muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/16085, Karar No: 2010/1634, Tarih: 11.02.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/16085 E.  ,  2010/1634 K.**

**"İçtihat Metni"**

........

Dava, davacının davalı işyerinde 12.4.2002-13.7.2002 tarihleri arası sürekli çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409/I. maddesi gereği, usulüne uyun biçimde çağrıldıkları halde taraflardan ve vekillerinden hiçbiri duruşmaya gelmezse veya gelmeyen taraflardan birinin mazeret dilekçesi göndermesi halinde mahkemece mazeret kabul edilmez ise ya da taraflardan yalnız biri duruşmaya gelir de açıkça dosyanın işlemden kaldırılmasını ister yahut açıkça gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilmesini istemezse mahkemenin şartları oluştuğundan dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına dair karar vermesi gerekir.Bu durumda dosya üç ay süre ile derdest kalmaya devam eder (m.409/IV) ve davanın açılması ile meydana gelen sonuçlar sürmektedir. Bu durumdaki dava üç ay içinde yenilenmez veya iki kez yenilemeden sonra üçüncü defa takipsiz bırakılırsa mahkemece re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek(m.409/V,VI) kayıt kapatılmadır ki, davanın açılmamış sayılmasına dair karar, usule ilişkin bir nihai karar olup temyiz edilebilir.

Somut olayda, mahkemece usule ilişkin bir nihai karar verilmesine karşın, vekalet ücreti de dahil yargılama giderlerinin davada haksız çıkan, yani aleyhe hüküm verilen tarafa yükletileceği yönündeki Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 417. maddesi gözetilmeksizin, davalı Kurum lehine vekalet ücreti tayin edilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.

./..

-2-

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Hüküm fıkrasına; “400 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ......verilmesine” sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.02.2010 günü oybirliği ile karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2016/26816, Karar No: 2017/35821, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/26816 E.  ,  2017/35821 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2015, Karar No: 2022/12509, Tarih: 15.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2022/2015 E.  ,  2022/12509 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Suça konu faturaların KDV beyannamesinde kullanılması nedeniyle suç tarihlerinin 25.01.2009 ve 25.01.2010 olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanıklara yüklenen “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, 2008 takvim yılı için suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması, 2009 takvim yılı için de suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanıkların temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 15.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4963, Karar No: 2018/12747, Tarih: 04.12.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/4963 E.  ,  2018/12747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre,

1-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik incelemede,

Dosya kapsamında yer alan borçlu şirkete ait karar metninde ve 10/07/2013 tarihli imza sirkülerinde şirket yetkililerinin münferiden ... ve ... olduğunun belirtilmesi karşısında, mahkemece sanığın suç tarihi itibariyle şirket yetkilisi olup olmadığı hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilerek, hukuki durumun takdir ve tayini gerekirken eksik kovuşturmayla yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

2-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanununun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ... müdafii ile şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye kısmen uygun olarak HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9331, Karar No: 2024/11331, Tarih: 20.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/9331 E.  ,  2024/11331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/3492 E., 2024/1907 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/300 E., 2021/246 K.

Taraflar arasındaki asıl davada Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti, birleşen davada alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanınkabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası olan ... 'ın 02.03.2015 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin babasının vefatından 2 yıl önce eşinden boşandığını, ölümünden sonra talep üzerinde müvekkiline yetim aylığı bağlandığını, müvkkilinin SGK il Müdürlüğü denetmen raporu ile yetim aylığının kesildiğini ve müvekkil adına borç kaydedildiği, borç bildiriminin müvekkiline tebliği üzerine kuruma itiraz edildiğini anca kurum tarafından itirazın reddine karar verildiği, müvekkilinin eşinden boşandığını tarihten sonra birlikte yaşamadığını beyanla kurum işleminin iptali ile müvekkilinin kuruma borçlu olmadığının tespiti ile ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2020/110 Esas sayılı dosyası ile müvekkilinin ölen sigortalısı ... 'ın hak sahibi kızı davalı ..., yurt dışında yaşayan eşinin oturum izni alabilmesi için eşi ...'dan muvazaalı olarak boşandığını, ancak eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiğini, daha sonra müvekkilinin kurumun sigortalısı davalının babası ... ...'ın vefat etmesi üzerine, davalı müvekkilinin kuruma başvurarak yetim aylığı almaya başladığını, davalının boşandığı eşiyle beraber yaşadığına dair müvekkilinin kuruma yapılan ihbar sonucu, müvekkil kurumun yaptığı araştırma neticesinde davalının eşinden muvazaalı olarak boşandığı ve boşandığı eşinden hiç ayrılmadığı ve birlikte yaşadığı tespit edildiği, müvekkil kurumun davalının eşiyle yaşadığına dair tespitleri; davalının ikamet adresinin elektrik ve su abonelikleri, boşandığı eşinin erkek kardeşinin eşi ... adına kayıtlı olduğunun, davalının ikamet ettiği mahalle muhtarı olan ... beyanında: ...'ın boşandığı eşi ...'nın yurt dışında oturum alabilmek için eşinden boşandığını, normalde beraber yaşadıklarını beyan ettiği, davalının ikamet adresine gidildiğinde, evin bahçesinde bulunan ... plakalı aracın davalının boşandığı eşi ...'ya ait olduğu kayıtlardan tespit edildiği,ayrıca orada bulunan ve ismini vermek istemeyen bir komşunun da sözlü beyanında bu aracı davalı ...ile eşi ...'nın beraber kullandıklarını beyan ettiği, bu tespitler neticesinde davalının aldığı maaşın hemen kesildiği, ancak bu aşamaya kadar davalının müvekkil kurumdan 17.939,34 TL asıl alacak kadar haksız olarak maaş aldığı, bu miktarın ve faizinin ödemesi için müvekkil kurum tarafından davalıya ödeme emri tebliğ edildiği, ancak davalının şimdiye kadar hiçbir ödeme yapmadığının, davalının müvekkil kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti ve yeniden maaş bağlanması talebi ile Konya 3. İş Mahkemesinin 2019/300 Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, işbu davanın bu dosya ile birleştirilmesi ve 17.939,34 TL asıl alacağın her ödeme tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkil kuruma ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum işlemine esas 2018/FMK-16 sayılı denetmen raporunda elektrik ve su aboneliklerinin davacının boşandığı eşinin kardeşi ... adına kayıtlı olduğu, kullanmış olduğu aracın eski eşe ait olması sebebiyle 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi gereği yetim aylığın kesilmesine ve yapılan ödemelerin borç çıkartılmasına karar verildiği, Kurumlardan abonelik kayıtlarının alındığı, mahkememizce ifadesine başvurulan tanık anlatımları ile davacı ile eski eşin boşandıktan sonra bir arada yaşamadığı, Kurum denetmen raporunda geçen arabanın davacı ile müşterek çocukların okul ihtiyaçlarının giderilmesi için ... tarafından alındığının beyan edildiği nazara alındığında, davacı ve eski eşin uyuşmazlık konusu dönemde evlilik birliğinin gereği fiili birlikteliğin bulunmadığı kanaati ile davacının babasından almış olduğu yetim aylığının kesilmesine yönelik 18.10.2019 tarih 96180187-205.03.01-E.15899482 sayılı Kurum işleminin işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarih itibari ile yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine, davacının 27.09.2019 tarih 14165858 sayılı borç bildirim belgesine konu borçtan borçlu bulunmadığının tespitine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili; müvekkili Kurumun ölen sigortalısı ... ...'ın hak sahibi kızı davacının yurt dışında yaşayan eşinin oturum izni alabilmesi için eşinden muvazaalı olarak boşandığını, ancak eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiğini, daha sonra babasının vefatı üzerine kuruma başvurarak yetim aylığı aldığını, yapılan ihbar sonucu davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiğini, tanıkların iddiası karşısında boşanmış olan eşin eski eşine mağdur olmaması için araba alıp kullanımına vermesinin ya da akrabaları üzerinde olan elektrik ve su aboneliklerini kullanıyor olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek Mahkemenin kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulü doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller, yurt dışı giriş çıkış kayıtları, dinlenen tanıkların beyanları ile Mahkeme kararın yerinde olduğu gerekçesi ile davalı/birleşen davacı Kurumun istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf gerekçeleri ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığına ilişkin tespit içeren Sosyal Güvenlik denetmen raporunun aksinin toplanan delillerle ortaya konulup konulmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1-Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

2-5510 sayılı Kanun'unun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

3- Anılan 56 ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

4- Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5.Aynı Kanunun59 uncu maddesinin başlığı kurumun denetleme ve kontrol yetkisi olup maddeye göre; "bu kanunun uygulanmasına yönelik işlemlerin denetimi, kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eli ile yürütülür ...", maddenin 2 nci fıkrasında "kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına görevleri sırasında tespit ettikleri kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir..." şeklinde düzenlenmiştir.

6- Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu, 100 üncü, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28 inci, 45 inci, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3 üncü, 45 – 53 üncü, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 nci, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6 ncı, 24 – 33 üncü, 189 uncu, 190 ıncı, 191 inci, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6 ncı, 19 uncu, 20 inci, maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

3. Değerlendirme