muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/486, Karar No: 2021/56, Tarih: 25.02.2021

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde,

Düzenlenmiştir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına “şerik” denilmekte olup, 5237 sayılı TCK’da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun'un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olmaktadır.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Ağrı ili, Diyadin ilçesi, Büvetli köyünde ikamet eden katılan ...’in mensubu olduğu ...ailesi ile aynı köyde oturan... ve... aileleri arasında önceye dayalı husumet bulunduğu, 20.04.2009 tarihinde katılan ...’in kardeşi olan ...’in oğlu ... ...’in, sanık ...’ın babası olan ...’ı ateşli silahla yaraladığı, bu olay nedeniyle yörenin geleneklerine göre... ailesinin kan bedeli talep etmediği, ancak barışma şartı olarak ... ve ailesinin Diyadin ilçesini terk etmelerini şart koşarak belirli bir tarihe kadar kendilerine süre verdikleri, ilçeyi terk etmeyi kabul eden ... ve ailesinin kendilerine tanınan süre içerisinde bunu gerçekleştirememeleri nedeniyle iki aile arasında sağlanan barışın bozulduğu, İstanbul’da çalışmakta olup suç tarihi itibarıyla 15 yaşından küçük olan sanık ...’ın olay tarihinden 15-20 gün önce Büvetli köyüne döndüğü ve ...ailesinden herhangi birisini öldürmek üzere Çin yapımı Kalaşnikof tüfek ile yaklaşık 40 adet fişek temin ettiği, 22.03.2010 tarihinde sabah saatlerinde katılan ...’in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı Ford Transit marka araç ile yanında bulunan kardeşi ... ve oğulları ... ile ... ile birlikte Büvetli köyünden Diyadin ilçe merkezine gittikleri, katılan ...’e ait aracın köyden ayrıldığını gören sanık ...’ın, katılan ... ve yanında bulunanların köye döneceklerini düşünerek köye dönmek için kullanılan kara yoluna hâkim konumdaki Beroj Tepe isimli yerde daha önceden oluşturulmuş mevzide beklemeye başladığı, saat 16.00 sıralarında katılan ...’in sevk ve idaresindeki Ford Transit marka aracın köye doğru ilerlediğini gören sanık ...’ın bulunduğu mevziden araca ateş etmeye hazırlandığı ve kısa bir süre sonra Tap mevkisine gelip tüfeğin atış menziline giren araca yaklaşık 720 metre mesafeden önce tek tek sonra seri şekilde 31 el ateş ettiği, mermilerden bir tanesinin aracın sol ön kelebek camından geçip ön sağ koltukta oturan ...’e isabet ettiği, aracın başka isabet almadığı, katılan ... ile inceleme dışı katılanlar ... ve ...’in yara almadan kurtuldukları, inceleme dışı maktul ...’in ise sol omuz hizasında köprücük kemiği üzerinden aldığı isabet nedeniyle ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasına bağlı iç organ ve büyük damar harabiyeti sonucu öldüğü olayda;

Babası ...'ın, ...ailesinden ... ...tarafından silahla yaralanması nedeniyle ...ailesinden herhangi birisini öldürmeye karar verip bu amaçla olaydan 15-20 gün önce köye gelerek Çin yapımı Kalaşnikof tüfek temin eden sanık ...'ın, olay günü köy içerisindeki evinden katılan ... ve yanında bulunanların ilçe merkezine doğru gittiklerini görmesi üzerine aynı araçla geri döneceklerini düşünerek, dönüş yoluna hâkim konumdaki Beroj mevkisinde mevzilenmesi ve söz konusu aracın da katılan ...'e ait olduğunu bilmesi karşısında, sanığın silahla saldırı eylemi esnasında katılan ...'in ve kim olduklarını bilmemekle birlikte yanında bulunanların araç içerisinde olduğunu bildiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Amacı ...ailesinden herhangi birisini öldürmek olan sanık ...'ın, bulunduğu konum itibarıyla araç sürücüsü olan katılan ...'in olduğu taraftan 720 metre mesafeden uzun namlulu otomatik tüfekle rastgele ateş etmesi, katılan ...'in sevk ve idaresindeki aracın hareket hâlinde olması, bu nedenle hedef seçme imkânı bulunmayan sanık ...'in, ...ailesinden kim olursa olsun birisini öldürmek amacıyla aracı hedefleyerek ateş etmesi, saldırıda kullanılan uzun namlulu otomatik tüfekten yapılan atış sayısı, araca isabet eden merminin yeri birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'ın gerçekleştirdiği silahla saldırı eylemi neticesinde zorunlu veya kaçınılmaz olarak ortaya çıkan tüm sonuçlardan sorumlu tutulması gerekmektedir. Başka bir deyişle, ...ailesinden herhangi birisini öldürmek için katılan ...'in içinde bulunduğunu bildiği araca otomatik tüfekle saldırı gerçekleştiren sanığın eylemi sonucunda, günlük hayat tecrübelerine göre araç içerisinde bulunan herkesin zarar göreceği muhakkak olduğundan sanığın katılan ...'e yönelik eylemini de doğrudan kasıtla gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, katılan ...'in saldırıdan hiç yara almadan kurtulduğu anlaşılmış ise de, sanık ...'ın, ...ailesinden olan bireylere karşı beslediği husumet, sanığın suçta kullandığı saldırı aletinin niteliği, atış sayısı, araca ve inceleme dışı maktule isabet eden merminin yeri, isabet alan aracın hareket hâlinde olması nedeniyle belli bir kişiyi hedef alma imkânının olmaması ve sanığın araçta bulunan herhangi biri veya birilerini öldürmeye yönelik kastının bölünemeyecek oluşu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın katılan ...'e yönelik eyleminin tasarlayarak kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne, Özel Dairenin onama kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkemenin sanık ... hakkındaki beraat kararının, sanığın katılan ...’e yönelik eyleminin nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne, Özel Dairenin onama kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkemenin sanık ... hakkındaki beraat kararının, sanığın katılan ...’e yönelik eyleminin nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Başkanı; "TCK'nın 21. maddesinin 1. fıkrasında 'Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve isteyerek gerçekleştirilmesidir.' şeklinde tanımlanmıştır. Fail, işlediği suçun maddi unsurlarının bütününü düşünmüş, öngörmüş ve dolayısıyla bütün bunlar hakkında bilgiye sahip olmuş ise, doğrudan kast söz konusudur (Özgenç Türk Ceza Hukuku 7. baskı syf. 236). Kast tanımından da anlaşılacağı üzere iki unsur söz konusudur. Bunlar bilme ve isteme unsurlarıdır. Doğrudan kastta bilme unsuru belirgin unsurdur. Burada failin, suçun bütün maddi unsurları hakkındaki bilgisi tamdır, kesindir. Bir başka ifadeyle bir suçun işlenmesini kararlaştıran failin bu suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların mevcut olduğunu veya fiilin icrası sırasında gerçekleşeceğini ve özellikle suç tipinde aranan neticenin meydana geleceğini kesin olarak öngörmesi halinde doğrudan kast söz konusudur (Koca, Üzülmez Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. baskı syf. 162 - 163, Aynı görüşte İçel/Sokullu - Akıncı/Özgenç/Sözüer/Mahmutoğlu/Ünver, Suç Teorisi).

Ayrıca, failin hareketinde hedeflediği doğrudan neticelerin yanı sıra, hareketin zorunlu neticesi ya da kaçınılmaz yan neticesi olarak öngördüğü ve irade olarak kabul ettiği her şey, bunları istemese dahi doğrudan kastın kapsamındadır. Belli bir neticenin gerçekleşmesine yönelik olarak icra edilen fiilin diğer bazı neticeleri meydana getireceği günlük hayat tecrübelerimize göre muhakkak ise fail bu neticeler bakımından doğrudan kasta hareket etmiştir. (Dönmezer - Erman 2. Cilt syf. 930, Özgenç, Gazişehri syf. 301, İçel/Sokullu - Akıncı/Özgenç/Sözüer/Mahmutoğlu/Ünver Suç Teorisi). Örneğin hasmını öldürmek için uçağa bomba yerleştiren sanık hasmının dışındaki yolcu ve mürettebat açısından da doğrudan kasta hareket etmiştir. Yine kalabalık içinde bulunan hasmına karşı seri şekilde ateş eden kişi diğerlerinin de ölümünü istemese de meydana gelen bu zorunlu neticeler bakımından kasten hareket ettiği kabul edilebilecektir.

Olası kast ise TCK'nın 21. maddesinin 2. Fıkrasında 'kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi şeklinde tanımlanmıştır'. Kanundaki bu tanım karşısında, olası kastta bilme unsuru yerine öngörmenin yeterli olduğu; 'istemenin' gerekli olmadığı anlaşılmaktadır. 'İstemenin' yerine neticenin 'kabullenmesi' yeterlidir. Olası kast, kastın bir türü olduğuna göre, bu kast şeklinde de tam olmasa da bilme ve isteme unsurları aranmaktadır. Tipikliğin gerçekleşmesinin muhtemel olarak öngörülmesi olası kastın bilme unsurunun; bu ihtimali öngörmesinin yanı sıra failin fiilinin sebebiyet verebileceği neticenin gerçekleşmesini kabullenmesi veya kayıtsız kalması ya da katlanması ise isteme unsurunu oluşturmaktadır (Koca/Üzülmez, TCK. genel hükümler 9. baskı syf. 167).

Bu açıklamalar ışığında; suç tarihinde 14 yaşında olan Suça Sürüklenen Çocuk ...'ın Kalaşnikof marka tüfek ile 720 metre mesafeden hasımları ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı hareket halindeki Ford Transit marka araca 31 el ateş ettiği, mermilerden bir tanesinin sol ön kelebek camından geçip ön sağ koltukta oturan ...'e isabet ederek yaralanmasına müteakip ölümüne sebebiyet verdiği, aracın arka koltuğunda bulunan ... ile ... ile sürücü ...'in yaralanmadıkları olayda; Suça Sürüklenen Çocuğun yapmış olduğu atış öncesi, aracın katılan ...'e ait olduğunu bilmesine rağmen araçta kaç kişi olduğunu bilmediği, seyir halinde olan araçta en az bir sürücünün bulunacağının doğal olduğu, araçtaki diğer kişiler yönünden atış mesafesi itibariyle hedef seçme imkanının bulunmaması, ...Ç'nin amacının babası ...’a yapılan silahlı saldırının intikamını almak için ...ailesinden herhangi birisini öldürmek olması, sanığın bu amaçla hareket hâlindeki araca rastgele ateş edip sadece 1 adet merminin isabet etmesiyle inceleme dışı maktul ...’in ölümüne sebebiyet vererek hedeflediği amaca ulaşmış olması, atış mesafesi itibarıyla diğer mağdurlar açısından ölüm veya yaralama sonucunun muhakkak değil muhtemel olması, ...Ç'nin amaçladığı bu hedef dışında araç içerisinde başkalarının da olabileceğini ve onların da isabet alabileceğini öngörebileceği, diğer bir ifadeyle 'olursa olsun' düşüncesiyle hareket ederek meydana gelebilecek sonuçları göze aldığının kabul edilmesi halinde olası kasıtla hareket ettiği sonucuna varılacağından katılan ...’in hiçbir yara almaması karşısında; 'Olası kasıt netice ile belirlenir' ilkesinden hareketle, netice itibarıyla ortaya çıkan ve gerçekleşen bir suç oluşmadığından; sanığın eyleminin, nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğuna dair ikinci uyuşmazlık konusu bakımından sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum." düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi de; itirazın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının,

a) Sanık ... hakkındaki beraat kararı bakımından değişik gerekçeyle KABULÜNE,

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi de; itirazın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının,

a) Sanık ... hakkındaki beraat kararı bakımından değişik gerekçeyle KABULÜNE,

b) Sanık ... hakkındaki beraat kararı bakımından KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 25.11.2015 tarihli ve 1307-5705 sayılı ilamının, sanıklar ... ve ... hakkındaki katılan ...'e yönelik nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsten verilen beraat kararlarının onanmasına ilişkin kısmının KALDIRILMASINA,

3- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 25.11.2015 tarihli ve 1307-5705 sayılı ilamına (1) numaralı paragraftan önce gelmek üzere “Sanık ... müdafisi ve katılanlar vekilinin temyiz dilekçelerine göre, sanık ... hakkında maktul ...’e yönelik nitelikli kasten öldürme suçundan verilen mahkûmiyet ve sanıklar ..., Mehmet... ile ... hakkında katılan ...’e yönelik nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsten verilen beraat kararlarıyla sınırlı olarak yapılan incelemede;” paragrafının EKLENMESİNE,

4- Sivas 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.11.2014 tarihli ve 134-152 sayılı sanık ...'ın katılan ...'e yönelik eylemi nedeniyle verilen beraat kararının, sanığın eyleminin nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

5- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 25.02.2021 tarihinde yapılan müzakerede ön sorun bakımından oy birliğiyle, ikinci uyuşmazlık bakımından oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26610, Karar No: 2015/506, Tarih: 13.01.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/26610 E.  ,  2015/506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile ilamsız icra takibine başlandığı, örnek 7 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun yasal sürede icra dairesine verdiği dilekçe ile borca itiraz ettiği, alacaklının itirazın kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu; mahkemece takibe konu belgenin İİK'nun 68/1. maddesinde belirtilen nitelikte borç ikrarını havi belge olduğu kabul edilerek itirazın tamamen kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

İİK'nun 68/1. maddesi gereğince; talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir.

Somut olayda alacaklının takibine dayanak yaptığı 30.10.2010 tarihli "alacağın temliki-sulh- ibra-feragat sözleşmesi" başlıklı belge kayıtsız şartsız, belirli bir para borcu ikrarını içermekte olup, icra müdürlüğüne yapılan itirazda, belge altındaki imza açıkça inkar edilmediğinden İİK'nun 68. maddesi kapsamında bulunan belge niteliğindedir. Bu husus mahkemenin de kabulündedir, fakat ilgili sözleşme incelendiğinde alacağın taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece, itirazın kaldırılması isteminin muaccel hale gelmeyen alacaklar yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, itirazın tümü ile kaldırılmasına dair hüküm tesisi isabetsiztir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4667, Karar No: 2019/8368, Tarih: 11.11.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/4667 E.  ,  2019/8368 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Asıl dava; yersiz aylık ödemesine ilişkin borç tahhakkukunun iptaline, borçlu olmadığının tespitine, yapılan ve yapılacak kesintilerin yasal faizi ile iadesi, birleşen dava; sağlık giderine ilişkin borç tahakkukundan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM:

Asıl dava ile; yersiz aylık ödemesine ilişkin borç tahhakkukunun iptaline, borçlu olmadığının tespitine, yapılan ve yapılacak kesintilerin yasal faizi ile iadesi, birleşen dava ile;sağlık giderine ilişkin borç tahakkukundan dolayı borçlu olmadığının tespiti talep edilmiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında her iki davanın da haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, "...Dosyadaki kayıtlı bilgi ve belgelerden; davacı ve eski eşin adres hareketleri, seçim kayıtları, medula kayıtları, telefon-elektrik-su aboneliklerine ilişkin bilgi ve belgelerin toplandığı anlaşılmaktadır. Davacının eski eşi olan Kamil An'dan 10/06/1998 tarihinde boşandığı, 16/04/2002 doğumlu ...'ın babası isminin .... olduğu ve boşanma tarihinden sonra dünyaya gelen İrem Sultan'ın nüfus müdürlüğünün onaylı tanıma senedi ile tanınarak nüfusa kayıt ve tescil edildiği nüfus kayıt tablosundan anlaşılmıştır.

28/06/2013 tarihli SGK denetmen raporundan ve ekindeki denetim memurlarınca tutulan tutanaktan, davacının 10/06/1998 tarihinde resmen boşandığı Kamil An ile boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce tutanak mumzilerinin tanıklığına başvurulmuş tanıklar tutanakların ve raporun doğru olduğunu beyan etmişlerdir.

28/06/2013 tarihli SGK denetmen raporundan ve ekindeki denetim memurlarınca tutulan tutanaktan, davacının 10/06/1998 tarihinde resmen boşandığı Kamil An ile boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce tutanak mumzilerinin tanıklığına başvurulmuş tanıklar tutanakların ve raporun doğru olduğunu beyan etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamına göre; müfettiş raporu, dinlenen tanık beyanları, adres hareketleri, seçim kayıtları ve dosyadaki tüm bilgi ve belgelere göre, ayrıca davacının boşanma tarihi olan 1998 yılından sonra ayrıldığı eski eşinden 2002 doğumlu müşterek çocuklarının bulunduğu anlaşılmakla, Sosyal güvenlik denetmenlerince tutulan tutanağın 5506 sayılı yasanın 59/2 maddesi gereğince aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu da göz önünde bulundurularak davacının ayrıldığı eşi ile fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği kanaatine varılarak, asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından;"Davanın yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır.

5510 sayılı Kanun’un “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlıklı 56.maddesinde; “…Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır…” düzenlemesi yer almaktadır.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan dava konusu düzenleme ilk kez 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yer almıştır.

Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

1)Asıl dava yönünden yapılan incelemeye ilişkin olarak,

Somut olayda, davacının eski eşinden 1998 tarihinde boşandığı, 2002 yılında müşterek çocuklarının doğduğu, 2009 yılında aynı sandıkta oy kullandıkları, Kurum denetim raporunda çevresel soruşturmada ve davacının beyanı alınan kız çocuğu tarafından davacının boşandığı eşiyle fiilin birlikte yaşadıklarının belirtildiği, tutanak mümzilerinin dinlendiği, tutağın içeriğinin doğru olduğunu beyan ettikleri, yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında, davacı ile eşinin uyuşmazlık konusu dönemde boşandıkları halde birlikte yaşadıklarına ilişkin Kurum tespitinin aksinin ispat edilemediği anlaşılmaktadır.

2) Birleşen dava yönünden ise,

2) Birleşen dava yönünden ise,

Yersiz ödendiği iddia edilen sağlık giderleri yönünden ; 5510 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 45. maddenin, “Bu Kanuna göre genel sağlık sigortalısı ya da bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamına girmekle birlikte, asli olarak hak etmediği bir kapsamda sağlık hizmeti alanlara 31.01.2012 tarihine kadar verilen sağlık hizmetlerine ilişkin Kurumca tahakkuk ettirilmiş veya ettirilecek borçlar, varsa ilgililerin bu nedenle açtıkları davadan vazgeçmeleri halinde tahsil edilmez. Bu borçlara ilişkin açılmış olan dava ve icra takiplerinden Kurumca vazgeçilir." hükmü gereğince 31.01.2012 tarihine kadar yersiz ödendiği ileri sürülen sağlık giderleri, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 45. maddesi gereği talep edilemeyecektir.

31.01.2012 tarihinden sonraki dönemde yapılan yersiz sağlık giderlerine gelince; 5510 sayılı Kanun'un 60 ve devamı maddelerine göre herkes genel sağlık sigortalısı olup, Kurumun sağlık hizmeti verilen döneme ilişkin gelir testi yaptıktan sonra primleri tahsil ve takip yetkisi baki kalmak kaydıyla, bu döneme ilişkin yersiz ödendiği ileri sürülen sağlık giderleri genel sağlık sigortalısından istenemez. Kurumun,sağlık hizmetlerine dair masrafların, davacı genel sağlık sigortalısı kabul edilse dahi karşılanmayan nitelikte sağlık hizmeti olduğu noktasında bir iddiası da bulunmamaktadır.

Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında, davacının talep edilen sağlık giderleri nedeniyle davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) istemine ilişkin kısmına ilişkin olarak, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken bu talep yönünden de davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup; bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yerine "Asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne" karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM:

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca kısmen kabulü ile,

2-... 3. İş Mahkemesinin 18/07/2017 gün ve 2014/168 E. - 2017/422 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine,

3- Asıl Davanın reddine,

4-Birleşen Davanın kabulü ile, davalı Kurumun 10/03/2014 gün ve 3794589 sayılı borç bildirim belgesine konu "tedavi gideri" alacağına ilişkin istemin iptaline, davacının bu borçtan sorumlu olmadığının tespitine," şeklinde karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; her iki davanın da reddine karar verilmesi gerektiğini,kabule göre de reddedilen miktar için vekalet ücretine takdir edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yetersiz Kurum denetmen raporuna dayalı olarak birlikte yaşamın kabul edildiğini, birlikte yaşama olmadığını, boşandığı eşinin hapiste geçen sürelerinin de dikkate alınmadan birlikte yaşamın olduğunun kabul edildiğini, birlikte yaşamın olmadığını ileri sürmektedir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ: