muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/97, Karar No: 2022/1722, Tarih: 13.12.2022

Direnme Kararı:

12. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesinin 17.06.2020 tarihli ve 2020/365 E., 2020/746 K. sayılı kararı ile; bozma sonrası dosya üzerinde yeniden inceleme yapıldığı ve UYAP ortamından yapılan kontrolde davalı vekilinin 06.04.2016 tarihli mazeret dilekçesinin aynı gün sistemden 07.04.2016 tarihinde yapılacak ön inceleme duruşması için gönderdiği, kâtip tarafından açılıp okunmasına rağmen mazeret dilekçesinin mahkemece dikkate alınıp zapta geçirilmediği ve hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, hâl böyle olunca davalının herhangi bir mazeret bildirmeksizin ön inceleme duruşmasında hazır bulunmadığının söylenemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı yasal süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı vekilinin ön inceleme duruşmasına katılamama sebebini bildirir mazeret dilekçesinin, ilk derece mahkemesince değerlendirilip hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği gözetildiğinde, bu dilekçenin kanun yolu aşamasında kendiliğinden dikkate alınıp alınamayacağı, buradan varılacak sonuca göre dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasında yoksulluk nafakası talep etmemiş olan davacının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141. maddesinin 7251 sayılı Kanun’la değiştirilmesinden önceki düzenlemesine göre, davalı tarafın mazeretsiz olarak ön inceleme duruşmasına gelmemesinden faydalanarak “iddia veya savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi” başlığı altında ön inceleme duruşmasında yoksulluk nafakası talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. ÖNSORUN

15. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce; Bölge Adliye Mahkemesince direnme adı altında verilen kararın yeni bir gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı, yoksa Özel Dairece mi incelenmesi gerektiği hususu ön sorun olarak ele alınıp incelenmiştir.

IV. GEREKÇE

16. Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

17. Başka bir anlatımla, mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

17. Başka bir anlatımla, mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

18. Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesince bozma öncesi verilen kararda dava dilekçesinin 08.02.2016 tarihinde davalıya bizzat tebliğ edildiği, davalının vekili aracılığı ile 24.02.2016 tarihinde süresinden sonra davaya cevap verdiği, süresi geçtikten sonra verilmesi nedeniyle cevap dilekçesi niteliği bulunmayan bu dilekçenin davacı tarafa tebliğinden sonra davacı vekilinin “cevaba cevap dilekçesi” adı altında 14.03.2016 tarihli dilekçe ile ortak çocuklar yararına tedbir-iştirak, müvekkili yararına ise tedbir-yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat talep edildiği, hâl böyle olunca davacı tarafından süresinde talep edilen tazminat ve yoksulluk nafakası talebinden söz etme imkanının bulunmadığı gerekçesi ile kadın yararına hükmolunan yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verildiği, Özel Dairece hükmün ön inceleme duruşmasında davalı tarafın mazeret bildirmeksizin hazır bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafından ön inceleme duruşmasında talep edilen nafakanın usulüne uygun olduğunun kabul edilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararı sonrasında dosya üzerinde yeniden inceleme yapılmış ve UYAP ortamında kayıtlı bulunan davalı vekiline ait 06.04.2016 tarihli mazeret dilekçesi göz önünde bulundurularak, bu mazeret dilekçesinin varlığı nedeniyle davalının ön inceleme duruşmasında mazeretsiz şekilde hazır bulunmadığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

19. Bu durumda, mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş mazeret dilekçesi nedeniyle yeni bir gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

20. Hâl böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

21. Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 13.12.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6674, Karar No: 2015/4947, Tarih: 28.05.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/6674 E.  ,  2015/4947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada .... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce hükümlünün ikamet adresinin "...." olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

.... Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün cezaevine girmeden önce "" adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğünün 12.02.2015 tarihli tutanağından ve hükümlünün .... Kurumu Müdürlüğünce alınan 09.03.2015 tarihli beyanından hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin "...." olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın .... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 28/05/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/37574, Karar No: 2018/9857, Tarih: 20.12.2018

**15. Ceza Dairesi         2017/37574 E.  ,  2018/9857 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 157/1, 50, 52, 51. maddeleri

uyarınca mahkumiyet

Dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ...'ın bir vesile ile tanıştığı müşteki ...'ı bir hastanede işe sokma vaadiyle kandırarak para istediği, istemiş olduğu bedelin 250 YTL'lik kısmı elden nakit olarak kendisine ödendiği, 150 YTL'lik kısmının ise hesabına gönderildiği, bu suretle dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia ve kabul edildiği olayda; bozma üzerine taraflar arasında uzlaştırma sağlanamadığından, dosya kapsamında toplanan delillere göre sanığın dolandırıcılık suçunu işlediğine ilişkin mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma üzerine yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık ve müdafiinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında belirlenen gün adli para cezasının, TL cinsinden adli para cezasına çevrilmesi sırasında, "gün adli para cezası" yerine "hapis cezası" ve uygulama maddesi olarak TCK'nın 52/2. maddesi yerine anılan Yasanın "50." maddesinin gösterilmesi suretiyle infazda duraksamaya neden olacak şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmeleri mümkün bulunduğundan; hükümden, "Suçun işlenmesindeki özellikler dikkate alınarak sanık hakkında TCK 50 maddesinin uygulanması ile hapis cezasının paraya çevrilerek sanığa verilen hapis cezanının beher günü TCK 52/2 maddesine göre 20 TL den paraya çevrilerek 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ilişkin bölümün tamamen çıkartılarak, yerine, aynı Kanun'un 52/2 maddesi gereğince sanık hakkında hükmedilen 5 gün adli para cezasının günlüğü 20.00 TL'den hesap edilmek suretiyle netice olarak 100 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına” cümlelerinin eklenmesi suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1328, Karar No: 2016/2100, Tarih: 25.02.2016

**5. Ceza Dairesi         2016/1328 E.  ,  2016/2100 K.**

**"İçtihat Metni"**

Basit yaralama ve birden fazla kişi ile tehdit suçlarından suça sürüklenen çocuklar ... ve ... haklarındaki yargılamada, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 05/02/2015 tarihli 170 sayılı kararıyla 25/02/2015 tarihi itibariyle Küçükçekmece Çocuk Mahkemesinin faaliyete geçmiş olması sebebiyle, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın çocuk mahkemesine devrine dair Küçükçekmece 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/05/2015 tarihli ve 2014/101 esas, 2015/329 sayılı kararını müteakip, bu kez Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesince verilen 19/06/2015 tarihli ve 2015/663 esas, 2015/449 sayılı görevsizlik kararı sebebiyle ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece 11. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair 13/07/2015 tarihli ve 2015/897 değişik iş sayılı kararın;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(l) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

(4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 13/11/2015 gün ve 94660652-105-34-12306-2015-E.23544/74243 sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 13/07/2015 tarihli ve 2015/897 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 25/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7986, Karar No: 2015/7588, Tarih: 26.11.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/7986 E.  ,  2015/7588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili yüklenici ile davalı arsa sahipleri arasında arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi düzenlendiğini, arsa sahiplerine bırakılan dükkanlar için ödenecek KDV'nin arsa sahiplerince ödenmesi gerektiğini, davalılara ait dükkanlara isabet eden KDV'nin müvekkili kooperatif tarafından vergi dairesine mahsuplaşmak suretiyle ödediğini ileri sürerek, 89.072,12 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin bir grup arsa sahibinin temsilciliğini üstlendiklerini, dükkan sahipleri hakkında dava açılması ve bu dosya ile birleştirilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı arsa sahiplerinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi sonucu edindikleri işyerinden dolayı KDV sorumlusu olamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu 1/2. maddesine göre, ''her türlü mal ve hizmet ithalatı'' KDV'nin konusunu oluşturan işlemlerden sayılır. Yine aynı Yasa'nın 4. maddesi uyarınca ise, hizmet işlemleri, ''bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebilir.'' Bu hükümler doğrultusunda, Katma Değer Vergisinin eser sözleşmesi ilişkisini ve o mahiyetteki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerini de içerdiği, yani eser bedelinin KDV'ye tabi olduğu görülmektedir. Bunun yanında, 3065 sayılı Kanun'un 8/1-a maddesince de, katma değer vergisinin mükellefinin ''mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar'' olduğu, yani yüklenicinin KDV mükellefi bulunduğu belirtildiğinden, bu verginin hizmet alana, yani vergi sorumlusu arsa sahibine aynen yansıtılabileceğinin kabulü gerekir. Ayrıca, 3065 sayılı Kanun'un 1/2, 4/1 ve 10/a maddeleri uyarınca, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, arsa sahibinin, arsasını yükleniciye teslim etmesi değil, yüklenicinin kendisine devri taahhüt edilen arsa veya arsa payı karşılığında inşaat yapıp teslim etmesi KDV tahakkukunu gerektirdiğinden, bunun bir ticari faaliyet olmadığının kabulü de yerinde olmayacaktır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre, bir hizmeti ifa eden kişi yaptığı işin miktarını ve KDV'sini keseceği faturada göstermek zorundadır. Burada özellik arzeden husus,başlangıçta KDV'nin ödeme mükellefiyetinin hizmeti yapan kişi olmasıdır. Şüphesiz taraflar aralarında yapacakları sözleşme ile KDV'nin hangi tarafça ödeneceğini belirleyebilirler. (Mustafa Reşit Karahasan,Türk Borçlar Hukuk Özel Borç İlişkileri, 2004 T.Sh.38)

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre, bir hizmeti ifa eden kişi yaptığı işin miktarını ve KDV'sini keseceği faturada göstermek zorundadır. Burada özellik arzeden husus,başlangıçta KDV'nin ödeme mükellefiyetinin hizmeti yapan kişi olmasıdır. Şüphesiz taraflar aralarında yapacakları sözleşme ile KDV'nin hangi tarafça ödeneceğini belirleyebilirler. (Mustafa Reşit Karahasan,Türk Borçlar Hukuk Özel Borç İlişkileri, 2004 T.Sh.38)

Arsa payı karşılığı bağımsız bölüm işlerini icra eden müteahhitler genellikle ya ticari bir organizasyon şeklinde yapılanmışlar, ya da bu işlerle devamlı surette uğraşan kişilerdir. Dolayısı ile elde ettikleri kazanç genellikle ticari kazanç mahiyeti arz etmektedir. Müteahhidin arsa sahiplerine daire ve işyeri teslimlerinde elde ettiği gelirin ticari kazanç mahiyetinde olduğu bu nedenle GVK'nun ticari kazanca ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir. Burada asıl olan mal satışı kazancı değil, hizmet ifası kazancıdır. (Dr.Şenol Turut,Vergisel ve Hukuki Boyutlarıyla Arsa Karşılığı İnşaat İşleri, 2009 T.Sh.277 )

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanun'un 1. maddesine göre; Türkiye de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir.

1-Ticari, sinaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler.

2-Her türlü mal hizmeti ve ithalatı ,

3-Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler.

Aynı Kanun'un 2. maddesi; ''Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya onun adına hareket edenlere devredilmesidir'',

8/1 maddesi-Katma değer vergisinin mükellefi: Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlardır'',

10. maddesi- ''Vergiyi Doğuran Olay:

Mal teslimi veya hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması''dır hükümlerini içermektedir.

Taraflar arasında imzalanan 22.06.2008 tarih ve 25628 yevmiye nolu düzenleme şeklinde Kat Karşılığı Sözleşmesinin 13. maddesinde;

Arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin veya bu bağımsız bölümlerin kendileri tarafından bir başkasına satılması ile doğacak emlak vergileri, harçlar, bilumum vergiler ile müteahhidin keseceği faturadan dolayı çıkacak KDV arsa sahiplerine ait olacağı belirtilmiştir.

KDV Genel Tebliğin 1/1. maddesine göre; ''Türkiye'de ticari, sinaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler vergiye tabidir.”

Tebliğin 2. maddesine göre; -Teslim bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya onun adına hareket edenlere devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii de teslim hükmündedir.

Tebliğin 6. Maddesine göre; ''Arsa karşılığı inşaat işinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi, ikincisi ise, müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya iş yeri teslimidir.”

Tebliğin 6. Maddesine göre; ''Arsa karşılığı inşaat işinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi, ikincisi ise, müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya iş yeri teslimidir.”

Tebliğin 8/2. maddesine göre ise, -Müteahhit tarafından arsa sahibine arsanın karşılığı olarak yapılan teslimlerde, emsal bedel üzerinden KDV uygulanır.

Yukarıda yasal dayanaklarıyla açıklandığı üzere; taraflar arasında noterde imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, MK'nın 706, BK'nın 213, Tapu Kanun'un 26, Noterlik Kanun'un 70. maddeleri uyarınca geçerli bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin 14. maddesinin hükümleri ile daha sonra düzenlenen protokol hükümleri de tarafları bağlayıcı niteliktedir. BK'nın 365 ve TBK'nın 480. maddeleri kapsamında kalan eser sözleşmelerinin götürü bedelli olduğu, belirlenen bedel dışında ücret talep edilemeyeceği, ancak, bu tür sözleşmeler düzenleyici nitelikte olup, emredici nitelikte olmadığından, bedel ve vergiler konusunda taraflarca sözleşme yapılmasında yasal bir engel bulunmamaktadır. Tarafların rızasıyla noter huzurunda imzalanan sözleşmeye göre inşaat tamamlanarak davalı arsa sahiplerine düşen bağımsız bölümlerin teslim edildiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır

Sözleşme ayakta olup, iptali hususunda herhangi bir davada açılmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacı müteahhit tarafından davalı arsa sahibine düşen bağımsız bölümlerin teslimi hizmet ifası kazancı mahiyetinde olup, yasa gereği KDV vergisine tabidir. Sözleşme hükümlerine uygun olarak bağımsız bölümlerin tesliminden sonra yaptığı iş gereği tacir olan yüklenici müteahhit tarafından tanzim edilen takibe konu faturada belirtilen gerek bağımsız bölümlerin değerine ve gerekse KDV oranlarına da davalı tarafça bir itirazda söz konusu değildir. Davacı taraf tacir olduğundan 3065 sayılı KDV Kanunun A- 1 /1, 2, 3, 2, 3, 8/1, 10/a,b, ve Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin 1, 1/1, 2, 6/1, 8, 8/2 maddelerine göre katma değer vergisi mükellefidir.

Bu durumda mahkemece, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve protokol gereği davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.