muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17013, Karar No: 2023/13531, Tarih: 14.12.2023

Trafik kazaları sonucu oluşan kayıplar, oluşabilecek muhtemel zararların artması sonucu kamu yararını da ön planda tutan kanun koyucu; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85 inci maddesinin birinci fıkrasında, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağını; KTK'nın 91 inci maddesinde, işletenlerin, bahsedilen sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğunu belirtmiştir. KTK'nın 101 inci maddesinin birinci fıkrasında ise ZMMS sigortasının Türkiye'de kaza sigortası dalında çalışmaya yetkili olan sigorta şirketleri tarafından yapılacağı, bu sigorta şirketlerinin anılan sigortayı yapmakla yükümlü oldukları belirtilmiş ve maddenin son fıkrasında bu zorunluluğa uymamanın yaptırımı düzenlenmiştir. Böylece sigortacının sözleşme yapma serbestisi kanunla sınırlandırılmıştır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasının amacı, işletenin motorlu aracın işletilmesindeki menfaati ile üçüncü kişilerin bu motorlu aracın işletilmesi sebebiyle uğrayabilecekleri olası zararlarının tazmin edilmesindeki menfaatleri arasında denge sağlamaktır. ZMMS sigortası sözleşmesinin tarafları, işleten ile sigorta şirketidir. Sigorta şirketlerinin faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigorta sözleşmelerini yapma zorunluluğu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1483 üncü maddesinin yanısıra, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) "Zorunlu sigortalar" başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde hükme bağlanmıştır.

Kanun koyucu sigorta şirketlerinin zorunlu sigortalar bakımından sözleşme yapmasını zorunlu kılan bu genel kurallar yanında sözleşmenin içeriğine yönelik düzenlemeler de öngörmüştür. Bu kapsamda TTK'nın 1425 inci maddesinin birinci fıkrasında "Sigorta poliçesi, tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve varsa özel şartları içerir, rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir." Genel Şartların nasıl belirleneceğine ilişkin 5684 sayılı Kanun'un "Sigorta sözleşmeleri" başlıklı 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir" denilmektedir. Bu hükümler, genel şartların yasal dayanaklarını oluşturmaktadır. Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, (Müsteşarlık, Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde teşkilatlandırılmış olup) Hazine ve Maliye Bakanlığı (Bakanlık) tarafından onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenmelidir. Bir başka deyişle, sigorta poliçesi düzenlenecekse mutlaka o dalda Hazine Müsteşarlığı (Bakanlık) tarafından belirlenen ve sözleşmenin ana ilkelerini içeren genel şartların bulunması zorunludur.

5684 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin (4) numaralı fıkrasına göre "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır." Bu maddeye göre genel şartlarda sigorta poliçesinin kapsam dahilinde olan rizikolar ile sigorta poliçesi kapsam dışı yani teminat dışı rizikolar açıkça belirtilmek zorundadır. Kapsam dışına sayılmayan rizikolar teminat kapsamında sayılmaktadır.

Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevasının Bakanlıkça onaylanan genel şartlara tabi kılınmasının amacı, 5684 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin gerekçesinde, sigorta mevzuatının teknik ve ayrıntılı bilgiler gerektirmesi nedeniyle sigortalı olmak isteyenlerin, sigortanın kapsamına ve ilgili diğer hükümlerine ilişkin doğru ve yeterli bilgiye sahip olarak sözleşme yapmasının sağlanması ve böylelikle sigortalının korunması olarak açıklanmıştır. Dolayısıyla sigorta şirketi ile sigorta yaptırmak isteyen kişi arasında yapılacak sigorta sözleşmelerinde sigorta şirketlerinin sözleşmenin güçlü tarafı olduğunu, bu sebeple de sigorta sözleşmesi yapmak isteyen kişilerin kendileri aleyhine buna karşılık sigorta şirketi lehine olan sözleşme koşullarını kabul etmek durumunda kalabileceklerini öngören kanun koyucunun, sigorta sözleşmelerinin ana muhtevasının genel şartlar vasıtasıyla belirlenmesini öngörmek suretiyle sözleşmenin zayıf tarafının korumasını amaçladığı anlaşılmaktadır.

KTK'nın 93 üncü maddesi, gerek TTK'nın 1425 inci maddesi gerekse 5684 sayılı Kanun'un 11 inci maddesine göre trafik sigortasına ilişkin daha özel bir düzenleme getirmiştir. Bu maddeye göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edileceği ve Resmi Gazete'de yayımlanacağı kurala bağlanmıştır. Bu maddeye göre genel şartlar, sigorta teminat tutarları ile tarife ve talimatları içerir.

Sigorta genel şartları, sigorta poliçesine ekli olan ve her sigorta dalı için önceden hazırlanmış olan sözleşme şartlarıdır. Genel şartlar bir sigorta dalında yapılan tüm sigorta sözleşmelerinde yer alır. Sigorta genel şartlarında, sigorta teminatının kapsamı, sigorta ettirilen riziko ve tarafların hak ve borçlarına ilişkin usul ve esaslar ile rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta tazminatının ödenmesi ile ilgili konular yer almaktadır. Sigorta genel şartları sigorta sözleşmesinin hükümleridir. Sigorta genel şartlarını diğer sözleşme şartlarından ayırt eden en önemli özellik, sözleşmenin her iki tarafının da bu şartlara uymak zorunda olmasıdır. Bu durum 5684 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde açık bir şekilde hükme bağlanmıştır. Taraflar, istese de bu sözleşme şartlarının dışına çıkamamaktadır. Özellikle de sigorta şirketleri tarafından aynı şekilde uygulanması, emredici bir hükme bağlanmıştır. Taraflar, genel şartlara aykırı düzenlemeler yapamaz, sözleşme şartları kabul edemezler. Kanun, genel şartları, tarafların iradesinden bağımsız olarak sözleşmeye dahil etmiştir ve bağlayıcılıkları konusunu da yine yasal düzenlemelerle teyit etmektedir. 5684 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi ile poliçenin genel şart hükümlerine göre düzenlenme zorunluluğu düşünüldüğünde, genel şartların KTK'nın 95 inci maddesinde belirtilen tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği ilkesine aykırı olduğunu söylemek de mümkün değildir. Kaldı ki TTK'nın 1423 üncü maddesine göre sigortacı, sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalı, sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşme, poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olur. Zorunlu mali sorumluluk sigortasının sigortalının kanundan doğan hukuki sorumluluğunu teminat altına almak amacıyla zorunlu kılındığı dikkate alındığında, sigortalının hukuki sorumluluğu kapsamında olan tazminat taleplerinden dolayı sigorta şirketinin sorumlu tutulmasının işin niteliği gereği olduğu açıktır.

15.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının yürürlüğe girdiği 15.06.2015 tarihine kadar yürürlükte bulunan önceki Trafik Sigortası Genel Şartlarında sigortanın kapsamı 1 inci maddesinde "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde belirlemiştir. Buna göre karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı, işletenin KTK'nın 85 inci maddesindeki sorumluluğunun poliçe limiti kapsamında karşılanması olarak belirlenmiştir. Keza eski genel şartların "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı B.2 maddesinin (b) bendinde "Yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta hastane, klinik ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri, belgeleri ile birlikte kendisine başvurma tarihinden itibaren, sekiz iş günü içinde sigorta teminat limitleri dahilinde öder" ifadesi ile trafik kazası nedeniyle yaralanan kişilerin tüm tedavi giderlerinin poliçe limiti dahilinde ödeneceği düzenlenmiştir. Anılan Genel Şartların C.9 maddesinde, bu genel şartlara ve varsa bunlara ilişkin klozlara aykırı düşmemek ve sigortalı aleyhine olmamak koşulu ile özel şartlar konulabileceği düzenlenmiştir.

Öte yandan 14.07.2007 tarihli ve 26582 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 3/f maddesine göre sigorta teminatları, trafik sigortası kapsamında sağlanan maddi teminat ile tedavi gideri, sakatlanma ve ölüm teminatlarını içerir. Anılan Yönetmelik'in 24 üncü maddesinin birinci fıkrası "Bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarları yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanır" şeklinde düzenlenmiş, bu Yönetmeliğe veya esaslara aykırı hareket eden sigorta şirketleri ve aracıları hakkında 5684 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (j) bendi gereği idari para cezası uygulanacağı 29 uncu maddede düzenlenmiştir. Böylece sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibariyle uygulamaya esas alınır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan da açıkça anlaşıldığı üzere, trafik sigortası (ZMMS), pasif zarar sigortalarından sorumluluk sigortasının bir türü olup yapılması zorunludur. Bu zorunluluk Kanun'dan kaynaklanır. Zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir ve trafik sigortası yaptırmayanlar para cezası ile cezalandırılır. Trafik sigortası teminat limitleri devletçe belirlenir. Limitler sabittir, tavan fiyat uygulaması vardır. Davaya konu kaza tarihinde geçerli olan tedavi gideri teminatı limiti ise 268.000,00 TL'dir.

Somut olaya konu zorunlu mali sorumluluk poliçesinin incelenmesinde; poliçenin başlangıç ve bitiş tarihlerinin 28.06.2013-28.06.2014 olduğu, davaya konu kazanın ise 13.02.2014 tarihinde gerçekleştiği, poliçenin sigorta teminatlarının sıralandığı kısımda yazılı olan "SGK payı (Sağlık Gideri)" bölümünde tedavi gideri teminat limiti kısmının boş bırakılıp sadece net prim tutarının yazılı olduğu, poliçenin açıklamalar ve özel koşullar bölümünde "işbu poliçe, poliçede belirtilen genel şart veya poliçede yer olan açıklamalar ve özel şartlar çerçevesinde düzenlenmiş olup, ekli genel şartlar ile birlikte teslim edilmiştir" ifadesinin yazılı olduğu, poliçenin alt kısmında ise "25.02.2011 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun'un 59 ve geçici 1 inci maddesi gereğince sigorta şirketlerince zorunlu trafik poliçeleri üzerinde yazılan tüm primin %10'unun "tedavi giderleri" teminatının karşılığı olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılmaktadır" ifadesinin yer aldığı görülmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve belirtilen yasal düzenlemeler gereğince; davaya konu poliçe ihtiyari değil zorunlu trafik sigortası poliçesi olup emredici hükümlere aykırı şekilde düzenlenen poliçede tedavi gideri teminat limitinin yazılı olmamasının hukuki bir sonuç doğurmayacağı, poliçede SGK'nın sorumluluk alanının genişletilmesine ve sigorta şirketinin sorumluluk alanının daraltılmasına yönelik olarak yer verilen ifadelerin de sigortalının kanundan doğan hukuki sorumluluğunu teminat altına alan davalı ... şirketini sorumluluktan kurtarmayacağı, yaşam boyu bakıcı giderleri 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesinde belirtilen tedavi giderlerinden olmadığından SGK sorumlu olmayıp işleten, sürücü ve trafik sigorta şirketinin sorumluluğunda olmakla davalı ... Şirketinin bu zarar kaleminden kaza tarihinde yürürlükte olan tedavi gideri teminat limiti dahilinde sorumlu olduğu dikkate alınarak kapsam belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı değerlendirmeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin gönderilmesine,

14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4210, Karar No: 2014/3232, Tarih: 20.02.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/4210 E.  ,  2014/3232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 2. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/11/2012

NUMARASI : 2011/915-2012/721

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek yıllık izin, hafta tatili, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalılar davacının makine operatörü olduğunu mermer ocağında günlük 12 saat çalışma bulunmadığını, çalışmaların mevsimin sıcak dönemlerinde gerçekleştiğini, yağışlı havalarda çalışmadıklarını, ücret bordrosundaki miktar içerisinde hafta taili ve resmi tatil ücretlerinin de bulunduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir

Mahkemece dava konusu taleplerin hesap raporu gibi kabulüne karar verilmiştir,

Karar davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı tarafın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir,

2- Fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacağı isteğinde bulunan işçi bu iddialarını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Talep edilen alcaklarla ilgili ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut olayda, aynı işyerinden aynı tarihte çıkarılan makine operatörü olan işçi için görülen davada (22. HD 2013/5054 esas) mermer ocağı işyerinin sezonluk çalıştığından kış ayları için fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ve hafta taili alcağı hesaplanmaması

Dairemizcede uygun bulunduğu, kaldı ki tanık anlatımlarının da bu yönde olmasına göre kış aylarının bu alacak istekleri yönünden dışlanması gerekir.

Öte yandan bir kısım imzasız ücret bordrolaya davacıya fazla mesai, resmi tatil ücretleri ödendiği görüldüğüne göre ücret ödeme belgeleri(bankadan vb) getirtilip karşılaştırılarak bu ödemelerin yapıldığının anlaşılması durumunda fazla mesai ödemesi olan ayların ve resmi tatil ücreti ödemelerinin dışlanması gerekir.

Dairemizcede uygun bulunduğu, kaldı ki tanık anlatımlarının da bu yönde olmasına göre kış aylarının bu alacak istekleri yönünden dışlanması gerekir.

Öte yandan bir kısım imzasız ücret bordrolaya davacıya fazla mesai, resmi tatil ücretleri ödendiği görüldüğüne göre ücret ödeme belgeleri(bankadan vb) getirtilip karşılaştırılarak bu ödemelerin yapıldığının anlaşılması durumunda fazla mesai ödemesi olan ayların ve resmi tatil ücreti ödemelerinin dışlanması gerekir.

Davacı iş sözleşmesinin 6.2 maddesinde 270 saatlik fazla mesainin ücretin içinde olduğunu belirtmiştir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre iş sözleşmesinde yer alan bu tür hükümler fazla çalışma bakımından yılda 270 saatlik kısmın ücretin içinde ödendiği şeklinde değerlendirilmektedir. İş sözleşemsinin getirtilip incelenerek bu yönde bir düzenleme olup olmadığı netleştirildikten sonra belirtilen sürenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının kanıtlanması durumunda zamlı ücretinin ayrıca belirlenmesi gerekir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki olguları dikkate alınmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi bozma nedenidir.

SONUÇ:Temyiz olunan mahkeme kararının yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.2.2014 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/6253, Karar No: 2016/9083, Tarih: 25.05.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/6253 E.  ,  2016/9083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

... ve ... ile ... ve müşterekleri aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 20.02.2014 gün ve 314/123 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili, ortaklığın giderilmesine davasına konu 2612 parsel ve 1413 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan zeytin ağaçları ile 2612 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki evin zemin üstü 1. katının vekil edenlerinin murisi ..... tarafından yaptırıldığını açıklayarak dava konusu muhdesatların vekil edenlerine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, davanın görülmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacılar murisi ....'in dava konusu taşınmazların kullanımında kök murise yardımcı olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne ve 13.02.2014 havale tarihli ziraat bilirkişi raporuna göre; 2612 ada 1 nolu parseldeki 30.469,99 TL değerinde 248 adet zeytin ağacı, 1413 ada 1 nolu parseldeki 29.835,14 TL değerindeki 276 adet zeytin ağacı ve 2612 ada 1 nolu parselde yer alan evin 17.2.2014 havale tarihli inşaat bilirkişi raporuna göre 38.525,00 TL değerinde zemin üstü 1.katın (2.katın) davacılara aidiyetinin tespitine karar verilmesi üzerine, hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yazılı şekilde hüküm verilmiş olmasında işin esası yönünden bir isabetsizlik bulunmadığından aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve işin esasına yönelik davalılar vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-) Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur(4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer(TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır(TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespiti talebini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; dosya içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre dava konusu zeytin ağaçları ile evin 2.katının davacılar murisi .... tarafından meydana getirildiği sabit olmuştur. Mahkemece 13.02.2014 havale tarihli ziraat bilirkişi raporuna göre; 2612 ada 1 nolu parseldeki 248 adet zeytin ağacı, 1413 ada 1 nolu parseldeki 276 adet zeytin ağacı ve 2612 ada 1 nolu parselde yer alan evin 17.2.2014 havale tarihli inşaat bilirkişi raporuna göre zemin üstü 1.katın (2.katın) davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatların aidiyetine karar verilmesi ve yine dava konusu 2612 parsel sayılı taşınmazın, 2612 ada 1 nolu parsel olarak yazılması doğru görülmemiştir.

Davalılar vekilin temyiz itirazları bu yönden yerinde olup hükmün bu nedenle bozulması gerekmekteyse de; bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aşağıdaki şekilde hükmün düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir (HUMK. m. 438/7).

SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, hükmün 1. ve 2. fıkralarındaki “….davacılara aidiyetinin tespitine…” sözlerinin çıkarılmasına, yerine “…davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine..” sözlerinin yazılmasına; yine hükmün 1. ve 2. fıkralarındaki “2612 ada 1 nolu parsel” sözlerinin çıkarılmasına, yerine “2612 parsel” sözlerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle 1086 sayılı HUMK'nun 438/7 maddesi uyarınca ONANMASINA, diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) numaralı bentte gösterilen sebeple reddine, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme talebinde bulunulabileceğine ve 1.687,80 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 25.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.