muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1626, Karar No: 2018/5390, Tarih: 17.04.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/1626 E.  ,  2018/5390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

İşyeri dokunulmazlığının ihlali suçundan zamanaşımı süresi içinde işlem yapılması olanaklı görülmüştür.

Sanığın açık olan cami kapısından içeriye girerek, müezzinler tarafından kullanılan kısımda bulunan bağış kutusu içindeki bozuk paraları alıp ayrıca kutu içinde bulduğu imam odasına ait anahtarı alarak, bu anahtarla imam odasının kapısını açıp içeriden suça konu projeksiyon cihazını çaldığı olayda, sanığın eyleminin TCK'nın 142/2-d maddesinde düzenlenen ''Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle hırsızlık'' suçuna uyduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 142/1-a maddesinde düzenlenen suçtan hüküm kurulması suretiyle sanık hakkında eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından; hüküm tarihine kadar yapılan yargılama gideri toplamı, 5271 sayılı CMK'nın 324/4. maddesine atıfta bulunan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutar olan 20,00 TL'den az olduğu halde yargılama giderinin sanıktan tahsiline karar verilmiş ise de, hüküm kesinleşinceye kadar yapılacak yargılama giderlerinin de toplam yargılama gideri kapsamında olması nedeniyle hükmün kesinleştiği tarihte sanıktan tahsili gereken yargılama giderinin yukarıda açıklanan terkin miktarından az olması halinde Devlet Hazinesi üzerinde bırakılmasının infaz aşamasında değerlendirilmesi mümkün görüldüğünden; ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin hükümden sonra 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlarının kapsam ve içerik itibarıyla infaz aşamasında mahallinde gözetilebileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, sanık ...'nın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 17/04/2018 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10739, Karar No: 2011/11245, Tarih: 29.09.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/10739 E.  ,  2011/11245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/05/2008 gün ve 2006/210-2008/136 sayılı kararı bozan Daire’nin 14.04.2011 gün ve 2009/5129 - 2011/4350 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili ile davalılardan Fako İlaç San. A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili müvekkili tarafından oluşturulan "Hekim Mustafa Kemal" imajının, davalılardan Fako İlaç Sanayi A.Ş. tarafından 29 Ekim 1998 günü verilen gazete ilanında "Doktor Mustafa Kemal" adıyla izinsiz olarak kullanıldığını, her ne kadar davalı şirketler söz konusu eserin mali haklarını davalılardan İ.Şadi Aycan'dan telif bedeli ödemek suretiyle devir aldıklarını ileri sürmüşlerse de bu kişinin davacı şirkette çalışan ve eserin meydana getirilmesinde bilgisayar teknisyeni olarak görev alan bir kişi olup eser sahibi olmadığını ileri sürerek, anılan eserin eser sahibinin müvekkili olduğunun tespitini, şimdilik FSEK'nun 68.maddesi kapsamında (10.000) TL maddi ve (5.000) TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren en yüksek banka faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, davalıların tecavüzünün önlenmesini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, dava konusu eserin işleme eser ve eser sahibinin davacı olduğunun tespitine, (1.560) TL maddi ve (2.000) TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek banka faiz oranı ile davalılardan müteselsilen tahsiline, diğer taleplerinin reddine dair verilen karar, davacı vekili ile davalılar Fako İlaçları A.Ş. ve Şadi Aycan vekillerinin temyizi üzerine Dairemiz'ce bozulmuştur.

Davacı vekili ile davalılardan Fako İlaç San.A.Ş. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekili ile davalılardan Fako İlaç San. A.Ş. vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekili ile davalılardan Fako İlaç San. A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 29.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20350, Karar No: 2014/18533, Tarih: 14.07.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/20350 E.  ,  2014/18533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Vekille takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması gerektiği gözetilerek, gerekçeli kararın sanık müdafiine usulüne uygun olarak tebliği sağlanarak temyiz ettiği takdirde dilekçesi de eklendikten sonra, ek tebliğname düzenlenmesi için tevdii edilen dosyanın sanık müdafiinin temyiz talebi ile ilgili ek tebliğname düzenlenmeden gönderildiği anlaşılmakla; sanık müdafiinin 04.06.2014 günlü temyiz talebi ile ilgili ek tebliğname düzenlendikten sonra inceleme yapılmak üzere geri gönderilmesi için dosyanın incelenmeksizin Yargıtay C.Başsavcılığına (TEVDİİNE), 14.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1444, Karar No: 2023/4692, Tarih: 02.11.2023

**12. Ceza Dairesi         2023/1444 E.  ,  2023/4692 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kişilerin huzur ve sükununu bozma

Hüküm : Beraat

Sanıklar müdafii tarafından yapılan temyiz itirazının vekalet ücretine hasren olduğu anlaşılmakla;

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Ankara 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.06.2016 tarihli ve 2015/573 Esas, 2016/419 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 11.04.2021 tarihli ve 2016/332021 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar müdafiinin temyiz sebepleri özetle; sanıklar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir. ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yapılan yargılama sonucunda toplanan kanıtlardan, aynı apartmanda altlı üstlü dairelerde oturan ... ve ... soyadlı katılan sanıklar arasında olay günü katılan sanık ...'ün, üst katlarında oturan katılan sanıklar ... ve ...'in evlerinde gürültü yapıldığından bahisle yukarıya çıkması üzerine tartışma meydana geldiği, bu tartışma esnasında katılan sanıkların karşılıklı olarak birbirlerine "o. çocukları, şerefsiz, köpekler" gibi sözlerle hakaret ettikleri ve katılan sanık ...'ın tekmelemek suretiyle katılan sanıklar ... ve ...'ın oturdukları dairenin kapısına zarar verdiği anlaşılmış olmakla tüm katılan sanıkların üzerilerine atılı hakaret suçundan mahkumiyetlerine karar verilmiş; her ne kadar katılan sanıklar ... ve ... haklarında çocuklarının gürültü yaptığı, uyarılara rağmen gürültünün devam ettiği iddia edilerek kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan da kamu davası açılmış ise de, bu suçun oluşabilmesi için "sırf huzur ve sükunun bozulması amacıyla" gürültü yapılmasının gerektiği, çocukların gürültü yapmasından ibaret eylemde atılı suçun unsurlarının bulunmadığı, katılan sanıkların "sırf" huzur ve sükunun bozulması amacıyla gürültü yaptıklarına dair soyut iddia dışında her türlü kuşkudan uzak, kesin ve inandırıcı kanıt bulunmadığıkanaatiyle beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Yerel mahkeme kararında yapılan inceleme neticesinde olayın kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.02.2013 tarihli ve 2011/5-137 Esas, 2013/58 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, aynı davada kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan beraat eden, hakaret suçundan ise mahkumiyetine karar verilen sanık hakkında müdafii tarafından sunulan avukatlık hizmetinin bölünmesi mümkün olmadığından beraat edilen suç nedeniyle avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği cihetle, sanıklar müdafiinin temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde Ankara 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.06.2016 tarihli ve 2015/573 Esas, 2016/419 Karar sayılı kararında açıklanan nedenlerle sanıklar müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanıklar müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19973, Karar No: 2014/19044, Tarih: 30.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/19973 E.  ,  2014/19044 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

Tarihi : 14.03.2013

No : 2012/233-2013/182

Dava, ödeme emrinin iptaline ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, P. ilçesi U.Köyü İlköğretim Okulunda öğretmen olarak görev yaparken okul aile birliği tarafından istihdam edilen bir görevli ile ilgili sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeni ile düzenlenmiş idari para cezalarına ilişkin ödeme emirlerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek iptalini istemiş, mahkemece, Davacının 26.07.2001-24.07.2005 tarihleri arasında U.Köyü İlköğretim Okul Müdürü olarak görev yaptığı ve Kahramanmaraş İlköğretim Müfettişleri Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 20.07.2005 tarih ve 410/29 sayılı disiplin soruşturma raporu ile davacının okul müdürü olduğu dönem içerisinde ve Aralık (2004) Ocak, Şubat ve Mart (2005) aylarında S.B. isimli kişiyi 200,00 TL. karşılığında temizlik, soba yakma vb. işlerde çalıştırdığının tespit edilmiş olduğu ve davalı tarafından yapılan işlemlerde zamanaşımına uğrayan bir alacağın bulunmadığı ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 88/20. maddesi dikkate alınmak sureti ile davacı vekilinin taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Kanundaki terimler" başlığını taşıyan 3'üncü maddesinde, bu Kanundaki kamu borçlusu veya borçlu teriminin, kamu alacağını ödemek zorunda olan gerçek ve tüzel kişileri ve bunların yasal temsilci veya mirasçılarını ve vergi yükümlülerine, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı kişi ve kurumlar temsilcilerini ifade ettiği belirtilmiştir. Değinilen 3'üncü madde düzenlemesi ile U. Köyü ilköğretim okulunda istihdam edilen görevli ile ilgili sigorta yükümlüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle her ne kadar işverenin okul müdürlüğü ve yetkilisi olarak da davacı gösterilerek idari para cezaları tebliğ edilmiş ise de, okul Müdürlüğünün tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle, idari para cezalarına ilişkin kamu borçlusunun, sigortalının işvereni konumundaki Milli Eğitim Bakanlığı olduğu, bu kapsamda Kurumca düzenlenen idari para cezalarının Bakanlık yerine Okul Müdürlüğüne gönderilerek tebliğ edilmesi işleminin yönteme aykırı olduğu belirgin bulunmakla, davacının okul müdürü olması nedeniyle gönderilen ödeme emirlerinden sorumlu bulunmadığı bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6577, Karar No: 2007/11839, Tarih: 09.10.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/6577 E.  ,  2007/11839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların borçlarını ödemediklerini, alacağın tahsili için yapılan icra takibine de itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %40 inkar tazminatına hükmedilmesini istemişlerdir.

Davalı,... davanın reddini dilemiş, davalı ... San.Tic.ltd.Şti duruşmalara katılmadığı gibi cevapta vermemiştir.

Mahkemece, Davacının zamanaşımına uğrayan bono nedeni ile temel ilişkiye dayalı talepte bulunduğu, yazılı delil başlangıcı olan bono yanında tanık deliline dayandığını, dinlenen tanığın temel ilişkiyi bilmediğini beyan ettiği gerekçesiyle ispatlanmayan davanın reddine karar verilmiş; Hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, ibraz ettiği delillerle iddiasının kanıtlayamamıştır. Ancak davacı dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmıştır. Mahkemece davacıya, davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılıp sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yasal şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine (2) nolu bentle açıklanan nedenle hükmün davacı lehine BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 9.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13157, Karar No: 2019/4486, Tarih: 07.05.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/13157 E.  ,  2019/4486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : ... sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gerekçeli karar başlığında yanlış yazılan suç tarihlerinin, suça konu faturaların 2007 yılında kurumlar vergisinde, 2008 yılında ise kdv beyannamesinde kullanılması nedeniyle, Mahkeme tarafından “26.04.2008” ve “25.12.2008” olarak düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 08.11.2018 tarih ve 2018/427-2018/517 sayılı kararına göre; sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında suça konu faturaların, ... sayılı VUK‘nin 230. maddesinde öngörülen unsurları taşımasında zorunluluk bulunmadığından, tebliğnamedeki (1) numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

2007 takvim yılında sahte fatura kullanma suçunun, suç tarihi itibarıyla temel cezasının alt sınırının 3 yıl hapis olduğu gözetilmeden, temel cezanın 18 ay hapis olarak belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini isabetsizliği; her takvim yılı içinde kullanılan faturaların ayrı suçları oluşturması, ancak aynı takvim yılına ait birden fazla fatura kullanılması hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, sanık hakkında TCK'nin 43. maddesinin 1. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliği, aleyhe temyiz bulunmadığından, bozma nedeni sayılmamıştır.

2007 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükümde, uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, ... sayılı TCK’nin 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, aynı maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan hak yoksunluğunun, sanığın kendi alt soyu üzerindeki yetkileri açısından hiçbir şekilde uygulanamayacağının gözetilmemesi isabetsizliğinin, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte infaz aşamasında yeniden değerlendirilmesi; 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan hükümde, ... sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen görüşler ile delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, vicdanî kanının deliller ve dosyadaki bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, fiillerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, fiillere uyan suç tipi ile yaptırımların eleştiri dışında doğru biçimde belirlenip uygulandığı, kurulan hükümlerde eleştiri dışında bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış; sanık müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan, hükümlerin ONANMASINA, 07.05.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/48, Karar No: 2013/1031, Tarih: 03.07.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/10-48 E.  ,  2013/1031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bartın 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2012

Taraflar arasındaki “kurum işleminin iptali ve tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bartın 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce (İş Mahkemesi Sıfatıyla) davanın reddine dair verilen 19.01.2010 gün ve 2009/574 E., 2010/5 K. sayılı kararın incelenmesi davacı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesi’nin 22.11.2011 gün  2010/3204 E., 2011/15707 K. sayılı ilamı ile;

(…Hakkında verilen boşanma kararı 01.12.1999 tarihinde kesinleşen davacıya, 02.03.1999 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar  Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2009 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 25.10.2008 – 24.08.2009 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak  da benimsenmiştir.  Burada,  eylemli  olarak  birlikte  yaşama  olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici  nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.