muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/12628, Karar No: 2019/14496, Tarih: 25.11.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/12628 E.  ,  2019/14496 K.**

**"İçtihat Metni"**

HÜKÜM : Mahkumiyet

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından yapılan yargılama sonucunda; suça sürüklenen çocuk hakkında, 5237 sayılı TCK’nun 116/, 31/2 maddeleri gereğince 3 ay hapis, 152/1-a, 31/2 maddeleri gereğince 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir (Kapatılan) 5. Çocuk Mahkemesinin 03/03/2015 tarih, 2015/12 Esas ve 2015/179 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk ... müdafii tarafından temyizi üzerine;

Yargıtay 17. Ceza Dairesinin 17/01/2019 tarih, ... Karar sayılı kararı ile;

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve kamu malına zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü;

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve kamu malına zarar verme suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun savunmalarında okul içine girdiğine, pencereden içeriye uzandığına ilişkin bir beyanın bulunmaması, hırsızlık suçunun sınıfın demir korkulukları çıkartılarak içeri girilmek suretiyle işlenmesi, bu demirlerden girildikten sonra ulaşılabilecek sınıfta bulunan karton kutularda parmak izinin çıkmış olması, suçun nasıl işlendiği bilinmemekle birlikte suça sürüklenen çocuğun atılı suçları işlemesi sırasında 3. kişilerden yardım almasının ve şeriklerini söylememesinin de mümkün olduğu gözetildiğinde tebliğnamedeki bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA” karar verilmiştir.

İTİRAZ NEDENLERİ:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 30.10.2019 tarih ve 2019/95276 sayılı yazısı ile;

ANLATIM VE TALEP:

... Çocuk Mahkemesince 03/03/2015 tarihli ... K.sayılı ilamıyla SSÇ ... hakkında Bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme suçlarından, TCK’nun 142/1-a, 31/2.maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis, TCK’nun 116/2, 31/2.maddeleri uyarınca 3 ay hapis, TCK’ nun 152/1-a, 31/2.maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu karar suça sürüklenen çocuk müdafiince temyiz edilmiştir.

... Çocuk Mahkemesince 03/03/2015 tarihli ... K.sayılı ilamıyla SSÇ ... hakkında Bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme suçlarından, TCK’nun 142/1-a, 31/2.maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis, TCK’nun 116/2, 31/2.maddeleri uyarınca 3 ay hapis, TCK’ nun 152/1-a, 31/2.maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu karar suça sürüklenen çocuk müdafiince temyiz edilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığımız 18/11/2018 tarihli... sayılı tebliğnamesiyle "..Suç tarihinde 13 yaşında olup tek başına 9 adet bilgisayar kasası, 6 adet bilgisayar monitörü ,3 adet dizüstü bilgisayar, akıllı tahta vs çaldığı iddia edilen SSÇ nin parmak izinin çıktığı sınıfta yeri değiştirilen kutunun bulunduğu yerin sanığın savunmasını doğrulayacak bir yerde olup olmadığı hususunda mümkünse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması ve müştekinin keşifte yahut duruşmada dinlenmesi ve sanığın bu kutuya dışardayken dokunma imkanının olup olmadığının araştırılması,kamera görüntüsü olup olmadığının ve olayı civarda gören olup olmadığının araştırılması, sanığın evinde usulünce arama yapılması gibi usuli işlemler tamamlanmadan mahkumiyet hükmü kurulması ... Yasaya aykırı bulunduğundan hükümlerin CMUK’nun 321 nci maddesi uyarınca bozulması, " talep edilmiştir.

Yüksek Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 17/01/2019 gün,... Karar sayılı kararı ile "Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve kamu malına zarar verme suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun savunmalarında okul içine girdiğine, pencereden içeriye uzandığına ilişkin bir beyanın bulunmaması, hırsızlık suçunun sınıfın demir korkulukları çıkartılarak içeri girilmek suretiyle işlenmesi, bu demirlerden girildikten sonra ulaşılabilecek sınıfta bulunan karton kutularda parmak izinin çıkmış olması, suçun nasıl işlendiği bilinmemekle birlikte suça sürüklenen çocuğun atılı suçları işlemesi sırasında 3. kişilerden yardım almasının ve şeriklerini söylememesinin de mümkün olduğu gözetildiğinde tebliğnamedeki bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak onanmasına,

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya kapsamına göre, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak onanmasına,

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya kapsamına göre, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Okul içine girilip sınıf penceresinin demir korkulukları sökülerek sınıfta bulunan suça konu eşyalarının çalındığı olayda; suça sürüklenen çocuğun eyleminin 18/06/2014 tarihli 6545 sayılı Yasa ile değişik TCK’nun 142/2-h maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, eylemin vasıflandırmasında yanılgıya düşülerek aynı Kanun'un değişiklikten önceki 142/1-b maddesi uyarınca hüküm kurulması suretiyle suça sürüklenen çocuk hakkında eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen uygun olarak bozulmasına " şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı yerel C.Başsavcılık tarafından " Mahkemenizin 12/03/2019 tarih ve... karar sayılı ilamı ile Kamu Malına Zarar Verme suçundan SSÇ ...'nün 6 AY HAPİS, İşyeri Dokunulmazlığını İhlal suçundan 3 AY HAPİS

cezalarıyla cezalandırılmasına dair karar Yargıtay 17. CD.'nin 17/01/2019 tarih ve 2018/7362 esas, 2019/1041 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşerek infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği anlaşılmış ise de;

01/01/2001 doğumlu ve suç tarihi 11/08/2014 tarihinde 18 yaşını ikmal etmediği anlaşılan SSÇ ...'nün suç tarihi itibariyle HAGB ve para cezalarının dışında kesinleşmiş hapis cezası mahkumiyetinin bulunmaması nedeniyle TCK 50/3 maddesinin emredici nitelikteki "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklindeki hükmüne aykırı olarak aynı yasanın 50/1 maddesindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunluluğunun gözetilmemesinin usul ve yasaya uygun bulunmadığı anlaşılmakla;

5271 Sayılı CMK'nın 308/1 maddesinin ''Yargıtay Ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanık lehine itirazda süre aranmaz"hükmü uyarınca anılan karar hakkında ,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından sanık lehine itiraz kanun yoluna tevessül olunması kanaatiyle evrak birlikte sunulmuştur. " şeklinde CMK'nun 308/1.maddesine dayanarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulduğunun görüldüğü“ belirtilmiştir.

İTİRAZ NEDENLERİ:

İTİRAZ NEDENLERİ:

“01/01/2001 doğumlu ve suç tarihi 11/08/2014 tarihinde 18 yaşını ikmal etmediği anlaşılan SSÇ ...'nün, suç tarihi itibariyle daha önceden hapis cezasına mahkum edilmediği halde TCK 50/3 maddesinin emredici nitelikteki "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklindeki hükmü uyarınca yukarıda zikredilen iki suçtan (ve aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan para cezası yerine hapis cezası tercih edildiği için, bu suç yönünden para cezası dışında başka bir seçenek yaptırımın tercih edilmesi durumu da gözetilerek) verilen kısa süreli hapis cezalarının aynı Kanun'un 50/1.maddesindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunlu olduğundan, itiraz yoluna başvurmak gereği hasıl olduğu” belirtilmiştir.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan gerekçelerle;

“Yukarıda açıklanan nedenlerle itirazın kabulü ile;

1-... .Çoçuk Mahkemesinin 03/03/2015 tarih, 2015/12 Esas ve 2015/179 Karar sayılı ilamıyla SSÇ ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme suçlarından verilen kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezalara dair Yüksek Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 17/01/2019 gün, ... Karar sayılı ONAMA kararlarının kaldırılarak, anılan suçlara yönelik hukuka, usul ve yasaya aykırı olan hükmün BOZULMASI,

2- İtiraz nedenlerinin yerinde görülmemesi halinde itiraz hususunda bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi,

İtirazen arz ve talep olunur.” şeklinde istemde bulunulması üzerine dosya dairemize gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü;

İTİRAZIN KAPSAMI;

5237 sayılı TCK'nun 50/3. maddesi uyarınca suç tarihi itibarıyla daha önceden hapis cezasına mahkum olmayan suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nun 116/2, 151, 31/2 maddeleri uyarınca iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından hükmedilen 3 ay hapis ve 6 ay hapis cezalarının seçenek yaptırımlara çevrilmesinin gerekmesi nedeniyle Dairemizin onama kararının kaldırılması talep edilmiştir.

KARAR;

Suç tarihi itibarıyla adli sicil kaydında kesinleşmiş hapis cezası bulunmayan suça sürüklenen çocuğun iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları yönünden hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı TCK'nun 50. maddesinin birinci fıkrasındaki adli para cezası yada diğer tedbirlerden birisine dönüştürülmesi zorunluluğunun gözetilmemesi suretiyle aynı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı davranıldığı anlaşılmıştır.

KARAR;

Suç tarihi itibarıyla adli sicil kaydında kesinleşmiş hapis cezası bulunmayan suça sürüklenen çocuğun iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları yönünden hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı TCK'nun 50. maddesinin birinci fıkrasındaki adli para cezası yada diğer tedbirlerden birisine dönüştürülmesi zorunluluğunun gözetilmemesi suretiyle aynı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı davranıldığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.10.2019 tarih ve 2019/95276 sayılı itiraz istemi yerinde görülmüş olduğundan İTİRAZIN KABULÜNE, Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 17/01/2019 tarih, ... Karar sayılı ilamı ile suça sürüklenen çocuk ... için iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen onama kararının KALDIRILMASINA,

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

5237 sayılı TCK' nun 116/2, 151/1, 31/2 maddelerine uyan suçların gerektirdiği cezaların türleri ve üst sınırlarına göre; aynı Yasa'nın 66/1-e ve 66/2 maddelerinde öngörülen 4 asli dava yıllık zamanaşımı sürelerinin, mahkumiyet kararının verildiği 03/03/2015 tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 25.11.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1699, Karar No: 2011/6041, Tarih: 17.05.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/1699 E.  ,  2011/6041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.11.2008 gün ve 2008/53 - 2008/286 sayılı kararı onayan Daire’nin 08.11.2010 gün ve 2009/4984 - 2010/11473 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ‘WOLF’ ibaresini 04.sınıfta tescil için 2007/03624 no ile TPE’ne başvuruda bulunduğunu, 04/01 alt gruptaki endüstriyel sanayi yağları, gresler, yağlayıcılar, başka sınıflarda yer almayan toz bağlayıcı ürünler yönünden, 179536 tescil numaralı ‘WOLF’ ibareli 04 dişli yağları sınıfında bulunan marka yönünden 556 KHK'nin 7/1-b maddesi gereğince başvurularının kısmen reddedildiğini, davacının markayı uzun süredir kullandığını, daha önce tescilli "WOLF" markasının hükümsüzlüğü talebiyle dava açtıklarını ileri sürerek, YİDK kararının iptalini, hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılamasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı başvurusunun 556 KHK'nin 7/1-b maddesi gereğince aynı ve benzer olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 02,70 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 185.00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 17.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4149, Karar No: 2019/102, Tarih: 10.01.2019

**15. Hukuk Dairesi         2018/4149 E.  ,  2019/102 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsiline ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı vekilince temyiz olunması üzerine Dairemizin 15.04.2016 tarih, 2016/2117 Esas, 2016/2323 Karar sayılı kararı ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine yapılan yargılama sonucu bozmaya uyulmuş ve davanın usulden reddine dair verilen karar, davacı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamanın 15.03.2018 tarihli oturumunda davacı vekilinin mazeret dilekçesi verdiği anlaşılarak ara kararı ile mazeretin kabulüne karar verilmiş ve mazeretin kabulüne karar verilmesine rağmen yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 184. maddesinde “(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. (2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder.” ve yine aynı Kanunun 186. maddesinde “(1) Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir.” hükümleri bulunmakta, yine 6100 sayılı HMK'nın 120. maddesinde; davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında

anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. ”hükmü bulunmakta, aynı kanunun 324. maddesinde ise; Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır." hükmü bulunmaktadır.

03.04.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 45. maddesinde ise; “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Gider avansı, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderler için davacıdan alınan meblağı ifade eder. Adli yardım talebiyle açılan dava ve işlerde adli yardım konusunda bir karar verilinceye kadar harç, gider ve delil avansı alınmaz. Kanunlardaki özel hükümler saklıdır. Gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. Dava şartı olan gider avansının yatırılmaması veya tamamlanmaması halinde, dava, dava şartı yokluğundan reddedilir. Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Delil avansı, tarafların dayandıkları delillerin giderlerini karşılamak üzere mahkemece belirlenen kesin süre içinde ödemeleri gereken meblağı ifade eder. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan biri avans yükümlülüğünü yerine getirmediğinde, diğer taraf bu avansı da yatırabilir. Delil avansını yatırmayan taraf, o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılır. Tarafların üzerinde tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerle, kanunlardaki özel hükümler saklıdır…” hükmü bulunmaktadır.

Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere; hâkim, tahkikatın bitiminden sonra, taraflara, tahkikatın tümü hakkında açıklama yapma hakkı tanımalı ve sonrasında son diyeceklerini bildirmeleri için fırsat vermeli ve buna göre hükmünü kurmalı, gider avansı ile delil avansını ayırmalı ve buna göre değerlendirme yapmalıdır.

Somut olayımıza gelince: davacı vekilinin yargılamanın 15.03.2018 tarihli oturumda bildirdiği mazereti kabul edilmesine rağmen, duruşma başka bir güne bırakılmayıp, mazeret yerinde bulunmayarak reddedilmişcesine duruşmaya devam edilerek hüküm kurulmuş olması, adil yargılama ilkesini zedeler niteliktedir. Öte yandan mahkemece aynı celse verilen ara kararında davacı tarafa 1.000,00 TL gider avansı yatırılması için süre verildiği ve bu sürede 900,00 TL yatırdığından, avansın eksik yatırıldığından bahisle usulden red kararı verilmiştir.

HMK'nın 120. ve 324. maddeleri uygulamada gider avansı ve delil avansı olarak adlandırılmakta ve sıklıkla karıştırılmaktadır. HMK ' nın 120. maddesinde düzenlenen gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiş olduğundan bu hükme göre süresinde gider avansının

HMK'nın 120. ve 324. maddeleri uygulamada gider avansı ve delil avansı olarak adlandırılmakta ve sıklıkla karıştırılmaktadır. HMK ' nın 120. maddesinde düzenlenen gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiş olduğundan bu hükme göre süresinde gider avansının

yatırılmaması halinde davanın usulden reddi gerekir iken, 324. maddede düzenlenen delil avansının süresinde yatırılmaması halinde uygulanacak müeyyide bu delile dayanmaktan vazgeçme olarak uygulanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu'nun 12.12.2012 tarih, 2012-9/1172 Esas, 2012/1172 Karar sayılı ilamı ve Dairemizin yerleşik içtihatları da bu yöndedir.

O halde mahkemece yapılacak iş; mazeret kabul edildiği halde davaya devamla hüküm kurulması hukuki dinlenilme hakkını zedeler nitelikte olduğundan ve bilirkişi delilinin toplanması için HMK 120. maddeye göre süre verilmesi ve uygulama yapılması hatalı olduğundan az yukarıda sözü edilen hükümler çerçevesinde adil yargılama ilkesinin en önemli unsurlarından olan ve HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına uygun şekilde tarafların sözlü yargılamaya davet edilerek verilen kesin sürenin HMK'nın 324. madde kapsamında olduğu gözetilerek davanın esasının çözümlenmesinden ibarettir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 10.01.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12123, Karar No: 2017/11883, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/12123 E.  ,  2017/11883 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.