sigortaları bakımından da geçerli olmaması için hiçbir sebep bulunmadığı, ... ... kuralına dayanarak sorumluluk sigortacısının dava edilebilirliğini ortadan kaldırma, sigorta şirketinin sigorta poliçesine bu gibi bir ... koyarak temel tercihi akamete uğratması düşünülemeyeceği gerekçesiyle anılan davalı yönünden de davanın kabulüne” karar verilmiş ise de mahkemenin kabulünün aksine Dairemiz içtihatlarında açıklandığı üzere (Dairemizin 19.06.2008 tarih 2007/218 E.,2008/8219 K. sayılı, 24.11.2011 tarih 2009/13777 E., 2011/15857 K. sayılı, 17.12.2014 tarih 2014/9115 E. 2014/19969 K. sayılı ilamları) klüp sigortası, üye donatanın tekne sigortası kapsamına girmeyen 3. şahıslara karşı doğan sorumluluk ve menfaatlerini karşılıklı sigorta ilkeleri gereğince sigortalandığı bir deniz sigorta sözleşmesi türü olup, Klüb sigorta poliçelerinde geçerli "... - Öde ki sigortacından ödeme alabilesin" kuralı gereği üyeye yönlendirilmiş tazminat talepleri karara bağlanmadan üyenin klübe başvurmasının mümkün olmadığı, bu itibarla üyeye yönlendirilmiş tazminat talepleri karara bağlanmadan, üyenin kulübüne başvurması mümkün olmadığı gibi, 3. şahısların da kulübe başvurmaları mümkün olmadığından davalının pasif dava ehliyeti bulunmadığı kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan davalı yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın mümeyyiz davalılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen davada davacıdan alınıp asıl davada davalı ... ile ... Gemisi Donatanı ... ...'ye verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 25/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2157, Karar No: 2018/3324, Tarih: 17.05.2018

**16. Hukuk Dairesi         2017/2157 E.  ,  2018/3324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan ... parsel sayılı 517750 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı, satın alma, taksim, hibe ve irsen intikal nedeniyle ... ve müşterekleri ile ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmiştir. Davacı ..., taşınmazın tespitine dayanak vergi kaydının taşınmaza ait olduğunun anlaşılması halinde kayıt miktar fazlasının, vergi kaydının taşınmaza ait olmadığının anlaşılması halinde taşınmazın tamamının ... adına tescili istemiyle, davacı ... ve arkadaşları vergi kaydına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davalılar ..., ... ve ... aleyhine, davacı ... ve arkadaşları vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında ... ve arkadaşları irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dava konusu taşınmazların ... oğlu ... mirasçıları adına tescili istemiyle, ... ve arkadaşları tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, ... tapu kaydına ve irsen intikale dayanarak, ..., babası ...'tan gelen miras payı olduğunu ileri sürerek davacı kardeşleri ... ve arkadaşlarının açtığı davaya katılmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ... ile davacı ... ve arkadaşlarının davasının kısmen kabulüne, davacı ... ve arkadaşları, katılan ... ve arkadaşlarının, katılan ... ve arkadaşları, katılan ... davalarının reddine, çekişmeli ... parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 519317 metrekare olarak düzeltilmesine, fen bilirkişi tarafından hazırlanan 26.05.2014 havale tarihli rapor ve eki 2 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 25.000 metrekarelik kısmın vergi kayıt miktarı olarak (B) harfi ile gösterilen 100000 metrekarelik kısmın Yasanın 14. maddesinde yer alan koşulların oluştuğu kabul olunarak toplam 125000 metrekare yüzölçümündeki bölümün payları oranında ... mirasçıları ... ve arkadaşları adlarına, aynı raporda taşınmazın (E) harfi ile gösterilen 379613 metrekarelik kısım, (D) harfi ile gösterilen 7352 metrekarelik kısım, (C) harfi ile gösterilen 7352 metrekarelik kısım olmak üzere toplam 394317 metrekare yüzölçümündeki bölümün ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, davacılar ... ve arkadaşları vekili, katılan ..., katılan ... ve arkadaşları vekili ile ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1- Gerekçeli karar müdahil ... ve müşterekleri vekiline 11.08.2014 tarihinde tebliğ edilmiş ve 05.09.2014 tarihinde temyiz edilmiştir. 3402 sayılı ... Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca ... davalarının adli tatile tabi olmadığı dikkate alındığında tebliğ tarihi ile temyiz tarihi arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici madde 3/1. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432. maddesinde düzenlenen 15 günlük temyiz süresinin geçmiş olduğu kuşkusuzdur. Hal böyle olunca; katılan ... ve müşterekleri vekilinin temyiz inceleme isteminin süresinde yapılmamış olması nedeniyle REDDİNE,

2- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ... vekilinin, davacı ... ve arkadaşları vekilinin, katılan ... vekilinin, davalı ... ve arkadaşları vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak müdahil ..., harcını da yatırmak suretiyle 14.02.2014 hakim havale tarihli dilekçesi ile dava konusu taşınmazda hak sahibi olduğu iddiasına dayanarak davaya katılmış, mahkemece 01.04.2014 günlü oturumda ...'ın müdahale talebinin kabulüne karar verilmiştir. ... davaya katıldığı halde katılanın talebi yönünden olumlu ya da olumsuz herhangi bir hüküm kurulmaması isabetsiz olup, temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulü ile açıklanan gerekçe ile hükmün müdahil ... yönünden BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden müdahil ...'a iadesine, 17.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11436, Karar No: 2022/4185, Tarih: 23.06.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/11436 E.  ,  2022/4185 K.**

**"İçtihat Metni"**

ilk derece mahkemesi : Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.02.2020 tarih ve

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme,

Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Bir kısım sanıklar ve müdafiilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, ilk derece mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, istinaf ve temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

1- Katılanlar T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi vekilinin sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden verilen beraat hükümlerine yönelik başvularının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemesinin, sanıklara atılı silahlı terör örgütüne üye olmak suçu açısından katılanlar T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin nitelikleri itibarıyla suçtan doğrudan zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına imkan bulunmadığından CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca verdiği istinaf başvurusunun reddine dair karar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün olmadığından, itiraz merciince de bu hususta bir karar verilmiş bulunduğundan temyiz incelemesine yer olmadığına, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

2- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ilk derece mahkemesince Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım suçundan verilen mahkumiyet kararları ile sanık ... hakkında ilk derece mahkemesince Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair karara karşı yerel Cumhuriyet savcısı tarafından aleyhe istinaf başvurusunda bulunulmadığının; yine sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında ilk derece mahkemesince Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım suçundan verilen mahkumiyet kararlarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında ilk derece mahkemesince Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan verilen mahkumiyet kararlarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında ilk derece mahkemesince TCK'nın 309, 311, 312 maddeleri yönünden ceza verilmesine yer olmadığına ve TCK'nın 314/2 maddesi yönünden beraat kararları ile sanık ... hakkında ilk derece mahkemesince TCK'nın 309, 311, 312, 314/2 maddeleri yönünden beraat kararlarına karşı ise yerel Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunda bulunmadığının anlaşılması karşısında; bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanıklarla ilgili verilen mahkumiyet, beraat ve ceza verilmesine yer olmadığına dair bölge adliye mahkemesince esastan reddine dair kararlarına temyiz yoluna başvuru hakkı olmadığından temyiz taleplerinin REDDİNE,

3- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs ve Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs suçlarından verilen ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin hükümlere dair istinaf başvurularının esastan reddi kararları yönünden yapılan incelemede;

İlk derece mahkemesinin 309, 311, 312 maddeleri gereğince verdiği ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlarına yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları, CMK'nın 286/2-h maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan, mezkur ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar yönünden katılanlar T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi vekili ile sanıklar müdafiilerinin temyiz istemlerinin CMK'nın 298/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Diğer sanıklara ilişkin temyiz sitemlerinin incelenmesinde;

Sanıklara müsnet suçların unsur ve nitelikleri, bu suçların aralarındaki irtibatlar, savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile sanıkların hukuki durumları değerlendirilecektir.

Diğer sanıklara ilişkin temyiz sitemlerinin incelenmesinde;

Sanıklara müsnet suçların unsur ve nitelikleri, bu suçların aralarındaki irtibatlar, savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile sanıkların hukuki durumları değerlendirilecektir.

Ayrıntıları Dairemizin 22.03.2019 tarih 2018/7103 esas, 2019/1953 karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur.

Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000’in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74’ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000’e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4’ü asker, 63’ü polis ve 183’ü sivil olmak üzere toplam 250’den fazla kişi şehit edilmiş, 23’ü asker, 154’ü polis ve 2.558’i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, 5237 sayılı TCK’nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek 5237 sayılı TCK’nın 37. maddesi kapsamında “doğrudan fail” olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde (faillerle birlikte) fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.