muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/9860, Karar No: 2014/9881, Tarih: 06.05.2014

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyerince 15.07.1993 ( varide 16.08.1993 ), 01.04.1994 ( varide 30.04.1994 ), 01.04.1995 ( varide 01.05.1995 ), 01.04.1996 ( vari de 02.05.1996 ), 01.04.1998 ( varide 01.05.1998 ), 21.05.2003 ( varide 22.05.2003 ), 11.05.2004 ( varide 10.05.2004 ), 12.05.2005 ( varide 11.05.2005 ), 12.02.2005 ( varide 25.11.2005 ) tarihli işe giriş bildirgeleri düzenlendiği, davacının davalı işyerinde geçen 15.07.1993 – 25.08.1993, 01.04.1994 – 05.10.1994, 01.04.1995 – 31.10.1995, 01.04.1996 – 10.10.1996, 01.04.1998 – 10.09.1998, 21.05.2003 – 20.12.2003, 11.05.2004 – 10.11.2004 ve 12.02.2005 – 01.04.2006 tarihleri arasındaki çalışmalarının davalı Kurum'a bildirildiği, davacının 25.02.1999 – 26.08.2000 tarihleri arasında askerlik yaptığı, bilirkişi raporunda; tanık ifadelerinden davalı işyerinin sezonluk çalıştığının, kışın Aralık-Ocak aylarında 2 ay çalışmadığının ve işyerinin bakımda olduğunun, bazı işçilerin bu dönemde de çalışmalarına rağmen davacının bu işçilerden olmadığının, davacının 1997 yılında kız kaçırdığının ve yaklaşık 1,5 yıl kadar İstanbul'da kaldığının, askerlik için işten ayrıldığının ve döndükten sonra yeniden çalışmaya başladığının anlaşıldığı belirtilerek davacının işe giriş bildirgelerindeki imzaların hata/hile/tehdit ile imzalandığını ispat etmesi ve edememesi haline göre iki seçenekli rapor sunulduğu, davacının imzaların kendisine ait olduğunu, ancak attıkları imzalar için açıklama yapılmadığını ve çalıştığı sırada attırıldığını beyan etmesi nedeni ile mahkemece 30.11.2012 tarihli ek raporun 3 numaralı bendi esas alınarak, hizmet cetvelindeki tarihler içerisinde davacının her ay 30 gün çalıştığı kabul edilerek eksik sürelerin tespitine karar verildiği, bilirkişi raporunun diğer seçeneğinde ise yine işyerinin Aralık ve Ocak aylarında çalışmadığı, tanık beyanlarından davacının kız kaçırdığı ve bu nedenle 1997 yılında 1,5 yıl kadar İstanbul'da yaşadığı kabul edilerek, ayrıca askerlik süreleri de hariç olmak üzere diğer dönemlerde kesintisiz çalıştığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece, davacı tarafından işe giriş bildirgelerindeki imzanın kendisine ait olduğunun beyan edilmesi gerekçe gösterilerek hizmet cetvelinde yer alan tarih aralıklarında davacının 30 gün çalıştığının kabulü ile eksik sürelerin tespitine karar verilmişse de; dinlenilen tüm bordro tanıklarının, davacının sadece fabrikanın kapalı olduğu kış aylarında çalışmadığını, bunun dışında sürekli çalıştığını beyan etmeleri, davacının da imzaladığı belgeler için davalı işyerince kendisine açıklama yapılmadığını beyan etmesi karşısında; bilirkişi tarafından, davacının İstanbul'da yaşadığı süre ile askerlik süresinin dışlandığı ve fabrikanın Aralık-Ocak aylarında çalışmadığının kabul edildiği diğer görüş benimsenerek hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Kabule göre de; her türlü harçtan muaf olan davalı Kurum aleyhine yargılama gideri olarak harca hükmedilmesi ve davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye aykırı olması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden B.. S..'re yükletilmesine, 06/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3351, Karar No: 2009/5622, Tarih: 04.12.2009

**7. Hukuk Dairesi         2009/3351 E.  ,  2009/5622 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan bozma dışında kalan yönler ise kesinleşir. Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde jeolog bilirkişi olmadan sadece fen elemanı aracılığıyla kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi yerinde değildir.

O halde hükmüne uyulan bozma kararı çerçevesinde yapılacak keşifte uzman jeolog bilirkişisi de bulundurularak Bayındırlık İl Müdürlüğünden getirtilen idarece hazırlanmış kıyı kenar çizgisi ile ilgili haritanın mahalline uygulanması ve kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde gerekleri tümü ile yerine getirilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 04.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11341, Karar No: 2015/3134, Tarih: 01.06.2015

**17. Ceza Dairesi         2015/11341 E.  ,  2015/3134 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle incelenerek, gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme, suça sürüklenen çocuk ... hakkında ise iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Suça sürüklenen çocukları huzurda gözlemleyen mahkemece temel cezalar belirlenirken 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca yasal ve yeterli gerekçe gösterildiğinin anlaşılması karşısında tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocukların tümü hakkında hırsızlık ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında ayrıca mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

Suça sürüklenen çocukları huzurda gözlemleyen mahkemece temel cezalar belirlenirken 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca yasal ve yeterli gerekçe gösterildiğinin, keza aynı Kanunun 40/1. maddesinin "Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır." şeklindeki düzenleme karşısında suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümde diğer suça sürüklenen çocuklardan farklı uygulama yapılmasında bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Suça sürüklenen çocuklardan ... ve ...'un ihbar üzerine yakalandıkları sırada suçlarını ikrar edip, hakkındaki evrak yaşı nedeniyle tefrik edilen sanık ... ve suça sürüklenen çocuk ...'in de olayda bulunduklarını söylemeleri üzerine sanık ...'ın evinde sakladığı iki adet, sanık ...'in ikrarıyla da arkadaşı Mikail Arslan'a bıraktığı üç adet bilgisayar monitörününün soruşturma aşamasında mağdura iadesini sağladıkları, müştekiye ait üç adet monitörün suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'un yakalandığında onlarla birlikte ele geçmesi nedeniyle tam iade söz konusu değil ise de, öncelikle 5237 sayılı TCK'nın 168/4. maddesi gereğince mağdurdan kısmi iadeye rıza gösterip göstermeyeceği sorularak sonucuna göre suça sürüklenen çocuklar hakkında aynı Kanunun 168/1. maddesinde tanımlanan etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiği gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 71 ve 5275 sayılı Kanunun 105/3. maddeleri dikkate alındığında 12-15 yaş aralığında bulunan ve mala zarar verme suçuyla bilikte işlediği hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından hapis cezalarıyla mahkum olan suça sürüklenen çocuk hakkında gönüllü de olsa kamuya yararlı işte çalışma seçenek yaptırımına hükmedilemeyeceği gözetilmeden ve mevcut uygulamaya göre kısa süreli hapis cezası yerine seçenek yaptırımları düzenleyen TCK'nın 50/1-f maddesinde, "gönüllü olmak koşuluyla" kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilebileceği belirtilmesine karşın, suça sürüklenen çocuk ...'un mala zarar verme suçu yönünden rızası alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 01/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/43743, Karar No: 2013/3589, Tarih: 29.01.2013

**3. Ceza Dairesi         2011/43743 E.  ,  2013/3589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Düşme, beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2) Sanıklar Turgay ve Murat hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine. ancak;

Müşteki ve tanık anlatımları, beyanlar ile uyumlu doktor raporları ve dosya kapsamına göre sanık ...'ın bıçakla Talip'i, sanık ...'ın da bıçakla Halil'i yaraladığının anlaşılması karşısında, sanıkların atılı suçtan mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 29.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16987, Karar No: 2015/22198, Tarih: 18.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/16987 E.  ,  2015/22198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı işverenliğe ait ....’daki fabrikada işe başladığını ve iş akdinin feshedildiği güne kadar işçi olarak bu fabrikada çalıştığını, her zamanki gibi rutin bir şekilde çalışırken insan kaynakları müdürünce çağrıldığını, davacı ile yollarını ayırmak istediklerini söylediklerini, istifa dilekçesi vermesi durumunda kıdem tazminatı ve diğer haklarını alabileceğini aksi halde işsizlik maaşı da alamayacak şekilde iş sözleşmesini feshedeceklerini söylediklerini , bu teklifi müvekkilinin kabul etmediğini bunun üzerine şifahi olarak iş akdinin feshedildiğini, müvekkilinin iş akdinin feshini gerektiren herhangi geçerli bir neden olmadığını, iş akdinin gerçekte fesih nedeninin Anayasal bir hak olan sendika üyeliği ve sendikal faaliyet olduğunu beyanla feshin geçersizliğine davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkil şirketin kuruluşundan bu yana çalışanlara temsil edilme ve örgütlenme haklarını tamamen özgür iradeleri ile kullanmaları için gereken huzurlu ve özgür ortamı sağlama çabası içinde olduğunu, müvekkil şirket yönetim kurulu başkanının da Türkiye'nin en önemli sivil toplum örgütlerinden birisinin başkanlığını yaptığını, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunun 18. Maddesi uyarınca performans yetersizliği ve işyerinde huzursuzluğa neden olan davranışları nedeniyle feshedildiğini, fesih işleminin sendikal nedene dayandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, sendikaca için başlatılmış bir yetki prosedürünün mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığı, feshin sendikal nedene dayandığının da ispatlanmadığı kabul edilerek feshin geçersizliğine davacının işe iadesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacının iş sözleşmesinin çalışma arkadaşlarına karşı huzur bozucu davranışlarda bulunması, baskı uygulaması, işyerinin ve amirlerinin itibarını zedeleyen asılsız isnatlarda bulunması, performansının düşük olması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca feshedilmişse de, ispat yükü kendisinde olan davalı işveren feshin geçerli nedenlere dayandığının ispatlayamadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi yerindedir.

E) Gerekçe:

Davacının iş sözleşmesinin çalışma arkadaşlarına karşı huzur bozucu davranışlarda bulunması, baskı uygulaması, işyerinin ve amirlerinin itibarını zedeleyen asılsız isnatlarda bulunması, performansının düşük olması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca feshedilmişse de, ispat yükü kendisinde olan davalı işveren feshin geçerli nedenlere dayandığının ispatlayamadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi yerindedir.

Ancak davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir.

İş akdinin fesih bildiriminde gösterilenin aksine sendikal nedene dayandığını ileri süren davacı işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca bu iddiasını ispat ile yükümlüdür.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Dosya içeriğine göre mahkemenin, feshin sendikal nedene dayandığı yönündeki tespiti eksik araştırma ve incelemeye dayanmaktadır. Davacının üyesi olduğu sendika toplam 182 işçinin sendika üyeliğinden istifa ettiğini, sendikalı olup da iş sözleşmesi feshedilen 76 işçinin işe iade davası açtığını bildirmiştir. Sendikal nedenle işten çıkarıldığı belirtilen işçilerin iş sözleşmelerinin fesih tarihlerinin ne olduğu, fesih tarihinde toplam kaç işçi çıkarıldığı araştırılmalı, bunun sendikalı olup işten çıkarılan işçilere oranı tespit edilmeli, ayrıca fabrika yetkilileri aleyhine sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçundan .... Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan kamu davasının sonucu da tüm delillerle değerlendirilerek, feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığına karar verilmelidir. Eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1104, Karar No: 2023/6021, Tarih: 12.10.2023

**12. Hukuk Dairesi         2023/1104 E.  ,  2023/6021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

...

...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Şikayetçi aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'ya 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'ya 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı göz önünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: 1- Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 29.09.2022 tarih ve 2022/300 E. - 2022/1257 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),