muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/13032, Karar No: 2010/2308, Tarih: 03.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/13032 E.  ,  2010/2308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/09/2009

Taraflar arasında görülen davada;  Davacılar, ortak miras bırakanları A.O.G.’in diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak taşınmazlarının büyük bir bölümünü davalıların mirasbırakanı F.G.’e satış göstermek suretiyle devrettiğini, bu taşınmazların bir kısmını Fazlı’nın sağlığında 3.şahıslara sattığını, bir kısmının da kamulaştırıldığını ileri sürüp 183, 233, 263 ve 351 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini, 146 ve 180 sayılı parsellerin ise 3. şahıslara satılmış olduğundan rayiç değerlerinin, 351 sayılı parselin kamulaştırılan kısmının kamulaştırma bedelinin miras payları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, dava konusu taşınmazların miras bırakanları F.’ya satışının gerçek olup bedellerinin ödendiğini bildirerek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, işlemin danışıklı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacılar vekili tarafından süresinde duruşmalı temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ....’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi duruşma isteği değerden reddedilerek gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava , muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan A.O. G.’in 351 parsel sayılı taşınmazını 19.08.1967 tarihli 233, 263, 183, 146 ve 180 parsel sayılı taşınmazlarını dava dışı başka parsellerle birlikte 27.10.1967 tarihli akitlerle ve satış yoluyla davalıların murisi F. G.’e temlik ettiği, daha sonra taşınmazların bir kısmının paylarının veya tamamının dava dışı 3. kişilere satıldığı, bir kısmının ise kamulaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacılar, anılan temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini herhangi  bir zamanaşımı  veya  hak düşürücü  süreye  tabi  olmaksızın  her zaman isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; yapılan araştırma ve uygulama sonucu çekişme konusu taşınmazların resmi akitte gösterilen değeri ile o tarihteki gerçek değerleri arasında açık nispetsizlik bulunduğu, murisin varlıklı bir insan olup mal satma ihtiyacının olmadığı, mirasbırakanın malvarlığının büyük çoğunluğunu oluşturan 10 parça taşınmazını aynı anda temlik etmesinin makul ve zorunlu bir sebebinin bulunduğunun  tesbit edilemediği,ayrıca terekesinden para çıkmadığı öte yandan satıldığı halde ölene kadar taşınmazları kendisinin tasarruf ettiği dosya kapsamıyla sabittir.

Belirlenen bu olgular, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde dava konusu taşınmazların mirasbırakan tarafından davalıya temlikinin bedelsiz, muvazaalı ve mirasçıdan mal kaçırma amaçlı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, tazminat istekleri de gözetilip, değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle HUMK’nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene  geri  verilmesine, 3.3.2010  tarihinde  oybirliğiyle  karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4786, Karar No: 2022/6946, Tarih: 30.05.2022

**10. Ceza Dairesi         2021/4786 E.  ,  2022/6946 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : BİNGÖL 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A- Sanık ... hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Gerekçeli karar başlığında gösterilen gözaltı ve tutuklama tarihinin mahkemesince düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Bingöl Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğünce düzenlenen ekspertiz rapor içeriğinde, streç naylon parçaları üzerinden görünür hale getirilen F5 numaralı 1 adet, Karton kutu parçaları üzerinde bulunan şeffaf koli bandı yapışkan iç yüzeyinden görünür hale getirilen F10, F11, F12, F14 ve F15 numaralı 5 adet olmak üzere toplam 6 adet parmak izinin ...’a ait olduğunun tespit edilmesi karşısında,

Parmak izlerinin tespit edildiği yerler dikkate alındığında, sanık ...’ın mevcut deliller kapsamında, ...’in beyanına dayanılmadan da diğer delillerle eylemi sabit olduğundan sanık hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmadığı halde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,

2) UYAP üzerinden yapılan incelemeye göre, sanığın 19.07.2013 tarihinde işlediği iddia edilen "uyuşturucu madde ticareti yapma" suçu nedeniyle Muş 1. Ağır Ceza Mahkemesi 05.05.2015 tarih – 2013/218 esas ve 2015/220 karar sayılı dosyasından yürütülen kovuşturma neticesinde sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verildiği,

Temyize konu dosyada ise sanığın 09.05.2013 tarihli eylemi nedeniyle, 20.05.2015 tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı, suç tarihleri ve iddianame tarihlerine göre hukuki kesintinin bulunmadığı anlaşılmakla,

1) Yargılama sırasında Diyarbakır E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü olarak bulunan ve duruşmadan bağışık tutulma talebi olmayan sanığın, hükmün tefhim olunduğu duruşmada hazır edilmeden veya SEGBİS yolu ile katılımı sağlanmadan, yokluğunda mahkûmiyet hükmü kurulması suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 193 ve 196. maddelerine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

Kabule göre de;

2) Sanık ... tarafından suçta kullanılan 21 KH 934 plakalı aracın suç tarihinde kiralandığı, sanık ...’in olay tarihinde kullandığı tespit edilen GSM hattının alınan HTS kaydı incelendiğinde 09.05.2013 saat: 00:45:11, 00:45:59 ve 01:13:39 sırasında mesaj kayıtlarındaki baz bilgilerinin Bingöl olması sebebi ile sanık ...’in mevcut deliller kapsamında sanık ...’ın beyanına dayanılmadan diğer delillerle de suça iştiraki sübuta erdiğinden hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmadığı halde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,

3) Sanık hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmesine ilişkin kısmında “1 er ay ara ile 24 eşit taksitte tahsiline” ibaresi yerine “1 er ay ara ile ve 24 eşit taksit halinde sanıklardan tahsiline” ibaresine yer verilmesi,

4) Sanık hakkında hükmedilen adli para cezasının taksitlendirilmesine ilişkin kısmında “taksitlerden birisinin süresinde ödenmemesi halinde geri kalan kısmının tamamının tahsil edileceğine” karar verildikten sonra kararda “ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği” hususu belirtilmeyerek TCK’nın 52/4. maddesinin son cümlesine aykırı davranılması,

5) 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararına yanlış anlam verilerek 5237 sayılı TCK'nın 53/1-b maddesinin uygulanmaması ve hükümden sonra aynı maddede 7242 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. ve 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddeleri uyarınca sonuç ceza yönünden sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

30.05.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9815, Karar No: 2021/11191, Tarih: 01.06.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/9815 E.  ,  2021/11191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’a karşı hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle, hükmün istem gibi ONANMASINA,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’a karşı iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından, müşteki ...’a karşı hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından, müştekiler ... ve ...’e yönelik hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Müşteki ...’a karşı hırsızlık ve mala zarar verme suçları yönünden, müştekinin zararı dava açılmadan önce karşılandığı halde suça sürüklenen çocuk hakkında TCK’nın 168/1. maddesi yerine aynı Kanun’un 168/2. maddesi uygulanarak suça sürüklenen çocuğa fazla ceza tayin edilmesi,

2-Müşteki ...‘a yönelik hırsızlık suçundan kurulan hüküm yönünden, 80-90 TL paranın çalındığı olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 145. maddesinin uygulama koşullarının bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmeyen ve fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında ...’a yönelik iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçları, müşteki ...’a karşı hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme suçları, müşteki ...’e yönelik iş yeri dokunulmazlığını bozma suçu ile müşteki Göngül Yurtsever’e yönelik hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümler yönünden hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi gereğince aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin yasal bir zorunluluk olduğunun gözetilmemesi,

4-Kabule göre de;

a-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’a ve müşteki ...’e yönelik hırsızlık, müşteki ...’a yönelik mala zarar verme, müşteki ...’e yönelik hırsızlık suçlarından kurulan hükümlerde, cezadan indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplerden olan etkin pişmanlık hükümlerine ilişkin TCK'nın 168. maddesinin, daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerden olan malın değerinin az olmasına ilişkin TCK'nın 145/1. maddesinden ve yaş küçüklüğü nedeniyle cezadan indirim yapılmasına ilişkin aynı Kanun'un 31/3. maddesinden önce uygulanması suretiyle TCK’nın 61/5. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 01/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7373, Karar No: 2013/7247, Tarih: 02.12.2013

**1. Ceza Dairesi         2011/7373 E.  ,  2013/7247 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No: 1 - 2011/227419

MAHKEMESİ : Gaziantep 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO: 02/03/2011, 2009/293 (E) ve 2011/40 (K)

SUÇ : Kasten yaralama

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık M.. K..'ın kardeşi mağdur Özkan'ı nitelikli kasten yaralama suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilerek kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ve müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

1-Sanığın temyiz dilekçesinde, eylemini psikolojik rahatsızlığı nedeniyle gerçekleştirdiğini belirtmesi karşısında, TCK.nun 32. maddesi kapsamında Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Oluşa ve dosya içeriğindeki delillere göre, olay günü sanık ile kardeşi mağdur arasında işe girme meselesi yüzünden çıkan tartışma sırasında, mağdurun kendisine tokat atmasının yarattığı hiddetin etkisi altında kalan sanığın mutfaktan aldığı bıçağı onun göğsüne saplayarak hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda;

a-Sanığın bıçakla yaralama eylemini, mağdurun kendisine yönelik haksız tahrik teşkil eden davranışının yarattığı hiddetin etkisi altında kalarak gerçekleştirdiği gözönünde tutularak TCK.nun 29. maddesi uyarınca cezasından asgari oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

b-Olayda kullanılan ve adli emanetin 2008/3414 sırasında kayıtlı olan bıçağın, sanık ve mağdurun anneleri ile birlikte yaşadıkları evin mutfağından alındığı, bizzat sanığa ait olmadığı gözetilerek sahibine teslimine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden zoralımına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün CMUK.nun 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünceye uygun ancak kısmen farklı gerekçeyle (BOZULMASINA), 02/12/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34649, Karar No: 2016/1692, Tarih: 21.01.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/34649 E.  ,  2016/1692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının, davalı Belediyeye ait işyerinde muvazaalı olarak alt işverenin işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin işverence haklı ve geçerli olmayan nedenlere feshedildiği, davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazalı olduğu gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı şirket yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar, yasal süresi içinde, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli sebep kabul edilemez. 4857 sayılı Kanun’da yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir şarta bağlanmaması sebebiyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6. fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik sebepler var ise gözönünde tutulur. Dolayısıyla, söz konusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlığını taşıyan maddesinin a bendinde “imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır” kuralına yer verilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un 67. maddesi ile belediyeleri asıl işlerini de 6. fıkradaki sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verebileceği düzenlenmiştir. Anılan hükme göre “belediyede meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri, araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakım ve onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri, sağlıkla ilgili destek hizmetleri, fuar, panayır ve sergi hizmetleri, baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler, kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri, sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir”. Böylece 67. maddedeki hüküm uyarınca temizlik işleri, park bahçe işleri, bakım ve onarım işleri belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen, işletmenin veya işin gereği teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş olup olmadığına bakılmaksızın üçüncü kişilere gördürülmesi mümkün kılınarak 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesine istisna getirilmiştir. Ancak, söz konusu hüküm, alt işverene devir sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için feshin son çare olması gibi iş güvencesi hukukunun genel ilkelerine uyma zorunluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Keza, Belediyeler Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca bir işin belediye tarafından alt işverene verilmesi, muvazaa iddialarının araştırılmasına engel teşkil etmez. Söz konusu hükümde sayılan işlerin alt işverene verilmesine dayanılarak iş sözleşmesinin feshi, muvazaa iddiasının ispatı hâlinde geçersiz olacaktır.

Somut olayda, yukarıda belirtilen kanuni düzenlemeler gereği davalı Belediyenin, davacının çalıştığı işleri, hizmet alımı yoluyla üçüncü şahıslara yaptırması mümkündür. Davalı asıl işverenin işin düzenli ve sağlıklı yürütümü bakımından verdiği emir ve talimatların alt işverenin yönetim hakkını ortadan kaldırıcı nitelikte değerlendirilmemesi gerekir. Hal böyle olunca, davalılar arasında kurulan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanmadığı kabul edilerek, asıl işveren-alt işveren ilişkisi kanuna uygun olduğundan ve muvazaaya da dayanmadığından davacının gerçek işvereni olan davalı şirkete ait işyerine iadesine karar verilmesi gerekirken, kararın gerekçesinde davalılar arasındaki hizmet ilişkisinin muvazaya dayandığının ispatlanamadığı belirtilmesine rağmen, kısa kararda davacının asıl işverenin işçisi olduğuna dair çelişkili hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;