muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/380, Karar No: 2016/6340, Tarih: 10.03.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/380 E.  ,  2016/6340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında 5271 sayılı CMK'nin 231 /11. maddesi gereğince geri bırakılan hükmün aynen açıklanması gerekirken adli para cezasına çevrilmesi ve 5237 sayılı TCK'nin 86/2. maddesindeki maddesindeki tercih edilen seçenek hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nin 50/2. maddesine aykırı olarak adli para cezasına dönüştürülemeyeceğinin gözetilmemesi ve önceki hükümde bulunmayan 5237 sayılı TCK'nin 62. maddesinin uygulanması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Açıklanan hükümde sanığın cezasından 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesi ile 1/4 oranında indirim yapılması sonucu ''4 ay 15 gün'' hapis cezası yerine ''4 ay 20 gün'' hapis cezasına, 5237 sayılı TCK'nin 62. maddesi ile 1/6 oranında indirim yapılması sonucu ''3 ay 22 gün ''hapis cezası yerine ''3 ay 27 gün'' hapis cezasına, 5237 sayılı TCK'nin 50/1-a maddesi hürriyeti bağlayıcı cezanın adli para cezasına çevrilmesi sonucu ''2.240 TL'' adli para cezası yerine hatalı olarak ''2.340 TL'' adli para cezasına hükmedilmesi suretiyle sanığa fazla ceza verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK'un 322. maddesi gereğince hükmün 5237 sayılı TCK'nin 29 ve 62. maddeleri uyarınca indirim yapılmasına ve TCK'nin 50/1-a maddesi ile uygulanma yapılmasına dair hüküm fıkralarının ; 'Sanığın cezasından TCK'nin 29. maddesi uyarınca ¼ oranında indirim yapılarak ''4 ay 15 gün hapis ''cezası ile cezaladırılmasına, sanığın cezasından TCK'nin 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak ''3 ay 22 gün hapis'' cezası ile cezalandırılmasına', TCK'nin 50/1-a maddesi ile uygulama yapılmasına ilişkin bölümdeki hürriyeti bağlayıcı cezadan çevrilme adli para cezası miktarının ''2.240 TL'' adli para cezası şeklinde değiştirilmesi ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10/03/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6712, Karar No: 2014/13558, Tarih: 16.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/6712 E.  ,  2014/13558 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Alanya İş Mahkemesi

Tarihi : 16/09/2013

Numarası : 2013/469-2013/296

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı işyerinde aşçı olarak çalışırken iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığından bahisle kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının iş akdinin kendine işyeri açmak için ayrılması nedeniyle davacı tarafından sonlandırıldığını, tüm haklarının ödendiğini hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı tarafından, iş akdinin haklı nedenle sona erdirildiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık fazla mesai ve hafta tatili alacaklarının usulüne uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Somut olayda davacı, davalıya ait işyerinde hafta sonu da dahil, 7 gün çalıştığı ve fazla mesai yaptığından bahisle hem fazla mesai, hem de hafta tatili alacağı talebinde bulunmuştur. Bilirkişi raporunda, davacı tanıklarının beyanlarına göre haftanın 7 günü saat sabah 10.00- akşam 21.00 arası 1,5 saat ara dinlenmesi ile çalıştığı ve haftada 14 saat fazla mesai yaptığını, ayrıca hiç hafta tatili kullanmadığını bu nedenle hafta tatili alacağının da olduğunu belirterek hesaplama yapmış, mahkemece de bu rapor hükme esas alınmıştır.

Ancak, dosyada beyanı alınan davacı tanıkları B.. Ş.. ve A.. B..'ın beyanlarında davacının çalışma saatlerine yönelik hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Sadece davalı tanığı A.. F.. “Davacı benimle birlikte çalıştığı 2 yıllık süre içerisinde yaz kış işine ara vermeden çalıştı, davacı sabah 10:00 gibi çalışmaya başlardı ancak mesaisinin bittiği saati bilmiyorum, davacı yazın haftanın 7 günü de çalışırdı, kışın ise 6 gün çalışıp 1 gün izin kullanırdı,... benim yaz mevsiminden kastım Mayıs ayı sonundan Eylül ayı sonuna kadar olan dönem, kış mevsiminden kastım ise Ekim ayı başından Nisan ayı sonuna kadar olan dönemdir.” diyerek beyanda bulunmuştur. Bilirkişi raporunda, davacı tanıklarına atfen bahsedilen bilginin hangi dosyadan alındığı anlaşılamamıştır. Bu nedenle davacının fazla çalışma ve hafta tatili talebinin davalı tanığı A.. F..ın beyanı gözönünde tutularak hesaplanması gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

Ayrıca, bu dosyayla birleştiği bildirilen 2001/312 Esas sayılı dosyanın dosyada bulunmaması nedeniyle de içeriği incelemediğinden, eksik evrakla hüküm kurulmuş olmasıda isabetsiz olmuştur.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 16.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8327, Karar No: 2019/23103, Tarih: 12.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/8327 E.  ,  2019/23103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait olan ... Eczanesi ünvanlı işyerinde 01.07.2009 tarihinde eczacı kalfası olarak işe başladığını, 21.06.2013 tarihine kadar aynı işyerinde kesintisiz ve fiilen çalıştığını, 2013 yılı Ocak ve Haziran ayları arasındaki ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, ücret ve kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı tarafından süresinde temyizi sonrasında, 20.09.2019 tarihli ek karar ile davalının temyiz isteminin muhtıraya rağmen nispi temyiz karar harcının yatırılmaması sebebi ile reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, Mahkemece davalı tarafa gönderilen muhtıranın 02.08.2019 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildiği, vekilin vekillikten çekilmesi üzerine 05.09.2019 tarihinde davalı asıla tebliğ edildiği, davalı tarafından 19.09.2019 tarihinde nispi temyiz karar harcı yerine nispi istinaf karar harcının yatırıldığı anlaşılmaktadır. Ancak gerek vekile ve gerekse asıla gönderilen muhtırada ödenmesi gereken tutar belirlenirken davalı tarafından peşin ödenen maktu harcın mahsup edilmediği ve böylelikle gönderilen muhtıranın usulsüz olduğu, usulsüz muhtıra tebliği üzerine harcın yatırılmaması sebebi ile temyiz talebinin reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu; ne var ki davalı tarafça da nispi temyiz karar harcı yerine sehven nispi istinaf karar harcının yatırıldığı dosya kapsamı ile sabittir.

Belirtilen sebeple, muhtıra tebliğine rağmen harcın süresinde tamamlanmaması sebebi ile davalının temyiz başvurusunun reddine dair karar tesisi hatalı olup, Mahkemece verilen 20.09.2019 tarihli EK KARARIN BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz giderleri, dava dosyasının Yargıtay'a gönderilmesi ve temyiz incelemesinden sonra Yargıtay tarafından dosyanın mahkemeye iadesi için gereken giderler ile temyiz incelemesi sırasında Yargıtay'da ve temyiz incelemesi sonrası yerel mahkemede yapılması gereken tebligatlar için gerekli giderleri kapsar.

Temyiz harçları ise (Mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Temyiz harçları ise (Mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların temyizi halinde, Mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin nispi temyiz karar harcı olarak yatırılmalıdır.

Mahkemece verilen karar istinaf kanun yoluna değil temyiz kanun yoluna tabi olmakla; kararı temyiz eden davalı vekilince nispi temyiz karar harcının yatırılması gerekirken nispi istinaf karar harcı yatırıldığı ve nispi temyiz karar harcının yatırıldığına dair dosya içerisinde harç tahsil makbuzu bulunmadığının anlaşılmasına göre; davalı vekiline nispi temyiz karar harcının (sayman mutemedi alındısında harç isimleri doğru yazılmak ve sehven yatırılan istinaf harcı talep halinde iade edilmek üzere) kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434. maddesi uyarınca usulüne uygun muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.12.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16680, Karar No: 2023/3589, Tarih: 10.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/16680 E.  ,  2023/3589 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bakırköy 3. Çocuk Mahkemesinin 02.12.2021 Tarihli ve 2021/235 Tedbir Talep Sayılı Kararı

Korunmaya ihtiyacı olan küçük hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verilmiştir.

Talep eden ... 23.092022 tarihli dilekçesi ile danışmanlık tedbirinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 28.09.2022 tarihli ek karar ile küçüğün yerleşim yeri adresinin Beskese Mahallesi Adnan Menderes Bulvarı 10. Sokak No:11/1 Dalaman/Muğla olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Muğla Aile Mahkemesinin 07.10.2022 Tarihli ve 2022/699 Esas, 2022/638 Karar Sayılı Kararı

Korunmaya ihtiyacı olan küçüğün yerleşim yeri adresinin Dalaman/Muğla olduğu, Dalaman ilçesinin Ortaca Adliyesi yargı çevresinde kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 29.11.2022 Tarihli ve 2022/745 Esas, 2022/713 Karar Sayılı Kararı

Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı hangi hâkim veya mahkeme tarafından alınmış ise uygulanmasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevi de kararı veren hâkim veya mahkemeye ait olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) alt bendi uyarınca hakkında danışmanlık tedbiri uygulanan küçüğün, danışmanlık tedbiri uygulamasının takibine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) alt bendi şöyledir:

“c) Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbirdir.”

3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) alt bendi şöyledir:

“c) Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbirdir.”

3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Bakırköy 3. Çocuk Mahkemesinin 2021/235 tedbir talep sayılı dosyasında 02.12.2021 tarihli karar ile küçük hakkında 5395 sayılı Kanun gereğince danışmanlık tedbirinin uygulanmasına karar verildiği, daha sonra 28.09.2022 tarihli ek kararla resen yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hâkim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hâkim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Bakırköy 3. Çocuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 3. Çocuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9047, Karar No: 2009/6547, Tarih: 07.05.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/9047 E.  ,  2009/6547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,11.3.1985-9.1.1987 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının pirimlerini ödediği 11.3.1985-9.1.1987 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı yasanın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının, 8.7.1998 tarihli giriş bildirgesine istinaden, oda kaydına göre 11.3.1985 tarihi itibariyle ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 9.1.1987-30.4.1989, 5.12.1990-31.12.1990 ve 20.3.2000-31.12.2004 tarihler arasında vergi kaydı, 11.3.1985-31.7.1998 tarihleri arasında ve 23.3.2000 tarihinden beri devam eder şekilde oda kaydının ile 24.3.2000 tarihinden beri de devam eden sicil kaydının olduğu, 21.5.2007 tarihli hesap ekstresine göre7.7.1998-1.12.2004 tarihleri arasında pirim ödemelerinde bulunulduğu, davacının imzaladığı 7.8.1998 tarihli Kurumca oluşturulmuş matbu formda vergi kaydı sona erenlerin ancak meslek kuruluşu kaydı devam edenlerin kendi nam ve hesabına bağımsız çalışması olmadığı yönünde odadan getirecekleri yazıya göre sigortalılık süresinin vergi kaydına göre belirleneceği yönündeki isteme göre yapılan işlemle davacının sigortalılık başlangıç tarihinin vergi kaydının başladığı 9.1.1987 tarihine çekildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının vergi kaydındaki sürelere göre sigortalı kabul edilmesi yönünde verdiği 8.7.1998 tarihli dilekçeye rağmen, devam eden oda kaydına göre 3165 sayılı yasaya göre sigortalılık koşullarının devam ettiği 11.3.1985-9.1.1987 tarihleri arasında sigortalı sayılıp sayılmayacağı bu dilekçedeki davacı beyanına değer verilip verilmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Bu yönüyle dava konusunun doğrudan 1479 sayılı Yasa’da öngörülen sigortalılık hak ve yükümlülüklerini etkileyeceği ortadadır. Sözü edilen sosyal sigortalılık, kişinin Anayasa’da ifadesini bulan temel sosyal haklardan olan sosyal güvenlik hakkına ilişkindir. Nitekim, Anayasa’nın 12. maddesine göre, herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Anayasa’nın 60. maddesinde ise, “herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve feragat edilemez bir hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasa’nın 26. maddesinde de, bu ilke aynen benimsenerek, sigorTalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği, sözleşmelere sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamayacağı belirtilmiştir. Bu haliyle sigortalı olmak, kişi bakımından sadece bir hak olmayıp, aynı zamanda bir yükümlülüktür (M.Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, 1985, sh. 90). Bu nedenle, sigortalılık hakkından feragat edilemez. Kamu düzenini ilgilendiren bu tür tespit davalarında hakimin özel bir duyarlılık göstererek delilleri kendiliğinden toplaması ve sonucuna göre karar vermesi gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 11.02.2004 gün, E:2004/21-54, K:2004/54 sayılı kararı da bu doğrultudadır. Bu durumda, mahkemece, davanın hukuksal niteliği gözönünde bulundurulmaksızın davacının 8.7.1998 tarihli dilekçesine göre davanın sonuçlandırılması isabetsiz olmuştur.

Öte yandan bir an için davacının o dönemde vergi kaydı bulunmaması nedeniyle sigortalı olarak kabul edilmeyeceğinin düşünülmesi halinde bile Kurumun 3.8.2000, 1.3.2001, 7.1.2004 ve 11.6.2007 tarihli hesap ekstrelerinde davacı 11.3.1985 tarihinden beri sigortalı kabul edildiği halde pirim borcu bulunmadığının da belirtilmiş olmasına göre eğer davalı kurum geçmişe yönelik (uyuşmazlık konusu dönemi de kapsar şekilde) prim tahsil etmiş ve uzun süre bu primleri kullanmış ise, daha sonra davacının sigortalılığının iptal edilmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağından, geçmişe yönelik prim tahsil edilen dönemlerde sigortalı olduğunun kabulü gerekeceği düşünülmeden karar verilmeside mahkemenin kabul şekli bakımından hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 7.5.2009 gününde oy birliği ile karar verildi.