muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/1153, Karar No: 2010/3442, Tarih: 25.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/1153 E.  ,  2010/3442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/10/2009

Taraflar arasında görülen davada;Davacılar, kök murisleri H. K.ve A.K.ın tüm mal varlıklarını mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla davalı oğulları H.İ.ve A.a satış suretiyle muvazaalı temlik ettiklerine, bu davalıların bır kısım tapuları sattıklarını bir kısmının da kamulaştırma bedellerini aldıklarını 2073 ada 6 parseldeki bir kısım paylarını da yakınları olan diğer davalılara devrettiklerini ileri sürerek, 448 ada 3, 44 ada 5, 218 ada 3, 2073 ada 6 parsel sayılı taşınmazların miras payları oranında tapularının iptali, tescil ve ecrimisil isteklerinde bulunmuşlardır.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacı iddialarının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ......raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedildi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali, tescil ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mahkemece .ada 3 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacıların feragat etmeleri nedeniyle bu parselle ilgili davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmakdır.

Diğer taşınmazlara gelince, davacıların kök miras bırakanları, dedeleri H.K. ile anne anneleri A. K.'ın dava konusu taşınmazlar ile birlikte tüm mal varlıklarını teşkil eden taşınmazlarını oğulları olan davalı H.İ.ile yargılama aşamasında ölen A.a 17.2.1968 tarihli akit ile intifa hakkı üzerlerinde kalmak üzere çıplak mülkiyetlerini satış suretiyle temlik ettikleri görülmektedir.

Davacıların, temliki işlemin tek kız çocuk olan miras bırakan anneleri Hiçriye'den mal kaçırmak amacıyla muvazaalı yapıldığını ileri sürecek eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçek-ten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l–4–1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, miras bırakan tarafından sağlığında hak dengesini gözeten, kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapılmışsa, mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Diğer taraftan, muris muvazaasına dayalı olarak açılan davaların herhangi bir zaman aşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman dava açılabileceği tartışmasızdır.

Somut olayda, miras bırakanların tüm mal varlıklarını, ölümlerinden önce elden çıkarmalarının olağan olmadığı, taşınmaz satmalarını gerektiren bir nedenlerinin ve paraya ihtiyaçlarının da bulunmadığı, satış değerleri ile gerçek değerler arasında aşırı fark bulunduğu ve satış bedellerinin ödendiğinin de kanıtlanamadığı, bu olgular yukarıda değinilen ilkeler ile birlikte değerlendirildiğinde, miras bırakanların gerçek iradelerinin tek kız çoçukları olan davacıların miras bırakanından mal kaçırmak olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, 44 ada 5, 218 ada 3 ve 2073 ada 6 parsel yönünden (2073 ada 6 parselin sadece arsası üzerinden) davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 25.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19105, Karar No: 2014/33435, Tarih: 27.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/19105 E.  ,  2014/33435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Malatya 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 30/05/2014

NUMARASI : 2014/198-2014/232

Hüküm süresi içinde davalı ve ihbar olunan avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi sözleşmeli statüsünde memur unvanıyla görev yapmakta iken kurumun özelleştirmesi kapsamında 406 sayılı Kanun'un Ek 29. maddesine ve atıfta bulunduğu 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesi kapsamında kamu kurumuna atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığı’na bildirilen ve kamu kurumuna atanan davacının maaş nakil ilmühaberinin eksik olduğunun ve ek ödeme haklarını kapsayarak şekilde yeniden düzenlenmesi ile davacının çalıştığı süre içeresinde ödenmemiş olan ek ücret farkının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalı şirketin eylem ve işlemlerinden kaynaklı hak kaybına uğramadığının belgelerle sabit olduğunu, davacının kendi isteği ile kamu kurum ve kuruşlarına atanmasının yapıldığını ve halen 657 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığını, maaş ilmühaberinin mevzuata uygun olarak tanzim edildiğini, benzer taleplerle iş ve idare mahkemelerinde açılan davaların görev ve esas yönünden reddedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesinin uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile iş mahkemesinin görevsizlik kararını kaldırma karar üzerine yapılan yargılama sonunda, davacının özelleştirme sonucuna göre nakle tabi personel olup, 406 sayılı Kanun'un ek 29. maddesi uyarınca 14.05.2006 tarihinde Eskişehir il Milli Eğitim Müdürlüğünde göreve başladığı, 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca başka bir kamu kurumuna memur statüsünde nakli yapıldığı, Türk Telekom personelinin 5473 sayılı Kanun'da öngörülen ek ödemeden 01.01.2006 tarihinden iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar diğer kamu görevlilerinin parasal haklarına yapılan artışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve ek ödemeden dolayı davacının talep ettiği miktar kadar alacağının bulunduğu, maaş nakil ilmühaberinde gerekli düzeltmenin yapılması gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ve ihbar olunan vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Temyiz:

Karar davalı ve ihbar olunan vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetvelinde yer alan ve özelleştirme sonucu hissesi devredilen davalı kurumda toplu iş sözleşmesi 2 sözleşmesi ile nakle tabi olarak çalışan davacının davalının özelleştirmeden önce tabi olduğu ve özelleştirme ile bazı hükümleri değişen 406 sayılı kanunun Ek. 29. maddesi kapsamındaki düzenleme ve sözleşmedeki hüküm sebebi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3. maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetvelinde yer alan kurumlarda çalışan sözleşmeli personele yapılan artışlardan yararlanıp yararlanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta normatif dayanaklar 406 sayılı Kanun'un Ek. 29. maddesi, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3, maddesi, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek. II cetveli ve bu kanun hükmünde kararnamelere dayanılarak çıkarılan 2006/1, 2006/3, 2007/1 ve 2008/1 sayılı tebliğler yanında taraflar arasındaki sözleşme hükümleridir.

406 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 3. fıkrasının birinci cümlesine göre “399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarak sözleşmeli personel ve kapsam dışı personel statüsünde çalışanlar hakkında, 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrası hükümlerinin uygulanmasında, Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki unvanları esas alınarak Yönetim Kurulunca 15.4.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî  haklarına  bu  tarihten Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde  kamu görevlilerine yapılacak artış oran ve/veya miktarları uygulanmak suretiyle bulunacak tutar dikkate alınır. Kapsam dışı personelden Devlet Personel Başkanlığına bildirilenlerin 15.4.2004 tarihi itibarıyla unvanlarına göre ücretinin belirlenmemiş olması durumunda, benzer görevlerde bulunanlar dikkate alınarak bu tarih için ücret ve diğer malî hakları tespit etmeye Yönetim Kurulu yetkilidir”.

Taraflar arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi 2 sözleşmenin 7. maddesindeki kurallara göre ise “Nakil hakkını saklı tutan çalışanın ikramiye, yardım vs. gibi mali ve özlük hakları için iş mevzuatına tabi kapsam dışı personel esaslarında yer alan hükümler uygulanır. Ancak ücretlerde yapılacak artış oranı, kamudaki memur maaş artış oranında olacaktır ”.

Diğer taraftan özelleştirme uygulamaları sebebi ile nakilleri düzenleyen 4046 sayılı özelleştirme kanununun 22/5 maddesinde özelleştirme sebebiyle kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli ve iş kanunlarına tabi personelin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına göre almakta oldukları ücret yanında, bildirim tarihi itibarı ile almakta oldukları ikramiye, ek ödeme gibi ek ödemelerinde sabit bir değer olarak bildirileceği hükmünü içermektedir.

Diğer taraftan özelleştirme uygulamaları sebebi ile nakilleri düzenleyen 4046 sayılı özelleştirme kanununun 22/5 maddesinde özelleştirme sebebiyle kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli ve iş kanunlarına tabi personelin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına göre almakta oldukları ücret yanında, bildirim tarihi itibarı ile almakta oldukları ikramiye, ek ödeme gibi ek ödemelerinde sabit bir değer olarak bildirileceği hükmünü içermektedir.

Gerek kanuni düzenleme ve gerekse sözleşmedeki hükümler dikkate alındığında, davalı kurumda özelleştirme öncesi kapsam dışı olarak çalışan ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak ücreti belirlenen davacının özelleştirme sonrası çalıştıktan sonra nakledildiği tarihe kadar kamuda aynı statüde çalışanlar için getirilen özlük haklarından yararlandırılarak, nakil edildiklerinde haklarının korunması amaçlanmıştır. Kısaca davacı kapsam dışı olarak kamuda çalışmış gibi sayılmaktadır. Sonuç olarak davacı, davalı kurumda iken çalıştığı dönemde 375 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile getirilen artışlardan yararlandırılmalı ve bu artışlar uygulanmak sureti ile nakledildiğinde maaş nakil ilmühaberi düzenlenmelidir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak çıkarılan 2006/1, 2006/3, 2007/1 ve 2008/1 sayılı tebliğler uyarınca “Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarından olup özelleştirme işlemleri tamamlanan kuruluşların sözleşmeli ve kapsam dışı kamu personelinin ücretlerine, bu personelin sözleşmeli ve kapsam dışı statülerde bulunduğu sürelere ait bu karardaki ücret artışlarının hiçbir işlem yapılmaksızın aynen uygulanması” gerekir. Kaldı ki Uyuşmazlık Mahkemesinin uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği yönündeki kararından önce Danıştay 5. Dairesi 22.08.2010 tarihli 2010/88-4718 sayılı kararı ile “5473 sayılı yasa ile getirilen ek ödemenin iş sözleşmesinin feshedildiği 2008 yılından önce 01.01.2006 ve 01.07.2006 tarihlerinde yürürlüğe girmesi sebebi ile bu ödemenin “iş sözleşmesinin sona erdiği yılın 15 Ocak tarihine kadar kamu görevlilerinin parasal haklarına yapılan artışlar” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Öncelikle uyuşmazlığa Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı üzerine iş mahkemesince bakılması zorunluluğu bulunmakla işin esasına girilerek karar verilmesi yerindedir.

Öncelikle uyuşmazlığa Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı üzerine iş mahkemesince bakılması zorunluluğu bulunmakla işin esasına girilerek karar verilmesi yerindedir.

Ancak hukuki olarak bu tespit yapılmakla birlikte, davalı kurum taraflar arasındaki sözleşme hükmü veya eki yönetmelik hükümleri ile kapsam dışı nakle tabi olarak çalışan davacının 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî  haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine artışlar yapmış olabilir. Bu artışlar Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak çıkarılan ve kamuda çalışan sözleşmeli personel ile kapsam dışı personel için 2006/1, 2006/3, 2007/1, 2008/1 ve ilgili düzenlemeler ile sağlanan artışlardan az da olabilir, fazla da olabilir. Aynı oranda veya fazla oranda yapılmış ve yansıtılmış ise kapsam dışı nakle tabi olarak çalışan davacı kamudaki personel için getirilen artışlardan faydalanamaz. Ancak davalı işveren anılan hükümleri dikkate almadan artış yapmamış veya daha az artış olabilir. 15.4.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî  haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine hiç artış yapılmamış ise tebliğler ile getirilen artışların tamamının, artış yapılmış ancak yeterli değil ise aradaki fark alacağın hesaplanması ve buna göre maaş nakil ilmühaberinin düzenlenmesi gerekir. Bu tespitin yapılması işçin ise davalı kurumdan anılan dönemdeki bordroların, maaş artışına ilişkin işverenin varsa işletmesel kararlarının getirtilmesi, davacının 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî  haklarının veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretinin ne olduğunun tespit edilmesi, bu konuda uzman mali bilirkişiden rapor alınması gerekir. Hükme esas bilirkişi raporu bu tespitleri kapsamamaktadır.

Sonuç olarak davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar, ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınan tüm işletmesel kararlar getirtilmeli, davacının kapsam dışı nakle tabi olarak çalıştığı dönemde 406 sayılı Kanun'un Ek. 29 ve sözleşmenin 7. maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, davacının fark alacağı olup olmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.11.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11450, Karar No: 2016/16864, Tarih: 19.10.2016

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/11450 E.  ,  2016/16864 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

Dava Türü : İşe İade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalılar ... ve ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz istekleri süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin geçersiz olarak feshedildiğini ve fesih bildiriminin yazılı olarak yapılmadığını iddia eden davacı vekili, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden davalıların sorumluluğuna karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı idare vekili, husumet itirazında bulunarak davacının şirket bünyesinde belirli süreli sözleşme ile ve yılın tamamını kapsamayan süreyle çalıştığını savunarak davanın reddini talep ederken diğer davalı alt işveren şirket ise süresinde cevap dilekçesi vermemiş ve yargılamaya da katılmadığı görülmüştür.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, Dairemizin bu kararı ortak girişimi oluşturan diğer şirket olan ... Özel Güv. Ltd. Şti.‘ye de davanın teşmil edilmemesi nedeniyle bozması üzerine yerel mahkemece bozmaya uyulmuş olup, ... Özel Güv. Ltd. Şti.‘ne dava teşmil edilmiş ve asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı; Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu, yeni ihaleyi alan firmanın güvenlik görevlilerinden ihaleyi düşük aldıklarını dile getirip para istedikleri, davacının bu parayı vermek istememesi üzerine iş akdinin feshedildiği ve toplanan deliller uyarınca iş akdinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında özel güvenlik işinin yapılması için sözleşme yapıldığı, davacı işçinin işvereni olan şirketinin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işverenler tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının alt işverenler işyerine işe iadesine karar verilmesi yerinde olup davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün temyiz itirazları yerinde değildir. Yine asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olacağından mahkemenin bu yöndeki kabulü de yerindedir.

Ayrıca Gençlik ve Spor  Bakanlığı aleyhine ayrıca açılmış bir dava bulunmadığı halde bu davalı hakkındaki işe iade davasının husumetten reddedilmesi ve bu davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi isabetsiz olduğu gibi davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün yargılama giderlerinden diğer davalı ile birlikte sorumlu tutulmamış olması da hatalı olmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın KABULÜNE,

3-İşverenler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Ltd. Şti. Ortaklığı'nca yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve DAVACININ İŞE İADESİNE,

4-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde, ödenmesi gereken tazminat miktarının; fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak, 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine, tespit edilen tazminattan davalılar ve dahili davalı ....nin sorumlu olduklarının tespitine,

2-Davanın KABULÜNE,

3-İşverenler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Ltd. Şti. Ortaklığı'nca yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve DAVACININ İŞE İADESİNE,

4-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde, ödenmesi gereken tazminat miktarının; fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak, 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine, tespit edilen tazminattan davalılar ve dahili davalı ....nin sorumlu olduklarının tespitine,

5-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde, hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, tespit edilen ücret ve diğer haklar konusunda davalılar ve dahili davalı ....nin sorumlu olduğunun tespitine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,

6-Yargılama Giderleri Yönünden;

a-Peşin harcın mahsubu ile bakiye 6,55 TL harcın davalılar ... Özel Güv Kor. Eğt Hiz Tic Ltd Şti ile ... Özel Güv Ltd Şti' nden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,

b-Davacı tarafça yapılan toplam 180,30 TL yargılama giderinin davalılar ve dahili davalıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

c- 1.800,00 TL vekalet ücretinin davalılar ve dahili davalıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

e-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

7-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacı ve davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti.'ne iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne yükletilmesine, 19.10.2016 gününde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.