muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3160, Karar No: 2019/7743, Tarih: 25.06.2019

**13. Hukuk Dairesi         2018/3160 E.  ,  2019/7743 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayılı yazılı kararının davacı avukatınca murafaa talepli olarak temyiz edilmesi üzerine taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Murafaa için belirlenen günde davacılar vekili avukat ...'nin gelmesiyle, davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra kararın açıklanması başka bir güne bırakıldı. Yapılan incelemede temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşılması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacılar, davalılar ile aralarında 05/10/2012 tarihli simsarlık sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme uyarınca ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 152 Ada, 51 Parsel sayılı gayrimenkule ticari ve konut imarı verilmesi halinde en geç 07/01/2013 tarihinde tapu devrinin yapılacağı ve dava dışı satıcılara satış bedelinin ödenip, davacıların 300.000,00 TL'lik simsarlık ücretine hak kazanacaklarının kararlaştırıldığını, şartın gerçekleşmiş olmasına rağmen davalıların simsarlık ücretini ödememesinden dolayı, davalılar aleyhlerine ... 3. İcra Müdürlüğünün 2015/2344 esas sayılı takip sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, ancak davalıların haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazının iptali ile takibin devamına ve % 20 dan aşağıya olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

İlk derece mahkemesince,' --... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan gelen müzekkere cevabında sözleşme konusu arsanın 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planında "Orta Yoğunluklu Gelişme Konut Alanı"nda kaldığı bildirilmiş olmakla, tellallık ücretine hak ediş şartın gerçekleşmediği, zira Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik’in 3. maddesinde uygulama imar planı “Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır.” şeklinde tanımlanmış olduğu oysaki dava konusu taşınmazın halen 1/1000 ölçekli imar planında bulunmadığı ve konut ve ticarethane yapmaya uygun imarının bulunmadığı, bu suretle sözleşmede yazılı şartın gerçekleşmediği tüm dosya kapsamı ile sabit olup TBK'nun hak etme zamanı başlıklı 521/2 (eski 405/2) maddesinde " Simsarın faaliyeti sonucunda, kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmış ise, ücret, koşulun gerçekleşmesi halinde ödenir " şeklindeki yasal düzenleme karşısında dava tarihi itibariyle sözleşmede belirtilen geciktirici koşulun da gerçekleşmediğinden davacıların dava konusu ücrete hak kazanmadıkları kanaatine varılmakla davanın reddine ve takip konusu asıl alacak miktarı olan 300.000,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatı ile mahkumiyetlerine' karar verilmiştir.

İlk derece Mahkemesinin kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur

İlk derece Mahkemesinin kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince,'---davaya dayanak 05/10/2012 tarihli sözleşmede taşınmaza ticari ve konut imarının verilmesi şartı taşınmazın tapu devrinin yanında ilave geciktirici bir şart olarak düzenlenmiştir. Her ne kadar sözleşme konusu taşınmaz davalılar tarafından 27/12/2012 tarihinde malikinden tapuda satın alınmışsada; ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ilk derece mahkemesince yazılan müzekkereye, 09/10/2015 tarihli cevabi müzekkeresinde "söz konusu parselin ... 2020 yılı 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında Konut Dışı Kentsel Çalışma Alanları içerisinde kalmakta olduğu, gayrımenkulün konut imarı ve ticari imarının bulunmadığını bildirildiği, yine ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 01/12/2015 tarihli müzekkere cevabında taşınmazın yürürlükte olan 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planı'nda Orta Yoğunluklu Gelişme Konut Alanı' da kaldığının bildirildiği, yine davacılar vekilince istinaf dilekçesinde benimsendiği üzere ve ek olarak dairemize sunulan 07/06/2017 tarih 2017/56 sayılı ... Belediye Başkanlığı Meclis Kararı ile sözleşme konusu taşınmaza ilişkin 1/1000 lik uygulama imar planlarının davadan sonra kesinleştiği, ancak 07/06/2017 tarihinde konut ve ticari alan imar plan değişikliği onaylandığı da dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince gerekçesinde vurguladığı üzere; TBK'nun hak etme zamanı başlıklı 521/2 maddesinde "Simsarın faaliyeti sonucunda, kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmış ise, ücret, koşulun gerçekleşmesi halinde ödenir." şeklindeki yasal düzenleme karşısında icra takip tarihi itibariyle sözleşmede belirtilen geciktirici koşul gerçekleşmediğinden davacıların takip tarihi itibarıyla ücrete hak kazanmadıkları yönünde gerekçesi ile davanın reddi kararı yerindedir. Ancak davanın sözleşmenin yorumu ile sözleşmedeki geciktirici şart yönüyle esastan sonuçlandırıldığı dikkate alındığında davacıların takipte kötü niyetleri sabit görülemeyeceğinden davacılar aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle davacılar vekilinin bu yönden istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK.353/1-b2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi olan ... 4. asliye hukuk mahkemesi'nin 17/05/2017 tarih 2015/578 esas 2017/529 karar sayılı hükmünün 2 nolu bendinin kaldırılarak davacıların takipte kötü niyetleri sabit olmadığından, davalıların kötüniyet tazminat istemlerinin reddine" karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılan 8,50 TL kalan harcın temyiz edenden alınmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 25/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10511, Karar No: 2013/9065, Tarih: 12.06.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/10511 E.  ,  2013/9065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

1)İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi;

2)Şikayet eden borçlu ... vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, 03.04.2013 tarihli yazı ile borçlunun ... Bankası nezdindeki hesaplarına haciz konulmasına karar verildiğini ve bu kapsamda ilgili Banka'ya haciz yazısı yazıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesine göre bu madde uyarınca ödenecek tazminatın tahsili için idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, öte yandan anılan banka hesabına kamu hizmetlerine tahsisli (projeli işlerde kullanılmak üzere) ödenekler ve personele ait maaşlar ile diğer kurum ve kuruluşların yatırım vs. hizmetlerinde kullanılmak üzere bütçelerinden gönderilen ödeneklerin yatırıldığını, bu nedenlerle yapılan haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulüne, şikayet eden borçlu İl Özel İdaresi'nin ... Bankası ... Şube Müdürlüğü'ndeki hesabına konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1.

fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü 22.02.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; borçlunun hesabına 03.04.2013 tarihinde haciz konulmuştur. Haciz tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6.maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız el atmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu İdare'nin haczi kabil malvarlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkemenin yazılı gerekçesi isabetli olmamıştır.

Bu kapsamda; haciz yazısında belirtilen hesap numarasına uygun hesabın ekstrelerinin getirtilerek, mahiyeti ve kaynağı belirlenerek, diğer şikayet sebepleri kapsamında değerlendirilme yapılması gerekirken, borçlu vekilinin ibraz ettiği ve haciz müzekkeresine uygun olmayan hesap bilgileri üzerinden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 12.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2021/97, Karar No: 2022/1722, Tarih: 13.12.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/97 E.  ,  2022/1722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “boşanma” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesince verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı asıl 25.01.2016 tarihli dava dilekçesinde; davalı ile yirmi yıldır evli olduklarını, ortak iki çocuklarının bulunduğunu, son yıllarda eşi ile çeşitli anlaşmazlıklar yaşamaya başladıklarını, fikren ve ruhen anlaşamadıklarını, karşılıklı sevgi ve saygının yok olduğunu, davalının sürekli olarak kendisine küfür ve hakaret ettiğini, toplum içinde küçük duruma düşürdüğünü, fiziksel şiddet uyguladığını, kişilik haklarına saldırıda bulunduğunu ileri sürerek boşanmaya ve çocukların velâyetinin kendisine verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 24.02.2016 tarihli cevap dilekçesinde; tüm iddiaları inkârla, taraflar arasındaki geçimsizliğin nedeninin davacının kusurlu davranışlarından kaynaklandığını, davacının sürekli evi terk ettiğini, evi ve çocukları ile ilgilenmediğini, sorumsuz ve güven sarsıcı davranışlar sergilediğini belirterek müvekkilinin de boşanmak istediğini beyan etmiştir.

Cevaba Cevap Dilekçesi:

6. Davacı vekili 14.03.2016 tarihli cevaba cevap dilekçesinde; savaunmada ileri sürülen hususların gerçek dışı olduğunu, davalının eşine şiddet uyguladığını, kabul edilmeyecek tekliflerde bulunduğunu, bu olaylar nedeniyle tarafların Zonguldak 1. Aile Mahkemesinin 2009/123 E. ve 2009/130 K. sayılı kararı ile boşandıklarını, sonrasında yeniden evlendiklerini ancak davalının kusurlu davranışlarına devam ettiğini ileri sürerek davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına, çocukların velâyetlerinin anneye verilmesine, her bir çocuk yararına ayrı ayrı 400TL tedbir-iştirak nafakasına, müvekkili yararına 500TL tedbir-yoksulluk nafakası ile 20.000TL maddi, 20.000TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

7. ... 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinin 30.03.2017 tarihli ve 2016/44 E., 2017/150 K. sayılı kararı ile; aile içerisinde yaşanan olaylarda ortak yaşamın devamını sağlamak için tarafların gerekli çabayı sarf etmedikleri, evliliklerine karşı bağımlılık sergilemedikleri, ortak yaşamın çekilmez hâl aldığı ve evliliğin temelinden çöktüğü, evliliğin bu hâle gelmesinde eşlerin eşit kusurlu oldukları gerekçesi ile her iki davanın da kabulü ile tarafların boşanmalarına, velâyetin anneye verilmesine, çocuklar yararına 300TL tedbir-iştirak, kadın yararına 300TL tedbir-yoksulluk nafakası ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

8. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

9. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesinin 19.03.2019 tarihli ve 2018/74 E., 2019/367 K. sayılı kararı ile; öncelikle ilk derece mahkemesi kararında “davalı tarafından harç yatırılmak suretiyle açılan bir karşı dava olmamasına rağmen” karşı dava varmış gibi hüküm oluşturulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, her ne kadar davacı tarafından bu husus istinaf edilmemişse de emredici usul hükümleri gereği bu durumun res'en dikkate alınması gerektiğinden “davalının davasının kabulüne” ilişkin hüküm kaldırılmış, davalı vekilinin istinaf itirazları bakımından ise dava dilekçesinin 08.02.2016 tarihinde davalıya bizzat tebliğ edildiği, davalının vekili aracılığı ile 24.02.2016 tarihinde süresinden sonra davaya cevap verdiği, davalının cevap dilekçesi adı altında verdiği bu dilekçenin davacıya 11.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin süresi içerisinde cevaba cevap adı altında 14.03.2016 tarihli dilekçe sunduğu, bu dilekçede çocuklar için aylık ayrı ayrı 400TL tedbir-iştirak, müvekkili yararına 500TL tedbir-yoksulluk nafakası ile 20.000TL maddi, 20.000TL manevi tazminat talep edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi” başlıklı 141

.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin süresi içerisinde cevaba cevap adı altında 14.03.2016 tarihli dilekçe sunduğu, bu dilekçede çocuklar için aylık ayrı ayrı 400TL tedbir-iştirak, müvekkili yararına 500TL tedbir-yoksulluk nafakası ile 20.000TL maddi, 20.000TL manevi tazminat talep edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi” başlıklı 141. maddesi uyarınca tarafların karşılıklı dilekçelerini verdikleri aşamada, herhangi bir sınırlamaya bağlı olmadan uyuşmazlığın genel çerçevesi içinde iddia ve savunmalarını değiştirebileceklerinin kabul edildiği, bu imkânın sadece cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi için söz konusu olduğu, bu dilekçelerden sonra hangi ad altında olursa olsun verilecek dilekçelerin sınırlama ve yasak kapsamında kabul edilmesi gerektiği, ön inceleme aşamasında, ancak karşı tarafın açık muvafakati veya ön inceleme duruşmasına taraflardan birisinin mazeretsiz gelmemesi durumunda iddia veya savunmaların genişletilmesi yahut değiştirilmesinin mümkün olduğu, eldeki davada davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmediği, dolayısıyla savunmanın dayanağı olarak süresinde ileri sürülen bir delilin bulunmadığı, yerel mahkemece davalının süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde “iddia ettiği vakaları ve delilleri” dikkate almasına yasal olarak imkân bulunmadığı, hâl böyle olunca süresinde cevap dilekçesi vermeyerek delillerini bildirmeyen davalı tarafın iddia ve savunmaları dikkate alınarak davacı kadına kusur yüklenmesi doğru görülmemiş ise de, davacı kadın tarafından istinaf edilmeyerek kesinleşen kusurlu davranışlara göre tarafların eşit kusurlu oldukları, durum böyleyken kadının süresinde talepte bulunmadığı “maddi-manevi tazminat talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulması gerektiği hâlde bu hususlarda istinaf talebi bulunmadığından lehine değerlendirme yapılmayarak sadece yanılgıya değinilmekle yetinildiği, açıklanan nedenlerle davacı kadının süresinde usulünce talep ettiği yoksulluk nafakasından da söz edilemeyeceği, dolayısıyla bu yöne ilişkin istinaf talebinin kabulü ile kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakasının kaldırılmasına, ayrıca yargılama aşamasında baba yanında kaldığı anlaşılan çocuklar yararına tedbir nafakası hükmedilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle hükmedilen tedbir nafakasının da kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

10. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı yasal süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

11. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 09.12.2019 tarihli ve 2019/4791 E., 2019/12004 K. sayılı kararı ile;

“…İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi başlıklı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 141. maddesi “(1) Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe; ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia ve savunmalarını genişletebilir veya değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. (2) İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır," şeklindedir. Anılan maddenin gerekçesinde belirtildiği üzere; tarafların karşılıklı dilekçelerini verdikleri aşamada, herhangi bir sınırlamaya bağlı olmadan uyuşmazlığın genel çerçevesi içinde iddia ve savunmalarını değiştirebilecekleri kabul edilmiştir. Şüphesiz bu imkan, sadece cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi için söz konusudur. İkişer dilekçeden sonra, hangi ad altında olursa olsun verilecek dilekçeler, sınırlama ve yasak kapsamında kabul edilmelidir. Ön inceleme aşamasında ancak karşı tarafın açık muvafakati (veya ön inceleme duruşmasına taraflardan birisinin mazeretsiz gelmemesi) durumunda iddia veya savunmaların genişletilmesi yahut değiştirilmesi kabul edilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 20.04.2016 tarih, 2014/2-695 esas ve 2016/522 karar sayılı ilamı).

Somut olayda; dava dilekçesinde davacı kadın tazminat ve nafaka talep etmeksizin boşanma talebinde bulunmuş, erkeğin süreden sonra verdiği cevap dilekçesine verdiği cevabında tazminat, velayet ve nafaka talebinde bulunmuş ise de; 07.04.2016 tarihli ön inceleme duruşma tarihi davalı erkeğe usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı erkek herhangi bir mazeret bildirmeksizin ön inceleme duruşmasında hazır bulunmamış, davacı vekili ön inceleme duruşmasında davacı kadın ve çocuklar için nafaka talep ettiğini bildirmiştir. Gerçekleşen bu durum karşısında davacı kadının talep ettiği nafakanın usulüne uygun olduğunun kabul edilmesi gerekirken, ilgili bölge adliye mahkemesince davacı kadının yoksulluk nafakası talebinin reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir,…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı: