muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2173, Karar No: 2020/4559, Tarih: 16.07.2020

**14. Hukuk Dairesi         2020/2173 E.  ,  2020/4559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 06.06.2018 tarihinde verilen dilekçeyle satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talep edilesi üzerine yapılan duruşma sonunda: davanın reddine dair verilen 09.10.2019 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacılar vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin HMK'nın 353/1-a-b maddesi gereğince kabulüne ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derce mahkemesine gönderilmesine dair verilen kararı davalılar vekili temyiz etmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince 13.03.2020 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup bu ek kararın davalılar vekili tarafından temyiz edilesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece davanın reddini dair verilmiş davacılar vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince 13.02.2020 tarihinde davacılar vekili istinaf başvurusunun kabulüne, Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.10.2019 gün ve 2016/331 Esas, 2019/505 sayılı Kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-b maddesi uyarınca kaldırılmasına dair karara uygun şekilde işlem yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-b maddesi gereğince, kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davalılar vekilinin temyiz talebi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 13.03.2020 tarihli ek kararı ile davalılar vekilinin 08.03.2020 tarihli temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollaması ile, HMK'nın 346. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Davalılar vekili temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Somut olayda; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 13.02.2020 tarihli kararıyla, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-b maddesi gereğine kesin olarak kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. HMK 353/1-a-b maddesinde de açıkça belirtildiği üzere verilen karar kesin nitelikte olduğundan davalılar vekilinin temyiz talebinin ilgili bölge adliye mahkemesince reddedilmesine dair verilen ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, 13.03.2020 tarihli ek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE, kararın bir örneğinin ilgili bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 16.07.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2240, Karar No: 2016/3572, Tarih: 29.03.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/2240 E.  ,  2016/3572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada... 2. Sulh Hukuk, ... Sulh Hukuk ve ...11. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 408. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

Davacı vekili, 04.08.2015 tarihinde ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinde, ...'nun kısıtlanması ve müvekkili ...'na vasi atanması istemli olarak dava açmıştır.

...2. Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

...11. Sulh Hukuk Mahkemesince ise yapılan kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının... ilinde çocuklarının yanında kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davacı vekili, aynı taleplerle 12.08.2015 tarihinde ...Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açmış ve dosya tevzien ...12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/1386 Esasına kaydedilmiş, ...12. Sulh Hukuk Mahkemesince dosyalarının tarafları ve dava konusu aynı olan ...11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/1788 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili, aynı taleplerle bu defa 19.08.2015 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, yapılan kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının “...” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı tevzien ...9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/1195 Esasına kaydedilmiş, ...9. Sulh Hukuk Mahkemesince dosyalarının tarafları ve dava konusu aynı olan ...11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/1788 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Davacı vekili, dava dilekçesinde kısıtlı adayının, “...” adresinde ikamet ettiğini belirtmişse de....2015 tarihli yazısından kısıtlı adayının söz konusu adreste ikamet etmediği anlaşılmıştır. Kısıtlı adayının adrese dayalı kayıt sisteminde kayıtlı adresinin “.../... olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 29.03.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2003/2495, Karar No: 2003/1779, Tarih: -

8. Ceza Dairesi 2003/2495 E., 2003/1779 K.

**8. Ceza Dairesi 2003/2495 E., 2003/1779 K.**

**- ÇIKAR AMAÇLI SUÇ ÖRGÜTÜ KURMAK

- İÇTİMA

- ÖRGÜTE YARDIM ETMEK

- SİLAHLA İŞYERLERİNE ATEŞ ETMEK**

**"İçtihat Metni"**

Çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, bu örgüte yardım etmek, silahla işyerlerine ateş etmek ve bu suça azmettirmek, 6136 sayılı Kanuna aykırılıktan sanıklar Recep ve İlhami'nin yapılan yargılanmaları sonunda; hükümlülüklerine ve zoralıma dair (Ankara Bir Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesinden verilen 17.12.2002 gün ve 131 esas, 190 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca CMUK.nun 318. maddesi gereğince sanıklar vekili tarafından duruşmalı inceleme isteğinde bulunulan dava evrakı C. Başsavcılığının 12.3.2003 günlü bozma istekli tebliğnamesiyle dairemize gönderilmiş ve duruşma günü tayin edilerek incelenip gereği düşünüldü:

Sanık İlhami'nin, müdahillere ait işyerlerini kurşunlamak suretiyle çıkar amaçlı suç örgütünün amaçları doğrultusunda faaliyette bulunduğu kabul edildiği halde, hakkında 4422 sayılı Yasanın 1/1. madde ve fıkrasının 1. cümlesi yerine 2. cümlesinin uygulanması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni sayılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; ancak,

1- 4800 sayılı Yasayla kabul edilip, Bakanlar Kurulu'nun 2003/5329 sayılı kararıyla da 18.3.2003 tarih ve 25052 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve tüm çeteler ve bölgesel örgütler için de uygulanabilirliği olan Sınırötesi Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin 2/a maddesinde örgütlü suç grubu tanımlanırken, üç veya daha fazla kişi den oluşan yapılanmış bir gruptan sözedilmesi karşısında, iki kişiden ibaret olan sanıkların çıkar amaçlı suç örgütü kapsamında değerlendirilemeyeceğinin gözetilmesi zorunluluğu,

2- Kabul ve uygulamaya göre de;

a) Sanıkların, kendilerine veya başkalarına haksız çıkar sağlamak için, sürekli olarak, önceden sayı ve niteliği belirsiz suçlan işlemek amacıyla tam bir işbirliği ve eylemli paylaşım anlayışı içinde örgütlendiklerine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmadığı; Ankara Eczacı Odası'nın muvazalı olarak çalıştırılan eczanelerle mücadele amacıyla aldığı kararlara ve uyguladığı yaptırımlara duydukları tepki nedeniyle ve Oda yöneticilerine gözdağı vermek amacıyla, bir gece içinde müdahillere ait iki eczaneyi, korku, kaygı veya panik yaratabilecek biçimde kurşunlamalarından ibaret eylemlerinde 4422 sayılı Yasanın 1/1. madde ve fıkrasında öngörülen suç unsurlarının bulunmadığı gözetilmeden, çıkar amaçlı suç örgütü kurmak ve üye olmak suçlarından mahkumiyetlerine ve TCK.nun 264/7-8. madde ve fıkraları uyarınca verilen cezalarının 4422 sayılı Yasanın 1/6. madde ve fıkrası gereğince arttırılmasına karar verilmesi,

b) 4806 sayılı Yasanın 1. maddesi ile TCK.nun 30. maddesinin 2. fıkrasındaki "bir" sözcüğünün "bin" olarak değiştirilmiş bulunması karşısında, sanıklara para cezası tayin edilirken her aşamada "bin" lira küsurunun atıl ması zorunluluğu,

b) 4806 sayılı Yasanın 1. maddesi ile TCK.nun 30. maddesinin 2. fıkrasındaki "bir" sözcüğünün "bin" olarak değiştirilmiş bulunması karşısında, sanıklara para cezası tayin edilirken her aşamada "bin" lira küsurunun atıl ması zorunluluğu,

c) içtima sonucu, sanıklar hakkında 4 yıl 33 ay 2 gün hapis yerine, ayların seneye tamamlanması sonucu 5 yıl 21 ay 2 gün hapis cezası tayin edilmesi suretiyle TCK.nun 30. maddesine aykırılık yapılması,

Bozmayı gerektirmiş sanıklar Recep ve İlhami vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi (BOZULMASINA), 2.6.2003 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10060, Karar No: 2019/1787, Tarih: 21.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/10060 E.  ,  2019/1787 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Defter ve belgeleri gizlemek suçunun oluşabilmesi için, bunların vergi incelemesi amacıyla ibrazının istenmesi gerektiğinden, dosya kapsamından vergi dairesi ile yapılan yazışmalar sonucunda “defter ve belge isteme yazısı” temin edilemediği, defter ve belgelerin hangi amaçla istendiğinin tespit edilemediği anlaşıldığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen görüşler ile delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı, kurulan hükümde bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış; katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan, sonucu itibariyle doğru olan hükmün ONANMASINA, 21.02.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3727, Karar No: 2017/5844, Tarih: 26.10.2017

**1. Hukuk Dairesi         2015/3727 E.  ,  2017/5844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbakanı ...'ın ölmeden önce 10837 parsel sayılı taşınmazda bulunan 8 nolu bağımsız bölümünü mirastan mal kaçırmak amaçlı ve bedelsiz olarak davalıya devrettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını, muris aynı binada 4 daire sahibi iken ikisini satmak istediğini, ve birisini kendisine birisini de aynı tarihli işlem ile yeğenine piyasa değeri üzerinden sattığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan satış işleminin muvazaalı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; 1935 doğumlu muris ...’ın 09.07.2012 tarihinde öldüğü, geriye davacı oğlu ... ile davalı kızı ....’nin kaldıkları, muris adına kayıtlı dava konusu taşınmazın 12.11.1997 tarihli satış işlemi ile davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; mahkemece hüküm kurmaya yeterli bir araştırma yapıldığı söylenemez. Şöyle ki; davalının savunmalarında taşınmazın bedelini murise ödediğini, murisin bu para ile ikinci eşi olan ...’ye ...’de arsa aldığını beyan etmesine rağmen savunma üzerinde durulmamış, belirtilen taşınmazla ilgili bir araştırma yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca davalının savunması da gözetilerek araştırma yapılması ve taraflarca bildirilen tanıkların yeniden dinlenmesi ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davalının temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 26.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/60, Karar No: 2018/3532, Tarih: 27.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/60 E.  ,  2018/3532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-)Duruşmaya gelmediği takdirde yokluğunda yargılama yapılacağına ilişkin İİK'nın 349. maddesindeki açıklama yerine CMK'nın 195. maddesindeki açıklamayı içeren duruşma davetiyesi ile yetinilerek, sanık ...'ın yokluğunda yargılama yapılmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-)02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar ... ile ... hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 27/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17434, Karar No: 2017/3204, Tarih: 18.04.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/17434 E.  ,  2017/3204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan .... açısından husumet nedeniyle davanın reddine, 320.000,00TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi, davalılardan ... A.Ş. vekilince duruşmalı, ... Gen. Müd. vekilince de duruşmasız istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 11/04/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan ... A.Ş. vekili Av.... ile ... Gen. Müd. vekili Av..... geldiler. Davacılar adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan gün de Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, .... Holding açısından davanın husumet nedeniyle reddine, davalılar ... A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü açısından ise istemlerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, davacı tarafın dava dilekçesinde gösterdiği davalılardan birinin .... olduğu, buna kaşrılık hükmün diğer davalılarla birlikte dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen ... A.Ş. aleyhine kurulduğu, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan .... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.