muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8763, Karar No: 2013/25874, Tarih: 10.10.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/8763 E.  ,  2013/25874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ (... 3.İŞ)

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 21.02.2008 - 22.06.2011 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde restoran müdür yardımcısı olarak çalıştığını, iş akdinin 22.06.2011 tarihinde 4857 sayılı yasanın 25/II. maddesi gereğince "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle" feshedildiğini, söz konusu gerekçenin gerçeği yansıtmadığını, bu sebeplerle davacının işe iadesine, işe iade edilmemesi halinde 4 aylık boşta geçen süreye ilişkin tazminatı ile 8 aylık ücret ve diğer hakların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş sözleşmesinin işyeri kurallarına karşı dikkatli davranmaması sebebiyle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, iş sözleşmesinin feshinin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekilince temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacının iş sözleşmesi 17.06.2011 günü sabah saatlerindeki görevli ve sorumlusu olduğu ... Restaurant bölümünde yapılan kontrolde giriş kısmındaki masanın çekmesinde müşterilere ait unutulmuş iki adet gözlük bulunduğu 08.06.2011 tarihinde ... isimli müşterinin kayıp güneş gözlüğü şikayetinde bulunduğu, ancak müşteriye ait kayıp gözlüğün bulunmadığı yolunda bilgi verildiği, ilgili müşterinin otele güveninin sarsıldığı, davacının görevli olduğu birimin çekmecesinde iki adet güneş gözlüğü bulunduğu davacının kurallara aykırı davranışında ısrarlı bir tutum sergilediği, davacının davranışlarının müşterilerin güvenini sarsıcı ve otelin imajını zedeleyici bulunması nedeniyle 25/2-h uyarınca feshedilmiştir.

Davalı tarafından yargılama sırasında ibraz edilen güvenlik raporu ve davalı tanığı ...’ın beyanına göre gözlüğün davacı tarafından değil başka bir çalışan tarafından bulunduğu ve kafenin resepsiyon masasına bırakıldığı, buna göre söz konusu gözlüklerin davacı tarafından bulunduğu ve masanın çekmecesine koyulduğu konusunda bir delil olmadığı gibi gözlüklerin halen işyerinde olduğu, davacının bu olay nedeniyle kayıp eşya prosedürüne uymamasından savunmasının alındığı, davacıya görevli olduğu kısımda gözetim ve denetim görevini tam olarak yerine getirmeyerek kayıp eşya prosedüre aykırı davrandığı gerekçesiyle bir uyarı veya başka bir disiplin cezası verilebilecekken, ağır bir yaptırım olan feshin uygulanmasının ölçülü de olmadığı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi bozma nedenidir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yapmış olduğu 451.00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.320 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak 10.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9061, Karar No: 2019/1302, Tarih: 28.01.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/9061 E.  ,  2019/1302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1) Sanık ile katılanın anne bir, baba ayrı kardeş oldukları, katılanın olay tarihinden önce ev almak istemesi üzerine, babası ...'in kendisinin oturduğu, sanık ve diğer kardeşlerinin müşterek mülkiyetinde ve miras malı olan evi satın almasını teklif ettiği, bunun üzerine katılanın diğer müşterek malikler ile görüştüğü, sanığı da arayarak teklifini ilettiği ve sanık ile yüz yüze konuşmak için İzmir iline davet ettiği, sanığın olay günü baba Hüseyin'in de bulunduğu katılanın evine geldiği, evin satışı ile ilgili olarak konuştukları sırada taraf anlatımlarına göre farklı nedenlerden çıkan tartışmada, sanığın yanında getirdiği ve aldırılan uzmanlık raporuna göre 6136 sayılı Kanun kapsamında kalan av tüfeğinden çevirilme kısa namlulu dolu tabancayı eline alarak yakın mesafeden katılanı hedef alarak ateş etmesi sonucu İzmir Adli Tıp Şube Müdürlüğünce düzenlenen 21.10.2014 tarihli raporda da belirtildiği üzere "sol omuz bölgesinde, sol klavikula altında 4 cm.lik ateşli silah giriş deliğine bağlı defekt" oluşacak şekilde yaralandığı ve yaralanmanın yine aynı raporda belirtildiği üzere "sol koltuk altındaki aksiller arter yaralanmasına, sol akciğerinde pnömotoraksa ve akciğer parankiminde kontüzyona, sol 2. ve 3. kaburgalarında kırığı neden olduğu, yaşamını tehlikeye soktuğu" olayda, katılan ve babası Hüseyin'in birbirini doğrulayan anlatımları, sanığın olay sırasında kullandığı aracın öldürmeye elverişli olması, atışın yakın mesafeden gerçekleşmesi ile katılanda meydana gelen yaralanmanın yeri ve niteliği göz önüne alındığında, sanığın kastının öldürmeye yönelik olduğu, sanık hakkında kardeşini kasten öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek hüküm kurulması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas- 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 28.01.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/17237, Karar No: 2010/4008, Tarih: 22.02.2010

**9. Hukuk Dairesi         2008/17237 E.  ,  2010/4008 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, fazla mesai ile genel tatil ücretinin ödetilmesine karar

verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı ... nezdinde Türkiyedeki hastanelerde 2001-2002 ve 2003 yıllarında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışan ve 2003 yılı sonunda memur olarak ataması yapılan Sağlık çalışanlarının Hukuk Genel Kurulunca hizmet sözleşmesi ile çalıştıklarının kabul edilmesi üzerine memuriyet öncesi dönemlerine ait fazla çalışma istekleri dairemizce kabul edilmektedir.

Anılan çalışanlar haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından sadece tuttukları nöbetler olduğunda fazla çalışma yapmış olmaktadırlar.Davalı nöbet çizelgeler ile kısıtlanan bu fazla çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir.

Hafta içi nöbetler 17-08 saatleri arasında 15 saat olarak gerçekleşmekte, davacının yaptığı işin niteliğine ve zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenme kullandığı kabul edilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, yapılan işin niteliğine ve zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır.

Bu belirlemeden sonra tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre fazla çalışma saat olarak dönem ücretlerine göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir.

Burada önemli bir hususda nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmamasıdır. Bunun belirlenmesi için de normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka celpedilmelidir.Davacı nöbetinin ertesi günü nöbet izni kullandığında böylece ertesi gün 8 saat çalışmadığında hafta içi nöbette 4, hafta sonu nöbette ise 12 saat fazla çalışma yapmış olacağından fazla çalışma açıklandığı şekilde hesaplanmalıdır. Ancak burada belirtilmesi gerekir ki Cumartesi ve Pazar günü davalı işyerinde zaten tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden ertesi gün çalışmadığı gerekçesi

ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır.

Dairemizin kökleşmiş uygulaması 2007/40834 E, 2009/7566 sayılı, 2007/40843 E, 2009/7568 sayılı kararlarıda bu doğrultudadır.

ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır.

Dairemizin kökleşmiş uygulaması 2007/40834 E, 2009/7566 sayılı, 2007/40843 E, 2009/7568 sayılı kararlarıda bu doğrultudadır.

Somut olayda hafta içi nöbetinin 15 saat yerine 25 saat olarak kabul edilmesi, hafta içi nöbetinden 4 saat ara dinlenme yerine daha az ara dinlenme kullandığının kabul edilmesi ve bilirkişi raporunda nöbet ertesi izin kullandığı yazılı olmasına rağmen bu durum nazara alınmadan fazla çalışma hesaplanması hatalıdır.

Dairemizin kökleşmiş uygulaması ve 2008/10527 E, 2009/30941 sayılı kararı da aynı doğrultudadır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 22.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/916, Karar No: 2024/1786, Tarih: 05.03.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/916 E.  ,  2024/1786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3082 E., 2023/56 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul/Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/274 E., 2022/397 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.03.2024 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; ortak mirasbırakanları ...'un 2054 ada 4 parsel (eski 540 parsel) sayılı taşınmazdaki payını torunu olan davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalılar; oldukça varlıklı birisi olan mirasbırakanın değeri diğerlerinden daha düşük olan birlikte yaşadıkları eski ev ve bahçesini minnet duygusu ile kendilerine devrettiğini, mirasbırakanın davacılardan mal kaçırmasını gerektirir bir neden olmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; paylaştırma yapıldığının ispatlanamadığı, mirasbırakanın mal varlığının büyük bir kısmını davalılara temlik ettiği, taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığı, sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunmadığı, her ne kadar davalılar taşınmazın bakım karşılığı minnet duygusuyla devredildiğini savunmuş iseler de tanık beyanlarında mirasbırakan ve eşine belirli dönemlerde davalıların annesi dava dışı ... tarafından bakıldığının belirtildiği, davalıların bakıp gözettiğinin kanıtlanamadığı, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı ile muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili; yargılama sırasında itiraz ettikleri bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, raporda emsal incelemesi yapılmadan taşınmazın değerinin gerçek değerinin oldukça üstünde belirlendiğini, taşınmazın yüz ölçümü tapuda 1825,66 m2 görünmesine rağmen taşınmazın bir kısmının yola bir kısmının da cami yapımına gitmesi nedeniyle fiili kullanım alanının yaklaşık 900 m2 olduğunu ancak bilirkişi tarafından bu husus üzerinde durulmadığını, bilirkişinin ek raporuna yaptıkları itirazlara yönelik ek inceleme yaptırılmadığını, mirasbırakanın mal kaçırma amacı ile devir yaptığının ispatlanamadığını, taşınmazın bakım karşılığı devredildiğinin tanık beyanları ile sabit olduğunu, mirasbırakanın geride 12 parça taşınmazının kaldığını, bu taşınmazların nitelik ve nicelik olarak daha kıymetli olduğunu, mirasbırakanın öz kızı ...'nın 19.10.2020 tarihli dilekçesinin davadaki savunmalarını ve davalı tanıklarının beyanlarını tümüyle doğruladığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; istinaf dilekçesindeki itiraz nedenlerini yinelemiş, ayrıca Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf itirazlarını incelemeden, hangi sebeple yerinde görmediğini izah etmeden gerekçesiz şekilde karar verdiğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, istinaf aşamasında dosyaya sunulmuş olan dava dosyasının bilimsel ve akademik incelemeye tabi tutulması ile hazırlanan uzman görüşü raporunun dikkate alınmadığını, mirasbırakan tarafından taşınmazın yalnız 1/2 payı davalılara devredilmesine rağmen sanki taşınmazın tamamı mirasbırakana aitmiş ve bu taşınmazın tümü davalılara devredilmiş gibi hüküm kurulduğunu, devir tarihinde taşınmazın imar uygulaması kapsamında olmadığını ancak bilirkişi tarafından taşınmazın devir tarihindeki değeri belirlenirken taşınmazın imar uygulaması yapılmış hali ile değerlendirildiğini belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706 ncı; Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706 ncı; Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1929 doğumlu mirasbırakan ...'un 05.10.2019 tarihinde öldüğü, geride mirasçıları olarak çocukları davacılar ...,...,..., kendisinden önce ölen oğlu ...'den torunları davacılar ...,...,... ile kendisinden önce ölen oğlu ...'ten torunları davalılar ...,...'in kaldığı anlaşılmaktadır. Mirasbırakanın 540 (imar sonrası 2054 ada 4) parsel sayılı taşınmazındaki 1/2 payını 08.03.2012 tarihinde davalılara eşit şekilde satış suretiyle temlik ettiği sabittir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan, gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de TMK'nın 706 ncı, TBK'nın 237 nci, ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Ancak semenin, bir başka ifade ile malın bedelinin mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet veya bir emek de olabileceği kabul edilmelidir. Esasen muris muvazaası hukuki nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının, mirasbırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinde kuşku yoktur.

Somut olayda, dinlenen tanık beyanlarından mirasbırakanın oğlu ... (davalıların babası) ile aynı otobüs firmasında çalıştıkları, kazançlarının ortak olduğu, 1999 yılına kadar mirasbırakan ile oğlu ...'in taşınmazda altlı üstlü oturdukları, daha sonra mirasbırakanın eşi ile birlikte ...'deki evlerinde yaşamaya başladığı, bu süreçte kendisine yakın olan torunu davalı ...'in sık sık gelip gidip ilgilendiği, kalp hastası olan mirasbırakana eşinin ölümünden sonra ölene dek davalılar tarafından bakıldığı, mirasbırakanın diğer çocukları ile arasının iyi olduğu, onlardan mal kaçırmasını gerektirecek bir nedenin bulunmadığı, davanın kabulü halinde ileride hak sahibi olacak mirasçılardan ...,...,...'ün taşınmazın davalılara bakım karşılığı devredildiğine, tüm mirasçıların da devre ilişkin bilgi ve rızalarının olduğuna, muvazaanın bulunmadığına yönelik beyanda bulundukları, geride pek çok taşınmazının kaldığı, bedelsizliğin tek başına muvazaanın varlığını göstermeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde mirasbırakanın taşınmazını bakım karşılığı minnet duygusu ile davalılara temlik ettiği, temlikte mirastan mal kaçırma amacının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

21.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz eden davalılar vekili için 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınmasına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.