muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/14184, Karar No: 2018/2877, Tarih: 15.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/14184 E.  ,  2018/2877 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

İlamlı icra takibinde hukuki sonuç doğurması bakımından ilamda yazılı borçlu vekiline tebligat yapılması yasal ise de ceza hukuku bakımından cezaların şahsiliği prensibinin bir gereği olarak, şikayet olunan asıl borçluya değil de borçlu vekiline icra emri tebligatının, cezai sorumluluk bakımından hukuki sonuç doğurmayacağı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

1-Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 16.10.2014 yerine 07.05.2014 olarak yazılması,

2-Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 53.maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3-02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin, temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 15.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/41491, Karar No: 2015/36436, Tarih: 11.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/41491 E.  ,  2015/36436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı...Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 93 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 16554 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 14481 TL bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne 14481 TL'ye yönelik itirazın iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait belgesiz ve tapusuz gecekondunun kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 93 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 16554 TL yapı bedeli ile 2073 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, çözülmesi gereken sorun davacıya yapı bedelinin tamamının mı yoksa sadece enkaz bedelinin mi ödenmesi gerektiği hususudur.

5104 sayılı... Kentsel Dönüşüm Projesi Kanununun 5. maddesinin 2. fıkrasında "Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkuller ile 24.02.1984 tarihli ve 2981 sayılı imar ve Gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı işlemler ve 6785 sayılı imar Kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanuna göre hak sahibi olan kişilerin haklarına konu gayrimenkuller, malikler ve hak sahipleri ile yapılacak anlaşmalar çerçevesinde projede kullanılır. Bu anlaşmaların usul ve esasları yönetmelikle belirlenir" hükmü ile ... Kentsel Dönüşüm Projesi Yönetmeliğinin Belgesiz ve Kaçak Gecekondulara Uygulanacak Esaslar başlıklı 18. maddesinde; "Hak sahiplerine ait gecekondu, tesis, müştemilat ve ağaçlar için Belediyece oluşturulacak kıymet takdir komisyonunca belirlenecek kıymet takdir bedelinin % 10'u enkaz bedeli olarak hesaplanır. Bu bedel, yapılacak sözleşme ile hak sahiplerine verilecek konuta ait inşaat maliyetinden düşülüp kalan bedel hak sahibi tarafından ödenir." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan tarafların anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde imzaladıkları taahhütnamede hak sahibinin alacağı belirlenirken arsa üzerindeki tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli esas alınarak bakiye alacağın belirleneceği kararlaştırılmış olup, taraflar arasında düzenlenen bu taahhütname özel hukuk hükümlerine tabi ve geçerli olduğundan taraflar yönünden bağlayıcıdır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının sözleşme kapsamında davalıya devrettiği gecekondusu için sadece enkaz bedeli isteyebileceği, enkaz bedelinin de davacıya ödenmiş olması karşısında davacının başka bir şey talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, İkinci bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 247,25 TL harcın istek halinde davalı ...'na iadesine, 11/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/30979, Karar No: 2022/7347, Tarih: 12.04.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/30979 E.  ,  2022/7347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere, iade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- 7242 sayılı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesinde “Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine;

a) Soruşturma evresi sona erinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında,

b) Kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Bu husus, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından şüpheliye ihtar edilir. Soruşturma evresinde ihtar yapılmaması hâlinde kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır.” düzenlemesi karşısında, etkin pişmanlık hükümlerinin kovuşturma aşamasında uygulanmasının mümkün olduğu anlaşılmakla, sanığa eşyanın gümrüklenmiş değerin iki katı tutarı yatırması halinde hakkında 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesinin uygulanabileceği ihtarı yapılarak sonucuna göre hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği, mahkemece ihtarat yapılması amacıyla sanık hakkında yakalama emri düzenlendiği ve yakalama üst yazısında sanığa 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesi uyarınca gümrüklenmiş değerin 2 katı ile ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi yönüyle kamu zararını oluşturan vergiler toplamının sorulmasının istendiği, sanığın yakalandığı yer mahkemesi olan ... Asliye Ceza Mahkemesinde alınan beyanı sırasında sanığa yalnızca vergiler toplamının sorulduğu ve yakalama üst yazısının da okunmadığı, sanığın ihtar edilen vergiler toplamını ise yatırarak 06/09/2021 tarihli alındı belgesini dosyaya ibraz ettiği cihetle; gümrüklenmiş değerin 2 katı olan tutardan sanığın ödemiş olduğu vergiler toplamının düşülerek sanığa usulünce etkin pişmanlık ihtaratında bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

2- Sanık hakkında 7242 sayılı Yasa ile değişik 5607 sayılı Yasanın 3/22-son cümlesi uyarınca 2/3 indirim uygulanması sırasında 1 yıl hapis ve 2 gün adli para cezası yerine, 1 yıl hapis ve 1 gün adli para cezasına hükmolunmak suretiyle eksik ceza tayini,

3- Sanık hakkında hükmolunan ertelenmeyen kısa süreli hapis cezasına mahkumiyetin yasal sonucu olarak 5237 sayılı TCK'nun 53/1. maddesi gereğince hak yoksunluklarına hükmedilmemesi,

4- Dava konusu eşyanın müsaderesi sırasında uygulama maddesi olan TCK'nun 54/4. madde ve fıkrası yerine TCK'nun 54. maddesinin gösterilmesi suretiyle CMUK'nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

3- Sanık hakkında hükmolunan ertelenmeyen kısa süreli hapis cezasına mahkumiyetin yasal sonucu olarak 5237 sayılı TCK'nun 53/1. maddesi gereğince hak yoksunluklarına hükmedilmemesi,

4- Dava konusu eşyanın müsaderesi sırasında uygulama maddesi olan TCK'nun 54/4. madde ve fıkrası yerine TCK'nun 54. maddesinin gösterilmesi suretiyle CMUK'nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

5- Dava konusu eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplam tutarının kamu zararı olduğu ve bu miktarın sanık tarafından ödenmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın ödediği vergiler toplamının iadesine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMUK'nun 326/son maddesi uyarınca sonuç cezada sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 12/04/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6105, Karar No: 2022/9000, Tarih: 17.11.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/6105 E.  ,  2022/9000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme, nitelikli cinsel istismar

HÜKÜMLER : Osmaniye 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/11/2019 tarih ve 2019/209 Esas, 2019/128 sayılı kararı ile; hükümlü hakkında:

1) Maktule yönelik nitelikli kasten öldürme suçundan TCK’nin 82/1-e-h, 62, 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezasıyla,

2) Maktule yönelik nitelikli cinsel istismar suçundan TCK'nin 103/2-4, 62, 53. maddeleri uyarınca; 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına dair karar.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlü hakkında, mahalli mahkemece yapılan uyarlama yargılaması sonucu bozma üzerine verilen Osmaniye 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/11/2019 tarih ve 2019/209 Esas, 2019/128 sayılı kararının hükümlü vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle hükümler ile ilgili evrak okunarak;

Dosya incelendi;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükümlü müdafii tarafından kararın duruşmalı olarak temyiz istemi üzerine duruşma günü belirlenerek hükümlü müdafiine meşruhatlı davetiye çıkarılmasına rağmen, belirlenen gün ve saatte hazır bulunmadığı, mazeret dilekçesi sunduğu ancak mazeret sebebinin yerinde ve yasal olmaması nedeniyle reddine karar Esas No : 2022/6105

verilerek, mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümlerin duruşmasız olarak yapılan temyiz incelemesinde;

Hükümlü ... hakkında nitelikli kasten öldürme ve nitelikli cinsel istismar suçlarından 765 sayılı TCK'nin 450/9, 59, 31. ve 33; 414/2, 417, 59, 31. ve 33. maddeleri gereğince kurulup, Yargıtay 1. Ceza Dairesince ONANMAK suretiyle kesinleşen hükümlerden sonra yürürlüğe giren, 5237 sayılı TCK'nin 7. ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9. maddesi uyarınca duruşma açılarak nitelikli kasten öldürme ve nitelikli cinsel istismarı suçları yönünden uyarlama sonucu bozma üzerine kurulan hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, hükümlü müdafiinin dava zamanaşımına, lehe olan kanun hükümlerinin yeterince uygulanmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle, nitelikli kasten öldürme suçu yönünden re’sen de temyize tabi olan hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA, 17.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5409, Karar No: 2007/7847, Tarih: 10.07.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/5409 E.  ,  2007/7847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : PAZAR (RİZE) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/11/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, davalılar C... ve Y.. Ç..ile diğer davalıların miras bırakanı H... adına kayıtlı ..parsel sayılı taşınmazın 204.81 m2'lik kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürüp; bu kısmın tapusunun iptali, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinde bulunmuştur.

Davalı C..., davanın reddini savunmuş; diğer davalılar, davaya yanıt vermemişlerdir.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın tamamının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı C...Ç.. tarafından süresinde duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla; duruşma günü olarak saptanan 10.07.2007 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden C.. Ç..ile temyiz edilen Hazine vekili avukat S..S...geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen asilin ve vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Tetkik Hakimi .. .. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, 3621 Sayılı Kıyı Kanunundan kaynaklanan sicil terkini ile elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; kayden davalılara ait ..parsel sayılı taşınmazın, 28.11.1997 tarih ve 5/3 Sayılı İçtihadi Birleştirme Kararı uyarınca saptanan kıyı kenar çizgisine göre, tamamının 3621 Sayılı Yasanın 4. maddesinde tanımı yapılan "kıyı"da kaldığı belirlenmek ve mahkemece bu olgu benimsenmek suretiyle davanın kabul edilmiş olması kural olarak doğrudur.

Ancak, dava dilekçesinde açıkça 204.81 m2'lik kısmın tapusunun iptali ile sicil kaydının terkini istenildiği halde, istek aşılmak suretiyle, çekişmeli taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile elatmanın önlenmesi ve yıkım yönünde hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Davalı C.. Ç..'in temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  10.07.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...

..
Yargıtay — Esas No: 2021/14833, Karar No: 2021/2788, Tarih: 10.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/14833 E.  ,  2021/2788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili; 27/11/2012 günü sürücü ... 'ün sevk ve idaresindeki ....plakalı aracıyla seyir halinde iken aracının sağ ön yan kısımları ile karşı yönden gelen sürücü ... yönetimindeki .... plakalı aracın sol ön köşe kısmına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hasara sebebiyet veren .... plaka sayılı aracın müvekkili olduğu ... Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta poliçesinin mevcudiyeti gereği ... plakalı araçtaki hasar nedeniyle ... Sigorta A.Ş'ne 7.552,11 TL ödeme yapıldığını belirterek hasar bedeli olan 7.552,00 TL nin ödeme tarihi olan 28/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; Meydana gelen hasarla fatura edilen miktarın uyumlu olmadığını, gerçek zararın tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabülü ile 7.442,31 TL alacağın 28/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, karşı araç hasarının sigorta tarafından ödenmesi neticesinde sigortalı sürücünün alkollü olarak araç kullanmasından dolayı ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili talebidir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir. Öte yandan, davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.d. maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.d. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Somut olayda ise; davalıya ait araç sürücüsünün olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre 1,25 promil alkollü olduğu, alkollü şekilde araç kullandığı için idari işlem yapıldığı, davalı sürücüye “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” kuralını ihlal ettiği için asli kusur verildiği, ancak tarafların kusur oranının belirlendiği ve içinde nörolog bilirkişinin de bulunduğu heyetten kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelendiği bir raporun dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında mahkemece; davacının rücu hakkının doğumu için, kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana geldiğinin, uzman bilirkişi heyetinden alınacak raporla saptanması gerektiği; rücuya konu edilen zararın teminat dışı kaldığını ispat yükünün davacı sigortacıda olduğu ve bu hususun somut biçimde ispat edilememesi halinde rücu hakkının doğmayacağını kabulün zorunlu olduğu da gözönünde bulundurularak; İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek iki trafik uzmanı ve bir nörolog bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin, başka unsurların da kazada etkili olup olmadığının tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak, davacının rücu hakkı olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Eldeki davada mahkemece hukukçu bilirkişiden rapor alınmış, 31.12.2012 tarihli ekspertiz raporuna göre malzeme bedeli ve işçilik bedelinin toplam 6.891,40TL olduğu, ... adına düzenlenen 10.12.2012 tarihli faturaya istinaden 7.442,31TL ödeme yapıldığı, sigorta şirketinin fatura bedeline göre fazladan ödeme yaptığı, buna göre rücu edilebilecek miktarın 7.442,31TL olduğu belirlenmiş, mahkemece fatura bedeli ile meydana gelen hasarın uyumlu olduğunun kabulü ile 7.442,31TL’nin tahsiline karar verilmiştir.

Davalı ..., davacı ... tarafından ödenen miktarla değil ancak gerçek zarardan sorumludur. Yukarıda açıklanan ilkelere göre öncelikle tüm dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin, başka unsurların da kazada etkili olup olmadığının tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınmalı, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleştiğinin kabulü halinde gerçek zararın tespiti yönünden makine mühendisi bilirkişiden hasara ilişkin ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hukukçu bilirkişi tarafından hazırlanan raporun hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 10/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.