muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11003, Karar No: 2022/14164, Tarih: 28.12.2022

SONUÇ:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 23.06.2022 tarih ve 2022/1614 E. - 2022/2330 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-Samsun 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 29.03.2022 tarih ve 2022/105 E. - 2022/184 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin “2” numaralı bendinde yer alan “% 1” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “% 5’i” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 28.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34873, Karar No: 2016/1986, Tarih: 26.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/34873 E.  ,  2016/1986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 02.06.2002 tarihinden iş akdinin feshedildiği 04.02.2013 tarihine kadar kapıcı olarak aralıksız çalıştığını, işe giriş bildiriminin 27.08.2003 tarihinde yapıldığını, Kocaeli 5.Noterliğinin 04.02.2013 tarihli ihtarnamesi ile iş akdini haklı nedenle sona erdirdiğini, net ücretinin 830,00.-TL olduğunu, kömür taşıma bedeli olarak ton başına 5 USD aldığını, son sene 75 ton kömür yakıldığını, site yönetiminin tahsis ettiği konutta oturduğunu, ısınma, elektrik ve su bedellerinin davalı tarafından karşılandığını, aylık 50,00.-TL yoğurt bedeli ödendiğini, 06.00-24.00 saatleri arası çalıştığını, haftanın her günü kaloriferin yakıldığını, yıllık izin kullanmadığını, tüm tatil günlerinde çalışıldığını beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00.-TL kıdem tazminatı, 3.000,00.-TL fazla çalışma, 3.000,00.-TL hafta tatili, 3.000,00.-TL yıllık izin ve 1.000,00.-TL genel tatil ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 28.08.2003 tarihinde kapıcı olarak işe başladığını, mazeretsiz olarak 1 hafta işe gelmediğini, davacının işe davet edilmesine rağmen işe gelmediğini, İş Kanunu 25/II-g maddesi uyarınca haklı nedenle iş akdinin feshedildiğini, çalışma süresinin günlük 7,5 saatten haftalık 45 saat olduğunu, kış aylarında hafta tatili kullanmadığını, dini ve milli bayram günlerinde izin kullandırıldığını, kullanmadığı dönem ücretlerinin ödendiğini, yıllık izin kullandığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

C) Bozma İlamı ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Yerel Mahkemenin önceki hükmü Dairemizin 04.05.2015 tarih ve 2014/14852 Esas, 2015/16085 Karar sayılı ilamıyla, " 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacının kış döneminde kömür taşıma işinde ton başına aldığı ücretin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi doğru değildir. Zira bu ilave hizmet, kapıcılık hizmetinin bir gereği değildir. Kapıcılık hizmetinin kapsamı dışında yaptığı kömür taşıma işinin bedelinin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi isabetsizdir. Mahkemece aksi kabul ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir." şeklindeki gerekçeyle bozulmuştur.

2- Davacının kış döneminde kömür taşıma işinde ton başına aldığı ücretin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi doğru değildir. Zira bu ilave hizmet, kapıcılık hizmetinin bir gereği değildir. Kapıcılık hizmetinin kapsamı dışında yaptığı kömür taşıma işinin bedelinin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi isabetsizdir. Mahkemece aksi kabul ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir." şeklindeki gerekçeyle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek, brüt rakamlar üzerinden 13.464,28 TL kıdem tazminatı, 4.893,00 TL yıllık izin ücreti, 9.426,20 TL fazla çalışma, 710,99 TL genel tatil, 2.618,49 TL hafta tatili ücreti alacağı hüküm altına alınıp, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dava tarihinin " 05.02.2013" olmasına karşın gerekçeli karar başlığında " 19.06.2015 " olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3- Davacı işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Fazla çalışmaların, hafta tatili ile ulusal bayram genel tatil çalışmalarının uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda, Dairemizin 04.05.2015 tarihli bozma ilamına konu olan önceki hükümde fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacakları %30'ar oranında takdiri indirimli olarak hüküm altına alınmış olup, bozmadan sonraki hükümde ise, zaten ilk hükümde %30'ar takdiri indirimli olarak belirlenen bu alacaklara tekrar %30'ar oranında takdiri indirim uygulanmak suretiyle mükerrer takdiri indirim yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4120, Karar No: 2025/299, Tarih: 03.02.2025

**6. Hukuk Dairesi         2023/4120 E.  ,  2025/299 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2280 E., 2023/2493 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

SAYISI : 2022/109 E., 2023/384 K.

1-Davacı vekili; davacı yüklenicinin, davalı iş sahibi ile imzaladığı 25.05.2018 tarihli taş duvar ve kutu menfez inşaatı yapımı sözleşmesi gereği edimlerini süresi içinde sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini, kesin kabullerin de yapılmış olmasına rağmen hak edişinin ödenmediğini, bu sebeple davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının haksız itirazı sebebiyle icra takibinin durduğunu, itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

2-Davalı vekili; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından yapılacak taş duvar ve inşaatı menfez yapım işine ilişkin sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmediğini, eksik imalat yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı edimler yerine getirilmediğinden davacı tarafın müvekkili kurumdan alacağının olmadığını, davacının işinin bitiminden sonra alacaklarının tahsili için davalıya yazılı olarak başvuru yapmadığını ve temerrüde düşürmediğini, bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince; taraflar arasında imzalanan inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin davada, davacının edimini sözleşme gereği yerine getirdiğinin dosya arasına alınan geçici ve kesin kabule ilişkin tutanaklar ve dosya kapsamı ile sabit olduğu, buna karşı yapılan iş nedeniyle davalının, davacıya bir kısım ödemelerde bulunmuşsa da hak edişin tamamının ödenmediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, ödeme emrinde talep edilen miktar yönünden 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesi uyarınca taleple bağlıklık ilkesi gereği davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından Amasya İcra Müdürlüğü’nün 2021/10445 Esas sayılı dosyası kapsamında ödeme emrine yaptığı itirazının kısmen iptaline, takibin 2.229.810,09 TL asıl alacak ve 710.917,53 TL işlemiş faizi ile birlikte sabit olan toplamda 2.940.727,62 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 2.229.810,09 TL'ye icra takip tarihi olan 22.11.2021 tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, takibe konu alacak likit olduğundan 2.229.810,09 TL TL asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 445.962,01 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

4-İlk Derece Mahkemesinin bu kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5-Bu karara karşı süresinde davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

4-İlk Derece Mahkemesinin bu kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5-Bu karara karşı süresinde davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davalı istinaf dilekçesinde 5. bent olarak işin yapıldığını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı taraf bir ücrete hak kazandığını iddia etmiş ise de müvekkili idareye bu yönde ödeme yapılmasına dair bir başvuruda bulunmadığını, ücrete hak kazandığını iddia eden tarafın ücretin ödenmesi amacıyla yazılı olarak başvuruda bulunmak zorunda olduğunu, bu sebeple dahi davacının davasının reddi gerekmekte iken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olmasını kabul etmediklerini bildirmiş olup, aynı husus temyiz dilekçesinde de temyiz nedeni olarak bildirilmiştir. İstinaf dilekçesinde de belirtilmiş olan bu temyiz nedeni kapsamında işlemiş faiz alacağı yönünden de alacak miktarına ilişkin kurulan hükmün yerinde olup olmadığının incelenmesi gerekir.

Temerrüt faizi başlangıç tarihi yönünden; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş (kesin vade bulunması) veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; borçlu temerrüde düşmüş olur (TBK 117. madde). Kesin vade olmadığı gibi temerrüde düşüren ihtarname de çekilmeden icra takibi yapılmış ise takip tarihinde temerrüt gerçekleşir (11.12.1957 tarih 17/29 sayılı İBK). Temerrüde esas icra takibi de bulunmuyorsa dava tarihinde temerrüt gerçekleşir.

Kesin vadeden söz edilebilmesi için taraflarca kararlaştırılan ifa gününün takvime bakıldığında tarih olarak açıkça belirli olması veya kesin olarak hesaplanabilir olması gerekir. Sözleşmede hakedişlerin hangi aylarda ve tarihlerde düzenleneceği açıkça belirtilmediğinden, belirli olmayan hakediş tanzim tarihleri başlangıç alınarak belirlenen ödeme süresi de kesin vade sayılamaz. Sözleşmede kararlaştırılan süre, borcun ifa edileceği günü (kesin vadeyi) değil, borcun muaccel (istenebilir) hale geldiğini gösterir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde ödeme yeri ve şartları düzenlenmiş olup, 11.1. maddede yüklenicinin hakedişinin Muhasebe ve Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından ödeneceği, hakedişe müteakip belediyenin mali durumuna göre en fazla 5 taksitte ödeneceği, 11.2. maddede ise hakediş raporlarının kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenleneceği, idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak onbeş gün içinde ödeneceği hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm takvim olarak belli bir tarihi göstermediğinden belirtilen ödeme tarihi kesin vade niteliğinde değildir.

Davacı alacaklı icra takibinde TTK 1530. madde kapsamında temerrüt faizi talep etmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalının tacir olmadığı ve 1530. madde kapsamında temerrüt faizi istenemeyeceği, ancak yasal faiz istenebileceği kabul edilmiş, ancak sözleşmedeki hakedişlerin ödenme tarihine ilişkin 11. madde hükmü esas alınarak temerrüt faizi hesabı yapılmış, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1530. madde hükmü tacirler arası mal ve hizmet tedarikinde uygulanacak faize ilişkin olup, davalı tacir olmadığından bu hükmün uygulanamayacağı kabul edilerek karar verilmiş olması yerinde ise de sözleşmenin 11. maddesindeki hüküm kesin vade niteliğinde olmadığı gibi borçlunun takipten önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir ihtarname de sunulmadığı ve borçlu temerrüdü takip tarihinde gerçekleştiği halde kesin vade varmış gibi temerrüt faizi hesabı yapılması yerinde değildir. Mahkemece borçlu temerrüdünün takip tarihinde gerçekleştiği kabul edilerek takip tarihinden öncesi için işlemiş temerrüt faizine ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işlemiş faiz yönünden de itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmamış, karar bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararı KALDIRILARAK; Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20.06.2023 tarihli, 2022/109 Esas, 2023/384 Karar sayılı kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi gönderilmesine, 03.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17747, Karar No: 2015/17771, Tarih: 03.12.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/17747 E.  ,  2015/17771 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Gemlik 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/07/2014

NUMARASI : 2014/129-2014/376

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gereklidir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza somut emsal olarak incelenen taşınmazın 15.05.2009 tarihli satışına ilişkin Dairemizce daha önce temyiz incelemesi yapılan Gemlik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/140E -2014/301K (Dairenin 2015/536E-2015/15021K) sayılı dosyasında yer alan satış akit tablosunun incelenmesinde, emsalin 83/4800 hissesi gibi küçük bir hisse satışı olması nedeniyle yanıltıcı olabileceğinden emsal olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece, taraflara yeni emsal bildirmeleri için imkan tanınması, gerektiğinde re'sen emsal getirtilmesi, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek uygun emsal satışlar esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2014 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın yer aldığı ilçede emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığı düşünülemeyeceğinden uygun emsal araştırması yapılarak emsal kayıtları getirtilip yukarıda açıklandığı şekilde değerlendirme yapan ek rapor alınarak karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Dava konusu taşınmaza somut emsal alınarak incelenen taşınmazın değerlendirmeye esas alınan satışına ilişkin (alıcı, satıcı, satış bedeli) satış akit tablolarının ilgili tapu müdürlüklerinden getirtilip raporların denetlenmememiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35352, Karar No: 2017/16007, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/35352 E.  ,  2017/16007 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4059, Karar No: 2016/6655, Tarih: 03.10.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/4059 E.  ,  2016/6655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sahte fatura kullanma suçunda; suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, vergi inceleme ve tekniği raporlarında faturaların varlığından söz edilmesine rağmen dosya içine konulmadığının anlaşılması karşısında; öncelikle suça konu edilen 2005-2006-2007-2008-2009 takvim yıllarına ait faturaların getirtilip incelenmesi ve kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, ayrıca faturaları düzenleyen firmalar hakkında vergi tekniği raporlarının bulunduğu anlaşılmakla; karşıt inceleme raporlarının dosyaya getirtilmesi ve bu kişi ya da firmalar hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan dava açılıp açılmadığı, açılmışsa akibeti araştırılıp bu dava ile birleştirilmesi, aksi halde dava dosyaları celp edilip incelenerek özetinin duruşma tutanağına geçirilip, bu davayı ilgilendiren ve sahteliği belirleyen delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, gerektiğinde faturaları düzenleyen mükellefler ile sanığa ait defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, faturaların gerçek alım satım karşılığı olup olmadığının, mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile faturaları düzenleyen mükellefin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı da araştırılarak toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre ise;

a- Zincirleme suç nedeniyle TCK'nun 43. maddesi gereğince cezaların artırılması gerekirken indirilmesi ve sonraki uygulamaların bu hata üzerinden yapılması,

b- Mükerrirlere özgü infaz rejiminin, ancak hapis cezasına hükmolunması halinde uygulanabileceği, adli para cezasına hükmolunması halinde 5237 sayılı TCK’nun 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimi ile cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

a- Zincirleme suç nedeniyle TCK'nun 43. maddesi gereğince cezaların artırılması gerekirken indirilmesi ve sonraki uygulamaların bu hata üzerinden yapılması,

b- Mükerrirlere özgü infaz rejiminin, ancak hapis cezasına hükmolunması halinde uygulanabileceği, adli para cezasına hükmolunması halinde 5237 sayılı TCK’nun 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimi ile cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

c- 5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.