muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27981, Karar No: 2014/33798, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2014/27981 E.  ,  2014/33798 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2013/315844

MAHKEMESİ : Lapseki Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/05/2013

NUMARASI : 2012/190 (E) ve 2013/81 (K)

SUÇ : Hakaret

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref, ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir. Yargılamaya konu somut olayda; suça sürüklenen çocuğun, hastanede hekim ve acil tıp teknisyeni olan görevlilere hitaben söylediği “Lan benim başımın ağrısı geçmedi, ne biçim tedavi bu, ben böyle tedaviyi kabul etmiyorum” şeklindeki ifadeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın kaba ve nezaket dışı hitap niteliğindeki bu sözlerinin muhatapların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmaması nedeniyle hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, yasal olmayan ve yerinde görülmeyen gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmesi,

2-Kabule göre de, görevliye hakaret suçundan TCK'nın 125/3-a maddesi gereği hüküm kurulurken, seçenek yaptırımlardan olan adli para cezası tercih edilmesi nedeniyle, temel cezanın alt sınırı olan 365 gün birim sayısı adli para cezası yerine, eksik olarak 360 gün adli para cezası tayini,

Kanuna aykırı ve suça sürüklenen çocuk M.. K.. müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9925, Karar No: 2014/10303, Tarih: 16.10.2014

**9. Ceza Dairesi         2013/9925 E.  ,  2014/10303 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2013/225179

Mahkemesi : Sincan 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 28.12.2012

Numarası : 2012/4206 Değişik iş

İftira ve basın yoluyla hakaret suçlarından şikayet edilen A.. K.. hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 18/10/2012 tarihli ve 2012/1591 soruşturma, 2012/1263 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine dair, Sincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 28/12/2012 tarihli ve 2012/4206 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre, 2709 sayılı Anayasanın 83. maddesinde yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar. Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14'üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez. Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz." şeklindeki düzenleme karşısında, suçun işlendiği yer Cumhuriyet Başsavcılığınca, şikâyet edilen milletvekili hakkında, Anayasanın 83. maddesi gereğince yasama dokunulmazlığının kaldırılıp kaldırılmayacağı hususunda Adalet Bakanlığı aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına fezleke düzenlenmesi gerektiği gözetilmeden, şikâyet edilen hakkında doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi karşısında, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 17.06.2013 tarih ve 2013/10082/38679 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.06.2013 tarih ve 2013/225179 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Sincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.12.2012 tarih ve 2012/4206 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2615, Karar No: 2012/2107, Tarih: 14.02.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/2615 E.  ,  2012/2107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilirken, dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça, yakın bölgelerden benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın özel amacı olmayan satışların emsal alınması gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda;

a) Emsal olarak değerlendirilen ... İlçesi, ... Mahallesi, 29 ada 2 parsel nolu taşınmazın tapu kaydı gönderilmediği gibi, bu taşınmaz şehrin ticaret merkezinde bulunması nedeniyle taşınmazdan çok daha değerli durumda olup özel amaçlı satış olması,

b) ... Köyü, 101 ada 13 parsel nolu taşınmaz ise akaryakıt istasyonu niteliğinde olup ticari amaçlı satış niteliğinde olması,

c) 159 ada 1 parsel nolu taşınmazın emlak vergi değeri daha yüksek olduğu halde, dava konusu taşınmazın bu emsalden daha değerli olduğu yönünde emlak vergi değerlerine aykırı şekilde kıyaslama yapılması nedeniyle bu satışların emsal olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bu durumda, taraflara uygun emsal bildirmeleri için imkan tanınarak, gerektiğinde resen emsal kayıtları getirtilip, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, geçersiz rapora göre yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2663, Karar No: 2020/420, Tarih: 15.01.2020

**14. Ceza Dairesi         2019/2663 E.  ,  2020/420 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanık ...'in atılı suçtan mahkumiyeti ile sanık ...'in beraatine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılan mağdure vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Mahkemece yüzüne karşı 30.09.2014 tarihinde verilen hükmü katılan mağdure vekilinin CMUK'nın 310/1. maddesinde düzenlenip tefhimden işlemeye başlayan bir haftalık kanuni süresinden sonra sunduğu 24.10.2014 tarihli dilekçeyle temyiz ettiği anlaşıldığından, vâki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik müdafinin temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Sanığın hükümden sonra 08.03.2019 tarihinde öldüğü Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılmakla, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 15.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4072, Karar No: 2021/1087, Tarih: 03.02.2021

**12. Ceza Dairesi         2019/4072 E.  ,  2021/1087 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 1-Sanık ... hakkında;

TCK’nın 85/1, 62. ve CMK’nın 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına

2-Sanıklar ..., ... hakkında; CMK’nın 223/2-c maddesi gereğince beraat

Taksirle öldürme suçundan sanık ... hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ...’ın beraatlerine ilişkin hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Katılan vekilinin sanık ... hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, 5271 sayılı CMK'nın 231/12. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna tabi bulunduğu, aynı Kanunun 264. maddesi uyarınca kabul edilebilir bir başvuruda mercide yanılmanın başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağı nazara alınarak, katılan vekilinin temyiz isteminin itiraz mahiyetinde değerlendirilmesi suretiyle, CMK'nın 264/2. maddesi uyarınca gereği merciince yapılmak üzere dosyanın incelenmeksizin mahkemesine iadesinin temini için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

2-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince ise;

Mülkiyeti Ordu Belediyesine ait yeni çarşıdaki pazar yerinde, sanık ...‘nın konfeksiyoncu; sanık ...'nin lokanta sahibi olarak faaliyet gösterdikleri; ölen ...‘in ise sabit bir iş yeri olmaksızın sebze satıcısı olarak pazarda faaliyet gösterdiği, yeni çarşıda bulunan esnafların kurdukları Yeni Çarşı Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneğinde, sanık ...‘in yönetim kurulu başkanı, sanıklar ..., ... ve ...‘ın ise yönetim kurulu üyesi oldukları, olay günü 09:00 sıralarında, sanık ...‘nın işyerine ait televizyonun görüntüsünün gitmesi üzerine o sırada iş yerinde bulunup asıl işi kamyon şoförlüğü ve nakliyecilik olan uydu anteni tamiri konusunda bir uzmanlığı bulunmayan ölen ...‘in çanak anteni onarmak için karşıdaki sanık ...‘in lokantasının içerisindeki merdivenlerden karşı dükkanlar arasındaki alanı güneşten ve yağmurdan koruyan basit çatı makası üzerindeki şeffaf ve ince fiberglas malzemeye basarak 5 metre yükseklikteki çatıdan düşmesi sonucu öldüğü olayda,

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin mahkemenin delilleri yanlış değerlendirdiğine, eksik inceleme ile karar verildiğine, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 03.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24231, Karar No: 2013/21312, Tarih: 23.05.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/24231 E.  ,  2013/21312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Davanın dayanağını oluşturan, zabıt mümziilerinin yeminli ifadeleriyle doğrulanan suç tutanağında, sanığın babasının yerin kendi korumasında olduğunu, kendisi yayladayken ağacı oğlunun kesip yakacak ihtiyacı için evine götürdüğünü beyan ederek tutanağı imzalamış bulunmasına, hazırlık aşamasındaki ifadesinde de oğluna sorduğunda sağlam yerini camiye verip odun olan yerlerini kendisinin aldığını söylediğini ifade etmesine, bilirkişi raporundan ağacın 2006 yılı 10. ayında kesildiğinin anlaşılmasına göre köy muhtarı, ihtiyar heyeti üyeleri, varsa saha bekçisi ve civar taşınmaz sahiplerinin de ağaç kesimiyle ilgili bilgileri olup olmadığı hususunda dinlenilmeleri, köyde başkasının koruması altında bulunan yerden bir başkasının onun bilgisi haricinde ağaç kesmesinin mümkün olup olmadığının da araştırılması ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayini gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan idare temsilcisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca talebe aykırı olarak BOZULMASINA, 23/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2592, Karar No: 2018/2084, Tarih: 19.06.2018

**16. Ceza Dairesi         2017/2592 E.  ,  2018/2084 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK’nın 221/4-son, 62, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Ayrıntıları Dairemizin 09.04.2018 tarih ve 2018/125 Esas, 2018/1049 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; somut olayda silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan CMK’nın 101/3 maddesi gereğince tutuklu olarak yargılanan sanıkların, yargılama aşamasında esasa ilişkin son savunmalarının yapıldığı oturumda kendilerinin seçtiği bir müdafii bulunmadığı gibi CMK’nın 156. maddesi gereğince re’sen müdafii görevlendirilmeyerek bulunduğu hal nedeniyle, delillere erişme ve savunma hazırlama imkanları itibariyle çelişmeli yargılamanın gereği olan “silahların eşitliği” ilkesinin ve Anayasanın 36, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddeleri ile teminat altına alınan adil yargılama hakkının ihlali sonucunu doğuracak biçimde, adaletin selameti açısından gerekli olan müdafiinin hukuki yardımından yararlandırılmadan, yargılama yapılıp sorgusu tespit edilmek ve hüküm kurulmak suretiyle savunma haklarının kısıtlanması sonucunu doğuracak biçimde CMK 101/3, 150/3, 188/1 ve 289/1-a-e maddelerine muhalefet edilmesi;

2-Ukrayna vatandaşı olduğunu beyan eden sanıkların pasaportlarının veya kimliklerini ispata yarar bir belgenin dosya içerisinde bulunmaması nedeniyle açık kimlik bilgilerinin belirlenememesi karşısında; sanıkların kimlik bilgilerinin ve adli sicil kayıtlarının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğü İnterpol Daire Başkanlığına yazılan müzekkere cevabı beklenilmeksizin karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 19.06.2018 tarihinde üye ...’in 1 nolu bozma nedeni yönüyle karşı oyu ve oyçokluğuyla, diğer yönlerden ise oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY:

Sayın çoğunluğun Dairemizin 09.04.2018 tarih ve 2018/125 esas, 2018/1049 karar sayılı ilâmına da atıfta bulunduğu (1) nolu bozma düşüncesine iştirak etmiyorum.

Şöyle ki;

1982 Anayasası’nın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde ifadesini bulan adil yargılanma hakkı yargılamanın hakkaniyetine uygun, adil bir biçimde yerine getirilmesini amaçlar.

KARŞI OY:

Sayın çoğunluğun Dairemizin 09.04.2018 tarih ve 2018/125 esas, 2018/1049 karar sayılı ilâmına da atıfta bulunduğu (1) nolu bozma düşüncesine iştirak etmiyorum.

Şöyle ki;

1982 Anayasası’nın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde ifadesini bulan adil yargılanma hakkı yargılamanın hakkaniyetine uygun, adil bir biçimde yerine getirilmesini amaçlar.

AİHS’in 6. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ve "suç isnadı altındaki kişiler"e ilişkin olan "suçlamayla ilgili bilgilendirilme", "savunma için yeterli zaman ve kolaylıklara sahip olma", "bizzat, müdafii vasıtasıyla veya adli yardımla savunma", "tanık dinletme ve tanık sorgulama" ile "çevirmenden ücretsiz yararlanma" hakları, 6. maddenin 1. fıkrasında koruma altına alınmış daha genel nitelikteki "hakkaniyete uygun (Adil) yargılanma" hakkının özel görünüm şekilleridir (Sakhnovskiy/Rusya [BD], B. No: 21272/03, 02.11.2010, § 94; Asadbeyli ve Diğerleri/Azerbaycan, B. No: 3653/05 14729/05 16519/06, 11/12/2012, §§ 130-132, bkz. AYM, 26.02.2015, Başvuru No: 2014/9817).

Avukat yardımından yararlanma ve delillere erişim hakkı, AİHS çerçevesinde, sanığın savunma hakkının, dolayısıyla adil yargılanma hakkının yerine getirilmesine ilişkindir. Mahkemenin görevi, bir ihtilafın tüm taraflarının AİHS’de kendilerine tanınan “adil yargılanma” hakkından faydalanmasını sağlamaktır. Taraflar, açık ve kesin biçimde kendi istemleri ile mahkeme önündeki haklarından bir bölümünü uygulamama kararlığı içine girmedikleri sürece, savunma hakları kısıtlanamaz.

Anayasamızın 36. maddesi ile güvence altına alınan savunma hakkını, şüpheli veya sanık, bizzat kullanabileceği gibi müdafi aracılığıyla da kullanabilir. Ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkının asgari koşullarını düzenleyen 6. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde; sanığın, kendisini bizzat savunma hakkının yanında, müdafi tayin etme yetkisi ile belirli şartlarda müdafiden ücretsiz yararlanabilme hakkının da bulunduğu belirtilmiştir. Ancak ücretsiz müdafiden yararlanma hakkı da sınırsız, mutlak bir hak değildir. Bu yardım, ancak sanık mali imkânlardan yoksun ise ve adaletin selameti gerektiriyor ise verilir.

Savunma yol ve yönteminin seçimi ilk iki durumda sanığın takdirine bırakılmıştır. Üçüncü ihtimal söz konusu olduğunda ihtiyacı, mali imkânsızlık şartıyla bağlantılı olarak, mahkeme takdir edecektir (Feyyaz Gölcüklü, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde “Adil Yargılama””, http://www.politics.ankara.edu.tr/dergi/pdf/ 49/1/15\_feyyaz\_golcuklu.pdf).

Savunma yol ve yönteminin seçimi ilk iki durumda sanığın takdirine bırakılmıştır. Üçüncü ihtimal söz konusu olduğunda ihtiyacı, mali imkânsızlık şartıyla bağlantılı olarak, mahkeme takdir edecektir (Feyyaz Gölcüklü, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde “Adil Yargılama””, http://www.politics.ankara.edu.tr/dergi/pdf/ 49/1/15\_feyyaz\_golcuklu.pdf).

Mali olanaklardan yoksun olduğunu ispat görevi, bu yardımı talep eden kişiye aittir (Croissant -Almanya, 25.09.1992, Ser. A, No. 237-B, 16 EHRR 135, parag. 37). Adaletin selametinin bu yardımı gerekli kılıp kılmadığı ise çeşitli kriterlere tabidir. Bunlar davanın karmaşıklığı, isnat edilen suçun ciddiliği, kararlaştırılan cezanın ağırlığıdır (Quaranta-İsviçre, 24.05.1991, Ser. A, No. 205, para. 31-38; Boner –Birleşik Krallık., 28.10.1994, Ser. A, No. 300-B, 19). Örneğin, kovuşturma konusu suç için öngörülen temel cezanın 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi halinde CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca zorunlu müdafi görevlendirilmesi gibi.

"Sanığın mali imkânlardan yoksun olması” ifadesinden ne anlaşılması gerektiği sözleşme hükümleriyle belirlenmemiş olup değerlendirme paranın satın alma gücü ve ülke ekonomisi gibi şartlar göz önüne alınarak yapılmalıdır. Sanığın avukat ücretini ödemek için yeterli mali kaynağa sahip olması durumunda ise söz konusu kişiye adli yardım verilmesine matuf olarak ayrıca adaletin selameti değerlendirmesi yapılmasına gerek yoktur (Campbell ve Fell-Birleşik Krallık, 28.06.1984).

Buna rağmen tüm koşullar oluşsa dahi müdafi tayini bakımından sanığın iradesine üstünlük tanıyan Sözleşme, kişinin kendisine atanan müdafiin yardımını reddetmek hakkı bulunduğunu da kabul etmektedir.

AİHM kararlarında;

Sözleşmeyle garanti altına alınan bir hakkın kullanılmasından vazgeçilmesinin, bunun açıkça söylenmesiyle mümkün olabileceğini (Colozza ve Rubinat/İtalya, 12 Şubat 1985; Zana/Türkiye, 25 Kasım 1997),

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 6. maddesinin ne sözcük anlamında ne de muhakemesinde, bir kimsenin, re’sen tayin edilen bir avukat tarafından temsil edilmesi hakkını kendi isteğiyle açık ya da üstü kapalı bir şekilde reddetmesini engellemediğini (mutatis mutandis, Hakansson ve Sturesson-İsveç, 21 Şubat 1990; Sejdovic-İtalya, No: 56581/00; İsa Başbüyük, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (m.6/3-c) Kapsamında Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı”, http://dergipark.gov.tr/download/issue-file/521),