muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/941, Karar No: 2024/4525, Tarih: 30.05.2024

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davaya konu taşımada yalnızca taşıma işlemleri komisyoncusu olarak görev yaptığını, müvekkilinin taşıyan ile taşıtanı bir araya getirdiğini, davacıya ait malların eksiksiz boşaltma limanına ulaştırıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının yetki itirazının süresinde olmadığı, taşınan emtianın zayiliğine dair bir karinenin bulunmadığı, geminin yükünü ne zaman ve taşıyanın yükü ne zaman ve kime teslim ettiğinin bilinmediği, davacının ihtarnamesine davalının cevap vermediği gözetildiğinde zaman aşımı süresinin başlaması için alacağın muaccel hale gelmediği, başlamayan zamanaşımı süresinin dolmayacağı, dava konusu yükün konişmento sunulmadan teslim edildiği, işbu suretteki teslimin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 1230 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmüne aykırılık taşıdığı, diğer taraftan yükün konişmentosuz teslim edilebileceğin yönelik aynı Kanun’un 1232 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne de aykırılığın bulunduğu, ancak yükleten ve gönderilenin rızası ile bu nevi teslimin sağlanabileceği, rızanın mevcudiyetini gösterir herhangi bir belge bulunmadığı, yükün konişmentosuz devredilmesinin tarafların taşıyan ve taşıtan olduğu navlun sözleşmesine de aykırılık teşkil edeceği, davalı taşıyanın sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan yükü konişmentonun ibrazı olmaksızın devretmesi sebebiyle akidi davacı taşıtanın tüm zararlarını 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 112 vd. maddeleri hükümleri uyarınca tazmin borcu altında olacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 52.213,48 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduat faizine uyguladığı en yüksek faiz oranı uygulanarak işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşme ile Hong Kong Mahkemelerinin yetkili kılındığını, yetki itirazının dikkate alınmadığını, Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmasının ilk itiraz olmayıp dava şartları arasında sayıldığını, bir yıllık sürede açılmayan davanın zamanaşımına uğradığını, sözlü yargılama günü ihtar edilmeden verilen kararın savunma hakkını kısıtladığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşme ile Hong Kong Mahkemelerinin yetkili kılındığını, yetki itirazının dikkate alınmadığını, Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmasının ilk itiraz olmayıp dava şartları arasında sayıldığını, bir yıllık sürede açılmayan davanın zamanaşımına uğradığını, sözlü yargılama günü ihtar edilmeden verilen kararın savunma hakkını kısıtladığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın usullere uygun yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerinin incelenmediğini, genel geçer ifadelerle karar verildiğini, konişmentonun arka yüzündeki 25. maddede Hong Kong Mahkemelerinin yetkili kılındığını, Hong Kong Hukukunun uygulanacağının düzenlendiğini, Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmasının ilk itiraz olmayıp dava şartları arasında sayıldığını, bir yıllık sürede açılmayan davanın zamanaşımına uğradığını, mazeretlerini bildirdikleri halde sözlü yargılama günü ihtar edilmeden verilen kararın savunma hakkını kısıtladığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, konişmento orjinali alınmadan taşınan malın alıcıya teslim edildiği, satıcının mal bedelini tahsil edemediği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 1178, 1188, 1228, 1230, 1232, 1236 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Davacı, dava dilekçesinde taşınan emtianın konişmento olmadan alıcısına teslim edildiğini, satılan malın bedelini alamadığından zarar gördüğünü ileri sürmüş, yargılamanın ilerleyen aşamalarında ise davalının taşıdığı emtianın nereye götürülüp kime teslim edildiğinin bilinemediğini belirtmiştir. Davalı ise emtianın kime teslim edildiğine dair bir beyanda bulunmamış, buna ilişkin bir belge ibraz etmemiştir.

3. Değerlendirme

Davacı, dava dilekçesinde taşınan emtianın konişmento olmadan alıcısına teslim edildiğini, satılan malın bedelini alamadığından zarar gördüğünü ileri sürmüş, yargılamanın ilerleyen aşamalarında ise davalının taşıdığı emtianın nereye götürülüp kime teslim edildiğinin bilinemediğini belirtmiştir. Davalı ise emtianın kime teslim edildiğine dair bir beyanda bulunmamış, buna ilişkin bir belge ibraz etmemiştir.

6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinin birinci fıkrasında eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkının bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği, ikinci fıkrasında ise bu sürenin taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir.

Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince 6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinin birinci fıkrasında konişmentodan veya onun düzenlemesinden doğan tüm alacakların bir yılda zamanaşımına uğrayacağı belirtildikten sonra, aynı Kanunun 1188 inci maddesinin ikinci fıkrasında bu bir yıllık sürenin alacağın muaccel olmasıyla başlayacağının hüküm altına alındığı, alacağın muaccel hale gelmediği, dolayısıyla başlamayan zamanaşımı süresinin dolamayacağı gerekçesiyle zamanaşımı defi reddedilmişse de gerekçede belirtilen madde 6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinde değil, 1246 ncı maddesinde düzenlendiği gibi bu maddede 1188 inci madde hükmü saklı tutulmuştur.

Bu bakımdan Mahkemece davalının taşıdığı malın akıbeti hakkında tarafların beyanlarının alınması, 6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinde öngörülen hak düşürücü süre yönünden değerlendirme yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken somut uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmayan aynı Kanun'un 1246 ncı maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin dolmadığının kabulü ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2491, Karar No: 2020/843, Tarih: 06.02.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/2491 E.  ,  2020/843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki, trafik sigortası olduğu araç ile davacıların seyir halinde olduğu motosikletin karıştığı trafik kazası sonucunda yaralndığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak şimdilik davacı ...'in maddi zararı için şimdilik 50.000,00 TL tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen,davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 180.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve İsmail'den müştereken ve müteselsilen alınmasını talep etmiştir.

Davalılar ayrı ayrı, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın 13/02/2013 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar İsmail ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların geri kalan manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin 603.101,76 TL yönünden kabulü ile, bu miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı ... ve ... için 13/02/2013 tarihinden itibaren, davalı ... şirketi için dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte alınarak davacı ...'e verilmesine, davalı sigortanın poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, davacı ...'in geri kalan iş göremezliğe ilişkin talebinin reddine, davacının tedavi giderine yönelik talebinin 2918 Sayılı Yasa'nın 6111 Sayılı Yasa ile Değişik 98.maddesi uyarınca SGK sorumlu olduğundan reddine, davacının kıyafet ile ilgili tazminat talebi yönünden sunulan fatura içeriklerinin kıyafetten başka hususları da içermesi ve bu faturaların hangi kıyafetlere yönelik olduğunun, sübuta ermediğinden reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünde tutularak, 6098 sayılı B.K.’nın 56.maddesindeki (818 sayılı BK'nın 47. maddesi) özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında davacı ...’ya takdir olunan manevi tazminatın az olduğu, davacı ...’ya takdir olunan manevi tazminatın ise bir miktaz az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

2-Davacı taraf, trafik kazası sonucu yaralandığını ileri sürerek maluliyetine ilişkin tazminat talep etmiş, aktüerya bilirkişisi tarafından hazırlanan hesap raporunda TRH-2010 yaşam tablosu dikkate alınarak davacının kaza tarihinden sonraki muhtemel yaşam süresi belirlenmiş hesaplama yapılmış, mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır.

Ancak karara esas alınan hesaplama, Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 esas, 1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatlarına uygun değildir. Bu itibarla, Dairemizin yerleşik kriterlerine uygun olarak Population Masculine Et – Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacının muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi ile davacının maluliyetine ilişkin zararının hesaplanması gerekirken tazminat esaslarına uygun olmayan yaşam süresine göre hesaplama yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak yazılı olduğu biçimde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

3-Çalışma hayatının, aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş (asker, polis vb. gibi) kişiler yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa kalan sürenin de pasif çalışma devresini oluşturduğu; işgücü kaybı nedeniyle tazminatın hesabında, pasif devrede de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü gerektiği, Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasında esas ücrete dâhil edilemez.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda,davacının pasif dönem zararı hesaplanırken geliri, aktif dönem gelirinin %60’ı kadar olacağı kabul edilerek hesap edilmiştir. Buna göre, davacının pasif dönem zararının asgari geçim indirimi olmaksızın net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda,davacının pasif dönem zararı hesaplanırken geliri, aktif dönem gelirinin %60’ı kadar olacağı kabul edilerek hesap edilmiştir. Buna göre, davacının pasif dönem zararının asgari geçim indirimi olmaksızın net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

4-Çalışma gücü kaybı zararının hesabında malul olanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan 04/12/2015 tarihli bilirkişi raporunda, davacının turist rehberliği yaptığı kabul edilerek meslek odasınca bildirilen yazıya göre, Bakanlıkça 6 aylık çalışma süresinin 2013 yılına ait düzenlenen günlük rehberlik ücreti ile çarpılarak bulunan ücretin 1 yıl içerisindeki aylık gelirinin karşılığı 4.050,00 TL olarak belirlenerek hesaplama yapılmıştır.

Öncelikle davacının kaza tarihinde ne iş yaptığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti önemli yer tutmaktadır. Davacının dava dilekçesinde ... Bakanlığından 06-009946 sicil numaralı profesyonel turist rehberi lisansıyla,turist rehberliği yaptığını belirtiyor ise de dosya içerisinde lisansına ilişkin belgenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacıya ait lisansına ilişkin belge dosyaya sunulması için süre verilmesi, belgenin dosyaya ibrazı halinde, davacının bir işletmeye mi bağlı olarak yoksa serbest olarak mı çalıştığının tespiti gereklidir. Dosya içerisinde bulunan 2012 ve 2013 yılına ait düzenlenmiş makbuzlardan davacının nasıl çalışma usulü olduğu anlaşılamamaktadır. Öncelikle bu husus araştırılarak bir işletmeye bağlı çalıştığının tespiti halinde, çalıştığı işletmeden ücrete ilişkin bodro ve SGK kayıtları esas alınarak kazancının saptanması,serbest çalıştığının tespiti halinde ise davacıya ait vergi kayıtlarının ve defterlerinin incelenerek belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

5-Davacının maddi tazminat talebinden sorumluluğuna karar verilen davalı sigortacının, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı sıfatıyla, meydana gelen zararı poliçe limiti dahilinde gidermekle yükümlü olduğu, yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumlu olduğu, zarar miktarının limiti geçmesi halinde sigortacı aleyhine hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil, sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu olduğu gözetilerek, poliçedeki limiti oranında yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmemesi de bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının, (2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalılar ... ile ... vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılar ve davalılara geri verilmesine 2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13629, Karar No: 2013/16874, Tarih: 28.11.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/13629 E.  ,  2013/16874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

VEK.AV....

Taraflar arasında görülen satıcının hakem kurulu kararına itiraz davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; tüketici sorunları hakem heyeti başkanlığının "tüketicinin elektrik faturasına ilave ücret olarak yansıtılan kayıp-kaçak kullanım, ....okuma bedelinin iptal edilmesine ve daha önce alınan bu bedellerin geriye dönük olarak hesaplanarak tüketiciye iade edilmesine" dair kararının yasaya aykırı olduğunu belirterek, iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; daha önce alınan bedellerin geriye dönük olarak hesaplanarak tüketiciye iade edilmesi konularında muaraza çıkmış olup bu uyuşmazlığın gelecek yıllara da sari olduğundan ilam değil.... delil niteliğinde olabileceği, bu kararın iptalini istemekle hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4077 sayılı ....Kanunun 22.maddesi gereğince il ve ilçe merkezlerinde bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla .... Heyeti kurulmuştur. Değeri beşyüzmilyon liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda ....başvuru zorunludur. Bu kararlar İcra İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar bu kararlara karşı 15 gün içinde.... itiraz edebilirler. .... kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir. Değeri beşyüzmilyon lira ve üstündeki uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Yasadaki bu parasal sınır 01.01.2013'den itibaren 1.191,52 TL'ye çıkarılmıştır.

....

Somut olayda uyuşmazlığı oluşturan kayıp-kaçak kullanım,... okuma bedelinin ve daha önce alınan bu bedellerin değeri belirli değildir, tüketici sorunları hakem heyetinin verdiği karar ancak tüketici mahkemesinde açılmış davada delil olarak ileri sürülebilir. Bu kararın iptali içinde tüketici mahkemesine dava açılamaz.

Ancak, HUMK'nun 76.maddesi gereği olayları açıklamak taraflara hukuki nitelemeyi yapmak hakime ait bir görevdir. Davacı her ne kadar açtığı davada tüketici sorunları hakem heyeti kararının iptalini istemişse de dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının taraflar arasında abonelik sözleşmesi nedeni ile davalının kayıp-kaçak kullanımı, .... okuma bedelini ve daha önce alınan bu bedelleri ödeme yükümlülüğü altında olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın men'ini diğer bir deyişle çekişmenin giderilmesini istediği anlaşılmaktadır.

Hukuki yarar dava şartı olup mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir. Açıklanan bu durumda mahkemece davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

6100 sayılı Yasanın 25, 31, 119.maddeleri gereğince mahkeme açılan bu davayı aydınlatmalı, tüketici sorunları hakem heyeti kararını delil olarak kabul etmeli, davacı tarafa dava değerini açıklattıktan sonra açılan bu davayı alacak davası (eda davası) olarak görmelidir.

Nitekim .....sayılı kararında da muarazanın men'i (çekişmenin giderilmesi) davalarının usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğinde olduğunun, bu tür davalarda hem bir muarazanın varlığının tespitinin ve hem de onun men'inin talep edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece anılan ilkeler ışığında esasa girilip doğacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde karar verilmesi yöntem ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.