muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/33494, Karar No: 2016/3724, Tarih: 18.02.2016

Her iki acentelik türünde de ticari işletme sahibine tabi olmama (bağımsızlık), acentelik ilişkisinin bir sözleşmeye dayanması, acentenin belirli bir yer veya bölge içinde faaliyet icra etmesi, faaliyetinin süreklilik taşıması ve meslek edinilmiş olması unsurlarının bulunması gerekir. Acentelik sözleşmesinde, müvekkil adına yazılı olarak sözleşme yapma yetkisi verilmediği sürece aracı acentelik söz konusu olacaktır.

Geçerli bir acentelik sözleşmesinde acente, faaliyetini tek başına sürdürebileceği gibi işçi çalıştırmak suretiyle de yerine getirebilir. İşçi çalıştırması durumunda acentenin diğer işverenlerden herhangi bir farkı olmaz. Başka bir anlatımla bir işveren olarak acente, çalıştıracağı işçiler ile iş sözleşmesi imzalamak ve içeriğini belirlemek, işçinin üstlenmiş olduğu iş görme borcunu nerede, nasıl ve hangi çerçevede yerine getireceği konularında yönetim hakkına dayalı olarak işçiye talimat vermek, iş sözleşmesini sona erdirmek gibi işverene ait yetkileri kullanma hakkına sahiptir.

İşverenler arasında muvazaalı ilişki kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

Acentelik ilişkisinin muvazaalı biçimde kurulması halinde işçi gerçek işveren işyerine iade edilmeli, ancak işçinin iş akdinin geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacaklarından (boşta geçen en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları ile birlikte işçinin süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat) muvazaalı işlemin tarafı olan gerçek veya tüzel kişi gerçek işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır.

Somut olayda, mahkemece davalılar arasındaki acentelik ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı yönünde yapılan araştırma yetersiz olup hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde davacının çalışmasının SGK kayıtlarında ... adına gösterilmiş olmasına karşın gerçek işverenin davalı ......A.Ş. olduğunu öne sürmektedir.

Somut olayda, mahkemece davalılar arasındaki acentelik ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı yönünde yapılan araştırma yetersiz olup hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde davacının çalışmasının SGK kayıtlarında ... adına gösterilmiş olmasına karşın gerçek işverenin davalı ......A.Ş. olduğunu öne sürmektedir.

Davacı 15.12.2011-06.03.2013 tarihleri arasında SGK kayıtlarına göre davalı ... yanında çalışmıştır. Davalılar arasında 01.07.2012 tarihinde süresiz olarak yapılmış acentelik sözleşmesine göre, davalı .....Aşnin yükleme, boşaltma, gümrükleme ve pazarlama işi davalı ...'e verilmiştir. Davacı ile davalı arasında imzalanan iş akdinde, davalı ... şubesinin yüklenici olarak gözükmekte, dosya içerisinde bulunan iş başvuru formu ve davacı adına kesilen para makbuzlarında ise davalı .....AŞ nin amblemi bulunmaktadır.

Ne var ki, davalı ...'in davalı ... Kargoda bir dönem çalışmasının bulunup bulunmadığı, davalı acentenin müşterilerini kendisi belirleme, kendi adına antetli kağıt kullanma gibi bağımsız tacirlerde bulunması gereken yetkilere sahip olup olmadığı, teslim alınan kargoya konu malların alıcılarına ulaştırılması gibi müşteriler ile sözleşme yapma ve aracılık etmenin ötesinde bir iş üstlenmesi olup olmadığı, belirli bir yer veya bölge içinde faaliyet icra edip etmediği, faaliyetinin süreklilik taşıyıp taşımadığı bir başka deyişle davalı ...'in davalı kargoya tabi olarak mı çalıştığı yoksa acentelik işini meslek mi edindiği konuları araştırmaya muhtaçtır.

Ayrıca davalı ...'in çalıştırdığı işçiler ile iş sözleşmesi imzalamak ve içeriğini belirlemek, işçinin üstlenmiş olduğu iş görme borcunu nerede, nasıl ve hangi çerçevede yerine getireceği konularında yönetim hakkına dayalı olarak işçiye talimat vermek, iş sözleşmesini sona erdirmek yetkilerinin bulunup bulunmadığı da ortaya konulmalıdır. Davalı ... yerine bu yetkilerin davalı ... tarafından kullanılıp kullanılmadığı belirlenmelidir. Mahkemece, tanık dinlemek ve gerektiğinde işyerinde keşif yapılmak ve rapor aldırılmak suretiyle az yukarıda belirtilen noktaları kapsayacak bir araştırma yapılarak davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya mı dayalı olduğu yoksa gerçek bir acentelik sözleşmesinin mi bulunduğu netleştirilmeli, yapılan araştırma neticesinde muvazaa olmadığının tespiti halinde davalı şahsın fesih tarihinde çalıştırdığı işçi sayısı araştırılıp davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı tespit edildikten sonra hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan nedenler davalıların hak alanını ilgilendirdiğinden temyiz itirazları yerinde olup mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 18.02.2016 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9429, Karar No: 2020/6806, Tarih: 15.06.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/9429 E.  ,  2020/6806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan kararda öngörülen cezanın nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükmün temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca ve sanık ...’ın, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

B-Sanığa yüklenen tehdit suçundan kurulan hükmün temyizine gelince;

1)Sanığın suçlamayı kabul etmemesi, mağdur ... soruşturma evresinde, “sanığın kendisine yönelik seni mezara gömeceğim diyerek bağırdığı ve üzerlerine yürüdüğünde sanık ile mağdur ...’i aralamaya çalışırken sanığın elindeki bıçağı kendisine vurduğunu,” kovuşturma evresinde ise “sanığın seni mezara gömeceğimi diyerek bağırdığında elindeki bıçağı mağdur ...’e gösterdiği” şeklindeki beyanları, mağdur ...’de kolluk beyanında “sanığın bıçakla yaralama eylemini görmediğini, bağırarak üzerine yürüdüğünü,” duruşmada ise sanığın elinde bıçak olmadığı halde "sizi öldüreceğim, sizi vuracağım" diyerek tehdit ettiğine yönelik anlatımı karşısında, sanık ve mağdurun anlatımlarının yöntemince irdelenmesi, ifadeler arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve hangi anlatıma hangi nedenlerle üstünlük tanındığı açıklanıp sonucuna göre tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek, sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile TCK'nın 106/2-a ve 43/2. maddelerinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

2)Kabule göre de;

a-02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

b-Anayasa Mahkemesi’nin karar tarihinden sonra 24/11/2015 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı, TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin kararın ve TCK'nın 53/1-c maddesinde düzenlenen hak yoksunluğunun uygulanma süresi ve şeklinin Kanunda öngörülen biçimde uygulanması zorunluluğu,

b-Anayasa Mahkemesi’nin karar tarihinden sonra 24/11/2015 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı, TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin kararın ve TCK'nın 53/1-c maddesinde düzenlenen hak yoksunluğunun uygulanma süresi ve şeklinin Kanunda öngörülen biçimde uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, (B1, 2b) bentleri dışında diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken karşı temyiz olmadığından 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 15/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11289, Karar No: 2022/14028, Tarih: 07.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/11289 E.  ,  2022/14028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce davanın kabulüne dair verilen karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 11/06/2022 tarih 2022/İHK-28545 sayılı itirazın kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair asıl kararın ve kararın kesin olması nedeniyle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; davacının aracı ile davalı nezdinde ... poliçesi olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının aracının hasar gördüğünü, davalının 18/05/2021’de davacıya araç hasarı kapsamında 16.500,00 TL tutarında kısmi ödeme yaptığını, ancak söz konusu ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50,00 TL araç hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 18.039,60 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davanın kabulü ile 18.039,60 TL araç hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olan 20/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Anılan karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 1.539,00 TL araç hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olan 20/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, hakem kararını saklayan İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/07/2022 tarihli ek kararı ile İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen kararın kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından 01/07/2022 tarihli ek karar temyiz edilmiştir.

14/06/2007 tarih, 26552 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 12. fıkrasında; "Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.)... Beşbin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarınca yapılan itiraz üzerine verilen karar kesindir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir." hükümleri yer almaktadır.

Buna göre kırk bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen İtiraz Hakem Heyeti kararları kesin nitelikte olup ancak; İtiraz Hakem Heyetince kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlar için temyize gidilebilir.

Eldeki dosyada; ıslah edilen ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükmedilen miktarın 18.039,60 TL olduğu, davacı tarafından Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz edilmediği, buna göre hükmedilen tutarın davacı tarafça kabul edildiği, İtiraz Hakem Heyetince Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararı kaldırılarak, 1.539,00 TL tazminata hükmedildiği, şu durumda reddolunan ve davacı tarafından temyize konu edilen 16.500,60 TL’nin kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle, Mahkemenin, hükmü temyiz eden davacının temyizi yönünden vermiş olduğu "temyiz talebinin reddine" ilişkin 01/07/2022 tarihli ek karar usul ve yasaya uygun olup, davacının temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ek karara ilişkin temyiz itirazının reddi ile ek kararın ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı temyiz peşin harcının onama harcına mahsubuna 07/11/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8456, Karar No: 2018/3559, Tarih: 08.05.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/8456 E.  ,  2018/3559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : Hazine - Orman Yönetimi - ...

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu ... 104 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ifrazen 1037, 1038 ve 1039 sayılı parsellere ayrıldığı anlaşılmakla, yeni oluşan parsellerin ifraz işlemine ilişkin bilgi belgeleri ile tutanakları, tapu kayıtları ve paftalarının ayrı ayrı dosya içine alındıktan sonra raporları hükme dayanak yapılan fen bilirkişisinde verilerek davaya konu (C) ve (D) kısımlarının bu ifraz işlemi neticesinde hangi taşınmaz sınırları içerisinde kaldığını gösterir krokili ek rapor alınması,

2) Dava konusu taşınmazı gösterir en eski tarihli hava fotoğrafı ve 1986 ile 1990 yıllarına veya en yakın yıllara ait hava fotoğrafları ile bu hava fotoğraflarından üretilen memleket haritaları bulunduğu yerden ayrı ayrı getirtildikten sonra dava dosyası, raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişilere verilerek; hava fotoğraflarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmaz üzerindeki (C) ve (D) kısımlarının konumunu çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde ayrı ayrı gösterilmesi ayrıca hava fotoğrafları, kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, davaya konu taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün ve bitki örtüsünü oluşturan unsurların sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve varsa kullanım durumunu, kullanım sınırlarını belirtir şekilde müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 08/05/2018 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3240, Karar No: 2015/4199, Tarih: 17.09.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/3240 E.  ,  2015/4199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıkla şikayetçi firma arasında düzenlenen ariyet sözleşmesinin 6. maddesinde işyerinin devri halinde bu devrin yazılı olarak ihtar edileceği yazılı olduğu, sanığın herhangi bir yazılı ihtarda bulunmadığı da dikkate alınarak tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Sanığın, ariyet sözleşmesi kapsamında aldığı dondurma dolabını sözleşme bitmesine rağmen herhangi bir yazılı ihtarda bulunmayıp şikâyetçi şirkete teslim etmediği anlaşıldığından hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafii yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 17.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18430, Karar No: 2010/30982, Tarih: 21.12.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/18430 E.  ,  2010/30982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/04/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi ipotek borçluları,  İİK'nun 153. maddesine dayalı olarak icra müdürlüğüne  ipotek borcunun  depo edildiğini , muhtıranın tebliğine rağmen alacaklının bedeli almadığı ve ipoteği  fekketmediğinden bahisle  icra mahkemesinde  ipoteğin fekkini talep etmiş, mahkemece ipotek resmi senedi celp edilip incelenmeden, ipotek bedelinin icra dosyasına  yatırıldığından ipoteğin fekkine karar verilmiştir.

İİK'nun 153. maddesinde; “İpotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacağın borçlusu icra dairesine müracaatla alacaklısının gaip ve yerleşim yerinin meçhul bulunduğunu veya borcu almaktan ve ipoteği çözmekten imtina ettiğini beyan ederse icra dairesi on beş gün içinde daireye gelerek parayı almasını ve ipoteği çözmesini alacaklıya usulüne göre tebliğ eder. Alacaklı bu müddet içinde gelmediği veya gelipte kanunen makbul bir sebep beyan etmeksizin parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina eylediği takdirde borçlu borcunu icra dairesine tamamiyle yatırırsa icra mahkemesi verilen paranın alacaklı namına hıfzına ve ipotek kaydının terkinine karar verir. Bu karar tapu dairesine tebliğ edilerek ipotekli taşınmazın sicilline geçirilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Ancak ipotek imar uygulaması sonucu oluşturulursa bu durumda, tarafların özgür iradesiyle düzenlenmiş bir ipotek akit tablosu bulunmayacağından İİK.nun 148 ve sonraki maddelerde öngörülen bir hukuki ilişkinin varlığından söz edilemeyeceğinden İİK.nun 153/2.maddesinin bu halde uygulama olanağı bulunmaz.

Mahkemece  ipotek  resmi  senedi  celp edilip, İİK'nun 153 .maddesi ve  TMK’nun 875. ve devamı maddeleri  hükümleri de nazara alınarak ipoteğin nevi belirlenerek ve gerektiğinde bilirkişiden  borç miktarının  tesbiti  için rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir. Dosya üzerinde ve ipotek resmi senedi celp edilip, ipoteğin niteliği vs hususlar incelenmeden eksik  inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabet sizdir.

SONUÇ :Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 21/12/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8252, Karar No: 2016/14228, Tarih: 17.11.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/8252 E.  ,  2016/14228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, 17/06/1991-31/03/2004 tarihleri arasında....sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının vergi kaydının bulunduğu 17/06/1991-31/03/2004 tarihleri arasında esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile ..... Sigorta sicil numaralı ...'in 17/06/1991-31/03/2004 tarihleri arasında zorunlu bağkur sigortalısı olarak 4603 günlük hizmetinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 17/06/1991-31/03/2004 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, 13/04/2009 tarihinde .. kaydına göre ... sigortalılığının başlatıldığı, davacının ... sigortalılığının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu ....sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ...sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu .... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.