muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5608, Karar No: 2012/10252, Tarih: 31.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/5608 E.  ,  2012/10252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Sanığın, 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 765 sayılı Yasanın 80, 59/2. maddelerine göre 2 kez 17 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına

Sanığın, 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 5237 sayılı Yasanın 43, 62. maddelerine göre 3 kez 18 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına

1- Sanığın, 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçları ile ilgili hükümlere yönelen temyizinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, yüklenen suçların sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezaları artırıcı sebebin nitelik ve dereceleri ile azaltıcı sebebin bulunmadığı takdir kılınmış, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9. maddeleri hükmü uyarınca mahkemece 765 ve 5237 sayılı Yasa hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların denetime imkân verecek şekilde gösterilip birbiriyle karşılaştırılması suretiyle lehe yasa belirlenmiş, 5271 sayılı CMK'nun 231. maddesinin uygulanmama gerekçeleri gösterilmiş ve incelenen dosyaya göre hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın cezanın haksız olduğuna ilişen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Sanığın 2004 takvim yılında “sahte fatura düzenlemek” suçundan mahkûmiyetine ilişkin hükme yönelen temyizinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suçun en son olarak işlendiği 18.11.2004 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkında 2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK.nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE,

3- Sanığın 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan mahkumiyetine ilişkin hükümlere yönelen temyizinin incelenmesine gelince;

3- Sanığın 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan mahkumiyetine ilişkin hükümlere yönelen temyizinin incelenmesine gelince;

Sahte fatura düzenlediği iddia olunan sanık hakkındaki vergi suçu ve vergi tekniği raporlarındaki tespitler ve BA BS form sorgulamalarına göre; 2007 takvim yılında düzenlendiği belirtilen 23, 2008 takvim yılında ise 6 adet faturalar ile ilgili olarak bilahare düzenleneceği bildirilen vergi inceleme raporları ile adlarına fatura tanzim edildiği belirtilen mükellefler hakkında sahte fatura kullanmak suçu yönünden vergi incelemesi yapılıp yapılmadığı araştırılıp, varsa vergi inceleme ve vergi suçu raporları getirtilip incelenerek, anılan raporlarla ilgili olarak firma veya şirket yetkilileri hakkında dava açılmış olup olmadığının ilgili vergi dairelerinden araştırılması, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek özetlerinin duruşma tutanağına geçirilmesi, birleştirme olanağının bulunmaması durumunda bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek mal alım-satımı karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan şirket banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler ve faturaları düzenleyen firmaya yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı araştırılıp, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8743, Karar No: 2015/16471, Tarih: 22.10.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/8743 E.  ,  2015/16471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 20. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/02/2015

NUMARASI : 2013/1304-2015/71

Taraflar arasındaki iştirak nafakasının indirilmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; tarafların boşanma neticesinde velayeti davalıya verilen müşterek çocuk için davacının ödemiş olduğu aylık 1.000 TL iştirak nafakasını davacının 2011 yılına kadar düzenli olarak ödediğini, 2011 yılı Mart ayında işten çıkartılan müvekkilinin ödeyemediği nafakalar nedeniyle davalı yanca Kadıköy 8. İcra Müdürlüğünün 2011/19784 E sayılı dosyası ile takip başlattığını, bu borcu ödemek için müvekkilinin elindeki bütün mal varlığını satmak zorunda kaldığını, ancak devam eden süreçte eski gelir seviyesini yakalayamaması nedeniyle devam eden nafakaları da ödeyememesi nedeniyle, bu kezde İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğünün 2012/9099 E sayılı dosyasında yapılan takip neticesinde İstanbul Anadolu 15. İcra Ceza Mahkemesinin 21/05/2013 gün 2012/794 E - 2013/340 K sayılı dosyası ile hapis cezası aldığını, müvekkilinin eski maddi durumuna dönmesinin mümkün olmadığını, uzun süredir işsiz olan müvekkilinin nafakanın bağlandığı tarih itibari ile mevcut ekonomik imkanlarını yitirdiğini ve söz konusu imkanları yeniden tesisinin fiilen imkansız olduğunu beyanla müşterek çocuk için takdir olunan iştirak nafakası tutarının 200,00 TL'ye indirilmesini veya miktarının mahkemece belirlenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir .

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava; iştirak nafakasının indirilmesi istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanunu'nun 182/2.maddesi gereğince; velayet kendisine tevdi edilmeyen taraf, ekonomik imkanları ölçüsünde müşterek çocuğunun giderlerine katılmakla yükümlüdür.

Türk Medeni Kanunu'nun 330/1.maddesi gereğince; nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de gözönünde bulundurulur.

Türk Medeni Kanunu'nun 331. maddesi gereğince; durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler.

Tarafların İstanbul 10. (Kapatılan Fatih 2. Aile) Aile Mahkemesi'nin 26/07/2006 gün 2006/478 E - 2006/515 K sayılı ilamı ile anlaşmalı olarak boşandıkları, müşterek çocuğun velayetinin anneye verildiği, müşterek çocuk yönünden her yıl TEFE oranında artırılmak koşuluyla aylık 1.000 TL nafakaya hükmolunduğu anlaşılmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun 331. maddesi gereğince; durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler.

Tarafların İstanbul 10. (Kapatılan Fatih 2. Aile) Aile Mahkemesi'nin 26/07/2006 gün 2006/478 E - 2006/515 K sayılı ilamı ile anlaşmalı olarak boşandıkları, müşterek çocuğun velayetinin anneye verildiği, müşterek çocuk yönünden her yıl TEFE oranında artırılmak koşuluyla aylık 1.000 TL nafakaya hükmolunduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında mevcut olan denge sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle tarafların biri aleyhine katlanamayacak derecede bozulmuşsa, taraflar; artık o akitle bağlı tutulmazlar, değişen bu koşullar karşısında TMK.nun 2.maddesinden yararlanarak sözleşmenin yeniden düzenlenmesini mahkemeden isteyebilirler.

Bu nedenle hâkim, böyle bir davada tarafların ekonomik durumlarındaki değişikliği araştırıp, iddianın ispat edilmesi halinde tarafların gelirleri arasında bir oranlama yaparak, önceki nafaka takdirinde sağlanan dengeyi koruyacak bir karar vermelidir.

Somut olayda; velayet hakkı annede olan müşterek çocuk Z. E. ’in 2005 doğumlu olduğu, devlet okulunda okuduğu, davacı annenin aylık maaşının primlerle birlikte 6000-7000 TL olduğu, davalının nafakayı ödeyememesi nedeniyle aldığı tazyik hapsi yüzünden oluşan sabıka kaydı nedeniyle iş bulmakta zorlandığı, eşinin ailesine ait restoranda zaman zaman çalıştığı, internet borcunu dahi ödeyemez duruma geldiğinden icra takiplerine maruz kaldığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece yapılacak, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacı annenin geliri anneninde müşterek çocuğun bakım ve masraflarına katılma yükümlülüğünde bulunduğu, davalı babanın gelirinde azalma olduğu gözetilerek, nafakanın taktir edildiği 2006 yılından bugüne TEFE oranında yapılacak artışlarla nafakanın dava tarihi itibariyle ulaştığı miktar tesbit edilerek, TMK 4.maddesinde de vurgulanan hakkaniyet ilkesi gereğince nafaka miktarının makul bi oranda indirilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12942, Karar No: 2013/15906, Tarih: 27.05.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/12942 E.  ,  2013/15906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı gemiadamının ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla mesai, genel tatil, hafta tatili çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait gemide makine lostromosu olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini, yıllık izin kullandırılmadığını, fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını, ücretlerinin ödenmediğini belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının şirkette Deniz İş Kanununa tabi şekilde gemi adamı olarak çalıştığını, alacak iddialarının Türk Ticaret Kanunu’nun 1235/3-1259 ve 1261. Maddeleri hükmü gereğince bir senelik zaman aşımına tabi olduğunu, bu nedenle belirli süreli çalışmalara ilişkin tüm taleplerinin zaman aşımına uğradığını bu nedenle zaman aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Deniz İş Kanunu’nun 7. ve 8. maddeleri uyarınca davacı ile müvekkili şirket arasında belirli süreli hizmet akitleri yapıldığını, belirli süreli iş sözleşmeleri hükümleri gereği geminin sefer süresi sona erdiğinde davacının görevinden ayrıldığını, dava dilekçesindeki iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının bir kısım alacaklara hak kazandığı, davalı işverenin dava açılmadan önce temerrüde düşürüldüğü gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1. Usul açısından;

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının bir kısım alacaklara hak kazandığı, davalı işverenin dava açılmadan önce temerrüde düşürüldüğü gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1. Usul açısından;

Anayasanın 141. maddesinde, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılacağı açıklanmış, aynı zorunluluk 6100 sayılı HMK.’un 297. maddesinde de düzenleme altına alınmıştır. Anılan yasal düzenlemede yargıcın, uyuşmazlık konusu olan olay hakkında tüm kanıtları toplaması, tartışması, bu kanıtlardan hangilerine değer vermediğinin nedeni, hangilerini üstün tuttuğunun dayanaklarını değerlendirdikten sonra bir sonuca varmasının zorunlu ve gerekli olduğu vurgulanmıştır. Böyle bir yöntemin izlenmesi durumunda ancak kararın gerekçeli olduğunun kabul edilebileceği sonucuna varılabilir. Hükmü kuran yargıcın böyle bir yöntemi izlemesi halinde maddi olgularla hüküm fıkrası arasında bir bağlantı kurulmuş olabilecektir. Ayrıca gerekçe sayesinde kararın doğruluğu denetlenmiş ve davanın yanları tatmin ve inandırılmış olacaktır. Tüm bunlardan başka ve en önemlisi adil bir yargılamanın yapıldığı sonucuna varılacaktır. (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2007/20517 Esas, 2008/12483 Karar sayılı ilamı).

Mahkemece verilen kararda kararın belirtilen hükümler uyarınca gerekçeli olduğu belirtilmiştir. Ancak kararda ilgili maddelerin belirtilmesi kararın gerekçeli olduğu anlamına gelmez. Açıklandığı gibi tarafların sunduğu delilerden hangisine değer verildiği, davacının belirli mi, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı, feshin ne şekilde ve kim tarafından gerçekleştirildiği, işin düzenlenmesinin ne şekilde olduğu ve davacının tazminat ve alacaklara hak kazanıp kazanmadığının somut ve maddi hukuki olgular dikkate alınarak gerekçede gösterilmesi gerekir. Mahkemece gerekçeli karar verilmemesi usule aykırıdır.

2. Esas açısından ise;

a) Deniz İş Kanunu hafta tatilini gemiadamının Liman hizmeti ve şehir hattı gemilerinde (Mad. 41) veya Kısa, yakın ve uzak sefer yapan gemilerde, çalışmasına göre ikili ayrıma tabi tutmuştur(Mad. 42/son). 41. madde uyarınca “Liman hizmeti ve şehir hattı gemilerinde gemi­ada­mının haftada altı günden fazla çalıştırılması yasaktır. Bunlardan hafta tatili günü çalıştırılanlara, haftanın diğer bir gününde nöbetleşe izin verilir”. 42. maddenin son fıkrasına göre ise “Kısa, yakın ve uzak sefer yapan gemilerde çalışan gemiadamlarına işveren veya işveren vekili tarafından geminin seferde bulunduğu müddete rastlayan hafta tatili günleri için yukarıdaki şartlar aranmaksızın ve bir iş karşılığı olmaksızın, ayrıca bir gündelik tutarında hafta tatili ücreti ödenir.

854 sayılı Deniz İş Kanunu’nda, ulusal bayram ve genel tatillerde gemiadamının çalıştırılması durumunda 43. madde düzenlemesi ile “bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti tutarında tatil ücretinin, ücret ödeme şekline bakılmaksızın ayrıca ödeneceği” belirtilmiştir. Hafta tatilinde olduğu gibi bir ayrıma gitmeksizin tüm gemiadamlarına aynı hükmün uygulanacağı görülmektedir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, gemiadamı, liman hizmeti ve şehir hattı gemilerinde çalışmakta ise, gemiadamının özellikle hafta tatil ücretinin sözleşmede belirtilen ücrete dahil olduğu şeklinde ki sözleşme hükmü, bu gemiadamları yönünden yasaklayıcı kural nedeni işe geçersiz olacaktır. Ancak gemiadamı, kısa, yakın ve uzak sefer yapan gemilerde çalışmakta ise, yasaklama getirilmediğinden, tatil ücretinin asıl ücret içinde olduğuna dair sözleşme hükmü geçerli kabul edilmelidir.

Dosya içeriğine göre davacı ile yapılan sözleşmelerde fazla mesai ve tatil çalışmalarının kararlaştırılan ücretin içinde olduğu belirtilmiştir. Davacı gemiadamı kısa, yakın ve uzak sefer yapan gemilerde çalışmış olup, tatil ücretinin asıl ücret içinde olduğuna dair sözleşme hükmü geçerli olduğundan, davacının hafta, bayram ve genel tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının reddi gerekir. Anılan alacakların kabulü hatalıdır.

b) 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nda İş Kanunu’ndaki gibi açıkça kıdem tazminatı için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağı öngörülmediğinden, kıdem tazminatı için yasal faiz yürütülecektir. Mahkemece davacı gemiadamının kıdem tazminatına en yüksek banka mevduat faizi uygulanmasına karar verilmesi de isabetsiz olup ayrı bir bozma nedeni yapılmıştır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11397, Karar No: 2022/13476, Tarih: 19.12.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/11397 E.  ,  2022/13476 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı

ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin % 10' u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10' u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nin 16.06.2022 tarih ve 2021/3885 E. - 2022/2261 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

Sonuç:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nin 16.06.2022 tarih ve 2021/3885 E. - 2022/2261 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-İstanbul ... 9. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 07.10.2021 tarih ve 2021/123 E. - 2021/378 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin ikinci paragrafında yer alan “ % 10’u ” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 19/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.