muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2240, Karar No: 2023/7157, Tarih: 29.05.2023

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile ... kararının 4. bendinde yer alan "15.945,65 TL." ibaresi çıkartılarak yerine " 5.100,00 TL." ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,29.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4906, Karar No: 2020/4327, Tarih: 09.07.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/4906 E.  ,  2020/4327 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat

A) Sanık ... hakkında 2007 takvim yılında “sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin; sanık ... hakkında aynı suçtan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin ve katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde:

Sanıklar hakkında 2007 takvim yılında “sahte fatura düzenleme” suçundan kamu davası açıldığı, bu suçtan 213 sayılı Kanun’un 367. maddesine göre usulüne uygun verilmiş bir mütalaa bulunmadığı anlaşılmış ise de, zamanaşımının olumsuz bir muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olduğunun anlaşılması karşısında; sanıklara yüklenen 2007 takvim yılında "sahte fatura düzenleme" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4 maddelerinde öngörülen zamanaşımının en aleyhe kabulle 31.12.2007 tarihi olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin ve sanık ... müdafinin temyiz talepleri bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

B) Sanık ... hakkında 2008 takvim yılında “sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin; sanık ... hakkında aynı suçtan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin ve katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde:

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.09.2012 tarih ve 2012/53176 esas sayılı iddianamesi ile sanıklar hakkında 2007 ve 2008 takvim yıllarında “sahte fatura düzenleme” suçundan kamu davası açılmış ise de; 16.08.2012 tarihli Rapor Değerlendirme Komisyonu mütalaasının sahte fatura kullanma suçuna ilişkin olduğu ve 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilmiş bir mütalaa bulunmadığı anlaşılmakla; 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince kovuşturma şartı olan mütalaanın verilip verilmeyeceği Vergi Dairesi Başkanlığından sorulduktan sonra, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ... müdafii ve katılan vekilinin temyiz talepleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31737, Karar No: 2015/2672, Tarih: 04.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/31737 E.  ,  2015/2672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Sanıklar ... ile ...'un, Marmara 15 isimli sitenin yönetiminde görevli oldukları, bu sitede yazlık evi bulunan katılanın, siteye geldiğinde evinin önünde dikili güllerin ve ıhlamur ağacının söküldüğünü farkettiği, bu konuda ... ile görüştüğünde, suların tuzlu olması nedeniyle bitkilerin kuruduğunu, bu nedenle bahçıvan olarak çalışmakta olan sanık ... tarafından diğer sanıkların bilgisi dahilinde güllerin ve ıhlamur ağacının söküldüğünü öğrendiği, bu suretle sanıkların, dikili ağaç hakkında mala zarar verme suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda;

Gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması amacına yönelik olarak, mahallinde keşif yapılarak ağaçların mülkiyetinin tespit edilmesi, katılanın dilekçesinde belirttiği ... ile diğer site sakinlerinin tanık sıfatıyla ifadeleri alınarak, suç tarihinde site içerisinde bulunan diğer ağaç ve güllerin sulama nedeniyle zarar görüp görmediğinin belirlenmesi, sulama nedeniyle ıhlamur ağacının kuruyup kurumayacağı konusunda bilirkişi raporu alınması, tüm deliller toplandıktan sonra sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde eksik araştırmayla sanıkların beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/28531, Karar No: 2010/10547, Tarih: 27.04.2010

**12. Hukuk Dairesi         2009/28531 E.  ,  2010/10547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Mahkemesi

TARİHİ : 20/08/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 15.60. TL onama harcının mahsubuna bakiye 1,55 TL. harcın temyiz edenden alınmasına, 27/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4609, Karar No: 2016/19108, Tarih: 23.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/4609 E.  ,  2016/19108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, tapograf olarak Ukrayna şantiyelerinde 2004 -2011 yılları arası çalıştığını, kıdem ve ihbar tazminatının eksik ödendiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmeyen fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı süresinin dolduğunu, iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davacıya tüm haklarının, kıdem ve ihbar tazminatının banka kanalı ile ödendiğini, davacının müvekkil şirketi ibra ederek işten ayrıldığını, davcının işi gereği esnek çalışma saatlerine sahip olduğunu, hafta tatillerini kullandığını savunarak reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasında, düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İbra sözleşmesi, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Kanun'un 132.  maddesi “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” hükmünü getirmiştir. İbranameyle ilgili olarak diğer önemli bir düzenleme ise 6098 sayılı Kanun'un 420. maddesinde yer almıştır. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur.

Ancak yukarıda sözü edilen bu hükümler 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 6098 sayılı Kanun'un yürürlükte olmadığı bir dönemde düzenlenen ibranamenin geçerliliği sorunu, Yargıtay'ın ibraname konusunda yerleşmiş uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Ancak yukarıda sözü edilen bu hükümler 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 6098 sayılı Kanun'un yürürlükte olmadığı bir dönemde düzenlenen ibranamenin geçerliliği sorunu, Yargıtay'ın ibraname konusunda yerleşmiş uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Miktar içeren ibra sözleşmelerinde, alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ifa yoluyla sona ermiş olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde ibraya değer verilmemekte ve yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir

Miktar içermeyen ibra sözleşmelerinde ise, geçerlilik sorunu titizlikle ele alınmalıdır. İrade fesadı denetimi yapılmalı ve somut olayın özelliklerine göre ibranamenin geçerliliği konusunda çözümler aranmalıdır. Fesihten sonra düzenlenen ve alacak kalemlerinin tek tek sayıldığı ibranamede, irade fesadı haller ileri sürülüp ispatlanmadığı sürece ibra iradesi geçerli sayılmalıdır

İbranamede yer almayan işçilik alacakları bakımından, borcun sona erdiği söylenemez. İbranamede yer alan işçilik alacaklarının bir kısmı yönünden savunma ile çelişkinin varlığı ibranameyi bütünüyle geçersiz kılmaz. Savunma ile çelişmeyen kısımlar yönünden ibra iradesine değer verilmelidir. Başka bir anlatımla, bu gibi durumlarda ibranamenin bölünebilir etkisinden söz edilebilir. Bir ibraname bazı alacaklar bakımından makbuz hükmünde sayılırken, bazı işçilik hak ve alacakları bakımından ise çelişki sebebiyle geçersizlikten söz edilebilir. Aynı ibranamede çelişki bulunmayan ve miktar içermeyen kalemler bakımından ise borç ibra yoluyla sona ermiş sayılabilir.

Somut olayda, davalı tarafından sunulan 31.12.2011 tarihli elyazısı ile yazılan ibranamede davacının fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacağı ile kıdem ve ihbar tazminatı tüm işçilik alacakları karşılığında 19107.,86 TL aldığı ve şirketi ibra ettiği savunulmuştur. Öncelikle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 169. ve devamı maddeleri gereğince davacı davet edilmeli, ibranameye ve imzaya itirazı bulunup bulunmadığı sorularak sonucuna göre mahkemece değerlendirme yapılması gerekirken bu yön üzerinde durulmaksızın karar verilmesi isabetli görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

3-Davacı işçinin fazla çalışma ve hafta tatil çalışması yapıp yapmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

3-Davacı işçinin fazla çalışma ve hafta tatil çalışması yapıp yapmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda, davalı işveren yapılan işin Ukrayna'da inşaat işi olması nedeni ile mevsim şartlarına göre çalışma yapıldığını kış aylarında dört ay ara verildiğini savunmuştur. Dosyaya Ukrayna makamlarından alınan 01.12.2013- 01.04.2014 tarihleri arası kış şartları sebebi ile çalışma yapılamadığına ilişkin yazı ibraz edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yaz – kış ayrımı yapılmaksızın fazla mesai, genel tatil ve hafta tatil alacakları hesaplanmıştır. Davacının yaptığı işe, işin niteliğine ve işin yapıldığı ülke şartlarına göre yaz ve kış mevsiminde aynı şekilde çalışmanın mümkün olmadığı, Ukrayna makamlarından alınan yazı da nazara alındığında; davacının fazla mesai genel tatil ve hafta tatil alacaklarının yaz-kış ayrımı yapılarak belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.06. 2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11005, Karar No: 2025/5461, Tarih: 24.03.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/11005 E.  ,  2025/5461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/38 E., 2022/638 K.

SUÇLAR : Hakaret, görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

Yapılan ön inceleme neticesinde;

1. Dosya içeriğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 294. ve 295. maddeleri uyarınca sunulacak temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermesi gerektiğine dair ihtarın bulunmaması karşısında; sanığa meşruhatlı tebligatla, tebliğden itibaren süresi içerisinde, yasal düzenlemeye uygun biçimde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz isteminin reddedileceği hususunda ihtar yapılmasının gerektiği,

2. Yokluğunda verilen Tokat 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 07.12.2012 tarihli ve 2011/379 Esas, 2012/818 Karar sayılı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin gerekçeli kararının sanık ...'a tebliğine dair tebligat parçasının dosyada ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nde bulunmadığı,

Anlaşıldığından dosyanın, söz konusu tebligat parçasının aslının ya da onaylı örneğinin denetime imkân verecek şekilde dosya içerisine konulması ve yukarıda belirtilen şekilde tebliğ işlemleri gerçekleştirilip verilmesi halinde gerekçeli temyiz dilekçesi eklenerek ek tebliğname düzenlendikten sonra Dairemize iade edilmesi kaydıyla incelenmeksizin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, Oy birliğiyle, 24.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17063, Karar No: 2013/17086, Tarih: 03.12.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/17063 E.  ,  2013/17086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı aracın, davalının idaresinde iken meydana gelen kazada karşı aracın hasarlanmasına yol açtığını, araçta oluşan hasar bedelinin müvekkili tarafından karşılandığını, olay esnasında davalının alkollü olduğunu belirterek, ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla yapılan vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik sigorta poliçesine dayalı, sürücünün alkollü olması nedeni ile oluşan zararın rücuen tazmini istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe

teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda, trafik polisi bilirkişi tarafından verilen 05.10.2012 tarihli raporda kaza mahallinde fasılalı trafik ışıklandırması bulunduğu belirtilerek kusur tespiti yapılmış ise de, olay anında kazanın meydana geldiği kavşakta trafik ışığının bulunmadığı tarafların kabulünde olup, adı geçen rapor dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Diğer taraftan Adli Tıp Kurumu ... Grup Başkanlığı'nca verilen 13.12.2012 günlü bilirkişi kurulu raporunda her iki tarafa da kusur izafe edilmiştir. 26.04.2013 tarihli keşif sonucunda düzenlenen 24.04.2013 günlü raporda ise nöroloji bilirkişisi ..., kazanın oluşumunda alkolün asli sebeplerden olduğu ve sürücünün alkollü oluşunun kazada rol oynadığını beyan etmesine karşın, netice bölümünde kazanın münhasıran alkol etkisi ile meydana geldiği belirtilmiştir. Düzenleniş itibariyle bu rapor da kendi içerisinde çelişkili olup hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, davaya konu kazaya ilişkin ceza dosyası ile mahkemece alınan önceki bilirkişi raporları da değerlendirilerek bir nöroloji ve iki kusur uzmanından oluşacak yeni bir bilirkişi kurulundan, olayın oluş şekli, yol ve hava durumu ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirilip, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin, başka unsurların da etkili olup olmadığının tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 03.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.