muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/26657, Karar No: 2014/36463, Tarih: 23.12.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/26657 E.  ,  2014/36463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 16. İş Mahkemesi

TARİHİ : 18/06/2013

NUMARASI : 2013/183-2013/249

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı, dava dilekçesinde 08.09.2001 - 11.08.2002 ve 28.01.2007 - 27.10.2008 tarihleri arasında davalı ile dava dışı şirkete ait işyerinde çalıştığını iddia ederek işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı ve dava dışı şirket arasında organik bağ olduğu kabul edilerek davacının çalışma dönemi tespit edilmiştir. Ayrıca sigorta kaydına göre davacının 15.5.2008-20.9.2008 dönemde kaydı bulunmamaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, ticaret sicil kayıtları ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları getirtilip davacının iş sözleşmesinin davalı ve dava dışı şirket nezdinde ne şekilde geçtiği açıklatılıp davalı ile dava dışı şirket arasında işyeri devri, iş sözleşmesi devri, organik bağ olup olmadığı ve ayrıca davacının sigorta kaydının bulunmadığı 15.05.2008 - 20.09.2008 dönem işverende çalıştığı yönündeki iddiası araştırılıp taraf delilleri etraflıca toplanıp davalıların birbiriyle ilişkisinin sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Bu sebeplerle, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Ayrıca fazla çalışma - hafta tatili ücreti hesaplanırken davacının yaptığı işin niteliği dikkate alınmadan yaz ve kış dönemi aynı şekilde çalıştığının kabul edilmesi de hatalı olmuştur.

3-Bilirkişi raporunda hesaplanan fazla mesai - hafta tatili ile genel tatil çalışması ile ilgili davacı taraf ıslah dilekçesinde zamanaşımını dikkate alarak sözkonusu işçilik alacaklarını arttırdığını ve 2007 yılı öncesi dönem bu alacaklarını atiye terk ettiğini açıklamıştır. Ancak zamanaşımı def'i ve taleple bağlılık ilkesi yönünden mahkemece hüküm tesis edilirken ne şekilde dikkate alındığı anlaşılmamaktadır. Gerekçeli kararın denetime elverişli olmaması hatalıdır.

Sonuç:

3-Bilirkişi raporunda hesaplanan fazla mesai - hafta tatili ile genel tatil çalışması ile ilgili davacı taraf ıslah dilekçesinde zamanaşımını dikkate alarak sözkonusu işçilik alacaklarını arttırdığını ve 2007 yılı öncesi dönem bu alacaklarını atiye terk ettiğini açıklamıştır. Ancak zamanaşımı def'i ve taleple bağlılık ilkesi yönünden mahkemece hüküm tesis edilirken ne şekilde dikkate alındığı anlaşılmamaktadır. Gerekçeli kararın denetime elverişli olmaması hatalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.12.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1940, Karar No: 2020/6691, Tarih: 10.11.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/1940 E.  ,  2020/6691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanık hakkında, 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın, kredi kartı sahiplerine komisyon karşılığı nakit para vermediğini, müşterilerin mal alımları halinde POS cihazını kullandığını, sahte fatura düzenlemediğini belirterek suçlamayı kabul etmemesi ancak, vergi denetmenine verdiği ifadesinde; kontör faturalarını POS cihazlarındaki çekimleri kapatmak için kullandıklarını, kredi kartı sahipleri ödeme sıkıntısına girdiğinde % 2 komisyon alarak yardımcı olduğunu, POS cihazı faaliyetini mali açıdan dengelemek amacıyla kendi aralarında faturalandırdıklarını beyan etmesi, 15/11/2012 tarihli Vergi Tekniği Raporunda; POS cihazlarından çekim yaptıran kredi kartı sahiplerinin büyük çoğunluğunun tespit edildiği ve fatura bilgileri ile karşılaştırıldığında, kontör satışı olarak gözüken satışlarda, POS cihazları ile kredi kartlarından para çekilen şahıslar dışındaki kişiler adına fatura düzenlendiği, mükellefin kontör satış faturası düzenlediği mükelleflerin tamamı tarafından mükellef adına kontör faturası düzenlendiği ve bu mükelleflerin çoğunun tefecilik yaptıklarından bahisle haklarında vergi incelemesi yapıldığının belirtilmesi karşısında; suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Sanığın yeniden ifadesine başvurularak, Mahkemedeki savunması ile vergi denetmenine vergi ifadesi arasındaki çelişkinin giderilmeye çalışılması,

2- Sanığın, 2009 ve 2010 yıllarında kredi kartlarını kullandığı kişilerin tespiti ile kanaat oluşturacak sayıda kişinin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sanıktan gerçekten POS cihazındaki çekimlerle uyumlu malı alıp almadıklarının ve sanık tarafından düzenlenen fatura bulunup bulunmadığının sorulması, varsa asıllarının veya örneklerinin istenmesi,

3- Sanığın kontör satışı için fatura düzenlediği şirket yetkilileri hakkında sahte fatura kullanmak suçundan vergi tekniği raporu düzenlenip düzenlenmediğinin sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin istenmesi, şirket yetkilileri hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, varsa dosyanın getirtilerek incelenmesi, bu şirket yetkililerinin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmeleri,

4- Gerektiğinde faturaların, gerçek kontör satımına ilişkin olup olmadığının belirlenmesi yönünden, sanığın satımını yaptığını söylediği kontörlerle ilgili kayıtları getirtilerek, yeterli kontör girişi olup olmadığı, alım ve satım miktarlarının uygunluğu yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

4- Gerektiğinde faturaların, gerçek kontör satımına ilişkin olup olmadığının belirlenmesi yönünden, sanığın satımını yaptığını söylediği kontörlerle ilgili kayıtları getirtilerek, yeterli kontör girişi olup olmadığı, alım ve satım miktarlarının uygunluğu yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

5- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17041, Karar No: 2022/8409, Tarih: 06.06.2022

**8. Ceza Dairesi         2021/17041 E.  ,  2022/8409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

...

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 293/2. maddesinde yer alan ''Hüküm, temyiz eden Cumhuriyet savcısına veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açıklanmamışsa; hükmün temyiz edildiğinin bölge adliye mahkemesince öğrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi gün içinde tebliğ edilir.'' ve 5271 sayılı CMK'nın 295. maddesinde "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir.'' şeklindeki düzenlemeler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, yüzüne karşı verilen hükme ilişkin sanığın kararın tefhiminden sonra, kararı temyiz ettiğini bildirdiği, gerekçeli kararın sanığa tebliğ edildiği, ancak tefhim olunan hükümde 5271 sayılı CMK’nın 295/1. maddesi uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren 7 gün içerisinde verilmesi gerektiğine değinilmediği gibi bu hususun meşruhatlı tebligat ile de bildirilmediği anlaşıldığından, sanığa temyiz nedenlerini içeren dilekçesini hükmün tebliğden itibaren 7 gün içerisinde vermesi gerektiğine ilişkin ihtar içeren tebligat gönderilmesi ve sanığın sunması halinde ek temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere dosyanın iadesinin sağlanması için Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2717, Karar No: 2023/6677, Tarih: 26.10.2023

**12. Hukuk Dairesi         2023/2717 E.  ,  2023/6677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı

ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 01.02.2023 tarih ve 2022/3881 E.-2023/184 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

SONUÇ:

1-Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 01.02.2023 tarih ve 2022/3881 E.-2023/184 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 06.10.2022 tarih ve 2021/1122 E. - 2022/1128 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin “2” numaralı bendinde yer alan “%10’u oranında” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “%5’i” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2017/2303, Karar No: 2018/2258, Tarih: 26.03.2018

**4. Hukuk Dairesi         2017/2303 E.  ,  2018/2258 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 15/06/2016 gününde verilen dilekçe ile davalının fiyat tarifesine ilişkin itiraz sonucu oluşturulan komisyonun kararına itiraz edilmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda, yargı yolu bakımından davanın usulden reddine dair verilen 07/12/2016 günlü karara karşı davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede davacının istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacı ... vekili, ... Meclisi’nin 25/05/2016 tarih ve 37/8 sayılı kararı ile belirlenen pide tarifesi müvekkilince yüksek bulunduğundan, 15/12/2004 tarih ve 25671 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca oluşturulacak komisyonda görüşülmesinin talep edildiğini, oluşturulan komisyonun 07/06/2016 tarih ve 2016/3 sayılı kararı ile Valiliğin red oyuna rağmen oyçokluğu ile fiyat tarifesini onayladığını, komisyon kararının kamu menfaatine aykırı olduğunu ileri sürerek, karara itiraz etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, yargı yolu bakımından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; ilgili Yönetmeliğin 7. maddesinde komisyon kararına karşı odanın itirazının düzenlendiği, davacı Valilik yönünden böyle bir hak tanınmadığı, davacının davalı ... odasının kararının iptalini istediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, Valilik nezdinde oluşturulan komisyonun pide fiyat tarifesinin kabulü yönündeki kararına itiraza ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince; ilgili Yönetmeliğin 7. maddesinde komisyon kararına karşı odanın itirazının düzenlendiği, davacı Valilik yönünden böyle bir hak tanınmadığı, davacının davalı ... odasının kararının iptalini istediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, Valilik nezdinde oluşturulan komisyonun pide fiyat tarifesinin kabulü yönündeki kararına itiraza ilişkindir.

Ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret borsaları ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kuruluş ve işleyişine ilişkin esasları düzenlemek amacında olan 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 12. maddesinin (ı) bendinde, gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu’nun 125. maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerini kendi üyeleri için Bakanlıkca çıkartılarak yönetmeliğe uygun olarak tespit etmek ve onaylamanın odanın görevleri arasında sayıldığı, anılan bu maddenin (ı) bendine dayalı olarak hazırlanan ve 15/12/2014 tarihli ve 25671 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmeliğin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesinde, yukarıda belirtilen görevin tekrarlandığı, 5. maddesinde oda meclisince onaylanan tarifelerin aynı gün yürürlüğe girdiği, onaylanan tarifelerin en geç on gün içinde o yer belediye ve mülki idare amirliği ile esnaf ve sanatkarlar odaları birliğine bildirileceği, 6. maddesinde odalarca düzenlenen tarifelere ilişkin itirazları karara bağlamak üzere o yerin mülki idare amirinin görevlendireceği kişinin başkanlığında, ilgili belediyenin konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir üye ile tarifeyi düzenleyen oda ve ilgili esnaf ve sanatkarlar odaları birliğinin temsilcilerinden oluşan dört kişilik bir komisyon oluşturulacağı, bu komisyonun oy çokluğu ile karar alacağı, “Tarifelere İtiraz” başlıklı 7. maddesinde, belediyeler ve o yerin mülki idare amirinin, odalarca tespit edilen tarifeleri uygun bulmadıkları ve bu konuda ilgili odayla anlaşamadıkları takdirde, ayrı ayrı veya birlikte tarifelerin kendilerine bildirildiği tarihten itibaren on beş gün içinde mülki idare amirliği nezdinde komisyona itiraz edebileceği, komisyonun tarifeyi onaylayacağı veya reddedeceği, tarifenin reddi halinde ilgili odanın ya komisyonun red gerekçelerini dikkate alarak yeni bir tarife hazırlayacağı ya da komisyon kararının kendisine yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabileceği, mahkemenin vereceği kararın ise kesin olduğu yönünde düzenlemeler bulunduğu görülmektedir.

Aynı yöndeki düzenlemeler esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları yönünden 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu’nun 62. maddesinde yer almakta olup, anılan kanunun 62. maddesinin 4. fıkrasında, komisyon kararına karşı ilgililerin yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilecekleri, mahkemenin verdiği kararın kesin olduğu düzenlemiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesince de 04/06/2013 gün, 2013/604 esas, 2013/926 karar sayılı kararında, yukarıda sıralanan kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca mal ve hizmetlerin fiyat tarifelerinin bağlı oldukları odalarca hazırlanacağı ve fiyat tarifelerinin uygulanacak azami hadleri göstereceği, bu tarifelerin uygun bulunmaması halinde (yapılan itiraz üzerine) tarifenin uygunluğunun teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilebileceği gözetildiğinde, komisyon kararlarına karşı adli yargı yerinde itirazda bulunabileceği yönünde karar verilmiştir.

Somut olayda, Valilik nezdinde belediye temsilcisi, Vali Yardımcısı, esnaf ve sanatkarlar odası temsilcisi ve sanayi ve ticaret odası temsilcisinden müteşekkil komisyonda, valiliğin aleyhte oyuna karşın, oy çokluğu ile pide zammının uygun olduğu gerekçesiyle tarifenin onaylanmasına karar verilmiş, Valilikçe komisyon kararına itiraz edilerek eldeki dava açılmıştır. Yukarıda açıklanan Yönetmeliğin 7. maddesinde, tarifenin reddi halinde ilgili odanın Ticaret Mahkemesi’ne itirazda bulunabileceği ifadesinden hareketle, Bölge Adliye

Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce komisyonca tarifenin kabulü halinde Valiliğin itiraz hakkının bulunmadığı sonucuna varılmasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Zira, komisyonun tarifenin onaylanması yada onaylanmaması yönündeki tüm kararlarına karşı ilgililer adli yargı yerinde itirazda bulunma hakkına sahiptirler.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklanan yönler nazara alındığında, davanın görülme ve çözüm yeri idari yargı olmayıp, adli yargıdır.

Şu halde, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gözetilmeksizin, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru değildir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371/1-b maddesi uyarınca BOZULMASINA, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, kararın bir örneğinin ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 26/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.