muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2474, Karar No: 2022/1035, Tarih: 25.01.2022

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5.maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar)

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverenlerin yükümlülüklerini belirlerken aynı zamanda çalışanların da yükümlülüklerini belirlemiştir.

Kanunun 19. Maddesine göre;

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşünmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim talimatları doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır.

a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.

b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek,

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle 4857 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrası, 63. maddesinin dördüncü fıkrası, 69, maddesinin dördüncü, beşinci ve altınca fıkraları, 77,78,79,80,81,83,84,85,86,87,88,89,95,105 ve geçici 2. maddeleri yürürlükten kaldırılmış, 4857 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan " İş Sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere" ifadesi ile 98. maddesinin birinci fıkrasında yer alan " 85. madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası" ifadesi metinden çıkartılmıştır.

Yine 6331 sayılı Kanunun "Atıflar " kenar başlığını taşıyan geçici 1. maddesinde "(1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu kanuna yapılmış sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddelerde işverenin yükümlülüklerini, 19. maddede de çalışanların yükümlülüklerinin çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddelerde işverenin yükümlülüklerini, 19. maddede de çalışanların yükümlülüklerinin çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri hükümleri işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun 417/2. maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

Öte yandan işvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet rabıtasının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Dosya kapsamından, davacı sigortalının davalı işyerinde bakım ustası olarak çalıştığı, olay tarihinde kademe atölyesinde pres makinasıyla dolgu lastiği bastığı sırada lastik cantına baskı yapması için kullanılan metal malzemenin parçalanarak sol koluna çarpıp yaralandığı, mahkemece alınan 29/08/2016 tarihli raporda olayım meydana gelmesinde davalı işverenin % 90, kazalı sigortalının % 10 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği ve bu raporun hükme esas alındığı ancak anılan raporda özellikle davalı işveren tarafından işçiye verilen kişisel koruyucu malzemenin davacı tarafın takılıp takılmadığının, tarafların hangi sebeplerle sorumlu olduklarının ve olayın meydana gelmesini önleme yönünden işverenin alması gerekli veya alabileceği önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı, mahkemenin de bu rapor ile yetinerek karar verdiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, öncelikle SGK teftiş raporunu celp etmek, aynı olaylara ilişkin ceza dosyası ile rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının da dosya kapsamına getirtilerek - verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek, yukarıda bahsedilen kusur raporlarını düzenleyen heyetlerden farklı, A sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu incelettirmek, alınacak bu raporda davalı işveren tarafından işçiye verilen kişisel koruyucu malzemenin davacı tarafından takılıp takılmadığını irdeleyerek, tarafların alması gerekli önlemlerin neler olduğunu, bu önlemlerin alınıp alınmadığını, nedenleri ile birlikte açıklayarak, tarafların kusur oran ve aidiyetlerini belirleyerek, dosyada mevcut tüm raporlar arasındaki çelişkiyi gidererek tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını ve aidiyetlerini - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek (özellikle davacı tarafın istinaf ve temyiz yoluna başvurmadığının) bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak, ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2561, Karar No: 2017/8338, Tarih: 26.10.2017

**21. Hukuk Dairesi         2017/2561 E.  ,  2017/8338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

KARAR

A)Davacı İstemi :

Davacı, vekili 31/08/1992 tarihinden beri yurtdışında kesintisiz oturum hakkı bulunan davacının 27/06/2014 ve 04/08/2014 tarihli borçlanmalarına istinaden ödediği 4710 ve 1265 günün hangi tarihler arasına işlenmesi gerektiğine ilişkin kurumla aralarında ihtilaf olduğunu, davalı kurumun bu süreleri borçlandırma yaparken emniyet kayıtlarını dikkate alarak 31/08/1992 tarihinden evvel Türkiye'den ayrılışını tespit edemediğinden 02/08/1996-01/09/2009 ve 02/09/2009-06/03/2013 tarihleri arasına mal ettiğini, kurum işleminin yerinde olmadığını, bu nedenle davacının borçlanmak suretiyle ödediği 4710 prim günlerinin 31/08/1992-31/09/2005 tarihleri arasına, 1265 prim günlerinin 01/10/2005- 06/04/2009 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespiti istemiştir.

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; 6552 sayılı Yasa uyarınca idari başvuru şartının yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, yetki derdestlik, hak düşürücü süre, husumet ve zamanaşımı itirazları ile birlikte kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olup davanın reddine talep etmiştir

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin; davacının Almanya'da ikamet etmeye başladığı tarihin 29/08/1992 olup, 3201 sayılı yasanın 1. maddesi, 6552 sayılı yasa 28. maddesi ve yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, davacının ev hanımlığı süresi olarak borçlanmak istediği 31/08/1992-30/09/2005 tarihleri arası dönem açısından Almanya'da ikamet etmeye başladığı tarih olarak belirlenen 29/08/1992 tarihini takip eden 31/08/1992 tarihinin borçlanmanın başlangıç tarihi olarak kabul edildiği, buna göre 11/07/1994-11/08/1994 tarihleri ile 01/07/1996- 01/08/1996 tarihleri arasındaki 30'ar günlük süreler işlenmek suretiyle Bağkur kapsamında ödediği prim günlerinin 31/08/1992-30/09/2005 tarihleri arası 4710 gün olacak şekilde intibakıyla bu borçlanmasının belirtilen bu tarihler arasına mal edilmesi gerektiği, kısmi borçlanmalarda sigortalı lehine değerlendirme yapılarak davacının borçlanmak suretiyle ödediği prim günlerinin davacının 4/1-b Bağkur kapsamında borçlandığı 4710 günlük sürenin sonu olan 30/05/2005 tarihini takip eden 01/10/2005 tarihinden 06/04/2009 tarihine kadar borçlanma talebinin mevcut yasal düzenlemeye aykırılık oluşturmadığı, bu haliyle davacının devredilen SSK kapsamında borçlanmak suretiyle ödediği prim günlerinin 01/10/2005- 06/04/2009 tarihleri arası 1265 gün olacak şekilde intibakıyla bu borçlanmasının 01/10/2005- 06/04/2009 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiği gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı vekili; Emniyet Müdürlüğü'nden gelen cevaba göre davacının 31.08.1992 tarihi itibariyle yurt dışına çıkışı gözükmediği için 11.08.1994 tarihinden itibaren borçlandırıldığını ve davacının yasal süresi içinde ödeme yaptığını, Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu; 3201 sayılı Kanunun 1. maddesine göre borçlanılması mümkün olan sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerinin belgelendirilmesi gerekir. Yönetmeliğe göre, ev kadını olarak geçen sürelerin borçlanılmasında, ev kadınlarının yurt dışında oturduklarına dair oturdukları ülkenin resmi makamlarından alacakları ikamet belgesi veya çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik veya ateşeliğinin bulunduğu Türk temsilciliklerince ikamet belgesine istinaden düzenlenecek belge, bu belgeler temin edilemiyorsa emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş ve çıkış çizelgesi ile ikamet teyit edilmesi gerekmekte olup, Olfen Belediye Başkanlığı yazısına göre; davacının 31.08.1992 tarihinden itibaren Almanya'da ikamet ettiğinin belirlenmiş olmasına göre; bu tarihten itibaren çalışmaya başladığı döneme kadarki ev hanımlığı süreleri ile çalıştığı dönemleri borçlanabileceğinin ve borçlanmanın ilgili dönemlere mal edilmesi gerektiğine ilişkin mahkemenin yaklaşımında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar vermiştir

F)Temyiz :

Davalı vekili, istinaf başvuru gerekçelerini tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını istemiştir

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01/01/1969 doğumlu olduğu, 01.05.2000 tarihinde zorunlu prim ödemesi yapılarak Almanya emeklilik sigortasına dahil edildiği ve kesikli çalışması olduğu, Olfen Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ve davacının 31/08/1992-31/01/1996 tarihleri arasında Olfen'de ikamet ettiğinin bildirildiği,Waltrop Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ve davacının 05/08/1996-29/11/2004 tarihleri arasında Waltrop'da ikamet ettiğinin bildirildiği,Davacının boşta geçen ve ev hanımlığı sürelerinden 31/08/1992 tarihinden itibaren 4710 günü 3201 sayılı yasa uyarınca borçlanma talebinde bulunduğu, Kurum'un 02/08/1996-31/03/1999 ve 01/04/1999-01/09/2009 tarihleri arasında 4710 gün karşılığı borç tahakkuk ettirildiği,davacının yurt dışında geçen ev hanımlığı süreleri de dikkate alınmak suretiyle tahakkuk cetvelinin 31/08/1992 tarihinden itibaren başlatılarak borçlandırılma işleminin tamamlanmasının istendiği,4710 günlük borçlanma bedelinin 29/05/2015 tarihinde defaten ödendiği, davacının 4/1 (b) kapsamındaki borçlanmasının bitiş tarihi olan 01/10/2005 tarihinden itibaren 1265 günü daha 4/ a kapsamında borçlandırılması talebinde bulunulduğu, Kurum'un 02/09/2009-06/03/2013 arası 1265 gün borç tahakkuk ettirdiği,1265 günlük borçlanma bedeli 29/10/2015 tarihinde defaten ödendiği, Kurum'un, davacının 4710 günlük yurtdışında boşta geçen ve ev hanımlığı sürelerini 02/08/1996-31/03/1999 arası (959 gün) ve 01/04/1999-01/09/2009 arası (3751 gün) 4/b kapsamında; 1265 gün yurtdışı çalışma ve ev kadınlığı sürelerini 02/09/2009-06/03/2013 arası 4/a kabul ettiği, davacının 16/07/2014-14/08/2014 tarihleri arasında 5510 sayılı kanunun 4/a maddesine göre 30 gün çalışması olduğu anlaşılmıştır

3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesine göre; Kurum'ca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi, davacının Türkiye'de 16/07/2014-14/08/2014 tarihleri arasında 30 gün 5510 sayılı kanunun 4/a maddesine göre çalışması olduğundan, davacının ödediği primlerin 5510 sayılı yasanın 4/a maddesine göre çalışması olduğu 16.07.2014 tarihinden itibaren geriye görürülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

H)Sonuç :

O halde, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

H)Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.10.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5084, Karar No: 2015/6218, Tarih: 02.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/5084 E.  ,  2015/6218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 27/12/2013

NUMARASI : 2008/621-2013/815

Taraflar arasındaki tazminata ilişkin asıl; alacağa ilişkin birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl davada davacı vekili, davalı kooperatifin müvekkilini 15.06.2002 tarihinde haksız olarak üyelikten ihraç ettiğini, açılan dava sonucunda ihraç kararının iptal edildiğini, ancak müvekkilinin, kendisine tahsis edilen A-1 Blok 3 no'lu daireyi eksik ve ayıplı imalatlar ile kooperatif yönetim kurulunun hasmane tutumları nedeniyle bugüne kadar kullanamadığını, bu dönemde bir kaç kez ev değiştirmek zorunda kaldığını, uzun süre yaşanan sıkıntılar, hukuki süreçler, yapılan masraflar nedeniyle ailevi sıkıntıların baş gösterdiğini ve sonunda eşiyle de boşanmak zorunda kaldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dairenin kullanılamamasından kaynaklanan kira kaybı için 10.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere 15.000,00 TL'nin davalı kooperatiften tahsilini talep ve dava etmiş, kira kaybına ilişkin talebini ıslah yoluyla 15.084,16 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkiline kur'a ile tahsis edilen A-1 Blok 3 nolu dairede eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğunu ileri sürerek, 2.285,00 TL'nin davalıdan tahsili istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekili, dava konusu dairenin davacıya 2002 yılında teslim edildiğini, davacının daireyi 2005 yılında kısa süreli de olsa bir başka kişiye kiraya verdiğini ve dairenin halen kendisinin kullanımında olduğunu savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekili, dava konusu dairenin davacıya 2002 yılında teslim edildiğini, davacının daireyi 2005 yılında kısa süreli de olsa bir başka kişiye kiraya verdiğini ve dairenin halen kendisinin kullanımında olduğunu savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacıya 1999 yılında gerçekleşen kur'a ile A-1 Blok 3 no'lu dairenin tahsis edildiği, hakkında alınan ihraç kararı mahkemece iptal edildiğinden üyeliğinin kesintisiz olarak devam ettiği, 28.01.2002 tarihinde eşyalarını taşıdığı daireye eksik ve ayıplı imalatlar nedeniyle fiilen oturamadığı, iskân ruhsatının 29.11.2002 tarihinde alındığı, henüz iskân ruhsatı alınmamış daireye eşyaların taşınmış olmasının kooperatifin teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmeyeceği, davacının, dairenin iskân ruhsatının alındığı 29.11.2002 tarihinden aboneliklerin tesis edildiği 06.08.2008 tarihine kadar kira bedeli talep edebileceği, daireyi 2005 yılı içerisinde 60 gün depo olarak bir başkasına kiraya vermiş bulunduğu anlaşıldığından, bu döneme ilişkin kira bedeli de düşüldüğünde davacının asıl davada toplam 13.813,33 TL kira bedeli isteyebileceği, manevi tazminat isteminin ise yerinde olmadığı, birleşen dava yönünden yapılan incelemede dairedeki eksik ve ayıplı imalatların giderilmesi için gerekli bedelin toplam 1.695,00 TL olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, asıl davada maddi tazminat talebinin kısmen kabulü 13.813,33 TL'nin 10.000,00 TL'sine dava, kalanına ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmek suretiyle davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 1.695,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Davalı vekilinin, birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/ 815 E. sayılı davasında verilen hükme yönelik temyiz itirazları yönünden;

5219 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu HUMK'nın 427.maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 5236 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle HUMK’na eklenen Ek-Madde 4’te öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2013 yılı için 1.820,00 TL'dir.

Birleşen dava dilekçesinde, 2.285,00 TL'nin tahsili istenilmiş, mahkemece, 1.695,00 TL'sinin tahsiline karar verilmiştir. Davalı aleyhine kabul edilen kısım, yukarıda anılan madde hükmüne göre temyiz sınırının altında kaldığı cihetle kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 1989/3 Esas, 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da karar verilebileceğinden, davalı vekilinin birleşen davada verilen hükme yönelik temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin asıl davada verilen hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;