muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/326, Karar No: 2020/516, Tarih: 07.07.2020

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

13. Tire 1. Asliye (İş) Hukuk Mahkemesinin 25.09.2018 tarihli ve 2018/293 E., 2018/650 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi

14. Direnme kararı süresi içinde davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

15. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından karton kutu, ambalaj üretimi ve ambalaj üzerine baskı işi yapılan davalı işyerinde davacı tarafından yapılan bobin ebatlama işinin basım işi kapsamında kalıp kalmadığı buradan varılacak sonuca göre davacının talep ettiği dönem yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

16. İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

17. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatın belirlenmesi ve incelenmesi gerekmektedir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I- a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri, 90 gün,

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III - Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...), fabrika,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III - Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...), fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda, 90 gün

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

18. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalıların da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır.

19. Matbaa işyeri itibari hizmet süresi açısından değerlendirildiğinde, günümüzde matbaa endüstrisinde kullanılan kimyasal maddelerin sayısında büyük bir artış bulunmaktadır. Çalışanlar da özellikle inhalasyon ve deri yoluyla toksik özelliği yüksek birçok maddeyi vücutlarına almaktadırlar. Bu maddeler arasında kurşun, cıva gibi ağır metaller dahi bulunmaktadır. Hızla gelişen teknolojinin bir sonucu olarak matbaalar, tekstilden ambalaja, elektronik aletlerden duvar kâğıtlarına birçok alanda vazgeçilmez bir öğe olarak yerini almıştır. Matbaanın bu kadar geniş bir alanda kullanılmasına rağmen 506 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesinde düzenlenen basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet gösteren iş yeri kabul edilmesi hak ve eşitliğe uygun kabul edilemez.

20. 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinin gerekçesinde "...sosyal güvenlik sistemlerinde itibari hizmet süresi ve fiili hizmet zammı gibi uygulamalara, vücudu yıpratıcı, dolayısıyla çalışma gücünü ve hayat süresini azaltıcı işyerlerinde çeşitli tehlikelere açık olarak çalışanlar için yer verilmektedir. Buhar, is, duman, kurum, toz, koku, asit, zehirli gaz, gürültü, sarsıntı ve radyoaktif ışın gibi ağır ve yıpratıcı çalışma şartlarına rağmen, bu şartlara açık birçok kuruluşun kurulması, çalıştırılması ve faaliyetini sürdürmesi ekonomik, kültürel, sosyal ve sağlık yönlerinden topluma katkıları sebebiyle zorunlu bulunmaktadır. Söz konusu ağır ve yıpratıcı işlerde fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımlardan insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen şartlar altında çalışanların tümünün, 2098 sayılı Kanunun ek 1. maddesinde unvan sayılmak suretiyle sınırlı olarak verilen itibari hizmet süresi hakkından yararlandırılmaları, gerek Anayasamızın eşitlik ilkeleri ve gerekse sosyal güvenliğin temel prensiplerine uygun düşeceği için zorunlu

görülmektedir..." şeklinde yer alan açıklamalarda incelendiğinde itibari hizmet kapsamının sadece mevkute çıkaran işyerleri için geçerli olmasının hukuken doğru olmadığı anlaşılmaktadır.

21. Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, işyerinin mahiyeti matbaa olmasa dahi baskı makinesinin bulunduğu ve davacının “bobin ebatlama ustası” olarak çalıştığı dikkate alındığında davacının 506 sayılı Kanun’un Ek 5/2. bendi uyarınca itibari hizmet süresinden yararlanması gerekmektedir.

22. Hâl böyle olunca, yerel mahkemenin yukarıda açıklanan hususlara değinen direnme kararı yerindedir.

23. Ne var ki, bozma nedenine göre Özel Dairece işin esası incelenmediğinden davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Direnme uygun olup, davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin sair hususlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 21. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 07.07.2020 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2204, Karar No: 2015/8617, Tarih: 29.09.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/2204 E.  ,  2015/8617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı (iki kez), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (iki kez) (sanık ..), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanık...),

İlk derece mahkemesince verilip kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin O Yer Cumhuriyet Savcısı ile sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi ve sanık ... müdafiince incelemenin duruşmalı yapılmasının talep edilmesi üzerine, dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 16.09.2015 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü verilerek sanık müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti:

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık .... müdafii Av. ..'un gelmediği, gönderdiği faks ile . Asliye Hukuk Mahkemesinde olan duruşması nedeniyle mazeret dilekçesi gönderdiği anlaşıldı.

Yargıtaydaki duruşmaların öncelik arz etmesi nedeniyle mazereti yerinde görülmediğinden erteleme talebinin reddine karar verilmekle duruşmaya devam olundu.

Yapılan tebligat üzerine ibraz ettiği yetki belgesine dayanarak sanık.. adına gelen Av..... huzura alınarak duruşmaya başlandı.

Duruşma isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıldıktan sonra uygun görülen talep ve mütalaa dairesinde sanık ... hakkında DURUŞMALI inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhim olunduktan sonra işin açıklanmasına dair raportör üye tarafından düzenlenen rapor okundu.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi.

Sanık müdafii temyiz layihasını açıklayarak savunmada bulunup müvekkili hakkındaki hükmün BOZULMASINI istedi.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözü sorulan sanık müdafii savunmasına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 07.10.2015 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazları ile sanık .... müdafiin duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunmasının reddiyle kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin ONANMASINA, 29.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

29.09.2015 tarihinde verilen işbu karar 07.10.2015 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından Bülent Yıldız hazır olduğu halde sanık müdafiin gıyabında tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2018/5294, Karar No: 2018/17466, Tarih: 09.07.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/5294 E.  ,  2018/17466 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... teknisyeni olarak alt işveren ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nde 01/02/2007-31/08/2009 tarihlerinde, ... İnşaat ... Elek. Sis. İth. Ve İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde 01/09/2009-31/12/2011 tarihleri arasında, asıl işveren ... AŞ'de aralıksız çalıştığını, hizmet akdinin 01/01/2012 tarihinde haklı sebebe dayanılmaksızın feshedildiğini, ... Şirketinin ... dağıtım şebekelerinde arıza bakım onarım işlerini özel şartnamenin ilgili maddesi uyarınca ... programı belgesi ile çalıştırdığını ve ... programı ile ilgili tüm giderlerin yükleniciye ait olacağının belirlendiğini, buna rağmen ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ... programı bedeli olarak 3.800,00 TL'yi 2007 yılında maaşından kesinti yaparak tahsil ettiğini, müvekkilinin asgari ücretin %60 fazlası ile ücretlendirildiği halde resmi kayıtlarda yüklenici firmanın ücreti asgari ücret olarak gösterdiğini, bu itibarla müvekkilinin brüt maaş üzerinden kıdem tazminatına hak kazandığı halde bunun da ödenmediğini, iş yerinde müvekkilinin sürekli fazla mesai yaptığı halde karşılığının ödenmediğini, ulusal bayram ve genel tatil dönemlerinde de çalıştırıldığını belirterek kıdem tazminatı, ... ücreti, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti, yıllık ücretli izin alacağı ve hafta tatili çalışma ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı ... Şirketi vekili; davacının taleplerinden ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti ve ... İnşaat ... Elek. Sis. İth. Ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu, işin bütün halinde devredildiğini ve alt işİhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu, işin bütün halinde devredildiğini ve alt işverenliğin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti ve ... İnşaat ... Elek. Sis. İth. Ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; davacı ile müvekkil şirketler arasında yapılan hizmet sözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu, davacının tüm işçilik alacaklarını peşin olarak tahsil ettiğini, ... eğitim ücreti adı altında talep edilmiş olan ücretin davacının maaşından kesilmediğini, fazla mesai yapılmasının söz konusu olmadığını, vardiya sistemi ile personel çalıştırıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Öncelikle usulüne uygun taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

Her ne kadar davacı dava dilekçesinde ... ... İl Müdürlüğü aleyhine dava açmış ise de, davacının ... ... Dağıtım A.Ş. il Müdürlüğü bünyesinde çalıştığı ve dolayısıyla davacının husumette yanılgıya düştüğü açıktır. ... ... Dağıtım A.Ş. vekaletname sunarak davayı takip etmiş ise de, Mahkemece yasal hasım haline getirilmemiştir. Mahkemece, husumette yanılgı yapıldığı kabul edilerek davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 124'üncü maddesine göre davayı doğru hasma yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalıdır.

3-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken bir diğer uyuşmazlık, davalı şirketler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği konusundadır.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde önce ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti'de, akabinde ... İnşaat ... Elek. Sis. İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nde asıl işveren ... da ... teknisyeni olarak çalıştığını belirtmiş, Mahkemece de tanık anlatımları ve getirtilen işyeri kayıtları itibari ile davalı ... Yapı İnşaat Madencilik ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnşaat ... Elek. Sis. İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aynı ortak irade tarafından yönetildiği, şirketler arasında organik bağ bulunduğu yargısına varılmıştır.

Dairemizden geçen emsal nitelikteki 2014/9653 esas sayılı dosyada davalılar arasında işyeri devri olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmiş iken, işbu dosyada Mahkemece davalılar arasında organik bağ bulunduğu sonucuna ulaşılmışsa da, yeterli araştırma yapılmadığı görülmektedir.

Nitekim, davalılar arasındaki ilişki ve aralarında organik bağ olup olmadığı titizlikle araştırılmalı, ilgili işverenliklerle ilgili tüm ticaret sicil kayıtları ve mevcutsa hizmet alım sözleşmeleri ile ekli şartnameleri getirtilmeli, tanıklar yeniden dinlenerek fiili çalışma ve şirketler arasındaki bağ hususunda beyanları alınmalı, deliller hep birlikte değerlendirilerek davalılar arasındaki ilişki ve sorumluluklar netleştirilmelidir. Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Davacı eğitimle ilgili ... programlarına katıldığını ve bu ücretlerin tümünün yüklenici firmaya ait olacağı şeklinde sözleşmede hüküm bulunduğunu, ancak 2007 döneminde maaşından ... bedeli kesildiğini iddia ederek ... alacağı talebinde bulunmuştur.

4-Davacı eğitimle ilgili ... programlarına katıldığını ve bu ücretlerin tümünün yüklenici firmaya ait olacağı şeklinde sözleşmede hüküm bulunduğunu, ancak 2007 döneminde maaşından ... bedeli kesildiğini iddia ederek ... alacağı talebinde bulunmuştur.

Dosya içerisinde yer alan ve imzası inkar edilmeyen 2007 bordrolarında ... kesintisi olmadığı gibi sunulan dekontlarla bordroların uyumlu olduğu anlaşılmıştır O halde mahkemece davacının ... alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulü hatalı olmuştur.

5-Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu tartışmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 46'ncı maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Yasanın 63 üncü maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46 ncı maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.

Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.

Somut olayda; davacının tanıklık yaptığı ve Dairemiz incelemesinden geçen 2014/9653 esas sayılı dosyada, davacı "haftada bir gün tatilimiz oluyordu. Günler değişkendi, bazen hafta içine, bazen hafta sonuna denk geliyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yukarıda ayrıntılı bir biçimde belirtildiği üzere hafta tatili 7 günlük zaman dilimi içerisindeki 24 saatlik dinlenme hakkı olup, 6 gün çalışma yapılması halinde hafta tatilinde çalışmadan bahsedilemeyeceği gibi hafta tatili ücretine de hak kazanılamayacaktır.

Davacının tanıklık yaptığı dosyadaki beyanı dikkate alındığında, davacının hafta tatillerinde çalıştığı iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından talebin reddi gerekir.

6- Son olarak, fazla mesai ve ulusal bayram genel ücretlerinin tanık beyanlarına dayalı olarak uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği Yargıtayca istikrarlı uygulama halini almıştır. Mahkemece, bu alacaklar bakımından hakkaniyet indirimi yapılması yerinde ise de, her alacak kalemi bakımından toplam kabul edilen miktara bir defa hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken, ayrıca ıslah dilekçesindeki talep yönünden de olmak üzere ikişer defa hakkaniyet indirimi yapılması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 09.07.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1361, Karar No: 2017/16265, Tarih: 21.11.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/1361 E.  ,  2017/16265 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 21.11.2017 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davacı vekili Av. ... geldi. Davalılar adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı ...'ın maliki olduğu taşınmazda 06/06/2008 tarihli sözleşme ile kiracı olduğunu, diğer davalılar ... ve ...'ın kendilerine ait taşınmazda hayvan besiciliği yaptığını ve bu hayvanların gübresini arazide biriktirdiklerini, 19/02/2009 tarihinde ilçede başlayan yağış nedeniyle davalı ...'ın arazisinde biriken suların, arazinin duvarına açılmış bulunan gedikten sel halinde akarak depo olarak kullanılan bodrum katını bastığını, gübreli suyun depodaki tüm teknik malzemeye, deponun elektrik tesisatına, kapılarına, pencelerine ve badanasına zarar verdiğini ve bir kısım elektronik malzemeyi de kullanılamaz hale getirdiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/94 Değişik İş sayılı dosyası ile yaptırılan delil tespitinde 64.610,80 TL zarar meydana geldiğinin belirlendiğini, davalılar ... ve ...'ın arazinin duvarında açılan gedik nedeniyle gübreli yağmur suyunun bu gedikten geçerek depoyu basması nedeniyle oluşan zarardan B.K. 41 vd maddeleri gereği sorumlu olduğunu, davalı kiraya veren ...'ın daha önce de su baskını yaşanmış olmasına rağmen bodrum katına su baskınlarını önleyecek hiçbir önlem almaması nedeniyle oluşan

zararından sorumlu olduğunu, davalı ...'nin 19/02/2009 tarihinden önce de benzer su baskını yaşanmış olmasına rağmen imar planında ticaret alanı gözüken, meskun mahal içindeki taşınmazda hayvan beslenmesine, gübre biriktirilmesine izin vermesi, ahırları kaldırmaması, imar yolunu açıp, alt yapı çalışmalarını tamamlamaması, sel baskınlarını önleyici ıslah çalışmaları yapmaması, her hangi bir önlem almaması nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 62.400,80 TL maddi zarar ve 1.000 TL yoksun kalınan kâr kaybı olmak üzere toplam 63.400,80 TL'nin 19/02/2009 tarihinden işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalılardan ... ve ...'nın davacının uğradığını iddia ettiği zararda herhangi bir kusurlarının bulunmadığı, bu nedenle maddi tazminattan sorumlu tutulamayacakları, depoda yaşanan su baskının taşınmazın imalatındaki hatadan meydana geldiği, bu sebeple taşınmazın maliki olan davalı ...'un maddi zarardan sorumluluğun düşünülebileceği, ancak tüm dosya kapsamı ile davalı ... ve davacı arasında herhangi bir kira ilişkisinin varlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Bir kamu tüzel kişisi olan davalı ... kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Davada ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre, davanın anılan davalıya yöneltilmesinin nedeni de hizmet kusurudur. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUK 2.md ) Mahkemece; davalı ... yönünden yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.