muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7898, Karar No: 2014/20810, Tarih: 25.11.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/7898 E.  ,  2014/20810 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2009/287289

MAHKEMESİ : Gebze 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/05/2009

NUMARASI : 2006/937 (E) ve 2009/258 (K)

SUÇLAR : Hırsızlık, Mala zarar verme, İşyeri ve konut dokunulmazlığını bozma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-) Oluş ve dosya içeriğine göre, yakınanın işyeri sahibi olup, işyerinin anahtarlarını evinde tuttuğunu bir şekilde öğrenen sanığın, işyerinde hırsızlık yapmak amacıyla, suç tarihinde gündüz sayılan saat 04:30 sıralarında yakınanın birinci katta bulunan evinin mutfak balkonuna, yağmur suyu borusuna tırmanarak çıkıp, penceresini zorlayarak açıp içeri girdiği, evden işyeri kepenginin uzaktan kumandası ile giriş kapısı anahtarlarının üzerinde bulunduğu anahtarlığı alarak yaklaşık 100 metre mesafedeki yakınanın işyerine gittiği, yanında kimliği tespit edilemeyen iki kişi ile birlikte işyerinin kepengini kumandası ile açıp devre dışı bıraktıktan sonra aleminyum doğrama olan giriş kapısını sert bir cisimle kilit kısmı hizasından zorlayıp açarak, içerden yaklaşık 1550 TL bozuk para, 500 TL kağıt para ve çok sayıda çeşitli marka sigara alıp dışarı çıktıklarında ihbar üzerine olay yerine gelen polis ekibince görülüp, takip sonucu çalınan paranın bir kısmı ile birlikte sanığın yakalandığının anlaşılması karşısında; eylemin bütün halinde 5237 sayılı TCK'nın 142/2-d maddesinde düzenlenen tek bir hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde uygulama yapılması,

2-) 06.07.2006 tarih ve 2006/1943 esas sayılı iddianamede, hırsızlık suçuna ilişkin sevk maddeleri ve anlatıma yer verilip sanığın cezalandırılmasının istendiği, aynı iddianamede mala zarar verme eylemine dair herhangi bir anlatım bulunmazken sadece yakınanın evine ve işyerine girildiğinden bahsedildiği, bu halde sanık hakkında mala zarar verme, konut ve işyeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından 5271 sayılı CMK’nın 170/3 ve 225/1. maddelerinde öngörülen yöntem ve biçime uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, ek savunmayla yetinilerek bu suçlardan da hükümlülüğe karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık Z.. I.. savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 25.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18344, Karar No: 2015/4965, Tarih: 25.03.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/18344 E.  ,  2015/4965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DURSUNBEY ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2012/272-2013/221

Taraflar arasındaki tedbir nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların 28.04.2011 tarihinde evlendiklerini, bu evliliklerinden T,, Y,, isminde bir çocuklarının olduğunu, davalı (koca)nın sürekli olarak alkol alması ve davacı(kadın)a fiziksel şiddet uygulaması nedeniyle, davacının hamileliğinin tehlikeye gireceği endişesi ile müşterek konutu terk ederek baba evine sığındığını, o tarihten bu yana tarafların ayrı yaşadıklarını, davalının, davacıyı arayıp sormadığı, davacı ve müşterek çocuk için maddi destekte bulunmadığını, davacının ev hanımı olduğunu ve herhangi bir gelirinin bulunmadığını ileri sürerek, davacı için 300,00 TL, müşterek çocuk Tuğba için 450,00 TL olmak üzere toplam 750,00 TL tedbir nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; müşterek konutun davacı tarafından terk edilmekle davacının kusurlu olduğunu, sürekli alkol kullanımı ve fiziksel şiddete ilişkin iddiaların asılsız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının ayrı yaşamakta haklı olduğu, davacı kadın ve müşterek çocuğun maddi açıdan katkıya muhtaç oldukları gerekçesiyle tarafların ekonomik durumları dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile davacı için aylık 100,00 TL, müşterek çocuk Tuğba için aylık 50,00 TL olmak üzere toplam 150,00 TL tedbir nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından, süresi içinde temyiz edilmiştir.

4721 sayılı MK.nun 195.maddesi uyarınca, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilir. Hakim, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Aynı yasanın 197.maddesine göre de; eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetime ilişkin önlemleri alır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dinlenen tanık beyanlarından davacı kadının ayrı yaşamakta haklı olduğu dolayısıyla davacı kadın ve müşterek çocuk lehine tedbir nafakasına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetime ilişkin önlemleri alır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dinlenen tanık beyanlarından davacı kadının ayrı yaşamakta haklı olduğu dolayısıyla davacı kadın ve müşterek çocuk lehine tedbir nafakasına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; Türk Medeni Kanunu'nda eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve mal varlıkları ile katılacakları hükme bağlanmıştır. Bu bağlamda tedbir nafakası miktarı tayin edilirken, birliğin giderlerine katılmada eşlerin "ekonomik güçleri" ile müşterek yaşam sırasında davalının eşine sağlamış olduğu yaşama düzeyi dikkate alınmalıdır.

Mahkemece yapılan ekonomik ve sosyal durum araştırması ve taraf beyanlarından; davalının toptancı firmasında işçi olarak, asgari ücret karşılığı çalıştığı, 350TL kirada tek başına yaşadığı, davacının ise ev hanımı olup gelirinin bulunmadığı, kızıyla birlikte babasının evinde yaşadığı anlaşılmıştır.

O halde, mahkemece; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalının gelir düzeyi ile birlikte yaşarken davalının eşine sağlamış olduğu yaşama standardı nazara alınarak; davacının geçimi için gerekli, davalının geliri ile de orantılı olacak şekilde, TMK.nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek daha uygun bir nafakaya hükmedilmesi gerekirken, davacı kadın ve müşterek çocuğun ihtiyaçları ve davalının geliri ile uygun olmayacak şekilde az nafakaya hükmedilmesi doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5178, Karar No: 2017/6102, Tarih: 06.04.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/5178 E.  ,  2017/6102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... Dağıtım A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 18/02/2008 tarihinden 28/02/2011 tarihine kadar davalı şirketler bünyesinde Arıza Bakım Onarım bölümünde teknisyeni olarak hizmet sözleşmesi ile çalıştığını, davacının en son net 972.00TL ücretle belirsiz süreli hizmet akdine dayanarak hizmetini kesintisiz olarak ifa ettiğini, Davalı işverenlerden ... Mühendislik, davacıya gönderdiği 10/09/2011 tarihli, ''Görevlendirme Bildirim yazısı'' ile ... ili sınırlarında başkaca personel ihtiyacı olan işlerinin olmaması nedeni ile ...' a en yakın il konumunda olan ... ilinde bulunan '' ... Tesis Yapım ve ... Küçük Ek Tesis Yapım'' işinde görevlendirildiğini, davacıya 21/02/2012 tarihine kadar görevlendirilen yerde olması gerektiği bildirildiğini davacının görevlendirme bildirimi talebine 07/03/2011 tarihli “Görevlendirme Bildirimine Cevap” başlıklı noter kanalı ile gönderilen yazı ile cevap verdiğini, iş sözleşmesine göre işyeri ve iş tanımı kavramları dışında kalan işverenin ... ilinde görevlendirilme talebini davacının kabul etmeyerek görevlendirildiği ... iline gitmediğini, bunun üzerine de davalı işveren ... Mühendislik’in 25/02/2011 tarihili ihbarname ile İş Kanunu'nun 25/2-g gereğince İş sözleşmesini feshettiğini, bu feshin İş Kanunu'nun 22. maddesine belirsiz iş sözleşmesinin 2. maddesine ve göre de açıkça aykırı olduğunu iddia ederek, kıdem tazminatı, fazla mesai, genel tatil ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... Dağıtım A.Ş. vekili; davacının davasını yetkili olmayan...Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açtığını, asıl işveren olan Davalı ... Mühendislik Taahhüt ve San. Tic. Ltd. Şti.' nin bulunduğu yer ve adresinin ... ili olduğundan yetkili mahkemenin ... İş mahkemesinin olması gerektiğini, davalı ... Dağıtım A.Ş.' nin taraf ehliyeti olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... Dağıtım A.Ş. vekili; davacının davasını yetkili olmayan...Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açtığını, asıl işveren olan Davalı ... Mühendislik Taahhüt ve San. Tic. Ltd. Şti.' nin bulunduğu yer ve adresinin ... ili olduğundan yetkili mahkemenin ... İş mahkemesinin olması gerektiğini, davalı ... Dağıtım A.Ş.' nin taraf ehliyeti olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Müh. Tah. Ve Tic. San. Ltd. Şti. vekili; işin ihalesinin bittiğini ve Çoruh Edaş şirketi bir daha işi ihale etmeyeceğini açıklamışken davalı işveren işçilerini en yakın il olan ... iline işçinin pozisyonunu değiştirmeksizin tayin ettiğini, çünkü başka ihtimali kalmadığını, işçinin sözleşmesinde de bizzat başka ilde çalışmaya muvafakat ettiğini ve bunu kabul ettiğinin açık bir şekilde belli olduğunu, işverenin işçiyi en yakın il olan ... iline işçinin pozisyonunu değiştirmeksizin tayin etmesi, işçisine bizzat ihtiyacı olduğunu yazması, tüm masraflarının karşılanacağını taahhüt etmesi, mağduriyet yaşatmayacağını belirtmesine rağmen işveren bizzat mağdur olduğunu, davacı işçinin çalıştığı işyerindeki çalışma düzeni gereği fazla çalışma yapmasının imkanı bulunmadığını ve diğer tüm alacak iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı ve davalılardan ... Dağıtım A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... Şirketi’nin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı işverenin davacı işçinin imzaladığı iş sözleşmesinin ilgili maddesi gereğince haiz olduğu nakil yetkisini usulüne uygun kullanıp kullanmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Davacı işçi, davalı ... Şirketi’nin...işletmesinde teknisyen olarak çalışırken, 15/02/2011 tarihli görevlendirme yazısı ile Çatalpınar-... işletmesine nakledilmiş, davacı iş şartlarında aleyhine değişiklik niteliğindeki bu teklifi kabul etmemiş, görevlendirildiği Çatalpınar işletmesine gitmemiştir.

Davalı ... Şirketi ise Çatalpınar işletmesine gitmeyen davacı işçi hakkında devamsızlık tutanakları düzenleyerek iş akdini devamsızlık gerekçesiyle sonlandırmıştır.

Davacı işçi, davalı ... Şirketi’nin...işletmesinde teknisyen olarak çalışırken, 15/02/2011 tarihli görevlendirme yazısı ile Çatalpınar-... işletmesine nakledilmiş, davacı iş şartlarında aleyhine değişiklik niteliğindeki bu teklifi kabul etmemiş, görevlendirildiği Çatalpınar işletmesine gitmemiştir.

Davalı ... Şirketi ise Çatalpınar işletmesine gitmeyen davacı işçi hakkında devamsızlık tutanakları düzenleyerek iş akdini devamsızlık gerekçesiyle sonlandırmıştır.

Dairemiz; sözleşmede kararlaştırılmış ise işverenin işçisini nakletme hakkının bulunduğunu kabul etmekte ancak bu yetkinin objektif iyiniyet kuralları çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığını denetlemektedir. Nakil yetkisini kullanan işveren, temyiz incelemesi Dairemizce aynı gün yapılan...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/390-391-392-393-395 Esas sayılı dosyalarda nakil yetkisini kullanamamasının sebebi olarak 01/10/2012 tarihi itibariyle asıl işveren ile...işletmesi bakımından imzaladığı sözleşmenin yenilenmemesi dolayısıyla...ilçesindeki işinin sona erdiğini göstermiş olmakla birlikte, görevlendirme tarihinin 15/02/2011, fesih tarihinin 28/02/2011 olması karşısında, yapılmakta olan işin Alucra’da sona erdiği gerekçesi, davacımız bakımından doğru değildir. Fesih tarihi itibariyle davalı ... Şirketi’nin diğer davalı ... Şirketi’nden aldığı iş devam etmekte olup işveren naklin neden gerektiği hususunda başkaca delil gösterememiş, diğer bir ifadeyle nakil yetkisini objektif iyiniyet kurallarına uygun kullandığını kanıtlayamamıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, işverenin nakil yetkisini objektif iyiniyet kuralları çerçevesinde kullandığını ispatlayamaması karşısında, davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü yerine reddi hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7544, Karar No: 2017/10793, Tarih: 17.04.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/7544 E.  ,  2017/10793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan raporlar, hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1) ... Belediye Başkanlığı'nın yazı cevaplarında; dava konusu ...köyü, 101 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 imar planı içinde meskun mahalde ve alt yapı hizmetlerinden yararlandığı anlaşıldığından taşınmaz arsa vasfındadır.

Bu nedenle; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, usul ve yasaya uygun olarak yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

2) Ecrimisil bedeline tahakkuk eden her dönem sonundan itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 17/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6678, Karar No: 2015/7307, Tarih: 10.03.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/6678 E.  ,  2015/7307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 1334 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin eksik olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 5000 TL'nin tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini 11.976 TL'na çıkarmıştır.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile toplam 11.976 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının yapısına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği ve takdir edilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararları da açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 818,00 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.