muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/24440, Karar No: 2012/8801, Tarih: 20.03.2012

**12. Hukuk Dairesi         2011/24440 E.  ,  2012/8801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/05/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK'nun ihtiyati haczin kaldırılması başlıklı 266. maddesinde; “Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer” hükmü yer almaktadır.

Borçlu vekili her ne kadar dilekçesinde İİK’nun 263. maddesine dayanmış ise de; dilekçe içeriği ve talep sonucu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, talebinin, İİK'nun 266.maddesi kapsamında teminat mektubu karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, Antalya 1. İş Mahkemesinin 2010/67 E. sayılı dava dosyasında 04/02/2010 tarihli tensip ara kararı uyarınca ihtiyati haciz kararı verildiği, icra müdürlüğünce de anılan karar doğrultusunda ihtiyati haciz işlemlerinin yapıldığı, ancak henüz borçlu aleyhine icra takibine başlanmadığı anlaşıldığından, İİK.’nun 266. maddesinin ilk cümlesi uyarınca talebi inceleme görevi kararı veren mahkemeye aittir.

O halde mahkemece, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 20/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8638, Karar No: 2022/20777, Tarih: 21.12.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/8638 E.  ,  2022/20777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Katılan vekili, sanıklar müdafileri

TEBLİĞNAMEDEKİ DÜŞÜNCELER : Düşme, bozma

I. Sanık ... hakkında “2007 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin, “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin temyizlerinin incelenmesinde:

Sanığa yüklenen “2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarının Kanundaki cezalarının türü ve üst sınırlarına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2007 ve 31.12.2008 olan suç tarihlerinden, sanığa yüklenen “2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanığın sorgusunun yapıldığı 14.04.2014 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekili ile sanık müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen dava zamanaşımları nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

II. Sanık ... hakkında “2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin temyizinin incelenmesinde:

Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1717, Karar No: 2015/7642, Tarih: 25.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/1717 E.  ,  2015/7642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, borçlu davalı şirket hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı ve haklarındaki takipleri sonuçsuz bırakmak için dava konusu aracı davalı .....'ne onun tarafından da dava dışı ..... satıldığını borçlu ile .... arasındaki tasarrufun iptaline aracın 15.11.2010 tarihindeki kasko değerinin ... ....'den tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... .. vekili, tasarrufun iptali davası koşullarının oluşmadığından haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı borçlu vekili, müvekkili ile diğer davalı arasında ekonomik ve idari bir bağlantının olmadığını belirtmiştir.

Mahkemece, dava konusu aracın satış bedelleri ile gerçek değerleri arasında fahiş fark olmadığı, şirketler arasında organik bağ bulunmadığı, satışın alacaklılara zarar verme kastı ile yapıldığı ispatlanmadığından bahisle davanın reddine karar vermiş; hüküm, davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK’nin 277 vd. maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık"

nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Somut olayda, dava konusu araç borcun doğumundan sonra aciz durumunda olan borçlu tarafından 15.11.2010 tarihinde davalı şirkete satılmıştır.

Dosya içerisindeki mevcut ticaret sicil kayıtlarından davalı şirketlerin aynı gruba ait şirketler olduğu ve ortakları arasında yakın organik bağ olduğu, aynı soy isme sahip kişilerden oluşan aile şirketleri olduğu anlaşılmaktadır.

Borçlu ve diğer davalı şirket ortakları arasındaki yakın organik bağ nedeni ile İİK'nin 280.maddesinde gereğince borçlunun içinde bulunduğu mali durum ve zarar verme kastının davalı tarafından bilindiğinin kabulü ile tasarrufların iptali talep gereğince takip konusu alacak ile sınırlı olarak bedele hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temiyz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 25.5.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17387, Karar No: 2016/1436, Tarih: 28.01.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/17387 E.  ,  2016/1436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/12/2009

NUMARASI : 2008/510-2009/610

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, tavzih davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Tavzih davasının reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, tavzih isteyen davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Talep, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin olarak açılan davanın kabulüne dair verilen ve kesinleşen hüküm, dava konusu taşınmazın imar uygulaması görerek ad ve parsel numarası değiştiğinden, kararın infaz edilememesi nedeniyle, bu yönden tavzihi istemine ilişkindir.

Mahkemece, tavzih isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, tavzih isteyen davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; davacı tarafından davalı idare aleyhine kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açıldığı, taşınmaza fiilen el atılarak yol geçirildiği, alınan rapor uyarınca taşınmaza değer biçilerek el atılan bölümün belirlendiği, tespit edilen bedelin ödenmesine ve yol olarak el atılan bölümün fen bilirkişi raporu uyarınca terkinine dair kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava konusu taşınmazın 25/03/2010 tarihinde imar düzenlemesi sonucu ad ve parsel numarasının değiştiği, imar uygulamasının mahkeme kararından sonra yapıldığından, tavzih isteminin reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 305. maddesinde "Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir." hükmü gözetildiğinde; fen bilirkişisi kadastro teknisyeni Ahmet Boydağ'ın 29/06/2015 tarihli krokili raporunda, dava konusu ekli 1893 ad 98 parselin imar uygulaması görerek, 16590 da 123 parsel sayılı taşınmaz olduğu ve taşınmazın sınırları ve yüzölçümünün değişmediği, sadece ada ve parsel numarasının değiştiğini belirttiği de gözetlenerek, hükmün talep doğrultusunda tavzih edilmesi gerektiğinden, tavzih isteminin reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dava konusu taşınmazın yeni ada ve parsel numarası yazılarak, fen bilirkişi raporunda gösterilen bölümün terkinine karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının terkinine ilişkin 2.bendindeki (1893 ada 98 parsel) kelimelerinin çıkartılmasına, yerine (16590 ada 123 parsel) kelimelerinin yazılmasına,

Dava konusu taşınmazın yeni ada ve parsel numarası yazılarak, fen bilirkişi raporunda gösterilen bölümün terkinine karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının terkinine ilişkin 2.bendindeki (1893 ada 98 parsel) kelimelerinin çıkartılmasına, yerine (16590 ada 123 parsel) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 28/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33148, Karar No: 2013/25099, Tarih: 18.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/33148 E.  ,  2013/25099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, genel tatil ile

yıllık ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, ... sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, verilen kesin süreye rağmen ... avansının ikmal edilmediği gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115-120. maddelerine göre dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 120. maddesinde belirlenen ... avansı ile 324. maddesinde belirtilen delil ikamesi için avans ayrı maddelerde düzenlenerek farklı sonuçlara bağlanmıştır. Buna göre ... avansı, delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini kapsamaktadır. Öyleyse delil ikamesi avansı ile dava şartı olan ... avansının birbirinden ayrılması, ... avansı ve delil avansı kalemlerine ilişkin miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesi, delilerin ikamesi için alınacak avansın ... avansı içinde yer almaması gerekir.

Mahkemece ... avansı ile delillerin ikamesine yönelik avans ayrılmalı, ... avansının da nelerden ibaret olduğu net olarak belirlenmeli ve tarafa da hem ... avansının hem de delil ikamesi avansının hukuki sonuçları konusunda uyarı yapılmalıdır.

Mahkeme dava şartı olarak belirlediği ... avansına yönelik ara kararında ... avansını oluşturan harç, tebligat gibi ... gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik ... avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır. Ayrıca bu avans dışında delil ikamesine yönelik avans istenmekte ise 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesine göre değil, 324. maddesine göre işlem yapmalıdır.

Somut olayda, dava 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu döneminde 22/08/2011 tarihinde açılmıştır. 1086 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 120. maddesine göre davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca çıkarılacak ... avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Adalet Bakanlığınca çıkarılan 30.09.2011 tarihli 28070 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ... Avansı Tarifesinin 4. maddesinde dava açılırken ödenmesi gereken avanslar gösterilmiştir. Dava açıldığı tarihte “dava açılması” safhası gerçekleşmiş olduğundan bu husus tamamlanmış işlem sayılır. 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine göre bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Somut olayda dava, önceki kanun zamanında açılmış olduğundan tarifenin 4. maddesinde belirlenen ... avansının ödenmesi istenemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.12.2012 tarihli, 2012/9-1170 esas, 2012/1172 karar sayılı ve 12.12.2012 tarihli, 2012/9-1202 esas-2012/1218 karar sayılı kararlarına göre de; 1086 sayılı Kanun döneminde açılan derdest davalar yönünden 6100 sayılı Kanun'un 120/2 maddesi uyarınca eksik ... avansı istenemez.

Ayrıca, ... avansı dava şartı iken, delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilemeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.

Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesi hükmü gözetilmeden, ... avansı saptanıp davacıya kesin süre verildiği anlaşılmaktadır. ... avansı ile ilgili ara karar davanın açılış tarihi gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine aykırıdır. Belirtilen yönler mahkemece gözetilmeden ... avansının süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18/11/2013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde dava şartları düzenlenmiş olup, bunların arasında ... avansı da dava şartlarından sayılmıştır.

Mahkemece 18.11.2011 tarihli ara kararı ile davacı tarafa Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120/2. maddesine dayanılarak Adalet Bakanlığında çıkarılan ... Avansı Tarifesine göre belirlenen avansı yaptırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, davacının kesin sürenin gereklerini yerine getirmemesi nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece 18.11.2011 tarihli ara kararı ile davacı tarafa Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120/2. maddesine dayanılarak Adalet Bakanlığında çıkarılan ... Avansı Tarifesine göre belirlenen avansı yaptırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, davacının kesin sürenin gereklerini yerine getirmemesi nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 448. maddesinde “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır” hükmüne yer verilmiş; 450. maddesinde ise “ (1) 18.06.1927 tarih ve 1086 sayılı ./..

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır” kuralı düzenlenmiştir. Buna göre “derhal uygulanma” ilkesi gereğince mahkemece istenen ... avansının yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddi isabetlidir.

Öte yandan, somut olayda dava 22.08.2011 tarihinde açılmış olup, tahkikat aşamasında geçilmeden mahkemece 18.11.2011 tarihli duruşmada ... avansının istenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sırf eski Kanun döneminde açıldığı gerekçesiyle ... avansına ilişkin hükmün uygulanmayacağının kabul edilmesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 448. maddesine açıkça aykırıdır. Kaldı ki, inceleme konusu davada tahkikat aşamasına geçilmeden ... avansının yatırılması istenmiştir.

... avansına ilişkin ara kararında Adalet Bakanlığınca yayınlanan ... Avansı Tarifesine göre avans istendiği belirtilmiş olup, ... avansını oluşturan kalemlerin ayrı ayrı belirtilmesine gerek yoktur. Sayın çoğunlukça oluşturulan bozma kararında Tarifede yer alan bazı kalemlerin delil ikamesine yönelik olduğu, bunun sonuçlarının ayrı olduğu ve ara kararında sonuçlarının ayrıca belirtilmesi gerektiği ifade edilmiş ise de delil ikamesine ilişkin giderlerin ... avansı içinde gösterilerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesi uyarınca davanın usulden reddi kararı temyiz eden davacının lehinedir. Çünkü davanın usulden reddi halinde tekrar dava açma imkanı bulunmaktadır. Delil ikamesine ilişkin giderlerin yatırılmaması durumunda ise ispat sorunu ortaya çıkmakta ve kesin hüküm oluşturacak şekilde davanın reddine karar verilmesi söz konusu olmaktadır.

Bu nedenle mahkeme kararının onanması gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılamıyorum.18.11.2013
Yargıtay — Esas No: 2013/18453, Karar No: 2014/8165, Tarih: 15.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/18453 E.  ,  2014/8165 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/02/2013

NUMARASI : 2010/1093-2013/44

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde uluslararası ve yurtiçi tır sürücüsü olarak çalıştığını, yaş dışındaki emeklilik şartlarını taşıdığı için iş sözleşmesini sona erdirdiğini ileri sürerek, fark kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki yerinde bulunmayan ve sebepleri bildirilmiş olmayan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı işçinin hafta tatili ve fazla çalışma ücretlerinin hesabı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı davalı işyerinde yurtiçi ve yurtdışı tır şoförü olarak çalışmaktadır. Uygulamada ağır vasıta ve özellikle tır şoförleri bakımından gidilen mesafeye göre yol primi (harcırah) adı altında ödemeler yapıldığı görülmektedir. Çoğunlukla asgari ücret seviyesinde sabit ücret ödenmekte ve ücretin esaslı kısmı belirtilen primlerle sağlanmaktadır. Yoksa uzunyol tır şöförünün sadece asgari ücretle çalışmayacağı bilinen bir gerçektir. Böyle olunca tazminata esas ücretin tesbitinde yol primi adı altında yapılan ödemelerin de dikkate alınması gerekir. Dairemiz kararları da bu yöndedir. Böyle olunca, asgari ücret + prim davacının asıl ücretini oluşturmaktadır. Bu sebeple dava konusu isteklerin asgari ücret + prim esas alınarak hesaplanması gerekir. Ancak, fazla çalışma ücretlerinin normal zamsız kısmı prim olarak ödenmiştir. O halde fazla çalışma ücretinin %150 zamlı ücret yerine, sadece %50 zamlı kısmıyla hesaplanması gerekir.

Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesinde, ilke olarak çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saat olarak belirtilmiş, devamında tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak şartı ile farklı şekilde dağıtılabileceği ifade edilmiştir. İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları, fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır.

Davacı işçinin günde ortalama altı saatlik bir uyku ihtiyacı bulunduğu kuşkusuzdur. Öte yandan, dört saatlik bir sürede özel ihtiyaçları için gereklidir. Nitekim, 05.04.2006 gün 9-107/144 karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararında da aynı olgu paylaşılmıştır.

4857 sayılı Kanun'a göre, günlük ondört saat çalışıldığı varsayılarak hesaplamaya gidilmelidir (03.06.2009 gün 9-190/233 Karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliği raporu esas alınarak fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmış ve davacıya imzalı ücret bordroları ile fazla çalışma ücret tahakkukunda bulunulan 2006/9.,l0.aylar, 2007/6.,7.,9.,10.,11.,12.aylar,2008/l.,2.,3.,5.,6.,9.,10.,11,12.aylar,2009/1.,2.,3.,4.,5.,6.,7.,8.,9.,10.,11.,12. aylar, 2010/1.,2.,3.,4.,5.,6.,7. aylar dışlanmıştır. Sözkonusu iş müfettişi raporunda, şoförlerin gümrük, yükleme, boşaltma ve araç bekçiliği gibi sair işleri de yaptıkları belirtilerek, yurtiçi ve yurtdışı şoförlerin günlük onbeş saat çalıştıkları, haftalık ortalama altmış saatlik fazla çalışmaları olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, günlük ondört saat çalışıldığı varsayılarak haftalık kırkbeş saat ölçütü doğrultusunda hesaplamaya gidilmesi ve asgari ücret + primden oluşan asıl ücrete %50 zam eklenerek fazla çalışma ücreti alacağının belirlenmesi gerekirken, bu yönlerin gözardı edilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca, 4857 sayılı Kanun'un 46. maddesinde işçinin, tatil gününden önce aynı Kanun'un 63. maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması şartıyla yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu açıklanmıştır. İşçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46. maddenin 2. fıkrasında ifade edilmiştir. Buna göre, çalışılmayan hafta tatili günü için bir iş karşılığı olmaksızın işçinin ücreti tam olarak ödenir.

Temyize konu davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hafta tatilindeki çalışmaların hem hafta tatili ücreti alacağı, hem de fazla çalışma ücreti alacağı olarak hesaplanması doğru olmamıştır. Bu halde, aynı çalışmanın mükerrer şekilde davalı işveren aleyhine hüküm altına alınması da isabetsizdir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.