muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9261, Karar No: 2023/15934, Tarih: 25.10.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; işyerinde keşif icra edildiği ve keşif mahallinde tanıkların dinlendiği, keşif sonrası teknik bilirkişiler tarafından rapor hazırlandığı, toplanan kanıtlar ve dosya kapsamına göre davalı Kurumun asıl işinin açık ocaktan çıkartılan bor madeninin reaksiyon, filtrasyon, kristalizasyon ve kurutma işlemlerinden geçirilerek borik asite dönüştürülme işi olduğu, sırasıyla maden çıkarma, cevher taşıma, yıkama, ayıklama, sınıflandırma, depolama, kırma, parçalama, öğütme, reaksiyon, filtrasyon, kristalizasyon, kurutma, paketleme, stoklama ve yükleme aşamalarının bulunduğu, alt işverene verilen işin ise işyerinde asıl işveren tarafından yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin yardımcı işlerinden olmadığı ve işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir ... olmadığı, buna göre davalı Kurum ile davacının çalıştığı alt işverenler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğu ve davacının çalışmaya başladığı tarihten itibaren davalı Kurumun işçisi olduğu, dolayısıyla ilave tediyeye hak kazandığı, 6356 sayılı Kanun ve toplu ... sözleşmeleri hükümlerine göre; taraf işçi sendikası üyesi olan işçinin toplu ... sözleşmesinin imzalandığı tarihte üye ise toplu ... sözleşmesinin yürürlük tarihinden, sonradan üye olmuş ise üyeliğinin işverene bildirildiği tarihten, taraf sendikaya üye değilse dayanışma aidatı ödeyerek toplu ... sözleşmesinden yararlanmak istediğine dair talep tarihinden itibaren toplu ... sözleşmesinden yararlanabileceği, bu nedenle her bir toplu ... sözleşmesi dönemi yönünden ayrı ayrı değerlendirilerek davacının yararlanma koşullarının bulunup bulunmadığının değerlendirildiği, davanın belirsiz alacak davası türünde açılmasına bir engel bulunmadığı gerekçesiyle bir kısım alacak miktarının zamanaşımına uğradığı ve seri hâlde açılan davaların duruşmalarının aynı gün yapılmamasına göre vekâlet ücretinin belirlendiği de belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda muvazaaya ilişkin değerlendirmeye dayanak sebeplerin ve yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, heyet raporu hazırlanırken tarafsızlık ilkesine de aykırı davranıldığını, keşif gününden önce İlk Derece Mahkemesince belirtilen sürede dosyaya keşif harcı ve masrafları yatırılmamış olan dosyalarda keşif icra edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve bu duruma muvafakatlerinin olmadığını, muvazaa ve alacak hesabına ilişkin olarak aynı anda ... rapor hazırlanmasının savunma haklarını kısıtladığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan son tutanak tarihi ile sonraki bir tarih arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, bu dönem yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, dosyaların seri olması dikkate alınmayarak davacı vekiline her bir dosyada hatalı olarak çok yüksek miktarda nispi vekâlet ücreti takdir edildiğini, yargılama giderleri ve harçların her bir dosyada yüksek belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif, keşif sonucu hazırlanan heyet raporu, tanık anlatımları, hizmet alım sözleşmeleri ve dosya kapsamına göre hizmet alımına konu işin davalı Kurumun asıl işinin bir bölümü olduğu, alt işverenlerin kullanılan yöntem ve ekipmanlar noktasında asıl işveren davalı Kurumdan teknolojik üstünlüğünün bulunmadığı, aksine asıl işverenin alt işverenden daha donanımlı bulunduğu, alt işverene verilen işin yasal düzenlemeye uygun işletmenin ve işin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerden olmadığı, davacının yaptığı işin yardımcı ... olarak değerlendirilemeyeceği, davacının üretim faaliyetinin bir parçası olduğu, hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartnamede üretimde kullanılan araçların bakımının da yükleniciye ait olduğu ve davacı niteliğinde çalışanların istihdam edilmesinin şarta bağlandığı görülmekte olup davacının maden üretimi olan asıl işte çalıştığının kabul edilmesinin isabetli olduğu, açıklanan sebeplere göre asıl işveren alt işveren ilişkinin muvazaalı olduğuna ilişkin İlk Derece Mahkemesi kabulünün doğru olduğu; ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 23.....2021 tarihli ve 2021/6396 Esas, 2021/10706 Karar sayılı ilâmı da dikkate alınarak davacının davalı Kurumun tarafı olduğu toplu ... sözleşmelerinden yararlanıp yararlanamayacağı bakımından yapılan değerlendirmede; davalı Kurumdan ve Maden ... sendikasından gelen yazı cevabından davacının sendika üyeliğinin davalı Kuruma bildirilmediği ve davacının dayanışma aidatı ödeyerek yararlanmak istediğine dair bir delil de bulunmadığı anlaşılmakla; davalının tarafı olduğu toplu ... sözleşmesinden davacının yararlanması mümkün olmadığı hâlde davacının toplu ... sözleşmesinden doğan alacak taleplerinin kısmen kabülüne karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının işvereni olarak görülen alt işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmelerinden davacının yararlandırılması için yapılan bildirimlerin de davalı Kurumu bağlayıcı yönü bulunmadığı, davalı tarafça bilirkişilerin ret edildiği ileri sürülmekte ise de kanuni dayanağı bulunan somut bir ret sebebi gösterilmediği, keşif masrafının davacı tarafça süresinde yatırılmış olduğu, davacı ilave tediye alacağına hak kazanmakta ise de davalı Kurumun toplu ..

... sözleşmelerinden davacının yararlandırılması için yapılan bildirimlerin de davalı Kurumu bağlayıcı yönü bulunmadığı, davalı tarafça bilirkişilerin ret edildiği ileri sürülmekte ise de kanuni dayanağı bulunan somut bir ret sebebi gösterilmediği, keşif masrafının davacı tarafça süresinde yatırılmış olduğu, davacı ilave tediye alacağına hak kazanmakta ise de davalı Kurumun toplu ... sözleşmelerinden yararlanamayacağından ek bilirkişi raporundaki davacının ücret bordrolarının nazara alındığı hesaplama çerçevesinde ilave tediye alacağına hükmedilmesi gerektiği, zamanaşımının yöntemince İlk Derece Mahkemesince dikkate alındığı ve harç ve yargılama giderleri yönünden hatalı bir uygulama yapılmadığı, ancak İlk Derece Mahkemesince aynı tarihte görülen ve istinaf incelemesine gönderilen toplam dosya sayısına göre vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekli iken tümüne hükmedilmesinin hatalı olduğu, muvazaa iddiasının kabulü ile davacının baştan itibaren davalı Kurum işçisi tespiti talep edildiği hâlde olumlu olumsuz karar verilmemesinin doğru olmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; davacının Sendika üyeliğinin davalı Kuruma bildirilmediğinden söz edilemeyeceğini, kaldı ki toplu ... sözleşmesinden yararlanmaya yönelik hükümlerin düzenlendiği 6356 sayılı Kanun'da Bölge Adliye Mahkemesince aranan nitelikte bir bildirimden söz edilmediği, davalı Kurumun dava dışı işverenler ile yaptığı hizmet alımlarının muvazaalı olduğu kabul edildiğine göre davacının davalı Kurumun toplu ... sözleşmelerinden yararlandırılması gerektiği, davacı lehine tam vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; davacının çalışmış olduğu hizmet alım işinin müvekkili Kurumun ana iştigal konusuna yardımcı olan ve olmadığı takdirde üretimi aksatmayacak durumda olan bir ... olduğunu, hizmet alım işinde muvazaa bulunduğuna yönelik kabulün isabetsiz olduğunu, kanunen izin verilen bir konuda kurulan asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacının müvekkili Kurumun işçisi olmadığını, bu nedenle ilave tediye alacağına hak kazanmasının da mümkün bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda muvazaaya ilişkin değerlendirmeye dayanak sebeplerin yanı sıra hesaplamaların da hatalı olduğunu, alacakların zamanaşımına uğradığını, vekâlet ücretinin doğru belirlenmediğini, yargılama giderleri ve harçların her bir dosyada yüksek belirlendiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı, davacının davalı işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmelerinden yararlanıp yararlanamayacağı ve talep edilen alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ile vekâlet ücreti, harç ve yargılama giderleri hususlarındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi ile 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi ile 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu’nun 2 nci maddesinin yedi ve sekizinci fıkraları, 6356 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 27.09.2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (g) bentleri ile 4 ve 11 inci maddeleri ve 12 nci maddesinin ikinci fıkrası, 492 sayılı Harçlar Kanunu (1) sayılı Tarife, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 ve 22 nci maddeleri.

3. Dairemizin 19.10.2020 tarihli ve 2020/6727 Esas, 2020/12289 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir:

"... Tüm dosya kapsamından, davacı işçinin sendika üyeliğinin dava tarihi itibariyle işverene bildirilmediği anlaşılmaktadır. Dairemiz incelemesinden geçen emsal dosyalar uyarınca (örneğin Dairemizin 2020/6056 E-2020/9257 K. sayılı ilamı) dava tarihi itibariyle sendika üyeliği işverene bildirilmeyen davacı işçi yönünden, davalı işyerinde davacı ile birlikte çalışan işverenin sendikasız işçisinin bulunmadığı anlaşılmakla davacının ilave tediye ücreti isteminin fiilen aldığı ücret esas alınarak sonucuna göre değerlendirilmesi ve davacının fark ücret alacağı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

..."

4. Dairemizin 17.10.2022 tarihli ve 2022/13480 Esas, 2022/12661 Karar sayılı kararında da Dairemizin muvazaanın varlığı durumunda işçinin gerçek işveren tarafından bağıtlanan toplu ... sözleşmesinden yararlanma koşulları şu şekilde açıklanmıştır:

"...

Somut uyuşmazlıkta olduğu gibi asıl alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığının ya da geçerli olarak kurulmadığının ve işçinin çalışma süresinin en başından itibaren asıl işverenin işçisi olduğunun belirlendiği durumlarda; işçi, toplu ... sözleşmesinin imza tarihinde yetkili sendikaya üye olsa da gerçek işveren olan asıl işverenin toplu ... sözleşmesinden yararlanabilmesi; ancak taraf sendika üyeliğinin gerçek işverene bildirildiği tarihten itibaren mümkündür. Somut uyuşmazlık dönemi için davacının sendika üyeliği, toplu ... sözleşmesinin tarafı Sendika tarafından davalı Belediyeye bildirilmediği gibi davacının da toplu ... sözleşmesinden yararlanma talebi ile davalı Belediyeye bir başvurusu olmamıştır.

..."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

..."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24281, Karar No: 2016/632, Tarih: 21.01.2016

**8. Hukuk Dairesi         2014/24281 E.  ,  2016/632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Borçlu vekili, müvekkili Belediyenin Vakıfbank...Şubesi'ndeki hesaplarına haciz konulduğunu, haciz konulan hesapların 5393 Sayılı Yasa'nın 15/son maddesinde belirtilen, vergi, resim ve harçların yatırıldığı hesaplardan olduğunu, haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; haczi kabil olmayan vergi alacaklarının toplandığı hesaplarda, aynı nitelikleri taşımayan ve haczi kabil olan gelirlerin de toplanmış olduğu anlaşıldığından şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm borçlu vekilince temyiz edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; Mahkemece, alınan 02.12.2013 tarihli bilirkişi raporuna göre, şikayete konu Vakıfbank...Şubesi'ndeki .... ve .... nolu hesaplarına yatırılan ödemelerin tamamının vergi niteliğindeki hal rüsum bedelleri olduğunun anlaşıldığı, bilirkişi raporunun sonuç kısmında ise "...ve .... nolu hesaptan yapılan ödemelerin tamamının vergi alacağı olduğu" belirtilmiş, belirtilen hesap numaralarının aynı hesap numarası olmasının maddi hataya müstenit olup, olmadığı bilirkişiden sorularak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, şikayetin tümden reddi isabetsizdir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın temyiz edene iadesine, 21.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6436, Karar No: 2018/530, Tarih: 25.01.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/6436 E.  ,  2018/530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 12. İş Mahkemesi

KARAR

A) Davacı İstemi:

Davacı; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptalini, kesilen aylıklarının kesildiği tarihler itibariyle yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabı:

Davalı ... vekili özetle; 5510 Sayılı Kanunun'un 56. maddesinde, "Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96.madde hükümlerine göre geri alınır." hükmüne yer verildiğini, Kuruma yapılan ihbar üzerine Sosyal Güvenlik Denetmeni ... tarafından düzenlenen 09.09.2015 gün ve 2015/Cİ/023 sayılı araştırma ve soruşturma raporunda, davacı ... (...)'ın boşandığı eşi ... ile birlikte yaşamaya devam ettiğinin tespit edildiğini, bu tutanakların, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece Mahkemesince; “... tarihli müzekkere cevabı , ... tarihli müzekkere cevabı, tutanak tanıklarının beyanları, Medula kayıtlarında ve GSM operatörlerine bildirilen adresler , davacının oturduğu evin kira sözleşmesinin boşandığı eşi tarafından yapılmış olması, boşanılan eşin beyanı, apartman sakinlerinin davacıyı eski soyadı ile tanımaları, boşandıklarından haberdar olmamaları, davacının boşandıktan sonra eski eşi ile yeniden evlenmiş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde , 5510 Sayılı Yasanın 59/2. Maddesi gereğince kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerli olup; kontrol memuru raporunun aksi ispat edilememiştir. (Yargıtay 10 Hukuk Dairesi 2013/19936 Esas 2014/7375 Karar sayılı 01/04/2014 tarihli ilamı) ” gerekçesiyle davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ;

Davacı vekili ; eşinin görevi nedeniyle, eşinin çalışmalarından rahatsız olan FETÖ/PDY'nin eşini yıpratmak istediği bir kurgudan ibaret olduğunu, davalının iddiasını ispatlayamadığını, tanıkların hiçbirisinin aleyhine beyanda bulunmadığını, kararın hatalı ve yanlış olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İstinaf Başvurusu ;

Davacı vekili ; eşinin görevi nedeniyle, eşinin çalışmalarından rahatsız olan FETÖ/PDY'nin eşini yıpratmak istediği bir kurgudan ibaret olduğunu, davalının iddiasını ispatlayamadığını, tanıkların hiçbirisinin aleyhine beyanda bulunmadığını, kararın hatalı ve yanlış olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye mahkemesince “Somut olayda, davacının ikamet adresi olan ".../..." adresinde yapılan çevre soruşturmasında, komşuların, davacının ve eşinin 3-4 yıldır birlikte oturduklarını belirttikleri, yine boşandığı eşinin ikamet adresi olan, ".../..." adresinde yapılan soruşturmada, daha önce bu adreste oturan davacı ve eşinin 3-4 yıl önce taşındıklarının, ancak davacının boşandığı eşinin bu adresten ikametini taşımaması nedeniyle, uzunca bir süre posta evraklarının bu adrese geldiğinin belirtildiği, ... kayıtlarında ...'ın bildirdiği adresin davacının ikamet adresi olduğu, yine medula kayıtlarına göre, ...'ın kayıtlı adresinin, davacı eşinin ikamet adresi olduğu, tanık sıfatı ile dinlenilen eş ...'ın duruşmadaki beyanında, boşandıktan sonra ... nolu adreste bulunan kendisine ait deposunda kaldığını, davacı eşinin ise boşanmadan önce kendisinin kiraladığı, ... adresinde kaldığını belirtmesine karşın, kaldığını belirttiği ..." adresinde geçmişe dönük olarak yaptırılan emniyet araştırmasında, adı geçeni çevreden tanıyıp bilen bulunmadığı şeklinde cevap verildiği, ... Karabağlar adresinde yapılan araştırmada ise belirtilen 21.05.2012 - 20.11.2015 tarih aralığında ve halen davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve dinlenen kamu tanığının beyanlarına göre, çevrede davacının eski soyadı ile tanınması, boşandığının bilinmemesi ve medula kayıtlarının bazılarında, tekrar evlenme tarihinden önceki dönemde, ...'ın adresinin, davacının ikamet adresi olarak gözüktüğü, dosya içeriğine yansıyan delillere göre müfettiş raporunun aksinin kanıtlanamadığı anlaşılmakla, yersiz ödeme niteliği kazanan 37.573,07 TL aylık ve 6.432,61 TL faiz toplamı 44.005,68 TL yönünden davanın reddi yerindedir.

Yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde, yersiz ödendiği ileri sürülen sağlık giderleri yönünden, 31.01.2012 tarihine kadar yapılan sağlık giderleri anılan Kanunun geçici 45. maddesi gereği talep edilemeyecektir. 31.01.2012 tarihinden sonra yapılan sağlık giderleri ise davalının 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin ilgili bentleri gereğince genel sağlık sigortalısı sayıldığından ve 67. madde kapsamında gelir testine tabi tutulmasıyla oluşacak ihtilafa konu dönemdeki prim borçlarını bilemeyeceği göz önüne alındığında, belirtilen giderler genel sağlık sigortalısı sayılan davalıdan talep edilemeyeceği gözetilerek, bu talep yönünden davanın kabulü gerekirken, reddine karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur. ” gerekçesiyle

“ 1-) Davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle; ... 12.İş Mahkeme'sinin, 22.12.2016 tarihli, 2016/67 E, 2016/518 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına;

2-) Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,Davacıya yapılan 2.093,03 TL sağlık gideri ve 302,12 TL yasal faizi olmak üzere toplam 2.395,15 TL yönünden davalı Kuruma borcunun bulunmadığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, “ karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Davacı vekili; “ eşinin Ak Partideki görevi nedeniyle, eşinin çalışmalarından rahatsız olan FETÖ/PDY'nin eşini yıpratmak istediği için komplo kurulduğu , ... SGİM il müdürü hakkında Fetö den işlem yapıldığı, eşiyle birlikte yaşamadığı” gerekçeleriyle hükmü temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili; eksik inceleme sonucu davanın kısmen kabulüne karar verildiği, gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

1- Temyiz kapsam ve nedenlerine göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı Kurumun temyiz itirazlarının kabulüne karar verilmiştir.

2- Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile kesilen aylıklarının kesildiği tarihler itibariyle yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Hüküm, davalı Kurum ve davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.