muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13730, Karar No: 2023/286, Tarih: 06.02.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/13730 E.  ,  2023/286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan neticeten hükmolunan 1.000,00 TL adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet kararının tür ve miktarları itibarıyla 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun’un 26. ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 2. maddesi gereğince kesin nitelikte bulunduğu anlaşılmıştır.

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 10.08.2015 tarihli ve 2015/40020 Soruşturma numaralı iddianame ile; "suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde geceleyin müştekiye ait iş yerinin camını kırmak suretiyle içeri girerek çekmeceden 200,00 TL ile üç adet sadaka kutusunun içinde bulunan bozuk paraları çaldığı" iddiasıyla, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h, 143/1, 116/2-4, 151/1 ve 31/2. maddeleri gereğince hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... Çocuk Mahkemesinin, 26.11.2015 tarihli ve 2015/506 Esas, 2015/906 Karar sayılı kararıyla, suça sürüklenen çocuk hakkında; hırsızlık suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h, 143/1, 31/2 ve 62/1. maddeleri gereğince 2 yıl 13 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına; iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 116/2-4, 31/2 ve 62/1. maddesi gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilerek 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, mala zarar verme suçundan, 237 sayılı TCK'nın 151/1, 31/2, 62/1 ve 52/2-4 maddeleri gereğince neticeten 1.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına hükmedilerek 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların 06.01.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

3. ... Çocuk Mahkemesinin, 26.11.2015 tarihli ve 2015/506 Esas, 2015/906 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay(Kapatılan) 17. Ceza Dairesinin 17.06.2020 tarihli ve 2020/2082 Esas, 2020/5833 Karar sayılı ilâmıyla; "başka suçtan cezaevinde hükümlü olan, duruşmalardan vareste tutulmaya dair bir talebi bulunmayan suça sürüklenen çocuğun kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma hakkının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı davranılması ve sosyal inceleme raporu aldırılmaması" nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

4. ... Çocuk Mahkemesinin, 10.09.2020 tarihli ve 2020/254 Esas, 2020/239 Karar sayılı kararıyla, suça sürüklenen çocuk hakkında; hırsızlık suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h, 143/1, 31/2 ve 62/1. maddeleri gereğince 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

5. ... Çocuk Mahkemesinin, 10.09.2020 tarihli ve 2020/254 Esas, 2020/239 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Dairemizin 24.03.2021 tarihli ve 2020/31194 Esas, 2021/6469 Karar sayılı ilâmıyla; "sosyal inceleme raporu aldırılmadan sosyo-ekonomik durum araştırma formu şeklindeki yetersiz rapora dayanılarak hüküm kurulması, gece vaktinden artırım yapılmasının koşullarının oluşmadığı, önceki mahkumiyet hükmünde verilen cezanın infaz bakımından kazanılmış hak teşkil ettiği ve bu duruma uyulmadığı " nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

6. Hırsızlık suçuna yönelik bozma kararı üzerine yeni bir hüküm kurulduğu ve ayrıca iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından ise, suça sürüklenen çocuğun, tabi tutulduğu denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlediğinin ihbarı üzerine 5271 sayılı CMK'nın 231/11. maddesi gereğince hükmün açıklanması ile;

... Çocuk Mahkemesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/171 Esas, 2021/250 Karar sayılı kararıyla, suça sürüklenen çocuk hakkında;

Hırsızlık suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h, 31/2 62/1. ve 51. maddeleri gereğince 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, mahkûm olunan cezanın ertelenmesine ve 2 yıl ay denetim süresi belirlenmesine,

İş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 116/2-4, 31/2 ve 62/1 maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; suça sürüklenen çocuk hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nın 50/1-a maddesi gereğince adlî para cezası seçenek yaptırımına çevrilmesine, aynı Kanun'un 52 /2-4. maddeleri gereğince neticeten 3.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmalarına ve adli para cezasının 20 eşit şekilde taksitlendirilmesine,

Mala zarar verme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 151/1, 31/2, 62/1 ve 52/2-4 maddeleri gereğince neticeten 1.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Mala zarar verme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 151/1, 31/2, 62/1 ve 52/2-4 maddeleri gereğince neticeten 1.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; "suça sürüklenen çocuk hakkında verilen cezaların suça sürüklenen çocuk lehine bozulmasına" ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. 13.08.2015 tarihli iddianamede anlatıldığı ve Mahkemenin gerekçeli kararında da kabul edildiği üzere, suç tarihinde 01.00 - 05.00 saatleri arasında tespit edilemeyen zamanda mağdura ait iş yerinin camının kırılması suretiyle içeri girilerek, çekmeceden 200,00 TL ile üç adet sadaka kutusunun içinde bulunan bozuk paraların çalındığı, 10.06.2015 tarihli görgü tespit tutanağı ile, iş yerinin giriş kapısının sağ camının kırılmış olduğunun tespit edildiği, ekspertiz raporuna göre, kırılan cam parçası üzerinden alınan parmak izinin suça sürüklenen çocuğa ait olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

2. Suça sürüklenen çocuk soruşturma aşamasında üzerine atılı suçlamayı kabul etmemesine rağmen, kovuşturma aşamasındaki beyanında, üzerine atılı suçlama konusunda ikrarda bulunmuştur.

3. 14.07.2015 tarihli ekspertiz raporu dosyada mevcuttur.

4. ... Tıp Fakültesince düzenlenen 03.08.2015 tarihli (5237 sayılı TCK'nın 31/2. maddesi kapsamında aldırılan) rapor ve sosyal inceleme raporu dosyada mevcuttur.

5. Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (5) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Mala Zarar Verme Suçu Yönünden;

Hükmün tür ve miktarı itibarıyla 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun’un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 2. maddesi gereğince kesin nitelikte bulunduğu anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. İş Yeri Dokunulmazlığının İhlâli Suçu Yönünden;

1.Suç tarihinde 01.00 - 05.00 saatleri arasında tespit edilemeyen zamanda mağdura ait iş yerinin camını kırarak iş yerine giren suça sürüklenen çocuğun iş yerinden hırsızlık yapması şeklinde gerçekleşen olayda, suça sürüklenen çocuğun yargılama konusu eylemi için, 5237 sayılı TCK'nın 116/2 ve 31/2. maddeleri gereğince belirlenecek cezanın üst sınırına göre aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2. ve 67/4 maddeleri gereği 4 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. 5237 sayılı TCK'nın 67/2-d maddesi gereğince zamanaşımı süresini kesen son işlemin 16.09.2021 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve 08.09.2015 olan sorgu tarihinden mahkûmiyet tarihine kadar, 4 yıllık olağan zamanaşımı süresinin (hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedeniyle oluşan durma süresi de eklendiğinde) gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

C. Hırsızlık Suçu Yönünden;

2. 5237 sayılı TCK'nın 67/2-d maddesi gereğince zamanaşımı süresini kesen son işlemin 16.09.2021 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve 08.09.2015 olan sorgu tarihinden mahkûmiyet tarihine kadar, 4 yıllık olağan zamanaşımı süresinin (hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedeniyle oluşan durma süresi de eklendiğinde) gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

C. Hırsızlık Suçu Yönünden;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suçun vasıflarının ve yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin suça sürüklenen çocuk hakkında verilen cezanın suça sürüklenen çocuk lehine bozulmasına yönelik yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

A. Mala Zarar Verme Suçu Yönünden;

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle ... Çocuk Mahkemesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/171 Esas, 2021/250 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. İş Yeri Dokunulmazlığının İhlali Suçu Yönünden;

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle ... Çocuk Mahkemesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/171 Esas, 2021/250 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK’un 321/1. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322/1. maddesinin (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

C. Hırsızlık Suçu Yönünden;

Gerekçe bölümünün (C) bendinde açıklanan nedenle ... Çocuk Mahkemesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/171 Esas, 2021/250 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün ONANMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10498, Karar No: 2013/8997, Tarih: 12.06.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/10498 E.  ,  2013/8997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

1)İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi;

2)Şikayet eden borçlu ... vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, 03.04.2013 tarihli yazı ile borçlunun ... Bankası nezdindeki hesaplarına haciz konulmasına karar verildiğini ve bu kapsamda ilgili Banka'ya haciz yazısı yazıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesine göre bu madde uyarınca ödenecek tazminatın tahsili için idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, öte yandan anılan banka hesabına kamu hizmetlerine tahsisli (projeli işlerde kullanılmak üzere) ödenekler ve personele ait maaşlar ile diğer kurum ve kuruluşların yatırım vs. hizmetlerinde kullanılmak üzere bütçelerinden gönderilen ödeneklerin yatırıldığını, bu nedenlerle yapılan haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulüne, şikayet eden borçlu İl Özel İdaresi'nin ... Bankası ... Şube Müdürlüğü'ndeki hesabına konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1.

fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü 22.02.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; borçlunun hesabına 03.04.2013 tarihinde haciz konulmuştur. Haciz tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6.maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız el atmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu İdare'nin haczi kabil malvarlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkemenin yazılı gerekçesi isabetli olmamıştır.

Bu kapsamda; haciz yazısında belirtilen hesap numarasına uygun hesabın ekstrelerinin getirtilerek, mahiyeti ve kaynağı belirlenerek, diğer şikayet sebepleri kapsamında değerlendirilme yapılması gerekirken, borçlu vekilinin ibraz ettiği ve haciz müzekkeresine uygun olmayan hesap bilgileri üzerinden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 12.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2017/16115, Karar No: 2017/15441, Tarih: 07.11.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/16115 E.  ,  2017/15441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, davalının faturalarda haksız olarak kayıp kaçak, PSH sayaç okuma bedeli, iletim bedeli ve dağıtım bedeli tahsil ettiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, kayıp kaçak bedellerinin tahsilinin yasal zorunluluk olduğunu beyan ederek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 6719 sayılı kanunun 21 .maddesi ile 6446 sayılı yasanın 17. maddesinde yapılan değişiklikle kayıp kaçak bedelinin alınabileceği yasal hale getirilmiş olup, 6719 sayılı yasanın Geçici 20. maddesi uyarınca yasanın açılmış olan davalara da uygulanacağı belirtildiğinden yasa değişikliği nedeni ile davacının davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

1-Savunma hakkı Anayasada güvence altına alınmış haklardandır. Buna göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir. (1982 Anayasası m. 36)

Karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın 27. maddesi hükmüne göre, davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının tarafların açıklamalarını dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda hakim, tarafları dinlemeden, açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için onları kanuna uygun biçimde duruşmaya davet etmeden karar veremez. (YHGK 2009/52 E., 2009/105 K.)

Her ne kadar HMK'nın 320/1.maddesinde, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiş ise de; bunun ancak ön inceleme aşamasında ve mümkün olan hallerde olduğu belirtilerek uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir.

Her ne kadar HMK'nın 320/1.maddesinde, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiş ise de; bunun ancak ön inceleme aşamasında ve mümkün olan hallerde olduğu belirtilerek uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir.

HMK'nın 137. maddesinde; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, ön incelemede dava şartlarının ve ilk itirazların inceleneceği, uyuşmazlık konularını tam olarak belirlenip, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemlerin yapılacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onların sulhe veya arabuluculuğa teşvik edileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez.

Dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olan ön inceleme işlemleri, dava şartları ve ilk itirazlardır.Dava şartları ve ilk itirazlarda eksiklik yoksa diğer ön inceleme işlemleri için duruşma açılmalıdır. Dava şartları ve ilk itirazlar dışında ön inceleme işlemlerinin duruşmalı olarak incelenmesi, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra gerekli görülmesi halinde tarafların tahkikat için duruşmaya davet edilerek davanın esasına yönelik karar verilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemece duruşma gününün verilmediği, ön inceleme için taraflara tebligat çıkarılmadığı, dosya üzerinden karar verildiği görülmektedir. Öncelikle ön inceleme için taraflara tebligat çıkarılarak hüküm tesisi gerekirken ; "Davacının davasının reddine" şeklinde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir .

Hal böyle olunca mahkemece; ön inceleme işlemlerini yapmak üzere tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesi, ön inceleme duruşmasında gerekli usul işlemleri yapıldıktan sonra gerekli görülmesi halinde tahkikat duruşmasına geçilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, tüm bu hususlar göz ardı edilmek suretiyle tarafların hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.