muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/11877, Karar No: 2020/6060, Tarih: 20.10.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/11877 E.  ,  2020/6060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme, defter ve belge gizleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

I- Defter ve belge gizleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz talebinin incelenmesinde;

5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezanın kanuni takdir sınırlarında uygulandığı, incelenen dosyaya göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış, sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan, hükmün ONANMASINA,

II-2005-2006-2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanığın temyiz talebinin incelenmesinde;

Ba-Bs bildirimleri dikkate alınarak en aleyhe kabul ile suç tarihleri 2005 takvim yılı için 31.12.2005, 2006 takvim yılı için 31.12.2006, 2007 takvim yılı için 31.12.2007 olarak tespit edilerek yapılan incelemede;

Sanığa yüklenen "2005-2006-2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarının yasada gerektirdiği cezalarının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun‘un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun‘un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

III- 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz talebinin incelenmesinde;

A-Sanık hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan açılan kamu davasında; sanığın sahte fatura düzenlemediğini, Nurittin Yaman isimli şahsa vekalet verdiğini, fiilen işyeri ile ilgisinin olmadığını beyan etmesi karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

1-Sahte düzenlendiği iddia olunan fatura asıllarının temin edilip dosya içerisine konulması, sanığın beyanında geçen Nurittin Yaman isimli şahsın açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilmesi, bu kişinin çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenilmesi, faturaların sanık ve tanık Nurittin Yaman’a gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması,

1-Sahte düzenlendiği iddia olunan fatura asıllarının temin edilip dosya içerisine konulması, sanığın beyanında geçen Nurittin Yaman isimli şahsın açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilmesi, bu kişinin çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenilmesi, faturaların sanık ve tanık Nurittin Yaman’a gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması,

2-Sanık ve tanık Nurittin Yaman faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olmadığını söyledikleri takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanık veya tanık Nurittin Yaman’a ait olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3-Faturalardaki yazı ve imzaların sanık ya da tanık Nurittin Yaman’a ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı ve tanık Nurittin Yaman‘ı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın ve tanık Nurittin Yaman‘ın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

4-Faturaların tanık Nurittin Yaman tarafından düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde, adı geçen hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan mütalaa verilip verilmeyeceğinin Vergi Dairesi Başkanlığından sorulması, mütalaa verilmesi durumunda Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunularak dava açılması halinde bu dava ile birleştirilmesi,

5-Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediği ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi, aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açıldığının tespiti halinde, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

B-Kabule göre;

1-2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden Ba-Bs bildirimi dikkate alınarak en aleyhe kabul ile 31.12.2008 olması gereken suç tarihinin 16.03.2009 olarak yanlış belirlenmesi,

2-2008 takvim yılında farklı tarihlerde birden fazla sahte fatura düzenleme fiillerinin zincirleme suç oluşturduğu ve sanık hakkında TCK'nin 43. maddesi hükümlerinin uygulanmaması,

3-5237 sayılı TCK'nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı , sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

3-5237 sayılı TCK'nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı , sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

20.10.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/599, Karar No: 2018/1337, Tarih: 13.02.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/599 E.  ,  2018/1337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığın terk ettiği bildirilen adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre yapılan duruşma davetiyesi tebliğinin geçersiz olmasına rağmen, yokluğunda yargılamaya devam edilerek savunma hakkının kısıtlanması,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve O Yer Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3360, Karar No: 2017/1416, Tarih: 22.11.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2015/3360 E.  ,  2017/1416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Zonguldak 1. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 04.03.2014 gün ve 2013/503 E.-2014/107 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 12.03.2015 gün ve 2014/8668 E., 2015/5090 K. sayılı kararı ile;

(...Davacı, 506 sayılı Yasa kapsamında bulunan koca ve babasından dolayı her iki ölüm aylığını alabileceğinin tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık 506 sayılı Yasa kapsamında ölen koca ile anne ve babadan dolayı ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 Sayılı Yasanın 68/VI. Maddesi hükmüne göre, babasından ölüm aylığı alan kız çocuğunun evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almağa hak kazanması halinde bu aylıklardan fazla olanı ödenecektir.

Öte yandan, 506 Sayılı Yasaya 02.07.2005 tarih ve 5386 sayılı Yasayla eklenen geçici 91.madde hükmü, kız çocuklarına 06.08.2003 tarihinden önce bağlanan gelir ve aylıkların kendi çalışmaları dışında sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almaları halinde kesilmeyeceği yönündedir.

506 sayılı Yasaya eklenen geçici 91. maddesi 506 sayılı Yasa'nın 68. maddesini yürürlükten kaldırmamıştır. 06.08.2003 tarihinden önce de yasal engel nedeniyle kız çocuklarına her iki aylığın bağlanması mümkün değildir.Geçici 91. maddede sözü edilen gelir ve aylıklar daha önce yasal engel bulunmaması nedeniyle iki ayrı sosyal güvenlik yasası kapsamında bağlanan aylıklardır.

Mahkemenin 506 sayılı Yasanın 68/VI ve 5510 sayılı Yasanın 54/5 maddelerini gözardı ederek, davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurması isabetsiz olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacının 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı iken 12.08.2007 tarihinde vefat eden eşinden dolayı aldığı ölüm aylığının yanında ayrıca 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı iken 09.11.2002 tarihinde vefat eden babasından dolayı da ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacının 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı iken 12.08.2007 tarihinde vefat eden eşinden dolayı aldığı ölüm aylığının yanında ayrıca 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı iken 09.11.2002 tarihinde vefat eden babasından dolayı da ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece 506 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 91. madde gereği 06.08.2003 tarihinden önce ölen babasından dolayı hak sahibi olan davacının eşinden ölüm aylığı almakta olsa dahi evliliğinin ölüm sebebi ile son bulmasından sonra babasından da ölüm aylığı talep etme hakkına sahip olması nedeniyle 30/07/2013 tarih ve 60991618 sayılı kurum işleminin iptali ile davacıya ölen eşinden dolayı bağlanan gelirin yanı sıra babası Kemalettin Doğan'dan da yetim aylığı bağlanabileceğinin tespitine karar verilmiştir.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin temyizi üzerine, karar Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçe ile bozulmuştur.

Yerel mahkemece önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme hükmünü temyize davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, mahkemece verilen ilk kararda “…30/07/2013 tarih ve 60991618 sayılı kurum işleminin iptali ile davacıya ölen eşinden dolayı bağlanan gelirin yanı sıra babası Kemalettin Doğan'dan da yetim aylığı bağlanabileceğinin tespitine ” şeklinde hüküm kurulduğu, direnmeye konu kararda ise “…Kurum işleminin iptali ile davacının babasından dolayı 01/10/2008 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine” şeklinde hüküm oluşturulduğu, bu suretle önceki kararın hüküm fıkrası ile direnme kararının hüküm fıkrası arasındaki uyumsuzluğun usulü bir sorun teşkil edip etmediği hususu ön sorun olarak tartışılıp, değerlendirilmiştir.

Direnme kararları yapıları gereği, kanunun hukuka uygunluk denetimi yapmakla görevli kıldığı Yargıtay dairesinin denetimi sonucunda hukuka aykırı bularak, gerekçesini açıklamak suretiyle bozduğu bir yerel mahkeme kararının aslında hukuka uygun bulunduğuna, dolayısıyla bozmanın yerinde olmadığına ilişkin iddiaları içerdiklerinden, o iddiayı yasal ve mantıksal gerekçeleriyle birlikte ortaya koymak zorunda olduğu gibi, direnilen ve uyulan kısımları da kalem kalem net ve birbirine uygun bir biçimde içermelidir.

Nitekim, aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2008 gün ve 2008/15-278 Esas, 2008/254 Karar; 21.10.2009 gün ve 2009/9-397 Esas, 2009/453 Karar; 07.05.2014 gün ve 2013/4-1121 Esas, 2014/626 Karar sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Nitekim, aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2008 gün ve 2008/15-278 Esas, 2008/254 Karar; 21.10.2009 gün ve 2009/9-397 Esas, 2009/453 Karar; 07.05.2014 gün ve 2013/4-1121 Esas, 2014/626 Karar sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Bu genel açıklamaların ışığında somut olaya gelince, yerel mahkemece verilen ilk kararda 30/07/2013 tarih ve 60991618 sayılı kurum işleminin iptali ile davacıya ölen eşinden dolayı bağlanan gelirin yanı sıra babası Kemalettin Doğan'dan da yetim aylığı bağlanabileceğinin tespitine şeklinde hüküm kurulduktan sonra, direnmeye konu kararda davacıya bağlanan ölüm aylığı 01.10.2008 tarihine çekilip, değişiklik yapılarak hüküm kurulmuştur.

Hâl böyle olunca, bozulan ilk karar ile direnme kararı arasında farklılık bulunduğundan yerel mahkemece usulüne uygun direnme hükmü kurulması için işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmeksizin kararın usulden bozulması gerekmiştir.

S O N U Ç: Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle usulden BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22.11.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1990, Karar No: 2015/1294, Tarih: 29.04.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1990 E.  ,  2015/1294 K.**

* GERÇEK ZARAR

* ASIL VE BİRLEŞEN DAVA

* AYRI AYRI KARAR VERME

* İŞYERİ SİGORTA POLİÇELERİ UYARINCA ÖDENEN TAZMİNATLARIN RÜCUEN TAZMİNİ

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 162

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 1278

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 1301

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 166

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın davalı A.. Beton San. Tic. A.Ş. yönünden kabulüne, davalı O.. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden husumetten reddine dair verilen 09.04.2009 gün ve 2003/1068 E. 2009/157 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan A.. Beton San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 21.02.2012 gün ve 2010/2725 E.-2012/2349 K. sayılı ilamı ile;

(...Asıl davada davacı vekili, müvekkili nezdinde sigortalı işyerinin inşaatının davalı A..Beton firması tarafından yapıldığını, diğer davalının proje sorumlusu bulunduğunu, kar yağması sonucu meydana gelen çatı göçmeleri ve yapısal hasarlar sonucu müvekkilinin bina ve makine hasarı ödemek zorunda kaldığını, zararın meydana gelmesinde binayı gereği gibi inşa etmeyen davalıların sorumluluğunun olduğunu ileri sürerek, 180.018.669.681 TL’nin tahsilini istemiş, birleşen davanın davacısı da; aynı maddi olayları açıklayarak, ticari risk sigorta poliçesi uyarınca sigorta ettirene bina ve makine hasarı ödediklerini, davalıların kusurlu bulunduğunu iddia ederek 180.418.483.376 TL’nin hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı A..Beton San. ve Tic. A.Ş vekili, müvekkilinin bir kusurunun olmadığını, 1999 yılında binayı tam ve eksiz yaparak teslim ettiğini, beklenilmeyen kar yağışı sonrası hasarın meydana geldiğini, bu durumun afet olarak kabul edildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı vekili, yapının prefabrik niteliğinde olduğunu, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, üzerine düşen edimleri gereği gibi yerine getirdiğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Davalı A..Beton San. ve Tic. A.Ş vekili, müvekkilinin bir kusurunun olmadığını, 1999 yılında binayı tam ve eksiz yaparak teslim ettiğini, beklenilmeyen kar yağışı sonrası hasarın meydana geldiğini, bu durumun afet olarak kabul edildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı vekili, yapının prefabrik niteliğinde olduğunu, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, üzerine düşen edimleri gereği gibi yerine getirdiğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddialar, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl ve birleşen davaların ödenen sigorta tazminatlarının rucuan tazminine ilişkin olduğu, davacıların sigortalısına Afet İşleri Genel Müdürlüğünce bir ödeme yapılmadığı, sigortalı inşaatın prefabrik nitelikte bulunduğu, davalı Orhun İnşaat firmasının mimari projede Tus sorumlusu olduğu, Tus sorumlusunun prefabrik yapı elemanlarının il dışında yapılması nedeniyle projeye uygun yapılıp yapılmadığını denetlemesinin mümkün bulunmadığı, bu davalının binada yapılan imalatlarda fen ve sanat kaidelerine uygun yapılmasından sorumlu olduğu, bu nedenle anılan davalının zarardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, olayın meydana geldiği tarihte sigortalı işyerinde çökmeler olduğu, binada ve makine aksamlarında hasar meydana geldiği, davacıların zararı karşılayıp ibranameler aldığı, halefiyet hakkının doğduğu, zararın belirlendiği, davanın mahiyeti itibariyle BK.nun 162. maddesi kapsamında değerlendirildiği, davacıların yarı oranda talepte bulunabilecekleri gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, 360.437.15 TL’nin davalı A..Beton A.Ş’den alınarak yarı oranda davacılara ödenmesine, 255.534.15 TL’lik kısmına 30.04.2003, kalan kısmına 01.05.2003 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı A.. Beton A.Ş vekili temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı A..Beton A.Ş vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Asıl ve birleşen dava, işyeri sigorta poliçeleri uyarınca ödenen tazminatların rucuan tahsili istemine ilişkindir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı A..Beton A.Ş vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Asıl ve birleşen dava, işyeri sigorta poliçeleri uyarınca ödenen tazminatların rucuan tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı limitet şirkete ait fabrika binasının kar ağırlığı rizikosunu da kapsar şekilde asıl ve birleşen davanın davacıları sigorta şirketleri tarafından yarı oranda sigorta örtüsüne alındığı, 17-24 Şubat 2003 tarihleri arasında yoğun kar yağışı sonrasında sigortalı işyerinin çatısının kısmen çöktüğü, binada, makinelerde ve demirbaşlarda hasar meydana geldiği, bu nedenle davacıların sigorta ettiren şirkete tazminat ödedikleri, fabrikayı inşa eden davalı A.. Beton A.Ş ile proje sorumlusu davalıdan rucuan tazmini için eldeki davaları açtıkları hususları uyuşmazlık konusu değildir. Davacıların sundukları ibraname ve ödeme makbuzları içeriklerinde, dava dışı sigorta ettirenin tahsil ettiği miktarlar itibariyle haklarını davacılara devir ve temlik ettiğine dair bir açıklamaya yer verilmediği gibi, davacılar da BK’nun 162 ve devamı maddeleri uyarınca sigorta ettirenin davalılara yönelik haklarını kendilerine temlik ettiklerine dair temlikname sunmamışlardır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıların rucu hakkı olup olmadığı, varsa tazmini gereken tutar noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda riziko, çatıdaki aşıkların düşmesi sonucunda bölgesel çatı göçmesi şeklinde meydana gelmiştir. Gerek dava öncesi yaptırılan teknik incelemeler sonucu düzenlenen raporda gerekse mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen raporlarda meydana gelen hasarın nedeni, inşaatın projesine uygun yapılmasına rağmen çatı aşıklarının hatalı tasarımı ve yetersizliği ile aşırı kar yükü olarak açıklanmıştır. TTK.nun 1278.maddesi hükmüne göre, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin kastından veya aksine sözleşmede yazılı değilse sigorta edilen malın ayıbından doğan hasarları tazmine mecbur değildir. Öte yandan, davacılar ile dava dışı sigorta ettiren arasında düzenlenen sigorta sözleşmelerinin zorunlu bir parçası olan Yangın Sigortası Genel Şartları’nın 4.4.maddesinde de sigortalı şeylerin kendi ayıplarından meydana gelen zararların teminat dışında olduğu hükme bağlanmıştır. İbraz edilen poliçelerin incelenmesinde sigortalı fabrikanın kendisinin ayıplarından kaynaklanan zararların teminat içinde olduğuna dair aksine bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Esasen, böyle bir durumun varlığı da ileri sürülüp, ispat edilmemiştir. Ancak, somut olayda hasarın tamamı doğrudan sigortalanan kıymetin ayıbından da meydana gelmiş değildir. Bu itibarla çatı hasarı teminat harici ise de, çatının çökmesi sonucu meydana gelen diğer hasarlar teminat dahilindedir.