muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2699, Karar No: 2012/7382, Tarih: 21.03.2012

Sebepsiz zenginleşmenin iade borcunun para ile ifa edileceği durumlarda faizin hangi tarihte işlemeye başlayacağı sorunu ile karşılaşılır.Zenginleşen, ister iyiniyetli ister kötüniyetli olsun, kendisinden iade talep edilmeden önce temerrüde düşmüş sayılması olanaklı değildir. Böyle bir çözümün yasal dayanağı bulunmamaktadır. Haksız fiillerde failin daima mütemerrit sayılması şeklindeki çözüme kıyasen de böyle bir sonuca varılamaz. Sebepsiz zenginleşmenin amacı ve özellikleri haksız fiilden çok başkadır.Sebepsiz zenginleşme nedeniyle temerrüt faizi yürümesi için, borçlunun yani haksız mal edinenin ya bir ihtar ile ya da aleyhine bir dava açılmak suretiyle temerrüde düşürülmesi gerekir. Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur.O halde, somut olayda, davalı için keşide olunan bir ihtarname bulunup bulunmadığı araştırılmalı, Borçlar Kanununun 101.maddesi anlamında davalının temerrüdü yoksa dava tarihinden itibaren davalının temerrüde düştüğü kabul edilmek suretiyle faiz yönünden karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi, doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21/03/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2242, Karar No: 2022/645, Tarih: 16.02.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/2242 E.  ,  2022/645 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : Mardin 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.09.2019

2019/151 - 2019/308 sayılı kararı

Suç : Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs, kamu malına zarar verme

Hüküm : 1-TCK’nın 302/1, 31/3, 63 maddeleri gereğince

mahkumiyetine dair istinaf başvurusun esastan reddine,

2-TCK’nın 82/1-a-g, 35/2,31/3 maddeleri gereğince

verilen mahkumiyetine dair istinaf başvurusunun esastan reddine,

3- TCK'nın 152/1-a, 31/3 uyarınca mahkumiyetine dair

kararın kaldırılarak sanığın CMK'nın 223/2-e uyarınca

beraatine dair istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Usulüne uygun olarak duruşmadan haberdar edilmeyen Maliye Hazinesinin, CMK'nın 260. maddesi uyarınca katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gören olarak hükmü temyiz hakkı bulunduğundan ve kamu malına zarar verme suçundan davaya katılma hakkının bulunduğu kabul edilerek, hükmü temyiz etmek suretiyle katılma iradesini ortaya koyan Maliye Hazinesinin CMK'nın 237/2. maddesi uyarınca anılan suç bakımından davaya katılmasına karar verilerek; vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve nitelikli kasten adam öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan hükümlerin yapılan temyiz incelemesinde,

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve nitelikli kasten adam öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan hükümlerin yapılan temyiz incelemesinde,

PKK/KCK sözde yürütme konseyinin öz yönetimden başka seçenek kalmadığına yönelik çağrısı üzerine, terör örgütünün amaca ulaşmak için gerçekleştirdiği stratejik hamlelerin en önemlilerinden birisi olan, yoğun olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ve Ülkemizin değişik yörelerinde hakimiyet alanları oluşturmak için güvenlik güçlerine ve kamu binalarına topluca saldırı girişiminde bulunmak kararı kapsamında, PKK/KCK terör örgütünün şehirlerdeki milisleri ve kırsal alandaki örgüt mensuplarının silahları ile şehir merkezlerine gizlice girerek halkın arasına karıştıkları, zaman zaman bir kısım belediyelerin araç ve gereçlerini de kullanmak suretiyle insanların yoğun olarak yaşadıkları sokaklara, mahallelere hendekler kazarak el yapımı bomba ve düzenekleri yerleştirdikleri, umumun kullandığı karayollarına mayın döşeyerek patlamaya hazır hale getirdikleri, tonlarca patlayıcı yüklü kamyonlar, iş makineleri ve diğer araçlarla canlı bomba saldırıları hedefledikleri, güvenlik güçlerinin kamu düzenini ve bu yörede yaşayan vatandaşların güvenliğini sağlamak için operasyon yapma zorunluluğu sonucunda, örgüt mensuplarıyla güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar sırasında daha önce yerleştirilen patlayıcıların infilak ettirilmesi ve bireysel ya da araçlarla gerçekleştirilen canlı bomba saldırılarıyla çok sayıda sivil vatandaş, kamu görevlisi ve güvenlik güçlerinin ölüm ve yaralanmasına sebebiyet verdikleri, bu süreçte yöre halkının oturduğu evleri terk etmelerini cebren engelleyerek canlı kalkan yaptıkları, yerleşim alanlarının teröristlerden ve patlayıcılardan temizlenmesi için sürdürülen operasyonların haftalarca sürdüğü, çok sayıda özel konut ve işyeri, okul, hastane gibi kamu konutları ve şehrin alt yapı tesislerinin ağır hasar görerek kullanılamaz duruma geldiği, bölge halkının büyük bir çoğunluğunun terör örgütünün yasalara ve devlet otoritesine itaatsizlik çağrısına itibar etmemesiyle, silahlı çatışmaya giren birçok örgüt mensubunun etkisiz hale getirilerek, yerleşim alanlarının, örgütün işgalinden ve patlayıcılardan temizlenerek, kamu düzeninin sağlandığı dava dosya kapsamındaki deliller ve benzer dosyalardan anlaşılması karşısında;

Somut olayda; tanık beyanları, teşhis tutanakları, kriminal raporlar ve diğer deliller kapsamında PKK/KCK silahlı terör örgütünün gençlik yapılanması olan YDGH-YPS üyesi olduğu kabul edilen suça sürüklenen çocuğun Nusaybin ilçesinde kazılan hendeklerin, kurulan barikatların, döşenen patlayıcıların bulunduğu ve kolluk kuvvetleri ile yer yer çatışmaların yaşandığı mahalde; hendek kazmak ve barikat kurmak, bu hendek ve barikatların başında el bombası ve kaleşnikof marka silahla nöbet tutarak bu silah ile güvenlik güçleriyle çatışmaya girmekten ibaret eylemlerinin vahamet arz eden nitelikte bulunduğu ve TCK'nın 302. maddesinde yazılı Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçunu oluşturduğuna dair kabulde bir isabetsizlik görülmediğinden;

Yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip suça sürüklenen çocuğun üyesi bulunduğu silahlı terör örgütünün Devletin birliğini bozma ve ülke topraklarından bir kısmını Devlet idaresinden ayırma amacına yönelik olarak vahamet arz eden olayı gerçekleştirdiği, sübutu kabul olunan eyleminin amaç suçun işlenmesi doğrultusundaki örgütsel bağlılık ve ülke genelindeki organik bütünlüğüne göre amacı gerçekleştirme tehlikesi yaratabilecek nitelikte olduğunun belirlenip kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul edilmiş, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosya kapsamına göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz dilekçesinde sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davalarının esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde;

CMK'nın 280, 303/1-a, 193/2, 216 ve 217. maddeleri uyarınca; istinaf mahkemelerinin, ilk derece mahkemesince toplanan delilleri takdir ederek dosya üzerinde yapacakları incelemeler neticesinde beraat kararı veremeyecekleri nazara alındığında, anılan Kanun maddelerine de yanlış anlamlar yüklenerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin 5271 sayılı Kanunun 280/2 maddesine aykırılık oluşturacak şekilde duruşma açmaksızın evrak üzerinde ilk derece mahkemesince belirlenen mahkumiyet kararının kaldırarak CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince suça sürüklenen çocuğun beraatine yönelik karar vermesi,

Kanuna aykırı, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün öncelikle bu sebepten dolayı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/955, Karar No: 2018/6632, Tarih: 24.10.2018

**11. Hukuk Dairesi         2017/955 E.  ,  2018/6632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 22/12/2016 tarih ve 2016/247-2016/511 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Belediye Meclisi'nin 05.01.2007 tarih ve 2007/04-28 sayılı kararı ile yeni bir ulaşım sisteminin kabul edildiğini, müvekkilinden bu sisteme dahil olabilmesi için 45.000 TL ücret tahsil edildiğini, ... İdare Mahkemesi'nin 2007/201 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucundan anılan kararın iptal edildiğini, böylece alınan ücretin hukuki dayanaktan yoksun hale geldiğini, Belediye Meclisinin 11.11.2010 tarihinde 2010/305-700 sayılı kararı ile ... isimli yeni bir sistemi kabul ettiğini, önceki karara uyarınca hukuki olmayan bir bedeli ... olan müvekkilinin bu yeni karar ile ulaşım sisteminin dışında bırakıldığını, hat uzatma bedeli olarak müvekkilince ödenen paranın tahsili için yapılan takibe davalının vaki itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkâr tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu tutarın şartlı bağış olarak yatırıldığını, ... İdare Mahkemesi'nin 2009/928-2010/951 Esas Karar sayılı ilamı ile tek araçla aktarmasız ulaşım sisteminin iptal edildiğini, müvekkilinin de mahkeme kararını yerine getirerek aktarmasız ulaşım sistemine son verdiğini, 2010/305-700 sayılı kararın alınarak yeni bir ulaşım sisteminin kurulduğunu, 27.12.2010 gün 2010/364-817 sayılı kararla da davacının da bu sisteme dahil edildiğini, bir hak kaybının bulunmadığını, halen toplu taşıma hizmetini sürdürdüğünü, davacının uzatılan güzergâhının mahkeme kararı ile iptal edildiğinden iradesi dışında gelişen bir olay için müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacının davalı idareye daha önce ödediği ve davaya konu olan bedel karşılığında otomatik olarak yeni sisteme dahil edilmediği, davacının yeni sisteme dahil edilmesi için sistemi oluşturan kooperatife ayrıca bedeller ödediği, bu durumda davacı tarafça ödenen ve tek araçla aktarmasız ulaşım sisteminin iptali ile karşılıksız kalan bakiye bedelin davacıya iade edilmediği gibi davacının yeni sisteme dahil edilmesi için ödediği miktardan da mahsup edilmediği, davacının 17/01/2007 ile 06/10/2010 tarihleri arasında iptal edilen hat üzerinde yolcu taşımacılığı yaptığı, davacının sistemde kaldığı sürenin oranlanması yapılarak davacının icra takip tarihi itibariyle 41.585,47 TL asıl alacağı bulunduğu gerekçesiyle asıl alacak olan 41.585,48 TL'nin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bu miktar yönünden davalı tarafın ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2014/2236 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2.130,40 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 24/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9082, Karar No: 2016/10199, Tarih: 04.10.2016

**17. Ceza Dairesi         2016/9082 E.  ,  2016/10199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle incelenerek, gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosya kapsamından, olay günü gündüzleyin, müştekinin park halinde olan aracının camı kırılarak, içinde 20,00 TL para ile ikamet ve oto anahtarları bulunan kutunun çalındığı, müştekinin aynı günlü müracaatında, kendi imkanları ile çevreden yaptığı araştırma sonucu, olayı 4-5 erkek çocuğunun yaptığını öğrendiği, şahıslardan birinin ... olduğunu tespit ettiği yolunda beyanda bulunduğu, bunun üzerine yakalanan temyiz dışı ...un, 23.02.2009 tarihli müdafii huzurunda dinlenmesinde, olay günü yanında suça sürüklenen çocuk ... ile temyiz dışı ... olduğunu, ... camı kırdığını, üçünün birlikte araca girip, kutuyu çaldıklarını beyan ettiği, ...'un yargılama aşamasında ise, ..., suça sürüklenen çocuk ... ve ... ile kendisinin, hırsızlık olayını gerçekleştirdikleri, üçünün camı kırdığı, ...'ın ise aracın içine girdiğini ileri sürdüğü; ... ise 23.02.2009 tarihli müdafii huzurunda dinlenmesinde, suça sürüklenen çocuk ...'dan bahsetmediği, atılı suçu kendisi, ... ve ...'un işlediğini kabul ettiği, ...'in yargılama aşamasında, suçu ikrar yolundaki beyanlarından döndüğü, ...'ın aşamalarda, atılı suçu kabul etmediği, açıklayıcı bir beyanın da bulunmadığı, suça sürüklenen çocuğun ise ...'ın, üvey amcasının oğlu olduğu, ...'u ise tanıdığı, aralarında husumet bulunması nedeniyle kendisine iftira attıkları, suç günü Konya ilinde olduğu, ... ve ... isimli tanıklarının dinlenmesini talep ettiği, mahkemece eldeki delillerle suça sürüklenen çocuğun atılı suçlardan mahkumiyetine karar verildiğinin anlaşılması karşısında, ..., ... ve ...'un, bu dosya kapsamında, tanık olarak beyanlarına başvurulması ile aşamalardaki beyanları arasındaki çelişkilerin giderilmesi, gerektiğinde yüzleştirme yoluna başvurularak, suça sürüklenen çocuğun isimlerini bildirdiği savunma tanıklarının da dinlenmesi ile elde edilecek sonuca göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de;

a-Suça sürüklenen çocuk müdafiinin yargılama aşamasında lehe hükümlerin uygulanması yolundaki talebinin, TCK'nın 51. maddesinin tatbiki istemini de içerdiği dikkate alınmaksızın, suça sürüklenen çocuk hakkında atılı hırsızlık suçundan hükmedilen 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasının TCK'nın 51. maddesi uyarınca ertelenip ertelenmeyeceğinin karar yerinde tartışmasız bırakılması,

b-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106. maddesinin 4. fıkrasına göre suça sürüklenen çocuk hakkında atılı mala zarar verme suçundan hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde hapse çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

b-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106. maddesinin 4. fıkrasına göre suça sürüklenen çocuk hakkında atılı mala zarar verme suçundan hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde hapse çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

c-Bu dava sebebiyle yapılan toplamda 8,00 TL davetiye giderinin 6352 sayılı Yasa'nın 100. maddesi ile CMK'nın 324. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen cümle gereğince, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olduğunun ve bu nedenle suça sürüklenen çocuğa yargılama gideri olarak yükletilmeyeceğinin dikkate alınmaması,

d-Yargılamaya çocuk mahkemesi sıfatıyla bakıldığının gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 04.10.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17337, Karar No: 2017/21039, Tarih: 12.12.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/17337 E.  ,  2017/21039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, izin ücreti, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... Şirketi’ne bağlı ve diğer alt işverenler nezdinde deniz atık ve çöp toplama işi yaptığını, fazla çalışmaları bulunduğunu, ücretlerinin ödenmediğini, bu nedenlerle haklı olarak iş akdine müvekkilinin son verdiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, ücret, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... ve ... Şirketleri; haftasonu ve resmi tatillerde ekstra bir durum olmadığı takdirde çalışma yapılmadığını, istisnai olarak fazla çalışma yapılması durumunda ücretinin ödendiğini, yıllık izinlerini kullandığını veya ücretinin ödendiğini, genel tatil günlerinde çalışma olmadığını, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesi nedeni ile kıdem ve ihbar tazminatı talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi; yapılan ihale ile deniz temizlik işinin yapılması için ihale ile gemi kiralandığını, diğer davalılara gemiler için kira bedeli ödendiğini, diğer davalılar ile kiralama sözleşmesi olduğunu, alt üst işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının diğer davalıların işçisi konumunda olduğunu, bu nedenle davacının taleplerinden diğer davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, davacının ücretinin işverenleri tarafından ödenmiş olduğunu, fazla çalışma olmadığını, genel tatil, hafta tatili, fazla çalışma, ücret alacaklarının bulunmadığını, davacının fesih bildiriminin haklı olmadığını, dolayısı ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda davacının Deniz İş Kanunu kapsamında çalıştığı kabul edilip, bu kanuna göre davacının alacaklarını hesaplayan bilirkişi raporunu esas alarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonalitonluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonlitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. Keza taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler yine 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeyecek, haklarında Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanacaktır.

Deniz İş Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet akdinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. Hizmet akdinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinde deniz ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra, aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1.Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,

2.Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerinde,

3.Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde,

Çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları açıkça belirtilmiştir.

Deniz taşıma işinin Deniz İş Kanunu kapsamına alındığı sabittir. Bir gemiadamının da Deniz İş Kanunu kapsamına girmesi için deniz taşıma işinde çalışması gerekir.

Deniz taşıma işi denilince de yolcu, hayvan veya eşyanın deniz veya iç sular üzerinden, bir noktadan diğer bir noktaya taşınması faaliyetidir.

Dosya içeriğine göre; davacı davalılardan Belediye Başkanlığı’nın faaliyet alanı için kurduğu iştiraki ... Şirketinin ihale ile deniz yüzeylerinin temizlenmesi işini verdiği diğer davalı şirket işçisi olarak şirketin teknesinde çalışmıştır. Deniz yüzeyinin temizlenmesi işi deniz taşıma işi değildir.

Deniz taşıma işi denilince de yolcu, hayvan veya eşyanın deniz veya iç sular üzerinden, bir noktadan diğer bir noktaya taşınması faaliyetidir.

Dosya içeriğine göre; davacı davalılardan Belediye Başkanlığı’nın faaliyet alanı için kurduğu iştiraki ... Şirketinin ihale ile deniz yüzeylerinin temizlenmesi işini verdiği diğer davalı şirket işçisi olarak şirketin teknesinde çalışmıştır. Deniz yüzeyinin temizlenmesi işi deniz taşıma işi değildir.

Diğer taraftan 6100 sayılı HMK.’un 33.maddesinde, “Maddî vakıaların taraflarca getirilmesi esas olmakla birlikte; getirilen maddî vakıaların hukukî nitelendirmesini yapmak ve ilgili kanun maddesini uygulamak hâkime ait bir görevdir”. kuralı yer almaktadır. Bu nedenle hâkim uyuşmazlıkta uygulayacağı hukuku resen gözetmek zorundadır.

Somut uyuşmazlıkta davacı deniz taşıma işinde çalışmadığından Deniz İş Kanunu hükümlerine göre değil, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre tazminat ve alacakların hesaplanıp hüküm altına alınması gerekir. Mahkemece davacının 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında kaldığı kabul edilerek bu kanuna göre hesaplanan tazminat ve alacaklara hükmedilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 12.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.