muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/15697, Karar No: 2019/3827, Tarih: 25.04.2019

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bent ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tespit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Hal böyle olunca; ilk derece mahkemesince, yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 25.04.2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4556, Karar No: 2012/15674, Tarih: 20.09.2012

**6. Ceza Dairesi         2012/4556 E.  ,  2012/15674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, kişiyi hürreyitinden yoksun kılma, yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık ... savunmanı tarafından tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; sanık savunmanları duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde duruşmaya gelmedikleri ve bir mazeret de bildirmedikleri anlaşılmakla adı geçen sanık yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre sanıklar ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğname gibi ONANMASINA, 20/09/2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10443, Karar No: 2012/39709, Tarih: 26.12.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/10443 E.  ,  2012/39709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar Kirliliğine neden olmak

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun 184/1. madde ve fıkrasında yazılı suçun, belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerler hakkında işlenmesinin olanaklı olması, belediye mücavir alanının madde kapsamında bulunmaması karşısında; ilgili Belediye Başkanlığından dava konusu yerin belediye sınırları ya da belediye mücavir alanı içinde kalıp kalmadığı, özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı hususları sorulup tam olarak saptandıktan sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş oldu- ğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 26.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5758, Karar No: 2014/12254, Tarih: 09.06.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/5758 E.  ,  2014/12254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, Hürriyeti tahdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I- Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; o yer Cumhuriyet Savcısı ile sanık ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA, Üyeler ... ve ...'un muhalefetine karşın oyçokluğu ile;

II-Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesine gelince;

UYAP sisteminden alınan nüfus kayıt örneğinden sanığın 9.2.2012 tarihinde öldüğünün anlaşılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ile sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 09.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

( Muhalif Üye) ( Muhalif Üye)

KARŞI OY:

Sanık ..., mağdur ...'un daha önce çalıştığı yere gelip zaman zaman borç para aldığını, bu borcun 100 TL. bir meblağa ulaştığını, işten ayrılıp ihtiyacı olunca mağdur ...'dan borcunu ödemesini istediğini mağdur ...'un ödeme yapmadığı bilahare para yerine 62-00 model bir cep telefonu vermeyi vaat ettiğini, bunu da getirmediğini olay günü sanık ... ve arkadaşı sanık ...'ın yolda mağdur ... ve tanık ... ile karşılaştığında, mağdur ...'a borcunu hatırlatıp, “Arıyorum telefona niye çıkmıyorsun” şeklinde serzenişine mağdur ...'un karşı çıkması üzerine çatıya çıkıp konuştuklarını sanık ...'ın yanlarında olmadığını, daha sonra aşağıya indiklerini, mağdur borcuna karşılık bir telefon getirip teslim ettiğini, yağma yapmadığını savunup;

Mağdur ... ise, sanık ...'a borcu olmadığını olay günü karşılaştıklarını bir binanın üst katına çıkarıp elindeki telefonu aldığını mağdurun kendisine ait olmayıp arkadaşı ...'e ait olduğunu emanet aldığını söylemesi üzerine sanık ...'ın daha pahalısını getirirsen bunu alırsın şeklinde yanıt verdiğini, aşağıya indikleri kendisinin yurda döndüğünü sanık ... ayrılmayınca yurtta kalan ....ın telefonunu bulunduğu yerden alıp sanık ...'a verdiğini, sanık ...'ın orada olmadığını ileri sürmüş,

Sanık ... ise hiçbir aşamada suçlamayı kabul etmemiştir.

Sanık ... ise hiçbir aşamada suçlamayı kabul etmemiştir.

Tanık ... ... Cumhuriyet Savcılığında alınan beyanında ise, mağdur ...'un elinde bir cep telefonu olup şüpheli ...'ın bu telefon kimin diye sorunca...'un kendisini işaretle bunun dediğini, telefonun kendisine ait olmadığını açıklayınca şüpheli ...'ın, mağdur ...'a niye yalan söylüyorsun dediğini, sanıklar yanlarından ayrılınca mağdur ...'dan senden ne istiyorlar diye sorduğunda mağdur ...'unda “bir şahıstan telefon alıp verecektin telefon satıcısının cayması nedeniyle cep telefonu getiremediğini” anlattığını ve bu konuşmanın ardından da yurtta kalan Osman adındaki kişinin telefonun mağdur ... tarafından çalındığını açığa çıktığını açıklayıp,

Tanıklar ... ...ise mağdur ...'un zaman zaman sanık ...'dan borç para aldığını gördüklerini açıklayarak tanıklık yapmışlardır.

Tanıklar ..., .......'in beyanları, iddia, savunma ile dosya bir bütün halinde değerlendirildiğinde sanık ... ve mağdur ...'un olay öncesinde birbirlerini tanıdıkları ve aralarında bir alacak verecek ilişkisi olduğu, bu ilişki süreci ve devamında mağdur ...'un, sanık ...'ın arkadaşı olarak sanık ...'ı da tanıdığı sabit olup, olay günü de sanık ...'ın bu alacağını ve/veya edimin yerine getirilmesini mağdur ...'dan talep etmesi ile tesadüfen ve aniden gelişen olaylar zincirinde sanık ...'ın yağma kastı ile doğrudan ve/veya dolaylı olarak katıldığını kabulünü olanaklı kılan mahkumiyete yeterli, kesin, inandırıcı delilin nelerden ibaret olduğu açıklanıp denetime olanak verecek şekilde karar yerinde açıklanıp tartışılmadan yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle yazılı şekilde sanık ... hakkında hükümlülük kararı verilmesi. ...

( Muhalif Üye)

KARŞI OY:

Sanık ...'ın atılı yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçlarını işlediğine ilişkin mağdur- sanık ...'ın ifadesinden başka kanıt yoktur. Mağdur sanık, aşamalarda ifadeleri değişiklik gösterse de özünde sanıkların kendisine karşı tehdit ve cebir kullandıklarını, para yada cep telefonu istediklerini belirtmiştir. Olay sırasında yanlarında bulunan arkadaşı ... ise ifadesinde bu iddiaları doğrulamamış, "Birlikte yürürlerken yağmur başlayınca, üç katlı harabe bir eve sığındıklarını, kendisinin sanık ... ile aşağıda kaldığını, diğer sanık ... ile mağdur- sanık ...'un üst kata çıktıklarını, bir dakika kadar sonra geri geldiklerini, bu esnada bir bağırma ve kavga sesi duymadığını, sanıkların yanlarından ayrılmasından sonra da mağdur-sanığın kendisine karşı cebir ve tehditte bulunulduğundan söz etmediğini" söylemiştir. Mağdurun alınan raporunda da h...gi bir darp ve cebir izine rastlanmadığı belirtilmiştir. Mağdur - sanık ...'un, kaldığı pansiyondan hırsızladığı suça konu cep telefonunu sanık ...'a verdiği sırada yanlarında sanık ... yoktur. Sanık ..., atılı suçları kabul etmemiştir. Dinlenen savunma tanıkları da, mağdur- sanık ...'un, sanık ...'a borçlu olduğunu

söylemiştir. Dosya kapsamına göre, mağdur-sanık ...'un pansiyonda birlikte kaldığı arkadaşı ....ın saat 15.20'de şarj yaptığı yerden çaldığı telefonunu saat 18.00 sıralarında sanık ...'a verdiği anlaşılmaktadır. Yani hırsızlık olayı mağdur- sanık ...'un iddialarının aksine, atılı yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından önce işlenmiştir. Bu saptama da, mağdur-sanık ...'un iddialarının doğru ve samimi olmadığını göstermektedir. Açıklanan nedenlerle sanık ...'ın aleyhinde atılı yağma ve kişiyi özgürlüğünden yoksun kılma suçlarından mahkumiyetine yeter derecede kesin ve inandırıcı kanıt elde edilemediğinden, mahalli mahkemenin atılı suçlardan verdiği mahkumiyet kararlarının bozulması gerektiği görüşündeyim.

...

( Muhalif Üye)

...
Yargıtay — Esas No: 2014/21309, Karar No: 2014/30658, Tarih: 18.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/21309 E.  ,  2014/30658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Değerlendirme tarihi olan 2012 yılında, dava konusu taşınmazın, ilgili belediyenin Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından arsa olarak sokak ve cadde bazında resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin (davalı tarafından dava konusu taşınmaza münhasır verilen vergi bildirimindeki m2 değerler dikkate alınmadan)ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılarak,

Alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, ........2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6668, Karar No: 2012/12186, Tarih: 04.06.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/6668 E.  ,  2012/12186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 18. İş Mahkemesi

TARİHİ : 22/02/2012

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait...... Şeker Fabrikasında çalıştığını,  müvekkilinin alt işverenin işçisi olarak gözükmekle birlikte yaptığı işin davalıya ait asıl işlerden olduğunu ve alt işverene gördürülmesinin mümkün olmadığından davalıyla alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin davalıya ait işyerlerinde 2009-2011 döneminde geçerli olmak üzere imzalanan 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan Şeker İş Sendikasına 29/11/2010 tarihinde üye olduğunu, 30/11/2010 tarihinde de üyeliğinin davalı işverene bildirildiğini, davalı işverenin 10/12/2010 tarihli yazıyla üyelik formlarının kendileriyle ilgisinin olmadığı gerekçesiyle iade ettiğini, davalıyla alt işverenin ilişkisinin muvazaalı olması sebebiyle müvekkilinin baştan itibaren davalının işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu durumda da sendika üyeliğinin davalı işverene bildirildiği tarihten itibaren TİS'ten yararlandırılması gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları  saklı kalmak kaydıyla; ücret farkı, ilave tediye, kıdem zammı, yemek yardımı, giyim yardımı, sosyal yardım, şeker ikramiyesi, aile yardımı alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının davalı ..... ihaleyle iş alan müteahhit firmanın işçisi olduğunu, aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, ihaleyle verilen işlerin davalının asli işlerinden olmadığını, müvekkiliyle davacının işvereni olan şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasıyla açılan davanın mahkemece reddedildiğini ve  Yargıtay'ca da onandığını, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 9. maddesi, 23. Dönem TİS'in 5. maddesi gereğince davacı TİS kapsamına giren işyerinin işçisi olmadığı için TİS'ten yararlanamayacağını,  davacının çalıştığı işverenin farklı bir işkolunda faaliyet gösterdiğini, davacı işçinin de  alt işverenin kendi iş kolunda kurulmuş bir işçi sendikasıyla imzaladığı TİS                                                                                                                                       -varsa ondan yararlanabileceğini, bu durumda müvekkilinin de 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi kapsamında alt işverenle birlikte sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, alt işverene ihaleyle verilen işin yardımcı işlerden olduğunu, müvekkilinin yetkisinin sadece işin kontrolü ve işin sözleşme ve şartnamelere uygun yapılmasının denetimiyle sınırlı olduğunu  savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece asıl işveren ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun kanıtlanamadığı, bu sebeple alt işveren işçilerinin asıl işverenin işyerinde uygulanan TİS'den yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece asıl işveren ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun kanıtlanamadığı, bu sebeple alt işveren işçilerinin asıl işverenin işyerinde uygulanan TİS'den yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı  Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Kanuni olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından  farklı bir uygulamaya  gidilmesi   hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine şartların oluşmasına rağmen işçinin yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur.

Somut olayda; davacının davalı işyerinde ihaleyle iş alan ..... Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olarak çalışmakta olduğu, mahkemece getirtilen asıl işveren-alt işveren arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnamelerin incelenmesinde ihaleyle alınan işin “meydan hizmetleri, fabrika atölyelerinde ve malzeme ambarlarında yükleme, boşaltma, istif ve tanzim işlerinin yürütülmesi” olarak belirtildiği görülmektedir. Talimatla dinlenen, davalı işyerinin kadrolu işçilerinden olan davacı tanıkları; davacının alt işverenin işçisi olduğunu, montaj atölyesinde kaynak işlerinde çalıştığını söylemişlerdir.

Mahkemece sendika üye kayıt fişiyle davacının sendika üyeliğini davalıya bildirmesine ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeden, davalıdan ya da ihbar olunandan davacının işyeri şahsi sicil dosyası istenmeden, mahallinde davacının yaptığı işin ihaleyle alınan işin kapsamında olup olmadığının tespiti bakımından uzman bilirkişi refakatiyle keşif  yapılmadan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı ve arkadaşları, davalı işverenle dava dışı ...Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığını ileri sürerek baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılmalarının tespitiyle dava konusu yaptığı alacaklaların hüküm altına alınması istemişlerdir.

Davada alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu iddia edildiğine göre, dava dışı olup davanın ihbar edildiği  alt işveren  ....Ltd. Şti.'nin de davalı safında yer alması gerektiğinden dava alt işverene de yöneltilerek alt işverenin davada taraf olarak yer alması sağlanmalıdır.

Davada alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu iddia edildiğine göre, dava dışı olup davanın ihbar edildiği  alt işveren  ....Ltd. Şti.'nin de davalı safında yer alması gerektiğinden dava alt işverene de yöneltilerek alt işverenin davada taraf olarak yer alması sağlanmalıdır.

Açıklanan biçimde taraf teşkili sağlandıktan ve sendika üye kayıt fişiyle davacının sendika üyeliğini davalıya bildirmesine ilişkin bilgi ve belgeler, davacının işyeri şahsi sicil dosyası dosya arasına getirtildikten sonra; ihale yoluyla alt işverenle kurulan ilişkinin gerçek bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi mi, yoksa muvazaaya dayanan bir ilişki mi olduğunun belirlenebilmesi bakımından davacıların çalıştıkları işyerinde yapılan işin niteliğine göre üçlü uzman bilirkişi kurulu oluşturularak bilirkişiler eşliğinde işyerinde keşif yapılıp ihale konusu işin asıl işe yardımcı iş niteliğinde olup olmadığı belirlenmeli, asıl işe yardımcı iş değilse "işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren" işlerden olup olmadığı, alt işverene verilmesi için kanunda öngörülen şartların mevcut olup olmadığı saptanmalı ve alt işveren işçileriyle davacıların aynı ortamda birlikte aynı işi yapıp yapmadıkları, davacının fiilen yaptığı işin ihaleyle verilen işin kapsamında kalıp kalmadığı  belirlenerek buna göre ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.