muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4951, Karar No: 2025/1275, Tarih: 03.02.2025

Dosyada mevcut olay yeri inceleme tutanakları, olay anına ait kamera çözüm tutanağının incelendiğinde, şüpheli Kürşat'ın olay günü sevk ve idaresinde bulunan tankerdeki boşaltım vanalarının iki tanesinin ve bir tane kapak açılış yerinde mühürleme işleminin yapılmadığının, yine boşaltım vanalarına daha sonra takılmak üzere "KIR71715", "KIR71717", ve "KIR71719" seri numaralı mühürlerin olduğu gibi temin edilmiş olan 8 adet daha mührün bulunduğunun anlaşıldığı, yine kolluk görevlilerince alınan bir kısım şüphelilerin beyanlarında akaryakıt dolum işlemi tamamlandıktan sonra mühürleme işleminin şoförler tarafından mühürlendiğini, üzerinde numaralar bulunan tanker mühürlerinin ilgili dağıtıcı firma yetkilisi tarafından temin edildiğini ve mühürleme işleminin tamamen soföre ait olduğunu ifade etmiş olmaları karşısında, akaryakıt tanker dolum, mühürleme, sevkiyat ve boşaltma sürecine dair işlemlerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine, bahse konu süreçlere dair şüphelilerin kusurlarının bulunup bulunmadığına, yine otomasyon sürecinin nasıl işlediğine dair bilirkişi raporu aldırılması, şikayet konusu diğer suçlar bakımından da soruşturma işlemlerinin yapılması, şüphelilerin akaryakıt dolum ve mühürleme sürecine dair beyanlarının matbu şekilde alındığı anlaşılmakla, Cumhuriyet Başsavcılığınca ifadelerin ayrıntılı olarak alınması gerektiği anlaşılmakla, belirtilen hususların temin edilerek sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin sahibi olduğu petrol istasyonlarının akaryakıt ihtiyacını ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait dolum merkezinden karşıladığının, süreç içerisinde istasyonlara gelen akaryakıt miktarı ile sipariş edilen miktar arasında farklılık bulunduğunun tespit edilmesi üzerine yapılan araştırmalarda, şikâyetçinin yanında şoför olarak çalışan talep dışı şüpheli ...'in diğer talep dışı şüpheliler ..., ... ve ... ile iştirak halinde hareket ederek, tankerde bulunan akaryakıtın bir bölümünü başka bir tankere naklettiğini tespit ettiklerinin, dolum sonrası tankerdeki tüm vanaların dolum merkezi görevlileri olan şüpheliler tarafından mühürlenmesi gerektiği halde, mühürleme işleminin şoförlere bırakıldığının ve gerekli kontrollerin sağlanmadığının, tüm şüphelilerin iştirak iradesi içerisinde olduklarının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; 5271 sayılı Kanun'un 148/5. maddesi uyarınca şüphelilerin Cumhuriyet Savcısı tarafından olayla ilgili olarak ayrıntılı şekilde yeniden ifadelerine başvurulması, akaryakıt tanker dolum, mühürleme, sevkiyat ve boşaltma sürecine dair işlemlerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine, mühürleme işlemleri yönünden şüphelilerin kusurlarının bulunup bulunmadığına dair bilirkişi raporu aldırılması, şüphelilerin ifadelerinde belirtildiği üzere ... plaka sayılı tankere ait 06.06.2023 tarihli mühürleme tutanağı aslının ilgili şirketten temin edilerek dosyaya eklenmesi, dolum merkezi personeli olan şüpheliler ile talep dışı şüpheliler arasında suç tarihlerine yakın tarihleri de kapsayacak şekilde para alış verişi olup olmadığının belirlenmesi yönünden banka hesap hareketlerinin temin edilmesi, diğer şüpheliler hakkındaki soruşturmanın akıbetinin araştırılmasından sonra, şikâyetçi dilekçesinde bildirilen diğer suçlar yönünden de değerlendirme yapılıp tüm şüphelilerin iştirak halinde hareket edip etmedikleri belirlenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, "...şüphelilerin müştekiye yönelik gerçekleştirmiş oldukları iddia olunan ve üzerilerine atılı bulunan 5237 s. TCK'nın; 155/2 maddesinde düzenlenen Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunda; Şüpheli olarak ifadeleri alınan ve yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı ... ... Enerji Dolum Merkezi çalışanları alınan savunmalarında; meydana gelen olayla kendilerinin ve şirketlerinin bir kusurunun bulunmadığını, şirketlerinden dolum yapılarak çıkan tankerlerin vanalarının mühürlü olarak çıkış yaptıklarını, üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmediklerini beyan ettikleri, mühür kontrollerinde herhangi bir usulsüzlük tespit edilemediği, HTS kayıtlarının incelenmesi neticesinde ... ..

... ... Enerji Dolum Merkezi çalışanları alınan savunmalarında; meydana gelen olayla kendilerinin ve şirketlerinin bir kusurunun bulunmadığını, şirketlerinden dolum yapılarak çıkan tankerlerin vanalarının mühürlü olarak çıkış yaptıklarını, üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmediklerini beyan ettikleri, mühür kontrollerinde herhangi bir usulsüzlük tespit edilemediği, HTS kayıtlarının incelenmesi neticesinde ... ... Enerji çalışanı şüpheliler ile diğer şüpheliler arasında herhangi bir irtibat tespit edilmediği, şüphelilerin atılı suçu işlediklerine dair, müşteki vekilinin kamu tanıklarının beyanları veya sair delillerle ispatlanamayan soyut beyanları dışında, şüpheliler hakkında kamu davasının açılmasını gerektirecek mahiyette, nitelikte ve yeterlilikte somut herhangi bir delilin elde edilemediği ve delil elde etme imkanının da bulunmadığı, müştekinin şüpheliler ile aralarında hizmet sözleşmesine aykırılıktan neşet eden haklarını hukuk mahkemelerinde dava açmak suretiyle ileri sürebileceği..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Kırıkkale Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.06.2024 tarihli ve 2024/3677 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/22085, Karar No: 2023/1470, Tarih: 09.02.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/22085 E.  ,  2023/1470 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/528 D.İş - 2021/528 K.

SAYISI : 2021/İHK-19869

HÜKÜM/KARAR : Davacı itirazının reddi, davalı itirazının kabulü/davanın reddi

SAYISI : K-2021/55455

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ile davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine, davalının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olduğu trafik sigortasız aracın yaptığı 14.08.2019 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucunda davacının malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 05.04.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 92.478,80 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda %50 kusur oranı ve %41 maluliyet oranı üzerinden, ehliyetsiz sürücü tarafından sevk ve idare edilen araca binilmesi sebebiyle %20 müterafik kusur indirimi yapılarak 155.897,00 TL'nin 04.11.2020 tarihinde ödendiğini, ZMSS Genel Şartlarının uygulanmaya devam edilmesi gerektiğini, başvurucunun başkaca hak ve alacağı kalmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "....30.03.2021 tarihli rapor ile başvuranın bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 92.478,80 TL olduğu kanaatine varıldığı, davacının %20 müterafik kusurunun indirilmesi gerektiği " gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 73.983,04 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 03.03.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ...'ndan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kusura ilişkin bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ancak itirazlarının dikkate alınmadığını, raporda sigortalı araç sürücüsüne %60, müvekkiline ise %40 oranında kusur atfedildiğini, kusur dağılımını kabul etmediklerini, %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasının haksız olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kusura ilişkin bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ancak itirazlarının dikkate alınmadığını, raporda sigortalı araç sürücüsüne %60, müvekkiline ise %40 oranında kusur atfedildiğini, kusur dağılımını kabul etmediklerini, %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasının haksız olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurucunun soruşturma aşamasında şikayet hakkını kullanmadığını bu nedenle tazminat hakkının ortadan kalktığını, maluliyet raporunun Yönetmeliğe uygun olması gerektiğini, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, yapılan ödeme ile başkaca sorumlulukları kalmadığını, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini, faizin ancak başvuru tarihinden itibaren yürütülebileceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " ... Kusur dağılımı ve müterafik kusur indiriminin yerinde olduğu, tazminat hesabının kaza tarihi itibarı ile ve ekonomik gerçeklikle uyuşan TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle yapılması gerektiği, kaza tarihi (14.08.2019) itibarı ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak tazminat hesabının yapılması gerektiği, aktüer raporunda bu hesaplama yöntemine göre ...'nın davadan önce yapmış olduğu 155.897,00 TL ödeme ile ödeme tarihi itibarı ile tazminatın %100'ünü karşıladığının belirlendiği, bu haliyle bakiye tazminat alacağı bulunmadığı" gerekçesiyle davacının itirazının reddine, davalı tarafın itirazının kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur dağılımını kabul etmediklerini, dosyada çelişkileri giderecek ve itirazları karşılayacak şekilde kusur raporu alınması gerektiğini, davacı için hem % 60 kusur atfedilmesi, hem de %20 müterafik kusur indirimi yapılmasının davacı için iki kere kusur indirimi yapıldığı anlamına geldiğini, Yargıtay yerleşik içtihatlar ile benimsenen TRH Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle kusur dağılımının ve müterafik kusur indiriminin yerinde olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve aktüer raporunda; PMF tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamada davacının zararının 92.478,80 TL olduğu belirlenmiş, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak yapılan hesaplamada davalının davadan önce yapmış olduğu 155.897,00 TL ödeme ile ödeme tarihi itibarı ile tazminatın %100'ünü karşıladığı belirlenmiş, davacı tarafça PMF Tablosunun ve progresif rantın esas alındığı hesaplamaya göre talep ıslah edilmiş ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında benimsenen hesap yöntemine itiraz edilmemiş, İtiraz Hakem Heyetince TRH Tablosu ve %1.8 teknik faizin esas alındığı tazminat hesabında bakiye zarar kalmadığı belirlemesine göre karar verilmiş olup varılan sonuç Dairemizin içtihatlarına uygun düşmemektedir. Her ne kadar Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde ise de %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlendiği (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ömür süresi belirlediği halde davacı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına hesap yöntemi yönünden itirazı bulunmadığından ), %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak alınan hesap raporuna göre ve davalı vekilinin ileri sürdüğü diğer itirazları da değerlendirilmek suretiyle

karar verilmesi gerekirken davalı tarafın hesap yöntemi itirazı kabul edilerek TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz kullanılarak yapılan hesaplamaya göre yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

09.02.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava konusu tek taraflı meydana gelen kazaya ilişkin olarak alınan kusur raporunda trafik sigortası bulunmayan araç sürücüsünün yolcu taşıması yasak olan araca arkadaşı davacının binmesine izin verdiği, yaralanmasına dolaylı olarak neden olduğu için 2. derecede (%40) kusurlu, trafik sigortası bulunmayan traktör çamurluğunda yolculuk yapan davacı yolcunun insan taşımasının yasak olduğu traktöre bindiği ve üzerinde gayri nizami seyahat ettiği esnada dikkat özen yükümlülüğüne aykırı davranarak yük nakli için imal edilmiş olan traktörde iyi tutunmadığından (cebinden telefon çıkartırken tutunma fiilini kısmen veya tamemen sonlandırdığı) düştüğünden 1. derecede (%60) kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, "tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile; hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.

Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun, 52 inci maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun, 52 inci maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı, meydana gelen tek taraflı kazada yolcu olup, kusursuzdur. Davacının insan taşımasının yasak olduğu traktöre bindiği ve üzerinde gayri nizami seyahat ettiği esnada dikkat özen yükümlülüğüne aykırı davranarak yolculuk yapması ise sürüş kusurlarından olmayıp hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir. Yolculuk yapmaya uygun olmayacak araçta bulunmak veya kurallara aykırı yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi tarafından kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir. Oysa Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporunda davacı yolcu insan taşımasının yasak olduğu traktöre bindiği ve üzerinde gayri nizami seyahat ettiği esnada dikkat özen yükümlülüğüne aykırı davranarak yolculuk yaptığı için %60 kusurlu görülmüştür. Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da; “...başvuru sahibinin 0,72 promil alkollü olarak, yolcu taşınması yasak olan traktöre binmesi, gerekli güvenlik tedbirlerini almamış olması nedeniyle, Borçlar Kanunu'nun 52 inci maddesi “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir” hükmüne uygun olarak, %20 müterafik kusur indirimi yapılması ile...” gerekçesi ile %20 müterafik kusur indirimi uygulanmıştır.

Bir olayda birden fazla müterafik kusur durumu bulunsa dahi her bir müterafik kusuru durumu için ayrı ayrı indirim yapılamayacağından davacının yolcusu olduğu trafik sigortasız araç nedeniyle ...'na karşı açılan davada İtiraz Hakem Heyetince davacı yolcunun trafik akışına ilişkin olarak kusursuz olduğu kabul edilerek daha sonra traktör çamurluğunda gayri nizami yolculuk nedeniyle tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, İtiraz Hakem Heyetince hatalı değerlendirmeyle kusurun kazanın oluşumuna, müterafik kusurun ise zararın oluşumuna ilişkin olduğu, kusur ve müterafik kusur indiriminin birlikte uygulanmasını da engelleyen bir durumun olmadığı gerekçesiyle davacı tarafın bu yöne ilişkin itirazının reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, kararın bu nedenle de bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun davacının bu yöndeki temyiz itirazının reddine dair verdiği (1) nolu bentteki kararına katılmıyorum.