muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12754, Karar No: 2022/15202, Tarih: 30.11.2022

Görüldüğü üzere, anılan maddeler uyarınca, ev hizmetlerinde çalışanlar; ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç, bu Kanun’ların uygulanmasında sigortalı sayılamazlar.

Sigortalı sayılmak için, ücret ve sürekli çalışma birlikte arandığından, her iki koşulun da gerçekleşmiş olması gerekir. Hizmet karşılığı ücret alınmıyorsa veya ücret alınmakla birlikte çalışmada süreklilik yoksa, bu tür çalışmayı sigortalı çalışma saymak mümkün değildir.

Buna göre, diğer koşulları gerçekleştirmiş olanlar eğer anılan maddelerin kapsamına giriyorlarsa, sigortalı sayılamayacak ve 506 veya 5510 sayılı Kanun’larda düzenlenen haklardan yararlanamayacaklardır.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5/1. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4/1. maddeleri uyarınca, iş kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu’nun hizmet akdini düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır. Evde yapılan işle, ev hizmetleri arasında bazı farklılıkların da tanımlanması gerekir. Ev hizmeti evde yapılmakla birlikte, herhangi bir iş olmayıp doğrudan yaşanan mekana yönelik bir iştir. Yaşanan konutla doğrudan bağlantı içerisindedir. Doğrudan eve ve ev yaşamına yöneliktir. Dolaylı olarak ev yaşamına katkıda bulunan, onu kolaylaştıran hizmetlerdir. Ev hizmetinin doğrudan eve veya ev yaşamına yönelik olması gerekir. Ev hizmeti evden soyutlanamaz (...., Ev Hizmetlerinde (İşlerinde) Çalışanların Sigortalılığı, Kamu-İş Dergisi, Cilt 7, Sayı 3, 2004, s. 10).

Bir işin ev hizmeti sayılabilmesi için yapılan işin evde gündelik yaşamın gerektirdiği faaliyetler kapsamında ev yaşamının gündelik, olağan gereksinmelerini karşılayan işlerdir (... H., İş Hukuku, .........., ..., 2004, s. 179).

Öğretide ev hizmetleri, evde gündelik yaşamın gerektirdiği; temizlik, yemek, çamaşır, ütü, çocuk bakımı, mürebbiyelik gibi işler olarak kabul görmektedir. Ev hizmetleri çalışanları ise uşak, .......... v.b evin gündelik işleyişine ilişkin faaliyetleri yürüten kişiler olarak kabul görmektedir (.........., Ev Hizmetlerinde Çalışanların Karşılaştıkları Sorunların Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Kamu-İş Dergisi, 2009, cilt 10, sayı 4, sayfa 172’den atfen; ... M., 1475 sayılı İş Kanunu Şerhi, 1986, s.190-191; ..., a.g.e., s. 179; ..... N., İş Hukuku Dersleri, B. 20, ..., ..., 2007, s. 70; ..... S., İş Hukuku, B. 2, ..., ..... 2005, s. 180; ..... A., a.g.e. s. 348-349; .......... İş Hukuku, Legal Yayınları, ... 2004, s. 43).

Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, “ev hizmetleri” 506 sayılı Kanun ile tamamen sigortalılık dışında tutulmuş iken 2100 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle ev hizmetlerinde sadece “ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır.

Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, “ev hizmetleri” 506 sayılı Kanun ile tamamen sigortalılık dışında tutulmuş iken 2100 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle ev hizmetlerinde sadece “ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır.

Sürekli çalışma kavramı yönünden uygulamada, haftanın çoğu ev işlerinde geçirilmiş ve çalışma bir süre devam etmişse, bu çalışma sigortalı çalışma olarak değerlendirilmekte, süreklilik için çalışmanın belli bir yoğunluğa ulaşması aranmaktadır.

Mülga 506 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun uyarınca “iş” tanımı açık olup, burada “iş”; ev hizmetidir. Bu nedenle ölçü, işin niteliği değil ev işinde çalışanın, bu işte ne kadar süre çalıştığıdır. Ev işlerinde çalışma devamlı ise sürekli sayılacak, devamlılık yoksa, iş belirsiz aralıklarla geçici olarak ya da çağrı üzerine yapılıyorsa süreksiz sayılacaktır.

Eldeki davada, Mahkemece, davacıya ilişkin laboratuvar kayıtları, dosyaya sunulan fotoğraflar, davacının Bağ-Kur primlerinin davalı tarafından ödendiğine ilişkin makbuz örnekleri, tanıklar Dilek Korkmaz, ... ve ...'in beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davacının davalı işverenliğe ait işyerinde 07/12/2008-15/11/2013 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Eldeki davada, Mahkemece, davacıya ilişkin laboratuvar kayıtları, dosyaya sunulan fotoğraflar, davacının Bağ-Kur primlerinin davalı tarafından ödendiğine ilişkin makbuz örnekleri, tanıklar Dilek Korkmaz, ... ve ...'in beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davacının davalı işverenliğe ait işyerinde 07/12/2008-15/11/2013 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacının çalışmasının niteliğini belirlemektir. Davacının çocuk bakımı mı ev hizmetlerinde mi çalıştığı araştırılmalıdır. Davacı tanıklarının beyanlarının görgüye dayalı olmadığı anlaşılmakla; davacının çalışmalarının ev hizmetleri kapsamında olup olmadığı hususu da uyuşmazlık konusudur. Davalının uyuşmazlık konusu dönemde Kavaklıdere ve ... Mahallesi'nde ikamet ettiği ve hizmetlerin her iki adreste de yapıldığının iddia edilmesi karşısında, bu adreslerde zabıta marifetiyle o dönemde çalışan kapıcılar, yöneticilik yapmış kişiler ve ikamet eden komşular tespit edilerek davacının çalışma biçimi, hizmetin sürekliliği, kısmi çalışma olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı, ayrıca bakımı yapıldığı iddia edilen çocuğun okul kayıtları da değerlendirilerek çocuğun tüm gün ya da tüm güne yakın sürelerde okulda olması halinde çocuğa bakımın nasıl gerçekleştiği hususları da değerlendirilerek çocuk bakıcılığı hizmeti olup olmadığı araştırılmalı, çalışmanın kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19190, Karar No: 2017/2363, Tarih: 02.03.2017

**3. Hukuk Dairesi         2015/19190 E.  ,  2017/2363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın usulen reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı dağıtım şirketinin, düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak ve diğer bedeller adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 11.113,12 TL’nin işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; görev yönünden Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğunu, yetki yönünden ise sözleşme gereğince İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın yetkisizlik ve görevsizlik yönünden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Örneğin hem husumet hem görev itirazı varsa mahkeme öncelikle görevli olup olmadığını incelemelidir. Yine bir davada yetki ve görev itirazları birleştiği takdirde öncelikle görev meselesinin çözülmesi gerekir. Çünkü, yetkisizliğe ilişkin itirazı halledecek olan mahkeme, HUMK m.191' e göre esas davayı görmeye yetkili olan mahkemedir.

./..

-2-

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, mahkeme, görevsiz olduğu kanısına varırsa görevsizlik kararı vermekle yetinmelidir; aynı zamanda hem yetkisizlik hem görevsizlik kararı veremez.

Somut olaya gelince; tacir olan taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari işletmede kullanılan elektrik aboneliğiden doğan kayıp kaçak bedelinin iadesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, davaya Ticaret Mahkemesi'nde bakılması gerekmektedir. Ancak, mahkemece sadece görevsizlik kararı vermekle yetinilmesi gerekirken, İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesi'nin davaya bakması gerekeceği belirtilmek suretiyle hem görevsizlik hem de yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıdaki açıklamalar gözetilerek önce görev itirazı değerlendirilerek yetki itirazının görevli mahkemede değerlendirilmesi gerektiği hususu dikkate alınarak hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7291, Karar No: 2018/6648, Tarih: 10.09.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/7291 E.  ,  2018/6648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... hakkında beraat,

... mahkumiyet

5271 sayılı CMK'nın 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; 213 sayılı Kanunun 367. maddesi uyarınca dava şartı olan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nın mütalaası ve dayanağı olan vergi suçu raporu ile eklerinin, sanıklar hakkında “2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarına ilişkin olduğu; 21.02.2013 tarihli iddianame ile mütalaa ve vergi suçu raporuna aykırı olarak sanık hakkında, “2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura kullanma” suçlarından kamu davası açıldığı, “sahte fatura düzenleme” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan “sahte fatura düzenleme” ve “sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma” suçlarının birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeksizin; iddianame dışına çıkılarak sanıklar hakkında “2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından beraat ve mahkumiyet hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19406, Karar No: 2014/14012, Tarih: 23.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/19406 E.  ,  2014/14012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : 1-...

2-...

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin seyir halinde iken yola açılmış bulunan çukur ve dökülen mucur sebebiyle trafik kazası geçirdiğini, davalıların bakım ve onarımından sorumlu oldukları yolu onardıktan sonra temizlemeyip mucurlu olarak bıraktıkları için tam kusurlu olduklarını, kaza sonucunda müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, müvekkilinin tamir süresince taksi ve toplu taşıma ile ulaşım sağladığını belirterek meydana gelen zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı TOKİ vekili; kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, kaza mahallinde kazaya sebebiyet verecek bir durumun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Belediyesi vekili; kaza mahallinin ... Büyükşehir Belediyesi ve TOKİ sorumluluğunda olduğunu, belediyenin kusurunun bulunmadığını, zarar talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; bozma ilamına uyularak uyuşmazlık hakkında idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... Belediyesi vekillleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı ve davalı ... Belediyesi vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan

hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 25,20 TL peşin harçların onama harçlarına mahsuplarına 23.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10226, Karar No: 2014/13321, Tarih: 02.12.2014

**6. Hukuk Dairesi         2014/10226 E.  ,  2014/13321 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2014

NUMARASI : 2013/456-2014/579

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava,süre bitimi nedeniyle ve işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece,süre bitimi nedeniyle tahliyeye karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 347/1.maddesi hükmüne göre konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak,on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren,bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminde en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.

6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçici 2.maddesi uyarınca, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce TBK.nun 347.maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde öngörülen kira sözleşmelerinden 10 yıllık uzama süresi dolmamış olmakla birlikte geri kalan süre beş yıldan daha kısa olanlar hakkında yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl, on yıllık uzama süresi dolmuş olanlar hakkında da yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıl sonra uygulanacağı öngörülmüştür.

Olayımıza gelince; Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalıya 11.03.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile 2870 ada, 64 nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan A.. S.. K.. içindeki atletizm sahası yan sahalar arasında ve stadyumun protokol tribünü giriş kapısına tahminen 150 m. uzaklıktaki kısmı üzerine yapılacak 150 m2 den az olmayan kafeterya ve WC'nin kiralandığını,kira süresinin karşılıklı yapılan protokol ile 13 ay daha uzatıldığını,böylece sözleşmenin bitiş tarihinin 11.04.2013 olduğunu,kiralananın gençlik merkezi olarak kullanılması yönünde ihtiyaç bulunduğunu,bu nedenle akdin yenilenmeyeceğine ilişkin 07.03.2013 tarihli ihtar gönderildiğini belirterek 6098 Sayılı TBK.nun 350/1 maddesi uyarınca kiralananın tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili,cevap dilekçesinde,2013-2014 dönemi kira parasının ödendiğini,bu nedenle 2013-2014 dönemi için kira sözleşmesinin yenilendiğini,davanın süresinde açılmadığını,ihtiyacın gerçek ve samimi olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, TBK.nun 327.maddesi uyarınca sözleşme süresinin dolmuş bulunduğu gerekçesiyle tahliyeye karar verilmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 11.03.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalıya kiralanan “kafeterya ve WC” olup olup,dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden kiralananın 6098 Sayılı TBK.nun konut ve çatılı işyeri hükümlerine tabi olduğu,genel hükümlere tabi bir yer olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda TBK'nun 327.maddesinin bu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. TBK.nun konut ve çatılı işyeri hükümlerine tabi taşınmazlarda genel olarak süre bitimi nedeniyle tahliye talep edilemez. Ancak,10 yıllık uzama süresinin dolmuş olması halinde sebep göstermeksizin sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin TBK.nun 347/1.maddesi ise aynı yasanın geçici 2.maddesi gereğince uygulanma süresi ertelenmiştir. Ancak,davacı vekili dava dilekçesinde işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye isteminde de bulunduğu halde,mahkemece bu talep ile ilgili bir hüküm kurulmamıştır. Bu durumda Mahkemece, işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye davası koşulları oluşup oluşmadığı üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken olayda uygulanma yeri bulunmayan TBK.nun 327.maddesi gereğince süre bitimi nedeniyle tahliyeye karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 02.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1674, Karar No: 2015/5346, Tarih: 13.04.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/1674 E.  ,  2015/5346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : HATAY 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/11/2013

NUMARASI : 2012/305-2013/468

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve yıkım, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece asıl ve karşı davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hâkimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Asıl dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım, karşı dava tazminat isteklerine ilişkindir.

Davacı-karşı davalı, kayden Maliye Hazinesine ait olan çekişme konusu 193 parsel sayılı taşınmazın 13.05.2003 tarihinde mezarlık yeri olarak kullanılmak üzere Antakya Belediye Başkanlığı'na tahsis edildiğini ve yer tesliminin yapıldığını, davalıların taşınmazı zeytin ağacı dikmek suretiyle işgal ettiklerini ileri sürerek, elatmanın önlenmesine ve ağaçların kaldırılmasına karar verilmesini istemiş, karşı davanın reddini savunmuştur.

Davalı-karşı davacılar, dava tarihi itibarıyla taşınmazı tahliye ettiklerini, davacı tarafın işgale rıza gösterdiğini, davadan önce tahliye konusunda ihtar ve talepte bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlar, karşı davalarında ise taşınmazdan tasarruf ettikleri süre boyunca zaruri ve faydalı masraflar yaptıklarını ileri sürüp tazminat isteğinde bulunmuşlar, davalı Ali; davacının iddialarının doğru olduğunu, taşınmazın bir kısmına zeytin ağacı dikmek suretiyle tasarruf ettiğini, ancak yapılan ihtardan sonra işgale son verdiğini savunmuş, diğer davalılar savunma getirmemiştir.

Mahkemece, davalı-karşı davacılar ile davalıların herhangi bir üstün hakka dayanmadan taşınmaza haksız olarak el attıkları gerekçesiyle asıl davadaki elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinin kabulüne, taşınmazın mezarlık yeri olarak tahsis edildiği 13.05.2003 tarihinden önce dikilen ağaçlar yönünden davalı-karşı davacıların iyiniyetli oldukları gerekçesiyle karşı davadaki tazminat isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu .. parsel sayılı taşınmazın 01.09.1935 tarihli tesis kadastrosu ile davacı-karşı davalı Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, Milli Emlak Müdürlüğünün 13.05.2003 tarihli kararı ile taşınmazın mezarlık olarak kullanılmak üzere Antakya Belediye Başkanlığı’na tahsis edildiği, taşınmaz üzerinde bilirkişi raporunda belirtilen kısımlarda zeytin ağaçlarının dikili olduğu ve bu kısımlarda davalılar ile davalı-karşı davacıların tasarruf ettikleri anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; bir kimse başkasının fidanını kendi arazisine ya da kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikerse, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümler bunlar hakkında da uygulanır (TMK 729. md.). Malzeme sökülüp alınmazsa arazi malikleri, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür.