muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4908, Karar No: 2023/10058, Tarih: 02.10.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/4908 E.  ,  2023/10058 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/225 E., 2022/226 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-4492

HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddine

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/173138

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 08.08.2018 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak maluliyetinin oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bakiye 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, sorumluluklarının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, 87.772,00 TL tazminatın 31.05.2021 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, tahkim başvurusu yapılmadan önce gerekli tüm evraklar ile başvuru şartının yerine getirilmediğini, meydana gelen kazanın iş kazası olması sebebiyle SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı ve aylık bağlanıp bağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kusur durumu tespit edilmeksizin hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafından başvuru öncesi sulhen ödeme tarihinde geçerli mevzuat kapsamında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre tazminat hesaplaması yapıldığı ve başvuru sahihibine 08.08.2019 tarihinde ödendiği, ödenen tazminatın eksik olup olmadığı değerlendirmesinin ödeme tarihindeki verilere ve mevzuata göre yapılacağı, ödeme tarihindeki Trafik Sigortası Genel Şartları ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre hesaplama yönteminin TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1.8 faiz esasına göre yapılacağı, ilgili AYM kararı 17.07.2020 tarihli olup ancak derdest işlerde uygulanabileceğinden 08.08.2019 tarihinde sonuçlanan başvuru konusu talep ve tazminat ödemesi için, başka bir hesaplama yöntemi ile ( somut uyuşmazlıkta TRH progresif rant hesabı) yeniden hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunmadığı, aynı hesaplama yöntemi ile tazminat hesabı yapılması gerektiği, gerek sulh ödemesi gerekse yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabına itirazları olmadığını beyan ettiği, başvuru sahibinin ödemeden sonra söz konusu kazaya bağlı olarak yapılan ilave tedavi ve gelişen bir maluliyet artışına dair rapor sunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tahkim yargılaması öncesinde davalı tarafından bir kısım ödeme yapıldığını, ödemenin yetersiz ve eksik olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... Hesabının sorumluluğunda bulunan alınan aracın yaptığı 08.08.2018 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

Davacı dava dilekçesinde; 08.08.2018 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak maluliyetinin oluştuğunu, davalıya başvurulduğunu ve davalı tarafından 08.08.2019 tarihinde 93.005,00 TL ödendiğini, davacının Almanca öğretmeni olması sebebiyle emsal ücrete göre ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant yöntemine göre tazminat hesapı yapılması gerekirken yetersiz ve eksik ödeme yapıldığını iddia ederek bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kısmen kabulü ile 87.772,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı itirazı üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, davalı tarafından davacıya ödeme yapılırken TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1.8 teknik faiz yöntemi ile, %12 maluliyet oranı üzerinden asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığı, ödenen tazminatın eksik olup olmadığının değerlendirmesinin ödeme tarihindeki verilere ve mevzuata göre yapılacağı, ödeme tarihindeki Trafik Sigortası Genel Şartları ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre hesaplama yönteminin TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1.8 faiz esasına göre yapılacağı, ilgili AYM kararının 17.07.2020 tarihli olup ancak derdest işlerde uygulanabileceği 08.08.2019 tarihinde sonuçlanan başvuru konusu talep ve tazminat ödemesi için, başka bir hesaplama yöntemi ile ( somut uyuşmazlıkta TRH Progresif Rant Hesabı) yeniden hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunmadığı, aynı hesaplama yöntemi ile tazminat hesabı yapılması gerektiği, gerek sulh ödemesi gerekse yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabına itirazları olmadığı, ödemeden sonra söz konusu kazaya bağlı olarak yapılan ilave tedavi ve gelişen bir maluliyet artışına dair bir rapor sunulmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile tarafların iddialarına göre, davacıya yapılan ödeme karşılığında herhangi bir ibraname alınmadığı, 2918 sayılı KTK'nun 111 inci maddesinde, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir hükmü gereğince, davacının iş göremezlik tazminat davasını açabileceği gibi davalı tarafından yapılan hesaplama yöntemini davacının kabul ettiği anlamına gelmeyeceği, Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması, işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar vermesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22407, Karar No: 2013/32297, Tarih: 10.10.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/22407 E.  ,  2013/32297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/05/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı  tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 24.30 TL onama harcı alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16882, Karar No: 2013/16740, Tarih: 27.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/16882 E.  ,  2013/16740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya kaskolu aracın dava dışı ...'nin idaresinde iken meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle hasarlandığını, ancak davalının hasar bedelini ödemediğini belirterek, 11.796,00 TL hasar bedeli ile 5.476,38 TL araçtaki değer kaybının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, değer kaybının teminat kapsamında olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kaza esnasında yasal sınırın üzerinde alkollü bulunduğundan kazanın münhasıran alkol etkisiyle gerçekleşmesi nedeni ile teminat kapsamında olmayan hasardan sorumluluklarının bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmesi nedeniyle hasarın teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davalıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tahsiline ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nin 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin, "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit

edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nin 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Mahkemece, kaskolu araç sürücüsünün tam kusurlu şekilde kazaya sebebiyet verdiği ve olay esnasında sürücünün 0,50 promil seviyesinde alkolü olması nedeniyle aracı güvenle sevk edebilme yeteneğinin ortadan kalktığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, hükme esas alınan 07.02.2013 tarihli bilirkişi raporu karar vermeye elverişli değildir.

Bu nedenle, mahkemece, içerisinde nöroloji uzmanının da bulunduğu bilirkişi kurulu aracılığıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması ve sonucuna göre karar veril

mesi gerekirken, yetersiz nöroloji uzman görüşüne göre düzenlenen raporunun hükme esas alınarak hasarın teminat dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 27.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10408, Karar No: 2011/19015, Tarih: 29.11.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/10408 E.  ,  2011/19015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava ve ıslah dilekçesinde 22.117.50 TL ecrimisilin masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden Davalı Vek.Av. ... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı ve vekili gelmedi. Gelen davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00’e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Hükümde yer alan "25 Mayıs 2009 tarihi" maddi hataya müstenit olup, HUMK'nun 459.maddesi gereğince, mahallinde düzeltilebilir hata olduğu kabul edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 984.80.TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 29.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/116, Karar No: 2020/1724, Tarih: 01.06.2020

**21. Hukuk Dairesi         2020/116 E.  ,  2020/1724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin işkazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalılardan TKİ vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davalılardan TKİ vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılardan TKİ vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Davacı Kardeşin Manevi Tazminat İstemine İlişkin Hüküm Yönünden

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.Davacıların dava dilekçeleri ile anne ve baba için 100.000,00’er TL, kardeş için 40.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulundukları, ilk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verildiği, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce verilen 14/10/2019 tarihli kararda başvurunun esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince 01/01/2019 tarihinden sonra verilen kararlar için kesinlik sınırı 58.800,00 TL'dir.Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından, davacı kardeşin manevi tazminat istemine ilişkin hükmün temyiz eden davalı yönünden Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle 58.800,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.O halde, davacı kardeşin manevi tazminat istemi hakkındaki hükmün temyizi mümkün olmadığından, temyiz eden davalının açıklanan hükme yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer Hükümler Yönünden

2-Diğer Hükümler Yönünden

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.