muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/863, Karar No: 2018/358, Tarih: 18.09.2018

Öte yandan, 5237 sayılı TCK'nın “zaman bakımından uygulama” başlıklı yedinci maddesinde; ceza hukuku kurallarının yürürlüğe girdikleri andan itibaren işlenen suçlara uygulanacağına ilişkin ileriye etkili olma prensibi ile bu ilkenin istisnasını oluşturan, "failin lehine olan yasanın geçmişe etkili olması", “geçmişe etkili uygulama” veya “geçmişe yürürlük” ilkesine yer verilmiştir. Bu ilke uyarınca, suçtan sonra yürürlüğe giren ve fail lehine hükümler içeren yasa, hükümde ve infaz aşamasında dikkate alınmalıdır.

Lehe yasanın tespiti açısından bu ölçütlere yeni kriterler eklenmesi yönündeki görüş ve uygulamalar, öğreti ve yargısal kararlara da konu olmuş, değişen ceza mevzuatı karşısında dahi hâlen geçerliliğini koruyan 23.02.1938 tarihli ve 23–9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da, “Suçun işlendiği zamanın yasası ile sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin farklı olması hâlinde, her iki yasanın birbirine karıştırılmadan, ayrı ayrı somut olaya uygulanıp, her iki yasaya göre hükmedilecek cezalar belirlendikten sonra, sonucuna göre lehte olanı uygulanmalı” şeklinde, lehe yasanın tespitinde başvurulacak yöntem belirtilmiştir.

Öğretide de anılan İçtihadı Birleştirme Kararındaki ilke benimsenerek, uygulanma olanağı bulunan tüm yasaların leh ve aleyhteki hükümleri birlikte ayrı ayrı ele alınarak somut olaya göre sonuçlarının karşılaştırılması gerekeceği ve sonunda fail bakımından daha lehe sonuç veren yasanın belirlenip hükmün buna göre verileceği görüşleri ileri sürülmüştür. (S. Dönmezer–S. Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, c. 1, 11. Bası, s. 167; S. Dönmezer, Genel Ceza Hukuku Dersleri, s. 64; M. E. Artuk- A. Gökçen– A. C. Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, c. 1, s. 221)

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece, yakarak kamu malına zarar verme suçundan TCK'nın 152. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince temel cezanın bir yıl hapis cezası olarak belirlenmesinin ardından, eylemin yakarak işlenmesi nedeniyle belirlenen hapis cezasının TCK'nın 152. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ½ oranında artılırıldığı olayda; 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önce TCK'nın 152. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezanın "iki katına kadar" artırılması mümkün olmasına karşın yerel mahkemece en üst hadden ceza verilmesi tercih edilmeyerek sanığa verilen ceza "1/2 oranında" artırılmış ve 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra artırım oranı, "bir katına kadar" şeklinde değiştirilmiş ise de; değişiklik öncesinde sanık hakkındaki cezayı en yüksek hadden belirlemeyi tercih etmediği anlaşılan yerel mahkemece cezanın daha az belirlenmesi olasılığının bulunması nedeniyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 09.06.2015 tarihli ve 21845-26521 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Nazilli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.04.2013 tarihli ve 301-239 sayılı hükmünün, yakarak kamu malına zarar verme suçu bakımından cezada yasal değişiklik yapılması gözetilerek yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması nedeniyle BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 18.09.2018 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/13024, Karar No: 2021/355, Tarih: 21.01.2021

**5. Hukuk Dairesi         2019/13024 E.  ,  2021/355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 6. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/532 E. - 2019/342 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş, bu karar davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/532 Esas ve 2019/342 Karar sayılı kararının incelenmesinde;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre kapama fındık bahçesi niteliğindeki ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmazlarda bulunan yapının nitelikleri belirlendikten sonra değerlendirme tarihi olan 2016 yılına ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan yapı birim fiyat listesine göre yıpranma payı da düşülmek suretiyle tespit edilen bedele hükmedilmesi gerekirken, yapı birim bedeline %100 objektif değer artırıcı unsur eklenmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi,

1-Dava konusu taşınmazlarda bulunan yapının nitelikleri belirlendikten sonra değerlendirme tarihi olan 2016 yılına ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan yapı birim fiyat listesine göre yıpranma payı da düşülmek suretiyle tespit edilen bedele hükmedilmesi gerekirken, yapı birim bedeline %100 objektif değer artırıcı unsur eklenmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi,

2-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerledavacı idare vekilinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 21/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5619, Karar No: 2019/868, Tarih: 17.01.2019

**17. Ceza Dairesi         2018/5619 E.  ,  2019/868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece sanıklar ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Hükmolunan cezanın tür ve süresine göre, sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nun 318. maddesi gereğince REDDİNE,

I)Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usûl ve kanuna uygun bulunan hükmün, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II)Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde

Sanık ... müdafiinin 19.09.2016 tarihli dilekçesinde sanığın kimlik bilgilerinin tarafından kullanılarak sanık aleyhine hüküm tesis edildiğini, olayın olduğu sırada yakalanan kişinin sanık ... ismi ile soruşturma aşamasında tutuklanarak ceza evinde kaldığını, müvekkili olan gerçek ...'nın hiç Sakarya ilinde bulunmadığını beyan etmesi ve dilekçe ekinde müvekkiline ait fotoğrafları ibraz ederek yakalanması sonucu tutuklu bulunan kişinin müvekkili olmadığını iddia etmesi sonucu İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvarı'nın 08.12.2016 havale tarihli raporunda Sakarya L Tipi Ceza İnfaz Kurumu'nda 15.12.2008 tarihinde sanık ... olarak çekilen fotoğrafın Kırıkkale K. Yaka Karakolu tarafından 12.03.1991 tarihinde çekilen fotoğraftaki kişi ile farklı olduğu ancak Kırıkkale K. Yaka Karakolu tarafından 12.03.1991 tarihinde çekilen fotoğraftaki kişinin Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumu'ndan gönderilen ve dosyayı temyiz eden sanık ... ile aynı kişi olduğu tespit edilmiş olup, sanık müdafiinin bahsettiği isimli kişi bulunarak sanık ... isimli kişinin güncel ve 07.12.2008 tarihindeki yakalama neticesindeki parmak izi ile isimli kişinin parmak izinin, kan, tükürük vb örneklerinin karşılaştırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 17.01.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12142, Karar No: 2018/2910, Tarih: 27.02.2018

**13. Ceza Dairesi         2016/12142 E.  ,  2018/2910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Sanıklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Zarar verilen yerin Aksa Elektrik ve Dağıtım şirketine ait olduğu anlaşılmakla birlikte çalınan tellerin hurda olduğunun anlaşılması karşısında eylemin TCK'nun 142/1-b maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağının gözetilmemesi sonuç ceza değişmediğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 günlü, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan kısmi iptal kararı uyarınca, 5237 sayılı TCK 53. madde 1. fıkra (b) bendinde düzenlenen “seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına” hükmünün iptal edilmesi nedeniyle uygulanamayacağının gözetilmesi zorunluluğu ve kasten işlemiş olduğu suç dolayısıyla hapis cezasıyla mahkûmiyetin yasal sonucu olarak sanıklar hakkında ise, mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasının (c) bendindeki, kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yoksunluğun uygulanamayacağı, buna karşılık aynı maddenin 1. fıkrasının (a) ve (d) bentleri ile (c) bendindeki kendi altsoyu dışındaki kişiler bakımından velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından hak yoksunluklarının uygulanması gerektiğinin, (e) bendindeki hak yoksunluğunun ise uygulanabileceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm

fıkralarından “TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümlerin” çıkartılarak, yerlerine "Sanıkların kasten işlemiş olduğu hapis cezasının kanuni sonucu olarak 5237 sayılı TCK'nın 53/1. maddesinin (a), (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen haklardan mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına ve (c) bendinde yer alan velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından hak yoksunluğunun kendi alt soyu bakımından uygulanmamasına,” cümlesinin eklenmesi suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-Sanıklar hakkında mala zarar verme ve işyeri dokunlmazlığını ihlal suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; mala zarar verme suçunun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Zarar verilen yerin Aksa Elektrik ve Dağıtım şirketine ait olduğu anlaşılmakla, şirketin kamu şirketi olduğuna ilişkin dosyada bir bilginin bulunmaması karşısında eylemin TCK'nın 151/1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2-İşyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde ise; Suça konu yerin ambar olarak kullanıldığı, dosya kapsamından işyeri ile bağlantılı olup olmadığının tespit edilemediği, gerekirse mahallinde keşif yapılarak bu yerin katılan kuruma ait işyerinin eklentisi niteliğinde olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik soruşturma ile yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 27.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2524, Karar No: 2022/6557, Tarih: 03.11.2022

**7. Hukuk Dairesi         2022/2524 E.  ,  2022/6557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29/07/2015 gününde verilen dilekçe ile muhdesatın aidiyetinin tespiti talebi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/12/2021 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 111 ada 5 nolu parsel sayılı taşınmazda bulunan yeri 1970 yılından beri kullandığını, taşınmaz üzerinde 70 tane ceviz ağacı, 70 tane ayva ağacı, 100 adet hurma ağacı ve 7 adet armut ağacı diktiğini, dava konusu alanın 2/B çalışmalarına göre orman dışına çıkarıldığını ancak Kadastro Müdürlüğünde 22/A çalışmaları beklenildiğinden dolayı bu alanın ilan edilerek kesinleştirilmediğini açıklayarak, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan bu ağaçların kamulaştırmaya esas olmak üzere davacıya aidiyetinin tespitini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın orman parseli olduğunu zilyetliğe değer verilemeyeceği gibi muhdesatın aidiyetinin tespitinin de istenemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, fen bilirkişisi raporunda taşınmazlar üzerindeki ağaçların 111 ada 5 nolu orman parseli içerisinde kaldığının, yine celbedilen amenajman planında dava konusu yerin bozuk orman sahası içerisinde kaldığının belirlendiği, orman olan yerlerde mülkiyet ve zilyetlik söz konusu olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21.01.2020 tarih ve 2016/10097 E., 2020/415 K. sayılı ilamıyla; “çekişmeli, orman nitelikli 111 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tapuda kayıtlı olduğu, fen ve ziraat bilirkişisinin raporlarında davacı tarafından meydana getirildiği iddia edilen "A" harfi ve "B" harfi ile gösterilen meyve bahçesi niteliğindeki alanların taşınmazın içerisinde kaldığı, "B" harfi ile gösterilen kısmın ise kamulaştırma sınırları içinde kaldığının belirlendiği, mahkemece, muhdesatların üzerinde bulunduğu taşınmazın orman parseli içinde kaldığından ormanların özel mülkiyete konu olamayacakları, gerekçesi ile davanın reddine kararı verilmiş ise de, özellikle mülkiyet hakkının varlığı ve ihlali bakımından da inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılarak mahkeme görüşünün ortaya konulması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemece, davanın kısmen kabulüyle, 111 ada 5 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından tanzim olunan 08/12/2015 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide kırmızı renk ile boyalı ve B harfi ile gösterilen 2035,51 m²'lik kısım üzerinde bulunan, 17/12/2015 havale tarihli ziraat mühendisi bilirkişinin raporunda belirtilen 55 adet ayva, 15 adet Trabzon Hurması ve 20 adet ceviz ağacın davacı ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Bilindiği üzere; bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 sayılı TMK m. 684/1). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki ... ve altındaki arz katmanlarını da kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK m.718). 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir.

Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK m.722, 724 ve 729), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatın taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 sayılı HMK m. 106/2) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK m. 114/1-h, 115).

Öğretide ve Yargıtayın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Öğretide ve Yargıtayın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmüne göre, başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaştırma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla zilyetliği tespit davası açma ... tanınmış ise de, kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri, orman, aktif dere yatağı niteliğindeki taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları, bu taşınmazların zilyetlikle edinilemeyeceği, bu nedenle de bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesata hukuki değer verilemeyeceği göz önüne alınmalıdır.

Somut olayda: Dava konusu 111 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tesis kadastrosu ile 15/06/1999 tarihinde orman vasfıyla 4.209,96 m² olarak Hazine adına tescil edildiği, fen ve ziraat bilirkişisi raporlarında davacı tarafından meydana getirildiği iddia edilen "A" harfi ve "B" harfi ile gösterilen meyve bahçesi niteliğindeki alanların orman niteliğindeki taşınmazın içerisinde kaldığının belirlendiği, ziraat bilirkişisinin 17/12/2015 tarihli raporunda ise B harfi ile gösterilen kısımda kalan ayva ve hurma ağaçlarının 11-15 ceviz ağaçlarının ise 8-10 yaşları arasında olduğunun tespit edildiği, ağaçların dava konusu taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tescil edildiği tarihten sonra dikildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu ağaçların dikildiği ve yetiştirildiği süre içerisinde ilgili kurumun işlemsiz ve hareketsiz kalması gibi bir gerekçede olaya oluşa uygun olmadığı bu nedenle de davacının ağaçların mülkiyeti ile ilgili meşru bir beklentisinin oluştuğunu söylemek mümkün değildir.

Meşru beklenti, objektif temelden uzak bir beklenti olmayıp, belirli bir kanun hükmüne yahut yerleşik yargı içtihadına dayalı somut nitelikte bir beklentidir (AYM Selçuk Emiroğlu B No:2013/5660).

Üzerindeki orman bitkisi yok edilmiş olsa bile salt orman toprağı orman sayılan yer olarak kabul edileceğinden, süresi ne olursa olsun zilyetlik ile kazanılması mümkün değildir. Aynı husus orman içi ağaçlar için de geçerlidir.

Davacı tarafından ağaçların dikildiği sırada taşınmaz, özel mülkiyete konu olamayacak şekilde orman vasfı ile çapa bağlanmıştır. Herhangi bir kanun hükmü yahut yerleşik içtihada göre, zilyetlik ile mülkiyetinin kazanılması söz konusu değildir. Ağaçların yaşı nazara alındığında, geçen süre içerisinde davacı tarafta meşru bir beklentinin oluştuğunu söylemeye imkan bulunmamaktadır.

Bu durumda mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, hükmün taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.