muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/26838, Karar No: 2015/2698, Tarih: 17.02.2015

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 26.06.1995 varide tarihli bildirge ile 23.06.1995 tarihi itibari ile 1479 sayılı Yasa kapsamında tescil edildiği, davacının 13.08.1986 tarihinden itibaren devam eden vergi kaydı nedeni ile davalı Kurum tarafından ilk olarak başlangıçtan itibaren sigortalı kabul edildiği, ancak 30.04.2012 tarihinde tahsis talebinde bulunan davacının tahsis talebinin davalı Kurum tarafından; 13.08.1986 tarihinde başlayan vergi kaydının zirai kabul edilmesi sonucu 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının 23.06.1995 – 30.06.2009 ve 22.09.2011 – 30.04.2012 tarihleri arasında kabul edilmesi ve 9000 günü bulunmaması gerekçeleri ile reddedildiği, davacının anılan vergi kaydından başka; 07.06.1999 – 31.12.2007, 12.06.2006 – 30.06.2009 tarihleri arasında ve 22.09.2011 tarihinden beri devam eden vergi kaydı, 23.06.1995 – 30.04.2010 tarihleri arasında ve 26.09.2011 tarihinden beri devam eden oda kaydı, 17.07.1995 tarihinden beri devam eden sicil kaydı bulunduğu, ayrıca davalı Kurum tarafından 01.03.1988 – 22.06.1995 ve 01.10.2010 – 21.09.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul edildiği, davacının 10.05.2005 tarihli dilekçesi ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığına ait hizmetlerinin ... sigortalılığına aktarılmasını talep ettiği, ancak davalı Kurum tarafından işlem yapılıp yapılmadığının belli olmadığı, yine davacının 29.02.2012 tarihli dilekçesi ile ... sigortalılığına yaptığı 01.07.2009 – 21.09.2011 tarihleri arasındaki prim ödemelerinin ... sigortalılığına aktarılmasını istediği, bu talep ile ilgili de işlem yapılıp yapılmadığının belli olmadığı, Dairemizin 30.09.2014 tarihli geri çevirme kararı ile; davalı Kurum'dan, davacının 23.06.1995 – 30.06.2009 tarihleri arasında ve 30.06.2009 tarihinden tahsis talep tarihi olan 30.04.2012 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edilmesi halinde, 2926 sayılı Yasa kapsamında ödemiş olduğu primler de 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığına aktarıldığında, tahsis talep tarihi itibari ile prim borcu bulunup bulunmadığının sorulmasının istenildiği, davalı Kurum tarafından verilen cevapta; davacının ... sigortalılığı prim ödemelerinin ... sigortalılığına aktarıldığının, buna göre 30.04.2012 tarihi itibari ile 236,48 TL prim aslı, 71,87 TL gecikme zammı olmak üzere 308,35 TL borcu olduğunun bildirildiği, yazıya ekli olarak gönderilen ekstrede davacının; 23.06.1995 – 30.04.2012 tarihleri arasında ... sigortalısı olarak kabul edilmesi halinde 16 yıl, 10 ay, 8 gün sigortalılığının göründüğü, davalı Kurum tarafından gönderilen yazının altına not olarak; ... prim ödemeleri aktarıldığında, 2.982 gün hizmet düşümü olduğunun, 30.04.2012 tarihi itibari ile ... sigortalılığında toplam 6.608 gün olduğunun, emeklilik şartlarının kısmi emekliliğe dönüştüğünün ve 58 yaş şartı gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak ...'luluk statüsünün ortaya konması gerekir. 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda; her ne kadar davalı Kurum, davacının 13.08.1986 tarihinden beri devam eden vergi kaydının zirai olduğu gerekçesi ile davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığını, vergi kaydı bulunmayan 30.06.2009 – 22.09.2011 tarihleri arasında kabul etmemekte ise de; davacı 26.06.1995 varide tarihli işe giriş bildirgesi gereğince 1479 sayılı Yasa kapsamında tescil edilmiş olup bu tarihte 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesine göre zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterlidir. Kurumun ilk kayıt ve tescil işlemini vergi kaydına dayalı olarak yapması sigortalının anılan tarihte sicil kaydına göre de tescil edilebileceğine dair yasal gerçekliği ortadan kaldırmayacağı için davacının oda ve sicil kaydının devamı süresince sigortalılık koşullarının da devam ettiği kabul edilmelidir ki davacının 17.07.1995 tarihinden beri devam eden sicil kaydı bulunmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; davacı, 01.03.1988 – 22.06.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ve 23.06.1995 – 30.04.2012 tarihleri arasında da 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edildiğinde; her bir sigortalılık için ödediği primler dikkate alındığında, 1479 ve 2926 sayılı Yasalar kapsamında ayrı ayrı prim borcu bulunup bulunmadığını, sigortalılıklardan herhangi birinde fazla ödeme çıkar ise bu fazla ödeme, diğer sigortalılığa aktarıldığında yine prim borcu bulunup bulunmadığını tespit etmek ve böylece davacının yaşlılık aylığı koşullarını toplanan delillere göre değerlendirerek sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14299, Karar No: 2014/28632, Tarih: 30.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/14299 E.  ,  2014/28632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 16. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/03/2014

NUMARASI : 2012/243-2014/99

DAVA :Davacı, fark aylık ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, fark ikramiye alacağı, ilave tediye alacağı, iş riski tazminatı, bakım tazminatı ile vardiya tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003 de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı Kanunun 32. maddesine ve İş Kanunun 5. maddesine aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı B..’ da 2003 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yararlanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilerek gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 30.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2386, Karar No: 2022/4700, Tarih: 30.03.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/2386 E.  ,  2022/4700 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının 01.04.2013 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığı üzerinden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada; davacının 01.11.1989 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 08.03.2013 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumun ise davacının 01.11.1989 tarihinde işe giriş bildirgesi ile zorunlu SSK sigortalılığının tespit edilmesi üzerine davalı Kurum tarafından 01.11.1989 tarihinden itibaren tescil edilen Tarım Bağ-Kur sigortalılığı iptal edilerek tahsis talebinin de reddedildiği, oysa 01.11.1989 tarihinde bir işveren yanında hizmet akdi ile çalışma olmadığından bahisle, 2926 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep ettiği, mahkemece Dairemizin 28.05.2018 tarihli bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının 2032 sicil numaralı işyerinde 01.11.1989-30.12.1989 tarihleri arasında 60 gün, 2032 sicil numaralı işyerinde 26.11.1990-26.12.1990 tarihleri arasında 24 gün, 2032 sicil numaralı işyerinde 05.12.1994-07.02.1995 tarihleri arasında toplam 35 gün, 1002032 sicil numaralı işyerinde 01.12.1995-30.12.1995 tarihleri arasında 30 gün sigortalı çalıştığının tespit edildiği, muhtarlık yazısı üzerine 01.11.1989 tarihinde Tarım Bağ-Kur tescili yapılan davacının 01.11.1989-30.12.1989 tarihleri arasında 60 gün, SSK'lı işçi pozisyonunda çalıştığı görüldüğüne göre davacının 1989 yılının son iki ayında bu 60 günlük SSK'lı süresi nedeniyle Tarım Bağ-Kur'lu sayılmasının mümkün olmadığı, davacının 01.11.1990 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur'luluk iddiasına itibar edilemeyeceği, davacının gençlik yıllarından beri tarım ve hayvancılıkla uğraştığının belirtildiği, 01.01.1994 tarihinde ... Kooperatifine üyelik dilekçesi verdiği ve 07.02.1994 tarihinde üyeliğinin yapıldığı, 2000 yılından beri de davacının tarımsal kredi kullandığı, ... Ziraat Odasındaki üyeliğinin 11.06.2001 tarihinde başladığı, Korubaşı Tarım Kredi Kooperatifine ortaklığının 07.02.1994 tarihli olduğu ve 2000 yılından beri tarımsal kredi kullandığı, Mart 1998 yılında 3.172,920 TL, 10.05.2001 yılında 160.200,000 TL, 20.05.2001 yılında 154.350,000 TL, 31.05.2001 yılında 149.850,000 TL, 21.04.2004 yılında 227.855,000 TL, 14.04.2004 yılında 323.375,000 TL, 07.04.2004 yılında 319.395,000 TL, 28.04.2004 yılında 315.415,000 TL'lik ürün (hepsi sıfır atılmadan önceki miktarlarla) teslimatı yaptığı, beyanlarına başvurulan tüm tanıkların davacının tarım işiyle uğraşarak ve çiftçilik yaparak geçimini sağladığını, domates tarlalarının olduğunu, ancak köylerinde bir de zeytinyağ fabrikası olduğunu, davacının da sezonda birkaç sefer çok kısa sürelerle (kimi zaman ayda bir, kimi zaman ayda onbeş gün) bu fabrikada yevmiye ile de çalıştığını ancak genel olarak geçimini çiftçilik ve hayvancılık yaparak sağladığını beyan ettikleri görülmüştür. Tüm bu sebeplerle gerek Korubaşı Köyü'nde aza oldukları anlaşılan ve bu anlamda kamu tanığı sıfatı bulunan... ve ...'nun beyanı gerekse celbedilen kayıt ve belgelere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 01.10

. Tüm bu sebeplerle gerek Korubaşı Köyü'nde aza oldukları anlaşılan ve bu anlamda kamu tanığı sıfatı bulunan... ve ...'nun beyanı gerekse celbedilen kayıt ve belgelere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 01.10.1990 tarihinden sonra blok olarak Tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabulünün gerektiği,Davacının yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığının tespiti yönünde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda davacının 4/a sigortalılık toplam gün sayısının 119 gün olduğu, 01.10.1990-31.12.1990 arası 90 gün, 1991 yılından başlamak üzere 2012 yılı da dahil aradaki tüm bu sürelerde ihya süresinin bulunduğu her yıl 360 gün ve 01.01.2013-08.03.2013 arasında 68 gün Tarım Bağ-Kur olmak üzere toplamda 8197 günlük hizmet süresinin bulunduğu bu süreye, davacının 595 günlük askerlik borçlanması da eklendiğinde toplam prim gününün 8792 güne tekabül ettiği, davacının prim günlerine ilişkin ayrıntılı tablo dökümünün 04.08.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda detaylandırıldığı, davacının ilk sigortalılık başlangıç tarihine göre 25 yıllık hizmet süresi karşılığı olan 360 prim gün ödeme sayısı x 25 yıl=9000 gün prim şartını yerine getiremediği, yine Bağ-Kur sigortalığı yönünden 58 yaşından önce yaşlılık aylığı bağlanamayacağı yasal düzenlemesi gözönüne alındığında 13.01.1956 tarihinde doğan davacının tahsis talep tarihi olan 08.03.2013 tarihinde 58 yaşını tamamlayamadığı, bu nedenle gerek prim gününü gerekse yaş şartı bakımından 08.03.2013 tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması şartlarının gerçekleşmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece,davacının 01.2.1989 - 31.12.1989 tarihleri arasındaki SSK’lı olarak çalışmasının sona erdiği tarihi takip eden 01.01.1990 tarihi itibariyle davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının hangi dönemler arasında ne zamana kadar, ne kadar olduğu,ihya edilebilecek dönemlerin hangi dönemler olduğu açıkça belirlenmeli,sonrasında tahsis koşulları değerlendirilmek suretiyle davacının hem 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı hem de tahsis talebi yönünden yukarıda belirtilen hususlarda yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21454, Karar No: 2017/9403, Tarih: 08.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/21454 E.  ,  2017/9403 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ)MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı tüketicinin, davacı kurum aleyhine, 2011 yılı Nisan ayı ile 2013 yılı Şubat tarihleri arasında elektrik faturalarında yer alan kayıp-kaçak, PSH bedeli, dağıtım ve sayaç okuma bedelinin iadesine ilişkin olarak Zile Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurduğunu, hakem heyetince hukuka aykırı olarak tüketicinin talebinin kısmen kabulüne karar verildiğini ileri sürerek; Zile Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının 06.05.2013 tarih ve 2013/213 sayılı kararının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; 08.10.2013 tarih ve 2013/199 E. 2013/331 K. sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine; Dairemizin 07.10.2015 tarih ve 2014/18640 E. 2015/15318 K. sayılı ilamı ile davacının kayıp-kaçak ve PSH sayaç okuma bedelinin elektrik abonelerinden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, davanın reddine karar verilmesi gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, yukarıda anılan bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak ve PSH sayaç okuma bedelinin iadesine ilişkin tüketici sorunları hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Yukarıda da açıklandığı üzere; mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

Bu aşamada usulü kazanılmış hak müessesinin açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).