muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/6773, Karar No: 2006/9195, Tarih: 14.11.2006

Askeri okullardan çeşitli nedenlerle ayrılmak zorunda kalan öğrenciler için hesaplanacak tazminatla ilgili bu yükümlülük, yüklenme senedinde sayılan harcama kalemleri ile sınırlıdır ve “Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler için Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik”te yapılan (13.02.1992 tarih ve 21141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan) değişiklikle “personel ve amortisman” giderlerinin hesaplanacak tazminatın içereceği giderler arasında sayılmış olması, -yüklenme senedinde açıkça yer almadıkça (RG-14.02.2006-26080)- ilgilinin bu giderlerden de sorumlu tutulmasını gerektirmez.

Somut olayda davanın dayanağını oluşturan ve ... 9. Noterliğince düzenlenmiş bulunan 14.8.2001 gün ve 27224 yevmiye sayılı yüklenme senedinde, öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi durumunda tazminat olarak ödenmesi gereken harcama kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri yer almadığına göre, bunların hesaplamaya dahil edilmemesi yolundaki mahkeme kararı yerinde olduğundan bir numaralı bozma konusunda çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2024/7868, Karar No: 2025/5099, Tarih: 15.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/7868 E.  ,  2025/5099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/46 Esas, 2024/1018 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/362 Esas, 2022/2232 Karar

Taraflar arasındaki imar uygulaması nedeniyle yerinde korunamayan ağaç bedellerinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 306, 1685, 1686, 2226 ve 2227 parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığının 18.06.2020 tarihli ve 181 Karar sayılı Encümen Kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 18 inci maddesi gereğince imar işlemlerinin yapılıp parselasyon işlemleri tamamlanarak ilgililere yeni tapuların verildiğini, davacının mülkiyetinde iken 18 inci madde uygulamasına tabi tutulan bahse konu taşınmazların tamamında yaşları 25-30 arası değişen antep fıstığı, çam fıstığı, incir, zeytin, bağdem, nar, asma ağaçlarının bulunduğunu, imar işlemleri sonrasında bu ağaçların bir kısmının yol, park ve kamuya tahsis edilen diğer alanda kaldığını, davacının tasarrufundan çıktığını, ağaç bedellerinin hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiğini, bu hususta davalı idareye 29.09.2020 tarihinde yapmış olduğu başvuruya verilen cevabi yazıda talebin değerlendirileceği belirtilmesine rağmen şimdiye kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek ağaç bedellerine karşılık olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin davalı idareye müracaat tarihi olan 29.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda 3194 sayılı Kanun'un 18 inci madde hükmüne göre imar uygulaması yapıldığını, görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu parseller üzerinde bulunan ağaçlara fiilen el atılmamış olup halihazırda davacının tasarrufunda bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda 3194 sayılı Kanun'un 18 inci madde hükmüne göre imar uygulaması yapıldığını, görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu parseller üzerinde bulunan ağaçlara fiilen el atılmamış olup halihazırda davacının tasarrufunda bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmazların imar düzenlemesine alındığı ve imar planında yol, park ve kamuya tahsis alanına özgülendiği, mahallinde yapılan keşif sonucu taşınmazların üzerinden fiili olarak yol geçmediğinin tespit edildiği, taşınmazların üzerindeki davacıya ait ağaçların zemininde mevcut ve kullanılabilir durumda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idarece gerçekleştirilen imar uygulaması sonrasında davacının dava konusu taşınmazlar üzerindeki tasarruf yetkisinin ortadan kalktığını, bu itibarla ağaçlardan istifade etme imkanının da kalmadığını, üstün araza tabi olduğunu, davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla mahallinde yapılan keşif sonucu dava konusu taşınmazların üzerinde bulunan ve davacıya ait olan ağaçların zeminde halen mevcut ve kullanılabilir durumda olduğu tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, imar uygulaması nedeniyle yerinde korunamayan ağaçların bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, imar uygulaması nedeniyle yerinde korunamayan ağaçların bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4613, Karar No: 2014/7732, Tarih: 28.03.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/4613 E.  ,  2014/7732 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 65/b, TCK'nın 52/2, 53/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafinin duruşmalı inceleme isteminin, hükmedilen cezanın on yıl hapis cezasından aşağı olması nedeniyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 318 ve 5271 sayılı CMK'nın 299. maddeleri gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede;

Sanığın, Muğla Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'nun 23/11/2000 tarih ve 182 sayılı kararıyla tescil edilen 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kalan özel mülkiyete ait ... ada ... parselde ve bu taşınmazın batı kısmında kalan ve aynı karar ile 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen alanda kazı yapılarak toprak kaymasına neden olunduğu, izinsiz fiziki ve inşai faaliyette bulunulduğu iddiasıyla hakkında dava açıldığı, sanığın savunmasında, suçlamayı kabul etmediklerini, dava konusu yerde kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaparak işe başladıklarını, işe başlamadan önce belediyeden gerekli izinleri aldıklarını, bu yerle eşinin ilgilendiğini beyan ettiği, teknisyen ve müze araştırmacısı bilirkişilerin anılan Kurula sundukları 04/06/2007 tarihli raporlarda, yerinde yapılan inceleme ve tespit çalışması sonucunda, dava konusu alanda yaklaşık 4 katlı bir apartman yüksekliğinde temel hafriyatı çalışmasının yapılarak tamamlandığı, söz konusu 1. derece arkeolojik sit alanı sınırları içinde kalan ve derin çatlak ve kopmaların oluştuğu ... şehir surlarının koruma alanının bir bölümüne bu çalışmalar sırasında tecavüz edildiği, çatlak ve kopmaların büyümesi durumunda binlerce yıl ayakta kalmayı başarmış sur duvarlarının hasar görebileceğinin tespit edildiği, alanda meydana gelebilecek daha büyük zararların önüne geçilebilmesi için acil olarak istinat duvarı yapılmasının zorunlu olduğu, bu konuda her türlü can ve mal güvenliği önlemlerinin belediye ve mal sahibi tarafından alınmasının, alanda yağmur yağmasıyla beraber oluşacak toprak kaymasını engellemek amacıyla istinat duvarı yapılması veya yeniden doldurulması sağlanarak antik sur duvarlarını koruyan, can ve mal güvenliği açısından gerekli önlemlerin alınmasının sağlanmasının gerekli olduğunun belirtilmesi ve sanığın, inşai ve fiziki müdahaleleri sonucunda istinat duvarı yapılmasının zorunlu hale gelmesine rağmen sanık tarafından herhangi bir tedbirin alınmadığı, bu itibarla ilgili koruma kurulundan izin almadan, niteliği herkesçe bilinen bölgede inşai müdahale yapan sanık hakkında mahkumiyet hükmü tesis edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile mahkumiyet hükmü tesis edildiğine, zararın araştırılmadığına, eksik ve yetersiz bilirkişi raporunun hükme dayanak yapıldığına, sanığın savunmasında dava konusu inşaatla eşinin ilgilendiğini beyan etmesi karşısında cezai sorumluluğunun araştırılması gerektiğine, cezanın miktarına, lehe hükümlerin uygulanmadığına, hükmün gerekçe içermediğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 28/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/38449, Karar No: 2011/6089, Tarih: 24.03.2011

**2. Ceza Dairesi         2009/38449 E.  ,  2011/6089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin reddine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın temyiz isteminin kendisi hakkında kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz isteminin reddine dair ek karara yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Temyiz isteminin reddine dair 20.07.2007 ... ve 2007/83 esas, 2008/124 sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın istem gibi ONANMASINA, 24.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13057, Karar No: 2012/16730, Tarih: 08.10.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/13057 E.  ,  2012/16730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek ve kullanmak

HÜKÜM : Ortadan kaldırma, beraat

I) Sanık ... hakkında "2000 takvim yılında sahte fatura kullanmak" suçundan verilen ortadan kaldırma kararına karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. madde hükümleri karşısında; yüklenen "sahte fatura kullanmak" suçunun cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu ve sanık lehine olan 765 Sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2 maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suçun işlendiği tarihten hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II) Sanıklar hakkında verilen beraat kararlarına karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarına gelince:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen "2000 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak" suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu 765 sayılı TCK'nun 102/4. maddesinde öngörülen asli dava zamanaşımının, suçun işlendiği tarihten iddianemenin düzenlendiği 28.03.2006 tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi yasaya aykırı, "2001, 2002, 2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak" suçları yönünden ise suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanıklar lehine olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, yüklenen suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanıklar hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 2000 takvim yılı için 765 sayılı TCK'nun 102/4, 2001, 2002, 2003 takvim yılları açısından ise 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE, 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7948, Karar No: 2021/4223, Tarih: 18.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/7948 E.  ,  2021/4223 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 6. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 12. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 20.11.2001 tarihinden itibaren ... Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen Ulus Gençlik Merkezinde bilgisayar usta öğreticisi olarak çalıştığını ve 14.10.2015 tarihinde iş sözleşmesini emeklilik sebebiyle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile izin, ücret ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı ile davalı idare arasında İş Kanunu kapsamında bir iş sözleşmesi bulunmadığını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ilave tediye alacağı talebinin yerinde olmadığını ve davacının taleplerinin kanuni dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlara ve aldırılan bilirkişi raporu raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, davalı temyizi ile incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür

2-Davacının, aylık maktu ücretle değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve dosya içeriğinde yer alan taahhütnamelere göre, ders saati ücreti ile çalıştığı anlaşılmaktadır.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, davalı temyizi ile incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür

2-Davacının, aylık maktu ücretle değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve dosya içeriğinde yer alan taahhütnamelere göre, ders saati ücreti ile çalıştığı anlaşılmaktadır.

Dairemizce, usta öğreticiler bakımından uygulanan kriterlere göre; öncelikle davacının bir ayda çalıştığı toplam ders saati süresi, o ayda fiilen çalıştığı toplam gün sayısına bölünerek, günlük ortalama çalışma saat süresi bulunmalıdır. Bulunan günlük ortalama çalışma saat süresinin, ders saati ücreti ile çarpılması neticesinde ulaşılan miktar nazara alınarak, çalışma karşılığı olmayan hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretleri hesaplanmalıdır. Bu hesaplama, her ay için ayrı ayrı yapılmalıdır. Örnek vererek açıklamak gerekirse; ilgili ayda, toplam yüzkırk ders saati fiilen çalışan bir usta öğreticinin, o ay için aylık fiilen çalıştığı gün sayısının yirmi gün olduğu ve ders saati ücretinin ise 10,00 TL olduğu kabul edilirse; bu ayda çalışılan toplam ders saatinin (140 saat), fiilen çalıştığı toplam gün sayısına (20 gün) bölünmesi neticesinde, günlük ortalama çalışma saat süresinin yedi saat olduğu sonucuna ulaşılacaktır. Söz konusu günlük ortalama çalışma saat süresinin (7 saat), ders saati ücreti ( 10,00 TL) ile çarpımı neticesinde ulaşılan, 70,00 TL miktarı, çalışma karşılığı olmayan bir günlük hafta tatili veya ulusal bayram ve genel tatili ücretidir.

Şu husus da belirtilmelidir ki, somut olayda, taraflar arasında, akdi tatile ilişkin bir anlaşma olmadığından, usta öğretici olan davacının, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, çalışma karşılığı olmadan ücreti ödenmesi gerekli hafta tatili gününün, haftada sadece bir gün olduğu kabul edilmelidir.

Aylık ücret miktarının belirlenmesine gelince; usta öğreticiye ilgili ay için, o ayda fiilen çalıştığı ders saati ile ders saat ücretinin çarpımı neticesinde bulunacak tutara, o ayda çalışma karşılığı olmayan hafta tatili günleri için hesaplanan ücret tutarı eklenmeli ve ulaşılan sonuç aylık ücret miktarı olarak esas alınmalıdır. Örneğin, ilgili ayda, toplam yüzkırk ders saati fiilen çalışan ve ders saati ücreti 10,00 TL olan bir usta öğreticinin, fiili çalışması karşılığı hak kazandığı tutar, 140 X 10,00 TL =1.400,00 TL'dir. Yukarıdaki paragraftaki hesaplamaya göre, çalışma karşılığı olmayan hafta tatili gününün ücretinin 70,00 TL olduğu ve ilgili ay için çalışma karşılığı olmadan toplam dört günlük hafta tatili ücretinin bulunduğu kabul edilirse, bu ay için ödenmesi gerekecek toplam çalışma karşılığı olmayan hafta tatili günü ücreti 70,00 TL X 4 = 280,00 TL olacaktır. 1.400,00 TL ile 280,00 TL'nin toplamı neticesinde ulaşılan 1.680,00 TL miktarı, aylık ücret miktarı olarak tespit edilmelidir.

Somut olayda, davacının ücreti belirlenirken yukarıda belirtilen hesaplama usulünün izlenilmeyerek, farklı bir yöntem uygulanması ve alacakların bu doğrultuda hesaplanması hatalıdır. Anılan sebeple, yukarıda açıklanan bozma sebebinde gösterilen usul dahilinde aylık ücret miktarı belirlenmeli ve davalı lehine oluşacak usulü kazanılmış haklar gözetilerek alacaklar hüküm altına alınmalıdır. Bu noktada, şu husus da gözden kaçırılmamalıdır ki; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı haklarda son ücretin dikkate alınması gerektiği kuraldır. Ancak, eldeki uyuşmazlıkta, davacı aylık maktu ücretle değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve dosya içeriğinde yer alan taahhütnamelere göre, ders saati ücreti ile çalışmıştır. Dolayısıyla, bozma ilamında belirtilen hesaplama yöntemine göre davacının aylık ücretinin aydan aya değişebilmesi durumu söz konusudur. Bu halde, feshe bağlı taleplerden olan kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı yönünden, son bir yıllık aylık ücret ortalamasının tespit edilerek sonuca gidilmesi gereklidir. Dava konusu ilave tediye ve ücret alacağı ise belirtilen şekilde tespit edilecek dönemsel ücret üzerinden hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Sonuç :

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.