muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/21040, Karar No: 2025/960, Tarih: 06.02.2025

**8. Ceza Dairesi         2024/21040 E.  ,  2025/960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/455 E., 2023/716 K.

SUÇ : Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında Yargıtay bozma ilamı üzerine kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Bozma

Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 18.02.2016 tarihli kararı ile sanık hakkında mağdure ... (...)'e yönelik çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan 4 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilmiş, bu kararın sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin, 14.11.2022 tarihli kararı ile, basit yargılama usulü uygulanması yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci

Bozma ilamı üzerine, Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 08.03.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında Basit Yargılama Usulü uygulanarak çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan 3 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilmiş ve bu karara sanığın itiraz etmesi üzerine, Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2023/455 Esas, 2023/716 Karar ve 21.09.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında mağdure ... (...)'e yönelik çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 234/3, 62, 58 ve 53. maddeleri uyarınca 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Sanığın Temyiz İstemi

Kanun'a aykırı karar verildiğine, ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava dosyası kapsamına göre, 15 yaşındaki mağdure ... (...) ile sanık arasında gönül ilişkisinin bulunması, olay tarihinde sanığın evine giderek cinsel birliktelik kurması, yaklaşık iki hafta sonra da akşam saatlerinde yine sanıkla dışarıda buluşup bir okulun arkasında cinsel birliktelik kurması ve sanığın savunmasında da mağdure ile birlikte sokaklarda iki gün birlikte kaldıklarına ilişkin ikrar etmesi, sanığın mağdurenin ailesini yada yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutması olayına ilişkin olarak;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, anlaşıldığından, sanığın temyiz istemi yerinde görülmemiş, verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

III. KARAR

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2023/455 Esas, 2023/716 Karar ve 21.09.2023 tarihli kararında, sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE,

06.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17047, Karar No: 2016/1219, Tarih: 26.01.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/17047 E.  ,  2016/1219 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. Hukuk Dairesi

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/05/2015

NUMARASI : 2013/221-2015/427

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı olarak parsel sayılı taşınmazların bedelinin faiz ve masraflarla birlikte tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın Bursa B.. B.. yönünden kısmen kabulüne, O.. B.. hakkındaki davanın husumetten reddine ve fiilen el atılmayan bülümler yönünden davanın usulden reddine karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 26.01.2016 gününde temyiz edenlerden temyiz edenlerden davacı vekili Av.Ali Fuat Demirkan İle davalı Bursa B.. B.. vekili Av.Faruk Kılıç geldiler. Aleyhine temyiz olunan davalı O.. B.. adına gelen olmadı. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Bilirkişi kurulunca somut emsal alınan parsel sayılı taşınmazın dava konusu taşınmazla karşılaştırılması sonucunda; emsalin dava konusu taşınmazdan 7-7,5 kat daha değerli olduğu kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılmış ve mahkemece de bu rapora dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki ./..

giderilmelidir. Dosyadaki kayıtlara göre 2013 yılında dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değeri 263,36 TL, emsal alınan parselin vergi değeri ise 64,13 TL dir. Bu durumda emlak vergi değerleri bakımından dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın değerinden daha fazla olduğu ve vergi değerlerinin bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmeye ters düşecek nitelikte olduğu açıktır. Dolayısıyla emsal taşınmazın uygun emsal olduğunun kabulü mümkün olmayıp, dava konusu taşınmaza vergi değerleri itibarıyla daha uygun emsaller bulunabileceği halde bu taşınmazı somut emsal olarak değerlendiren bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

2-Dava konusu 4174 ada 34 parsel sayılı taşınmazın fiilen el atılan bölümündeki davacılar murisi payının iptali ile yetinilmesi gerekirken yüzölçüm yazılmak suretiyle infazda tereddüt meydana getirilmiş olması

Doğru görülmemiştir.

2-Dava konusu 4174 ada 34 parsel sayılı taşınmazın fiilen el atılan bölümündeki davacılar murisi payının iptali ile yetinilmesi gerekirken yüzölçüm yazılmak suretiyle infazda tereddüt meydana getirilmiş olması

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı ve davacı yararına takdir edilen 1.350,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 26.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Karşılaştırıldı NE.
Yargıtay — Esas No: 2013/7939, Karar No: 2015/10109, Tarih: 09.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/7939 E.  ,  2015/10109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması, malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, nitelikli hali oluşmaktadır.

... Şirketine ait ve ... ve ... plakalı olan iki adet kamyonun adı belirtilen şirket tarafından kiralanarak sanığa teslim edildiği; ancak kira süresinin bitmesine rağmen sanığın, söz konusu kamyonları katılana iade etmeyip uhdesinde bulundurmak suretiyle üzerine atılı olan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda;

Oluşa, sanığın savunmalarına, katılanın aşamalardaki beyanlarına,tanıkların anlatımlarına ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın, üzerine atılı olan suçu işlediğine ilişkin katılanın iddiası dışında somut, kesin ve inandırıcı delillerin elde edilemediğinin anlaşılması karşısında; sanığın beraatine yönelik mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 09.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/19625, Karar No: 2020/10309, Tarih: 09.09.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/19625 E.  ,  2020/10309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Müsadere

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

O yer Cumhuriyet savcısının, 23.11.2016 tarihli temyiz talebi ile suç eşyasının 5237 sayılı TCK'nin 54. maddesi uyarınca müsaderesine dair 16.11.2016 tarih ve 2016/7 Esas, 2016/331 Karar sayılı ek kararı temyiz ettiği, ancak o yer Cumhuriyet savcısının anılan ek kararı temyizine ilişkin tebliğnamede görüş bildirilmediği anlaşılmakla, bu hususta EK TEBLİĞNAME düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.09.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/44975, Karar No: 2018/4337, Tarih: 22.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/44975 E.  ,  2018/4337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalılara ait işyerinde yılın on iki ayı ve haftanın yedi günü olmak üzere çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

Davalıların cevaplarının özeti:

Davalı ... İnşaat Gıd. Mad. Nak. Taah. Paz. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkili şirkette iddia edilen kadar çalışmasının bulunmadığını, yapılan işin niteliği gereği kış aylarında çalışma olmadığını, yapılan işin mevsimlik iş olduğunu ve davacının çalışma sezonunda işe gelmeyerek iş sözleşmesini feshettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tuğla Kiremit San. Tic. A.Ş. vekili, davacının müvekkili şirkette iddia edilen kadar çalışmasının bulunmadığını, müvekkilinin 2003 yılında faaliyete başladığını, yapılan işin niteliği gereği sadece yedi aylık yaz döneminde üretim yapıldığını, kış aylarında çalışma olmadığını, yapılan işin mevsimlik iş olduğunu ve davacının çalışma sezonunda işe gelmeyerek iş sözleşmesini feshettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Somut olayda davacı işçi, davalı işyerinde 1992 yılı Ekim ayından 2014 yılı Mart ayına kadar aralıksız olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı işveren ise davacının SGK’ya bildirilen dışında çalışmasının olmadığını savunmuştur. Mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının 26.05.2008- 30.12.2013 tarihleri arası aralıksız toplam beş yıl yedi ay dört gün çalıştığı kabulü ile dava konusu alacaklar hesaplanmıştır.

2-Somut olayda davacı işçi, davalı işyerinde 1992 yılı Ekim ayından 2014 yılı Mart ayına kadar aralıksız olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı işveren ise davacının SGK’ya bildirilen dışında çalışmasının olmadığını savunmuştur. Mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının 26.05.2008- 30.12.2013 tarihleri arası aralıksız toplam beş yıl yedi ay dört gün çalıştığı kabulü ile dava konusu alacaklar hesaplanmıştır.

Kabul edilen hizmet süresi yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, davacının davalı işyerinde 26.05.2008-30.12.2013 tarihleri arası dört ayrı dönem halinde aralıklı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının talebi, Kurum kayıtları, yapılan işin niteliği, davalı tarafından ibraz edilen işyeri kayıtları birlikte değerlendirildiğinde davacının aralıksız çalıştığının ispatlanamadığı bu nedenle dava konusu alacakların davacının hizmet döküm cetvelinde çalıştığı bildirilen sürelere göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-4857 sayılı İş Kanun'unda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı, ayrıca davacının çalıştığı işyerinin faaliyet gösterdiği alanda uzman bir bilirkişiden de görüş alınarak davacının fesih tarihindeki gerçek ücreti saptanmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Davacı işçi aylık net 1.200,00 TL ücret aldığını iddia etmiş, davalılar davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece tanık beyanları ve davacının banka hesap dökümleri değerlendirilerek emsal ücret araştırılmaksızın davacının net 1.200,00TL ücret aldığı kabul edilmiştir.

Davacı işçi aylık net 1.200,00 TL ücret aldığını iddia etmiş, davalılar davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece tanık beyanları ve davacının banka hesap dökümleri değerlendirilerek emsal ücret araştırılmaksızın davacının net 1.200,00TL ücret aldığı kabul edilmiştir.

Davacının ücreti hakkında yukarıda işaret edilen ilkeler çerçevesinde araştırılma yapılmaksızın karar verilmesi isabetli olmamıştır. Ne var ki ... 1. İş Mahkemesi 2014/396 esas 2016/256 karar sayılı dosyasında davacı ile birlikte çalışan emsal işçinin emsal ücretinin araştırıldığı, yapılan emsal ücret araştırması sonucu ... Ticaret ve Sanayi Odasının davacı gibi tuğla taşıma işinde çalışan bir işçinin fesih tarihinde net 1.100,00 TL ücret alabileceğini bildirdiğinin anlaşılmasına göre dava konusu alacakların net 1.100,00 TL aylık ücret üzerinden hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

4-Somut olayda, Mahkemece karara esas teşkil eden bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının haftanın yedi günü 05:30-15:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenme ile haftada on dört buçuk saat fazla mesai yaptığı kabulü ile fazla çalışma alacağının hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Davacının fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti talebi dikkate alınmaksızın, mükerrer ödemeye yol açacak şekilde hesaplanmıştır. Davacı lehine ayrıca hafta tatili ücretine hükmedildiğinden, mükerrer ödemenin önüne geçilebilmesi için hafta tatili günlerindeki fazla çalışmanın bir saat olarak hesaplamaya dahil edilmesi gereklidir. Hal böyle olunca davacının fazla mesaisi, haftalık yedi saat fazla çalıştığı kabulüne göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5675, Karar No: 2017/4536, Tarih: 06.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/5675 E.  ,  2017/4536 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalıya ait işyerinde kayden taşeron şirket işçisi olarak çalıştığını, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayalı olduğundan davalı belediyenin işçisi sayılması gerektiğini ileri sürerek, ilave tediye alacağı ile fark kıdem ve ihbar tazminatının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının çalışmasına dayanak hizmet alım sözleşmelerinin kanuna uygun olarak kurulduğunu ve muvazaaya dayanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli sebep kabul edilemez. 4857 sayılı Kanun’da yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir şarta bağlanmaması sebebiyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6. fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik sebepler var ise gözönünde tutulur. Dolayısıyla, sözkonusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren-alt işveren îşkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlığını taşıyan 14. maddesinin a bendinde “imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır” kuralına yer verilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un 67. maddesi ile belediyeleri asıl işlerini de 6. fıkradaki sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verebileceği düzenlenmiştir. Anılan hükme göre “belediyede meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri, araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakım ve onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri, sağlıkla ilgili destek hizmetleri, fuar, panayır ve sergi hizmetleri, baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler, kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri, sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir”. Böylece 67. maddedeki hüküm uyarınca temizlik işleri, park bahçe işleri, bakım ve onarım işleri belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen, işletmenin veya işin gereği teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş olup olmadığına bakılmaksızın üçüncü kişilere gördürülmesi mümkün kılınarak 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesine istisna getirilmiştir.

Ancak, Belediyeler Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca bir işin belediye tarafından alt işverene verilmesi, muvazaa iddialarının araştırılmasına engel teşkil etmez. Söz konusu hükümde sayılan işlerin alt işverene verilmesine dayanılarak iş sözleşmesinin feshi, muvazaa iddiasının ispatı hâlinde geçersiz olacaktır.