muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7300, Karar No: 2023/8679, Tarih: 06.06.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının elektrik teknisyeni olarak davalı işverenin yurt dışı projelerinde çalıştığı, davacının ... sözleşmesinin davalı tarafından haklı olmayan nedenle feshedildiği, bu kapsamda davacının bakiye ihbar tazminatına hak kazandığı, bir kısım ihbar tazminatının da zaten davalı işverence ödendiği, ödenen miktarın hesaplamadan mahsup edildiği, ücretin dosyaya ibraz edilen personel ücret listesi ve tanık beyanlarına göre belirlendiği, davacı tarafça fazla çalışma, ... ... ve genel tatil ve hafta tatili alacaklarının tanıkla ispatlandığı, davalı işverence davacının tüm ücretlerinin eksiksiz olarak ödendiğinin yazılı delille ispatlanamadığı, davacı tanıklarının sırf davalı işverene yönelik davalarının bulunmasının beyanlarına itibar için engel teşkil etmediği, uygulanan %30 indirim oranının da makul olduğu, uygulanan faiz türünün hatalı olduğu, davacının haftalık 28,25 saat fazla çalışma yaptığını tanık beyanlarıyla ispatladığı hâlde 18 saati aşan fazla çalışmanın insan takatine aykırı olduğuna dair kabulle fazla çalışmanın 07.10.2020 tarihli ek raporun (1) ... seçeneğine göre hüküm altına alınması gerekirken (2) nci seçenek hesaplama doğrultusunda fazla çalışma alacağının eksik miktar üzerinden hüküm altına alınmasının da isabetsiz olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerin yanı sıra somut olayda ... hukukunun uygulanması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak ihbar tazminatının hüküm altına alındığını, dava dilekçesinde belirtilen ödemelerin ne fazla çalışma alacağından ne de ücret alacağından mahsup edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ücret miktarının ispatına, davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığına, uygulanan indirim oranı ve ihbar tazminatı hesabında talep aşımı yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 ... maddesi.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 17, 32, 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri, 5718 sayılı Milletlerarası ... Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 27 nci maddesi.

3. 6100 sayılı Kanun'un "Taleple bağlılık ilkesi" kenar başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 ... maddesi.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 17, 32, 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri, 5718 sayılı Milletlerarası ... Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 27 nci maddesi.

3. 6100 sayılı Kanun'un "Taleple bağlılık ilkesi" kenar başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.”

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava dilekçesinde, ihbar tazminatı alacağının bir kısmının davalı işveren tarafından ödendiği, bakiye 1.699,87 USD ihbar tazminatı alacağı kaldığı belirtilmiş olup bu beyanın davacı tarafı bağlayacağı gözetilmeden belirtilen miktarı aşacak şekilde hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan net 1.887,21 USD ihbar tazminatı alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

3. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

4. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

5. Dosya içeriğine göre davacının fazla çalışma alacağının, tanık beyanlarına itibarla bir hafta haftanın 6 günü 07.00-21.00 saatleri arası 2 saat ara dinlenme ile haftalık 27 saat, bir hafta haftanın 6 günü 07.00-21.00 saatleri arası, pazar günü ise 07.00-17.00 saatleri arası hafta tatili talebi ile ara dinlenme gözetilerek haftalık 29,5 saat fazla çalıştığı, buna göre haftalık ortalama 28,25 saat fazla çalışma yaptığının kabulü ile hesaplandığı anlaşılmaktadır.

5. Dosya içeriğine göre davacının fazla çalışma alacağının, tanık beyanlarına itibarla bir hafta haftanın 6 günü 07.00-21.00 saatleri arası 2 saat ara dinlenme ile haftalık 27 saat, bir hafta haftanın 6 günü 07.00-21.00 saatleri arası, pazar günü ise 07.00-17.00 saatleri arası hafta tatili talebi ile ara dinlenme gözetilerek haftalık 29,5 saat fazla çalıştığı, buna göre haftalık ortalama 28,25 saat fazla çalışma yaptığının kabulü ile hesaplandığı anlaşılmaktadır.

6. Fazla çalışmanın ispatı konusunda, dosya içerisinde işyerindeki çalışma düzenini gösterir işyeri kayıtları bulunmadığından davacının fazla çalışmalarının davacı tanık beyanlarına göre kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki davacı tanığı A.K., davacının çalışmaya saat 08.00'de başladığını belirtmişken; davalıya karşı davası olan ve bu nedenle davacı ile menfaat birlikteliği olan davacı tanığı B.D., işyerinde çalışmanın saat 07.00'de başladığını beyan etmiştir. Tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde kabul edilenin aksine davacının tüm çalıştığı süre boyunca saat 07.00'de çalışmaya başladığı hususunun tam olarak ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda dava konusu alacağın, davacının çalıştığı süre boyunca saat 08.00'de çalışmaya başladığını ispatladığı değerlendirilerek hesaplanması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

7. Davacı taraf dava dilekçesinde ödenmeyen ücret alacağının bulunduğunu, davalı işveren tarafından 12.12.2016 tarihinde 637,25 USD, 07.12.2017 tarihinde 2.400,00 USD, ....12.2017 tarihinde 345,47 USD olarak yapılan ödemelerin ücret ödemesi olduğunu ancak fazla çalışma alacağı ödemesi olarak gösterildiğini belirtmiştir. Fazla çalışma alacağı hesaplamasından 637,25 USD, ücret alacağı bakımından ise banka hesap ekstresine göre belirlenen ödemeler ve davacının avans olarak ödendiğini belirttiği miktar mahsup edilerek bakiye ücret alacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak dava dilekçesinde belirtilen 2.400,00 USD ve 345,47 USD ödeme miktarları ne fazla çalışma alacağı bakımından ne de ücret alacağı bakımından değerlendirilmiştir. Hâl böyle olunca dava dilekçesinde belirtilen toplamda 2.745,47 USD ödemenin davacı tarafın ücret alacağı talebinden mahsubu ile ücret alacağının hüküm altına alınması gerekli iken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

........2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7931, Karar No: 2010/11268, Tarih: 20.10.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/7931 E.  ,  2010/11268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fatih 1.İcra Mahkemesi

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında Ağustos/2009 ayı bakiye 6.155.TL ve Eylül/2009 ayı 12.325.TL kira parasının toplamı 18.480.TL'nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı borçlunun itiraz etmesi üzerine davacı icra mahkemesinden itirazın kaldırılması ve takibin devamı isteminde bulunmuştur. Mahkemece itirazın kaldırılmasına asıl alacağının %40 oranında icra inkar tazminatının davacıya verilmesine karar verilmesi üzerine karar davalı borçlu tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı alacaklı tarafından 08.09.2009 tarihinde başlatılan icra takibinde 01.04.1977 başlangıç tarihli on yıl süreli kira sözleşmesine dayanmış olup bu sözleşmede aylık kira parasının 225.000. TL olarak belirlendiği kiranın en geç on gün içerisinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Davalı borçlu süresinde icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazında tadilat yapıldığından Ağustos/2009 ayı kira bedelinin 1/2'sinin ödendiği Eylül ayı kira parasının ise muaccel olmadığını savunmuştur. Ağustos/2009 ayı bakiye kira parasının ödendiği ispat edilmemiş, Eylül 2009 ayı kira parası ise muaccel olmamıştır. Bu durumda mahkemece yapılacak iş Ağustos/2009 ayı bakiye kira parası olan 6.155.TL üzerinden itirazın kaldırılmasına ve takibin devamına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 20.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5178, Karar No: 2006/7879, Tarih: 05.06.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/5178 E.  ,  2006/7879 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 113 ada 80 parsel sayılı 8257.29 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, fıstıklık ve tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., taşınmazların orman sayılan yer olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu parsellerin davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Hükmü temyiz eden davacı ..., temyiz dilekçesinde dava konusu yerin bilirkişice evveliyatının incelenmediğini, bu yerlerin memleket haritasında ormanlık alanda kaldığını, yetiştirilmiş olan fıstık ağaçlarının ekim-dikim yoluyla değil, Sakız (Menengiç) ağaçlarının aşılanması yoluyla tesis edildiğini, kararın eksik ve yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor taşınmazın orman niteliğinde olup olmadığı yönünden hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

Kural olarak; orman sınırlandırılması yapılmayan yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece Devlet Ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar hiç bir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Dairemizde değişik tarihlerde incelenen ... Köyünde bulunan taşınmaz veya taşınmazlara ait dava dosyalarında hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bitki örtüsü itibariyle Antep fıstığı bulunduğu açıklanmış, bu ağaçların ne şekilde elde edildiği, sayısı, aşılama yoluyla elde edilmişse, aşı yaşları konusunda herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Bu anlatımla; ..., ladin, gürgen, ..., kayın gibi ağaçlar asıl orman ağacı olmakla birlikte, meyveli-meyvesiz fıstık çamı, palamut meşesi, aşısız kestane, ..., ..., ..., akasya, okalüptüs ağaçları ile aşılı ve aşısız zeytinliklerle, yabani veya aşılanmış fıstık, sakız ve sakız nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, (mezdeki sakız) adi sakız, filistin sakızı ve harnup ağaçları da orman örtüsüdür.

Bu anlatımla; ..., ladin, gürgen, ..., kayın gibi ağaçlar asıl orman ağacı olmakla birlikte, meyveli-meyvesiz fıstık çamı, palamut meşesi, aşısız kestane, ..., ..., ..., akasya, okalüptüs ağaçları ile aşılı ve aşısız zeytinliklerle, yabani veya aşılanmış fıstık, sakız ve sakız nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, (mezdeki sakız) adi sakız, filistin sakızı ve harnup ağaçları da orman örtüsüdür.

Bu gibi yerler 6831 Sayılı Yasanın 1/I maddesi gereğince toprağıyla birlikte orman sayılır hükmü karşısında, 09.07.1956 gün ve 6777 Sayılı Yasada sayılan yabani veya aşılanmış fıstıklık, sakızlık ve harnupluklar 6831 Sayılı Yasanın 1/I madde kapsamı dışındaysa da, bu ayrıcalığın ana koşulu (sahipli arazi) kavramı olup, bu da cinsi yasada yazılı ağaç nitelikli tapuda kayıtlı taşınamzı ifade eder. Vergi kaydının bulunması, yasada öngörülen sahiplik belgesi (tapu olmayıp) zilyetliği doğrulayan ve kanıtlayan bir belgedir. 6777 Sayılı Yasayla Antep fıstığı ve harnupluk tesisi için sakız ve nevileri olan menengiç, buttun, yabani sakız, adi sakız, filistin sakızı ağaçlarını aşılamak suretiyle istifade etmek isteyenler hakkında, Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılmasına dair 26.01.1939 gün, 3573 Sayılı Yasa ve yönetmeliklerin aynen uygulanacağı kabul edilmişse de, sözü edilen yasalardaki koşulların oluşup oluşmadığının da araştırılıp incelenmesi gerekir. Bu nedenlerle;

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 05/06/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4355, Karar No: 2021/3414, Tarih: 03.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/4355 E.  ,  2021/3414 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECEMAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili asıl davada, müvekkilinin davalı ...Ş. Termik Santralinde alt işverenler bünyesinde 1997 yılından beri inşaat bakım işçisi olarak çalıştığını, davalı ...Ş. ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, bu sebeple davacının baştan beri davalı işverenin asıl işçisi olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacaklarını talep etmiştir.

... 3. İş Mahkemesine açılan 2016/347 Es sayılı ek dava dosyasında, davacı ...Ş. ile alt işverenler arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, ücret farkı, ilave tediye ücreti alacaklarını talep etmiştir. Mahkemece dosyaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, davalının ihale makamı olduğunu savunarak haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, davacının özelleştirmeden sonra da aynı işyerinde kesintisiz olarak çalışmaya devam ettiği ve feshe bağlı alacaklara hak kazanamadığı ve davalı ile ihbar olunan şirketler arasındaki ilişkinin geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri yönünden emsal kararlar da dikkate alınarak davalı ile ihbar olunan alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulü ile ücret farkı ve ilave tediye alacaklarının hüküm altına alınmasına, dava konusu diğer alacakların ise reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı taraflar vekillerince temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalı işverenin emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini talep etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalı işverenin emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini talep etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının özelleştirmeden sonra da aynı işyerinde kesintisiz olarak çalışmaya devam etmesi sebebiyle feshe bağlı alacakların reddi dosya kapsamına uygundur.

Dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “EÜAŞ Çatalağzı Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi” şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi emsal kararları ile davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı ...arasındaki asıl işveren-alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu kesinleştiğinden, dosya kapsamı gözetildiğinde, davacının başından itibaren asıl işveren olan davalı ...işçisi olduğunun kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır (22. HD. 2017/34957-14820 E.K.; 2016/18246-2019/3397 E.K.; 2017/37467-19417 E.K.; 2017/31021 E.- 2020/7087 K.).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafından dosyaya sunulan ücretler ve ... 3. İş Mahkemesi’nin 2015/65 esas sayılı dosyası ile ... 2. İş Mahkemesi’nin 2015/601 esas sayılı dosyalarına sunulan ücret bordrolarına göre davacının yaptığı işe uyan kömür temizleme-kül cüruf atma işçisinin 01.09.2014-31.12.2014 tarihleri arasındaki günlük çıplak ücretinin 92,63 TL olduğu belirtilerek, dava konusu ücret farkı ve ilave tediye alacakları buna göre hesaplanmıştır.

Davacının Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği veya dayanışma aidatı ödeyerek faydalanma talebi bulunmadığından, toplu iş sözleşmesinden yararlanması olanaklı değildir.

Davalı tarafından emsal olarak bildirilen işçinin sendika üyesi olduğu ve büro işçisi olarak çalıştığı, dolayısıyla da davacı için emsal olamayacağı açıktır. Bilirkişi tarafından esas alınan emsal dosyalara sunulan bordrolar ise dosya içerisinde bulunmadığından davacı yönünden emsal olup olmadıkları denetlenememektedir.

Davalı tarafından emsal olarak bildirilen işçinin sendika üyesi olduğu ve büro işçisi olarak çalıştığı, dolayısıyla da davacı için emsal olamayacağı açıktır. Bilirkişi tarafından esas alınan emsal dosyalara sunulan bordrolar ise dosya içerisinde bulunmadığından davacı yönünden emsal olup olmadıkları denetlenememektedir.

Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından muvazaanın kabulü isabetli ise de davacının sendika üyesi olmadığı ve dayanışma aidatı da ödemediği gözetildiğinde; davalı işveren işyerinde davacı ile aynı işi yapan ve sendika üyesi olmayan emsal işçi olup olmadığı belirlenerek emsal işçi olması halinde ücret farkı ve ilave tediye alacakları emsal işçi ücretine göre hesaplanıp hüküm altına alınmalı; sendikalı olmayan emsal işçi bulunmadığının anlaşılması halinde ise, davalı ile ihbar olunanlar arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçiye ödenecek ücretin belirlenmiş olması ya da işçiyle yapılan bireysel iş sözleşmesinde ücretin gösterilmiş olması halinde bu ücrete göre ücret farkı ve ilave tediye alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmalı, böyle bir tespit yapılamadığı takdirde ücret farkı talebi reddedilerek ilave tediye alacağı davacının almakta olduğu ücret üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Bu hususun gözetilmemesi bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi