muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5158, Karar No: 2024/4044, Tarih: 30.05.2024

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-karşı davalı kadın vekili; kusur belirlemesi ile taktir edilen maddî manevî tazminat ve yoksulluk nafakası miktarlarının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-karşı davacı erkek vekili; kadının davasının kabulü, kusur belirlemesi, tedbir ve yoksulluk nafakası ile tazminatlar, ziynet alacağı davasının kabulü, iştirak nafakasına hükmedilmemesi, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin usul ve yasaya aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak açılan boşanma ve fer'îleri istemine ilişkin davalarda taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, boşanma davalarının kabulü kararının yerinde olup olmadığı, kadın yararına tedbir ve toptan yoksulluk nafakası ile tazminat şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği, miktarlarının uygun olup olmadığı, erkeğin iştirak nafakası talebinin reddinin ve vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4 üncü ve 6 ncı maddeleri, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 175 inci, 182 nci ve 330 uncu maddeleri. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddesi. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-karşı davacı erkeğin ziynet alacağına yönelik temyizi yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Tarafların diğer hususlara yönelik temyizinin incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-karşı davacı erkeğin ziynet alacağına yönelik temyizi yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Tarafların diğer hususlara yönelik temyizinin incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının ...'e yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'a yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4536, Karar No: 2014/15418, Tarih: 03.07.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/4536 E.  ,  2014/15418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Mersin 4. Aile Mahkemesi

TARİHİ :14.11.2013

NUMARASI :Esas no:2012/767 Karar no:2013/694

Taraflar arasındaki "boşanma" ve "karşı boşanma" davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı (koca) tarafından kusur belirlemesi, nafakalar ve tazminatlar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-davalı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanma davalarında, manevi tazminata ( TMK. md. 174/2) karar verilebilmesi için, tazminat isteyen tarafın kusursuz veya daha az kusurlu bulunması yanında, boşanmaya neden olan olaylarda kişilik haklarına saldırının da gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Mahkeme, boşanma gerekçesi olarak kocanın bağımsız konut temin etmediği ve ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kaldığı kusurlarına dayanmıştır. Mahkemece kabul edilen bu kusurlar boşanma nedeni olup, kadının kişilik haklarına saldırı niteliği taşımamaktadır. Türk Medeni Kanununun 174/2. maddesi koşulları davalı-davacı kadın lehine gerçekleşmediği halde, kadın yararına manevi tazminat takdiri doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.03.07.2014 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2014/2501, Karar No: 2014/25204, Tarih: 10.12.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/2501 E.  ,  2014/25204 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 7 - 2012/58803

Mahkemesi : Didim (Yenihisar) 2. Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 08/12/2011

Numarası : 2011/212 - 2011/597

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK’nın 50. ve 51. maddelerinin her ikisinin de kişiselleştirme kurumu olması ve birbirlerine karşı önceliklerinin bulunmaması karşısında, tayin edilen hapis cezası ertelenen sanık hakkında, TCK'nın 50. maddesinde düzenlenen seçenek yaptırım ve tedbirlerin uygulanıp uygulanmaması konusunda, olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmamasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiş; tebliğnamede bu konuda bozma öneren düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Suç tarihinde, Ankara ilinde ikamet eden sanığın, kargo vasıtasıyla, Didim ilçesinde ikamet İ.. K.. isim şahsa tarihi eser gönderdiğinin öğrenilmesi üzerine, sanık tarafından gönderilen kutuya, kargo şirketinin şubesinde, Didim Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından el konulmasına karar verildiği, kutu açılıp kontrol edildiğinde, dosya kapsamında mevcut 18/04/2011 tarihli tarafsız arkeolog bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapordan anlaşılacağı üzere, 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığı niteliğine haiz bir obje bulunduğu, sanığın dosya kapsamında aksine delil bulunmayan savunması incelendiğinde, İ.. K.. isimli şahsı tanıdığını, Didim'de bu şahsın kendisine suça konu objeyi verdiğini, altın olup olmadığını öğrenmesini istediğini, bunun üzerine bu objeyi alıp Ankara'ya götürdüğünü, iki ay kadar kendisinde durduğunu, daha sonra İ.. K..'nun objeyi geri istediğini ve bunun üzerine kargo vasıtasıyla İ.. K..'ya parçayı gönderdiğini beyan ettiği, bu kapsamda sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanun'un 70/1. maddesinde düzenlenen “kültür varlıklarını bulundurma” suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme ile “bildirim yükümlülüğünü ihlal etmek” suçundan mahkumiyetine dair yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

Taşınır kültür varlığı niteliğini haiz bulunduğu belirlenen eserlerin 2863 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca Müze Müdürlüğü'ne teslimine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, ayrıca TCK'nın 54. maddesi gereğince müsaderesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün isteme uygun olarak, sanığın ceza miktarı itibariyle kazanılmış hakkı saklı tutularak BOZULMASINA, 10/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6255, Karar No: 2021/1495, Tarih: 16.02.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/6255 E.  ,  2021/1495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 44650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 05/03/2020 gün ve 2019/8857 Esas – 2020/4040 Karar sayılı ilama karşı davalı vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin olarak bozma ilamına uyularak mahkemece verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, bu karara karşı davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, Yargıtay ilamında yazılı gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istekleri HUMK’nun 440. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından yerinde değildir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün ve 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı Kamulaştırma Kanununun 10/8 maddesindeki iptal kararının nazara alınması gerektiği bu kez yapılan inceleme de anlaşıldığından;

Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 05.03.2020 günlü 2019/8857 E.- 2020/4040 K. sayılı bozma ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan değerlendirmede;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Kapama bağ niteliğindeki ... ilçesi ... ... Mahallesi ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile, kapama kiraz bahçesi niteliğindeki ... parsel sayılı taşınmaza olduğu gibi kullanılmaları halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kapitalizasyon faiz oranının %5 kabulü ile buna göre hesaplama yapıldığı ve bu husus bozma nedeni yapılmadığına göre, davacı idare lehine kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden, bozma sonrası alınan ve kapitalizasyon faiz oranını %4 kabul ederek hesaplama yapan bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak fazla bedele hükmedilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

1-Bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kapitalizasyon faiz oranının %5 kabulü ile buna göre hesaplama yapıldığı ve bu husus bozma nedeni yapılmadığına göre, davacı idare lehine kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden, bozma sonrası alınan ve kapitalizasyon faiz oranını %4 kabul ederek hesaplama yapan bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak fazla bedele hükmedilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

2)Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10700, Karar No: 2011/13859, Tarih: 14.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/10700 E.  ,  2011/13859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca kamulaştırma konusu yapı ve ağaç bedelinin tesbiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca kamulaştırma konusu yapı ve ağaç bedelinin tesbiti istemine ilişkindir.

Davacı idare, tapuda kayıtlı olmayan dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16.maddesinde sayılan kamu mallarından olmadığını tespit etmiş, taşınmazı zilyetlikle iktisap ididiasında bulunan davalının zilyetliğine mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde Hazine veya üçüncü bir kimse tarafından itiraz edilmemiştir.

Yapılara resmi birim fiyatlarına ağaçlara ise dava tarihine göre değer biçilmesi doğrudur.Ancak;

1-Yapılardan; niteliklerine göre dava tarihindeki yaşları da nazara alınarak % 45 yıpranma payı düşülmesi gerekirken % 25 olarak kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

2-10 yaşındaki kavak ağaçlarının değerlendirme tarihi olan 2009 yılındaki resmi satış birim fiyatları ilgili resim kuruluşlardan getirtilmeden denetime imkan vermeyecek şekilde bedellerinin belirlenmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/34467, Karar No: 2013/41919, Tarih: 25.11.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/34467 E.  ,  2013/41919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1)Sanık ... hakkında kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre, sanık müdafiinin itirazlarının reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

2)Sanık ... hakkında kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Sanıkların kovuşturma aşamasındaki savunmaları ve tüm dosya kapsamından, olay tarihinde tanık ...'in, ...takma isimli bayanı piknik yapmakta olan mağdur-sanık ... ve mağdurlar ... ile ...' un bulunduğu piknik alanına götürdüğü, bu sırada ...ile birlikte olmak isteyen mağdur-sanık ...'in önce...'yı aradığı, daha sonra da mağdur ...'ı arayarak telefonda tartıştığı,bunun üzerine mağdur-sanık ...'in mağdur ... ile birlikte olay yerine geldiği, burada çıkan tartışmada önce mağdur ...'in mağdur-sanık ...'e vurduğu, bunun üzerine mağdur-sanık ...'in de bıçakla mağdur ...'i yaraladığı, .....,' in yaralanmasından sonra mağdur-sanık ...'in mağdur-sanık ...'i bıçakla yaraladığı, mağdur -sanık ...,...., tarafından yaralandıktan sonra mağdur-sanık ...'i bıçakla yaralaması şeklinde gelişen olayda, ilk haksız hareketin mağdur-sanık ... ve mağdur ...' den kaynaklanması karşısında, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 25/11/2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17520, Karar No: 2014/23591, Tarih: 11.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/17520 E.  ,  2014/23591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 19. İş Mahkemesi

TARİHİ : 05/07/2012

NUMARASI : 2009/1734-2012/558

Hüküm süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Ç.. B.. vekili, davacının belediye çalışanı olmadığını, belediyeden herhangi bir alacağının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Çankaya Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği herhangi bir cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davalı Ç.. B.. hakkında açılan davanın husumet yokluğu sebebi ile reddine, Çankaya Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalılar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olup olmadığı, bu ilişkinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlara göre asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümü ancak teknolojik sebeplerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır.

Muvazaa Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin ispatlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re'sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar da kesindir. İş Müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt iş­veren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları 5763 sayılı Kanun'la iş kanununda yapılan değişiklikler buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte yazılı alt işverenlik sözleşmesinden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliği’nde,

“1-İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2-Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3-Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4-Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri” ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

3-Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4-Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri” ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, mevcut deliller ile şahit beyanlarından davacının çalışmaya başladığı tarihten itibaren davalı belediye başkanlığı bünyesindeki işyerlerinde çalıştığı, diğer davalı yanında hiçbir şekilde fiilen çalışmadığı anlaşılmaktadır. Dairemizce daha önce temyiz incelemesinden geçen emsal nitelikteki dosyalar da dikkate alındığında (2012/25890 E.) bu haliyle yukarıda sıralanan ilkeler ışığında davacın başlangıçtan itibaren davalı Çankaya Belediye Başkanlığı işçisi olduğunun kabulü gerekir. Bu sebeple mahkemece davalı Ç.. B.. hakkında açılan davanın husumet sebebi ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten, sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.