muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/9721, Karar No: 2010/5027, Tarih: 29.04.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/9721 E.  ,  2010/5027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 04/10/2004 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 05/11/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazına gelince; dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davalının açtığı su arkından gelen suyun tarlasına zarar verdiğini ileri süren davacı; ayrıca, davalının tarlasında bulunan dut ağacını da kendisinden izinsiz olarak kestiğini belirterek, davalının maddi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı ise, haksız yere açılan davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, su arkının davalı tarafça açıldığının kanıtlanamadığı, kiracı olan ve taşınmazı bir süre kullanan bir tanığın anlatımlarına dayanılarak su arkının davalı tarafça açıldığının kabul edilemeyeceği, yamaçta bulunan suların akması ve su seviyesi azalan çaydaki aşınmanın çoğalması nedeniyle doğal olarak davacıya ait taşınmazda toprak kaybının oluştuğu kanısına varıldığı gerekçesi ile dava tümden reddedilmiştir.

Yerel mahkemenin davalının eyleminden kaynaklanan su baskını zararı bulunmadığına ilişkin gerekçesi yerinde bulunmuş ise de davacının, tarlasında bulunan dut ağacının davalı tarafından izinsiz olarak kesilmesi nedeni ile oluşan zararın giderilmesini istediği de bulunmaktadır. Davalının bu dut ağacını kendi taşınmazı sınırları içinde kaldığı düşüncesi ile kestiğini söylemesi ve yapılan keşif sonunda sunulan fen bilirkişi raporunda ağacın davacıya ait taşınmaz sınırları içinde kaldığı saptandığından, ziraat bilirkişisi tarafından belirlenen dut ağacı bedelinin davalıdan alınması gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, dut ağacının kesilmesi nedeniyle uğranılan zarardan davalının sorumlu tutulması gerekirken, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir gerekçe gösterilmeden istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA; davacının öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 29/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15375, Karar No: 2013/17488, Tarih: 09.12.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/15375 E.  ,  2013/17488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen ... heyeti kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde, davalının müracaatı üzerine ... ... Heyetinin 27.04.2012 tarih ve 283 sayılı kararı ile; elektrik faturaları üzerinden tahsil edilen kayıp/kaçak kullanım bedelinin iadesi yönünde karar aldığını, sözkonusu kararın açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, elektrik faturalarında yer alan kayıp/kaçak kullanım bedeli dahil tüm bedellerin Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulunca alınmış olan “Kurul Kararı” gereğince müşterilere tahakkuk ettirildiğini ileri sürerek; ... ... Heyetinin, tüketicinin elektrik faturasına ilave ücret olarak yansıtılan kayıp/kaçak kullanım bedellerin 4077 sayılı yasaya uygun sözleşme düzenlenene kadar alınmamasına ve bu kalem adı altında alınan bedelin tüketiciye iade edilmesine dair kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesi nedeniyle düzenlenen aylık faturalara ilave edilen kayıp/kaçak, okuma bedeli ve bunun gibi ilaveler nedeniyle yapılan ödemelerin istenmesi, aynı zamanda bu uygulamanın haksız olduğunun tespiti ve ileriye yönelik olarak ortadan kaldırılmasını sağlamayı amaçlaması, bu nedenle verilen kararın ileri ki yıllara da etki etmesi nedeniyle delil niteliğinde sayılacağı ve bu karara karşı tarafların itiraz etmelerinde hukuki yararın bulunmayacağı, hukuki yararın dava şartı olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği gerekçesiyle davanın reddi cihetine gidilmiştir.

6100 Sayılı HMK’nun 33.maddesi uyarınca; “Hâkim, Türk Hukukunu re'sen uygular”.

Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince, davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hâkime aittir. Buna göre davadaki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hâkime aittir.

Taraflar arasında, davalının meskeniyle ilgili olarak elektrik aboneliği sözleşmesinin imzalandığı, hukuken geçerli bu sözleşme ilişkisi devam ederken, davalının ... ... Heyetine başvurarak faturalarına yansıyan kaçak/kayıp bedelleri adı altında alınan ücretin iadesine karar verilmesini talep ettiği, ... ... Heyetinin de bu başvuru üzerine 27.04.2012 tarih ve 283 sayılı kararı ile şikâyetin kabulü yönünde karar aldığı toplanan delillerden anlaşılmaktadır.

Görülmekte olan davada, davalı abonenin başvurusunun haksızlığının tespiti ve bu başvuru üzerine tesis edilen ... ... Heyetinin kararının iptali istenilmiştir.

Görülmekte olan davada, davalı abonenin başvurusunun haksızlığının tespiti ve bu başvuru üzerine tesis edilen ... ... Heyetinin kararının iptali istenilmiştir.

Davalının açıklanan işleminin hukuksal nitelikçe mevcut bir sözleşme ilişkisi sırasında yaratılmış bir muaraza (çekişme) olduğu; davadaki istemin de bu muarazanın önlenmesine yönelik bulunduğu açıktır.

... Genel Kurulunun 29.09.2004 gün ve 2004/...–417 E. 2004/442 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; muarazanın meni (çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem bir muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun meni talep edilir.

Kaldı ki, ... Genel Kurulunun ....03.2010 gün ve 2010/...–119 E. 2010/159 K sayılı ilamında da; bir sözleşmenin devamı sırasında taraflardan biri tarafından muaraza (çekişme) çıkarılması halinde de, diğer tarafın kendisine zarar verebilecek nitelikteki bu duruma son vermek, hukuki durumunu tereddüt içinde olmaktan kurtarmak için tespit davası açmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Bu bağlamda; taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi feshedilmediğine ve görülmekte olan davada, davacı, davalı abonenin davaya konu işlemle sözleşme ilişkisine yönelik bir muaraza yarattığını ileri sürdüğüne göre, mahkemece yapılması gereken iş; esasa girişilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve taraflarca bildirilip toplanan diğer deliller çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi; bu bağlamda; davalı abonenin başvurusu ile ... ... Heyetinin bu başvurusuna dayanarak tesis ettiği dava konusu kararın, sözleşme hükümlerine ve mevzuata uygun olup olmadığının; dolayısıyla, ortada davalı abone tarafından haksız şekilde yaratılmış ve bu yüzden de önlenmesi gereken bir muaraza bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve ortaya çıkacak uygun hukuki sonuç çerçevesinde bir karar verilmesidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler göz ardı edilerek, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.....2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19589, Karar No: 2016/16003, Tarih: 24.11.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/19589 E.  ,  2016/16003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Borçlu vekili, idare aleyhine tanzim edilen .../02/2015 tarihli bakiye borç muhtırasında vekalet ücretinin 2942 sayılı Yasa’ya göre maktu olarak belirlenmesi gerekirken nispi olarak hesaplandığını belirterek muhtıranın iptalini istemiş, Mahkeme’ce, takibe dayanak ilamın 2942 sayılı Yasa’nın Geçici .... maddesinin yürürlük tarihinden önce kesinleştiği bu nedenle harç ve vekalet ücretinin maktu olarak hesaplanacağına dair .... fıkrasının uygulanamayacağı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

....06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın .... maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici .... maddesinin .... fıkrasında; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir.'' Yine .... fıkrasında da; ''04.....1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır.'' düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin .... fıkrası, Anayasa Mahkemesi’nin .../.../2014 tarihli ve 2013/95 Esas 2014/176 Karar sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın .... maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi

tanımıştır. Anayasa'nın .... ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış Yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı Yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (.. ... .... ... İd. Huk. .... .... ....i Dergisi, cilt:...) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından ... ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni Yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda; ....07.2013 Karar tarihli takip konusu ilamda; idarenin kamulaştırmasız elatma eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerektiğinden olayda uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin .... fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek ........2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız elatma bedellerine dair dava ve takiplerde mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda, Mahkemece anılan iptal kararı kapsamında icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiği nazara alınarak şikayetin reddine karar verilmesi yerine yazılı gerekçeyle reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz ise de, sonuçta şikayetin reddine karar verildiğinden, sonucu itibarıyla doğru kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici .... maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 438. maddesi son bendi uyarınca gerekçesinin düzeltilerek ONANMASINA, taraflarca İİK'nun 366/.... maddesi gereğince ... Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı ... gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 27,70 TL peşin harcın temyiz edene iadesine, ........2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3416, Karar No: 2018/5258, Tarih: 18.07.2018

**14. Hukuk Dairesi         2018/3416 E.  ,  2018/5258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ: 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.05-2012 tarihinde verilen dilekçeyle davacı tarafından davalı aleyhine satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati tedbir istemli ... iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen 26.09.2016 tarihli ara kararının istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından talep edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce istinaf talebinin kısmen kabulüne dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce 17.04.2018 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup bu ek kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, ihtiyati tedbir istemli satış vaadi sözleşmesine dayalı ... iptali ve tescil talebinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce 25.01.2018 tarihinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 26/09/2017 tarih ve 2013/116 Esas sayılı ara kararının kaldırılmasına, Davaya konu taşınmazların davalı adına tapuda kayıtlı olmak kaydıyla ... iptal ve tescil davasına konu hissenin ... kaydına dava sonuçlanıncaya kadar HMK'nun 389.maddesi gereğince 3.kişilere devrinin önlenmesi yönünden %15 teminat karşılığı İhtiyati Tedbir Konulmasına, işlemlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362. maddesi gereğince, kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davalının temyiz talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 17.04.2018 tarihli ek kararı ile davalının 06/03/2018 tarihli temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollamasıyla HMK'nın 346. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Davalı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Davalının temyiz talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 17.04.2018 tarihli ek kararı ile davalının 06/03/2018 tarihli temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollamasıyla HMK'nın 346. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Davalı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

6100 sayılı HMK’nın “Temyiz edilemeyen kararlar” başlıklı 362. maddesinde hangi kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir. Aynı kanunun 362. maddesinin (f) bendi gereğince geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar da temyiz edilemeyen kararlar arasında sayılmaktadır. ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 25.01.2018 tarihli kararıyla, yerel mahkeme ara kararının HMK 362 maddesi gereğince kesin olarak bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. HMK 362. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere verilen karar kesin nitelikte olduğundan davalının temyiz talebinin ilgili bölge adliye mahkemesince reddedilmesine dair ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, 17.04.2018 tarihli ek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 18.07.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/904, Karar No: 2018/1744, Tarih: 26.02.2018

**21. Hukuk Dairesi         2018/904 E.  ,  2018/1744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davacılar ile davalılardan ... İşletmeleri A.Ş. vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacılar ile davalılardan ... İşletmeleri A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının, davalılardan ... İşletmeleri A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle, maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacılar anne ve babanın manevi tazminat isteminin kabulüne, diğer davacıların manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacılar ile davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile... AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile... AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;