muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13263, Karar No: 2019/213, Tarih: 10.01.2019

1) CMK'nın 90 maddesi hükümlerinden ortaya çıkan sonuç, ihbar alınmaksızın aniden ortaya çıkan durumlarda kişilerin ve kolluğun yakalama yetkisinin olduğudur. Bu düzenlemelerde kolluğun açıkça üst araması yapabileceği yönünde açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

2) ''Bir suç işlendiği veya işlenmekte olduğu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunması, delillerin tespiti, kaybolmaması ya da bozulmaması için acele tedbirleri aldıktan sonra el koyduğu olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savcısına bildirir ve Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda işin aydınlatılması için gerekli soruşturma işlemlerini yapar'' (PSVK Ek Madde 6/4) hükmü, 5395 Sayılı ÇKK'nın 15. maddesi, 5271 Sayılı CMK'nın 2/e, 161. maddesinin 2. fıkrası ve PVSK'nın Ek 6. maddeleri gereğince kolluk suçüstü halinde de acele tedbirleri aldıktan sonra durumu Cumhuriyet savcısına bildirerek gerekli soruşturma işlemlerini yapacaktır. Bu arada, konuyla ilgili arama kararı alınması gerekiyorsa, yine CMK’nın 119/1 nci maddesinin devreye sokulması gerekecektir.

Kısaca, bir delili elde etme amacıyla arama yapılacak ise "adli arama" kararı, bir suçun işlenmesini veya bir tehlikeyi önlemek amacıyla yapılacaksa "önleme araması" kararı gereklidir. Dosya içinde ise "adli arama" kararı ya da ''yazılı arama emri'' bulunmadığı gibi olay yeri ve tarihini kapsayan 2559 sayılı PVSK'nın 9. maddesine göre verilmiş önleme araması" kararı da yoktur.

3-) Yönetmeliğin 8/f bendinde ise TCK'nın 24. maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suç üstü halinde yapılan aramalarda toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine konut işyeri ve yerleşim yeri ile eklentilerine girmek için yapılabilir.

4-) Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'nin ''Yakalama işlemi'' başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında ‘Yakalama sırasında suçun iz emare ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyecek tedbirler alınır’ şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dava konusu somut olay da, 13 yaşındaki çocuğun toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlike oluşturacak bir eylemi bulunduğunu söylemek mümkün değildir. Aksine ailesi ve toplum tarafından mağdur edilen, suça itilen konumundadır.

4-) Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'nin ''Yakalama işlemi'' başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında ‘Yakalama sırasında suçun iz emare ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyecek tedbirler alınır’ şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dava konusu somut olay da, 13 yaşındaki çocuğun toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlike oluşturacak bir eylemi bulunduğunu söylemek mümkün değildir. Aksine ailesi ve toplum tarafından mağdur edilen, suça itilen konumundadır.

Bir kişi hakkında suç işlediğinden bahisle adli soruştuma başlatılması, arama yapılması, Anayasamızla teminat altına alınan kişi hak ve özgürlüklerini ilgilendirdiğinden, bir hukuk devleti olan devletimizinde bu alandaki müdahalesi keyfi olamayacağından, korunan hakka müdahalenin nasıl olacağına ve bu yetkinin kullanımına ilişkin kamu otoritesini bağlayıcı kuralları vardır. Bu kurallar, Türkiye Cumhuriyeti Devletimizin imzaladığı Avrupa insan hakları sözleşmesinin 8. maddesi, Anayasamızın 20 ila 22. maddeleri, CMK'nın 116-119. maddeleri, olaya özgü sanığın yaşı küçük olması nedeniyle 5395 sayılı ÇKK'nın 15. maddesi ile diğer hükümleri, 2559 sayılı PVSK ve Adli Önleme Aramaları Yönetmeliği hükümleridir.

Oysa bu soruşturma belirtilen pozitif hukuk normlarındaki hususlar gözardı edilerek yürütülmüştür. Hukuka uygun etkin bir soruşturma yapılmamıştır. Bu durum Anayasamızın 2. maddesinde yer alan Hukuk Devleti ilkesine aykırıdır.

Adli arama kararı gerektiren bir olayda önleme araması kararına dayanılarak ya da koşullarına uygun olmayan arama kararı üzerine yapılan arama da hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan deliller ya da suçun maddi konusu "hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş" olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.

Başlangıçta suç işlenmesinin önlenmesi düşüncesi olsa bile, niteliği ve faili belli olan suç şüphesi ortaya çıktığı andan itibaren yapılacak arama adli bir nitelik taşıyacaktır. Adli aramanın amacı şüpheli veya sanığın yakalanması veya suç delillerinin ele geçirilmesidir.

Suç şüphesinin ortaya çıkmasından sonra 5271 sayılı CMK kuralları uygulanması gerektiğinden, arama işleminin önceden alınmış bulunan önleme araması kararına göre değil CMK' nın 116. - 119.maddelerindeki düzenlemeler uyarınca verilmiş adli arama kararına ya da yazılı arama emrine göre icra edilmesi gerekmekte iken dosya içerisinde olay yeri ve tarihini kapsar şekilde verilmiş bir önleme arama kararı da olmadığı halde kaba üst araması adı altında arama işlemi yapılmıştır.

Suç şüphesinin ortaya çıkmasından sonra 5271 sayılı CMK kuralları uygulanması gerektiğinden, arama işleminin önceden alınmış bulunan önleme araması kararına göre değil CMK' nın 116. - 119.maddelerindeki düzenlemeler uyarınca verilmiş adli arama kararına ya da yazılı arama emrine göre icra edilmesi gerekmekte iken dosya içerisinde olay yeri ve tarihini kapsar şekilde verilmiş bir önleme arama kararı da olmadığı halde kaba üst araması adı altında arama işlemi yapılmıştır.

Açıkladığım tüm bu nedenlerle; 5271 sayılı CMK'nın 2/e, 161, 5395 sayılı ÇKK'nın 15. ve 2559 sayılı PVSK'nın Ek 6. maddeleri uyarınca bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenen kolluğun derhal Cumhuriyet savcısına olayı haber verip emri doğrultusunda soruşturma işlemlerine başlaması gerekmekte iken, PVSK'nın 9. maddesi uyarınca yetkili makamlarca verilmiş bir Önleme Araması Kararı'nın varlığına dahi gerek duyulmadan ve yine usulüne uygun adli arama emri veya kararı almadan delil elde etmek amacıyla yaptığı arama işlemi hukuka aykırı olacağından, sanığa isnat olunan suçun maddi konusu olan uyuşturucu maddelerin hukuka aykırı yöntemle elde edilmesi nedeniyle suçun maddi konusu bulunmadığı ve hükme esas alınamayacağı; buna bağlı olarak suçun unsuru oluşmadığından, sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken; uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün, düzeltilerek onanması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. 10.01.2019
Yargıtay — Esas No: 2016/18712, Karar No: 2018/10134, Tarih: 24.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/18712 E.  ,  2018/10134 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay 22. Ceza Dairesi'nin 31.05.2016 tarih ve 2015/18427 E., 2016/9210 K. sayılı kararıyla gerekçeli kararın sanıklardan ...'a kovuşturmada bildirdiği adreste aynı konutta birlikte yaşayan eşine 12.02.2015 tarihinde tebliğ edildiği, sanığın sonradan hükümlü olarak bulunduğu ... E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'ndan gönderdiği 17.12.2015 tarihli dilekçesinde, kararın verildiği ve tebligatın yapıldığı tarihlerde asker olduğunu ve firar suçundan dolayı askeri cezaevinde bulunduğunu belirttiği ve dolayısıyla bu kararın kendisine ulaşmadığı gerekçesiyle kendisine temyiz hakkının tanınması yönünde eski hale getirme isteğiyle birlikte hükmü temyiz ettiği anlaşıldığından, sanığın belirtilen tarihlerde asker olup olmadığı ve askeri cezaevinde bulunup bulunmadığının araştırılması ve sanığın temyiz isteminin reddine ilişkin 07.01.2016 ve 11.03.2016 tarihli ek kararların sanığa hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda tebliğ edildiği tarihlere ilişkin belgelerin temin edilmesi, ayrıca CMK'nın 42/1. maddesi uyarınca eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz isteminde bulunulması halinde inceleme yetkisinin ilgili Yargıtay dairesine ait bulunduğunun anlaşılması ile sanık hakkında verilen 07.01.2016 ve 11.03.2016 tarihli temyiz isteminin reddine dair iki ayrı ek kararın yok hükmünde olduğu, ancak sanık ...'ın eski hale getirme isteği ve hakkında verilen hükümlerle ilgili Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20.05.2015 tarih ve 2015/143665 sayılı tebliğnamesinde görüş bildirilmediğinden, bahse konu belgelerin mahkemece temin edilerek dosyaya konulması ve ardından da sanık ... hakkında ek tebliğname düzenlenmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verildiği, gönderme kararından sonra sanık ...'ın 03.02.2015 ile 12.02.2015 tarihleri arasında asker olup, cezaevinde olmadığı ve birliğince izinde olduğunun ... Askerlik Şubesi Başkanlığı'ndan gelen yazı cevabından anlaşıldığı, temyiz isteminin reddine dair 07.01.2016 ve 11.03.2016 tarihli ek kararların sanığa hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda tebliğ edildiği, ancak sanık ... hakkında eski hale getirme isteği ve temyiz talebiyle ilgili ek tebliğname düzenlenmediği anlaşıldığından, sanık hakkında ek tebliğname düzenlenmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 24.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9632, Karar No: 2015/1250, Tarih: 22.01.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/9632 E.  ,  2015/1250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 12. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/01/2014

NUMARASI : 2012/867-2014/32

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin işletmecisi olduğu Hıdırlık mahallesi, Tuzla mevkii ... İzmir adresindeki....... isimli işyerinin 2007/3,7- 2008/1,2,4 ve 5. dönemlerine ait elektrik borcu sebebiyle müvekkili hakkında Urla İcra Müdürlüğünün 2008/371 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin işyerini 2004 yılında kapattığından dolayı takip konusu dönemlere ilişkin elektrik borcunun bulunmadığını, ayrıca abonelik kaydının da olmadığını belirterek, icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 30/03/2005 tarihli abonelik sözleşmesi düzenlendiğini, bu sebeple davacının bu abonelikten kaynaklanan borçlardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, davanın reddini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın reddine, karar verilmiş hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

HMK 266.maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde, seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

Bundan ayrı 01/03/2003 tarihli Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin Zamanında Ödenmeyen Borçlar Başlıklı 24.maddesinde “Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar kapsamında düzenlenir” hükmü yer almaktadır. O hâlde, taraflar arasında imzalanan 30/03/2005 tarihli "Enerji Satış Sözleşmesinde" bu konuda (gecikme zammı hususunda) hüküm bulunmamaktadır. Hukuk Genel Kurulunun ve Dairemizin istikrar kazanmış uygulaması, gecikme zammı sözleşmede hüküm altına alınmamışsa ancak faiz (tarafların sıfatına göre reeskont veya yasal faiz) istenebilir.

Ayrıca, dağıtım şirketinin abonelerden kayıp-kaçak bedeli isteyemeyeceği hakkında verilen ve Dairecede benimsenen HGK'nun 21/05/2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanmak (hırsızlanmak) suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmamaktadır.

Somut olaya gelince; mahkemece yargılama sırasında bilgisine başvurulan hukukçu bilirkişinin raporunda; 6183 sayılı Yasa'da belirlenen oranlar dikkate alınarak gecikme zammı hesaplandığı; yine kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedellerinin hesaplamaya dahil edildiği anlaşılmaktadır.

Rapor düzenleyen bilirkişinin elektrik tarifeleri ve elektrik tüketim bedeli hesabı konusunda uzman olmadığı, bu nedenle bilirkişi olarak dinlenemeyeceği kuşkusuzdur. Uzman bilirkişi tarafından, davalının ödemesi gereken elektrik bedelinin ilgili yönetmelik hükümlerine göre denetime elverişli bir şekilde hesaplanması gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece dava dosyasının elektrik tüketim hesabı konusunda uzman olan mühendis bilirkişiye tevdii ile dava konusu alacak döneminde yürürlükte bulunan tarifelerin ilgili maddeleri uyarınca; gecikme zammı sözleşmede hüküm altına alınmadığından, ancak faiz istenebileceği yine kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedellerinin tahsil edilemeyeceği hususları nazara alınarak bilirkişiden yeniden rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/519, Karar No: 2024/1359, Tarih: 06.03.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/519 E.  ,  2024/1359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/39 E., 2022/210 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine vekili, ... Beldesi, ... Mahallesi'nde devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tescil harici alanda yapılan imar uygulaması sonucunda taşınmazın imar parsellerine dönüştürülerek arsa vasfı ile Belediye adına tescil edildiğini, 108 ada 2 ve 5 parsel sayılı imar parsellerinin bu şekilde oluştuğunu ve değerinin altında bir bedelle davalıya satıldığını, yapılan imar uygulamasının idari yargı yerinde iptal edildiğini ileri sürerek; dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.05.2017 tarih ve 2013/150 Esas, 2017/183 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 03.03.2020 tarih ve 2017/5415 Esas, 2020/2547 Karar sayılı ilamıyla, 3194 sayılı Yasa'yla eklenen bu hüküm uyarınca dava konusu uyuşmazlığın idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerektiğinden, imar parselinin kadastral parsele ihyasına yönelik dava konusu talebin, Kanun değişikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, ret kararı değil karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği ve lehine yargılama gideri ile maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastral parselin ihyası talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, ret kararı değil karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği ve lehine yargılama gideri ile maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastral parselin ihyası talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi.

2. Tapu iptali ve tescil davaları kural olarak kayıt maliklerine karşı açılır. Yine; kadastral duruma dönülme istemli uyuşmazlıklarda taraf teşkili bakımından husumetin, ihyası talep edilen kadastral parselin kapsamında kalan imar parsel ya da parsellerinin maliklerine yöneltilmesi gerekir ve bu davanın özelliği itibariyle kayıt maliklerinin yanı sıra işlemi yapan Belediye'ye de husumetin yöneltilmesi mümkündür.

3. İmar işleminin iptali sebebiyle kadastral mülkiyet durumunun ihyası isteğine ilişkin bu davalarda, taraflar arasında mülkiyet ihtilafının bulunmadığı; davacının talebinin kamusal tasarruftan kaynaklanan sicil kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gözetilerek, hüküm altına alınması gerekli karar ilam harcı ile vekalet ücretinin maktu olması ve ayrıca yargılama gideri ve bu giderlerden sayılan vekalet ücretinden iptal edilen idari işlemi yapan davalı Belediye'nin sorumlu tutulması gerekir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacının dava açma tarihinde haklı durumda olduğu ancak davanın açılmasına sebebiyet veren belediyenin davada taraf olarak yer almadığı, imarla oluşan parseller maliki davalının da dava açılmasına sebep olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

06.03.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tescil harici alanda dava dışı Öbektaş Belediye Başkanlığı tarafından yapılan imar uygulaması ile adı geçen Belediye adına imar parselleri oluşturulduğunu ve bunlardan dava konusu 108 ada 2 ve 5 parsel sayılı taşınmazların yolsuz olarak davalıya satış suretiyle temlik edildiğini, imar düzenlemesinin de idari yargı yerinde iptal edildiğini ileri sürerek, çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tescili isteğiyle eldeki davayı açmıştır.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, “...dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda Öbektaş Belediyesi tarafından belediye encümen kararları ile 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi gereğince imar uygulaması yapıldığı, ancak bu idari işlemin Trabzon İdare Mahkemesinin 2009/459 Esas, 2009/1160 sayılı Kararı ile iptal edildiği ve Trabzon İdare Mahkemesinin 06.05.2010 tarihli yazı cevabında kararın hukuken kesinleştiği ancak kesinleşme şerhinin Gümüşhane Ağır Ceza Mahkemesinin incelemesi bitmediği için verilemediğinden usul ekonomisi gereğince kararın kesinleşme şerhi aranmaksızın derdest dava dosyasının karara bağlandığı; dava konusu taşınmaların imar uygulaması sonucunda Öbektaş Belediyesi adına tescil edildiği ve 28.05.2007 tarihli Belediye Encümen kararları ile davalıya ... olduğu; taşınmazların tapu sicil kayıtlarına esas teşkil eden idari işlemin Trabzon İdare Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olması ve tapu kaydının hukuki dayanaktan yoksun hale gelmesi, bunun yanında, 5393 sayılı Belediye Kanunun 18/e maddesinde taşınmaz alım satımının belediye meclisince karara bağlanacağı, 34/g maddesinde ise belediye encümeninin meclisin alacağı kararları uygulayacağı; bu suretle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/1-282 Esas, 1999/302 Karar ve 12.05.1999 tarihli ilamında da özetle tapu kayıtlarının tutulmasında illilik prensibinin kabul edildiği, tapu kaydının dayanağını oluşturan sebebin hukuki geçerlilikten yoksun olması durumunda ilgili kişilerin tapu siciline güven ilkesinden yararlanamayacağının ifade edildiği; somut olayın incelenmesinde ise, davalının tapu kaydının dayanağını oluşturan sebebin geçerli bir belediye meclisi kararına dayanmadığı, hukuki geçerlilikten yoksun olduğu bu suretle davalının tapu siciline itimat ilkesinden yararlanmasında mümkün olmadığı kanaatine varıldığı; bununla birlikte her ne kadar davacı vekili tarafından dava konusu taşınmazın hazine adına tesciline karar verilmesi istenmiş ise de; çekişmeli taşınmazların MK 998 inci maddesi gereğince tapu kütüğüne kaydedilecek taşınmazlardan olmadığı...” gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile tapudan terkinine karar verilmiş; hükmün sadece davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 06.02.2012 tarih ve 2011/12857 E., 2012/822 K. sayılı ilamıyla; “...Dava, imar öncesi durumun ihyası ve tescil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, imar öncesi duruma dönülmesi isteğinin kabulüyle taşınmazın sicil kaydının terkinine, tescil isteğinin ise reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; tapu kayıtlarının tutulması prensiplerinden bir tanesi tescil; diğeri, sicilin aleniliği ve güvenilirliği; bir diğeri, Hazinenin kusursuz sorumluluğu; sonuncusu ise, geçerli bir hukuki sebebin varlığı, bir başka ifadeyle sicil kaydının illetten mücerret bulunmamasıdır.