muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6349, Karar No: 2023/3727, Tarih: 11.04.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesinin ve belirlenen bedellerin davalı idareden tahsiline karar verilmesinin doğru olduğunu, mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtiği istinaf sebeplerinin tekrar etmiş,ayrıca dava konusu taşınmazın imar planı değişikliğinin iptaline ilişkin idare mahkemesinde açılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtiği istinaf sebeplerini tekrar etmiş, ayrıca dava konusu taşınmazın imar planı değişikliğine dair Belediye Meclisi kararı ile yapı ruhsatının iptaline ilişkin idare mahkemesinde açılan davaların bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibari ile Kanun hükümlerine uygun ise de 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını belirten 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların değerinin, değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan, zaruret olmadıkça yakın bölgelerde bulunan ve değerlendirme tarihine yakın emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, incelenen Atatürk Mahallesi 85 ada 1 parsel sayılı emsal taşınmaz satışı iki katlı okul satışı olduğu hâlde taşınmaz üzerindeki yapının bedelinin satış bedelinden düşülmeyerek arsa satışı olarak kabulü ile kıyaslama yapılması doğru olmadığı gibi emsal satışın Belediyenin anonim şirkete satışı olması ve diğer emsal Atatürk Mahallesi 91 ada 16 parsel sayılı satışın da ananom şirketin şahsa satışı olup özel amaçlı olduklarından bu emsal satışlara göre metrekare birim fiyatı belirleyen bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.

3. Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu hâlinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın imar planı değişikliğine dair Belediye Meclisi kararı ile yapı ruhsatının iptaline ilişkin idare mahkemesinde açılan davaların sonucu araştırılmayarak eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirir.

5. Kabule göre de hükmedilen bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken kamu alacakları için uygulanan en yüksek faiz işletilmesine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

4. Dava konusu taşınmazın imar planı değişikliğine dair Belediye Meclisi kararı ile yapı ruhsatının iptaline ilişkin idare mahkemesinde açılan davaların sonucu araştırılmayarak eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirir.

5. Kabule göre de hükmedilen bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken kamu alacakları için uygulanan en yüksek faiz işletilmesine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Taraf vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

03.09.2022 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince duruşmaya gelen temyiz eden davacılar vekili için 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz eden davalı idareden alınmasına,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25788, Karar No: 2017/35531, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/25788 E.  ,  2017/35531 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5328, Karar No: 2018/5608, Tarih: 01.10.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/5328 E.  ,  2018/5608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkûmiyetine dair Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18.07.2017 gün ve 2017/190 Esas, 2017/301 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle, 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi uyarınca takdiren duruşmasız yapılan incelemede gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, ilk derece mahkemesinin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdiri ile anılan hükme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin kararı nazara alındığında yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Suç tarihinde mağdurenin öğrenim gördüğü okulda temizlik görevlisi olmasından dolayı hakkında ilk derece mahkemesi tarafından çocuğun basit cinsel istismarı suçundan tayin edilen temel cezada 5237 sayılı TCK'nın 103/3-e. maddesi ile arttırım yapılan sanık hakkında kurulan hükümle ilgili istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesince sanığın görevi gereği mağdure üzerinde kanunun aradığı anlamda kamu görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanma imkanı bulunup bulunmadığı hususundaki değerlendirmenin 5271 sayılı CMK'nın 280/1-e. maddesi gereğince duruşmalı yapılarak söz konusu maddenin tatbikinin yerinde olup olmadığı hususunda karar verilmesi gerekirken, dosya üzerinde yapılan inceleme ile sanık hakkında TCK'nın 103/3-e. maddesinin uygulama koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle anılan maddenin hükümden çıkartılması suretiyle vaki istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafii, katılan mağdure vekili, katılan Bakanlık vekili ile katılan ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 18.10.2017 gün ve 2017/2090 Esas, 2017/1932 Karar sayılı istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine yönelik hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. madde ve fıkrası gereğince BOZULMASINA, 01.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4861, Karar No: 2015/17406, Tarih: 15.10.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/4861 E.  ,  2015/17406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2014

NUMARASI : 2013/1078-2014/185

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. ve 18. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ile davalı K.. B.. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. ve 18. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare ile davalı K.. B.. vekillerince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde yöntem itibari ile bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Değerlendirmede esas alınan tarla sebzeciliğinde, o yörede hangi sebze ürünlerinin yetiştirildiği ve yetiştiriciliği yapılan her bir sebze ürünü için ayrı ayrı olmak üzere, dekar başına ortalama üretim miktarı ile değerlendirme tarihi itibari ile hasat zamanındaki ortalama toptan kilogram satış fiyatları ve dekar başına ortalama masrafı İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ile diğer resmi kurumlardan sorulup, gelen cevaba göre bilirkişinin zemin bedelinin tespitine ilişkin raporu denetlenmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi,

2-Kamulaştırma Kanunun 25/2. maddesi uyarınca, mahkemece verilen tescil kararı ile mülkiyetin idareye geçeceği, keşif tarihi ve gözlemine göre de taşınmazda bulunan ağaçların 6495 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce dikildikleri sabit olup, söz konusu yasa maddesindeki muhdesat bedelinin dikkate alınmayacağına ilişkin hükmün de uygulama yeri olmadığından, taşınmazdaki ağaçların değerinin ödenmesi gerekir.

Bu itibarla; dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının dosya içerisindeki fotoğraflarına göre, dava tarihi itibari ile 2 yaşında olduklarından, bu yaştaki ağaçların dava tarihi itibari ile adet olarak maktu bedelleri, İl Tarım Müdürlüğü'nden getirtilip, bilirkişi raporu denetlendikten sonra, ağaç bedellerine de hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare ile davalı K.. B.. vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 15/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/961, Karar No: 2013/9247, Tarih: 14.03.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/961 E.  ,  2013/9247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını/bozulmasını mutazammın 06.11.2012 tarih, 2012/22044E.-31736K. sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davalı ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 08.05.2012 tarih ve 2011/160E.-2012 130K. sayılı ihalenin feshi talebinin reddine ilişkin verilen kararın temyiz incelemesi neticesinde; Dairemizce,

1-) İhalenin feshi isteminin reddi yönünden, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının onanmasına,

2-) Mahkemece borçlunun fesat iddiasına ilişkin olarak ihalenin feshi istemi ret edilmiş olduğundan, İİK.nun 134/2.maddesi uyarınca ihalenin feshi talebinin reddine karar verilmesi halinde mahkeme davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahkum eder. Yasanın bu hükmü emredici nitelikte olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan mahkemece re’sen uygulanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve 2004/1-433 Esas sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma ilkesi nazara alınamayacağından, mahkemece ihalenin feshi istemi reddedilen davacı aleyhine para cezasına hükmedilmesi gerekirken, bu hususun gözardı edilerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi yasaya aykırı bulunduğundan bu nedenle bozulmasına karar verilmiş ise de, mahkemece, hüküm fıkrasının 5 nolu bendinde "12.100 TL idari para cezasının davacı ...'dan hazine lehine tahsiline" karar verilmiş olduğu, para cezası yönünden mahkeme kararının bozulmasının maddi hataya müstenit olduğu anlaşılmakla davalının karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ : Davalı ...'ın karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 06.11.2012 tarih ve 2012/22044E.-2012/ 31736K. sayılı onama/bozma kararının, mahkeme kararının para cezası yönünden bozulmasına dair (2) nolu bendinin kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıdaki nedenle para cezası yönünden de İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 428. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 14/03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2012/3948, Karar No: 2012/7805, Tarih: 14.06.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/3948 E.  ,  2012/7805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete trafik sigortalı davalı adına kayıtlı aracın dava dışı alkollü sürücü yönetiminde iken karıştığı kazada 3. kişiye ait aracın hasarlandığını kaza tutanağına göre olayda davalı aracının sürücüsünün %75 karşı aracın sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduklarını, %75 kusur oranına isabet eden 5.316 TL hasar bedelinin zarar gören hak sahibine ödendiğini, olayın alkolün etkisi ile meydana geldiğini belirterek bu meblağın ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı sigortalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili araç müvekkili adına kayıtlı ise de müvekkilinin bu aracı olay tarihinden çok önce 3. kişiye haricen sattığını ve fiili zilyetliğini teslim ettiğini bu nedenle zarardan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 4.686,90 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 2918 sayılı KTK.nun 95/2 maddesi ile ... Genel Şartlarının 4/d maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden

doğan nedenlerle sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin hallerin sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülememesine, sigortacının zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine (sigortalısına, akidine) rücu edebilmesine göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ... sözleşmesine dayanılarak sigortalı hakkında açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici

maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda davaya konu trafik kazası 7.10.2006 tarihinde saat 11.45 te meydana gelmiştir. Davalı sigortalıya ait aracın dava dışı sürücüsü ...saat 12.07 de yapılan ölçüme göre 0.46 promil alkollü olarak araç kullanırken kavşaklarda geçiş önceliğine uymama kuralını ihlal ederek 3. kişiye ait ... plakalı araca çarparak bu aracın hasarlanmasına sebebiyet vermiştir. Kaza tesbit tutanağı ile hükme esas alınan kusur ve hasar uzmanı bilirkişice düzenlenen raporda karşı aracın sürücüsü ...'ın kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiğinden %25 oranında davacıya sigortalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın kavşaklarda geçiş önceliğine uymama kuralını ihlalden %75 oranında kusurlu oldukları tesbit edilmiştir. Ekspertiz raporuna göre karşı araçta KDV

hariç 6.270,90 TL tutarında bilirkişi raporuna göre ise değer kaybı zararı hariç KDV dahil 6.199 TL tutarında zarar meydana geldiği belirtilmiştir. Davacının dosyada mevcut ... poliçesine göre maddi hasarlarda azami poliçe limiti 5.750 TL.sıdır. Davacı taraf zarar gören aracın malikine 8.3.2007 tarihli ibraname karşılığında 5.316 TL hasar bedelini ödemiş ve dava dilekçesinde sigortalısına ait aracın sürücüsünün kaza tutanağına göre %75 oranında kusurlu bulunduğunu KDV dahil karşı araçta meydana gelen 7.399,66 TL hasarın %75 kusur oranına göre sorumluluklarında bulunan 5.316 TL.sına karşı aracın işletenine ödediklerini belirterek sürücünün olay anında alkollü olması sebebiyle bu meblağın 16.3.2007 ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. Yukarıda açıklanan ilkelere göre sürücünün alkollü olması yalnız başına hasarın teminat dışında kalmasını gerektirmez. Oluşan hasarın salt alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediğinin saptanması gerekir. Bu konuda nöroloğ bilirkişiden rapor alınmamış ise de olaya ilişkin düzenlenen kaza tesbit tutanağı ile hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi raporunda davalı aracının sürücüsüne %75, karşı aracın sürücüsüne %25 oranında kusur izafe edilmiştir. Davacı vekili de zaten sigortalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğuna dayanarak iş bu davayı açmıştır. Alkol dışında başka etken olan dava dışı 3.kişiye ait aracın sürücüsünün de kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmakla münhasırlık unsuru ortadan kalmış olduğundan artık nöroloji bilirkişiden rapor alınmasına da gerek kalmamıştır.

Bu durumda mahkemece kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisi altında meydana gelmediğinin hasarın trafik sigortası poliçesi teminatı kapsamında kaldığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi doğru görülmemiştir.