muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/18644, Karar No: 2022/4371, Tarih: 06.04.2022

Dosya kapsamına göre, Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli kararı ile suça sürüklenen çocuklar bakımından kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde denetim süresinin 3 yıl olması gerektiğinden bahisle itirazın kabulüne karar verilmiş ise de;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" başlıklı 191/2-3. maddesinin; "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171'inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. (3) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir." ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" başlıklı 19. maddesinin de; "Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır." şeklinde olduğu;

Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 30/05/2018 tarihli ve 2018/117 esas, 2018/2556 karar sayılı ilamı ile; "...Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda, 12/12/2014 tarihli ve 2014/80992 soruşturma, 2014/545 sayılı karar ile 5237 sayılı TCK’nın 191/2. maddesi gereğince beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmiş, kanun yararına bozma isteminde erteleme süresinin 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19. maddesine göre üç yıl olduğu belirtilerek bu yöndeki itirazın reddine dair Antalya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 03/02/2015 tarihli 2015/98 değişik iş sayılı kararının bozulması istenmiş ise de; 5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171'inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." hükmünün getirildiği, bu hükmün kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna münhasır olarak düzenlendiği, somut olayda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı anlaşıldığından kanun yararına bozma istemi yerinde görülmemiştir...." şeklinde de belirtildiği üzere, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin 5 yıl olacağı gözetilmeksizin, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli ve 2020/6836 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulması istenmiştir.

C) Konunun Değerlendirilmesi:

Kayden 01/08/2000 doğumlu olup suç tarihinde 18 yaşını bitirmemiş olan şüpheli ... hakkında “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçundan Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda verilen, 20/11/2020 tarihli ve 2020/95992 soruşturma, 2020/1884 sayılı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 191/2. maddesi gereğince beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair karara sanık müdafii tarafından karara itiraz edilmesi üzerine Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli ve 2020/6836 değişik iş sayılı kararı ile itirazın kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli kararı ile suça sürüklenen çocuklar bakımından kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19. maddesine göre denetim süresinin 3 yıl olması gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verilmiş ise de;

Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli kararı ile suça sürüklenen çocuklar bakımından kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19. maddesine göre denetim süresinin 3 yıl olması gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verilmiş ise de;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" başlıklı 191/2-3. maddesinin; "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171'inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. (3) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir." ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" başlıklı 19. maddesinin de; "Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır." şeklinde olduğu;

5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171'inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." hükmünün kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna münhasır olarak düzenlendiği, somut olayda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin 5 yıl olacağı gözetilmeden itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

D-) Karar:

Açıklanan nedenlere göre; kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli ve 2020/6836 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 06/04/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12365, Karar No: 2017/2831, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/12365 E.  ,  2017/2831 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1040, Karar No: 2013/10783, Tarih: 15.04.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/1040 E.  ,  2013/10783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Mahkemece katılan beyanının alındığı ve Cumhuriyet Savcısının mütalaa verdiği celsede mazeret bildirerek oturuma katılmayan sanık müdafiine savunmasını sunması için süre verildiği ve duruşma gününün kendisine tebliğ edileceği bildirildiği halde tebliğ yapılmayarak bir sonraki celsede karar verilerek savunma hakkının kısıtlanması;

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hüküm açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 15.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7427, Karar No: 2013/11862, Tarih: 11.04.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/7427 E.  ,  2013/11862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı asıl işveren...Elektrik Dağıtım A.Ş.'den elektrik, arıza, bakım ve onarım işi alan diğer davalı taşeron ...İnş. Elek. San. Tic. Ltd. Şti adlı işyerinde 08.02.2008-31.03.2010 tarihleri arasında elektrik teknisyeni olarak kesintisiz çalıştığını, iş akdinin davalı alt işveren olan taşeron ...İnş. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından haksız ve geçersiz olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalıların Cevaplarının Özeti:

Davalı ...İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili, belirli süreli hizmet akdi ile çalışan davacının iş akdinin sözleşmede belirtilen tarihte taraflarca birbirlerine yapılmakta olan bir ihbara gerek olmaksızın kendiliğinden son bulduğundan 1475 sayılı iş kanunun 14. maddesi gereğince davacıya kıdem tazminatı hakkını vermediğini, davacının müvekkili firmada çalışırken 31.03.2010 tarihinde belirli süreli iş akdinin kendiliğinden son bulmasından sonra yeni ihaleyi kazanan ve aynı işi yapan üst işvereni olan ...'ın alt taşeronu olan yeni müteahhit ... Elektrik adlı firmasında hiç işe ara vermeksizin 01.04.2010 tarihinde çalışmaya başladığını, müvekkili firmanın işçileri ile ekipmanları işyerinin devri esasınca yeni işverene geçtiğini, yani işyerinin devir olduğunu ve üst işveren ...'ın yapılan işin ve işyerinin ve personelinin değişmediğini, açıkladıkları tüm bu nedenlerle hukuka aykırı ve kötü niyetli davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Ş. Vekili: Müvekkili kurumun ihaleyi veren sıfatında olduğunu ve bu hali ile diğer davalı firma arasında alt-üst işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili kurumun arıza-onarım ve bakım işini ihale ettiğini ve bu işleri ihale alan firmaya devrettiğini, dolayısı ile müvekkili kuruma husumet yöneltilmesinin yerinde olmadığını, davacının diğer davalı firma işçisi olarak çalışmakta iken davalı ...şirketinin yeni ihaleyi alamaması sonucu ihaleyi yeni alan dava dışı yeni firma olan ... Elkt. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. adlı şirkette işe ara vermeden çalışmaya devam ettiğini, açıkladıkları tüm bu nedenlerle müvekkili kuruma husumet izafe edilemeyeceğinden husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine aksi kabul edilse dahi aralıksız devam eden hizmet ilişkisi olgusu karşısında dava konusu taleplerin mesnetsiz olması sebebi ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davacının, halen...Elektrik Dağıtım A.Ş'nde dava dışı olan taşeron ... Elkt. İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına aynı görevle dava tarihi itibari ile çalışmasına devam ettiği, ... Elektrik Dağıtım A.Ş'nin arıza-onarım ve bakım işlerini taşeron firmalara devrettiği, davacının çalıştığı süre boyunca ve halen mevcut durum itibariyle de taşeron firmaların alt işveren, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin ise asıl işveren konumunda oldukları, sadece alt işverenin değiştiği, davacının daha önceki yıllarda olduğu gibi ihaleyi yeni alan alt işveren adına aynı şekilde ayın görevle asıl işveren...Elektrik Dağıtım A.Ş bünyesinde çalışmasına devam ettiği, davalı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş her hangi bir feshin söz konusu olmadığı, davacının aynı şekilde, aynı şartlarda, ayın görevle çalışmasına devam ettiği, davacının asıl işveren...Elektrik Dağıtım A.Ş bünyesinde hep bu şekilde çalıştığının sabit ve ihtilafsız olduğu, daha önceki tarihlerde taşeron firmalar olarak alt işverenlerin değişmesi hallerinde de olduğu gibi şu anda da bir feshin söz konusu olmadığı, davacının çalışmasına devam ettiği, işyeri devrinin fesih niteliğinde olmadığından devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesinin de mümkün olmadığı, işyeri devrinin kural olarak işçiye haklı fesih imkanı vermeyeceği, davacının iş akdinin sonraki tarihlerde fesih sebebi olarak kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermesi halinde ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına çalıştığı dönemlerin de hesaplamada dikkate alınacağı, tüm bu nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatı davası açma şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Emsal nitelikteki Bursa 3. İş Mahkemesi'nin 2012/340 E. , 2012/742 K. sayılı direnme kararında da vurgulandığı üzere, 4857 sayılı yasanın 2/6. ve 7. fıkralarına göre, yemek, temizlik, personel taşıma, yükleme boşaltma, güvenlik, bakım, onarım gibi işler asıl işe yardımcı işlerden olduğu, bu nedenle davalı ...'a bağlı işyerinde arıza-onarım ve bakım işlerini ihale ile alan davalı ...İnş. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren durumunda bulunduğu, davalı ...’ın ise asıl işveren olarak davacının işçilik alacaklarından alt işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, genel bir hukuk ilkesi olarak hiç kimsenin kendi muvazaasından lehine sonuç çıkaramayacağı, hizmet alım sözleşmesinin tarafı durumunda olmayan davacı işçi açısından, bu gibi iddiaların ve savunmaların bağlayıcı yönü bulunmadığı, aksine bir düşüncenin işçi aleyhine yorum ilkesinin ihlaline neden olacağı açıktır.

Yine aynı Mahkemenin yukarıda bahsedilen direnme kararına konu olan 2010/593 E. , 2011/576 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, davalı işyerinde çalışan bir kısım işçilerin şikayeti üzerine işyerinde, BÇM tarafından tahkikat yapıldığı ve iş müfettişlerince 2-14/04/2010 tarihleri arasında yapılan inceleme sonunda 31/03/2010 tarihinde toplu çıkış yapılan 28 işçinin iş akitlerinin 4857 sayılı yasanın 17. Maddesi gereğince feshedildiği, işçilere, ihbar ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği yönünde tespit yapıldığının belirlendiği, bu verilere göre davacının iş akdinin alt işveren ...İnş. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.'nce feshedildiği ve 31/03/2010 tarihi itibariyle davacının haklarının tasfiye edilmesi gerektiği ve feshin haklı nedenlerle yapılmadığı da dikkate alındığında davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile varsa yıllık izin ücreti alacaklarına hak kazanmış olduğu anlaşılmakla, Mahkemece yapılacak olan iş, tayin edilen bilirkişiye işçilik alacaklarının hesaplatılması iken, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin ara kararından dönülerek hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1462, Karar No: 2012/2212, Tarih: 05.03.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/1462 E.  ,  2012/2212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan 55.187,03 TL'nın 20.08.2007 tarihinden itibaren işleyecek faizi ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan ...'ın Kara Harp Okulu öğrencisi iken kendi isteğiyle 20.08.2007 tarihinde okuldan ayrıldığını, adına yüklenme senedi gereğince eğitimi boyunca 38.912,70 TL masraf yapıldığını, bu miktar ile 20.08.2007 tarihine kadar işlemiş 16.274,33 TL faizi olmak üzere toplam 55.187,03 TL'nin ve asıl alacağa 20.08.2007 tarihinden itibaren işleyecek faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Askeri Okullara Alınan Öğrenciler İle Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte Ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine Ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere Veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen ve dosya içerisinde bulunan Askeri Lise dönemine ilişkin Gölbaşı Noterliğince düzenlenmiş 08.08.2003 gün ve 07379 yevmiye numaralı yüklenme senedinde yükümlünün okulla ilişiğinin kesilmesi halinde ödeyeceği masraf kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri de sayılmış ve maliyet çizelgelerinde personel ve amortisman giderleri de yer almış ise de; 30.06.2010 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6000 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 115. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde yapılan değişiklikle personel ve amortisman giderlerinin bundan böyle yükümlünün tazminat hesabında dikkate alınmayacağı öngörülmüştür. Bu durum karşısında yükümlüye eğitimi sırasında yapılan masraflar içerisinde yer alan personel ve amortisman giderinden davalıların sorumlu tutulmaması gerekirken, mahkemece bu kalem masraflardan da sorumlu tutan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/863, Karar No: 2021/2867, Tarih: 21.06.2021

**15. Hukuk Dairesi         2021/863 E.  ,  2021/2867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davalı KMS Makina ve Çelik Sanayi A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, davalı aleyhine kıdem ve işçilik alacakları ile ilgili dava açtıklarını, bu davaların müvekkilleri lehine sonuçlandığını, davalı borçlu aleyhine ilamlı icra takibi yaptıklarını, takiplerin kesinleştiklerini, ancak davalı şirketin borçlarını ödemediğini belirterek, İcra İflas Kanun'un 177.maddesi uyarınca davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirketin ekonomik olarak zor durumda olduğunu ve davacıların kötü niyetli olduğunu öne sürerek davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince davanın doğrudan doğruya iflas davası olduğu, davacılar tarafından davalı aleyhine ilamlı takipler yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığı gerekçesiyle davalı şirketin iflasına karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekilinin yaptığı istinaf başvurusunu inceleyen... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

İcra İflas Kanunu'nun 177/4.maddesi, “İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır.” hükmünü amirdir. Mahkemece, davalı şirket temsilcisine çağrı yapılmışsa da çağrıya ilişkin meşruhatın usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda yapılacak iş, yetkili şirket temsilcisine davetiye çıkarılarak duruşmaya gelmediği takdirde şirket hakkında iflas kararı verileceğinin özellikle ihtar edilmesidir. Bu itibarla şirket temsilcisine usulüne uygun davetiye çıkarılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı meşruhatla karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 11.04.2019 tarih ve 2019/365 esas, 2019/678 karar sayılı kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının resen BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, 21/06/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5323, Karar No: 2016/5094, Tarih: 04.04.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/5323 E.  ,  2016/5094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK(TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili şirketin tuğla imalatına ilişkin ticari faaliyette bulunduğunu, 06/2011-07/2012 fatura dönemleri arasında davalı tarafça yersiz olarak tahsil edilen (fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı) 13.109,65 TL kayıp kaçak bedelinin müvekkili şirketin ticari bir işletme olması nedeniyle banka reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; tarifelerin uygulanmasının lisans sahibi şirketler tarafından yasal zorunluluk olduğu, şirketlerin tarifeyi değiştiremeyeceği ve düzenlenen tarifeler kapsamında belirlenmiş bir bedeli tahsil etmeme durumunun bulunmadığı tarifelere uyma yükümlülüklerinin bulunduğu ve bu nedenle kayıp kaçak bedelinin perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer aldığı, söz konusu kayıp kaçak bedelini...'nın belirlediği, bu konuda alınan kurul kararının tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4822 sayılı Yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun "Amaç" başlıklı 2.maddesinde "Bu kanunun birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar" hükmüne yer verilmiş, yasanın 3.maddesinde "Tüketici; mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder" şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı Yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için Yasanın amacı içerisinde 3.maddede tanımları verilen satıcı ve tüketici arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.