muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/6878, Karar No: 2006/6961, Tarih: 26.09.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/6878 E.  ,  2006/6961 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı Hazine ile davalı ... vd. aralarındaki eğitim-öğretim gideri davasına dair Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 26.7.2005 günlü ve 2004/39-2005/265 sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 27.3.2006 günlü ve 2006/2007-2479 sayılı ilama karşı taraf vekillerince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yerel mahkemece verilen karar; Dairemizce incelenerek 1993 yılında Maltepe Askeri Lisesinde eğitimine başlayan davalı ...'ın bu okulu başarıyla bitirdikten sonra 1998 yılında Kara Harp Okulunda eğitimine başladığı ve sınıf geçme koşullarını yerine getirmemesi üzerine 4.7.2000 tarihinde okulla ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır. Yerel mahkeme kararı 27.3.2006 gün ve 2006/2007-2479 sayılı ilamla Dairemiz tarafından iki nedenden dolayı bozulmuş ise de yükümlünün imzasını taşıyan yüklenme senedinde "Silahlı Kuvvetler adına öğrenci olarak okulun giriş şartlarına uygun şekilde kayıt ve kabulüm yapıldığı takdirde Subay/Astsubay çıkıncaya kadar, yürürlükte bulunan ilerde yürürlüğe girecek olan kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve sair mevzuat hükümlerini kabul ettiğimi, bunlara aynen uyacağım...” şeklinde taahhüt verilmiştir.

5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Göstermeyenler Hakkındaki Yasanın 3.maddesine göre; “sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilümum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir.” Askeri Okullara Alınan Öğrenciler İle Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte Ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine Ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere Veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik’e 13.02.1992 tarih 21141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak eklenen değişiklik gereğince askeri okullardan başarısızlık nedeniyle ilişiği kesilen öğrencilerin sorumlu oldukları masraflar belirtilmiş, bu durumdaki öğrencilerin sorumlu olduğu masraf kalemleri arasında personel ve amortisman atış giderleri de sayılmıştır.

Davalılar tarafından askeri okula giriş esnasında verilen yüklenme senedinin düzenlendiği tarihte yukarıda sözü edilen yasa ve yönetmelik hükümleri yürürlüktedir ve bunlar bilinerek yüklenme senedi düzenlenip imzalanmıştır. Yüklenme senedi içeriğinde "subay çıkıncaya kadar, yürürlükte bulunan veya öğrenim süresi içerisinde çıkacak yasa ve yönetmelik, tüzük, yönerge ve sair mevzuat hükümlerine uyulacağı taahhüt edildiğine göre, davalının sorumlu olacağı masraflar arasında atış, personel ve amortisman giderlerinin de dahil edilmesi gerekirken, yerinde olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının yanlışlığına değinilerek bu husustan dolayı da kararın bozulmasının gerektiği bu kez yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 11.4.2006 gün ve 2006/2048-3001 sayılı bozma kararına üçüncü bir bozma sebebi olarak yukarıda belirtilen hususun eklenmesine, 26.9.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29794, Karar No: 2014/28648, Tarih: 27.11.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/29794 E.  ,  2014/28648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 5. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/12/2013

NUMARASI : 2013/705-2013/847

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 03.06.2014 tarih, 13396/15896 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İİK'nun 170/3. maddesinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipler yönünden imza incelemesinin ne şekilde yapılacağı hususunda İİK'nun 62. ve 68/a. maddelerine atıf yapılmıştır. İİK'nun 68/a-5. maddesine göre; mazerete dayanmaksızın borçlunun hazır bulunmaması halinde mahkemece başka bir cihet tetkik edilmeksizin itirazın muvakkaten kaldırılmasına karar verileceği ancak bu karar için keyfiyetin davetiyeye yazılması gerektiği öngörülmüştür.

Somut olayda, borçlu tarafından temyiz aşamasında, borçlunun geçerli mazeretini bildirir sağlık raporu ibraz edilmiştir.

Bu durumda mahkemece; duruşma gününü kapsar şekilde, aile sağlığı merkezinden alınan 10.12.2013 tarihli rapor ile bildirilen mazeret kabul edilerek, yeniden meşruhatlı davetiye gönderilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bu nedenle bozulması gerekirken Dairemizce onandığı anlaşılmakla borçlunun karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 03.06.2014 tarih ve 2014/13396 Esas - 2014/15896 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, İzmir 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 10.12.2013 tarih ve 2013/705 E. - 2013/847 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 27.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1652, Karar No: 2022/6923, Tarih: 11.05.2022

**6. Ceza Dairesi         2022/1652 E.  ,  2022/6923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuklar hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;

Suç tarihinde 12-15 (...) ve 15-18 (...) yaş grubunda olan suça sürüklenen çocukların eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 116/1, 119/1-c, 31/2,31/3. maddelerinde tanımlanan birden fazla kişi ile birlikte konut dokunulmazlığını ihlal suçu için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre aynı Yasanın 66/1-e, 66/2 maddelerinde öngörülen 4 yıllık ve 6 yıllık asli dava zamanaşımı süresinin, karar tarihi olan 11.03.2016 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğname aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE

II-Suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

1-... Çocuk ve Gençlik Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuk ...’ın duruşmalardan vareste tutulma hakkının hatırlatılmadığı ve vareste tutulma konusunda bir beyanının olmaması karşısında, 5271 sayılı CMK'nın 193/1 ve 196/5. maddelerine aykırı olarak, son oturumda hazır bulundurulmadan yokluğunda yargılamaya devam edilip mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2- 5271 sayılı CMK'nın 150/2. maddesi uyarınca suç tarihi itibariyle 18 yaşından küçük olan ...'ın zorunlu müdafiisiz savunmasının alınması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 11/05/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14366, Karar No: 2012/5087, Tarih: 02.04.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/14366 E.  ,  2012/5087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/07/2010 tarih ve 2008/146-2010/436 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı idareye ait temiz su borusunun diğer davalı mal sahibi tarafından yapılan kazı çalışması sırasında patlatılması sonucu müvekkili nezdinde sigortalı iş yerinin hasara uğradığını, sigorta tazminatının ödendiğini, rücu koşullarının oluştuğunu ileri sürerek,70.608.000.000 TL tazminatın 04.07.2003 ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, patlayan borunun İSKİ’ye ait olduğunu,olayın gece 03.00 sularında meydana geldiğini, hemen haber verilmesine rağmen diğer davalı personelinin ancak saat 09.00 da müdahale edebildiğini, davacının sigortalısının gerekli önlemleri almadığını, aksine hasar gören emtiaları zemine koyduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı İSKİ vekili, müvekkilinin bir çalışmasının olmadığını, hasarın meydana gelmesinde ihmalinin dahi bulunmadığını, bildirim üzerine 1 saat içinde müdahale edildiğini, müvekkile husumet yöneltilmesinin nedeninin açıklanmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı bina sahibinin binanın yağmur tahliye borusunun akış yönünü değiştirmek için çalışma yaparken İSKİ borusunun kırılmasına sebebiyet vermekle %70 oranında kusurlu olduğu, sigortalının da bodrum kattaki işyerindeki iplikleri paletsiz olarak doğrudan zemin üzerine istiflemekle zararın büyümesine yol açtığı ve %30 oranında kusurlu olduğu, hasarın 63.549,50 TL olduğu gerekçesiyle, Davalı İSKİ aleyhine açılan davanın reddine, 44.484,67 TL’nin 04.07.2003 ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ...’dan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1) Dava, TTK’nun 1301. maddesi uyarınca açılmış sigorta tazminatı rücu davası olup, mümeyyiz davalı iddia edildiği gibi bir eylemde bulunmadığını, İSKİ’ye ait su borusunu patlatmadığını savunmuş ve yapılan yargılama neticesinde de dava dışı sigortalının beyanı ve bu beyan doğrultusunda düzenlenen ekspertiz raporu dışında, hasara mümeyyiz davalının sebep olduğuna ilişkin her hangi bir delil elde edilememiştir. Davacının selefi olan sigortalının beyanının tek başına davanın kabulüne delil olması mümkün değildir. Bu itibarla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın mümeyyiz davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.

2) Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın mümeyyiz davalı ... yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ...'ya iadesine, 02.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7594, Karar No: 2020/6449, Tarih: 12.11.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/7594 E.  ,  2020/6449 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi

A) Davacı İstemi;

Davacı vekili dava ve ıslah dilekçesi ile toplamda eş için 95.621,21 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabı;

Davalı taraf davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:

Davalı işyerinde inşaat işinde sıva işi yapan davacının miras bırakanı Ali Çarboğa'nın duruşmada dinlenen tanık beyanlarına göre de 21/09/2015 tarihinde davalı işveren tarafından verilen işin yürütümü sırasında geçirmiş olduğu kalp krizi neticesinde vefat ettiği, meydana gelen iş kazasında yapılan kusur bilirkişi incelemesine göre davalı ...'in %50 oranında kusurlu bulunduğu, dava konusu olayın %50 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkisi ile meydana geldiği ve müteveffa ...nın dava konusu olay nedeniyle kusurunun bulunmadığı, hükme esas alınan kusur bilirkişilerinin kusur oranlarının tespitine ilişkin raporu doğrultusunda davacıya bağlanan ilk peşin sermaye gelir miktarının davalının %50 oranına isabet eden tutarının tenzilinden ve kaçınılmazlık faktörü nedeniyle %50 kaçınılmazlığa isabet eden maddi zararın yerleşik Yargıtay uygulamasına göre %30 hakkaniyet indiriminden sonra davacının tespit edilen 88.517,21.TL maddi zararının davalıdan tahsili ile davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

Somut olayda çalışma süresi sona eren müteveffanın iş yerinden ayrılmayıp orada dinlenmeyi tercih etmesinin işverence kontrol edilmemesinin normal değerlendirilemeyeceğinden davalının bu konuda kusurunun olduğu, müteaalada belirtildiği üzere tıbbi teknolojik gelişmelere rağmen kalp hastalıklarının önceden tespitinin de çoğu kez mümkün olmadığı, bu nedenle de davalı işverene verilen % 50 kusur ile kaçınılmazlık faktörü olarak değerlendirilen % 50'lik kusurun yerinde olduğunun görüldüğü, müteveffanın kalp rahatsızlığını tetikleyen alışkanlıkları veya yine kalp krizine sebep olacak faaliyeti konusunda da davalı yanın herhangi bir belge ya da delil sunmadığından, müteveffaya kusur verilmemiş olmasının da hakkaniyete uygun olduğu, mahkemece toplanan deliller kapsamında verilen kararın doğru ve hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davalı yanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Ali Çarboğa'nın geçirmiş olduğu kalp krizinin, iş saatleri dışında, iş ile ilgili herhangi bir meşgüliyeti yokken meydana geldiğini, doğal bir ölüm olduğunu, kalp krizi nedeniyle müvekkilinin hukuken bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin %50 kusurlu olduğuna dair rapor düzenlenmesinin kabul edilebilir tarafı bulunmadığını, müteveffanın bilirkişi raporunda yer alan kusuruna uygun bir indirim yapılmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının eşinin maddi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 88.517,21 TL net maddi tazminatın (%30 hakkaniyet indirimi yapılarak) iş kazasının meydana geldiği tarih olan 21/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, bu kararın davalı vekilince istinaf yoluna götürüldüğü,...Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından müteveffa sigortalının davalı işyerinde inşaat duvar ustası olarak çalışmakta iken, 22/09/2015 tarihinde kalp damar rahatsızlığına bağlı olarak vefat ettiği, Sosyal Güvenlik Kurumu'un olayı iş kazası olarak kabul ettiği, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan 28/02/2017 tarihli kusur raporunda, meydana gelen olayda %50 oranında kaçınılmazlık olduğu , davalı işverenin %50 kusurlu , müteveffa sigortalının kusursuz oldukları yönünde görüş bildirildiği ancak anılan bu raporda bünyesel faktörlerin ve iş yeri çalışma koşullarının iş kazasının oluşumunda bir etkisinin olup olmadığının değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.

Aynı maddelere paralel olarak, 4857 sayılı İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77. maddesinin 1. fıkrasında da benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu fıkraya göre "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler."

Bundan başka işveren, mevzuatta öngörülmemiş olsa dahi bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak zorundadır. Bilim, teknik ve örgütlenme düşüncesi yönünden alınabilme olanağı bulunan, yapılacak gider ve emek ne olursa olsun bilimin, tekniğin ve örgütlenme düşüncesinin en yeni verileri göz önünde tutulduğunda işçi sakatlanmayacak, hastalanmayacak ve ölmeyecek ya da bu kötü sonuçlar daha da azalacaksa her önlem işverenin koruma önlemi alma borcu içine girer.

Bu önlemler konusunda işveren iş yerini yeni açması nedeniyle tecrübesizliğini, bilimsel ve teknik gelişmeler yönünden bilgisizliğini, ekonomik durumunun zayıflığını, benzer iş yerlerinde bu iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını savunarak sorumluluktan kurtulamaz. Gerçekten, çalışma hayatında süregelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı işverenin önlem alma borcunu etkilemez. Işverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal önem taşıyan araç ve gereçlerin işçiler tarafından kullanılması sağlandığında, kaza olasılığının tamamen ortadan kalkabileceği de tartışmasız bir gerçektir.

Nitekim, günümüzde gelişen sanayi ve teknoloji karşısında yukarıda açıklanan hükümler yeterli görülmemiş, insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğu iken, İş Kanununun 77. ve devamı bir kısım maddeler 30/06/2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.