muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1040, Karar No: 2017/3563, Tarih: 30.10.2017

2-) Trafikte yaşanan tartışmanın, sanık ... ile katılan ... arasında olması, maktulün bu tartışma sırasında yada sonrasında sanığa karşı haksız fiil niteliğinde herhangi bir söz ve davranışta bulunduğuna dair delil bulunmamasına rağmen, tartışma maktulle sanık ... arasında olmuş gibi kabul edilerek ve maktulle aynı araç içerisinde bulunan tanıklar ..., ... ve sanığın aracında bulunan tanık ...'un beyanına niçin itibar edilmediği, denetime imkan verecek şekilde açıklanıp tartışılmaksızın “...olayın maktul tarafından sarf edilen ve içeriğinin belirlenmesi mümkün olmayan bir cümle nedeniyle oluşan elem ve hiddet duygusuyla işlendiği hususunda mahkememizde bir tereddüt olmuş ve bu husus da yüksek olasılıkla varit görülmüş olmakla, suça sürüklenen çocuğun babasına hakaret edilmiş olması nedeniyle müsnet suçu işlediği kabul edilerek, haksız tahrik indirimi yapılmıştır.” şeklindeki dosya içeriğine uygun olmayan ve varsayıma dayalı bir gerekçeyle sanıklar ve suça sürüklenen çocuk lehine haksız tahrik hükmünün uygulanması suretiyle öldürme suçlarında eksik ceza tayini,

3-) Sanık ... hakkında; kasten öldürmeye yardım suçundan hüküm kurulurken temel cezanın TCK'nun 81. maddesi uyarınca belirlenmesinden sonra sanığın eylemi suça yardım olarak nitelendirildiğinden 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören suça yardıma ilişkin TCK'nun 39/1. maddesi ile uygulama yapılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde doğrudan TCK'nun 39/1. maddesi ile 15 yıl hapis cezasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanıklar ... ve... müdafileri ile suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin, maktulden katılanlar vekilinin ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle, sanıklar ve suça sürüklenen çocuk hakkında öldürme suçlarından kurulan ve ceza miktarı itibariyle kısmen re'sen de temyize tabi bulunan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10058, Karar No: 2023/2733, Tarih: 23.03.2023

**7. Ceza Dairesi         2019/10058 E.  ,  2023/2733 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/1497 E., 2015/1403 K.

KATILANLAR : Gümrük İdaresi, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu

SUÇLAR : 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'a muhalefet, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜMLER : Beraat, mahkûmiyet, kaçak sigaraların müsaderesi, parfümlerin iadesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Katılan ... İdaresi vekilinin, sanık hakkında 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'a muhalefet suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönlelik temyiz isteği yönünden;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresi'nin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Katılan ... İdaresi vekilinin, sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz isteği yönünden;

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I.HUKUKÎ SÜREÇ

Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.09.2015 tarihli ve 2014/1497 Esas, 2015/1403 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan beraat kararı, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'a muhalefet (4733 sayılı Kanun) suçundan, aynı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesi, 5237 sayılı Kanun'un 51 inci ve 53 üncü maddeleri ile 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi yollaması ile 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince erteli 1 yıl 8 ay hapis ve 4 gün karşılığı 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve suça konu sigaraların müsaderesine, parfümlerin iadesine karar verilmiştir.

II.TEMYİZ SEBEPLERİ

II.TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi, ele geçen parfümlerle ilgili yeterince araştırma yapılmadan beraat kararı verildiğine, kaçak sigaralarla ilgili alt sınırdan uzaklaşılarak hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmediğine, erteleme şartlarının oluşmadığına, parfümlerin de müsadere edilmesi gerektiğine ve re'sen gözetilecek diğer sebeplerle kararın bozulması talebine ilişkindir.

III.OLAY VE OLGULAR

1.Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, kaçak sigara satışı yapıldığı yönünde edinilen bilgi üzerine Ankara 9. Sulh Ceza Mahkemesi 2013/281 Değişik İş sayılı arama kararı ile gidilen iş yerinde yapılan aramada 634 paket kaçak sigara ile 169 adet parfüm ele geçtiği anlaşılmıştır.

2.Sanığın savunmasında sigaraların kendisine ait olduğunu, parfümlerin yanında faaliyet gösteren başka bir tezgaha ait olduğunu beyan ettiği belirlenmiştir.

3.Ele geçen malzemelere ilişkin alınan 08.12.2014 tarihli bilirkişi raporu ile sigaraların bandrolsüz olduğunun belirlendiği, parfümlerin ise genel itibarıyla yabancı menşeili olduğu görülse de kutuların kaliteleri, şişelerin özellikleri, baskıların özensiz olması ve dış görünüşleri itibariyle taklit ürün olduğu, orijinal olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

IV.GEREKÇE

A.Gümrük İdaresi vekilinin, Sanık Hakkında 4733 sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyiz İsteği Yönünden

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresi'nin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığı gibi katılmasına karar verilmesi de hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, Gümrük İdaresi vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Katılan ... İdaresi vekilinin, Sanık Hakkında 5607 sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Temyiz İsteği Yönünden

Olay tutanağına göre, ihbar üzerine sanığa ait iş yerinde usulüne uygun olarak yapılan aramada 169 adet parfüm ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, dosyada bulunan 08.12.2014 tarihli bilirkişi raporu ile suça konu parfümlerin taklit oldukları belirtilmiş ise de, dava konusu ürünlerin Türkiye'de üretilmiş taklit ürün olup olmadıklarının tespit edilmediği anlaşılmakla, suça konu parfümler hakkında konusunda uzman bir bilirkişiden taklit edilmiş yerli ya da yabancı üretim olup olmadıklarına yönelik rapor aldırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V.KARAR

A.Gümrük İdaresi vekilinin, Sanık Hakkında 4733 sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyiz İsteği Yönünden

V.KARAR

A.Gümrük İdaresi vekilinin, Sanık Hakkında 4733 sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyiz İsteği Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.09.2015 tarihli ve 2014/1497 Esas, 2015/1403 Karar sayılı kararına yönelik Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Katılan ... İdaresi Vekilinin, Sanık Hakkında 5607 sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Beraat Hükmüne Yönelik Temyiz İsteği Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.09.2015 tarihli ve 2014/1497 Esas, 2015/1403 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/20251, Karar No: 2017/7280, Tarih: 25.04.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/20251 E.  ,  2017/7280 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, denge tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde 399 sayılı KHK'ye tabi sözleşmeli olarak çalışmakta iken Türk Telekom'un özelleştirilmesi neticesinde 406 sayılı Kanunun Ek 29. maddesi ve 4046 sayılı kanunun 22. maddesi uyarınca Devlet Personel Başkanlığı'na bildiriminin yapıldığını ve kamu kurumunda çalışmaya başladığını, davalıya ait işyerinde nakle tabi personel olarak çalışırken 375 sayılı kanun hükmü uyarınca ödenmesi gereken ek ödemelerin kendisine ödenmediğin belirterek ek ödemelerden dolayı yoksun kaldığı parasal hakların tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, 5473 ve 5793 sayılı Kanunlarla yapılan düzenlemelerin sadece kamu personeli arasında ücret adaletini sağlamaya yönelik olduğunu kamu personelinin tamamını kapsayan genel bir artış niteliğinde bulunmadığını 406 Kanunun Ek 29 md sinin 3.fıkrasının uygulanmasında kamu görevlilerine yapılan artış oran ve/veya miktarları kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı bu nedenle Türk Telekom'da çalışmakta iken 405 sayılı Kanununun ek 29 md si ile 4046 sayılı Kanununun 22 md'lerine göre Devlet Personel Başkanlığına bildirildiğini nakledildiği işyerinde işe başlamak üzere görevinden ayrıldığını, Maliye Bakanlığının 08.05.2006 tarihli yazılarınca 5473 ve 5793 sayılı Kanunlarda değişik adlar altında ek ödemesi bulunmayan memurlara ve sözleşmeli personele yapılan ek ödemelerin dikkate alınamadığını kaldı ki davacı iş mevzuatına tabi kapsam dışı statüde çalıştığından ve söz konusu ödeme 399 sayılı kanunun hükmündeki kararnamenin eki II sayılı cetvele dahil personele yapıldığından ve davacının da kanunun hükmünde kararname kapsamında personel olmadığından söz konusu ödemelerin bu nedenle de dikkate alınamadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 375 sayılı Kanun hükmündeki kararnamenin ek 3 maddesinde öngörülen ek ödeme (denge tazminatı) ücret adaletsizliğine yönelik özel ve sınırlı tutulmuş bir düzenleme olup davacının yararlanacaklar arasında yer almadığı genel nitelikte ve tüm kamu çalışanlarına uygulanacak madde şeklinde de değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı bu sebeple nakle tabi tutulan davacının söz konusu denge tazminatından yararlanamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetvelinde yer alan ve özelleştirme sonucu hissesi devredilen davalı kurumda nakle tabi olarak çalışan davacının davalının özelleştirmeden önce tabi olduğu ve özelleştirme ile bazı hükümleri değişen 406 sayılı Kanunun Ek. 29. Maddesi kapsamındaki düzenleme ve sözleşmedeki hüküm nedeni ile 375 sayılı KHK.’un Ek 3 maddesi ve 399 sayılı KHK.’un Ek II. cetvelinde yer alan kurumlarda çalışan sözleşmeli personele yapılan artışlardan yararlanıp yararlanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta normatif dayanaklar 406 sayılı Kanunun Ek. 29. maddesi, 375 sayılı KHK.’un Ek 3. maddesi, 399 sayılı KHK.’un Ek. II cetveli ve bu kanun hükmünde kararnamelere dayanılarak çıkarılan 2006/1, sayılı tebliğ yanında taraflar arasındaki sözleşme hükümleridir.

406 sayılı Kanunun 29. Maddesinin 3. Fıkrasının birinci cümlesine göre “399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarak sözleşmeli personel ve kapsam dışı personel statüsünde çalışanlar hakkında, 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrası hükümlerinin uygulanmasında, Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki unvanları esas alınarak Yönetim Kurulunca 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre belirlenmiş olan ücret ve diğer malî haklarına bu tarihten Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde kamu görevlilerine yapılacak artış oran ve/veya miktarları uygulanmak suretiyle bulunacak tutar dikkate alınır. Kapsam dışı personelden Devlet Personel Başkanlığına bildirilenlerin 15.04.2004 tarihi itibarıyla unvanlarına göre ücretinin belirlenmemiş olması durumunda, benzer görevlerde bulunanlar dikkate alınarak bu tarih için ücret ve diğer malî hakları tespit etmeye Yönetim Kurulu yetkilidir”.

Özelleştirme uygulamaları nedeni ile nakilleri düzenleyen 4046 sayılı Özelleştirme Kanununun 22/5 maddesinde özelleştirme nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli ve iş kanunlarına tabi personelin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına göre almakta oldukları ücret yanında, bildirim tarihi itibarı ile almakta oldukları ikramiye, ek ödeme gibi vs ek ödemelerin de sabit bir değer olarak bildirileceği hükmünü içermektedir.

Gerek yasal düzenleme ve gerekse sözleşmedeki hükümler dikkate alındığında, davalı kurumda özelleştirme öncesi kapsam dışı olarak çalışan ve 399 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak ücreti belirlenen davacının özelleştirme sonrası çalıştıktan sonra nakledildiği tarihe kadar kamuda aynı statüde çalışanlar için getirilen özlük haklarından yararlandırılarak, nakil edildiklerinde haklarının korunması amaçlanmıştır. Kısaca davacı kapsamdışı olarak kamuda çalışmış gibi sayılmaktadır.

Dairemizce yukarda belirtilen kapsamda bulunan nakle tabi işçilerle davalı ... Telekomünikasyon A.Ş. arasındaki uyuşmazlıklarda daha önce önceki bozma gibi esasa yönelik kararlar vermiştir. Ancak Danıştay İdari Dava Daireleri’nin 07.04.2011 gün ve 2011/55-205 sayılı kararından sonra uyuşmazlığın adli yargı yerinde görüleceği konusunda yeniden değerlendirme yapılması gerekmiştir. Anılan karara göre “yasal düzenleme ile Türk Telekom A.Ş.'nin özelleştirilmesi sonucunda, işlevsel görevlerde bulunan ve ikamesi kısa sürede imkansız personelin isteklerine bağlı olarak makul bir süre kamu görevlerinden aylıksız izinli sayılarak özel hukuk tüzel kişisinde çalışmalarına olanak sağlandığı, söz konusu personelin, aylıksız izinli olarak geçen sürede kamu personeli statülerinin devam ettiği, İmtiyaz sözleşmesi ile bir kamu hizmetini yürütmek hakkını elde eden davalı şirkete, devir sonrasında yetişmiş personel yetersizliği nedeniyle doğabilecek aksaklıkların önüne geçilebilmesi için, 406 sayılı Yasa hükümleri ile tanınan ayrıcalıkların sonucu olarak da, bünyesinde belli süre ile çalışmaya devam eden söz konusu personelin kamu kurumlarına naklen atanmasının sağlanması amacıyla kimi görevler yüklendiği, 406 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davalı şirket tarafından, hak sahibi personelinin Devlet Personel Başkanlığına bildirmesi, bildirim ile beraber personelin nakledileceği kamu kurumunda yararlanacağı parasal haklara esas olmak üzere memur maaş nakil ilmühaberi düzenlenmesi, personelin ilişiğinin kesilmesi gibi işlemler bulunduğu, bu işlemlerin idare hukuku alanında hukuki sonuçlar doğurduğu ve ilgili personelin nakledilecekleri kurumdaki statülerini, özlük ve parasal haklarını belirlediği, söz konusu işlemlerin kamu personeli hakkında ve idare hukuku alanında tesis edilmiş birer idari işlem niteliğinde oldukları, davalı şirketin, Telekomünikasyon Kurumu ile Türk Telekom arasında imzalanan “Telekomünikasyon Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi” ile belli bir kamu hizmetini yürütmek görev ve yetkisi ile donatıldığı, bu görev ve yetkiler dahilinde bazı kamusal ayrıcalıkları ve yükümlülükleri bulunduğu, belirtilen statüsü ve özel yasa hükümleri gereğince bazı kamusal ayrıcalıklara ve yükümlülüklere sahip olması nedeniyle davalı şirketin, herhangi bir özel hukuk tüzel kişisinden farklı bir hukuki statü içinde bulunduğu, bu durumda, imtiyaz sözleşmesi ile bir kamu hizmetinin yürütmekle görevli ve yetkili kılınması nedeniyle, diğer özel hukuk tüzel kişilerinden farklı olarak kimi kamusal ayrıcalıklara ve yükümlülüklere tabi olan, 406 sayılı Yasa hükümleri ile, kamu kurumlarına nakil hakkı bulunan personeli ile ilgili olarak bazı kamusal görevler yüklenen davalı şirketin, belirtilen görevleri kapsamında tesis ettiği işlemlerin idari işlem niteliğinde olduğu ve bu işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargının görevinde bulunduğu” kabul edilmiştir

. Aksi yönde Uyuşmazlık Mahkemesi’nin uyuşmazlıklarda adli yargı yerinin görevli olduğuna dair kararlar var ise de ilke kararı olmadığından, Dairemizce Danıştay İdari dava Dairelerinin gerekçeleri Dairemizce benimsenmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 26.12.2012 gün ve 2012/9-1528 Esas, 2012/1398 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu kabul etmiştir.

Görev kamu düzenindendir ve yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır. Gerçekten özelleştirmeden önce statü hukuku hükümlerine tabi davacı niteliğindeki personel, özelleştirme sonrası belirli bir süreliğine davalı ile özel hukuk hükümlerine tabi olarak iş sözleşmesi kapsamında çalıştırılmakta, nakledildiğinde tekrar statü hukuku kapsamına girmektedir. Davacının iş sözleşmesi ile çalıştığı dönemde, davalı şirkete davacının ücreti konusunda “artış oranının, kamudaki memur maaş artış oranında” olacağı yönünde yükümlülük getirildiği gibi 406 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davalı şirkete, hak sahibi personeli Devlet Personel Başkanlığına bildirmesi, bildirim ile beraber personelin nakledileceği kamu kurumunda yararlanacağı parasal haklara esas olmak üzere memur maaş nakil ilmühaberi düzenlenmesi, personelin ilişiğinin kesilmesi gibi işlemler yaptırıldığı görülmektedir. Bu işlemler idare hukuku alanında hukuki sonuçlar doğurduğu ve ilgili personelin nakledilecekleri kurumdaki statülerini, özlük ve parasal haklarını belirlediği, söz konusu işlemlerin kamu personeli hakkında ve idare hukuku alanında tesis edilmiş birer idari işlem niteliğinde oldukları açıktır. İdari işlemlerle ilgili uyuşmazlığın ise adli yargı yerinde değil, idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekir.

Mahkemece davanın HMK.nun 114/1-b maddesi uyarınca "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle aynı yasanın 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde esasa girilerek davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 25.04.2017tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9023, Karar No: 2008/11240, Tarih: 05.11.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/9023 E.  ,  2008/11240 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FOÇA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/05/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, ortak miras bırakanları H. M.U.'un kendilerinden mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak ölümünden kısa bir süre önce 10239 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 6/8 payını ara malik H.N.E.'e satış göstererek temlik ettiğini, onun da kısa bir süre sonra murisin kızı olan davalıya devrettiğini ileri sürüp, tapu kaydının miras payları oranında iptali ile adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazın 2/8 payını cebri icra yoluyla satın aldığını, taşınmazın 6/8 payının muris tarafından kiracısına satıldığını öğrenmesi üzerine şuf'a hakkı bulunduğunu hatırlatarak almak istediğini bildirdiğini ve aynı bedelle bu kişiden satın aldığını, akitteki değerin gerçek olduğunu bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, işlemin danışıklı olduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; miras bırakan H. M.U.çekişme konusu 10239 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki 6/8 payın maliki iken 21.7.2005 tarihinde intifa hakkını üzerinde bırakarak kuru mülkiyetini dava dışı H. N.E., onunda çekişmeli paydaki çıplak mülkiyeti 8.8.2005 tarihinde davalı S.satış yoluyla temlik ettikleri anlaşılmaktadır.

Davacılar, anılan bu temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.