muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/27360, Karar No: 2023/5680, Tarih: 26.04.2023

Açıklanan nedenlerle; davacı ve destek için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29788, Karar No: 2013/15597, Tarih: 03.07.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/29788 E.  ,  2013/15597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 556 Sayılı KHK'ye muhalefet

HÜKÜM : Beraat, iade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1)E1 konularak adli emanetin 2005/1961 sırasına kaydedilen meyve aromalı içecek tozlan hakkında 4703 sayılı Yasa'nın 10 ve 11.maddeleri uyarınca mahallinde işlem yapılmasına karar verilmesi gerekirken iadesine karar verilmesi,

2)Hükmün üçüncü bendinde, "2005/2827" olması gereken adli emanet numarasının "2005/2820" olarak yazılması,

Yasaya aykırı, müdahil vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, hükmün ikinci bendinin tamamen çıkarılarak yerine "Adli Emanetin 2005/1961 sırasına kaydedilen dava konusu toz içecekler bakımından 4703 sayılı Yasa'nın 10 ve 11.maddeleri uyarınca mahallinde işlem yapılmasına, aynı emanette kayıtlı boş karton kutuların sanığa iadesine," ifadesinin eklenmesi, hükmün üçüncü bendinde yer alan adli emanet numarasının "2005/2827" olarak değiştirilmesi, sair kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03.07.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2665, Karar No: 2017/8171, Tarih: 29.05.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/2665 E.  ,  2017/8171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki akde aykırılık nedeni ile tahliye davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacı ile davalı arasında 31/05/2012 imza tarihli 315 ada 23 parselde kayıtlı 4.098.96 m2 lik arsaya bina inşa edilmesi ve inşaat ruhsatının alınacak olduğu tarihin başlangıç tarihi sayılmak şartıyla 20 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, davaya konu taşınmazda sözleşme öncesinde toplam 62 adet zeytin ağacının bulunduğunu, binanın inşaasına boş alan sağlamak için 32 ağacın arsanın arka tarafına taşındığını, davalının sözleşme hükümlerine aykırı olarak 30 kadar zeytin ağacını keserek yok ettiğini, yapı ruhsatını 8 gün gecikme ile aldığını, kira bedellerinin düzensiz ve gecikmeli ödendiğini belirterek akde aykırı davranan davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmede belirlenen unsurun yan edim niteliğinde olduğunu, ağaçların davacının vekili haberdar edilerek kesildiğini ve gönderilen ihtarname ile de davacıya bilgi verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, davacının aykırılığın giderilmesi konusunda davalıya ihtarname keşide edip aykırılığın giderilmesi konusunda süre tanımadığı, ayrıca söz konusu hususun kira sözleşmesinin 4.8 bölümünde kullanıma uygun şekilde yapılan bina nedeniyle arsadaki mevcut ağaçlara denk gelmesi halinde kiralayanın göstereceği yere dikileceği hususunun kira sözleşmesinin tali hükümlerinden olduğu ve tali hükümlere aykırılığın akdin feshine neden oluşturmayacağı, sırf ağaçların kiralananın bildirdiği yere dikilmemesi hususunun akdin feshi nedeni sayılamayacağı, bu hali ile davalının sözleşmeye aykırı davranmadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 316.maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğe

Türk Borçlar Kanununun 316.maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğe

aykırı davranması durumunda sözleşmeye aykırılık nedeniyle tahliyesine karar verilebilmesi için kiraya verenin konut ve çatılı işyeri kirasında kiracıya en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak bildirmesi ve tanınan bu süre içerisinde de akde aykırılığın giderilmemiş olması gerekir. Diğer kira ilişkilerinde ise, kiraya veren, kiracıya önceden bir ihtarda bulunmaksızın, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir. Konut ve çatılı işyeri kirasında, kiracının kiralanana kasten ağır bir zarar vermesi, kiracıya verilecek sürenin yararsız olacağının anlaşılması veya kiracının bu yükümlülüğe aykırı davranışının kiraya veren veya aynı taşınmazda oturan kişiler ile komşular bakımından çekilmez olması durumlarında kiraya veren, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir.

Somut olayda; Taraflar arasında imzalanan 31.05.2012 tarihli, inşaat ruhsatının alındığı tarihten başlamak üzere 20 yıl süreli kira sözleşmesi olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 4.8 maddesinde "kiracının kiralananda kendi kullanım amacına uygun şekilde yapacağı bina, arsadaki mevcut ağaçlara denk gelmesi halinde ağaçların kiralayanın göstereceği yere dikileceği " hususu kararlaştırılmıştır. Bu şart geçerli olup tarafları bağlar. Arsa olarak kiraya verilen taşınmazda ağaçların kesildiği hususu davalının da kabulünde olup, bilirkişi tarafından tespit edildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede belirtilen şarta aykırı olarak ağaçların kesilmesi hali akde aykırılık oluşturur. Mahkemece akde aykırılık sebebiyle tahliyeye karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde red kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4161, Karar No: 2019/5878, Tarih: 08.10.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/4161 E.  ,  2019/5878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar vekilince duruşmalı, davalılar vekilince de duruşmasız olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08/10/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... geldi. Davalılar adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

A)Davacı İstemi;

Davacılar vekili, davacı ...'nın 08.10.2013 tarihinde iş kazası geçirerek gözünü kaybettiğini belirterek belirsiz alacak davası niteliğinde davacı ... için 5.000 TL tedavi gideri, 45.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 250.000TL manevi, diğer davacı anne ve baba için100,000 TL manevi tazminatın iş kazası tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B)Davalıların Cevapları;

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...’nin davalılardan ... İnş. Müh. Mim. Hiz. Nak. Yemek Ür. San. Tic. Ltd. Şirketinde 08.10.2013 ile 14.01.2014 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını, diğer davalıların yanında hiç çalışmadığı için, diğer davalılar yönünden davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacı ...'ın diğer davacı ...'ın oğlu olduğunu, babasının emrivakisiyle 08.10.2013 tarihinde vasıfsız işçi olarak kazanın meydana geldiği inşaatta çalışmaya başladığını, iş kazasında müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde davacı ...'nin ve diğer davacı ...'nin iş talimatlarına aykırı davranmasının rol oynadığını davacının iş gözlüğünü kullanmadığını, olayda davacının kusurlu olduğunu, davacının asgari ücretle çalıştığını, ... İnş. Müh. Mim. Hiz. Nak. Yemek Ür. San. Tic. Ltd. Şirketinin kazanın meydana geldiği inşaatın yapımını Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile üstlendiğini, diğer davalıların inşaat ile herhangi bir bağının bulunmadığını beyanla davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ... Dayanın davalı inşaat şirketine ait ... ilçesindeki bina inşaatı işinde 08/10/2013 tarihinde demir kestiği esnada kesmek için kullandığı makasın ağzının kırıldığı ve kopan bir demir parçasının fırlayarak gözüne gelmesi sonucunda beden bütünlüğünün bozulduğu, celp edilen ticaret sicil gazetesi kayıtlarından her üç şirketin adreslerinin aynı olduğu, ortaklık yapılarının birbirine benzediği tespit edilmiş ise de bina inşaatının davalılardan ... Tic Ltd Ştinin olduğu diğer davalı şirketlerin söz konusu inşaatın yapımında birlikte hareket ettiklerine ve birlikte istihdam edildiklerine yönelik tespit yapılamadığından davalılardan bu şirketin sorumluluğunun bulunduğu diğer davalı şirketlerin olayın oluşumunda sorumluluklarının bulunmadığına yönelik bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamına uygun olduğu,davalı ... Tic Ltd Ştinin % 90 oranında kusurunun bulunduğu, hesap bilirkişisinin davacının asgari ücret ile veya günlük 80 TL ücret ile çalışma durumu yönünden alternatif hesaplama yaptığı, dinlenen tanık beyanları Birleşik Metal İş Sendikasının emsal ücrete ilişkin yazı cevabı birlikte değerlendirildiğinde davacının yevmiye usulü çalıştığının sabit olduğu, yapılan işin niteliği gereği tanık beyanları nazara alınarak günlük 80 TL yevmiye ile çalıştığı anlaşılmakla hesap bilirkişisinin günlük 80 TL yevmiye ile çalıştığı tespiti ile hesaplanan alternatif hesaplama nazara alınarak davacının 539.626,92 TL maddi tazminatı talep hakkının bulunduğu, talep hakkı ile bağlı kalınarak bunun 45.000,00 TL maddi tazminat ile tarafların kusur durumu ekonomik ve sosyal durumları maluliyet durumu nazara alınarak 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ...Tic Ltd Ştinden tahsilinin gerektiği diğer davalılar yönünden kusurları bulunmadığından husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verildiği, tedavi giderleri istemi ile davacı anne ve babın yansıma suretiyle manevi tazminat istemlerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar ve davalılardan ...Tic ltd şti tarafından istinaf edilmesi üzerine, davacının hesap raporuna yönelik davacı itirazının yerinde olmadığı; mahkemece taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmasının yerinde olduğu, davacı ... lehine hükmolunan manevi tazminatın kusur oranlarına, maluliyet oranına, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile hak ve nesafet kurallarına gözetildiğinde az olmadığı, davacının diğer şirketleri de içerecek şekilde birlikte istihdam edildiğine yönelik tespit yapılamadığından diğer davalı şirketlerin olayın oluşumunda sorumluluklarının bulunmadığı,davacı kazalı hamdi’nin iş kazası sonucu %34,2 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı sigortalının yakınlarının manevi tazminat davası bakımından haksahipliği durumunun "ağır bedensel" zarar koşuluna bağlı olduğu, sigortalının yaralanmasının ağır bedensel zarar oluşturmamasına göre davacı anne ve babanın manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesinde bir hata bulunmadığı, davalı şirketler vekilinin istinaf sebeplerine göre yargılamada alınan kusur raporunun gerekçeli, açıklayıcı ve olaya uygun olduğundan hükme esas kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulmadığı, aynı şekilde meslekte kazanma gücü kaybı oranı cetvellerinden E cetveline göre yapılan maluliyet tespitinde de olaya ve dosyaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının yevmiyesi konusundaki tanık ifadeleri ile bu miktarla örtüşen emsal ücret yazı cevapları davacının yaptığı işle kıyaslandığında, esas alınan ücret tespitinin yerinde olduğu, red vekalet ücretleri konusundaki davalı istinafına bakıldığında, tedavi giderlerine ilişkin 5.000TL’ si reddedilmiş olmasına rağmen bununla ilgili red vekalet ücretine hükmolunmamış; ayrıca davalılar ... İnş Müh. Tur Lojistik ve Nak Tic Ltd ŞTi ile ... İnş Nak Gıda Yemek ve Sebze Meyve Pazarlama ... e yönelik davanın "husumet yokluğu nedeniyle" reddedildiği gözden kaçırılmıştır. Yine yargılama gideri olarak hükmolunan vekalet ücreti tarafa ait iken hatalı olarak "vekiline verilmesi" şeklinde hüküm oluşturulmasının hatalı olduğu tespit edilerek davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olmadığı; davalı şirketler vekilinin ise vekalet ücretleriyle ilgili istinaf başvurusunda haklılık bulunduğu gözetilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp yeniden hüküm kurulmasına yönelik karar verildiği anlaşılmıştır.

E) Temyiz Nedenleri;

E) Temyiz Nedenleri;

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle: Davalı şirketler arasındaki organik bağ dosyaya mübrez evrak, kayıt ve davalı şirketlerin ortak ve yöneticilerinin nüfus kayıtlarıyla da sabit olması ve davalıların davacı müvekkilin iş hukukundan doğan haklarını bertaraf edebilmek amacına matuf olarak herhangi bir malvarlığına sahip olmayan şirket üzerinde SGK bildirimi yapmış olduğunu, organik bağın mevcudiyeti halinde Yargıtay’ın emsal içtihatına göre organik bağda birlikte istihdam aranmayacağını, tanık beyanlarına göre işverenin ... olduğunun sabit olduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminat miktarları davaya konu olayın özelliklerine göre az olduğunu,davacının uğramış olduğu iş kazası nedeniyle tek gözünün tamamen görme yeteneğini kaybetmiş ve neticesinde de %34,2 oranında maluliyete düçar kaldığını, mevcut yaralanmanın TBK 56. maddesinde ifade edilen ağır yaralanma olarak değerlendirilmesi ve anne babaya manevi tazminat takdiri gerektiğine işaret ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle: Kusur raporuna itirazı karşılanmadan dosyanın hesap bilirkişisine gönderildiğini, davacının yanında çalıştığı babasının davacının demir makasını kullanmasına izin vermemesi gerektiğini, davacının iş kazası gerçekleştiğinde 17 yaşında vasıfsız işçi olduğu gözetilmeden hesap raporuna itirazlar karşılanmadan seçenekli hesaba itibar edilerek karar verilmesinin hatalı olduğuna işaret ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 08/10/2013 tarihli zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacılardan Hamdi’nin davalılardan ... Şirketi tarafından yapımı üstlenilen bina inşaatında vasıfsız işçi olarak çalışırken demir makasında demir kestiği sırada makasın ağzından kopan parçanın, gözüne girmesi neticesinde iş kazası geçirdiği, olayın SGK tarafından iş kazası kabul edildiği, sürekli iş göremezlik oranının %34,2 olarak belirlendiği, iş kazasının gerçekleşmesinde davalı Öz Neco Şirketine %90, davacı ...’ye ise %10 oranında kusur verildiği, diğer davalılara ise kusur izafe edilemeyeceğinin belirlendiği, hesap bilirkişi raporunda asgari ücret üzerinden ve tanık beyanlarına göre asgari ücretin 2,9 katı üzerinden seçenekli olarak hesap yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda iş kazasının gerçekleştiği tarihte işçinin işvereni olduğu anlaşılan ... İnş. Müh. Mim. Hiz. Nak. Yem. Ür. San Ve Tic Ltd Şti haricinde, hakkında red kararı verilen diğer davalılar ... İnş. Müh. Tur Lojistik Ve Nak Tic Ltd Şti ile ... İnş. Nak. Gıda Yemek Ve Sebze Meyve Paz. ...’in davacılara karşı sorumluğunun bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Çalışma hayatında işçinin asıl işverenin dışında başka işverenlere de hizmet verdiği, yine işçinin bilgisi dışında olmakla beraber esasında birbiri ile bağlantısı olan işverenlerin işlerini ifa ettiği de bir hakikattir. Bu gibi durumlarda, Dairemizin önceki içtihatlarında da belirtildiği gibi şirketler arasında organik bağdan söz etmek gerekir.

Organik bağda işçinin birden fazla işverene iş görme edimi yerine getirmesine gerek yoktur. Burada işverenlerin kanuna karşı hilesi veya dürüstlük kuralına aykırı davranışı vardır. Dolayısıyla salt birlikte istihdamın veya organik bağın tespiti müşterek ve müteselsil sorumluluk için yeterlidir.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davalıların ticaret siciline tescil edilmiş olan şirket faaliyet konularının, kaza tarihindeki şirket adreslerinin aynı olduğu gibi, şirket yetkililerinin ise aynı ailenin üyeleri olduğu bu yönle şirketler arasında organik bağ bulunduğu gözetilerek davalılardan ... ile ... İnş Nak Gıda Yemek Ve Sebze Meyve Paz ...’in de tazminatlardan sorumlu tutulması gerekirken bu davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

3- Taraflar arasında hesaba esas alınacak ücret noktasında da uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

3- Taraflar arasında hesaba esas alınacak ücret noktasında da uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

İlke olarak iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının veya ölümü halinde hak sahiplerinin maddi zararı hesaplanırken öncelikle tazminat hesabını doğrudan etkileyecek olan sigortalının gerçek ücretinin açıkça saptanması gerekmektedir. Gerçek ücret, işçinin kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücrettir. Gerçek ücretin saptanmasında işyeri kayıtları, ücret bordroları araştırılmalı, bordrolardan ücretin saptanamaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu, emsal işçilerin aldığı ücret gözönünde tutulmalı, gerekirse meslek kuruluşu ve odalardan durum sorularak gerçek ücret saptanmalıdır.

Davacının kaza tarihi ve sonrasında davalı işyerinde çalışmaya devam ettiği saptanır ise işyerinden imzalı ücret bordroları getirtilerek bilinen ücretlere göre hesap yapılması gerekir.

İşyerinde toplu iş sözleşmesi uygulanıp uygulanmadığı ve uygulanmakta ise sigortalının sendika üyesi olarak veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanmadığı mutlaka belirlenmelidir. Asgari ücret ile varsa toplu iş sözleşmesinin uygulanması kamu düzenine ilişkin olup talep olmasa dahi re'sen uygulanması gerektiğinden olay tarihinden hüküm tarihine kadar işyerinde uygulanmakta olan tüm toplu iş sözleşmeleri getirtilerek tazminatın belirlenmesinde esas alınmalıdır. Kamu düzenine ilişkin hususlarda usuli kazanılmış haktan söz edilemez. Bunun yanı sıra maddi tazminat hesabında geçici iş göremezlik dönemini de kapsayan bilinen dönem zararı gerçek ücrete göre hesaplanmalıdır.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davacı ...’nin olay tarihinde iş başı yaptığı anlaşılan 17 yaşında vasıfsız işçi olduğu anlaşılmakla asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiğinin kabulünün hayatın olağan akışına uygun düştüğü dikkate alınarak, seçenekli hesapta asgari ücret üzerinden yapılan seçenekli hesaba itibar edilmesi gerekirken; olay tarihinde vasıflı bir inşaat işçisinin alabileceği miktarda asgari ücretin 2,9 katı düzeyindeki ücrete göre yapılan hesap seçeneğine itibar edilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

4- Öte yandan, davacı anne ve babanın manevi tazminat istemiyle ilgili yansıma suretiyle zarara uğrama kavramı üzerinde durulması faydalı olacaktır.

Zarar kavramına ruhsal bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin girdiği bu maddelerde sadece maddi sağlık bütünlüğünün değil, ruhsal ve sinirsel bütünlüğünde korunduğu doktrinde ve Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir.