muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/15065, Karar No: 2013/4063, Tarih: 08.04.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/15065 E.  ,  2013/4063 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanıklar ... ve ...'in yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetlerine dair İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 14.12.2007 gün ve 2007/434 Esas, 2007/773 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurenin aşamalardaki beyanları, sanıkların ikrarı ve tüm dosya kapsamına göre, sanıkların yolda çocuğuyla birlikte yürüyen mağdureyi cebir kullanmak suretiyle arabanın içerisine bindirip, rızası dışında bir müddet götürmesi şeklinde sübuta eren eylemin cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturup, TCK.nın 109/2 ve 109/5. maddelerine uyduğu ve suçun da tamamlandığı gözetilmeden 109/5. maddesi uygulanmayıp teşebbüs hükümleri uygulanarak yazılı şekilde hüküm kurulması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin eleştiri dışında unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan sanıkların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 08.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7814, Karar No: 2015/9997, Tarih: 07.05.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/7814 E.  ,  2015/9997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Yurt dışında geçen süreyi borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine dair davanın 10.06.2014 tarihinde kabulünden sonra davalı Kurum vekilince süresinde 11.06.2014 tarihinde temyiz edildiği ve gerekçeli temyiz dilekçesinin 23.10.2014 tarihinde sunulduğu, davacı vekilinin 15.01.2015 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği, 27.01.2015 tarihli ek karar ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, ek kararın davalı Kurum vekiline 25.02.2015, davacı vekiline 26.02.2015 tarihinde yöntemince tebliğ edildiği ve ek kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmakla dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07/05/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5665, Karar No: 2024/8363, Tarih: 09.10.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/5665 E.  ,  2024/8363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine İcra Mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra Mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %2'si oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %2'si olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

1-Şikayetçi/borçlunun temyiz itirazlarının reddi ile Gazintep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 30.05.2024 tarih ve 2024/681 E.-2024/1022 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2- Nizip İcra Hukuk Mahkemesinin 18.01.2023 tarih ve 2022/108 E.-2023/2 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin 2. bendinde yer alan “%2’i oranında olan 82.000,00 TL” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ %5’i oranında” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile re’sen DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/994, Karar No: 2017/4028, Tarih: 24.05.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/994 E.  ,  2017/4028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın, yokluğunda verilen gerekçeli kararın ikamet adresine tebliğ edildiği 03.07.2010 tarihinde Şanlıurfa E tipi Cezaevinde hükümlü olarak bulunduğu anlaşıldığından, karar tebliğinin 7201 sayılı Tebligat Kanununa aykırı ve öğrenme üzerine verdiği 01.09.2014 tarihli temyizinin süresi içinde olduğunun kabulü ile yapılan incelemede gereği görüşüldü:

Ceza Genel Kurulunun 05.03.2002 gün ve 28/179 sayılı kararında da açıklandığı üzere 2005 ve 2006 takvim yıllarında “sahte fatura kullanmak” suçlarından açılan kamu davasında her takvim yılında işlenen suçun zincirleme biçimde ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilerek her bir takvim yılı için ayrı ayrı hüküm kurulması yerine tek suç kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosya içeriğine göre verilen hükümde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan; sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 24.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5866, Karar No: 2010/3293, Tarih: 31.05.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/5866 E.  ,  2010/3293 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında davaya konu 147 ada 1 parsel sayılı 1527.56 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., miras hakkına, mahkeme ilamına ve tasdiksiz yoklama kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu 147 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 147 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 13.10.1986 tarihli senetle ... ... mirasçıları davacı ... ile dava dışı ... ... tarafından tereke karşısında 3.kişi durumunda olan davalı ...'e satıldığı, zilyetliğin teslim edildiği, satım tarihinden tespit tarihine kadar davalı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının oluştuğu mahkemece yapılan keşif, uygulama ve toplanıp değerlendirilen delillerle belirlenmiştir.

Davacı ... 320 tarih 85 sayılı tasdiksiz yoklama kaydına ve mahkeme ilamına dayanmış ise de zilyetlikle birleşmeyen vergi kaydı niteliğinde sayılan yoklama kaydına, ayrıca davacı tarafından davalı aleyhine açılan el atmanın önlenmesi davası da kadastro tespitinden önce açılmamış sayılmasına karar verildiğine göre taraflar arasında kesinleşmiş ve tarafları bağlayan bir ilam bulunmadığı kabul edilerek yoklama kaydı ve mahkeme ilamına değer verilmemesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu nedenler ve hüküm yerinde gösterilen diğer gerekçelere göre mahkemece oluşturulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı ...'in yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, peşin alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 8.25 TL harcın hükmü temyiz eden davacıdan alınmasına, 31.05.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/834, Karar No: 2019/6439, Tarih: 10.09.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/834 E.  ,  2019/6439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirket tarafından faturalarda haksız ve hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak bedeli tahakkuk ettirildiğini iddia ederek, dava tarihinden itibaren geriye dönük, 01.04.2013 ile dava tarihine kadar her ay için kayıp kaçak bedellerinin hesaplanarak ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini istemiş, 18.03.2016 tarihli dilekçe ile talebini toplam 1.078.033,00 TL'ye arttırmıştır.

Davalı özetle; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 1.078.033,00 TL kayıp kaçak bedeli alacağının 20.000,00 TL sinin dava tarihinden itibaren 1.058.033,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine söz konusu karar Dairemizin 31.05.2017 tarihli ... E. ... K. sayılı ilamı ile; "...Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. " gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kanun değişikliği sebebiyle dava konusuz kaldığından davacı tarafça yatırılan tüm harçların karar kesinleştiğinde ve talebi halinde kendisine iadesine, dava konusuz kaldığından taraflar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331.maddesinin 1.fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekmektedir.

3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan bölümünün karar ve ilam harcı başlıklı III. kısmının 1. fıkrasında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı; 2-a fıkrasında ise, 1. fıkra dışında kalan davalarla, taraf teşkiline imkan bulunmayan davalarda verilen esas hakkındaki kararlar ve davanın reddi kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davada esas hakkında karar verilmesi halinde nispi harç alınacağı, usule ilişkin nihai kararlarla, davanın konusuz kalması halinde verilecek kararlarda maktu harç alınacağı kuşkusuzdur.

Somut olayda; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir. Davacı tarafından, davalıdan kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, perakende satış hizmeti ve sayaç okuma bedellerinin tahsilinin talep edildiği davada, “konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” dair karar verilmesi, yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişikliğinin bir sonucudur. Bu itibarla, dava açıldığı tarihte, yapılan yasa değişikliği henüz ortada bulunmadığından, dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta haklı olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

O halde; mahkemece, dava açıldıktan sonra hasıl olan yasa değişikliği nedeniyle, davacının dava açmasında haksız sayılamayacağı cihetle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildikten sonra davacı yararına maktu vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde; mahkemece, dava açıldıktan sonra hasıl olan yasa değişikliği nedeniyle, davacının dava açmasında haksız sayılamayacağı cihetle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildikten sonra davacı yararına maktu vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer yandan, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olmakla; maktu karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekmekte olup, maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan peşin harçtan mahsubundan sonra bakiye kalan miktar ile yargılama esnasında davacı tarafça yatırılan ıslah harcının davacıya iadesine karar verilmesi gerekmektedir.

Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK 438/ 7 maddesi hükmü gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci ve üçüncü bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının ikinci bendinde yer alan "kanun değişikliği sebebiyle dava konusuz kaldığından davacı tarafça yatırılan tüm harçların karar kesinleştiğinde ve talebi halinde kendisine iadesine" ifadesinin hükümden çıkarılarak yerine "karar tarihi itibariyle alınması gereken 35.90 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan harçtan mahsubu ile bakiyesinin ve yargılama esnasında davacı tarafça yatırılan ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine" ve yine hüküm fıkrasının üçüncü bendinde yer alan "kanun değişikliği sebebiyle dava konusuz kaldığından taraflar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına" ifadesinin hükümden çıkarılarak yerine "davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre belirlenen 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin ve davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ifadeleri eklenmek suretiyle değiştirilerek hükmün düzeltilmesine ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA,

peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden tarafa iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/09/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/30606, Karar No: 2016/26911, Tarih: 13.12.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/30606 E.  ,  2016/26911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde muvazaalı olarak alt işverenin işçisi olarak çalışmakta iken, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Savunmasının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davalı Belediyenin ihale makamı olduğunu, davalı firma ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığını, davalıya husumet düşmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davacının davalı....Müt. İnş. Taah. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ait ait işyerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin sona erdirildiği davalı ... ile bu firma arasındaki işlemlerin muvazaalı olduğunu, davacının davalı Belediyenin işçisi olduğu gerekçesiyle feshin geçersiz olduğunun tespiti ile işe iade talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar kanuni süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Dosya içeriğine göre, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı hususları uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih sebebi olması, 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.