muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/3236, Karar No: 2020/11780, Tarih: 24.12.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/3236 E.  ,  2020/11780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... mahallesi ... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1) Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan yapı ile ilgili olarak;15.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda bina önünde 5 metrelik alan bulunan 4 adet kolondan 3 kolonun tıraş edilmesinin gerektiği ve statik yönünden incelenmesi gerektiği, kesilen binanın eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek duruma getirilebilmesinin mümkün olmadığı, binanın kullanılamaz hale geldiği, imar planına yapının yoldan çekme mesafesinin 8 metre olacağı, statik dengesi bozulan yapıda can ve mal güvenliğinin kalmayacağı, 24.01.2017 havale tarihli raporda binanın ön cephesinde bulunan üç kolonun tıraşlanması sonucu bina işlevini kaybedeceğinin tespit edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise balkonun toplam 7,52 metrekarelik kısmının yola gittiği, önceden temel kolon ve kiriş ile güçlendirilerek yola giden kısmın kesilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Binanın taşıyıcı sistemi ile ilgili olarak raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ve dava konusu taşınmazda mevcut imar durumuna göre yoldan çekme mesafesinin olup olmadığı, varsa ne kadar olduğu sorulup, gelen yazı cevabına göre dava konusu binanın (çekme mesafesinin olması halinde) çekme mesafesi içinde kalıp kalmayacağı, işletme/yapı ruhsatı alıp alamayacağı izin verilecek ise önceki durumuna göre herhangi bir kısıtlama getirilip getirilmeyeceği hususları ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden sorulup sonucuna araştırılmadan ve eksik inceleme sonucu bedel tesbiti,

Kabule göre de,

2) Dava konusu taşınmazın çekme mesafesi dışında olduğunun anlaşılması halinde ise Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin 41. maddesi uyarınca uygulanacak çekme mesafesi dikkate alındığında, bu kısımda değer azalışı olacağı muhakkaktır. Bu konuda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Kabule göre de,

2) Dava konusu taşınmazın çekme mesafesi dışında olduğunun anlaşılması halinde ise Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin 41. maddesi uyarınca uygulanacak çekme mesafesi dikkate alındığında, bu kısımda değer azalışı olacağı muhakkaktır. Bu konuda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

3) Davalı dava konusu taşınmazın ½ payına malik olduğu halde, taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile tapudan yol olarak terkinine ve bedelininin ödenmesine karar verilmesi,

Doğru olmadığı gibi,

4)Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2044, Karar No: 2018/1433, Tarih: 20.02.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/2044 E.  ,  2018/1433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

I. Sanık hakkında 2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen beraat hükmüne karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

11.04.2007 tarih, VDENR-2007-518/7 sayılı vergi tekniği raporunda, mükellef kurumun 2002 ve sonraki dönemlerde mal ve hizmet satışına ilişkin Bs formunu vermediğinin, 2004 yılında Ba formları ile ...ve ... Halı Ltd Şti'nin ...dan fatura aldıklarına dair bildirimde bulunduklarının belirtilmesi, 2006 yılı Ba-Bs analizinde sanıktan mal aldığını beyan eden mükelleflerin bulunmadığının anlaşılması karşısında, tebliğnamdeki (1) numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiş; gerekçeli karar başlığında suç tarihleri 2005 ve 2006 takvim yılları olarak belirtilip, hükmün gerekçe kısmında 2005 ve 2006 yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından beraat kararı verildiği belirtilip, hüküm kısmında 2004 takvim yılını da kapsar şekilde," sanığın 213 sayılı Yasanın 359/b-1 maddesi uyarınca üç kez cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de" ibaresine yer verilmesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edimiştir.

Elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

II. Sanık hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen beraat hükmüne karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen "2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçunun yasada gerektirdiği cezasının üst sınırına göre, suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE, 20.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33773, Karar No: 2015/37211, Tarih: 18.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/33773 E.  ,  2015/37211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı ...önüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 4055 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 17.140,15 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda idari yargının görevli olduğundan bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait gecekondunun Kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 4055 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 17.140,15 TL yapı bedeli ile 1.477 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş olup, eldeki davada çözülmesi gereken husus davaya bakma görevinin adli yargıya mı, idari yargıya mı ait olduğu hususudur.

Benzer bir olayda davanın reddine dair direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, Dairemizce de benimsenen kararda da belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca eksik belirlendiği iddia edilen bakiye alacağının talep edildiği, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.(Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün... karar numaralı kararı)

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz. Yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca da davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 2.numaralı bent uyarınca tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde davacı ve davalıya ayrı ayrı iadesine, 18/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verild.
Yargıtay — Esas No: 2014/28654, Karar No: 2016/6185, Tarih: 29.02.2016

**13. Hukuk Dairesi         2014/28654 E.  ,  2016/6185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yaptırılan Sofulu TOKİ Konutlarından ayrı ayrı daire satın aldıklarını, dairenin teslimatının yapılmasına rağmen teslimin birçok eksik ile yapıldığını ve taşındıktan sonra birçok ayıplı iş belirlediğini, bir kısmını kendi imkanları ile tamamladıklarını, buna rağmen tamamlanmayan eksik ve ayıplı imalatın mevcut olduğunu, bunun yanında apartmanın ortak kullanım alanlarında da eksik imalat bulunduğunu ileri sürerek, yapılacak keşif neticesinde daire içerisinde ve ortak kullanım alanlarında belirlenecek eksik ve ayıplı işlerin belirlenerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 500,00 TL'nin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dairede ayıp ve eksik bulunmadığını sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğunu, ayıp ihbar mükellefiyetinin yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davacı yönünden ayrı ayrı 500,00’er TL’nin davalıdan tahsili yönünde davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davacı yönünden ayrı ayrı 500,00’er TL’nin davalıdan tahsili yönünde davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca,4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan Türk Borçlar Kanunu’nun bu konudaki 223.maddesi uygulanacaktır.Türk Borçlar Kanununun 223.maddesine göre,” Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.” Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır.Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp mevcut olup da, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa bu durumu da hemen satıcıya ihbar etmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır.TBK’nun 223. maddesinde öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.Hemen belirtmek gerekir ki eksik iş, yapılması gerektiği halde yapılmayan işleri, ayıplı iş ise eserde olması gereken vasıfla fiilen mevcut olan arasındaki farkları ifade eder.İşin yapılmayan kısmının teslim ve muayenesi söz konusu olamayacağından iş sahibinin eksik işler yönünden ihbarda bulunmasına ya da ihtirazı kayıt koymasına gerek yoktur İş sahibinin muayene ve ihbar yükümlülüğü sadece ayıplı işler içindir.4077 sayılı Yasanın 30. maddesine göre, sözleşmeden kaynaklanan edimin ifasındaki eksiklik nedeniyle davacının 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde satıcının sorumluluğuna gidebileceği kabul edilmelidir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya bakılacak olursa; davacı ile sözleşmenin 14.3.2007 tarihinde düzenlendiği, konutun 11.3.2009 tarihinde teslim edildiği, davalı idare tarafından geçici kabulün 25.8.2008 tarihinde, kesin kabulün ise 15.10.2010 tarihinde yapıldığı, davacının 26.8.2011 tarihli ihtarname ile, konut ve ortak alanlarda bulunan açık ve gizli ayıplar ile eksik imalatların 10 gün içerisinde tespiti ve maliyet bedelinin yatırılmasının istendiği, ihtarnamenin 5.9.2011 tarihinde davalı idareye tebliğ edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dava konusu Sofulu Konut'larında mahkemece keşif yapılmış ve konusunda uzman bilirkişiler tarafından 7.1.2014 tarihli rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişiler, gizli ayıpların ortaya çıkması gereken tarih olarak konutun tesliminden sonra en az bir kışın geçmesinden sonra bir altı ayın daha geçmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Davacının konutu teslim ile ihtarname tarihine göre iki kışın geçtiği görülmektedir. Kaldı ki, konutların bulunduğu Adana ilinde kış mevsiminin diğer il ve yörelere göre daha ılıman geçtiği de bilinmektedir. Dolayısıyla mahkemenin, bilirkişilerin tespitine yönelik olarak, işin mahiyeti gereği bilimsel bir kesinlik içermemektedir gerekçesinde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır. Diğer bir söyleyişle, daire ve ortak alanlardaki gizli ayıplar için ihbarın süresinde yapılmadığının kabulü ile reddine karar verilmesi gerekirken aksine düşüncelerle kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Davacının dairesi ile ortak alanlardaki eksik imalatlar yönünden ise, davalı idarenin 17.12.2010 tarihli ve 6245 sayılı başkanlık makam oluru ile kurulan nam ve hesap komisyonu tarafından giderilmekte olduğunun mahkemeye gönderilen cevabi yazı ile anlaşıldığı ve eksikliklerin tamamlanması konusunda Sofulu Konut'larına ilişkin idare tarafından kurulan komisyon tarafından giderilmekte olduğunun, mahkeme gerekçesinde açıkça belirtilmesine ve dava konusu konutların aynı site içerisinde yer almasına karşın, dava ve keşif tarihi itibariyle söz konusu eksik imalatların ne kadarının tamamlanıp tamamlanmadığının belirlenmediği, bilirkişi raporu doğrultusunda tamamı yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, az yukarıda belirtildiği şekilde, idarece kurulan komisyon ile yüklenici müteahhit firmalara eksik imalatların ne kadarının tamamlatılıp tamamlattırılmadığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3.bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8259, Karar No: 2010/6227, Tarih: 01.06.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/8259 E.  ,  2010/6227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi

Davacı,29.7.1994-4.10.2008 tarihleri arasında zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 29.07.1994-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi ... sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; verilen bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 12.6.2003 tarihli işe giriş bildirgesi ile 4.10.2000 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı,

29.7.1994 tarihinden itibaren vergi ,1.7.1999-20.8.2001 tarihleri arasında Oda, kaydının bulunduğu, 16.12.2002 tarihinden itibaren Esnaf Sicil kaydının devam ettiği , 27.8.2003 tarihinde prim ödemeye başladığı ve 16.6.2003 tarihinde kuruma vergi borçlanma talebinde bulunduğu ve 6 yıl 2 ay 5 gün (2226 gün) süreyi borçlanıp ödediği, ayrıca tesciline göre prim ödemesine devam ettiği, 5.10.2007 tarihinde maluliyet aylığı talebinde bulunduğu kurumca çalışma gücünün 2/3 oranında kaybolmadığından talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Diğer yandan 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen ve 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren Geçici madde 18’e göre “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar.” hükmü getirilmiştir.619 sayılı KHK’nin Geçici 1. maddesi hükmünde ise; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.4.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” denilmekte olup, 619 sayılı anılan KHK 4.10.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 8.8.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca tüm hükümleriyle iptal edilmiştir.

Somut olayda Anayasa Mahkemesince iptal edilen 619 sayılı KHK’nin Geçici 1. maddesinin somut uyuşmazlığa uygulanma olanağı bulunmadığı gibi, benzer bir düzenlemeyi öngören 4956 sayılı Kanun ile değişik 1479 sayılı Kanunun Geçici 18. madde hükmü ise; Kanunun yayım tarihi olan 2.8.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmakta olup, davacının 12.6.2003 tescil talep tarihi dikkate alındığında 4956 sayılı Yasanın da uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmekle; 1479 sayılı Kanunun 2654 ve 3165 sayılı Kanunlar ile değişik hükümlerinin sigortalılık için aradığı koşullar dikkate alındığında davacının zorunlu sigortalı olarak ... kapsamında değerlendirilmesinde, hak ve yükümlülüklerin, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmiş olması ön koşulu dikkate alınarak, vergi mükellefiyetinin oluşturulduğu tarih ile başlatılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 4.2.2009 gün ve 2009/21-10 Esas ve 2009/52 Karar sayılı ilamlarında bu husus açıkça belirtilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 01.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.