muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3803, Karar No: 2016/9419, Tarih: 02.06.2016

./.

duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, sanık ...'ın savunmasında, davaya konu taşınmazı 4 yıl önce satın aldığını, üzerinde siding kaplama bulunduğunu, mülk sahipleri olarak restore etme kararı aldıklarını, bu konuyla kendisinin ilgilendiğini, mimar ile anlaşıp, usuli işlemleri tamamladıklarını, sidingleri sökmeye başladıklarında da belediye ekiplerinin gelip kendileriyle ilgisi olmayan, daha önceki mülk sahiplerinin yaptıkları işlemler yüzünden tutanak tuttuklarını, projeye uygun olarak restorasyonun devam ettiğini, deprem nedeni ile güçlendirme yaptıklarını, restorasyon çalışmalarının Anıtlar Kurulu'nun vermiş olduğu proje dahilinde olduğunu, projeye aykırı bir eylemlerinin olmadığını beyan ettiği, mahkemece keşif icra edilmeksizin sanıkların mahkumiyetlerine yeterli delil bulunmadığı gerekçesi ile beraat kararı verildiği anlaşılmakla,

Mahallinde konusunda uzman inşaat mühendisi, mimar ve sanat tarihçi bilirkişiler refakatinde keşif icra edilip, Kurul uzmanları tarafından tanzim edilen 15/05/2012 tarihli rapor ile, sanığa ait olan taşınmazın 4 no'lu bağımsız bölümüne ilişkin tespitler ile sanık ...'nın savunmasında bahsettiği müdahalelerin, Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmış tadilat projesi kapsamında yapılıp yapılmadığı tespit edilerek, sanıklar tarafından gerçekleştirilen eylemler nedeniyle tescilli kültür varlığının zarara uğrayıp uğramadığı, özgün yapısını kaybedip kaybetmediği, esaslı ya da basit müdahale niteliğinde olup olmadıkları her türlü şüpheden uzak biçimde belirlenip, müdahaleler nedeniyle taşınmazda zarar tespiti halinde “kültür varlığına kasten zarar verme”, zarar mevcut olmayıp esaslı müdahale gerçekleştirildiğinin belirlenmesi halinde “izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunma”, basit onarım kapsamındaki faaliyetlerin saptanması halinde ise “izinsiz tadilat ve tamirat yapma” suçundan hüküm tesisi ile; davaya konu taşınmazın bulunduğu ilde suç tarihi itibariyle büyükşehir belediyesi veya il özel idaresi bünyesinde koruma, uygulama denetim bürosu kurulup kurulmadığı araştırılıp, eğer kurulmuş ise, taşınmazın bulunduğu yerin koruma, uygulama denetim bürosunun sorumluluk alanı kapsamında olup olmadığı hususu tespit edilerek, hükümden önce 08/10/2013 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6498 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kanun'un 65. maddesinde yapılan değişiklikler de dikkate alınarak, sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 02/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7564, Karar No: 2010/1406, Tarih: 22.02.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/7564 E.  ,  2010/1406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait, davalıya kasko sigortalı aracın, meydana gelen tek taraflı kaza sonucu pert total olduğunu, başvuruya rağmen davalı ... şirketince ödeme yapılmadığını belirterek, 31.000.00 TL hasar bedelinden, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, 7.000.00 TL’nın 05.02.2008 ihbar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, araç üzerinde dain-mürtehin hakkı sahibi ... Finans A.Ş.’nin muvafakatinin alınması gerektiğini, sürücünün alkollü olduğunu ve kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiğini, Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5. maddesi uyarınca hasarın teminat dışında kaldığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, araç üzerinde dain-mürtehin kaydının bulunmadığı, sürücünün alkollü olarak araç kullandığına ilişkin savunmanın kanıtlanamadığı, rizikonun sigorta teminatı kapsamında kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 7.000.00 TL’nın 05.02.2008 ihbar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin, "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; hükme esas alınan, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin 25.12.2008 tarihli yazısında, sigortalı araç sürücüsü ...’ın kaza tarihinde yapılan kan alkol düzeyinin 0,164 promil (16,4 mg/dl) olarak saptandığı, bu düzeyin normal kişilerde de bulunabileceği ve adı geçenin laboratuar sonucuna göre alkollü olmadığı bildirilmiştir. Yargılama sırasında, içlerinde nöroloji uzmanı doktorun da bulunduğu bilirkişi kurulundan alınan 02.09.2008 tarihli raporda, “sürücünün kanında kaza günü saat 18:15 itibariyle tespit edilen 16.4 mg alkol düzeyinin, kaza anında 63.15 mg, yani 63.15 promil olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiği kanaati belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece, iki nöroloji uzman doktoru ile bir kusur uzmanı Makina Mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulundan, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin yazısı ile bilirkişi kurulu raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sürücünün aldığı alkolün trafik kazasına etkisinin olup olmadığı,olayın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği, alkolün dışında başka etkenlerinde tesiri olup olmadığı konularında ayrıntılı, gerekçeli, rapor alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 22.2.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5001, Karar No: 2014/292, Tarih: 15.01.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/5001 E.  ,  2014/292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması,malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı,veriliş gayesinin dışında,zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Somut olayda; sanığın, 19.06.2003 tarihi ile 24.12.2005 tarihleri arasında katılanın şimdiki yöneticisi olduğu apartmanın yöneticiliğini yaptığı, yöneticilik yaptığı bu tarihlerde apartman aidatlarını kayıt altına almadan harcadığı, harcama defterinde ödendi gösterilen bir kısım ödemelerin ve kapıcı maaşlarının ödenmediği, 03.03.2009 tarihli bilirkişi raporuna göre; 19.402,58 TL açık bulunduğu, sanığın bu şekilde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2007/10-108 E., 2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da

alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamasına rağmen, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde "1 yıl karşılığı adli para cezası" uygulanması;

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından adli para cezasına ilişkin sırasıyla “1 yıl karşılığı adli para cezası” ve “7.300 TL” adli para cezası terimlerinin tamamen çıkartılarak yerine, sırasıyla “5 gün” ve “100 TL” ibaresi eklenmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 15.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1898, Karar No: 2025/2387, Tarih: 05.05.2025

**1. Hukuk Dairesi         2024/1898 E.  ,  2025/2387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/108 E., 2023/330 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı-karşı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı Hazine vekili; dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda Isparta Valiliğince Eğirdir Gölü kıyı-kenar çizgisi tespit çalışması yapıldığını ve tespit edilen kıyı çizgisinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 14.03.2011 tarihinde onandığını, dava konusu taşınmazın bir kısmının kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek taşınmazın kıyı içinde kalan kısmının tapu kaydının iptali ile terkinine, davalının elatmasının önlenmesine ve taşınmaz üzerindeki binaların ve ağaçların kal’ine karar verilmesini istemiştir.

Karşı davada davacı; dava konusu taşınmazı satın alırken kısıtlayıcı bir beyan ile karşılaşmadığını, taşınmazı elinden çıkacağından lehine tazminata hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek 100.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı; davanın reddini savunmuştur.

Karşı davada davalı Hazine vekili; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemece; asıl davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın 4.559,93 m²'lik kısmı kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığından davalı adına olan tapu kaydının iptali ile terkinine, davalının bu kısma bina yapmak suretiyle yaptığı müdahalenin men’i ile müdahale teşkil eden binaların kal’ine, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davacı-karşı davalı Hazine vekili ve davalı-karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Mahkemece; asıl davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın 4.559,93 m²'lik kısmı kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığından davalı adına olan tapu kaydının iptali ile terkinine, davalının bu kısma bina yapmak suretiyle yaptığı müdahalenin men’i ile müdahale teşkil eden binaların kal’ine, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davacı-karşı davalı Hazine vekili ve davalı-karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 25.02.2020 tarihli ve 2016/14399 Esas, 2020/1773 Karar sayılı kararı ile; asıl dava yönünden; ilgililere bizzat bildirim yapılmadığı için kıyı-kenar çizgisinin kesinleşmediği ve bağlayıcılık niteliği kazanmadığı, bilirkişi heyetince kıyı-kenar çizgisinin belirlenmesi gerekirken, bağlayıcılık niteliği taşımayan ve delil olarak istifade edilmesi gereken, idare tarafından daha önce belirlenmiş kıyı-kenar çizgisi esas alınarak düzenlenen bilirkişi raporunun yeterli bulunmasının ve rapora dayanılarak hüküm kurulmasının isabetli olmadığından bahsedilerek Mahkemece 3621 sayılı Yasa'nın 9/2. maddesi ile 28.11.1997 tarihli ve 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre üç jeolog ya da jeoloji mühendisinden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu ve tapu fen memuru aracılığıyla yerinde keşif icra edilmesi ve kıyı-kenar çizgisi araştırmasının yapılması, dava konusu taşınmazların tamamen veya kısmen kıyı-kenar çizgisinin içerisinde kalıp kalmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, yapılacak incelemede komşu ve yakın parsellere ilişkin kıyı çizgisi belirlemelerinin de göz önününde bulundurulması, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi, kabule göre de 3402 sayılı Kanun'un 36/A maddesinin gözetilmesi gerektiği gerekçeleriyle, karşı dava yönünden ise; karşı davanın reddine karar verildiği ancak gerekçeye yer verilmediği, dava konusu alanın kıyı içinde kaldığı yönünündeki açıklamanın ise tek başına gerekçe olarak kabulünün mümkün görülmediğine değinilerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, bilirkişi heyetinden alınan 21.06.2023 tarihli hükme dayanak teşkil etmeye elverişli raporda dava konusu taşınmazın içinde kıyıya ait hiçbir alan bulunmadığı, parselin içinden kıyı-kenar çizgisi geçmediği, kıyı-kenar çizgisi ve kıyının karayolunun göl cephesinde aranması gerektiğinin tespit edildiği, davacı tarafından davasının ispat edilemediği, dava konusu parselin içinden kıyı-kenar çizgisi geçmemesi nedeniyle davalı-karşı davacının herhangi bir maddi zararının oluşmadığı, karşı davacı tarafından karşı davanın ispat edilemediği gerekçeleriyle asıl davanın ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun bilimsellikten uzak olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada mevcut bulunan kıyı-kenar çizgisi yönünden aynı tespitleri içeren iki adet bilirkişi heyet raporu varken, bu iki raporun aksine düzenlenmiş bulunan 21.06.2023 tarihli bilirkişi heyet raporuna itibar edilemeyeceğini, diğer raporların dikkate alınmadığını, komşu parseller yönünden bilirkişi raporlarıyla yapılan tespitlerin ve kesinleşmiş kararların, rapora yapılan itirazların dikkate alınmadığını bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali ve terkin, elatmanın önlenmesi ve kal istemlerine; karşı dava tazminat istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; .... ili, ... ilçesi, .../... Mahallesinde bulunan dava konusu ... ada 95 parsel sayılı 5.086,82 metrekare yüz ölçümlü, elma bahçesi vasıflı taşınmazın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, uyuşmazlığın niteliğine göre öncelikle yöntemince kıyı-kenar çizgisinin belirlenmesi ve zemine uygulanması gerekir. Bu doğrultuda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde idarece oluşturulmuş kıyı-kenar çizgisinin bulunup bulunmadığı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden sorularak belirlenmelidir. İdarece oluşturulmuş ve kesinleşmiş kıyı-kenar çizgisi var ise buna ilişkin karar ve dayanağı olan belgeleri ile kroki ve haritasının birlikte getirtilip dosya arasına konulması, mahallinde yerel ve teknik bilirkişi ile harita mühendisi aracılığıyla yapılacak keşifte araziye uygulanması, çekişme konusu taşınmazın yeri belirlenip harita üzerine işaretletilmesi gerekir.

İdarece oluşturulmuş kıyı-kenar çizgisinin bulunmaması yahut idari yargı yerinde iptal edilmiş veya oluşturulan harita 28.11.1997 tarihli ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kabul edilen ilkeye göre ilgililerine tebliğ edilerek kesinleştirilmemiş ve davalının itirazına uğramışsa adli yargı mahkemesince, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 4. maddesindeki tanımlamalar dikkate alınarak aynı Kanun'un 5. ve 9. maddeleri ile 13.03.1972 tarihli ve 7/4 sayılı, 28.11.1997 tarihli ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları göz önünde tutularak Kanun'un 9/2. maddesinde belirtilen bilirkişi kurulu aracılığıyla keşif yapılarak açıklanan kural ve yöntemler doğrultusunda kıyı-kenar çizgisi oluşturulmalıdır. Mahkeme aracılığıyla bu çalışma yapılırken varsa idarenin önceden kıyı-kenar çizgisi oluşturmak için yaptığı saptamalar ve bu konuda kurulan komisyonun çalışmalarının ortaya çıkardığı bilimsel değerlerin bulunduğu da göz ardı edilmemelidir.

İdarenin kıyı-kenar çizgisi çalışmalarında, o yere ilişkin kamu görevlilerince önceden oluşturulmuş komisyon çalışmalarını içerir kayıt ve belgeler getirtilmeli, bunlardaki verilerle Mahkemece kıyı-kenar çizgisi oluşturmak için bilirkişilerce yapılan çalışmalarda elde edilen veri ve bulguların örtüşmemesi durumunda, bunun nedenleri hakkında bilirkişilerden bilimsel gerekçelere ve maddi bulgulara dayalı, doyurucu ve denetime açık ek rapor alınmalıdır. Başka bir anlatımla, eldeki uyuşmazlıkta idari saptamalardan takdiri delil olarak yararlanılması zorunludur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.06.2003 tarihli ve 97/110 sayılı kararı da bu doğrultudadır. Yapılacak bu araştırmalarla dava konusu taşınmazın kıyı-kenar çizgisinin hangi tarafında kaldığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlendikten sonra oluşacak durum, dosya içeriği, iddia ve savunma doğrultusunda toplanan diğer tüm deliller birlikte tartışılıp değerlendirilerek uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince; bozma kararı üzerine Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada, 07.09.2021 tarihli keşif neticesinde idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisinin kara ve göl tarafında gözlem çukurları açıldığı, göl tarafında kalan zeminde dışarıdan taşınan dolgudan sonra derine doğru göl çökellerinin olduğunun belirlendiği, yapılan jeolojik gözlemler, sahanın topografik yapısı gibi özeliklerin dikkate alındığına değinilerek düzenlenen 25.10.2021 tarihli heyet raporunda idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisinin doğru yerden geçirildiği, dava konusu taşınmazın 4.559,93 metrekarelik kısmının kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığı tespitine yer verildiği, itirazlar üzerine alınan 04.01.2022 tarihli ek raporda da kıyı-kenar incelemesi yönüyle önceki rapora ilave edecek başkaca bir husus bulunmadığının belirtildiği; 07.09.2022 tarihinde yapılan ikinci keşif sonucu yine gözlem kuyuları açmak suretiyle, gözlem kuyularının idarece onanmış kıyı-kenar çizgisi içerisindeki kalan bölümlerinin gölsel tortullar içerdiği tespitine yer verilerek ve yapılan diğer incelemelerle birlikte düzenlenen 01.11.2022 tarihli heyet raporunda da idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisinin yerinin doğru olduğu, çekişme konusu taşınmazın 4.559,93 metrekarelik kısmının kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığının belirlendiği anlaşılmaktadır.