muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1602, Karar No: 2023/1690, Tarih: 06.04.2023

.03.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin süresi içerisinde cevaba cevap adı altında 14.03.2016 tarihli dilekçe sunduğu, bu dilekçede çocuklar için aylık ayrı ayrı 400,00 TL tedbir-iştirak, müvekkili yararına 500,00 TL tedbir ve yoksulluk nafakası ile 20.000,00 TL maddî, 20.000,00 TL manevî tazminat talep edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) “İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi” başlıklı 141 inci maddesi uyarınca tarafların karşılıklı dilekçelerini verdikleri aşamada, herhangi bir sınırlamaya bağlı olmadan uyuşmazlığın genel çerçevesi içinde iddia ve savunmalarını değiştirebileceklerinin kabul edildiği, bu imkânın sadece cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi için söz konusu olduğu, bu dilekçelerden sonra hangi ad altında olursa olsun verilecek dilekçelerin sınırlama ve yasak kapsamında kabul edilmesi gerektiği, ön inceleme aşamasında, ancak karşı tarafın açık muvafakati veya ön inceleme duruşmasına taraflardan birisinin mazeretsiz gelmemesi durumunda iddia veya savunmaların genişletilmesi yahut değiştirilmesinin mümkün olduğu, eldeki davada davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmediği, dolayısıyla savunmanın dayanağı olarak süresinde ileri sürülen bir delilin bulunmadığı, Mahkemece davalının süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde iddia ettiği vakaları ve delilleri dikkate almasına yasal olarak imkân bulunmadığı, hâl böyle olunca süresinde cevap dilekçesi vermeyerek delillerini bildirmeyen davalı tarafın iddia ve savunmaları dikkate alınarak davacı kadına kusur yüklenmesi doğru görülmemiş ise de, davacı kadın tarafından istinaf edilmeyerek kesinleşen kusurlu davranışlara göre tarafların eşit kusurlu oldukları, durum böyleyken kadının süresinde talepte bulunmadığı maddî ve manevî tazminat talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması gerektiği hâlde bu hususlarda istinaf talebi bulunmadığından lehine değerlendirme yapılmayarak sadece yanılgıya değinilmekle yetinildiği, açıklanan nedenlerle davacı kadının süresinde usulünce talep ettiği yoksulluk nafakasından da söz edilemeyeceği, ayrıca yargılama aşamasında baba yanında kaldığı anlaşılan çocuklar yararına tedbir nafakası hükmedilmesinin de doğru olmadığı gerekçeleri ile davalının çocuklar için hükmedilen tedbir nafakası ile davacı kadın için hükmedilen yoksulluk nafakasına karşı yapmış olduğu istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin dördüncü fıkrasında kadın yararına hükmolunan yoksulluk nafakası ile beşinci fıkrasında çocuklar yararına hükmolunan tedbir nafakasına ilişkin bölümlerinin kaldırılmasına, davalı erkeğin tazminatlara ilişkin istinaf isteminin hukuki yarar yokluğundan, diğer istinaf taleplerinin ise yerinde görülmediğinden reddine, usulünce harcı yatırılarak açılmış karşı dava olmadığı halde İlk Derece Mahkemesince davalının karşı boşanma davasının kabulüne ilişkin verilen hükmünün ikinci fıkrasının kaldırılmasına, ortak çocuk Ceyda ... Demir 29.11

... Demir 29.11.2018 tarihi itibari ile reşit olduğundan davalının konusu kalmayan velâyete ilişkin istinaf talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.12.2019 tarihli ve 2019/4791 Esas, 2019/12004 Karar sayılı kararıyla; dava dilekçesinde davacı kadının tazminat ve nafaka talep etmeksizin boşanma talebinde bulunduğu, erkeğin süreden sonra verdiği cevap dilekçesine verdiği cevabında tazminat, velâyet ve nafaka talebinde bulunmuş ise de; 07.04.2016 tarihli ön inceleme duruşma tarihinin davalı erkeğe usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve davalı erkeğin herhangi bir mazeret bildirmeksizin ön inceleme duruşmasında hazır bulunmadığı, davacı vekilinin ön inceleme duruşmasında davacı kadın ve çocuklar için nafaka talep ettiğini bildirdiği, gerçekleşen bu durum karşısında davacı kadının talep ettiği nafakanın usulüne uygun olduğu kabul edilmesi gerekirken, ilgili Bölge Adliye Mahkemesince davacı kadının yoksulluk nafakası talebinin reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise onanmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Uyap'tan yapılan kontrolde ve yeniden dosya üzerinden yapılan incelemede, davalı vekilinin 06.04.2016 tarihli mazeret dilekçesini aynı gün sistemden, 07.04.2016 tarihinde yapılacak ön inceleme duruşması için gönderdiği, katip tarafından açılıp okunmasına rağmen mazeret dilekçesinin mahkemece dikkate alınıp zapta geçirilmediği, hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde, davalı erkeğin herhangi bir mazeret bildirmeksizin ön inceleme duruşmasında hazır bulunmadığının söylenemeyeceği gerekçesi ile bozma ilamına direnilmesine, İlk Derece Mahkemesince kadın yararına hükmolunan yoksulluk nafakasının kaldırılmasına, davacının yoksulluk nafakası talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bozma kapsamında kalan kesinleşen yönlerden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı kadın temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kadın, mazeret varsa bile mazeretin reddedilmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, herhangi bir geliri olmadığını, tedbir ve yoksulluk nafakasına muhtaç olduğunu belirterek direnme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. 6100 sayılı Kanun`un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. 6100 sayılı Kanun`un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.12.2022 tarihli ve 2021/2-97 Esas 2022/1722 Karar sayılı ilâmı ile, mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş mazeret dilekçesi nedeniyle yeni bir gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu, hâl böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevinin Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye ait olduğu, bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerektiği, davacının yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı kadın tarafından talep edilen yoksulluk nafakasının sürede talep edilip edilmediği, davalı tarafın ön incelemeye mazeretsiz katılıp katılmadığı, ön inceleme duruşmasındaki davacı vekilinin beyanının, iddiasının genişletilmesi niteliğinde sayılıp sayılmayacağı, dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 371 inci maddesi ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası, 141 inci maddesi hükümleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu`nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin birinci fıkrası, 175 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı kadın tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebi ile başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16400, Karar No: 2015/17792, Tarih: 11.11.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/16400 E.  ,  2015/17792 K.**

* ELEKTRİK FATURASINDAKİ "KAYIP KAÇAK BEDELİ" TAHSİLATININ İSTİRDADI

* TÜKETİCİ MAHKEMESİNİN GÖREVİ

* ÜNİVERSİTE HASTANESİNDEN TAHSİL EDİLEN KAYIP KAÇAK BEDELİNİN İSTİRDADI

* TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN (6502) Madde 1

* TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN (6502) Madde 2

* TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN (6502) Madde 3

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davacı üniversitenin Balcalı Hastanesinin 2005 yılı itibariyle bulunan davaya konu abonelikleri hakkında davalı tarafından tanzim edilen elektrik faturaları ile tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davanın dayanağını oluşturan alacağın taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi ve hukuki işlemden kaynaklandığı, uyuşmazlığın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun gereğince Tüketici mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 28.11.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış ve Kanun'un 87. maddesi uyarınca, 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3. maddesinde Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava konusu elektrik abone sözleşmelerinin davacı üniversitenin Balcalı Hastanesi için düzenlendiği ve abonelik sözleşmesi nedeniyle düzenlenen faturalarda abonelik tipinin hayır kurumu olarak belirtildiği, bu nedenle; davacının 6502 sayılı yasa kapsamında, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olmadığı açık olup, davacı tüketici tanımına uymadığı gibi, olayda 6502 sayılı kanun hükümlerinin uygulanması da mümkün değildir. Bu duruma göre, uyuşmazlığın çözümü genel mahkemelerin görevi içerisindedir.

Hal böyle olunca, mahkemece; işin esasına girilerek oluşacak sonuç dairesinde hüküm tesisi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12489, Karar No: 2015/9422, Tarih: 15.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/12489 E.  ,  2015/9422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/08/2015

NUMARASI : 2015/377-2015/433

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Genç Sulh Hukuk ve Bingöl Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

Genç Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün MERNİS adresinin “S.Mah. Tepepaşa Cad.No:26 İç Kapı No:5 Merkez/BİNGÖL” olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bingöl Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, hükümlünün cezaevine girmeden önce “Yayla Köyü Genç/BİNGÖL” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Hükümlünün cezaevi idaresince alınan beyanına göre hükümlünün cezaevine girmeden önce “Yayla Köyü Genç/BİNGÖL” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın Genç Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Genç Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 15/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4088, Karar No: 2021/5012, Tarih: 14.06.2021

**11. Hukuk Dairesi         2021/4088 E.  ,  2021/5012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.07.2020 gün ve 2019/704- 2020/344 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Uyuşmazlık tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri niteliktedir. Davacı vekili 31.05.2021 tarihli dilekçesinde davaya konu uyuşmazlığın sulh ile sonuçlandırıldığını belirterek ekine 25.05.2021 tarihli protokol başlıklı protokolü eklemiştir.

6100 sayılı HMK'nın 314/1. maddesi uyarınca sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Aynı maddenin 3. bendi uyarınca da sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir. Bu durumda, dava dosyasının HMK'nın 314/3. maddesi uyarınca sulh hakkında ek karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine tetkiksiz iadesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava dosyasının sulhe ilişkin ek karar verilmek üzere HMK’nın 314/3. maddesi uyarınca mahal mahkemesine TETKİKSİZ İADESİNE, 14.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5252, Karar No: 2013/7246, Tarih: 02.05.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/5252 E.  ,  2013/7246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı dilekçesinde; davalı ile 2008 yılından beri evli olduklarını, davalının açtığı boşanma davasının reddedilip kesinleştiğini, halen ayrı yaşadıklarını belirterek, aylık 1.000 TL tedbir nafakasına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacının ayrı yaşamakta haklı olmadığını belirterek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının eşinden ayrı yaşamasını gerektirecek haklı bir nedeninin olduğunu ispatlayamadığı, haklı bir neden olmaksızın eşinden ayrı yaşayan tarafın nafaka talep edemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

TMK'nun 197.maddesi gereği ayrı yaşamada haklı olan eş diğer eşten tedbir nafakası isteyebilir. Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa, Hakim, "Eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıyı, konut ve ev eşyasında yararlanmaya ve eşlerin malların yönetimine ilişkin önlemleri alır" denilmektedir.

Somut olayda; davacı için ayrı yaşamda haklılık iddiasına dayalı olarak tedbir nafakası istenmektedir. Davalı, tarafından açılan boşanma davası "Davalının evlilik birliğini temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir kusurunun varlığı kanıtlanamadığı..." gerekçesi ile reddedildiği ve kesinleştiği anlaşılmıştır. Boşanma davasının reddedilmesinden sonra eşlerin müşterek yuvada oturmaları asıldır. Evlilik birliğini kurma görevi açtığı boşanma davası reddedilen eşe yani davalıya düşmektedir. Davalı, boşanma davasında ileri sürdüğü sebepleri iş bu davada da ileri sürmüş, ancak açtığı boşanma davası reddedilmiştir.

Tarafların, davalı tarafından açılan boşanma davasının reddedilmesinden sonra bir araya gelmedikleri anlaşıldığından davacı ayrı yaşamakta haklıdır.

O halde; ayrı yaşamada haklı olan davacı lehine hakkaniyete uygun bir miktar tedbir nafakasına hükmolunması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden tarafa iadesine, 02.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/106, Karar No: 2016/3823, Tarih: 07.03.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/106 E.  ,  2016/3823 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 97 ada 15 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gereklidir.

Dairemizin geri çevirme kararı üzerine tapu müdürlüğünün gönderdiği bilgilere göre mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza somut emsal alınarak incelenen .... Mahallesi 992 ada 5, 6, 7 parsel sayılı taşınmazların 06.06.2008 tarihli satışı olmadığı anlaşıldığından emsal olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır. bildirmeleri için imkan tanınması, gerektiğinde re'sen emsal getirtilmesi, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek uygun emsal satışlar esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekir. Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2013 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın yer aldığı yerde emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığı düşünülemeyeceğinden uygun emsal araştırması yapılarak emsal kayıtları getirtilip yukarıda açıklandığı şekilde değerlendirme yapan bilirkişiden rapor alınarak karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Kabule göre de;

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 6487 sayılı Kanunla değiştirilen geçici 6.maddesinin onikinci ve onüçüncü fıkraları 13.03.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan .... Mahkemesinin 13.11.2014 tarih, Esas 2013/95 ve 2014/176 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğinden; 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda, mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretinin nispi olarak uygulanması gerekmekte olup, davalı idare vekilinin temyiz talebine göre yapılan değerlendirmede maktu harca hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.