muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5792, Karar No: 2022/15224, Tarih: 03.11.2022

(3-a) bendinin hükümden tamamen çıkartılmasına, yerine (Dava konusu taşınmaz üzerindeki binaya isabet eden 79.239,70 TL kamulaştırma bedelinin davalı ...'a mükerrer ödeme olmayacak şekilde derhal ödenmesine, bu hususta ilgili Bankaya müzekkere yazılmasına, varsa taşınmaz üzerindeki kısıtlamaların (İpotek, haciz, rehin vb.) kamulaştırma bedeline yansıtılmasına,) ibaresinin yazılmasına,

(3-b) bendinin hükümden tamamen çıkartılmasına, yerine (Dava konusu taşınmazın arsasına ve üzerindeki ağaçlara isabet eden 117.328,00 TL kamulaştırma bedelinin, davalı ...'a mükerrer ödeme olmayacak şekilde derhal ödenmesine, bu hususta ilgili Bankaya müzekkere yazılmasına, varsa taşınmaz üzerindeki kısıtlamaların (İpotek, haciz, rehin vb.) kamulaştırma bedeline yansıtılmasına,) ibaresinin yazılmasına,

(4-b) bendinin sonuna “dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların bedeline isabet eden 4.288,00 TL kamulaştırma bedeline 20.04.2018 tarihinden, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin karar tarihi olan 03.11.2022 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine,) ibaresinin eklenmesine,

Hükmün böylece HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, 03.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17081, Karar No: 2012/815, Tarih: 23.01.2012

**13. Hukuk Dairesi         2011/17081 E.  ,  2012/815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak ve men'i müdahale davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; Davacıların murisi ... ... ile davalı arasında 14/11/2004 tarihli adi ortaklık sözleşmesi yapıldığını, buna göre ... ...Mevkii 1602 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı ile birlikte LPG satım tesisi kurulması konusunda anlaşma yapıldığını, şirketin kar ve zararının 1/3’ünün muris ... ...’e verileceğinin karara bağlandığını, 26/09/2005 tarihinde ... ...’ün öldüğünü, davacıların davalıyı taşınmazı boşaltmaya davet ettiklerini, ancak davalının yanaşmadığını, taşınmazı boşaltmadığını, kurulan adi şirketin ölüm ile birlikte fesholduğunu belirterek kurulan adi şirketin fesih ve tasfiyesine davalının adı geçen taşınmaza müdahalesinin önlenmesine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı; Davayı kabul etmediğini, yükümlülüklerini yerine getirerek kira bedelini ve kar payını davacılara ödediğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; Davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının kar payının tahsili talebinin feragat nedeni ile reddine, davalı ile davacıların murisi ... ... arasında kurulan adi şirketin tasfiyesine, davalının krokili raporda belirtilen yere müdahalesinin men’ine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacılar eldeki dava ile murisleri ile davalı arasında adi ortaklık bulunduğunu ancak murislerinin ölümü ile ortaklığın sona erdiğini belirterek, ortaklığın tasfiyesi ile davalının murise ait taşınmaza müdahalesinin menine karar verilmesini istemiştir.

2011/178081-2012/815

Mahkemece, B.K 535 madde 2. fıkra uyarınca “ortaklardan birinin ölümü ile kurulan adi şirketin son bulduğu” kanaatine varıldığı belirtilerek bu yönden adi şirketin tasfiyesi talebinin kabulüne, davalının dava konusu taşınmaza müdahalesine son verilmesine karar verildiği anlaşılmış ise de;

2011/178081-2012/815

Mahkemece, B.K 535 madde 2. fıkra uyarınca “ortaklardan birinin ölümü ile kurulan adi şirketin son bulduğu” kanaatine varıldığı belirtilerek bu yönden adi şirketin tasfiyesi talebinin kabulüne, davalının dava konusu taşınmaza müdahalesine son verilmesine karar verildiği anlaşılmış ise de;

Dosya içerisinde mevcut 14.01.1999 tarihli noterce düzenlenen “Ortaklık Sözleşmesi “ başlıklı ve yine ekinde yer alan “Kira sözleşmesi” başlıklı sözleşme içeriklerine göre; Davacıların murisine ait olan tarlanın 20 yıllığına davalı tarafından kiralandığı, taşınmazın üzerine davalı tarafından yaptırılan LPG tesisinden elde edilen kara ortak olunduğu, ortaklığın başlangıç tarihi olarak 01.01.2004 yılı belirlendiği, ortaklığın kira başlangıç tarihinden itibaren 15 yıl süreli olduğunun belirtildiği yine aynı tarihli kira sözleşmesi ile de; kira sözleşmesinin 20 yıl süreli olduğu, LPG gazı satmak için boş tarla olarak kiralandığı, davalının kiralanan tarla üzerine tesis yapacağı, tüm harcamalarının davalıya ait olduğu, yapılacak binanın kira bitimi sonunda murise ait olacağı, 20 yıllık kira bedelinin 250 TL olduğu, kiranın yapılacak olan tesis karşılığı ödeneceğinin belirtildiği, taraflarca inkar edilmeyen davacıların Murisi ile davalı arasında tanzim edilen 09.03.2005 tarihli Tutanak içeriğine göre de; 14.01.1999 tarihinde yapılan sözleşmeden doğan 5 yıllık kira bedellerinin yıllara göre tanzim edildiği ve murisin ölümünden sonra da davacılara kira ödemesi adı altında ödemelerin yapıldığının anlaşılmış olmasına göre; davacılar murisi ile davalı arasında yalnızca Adi ortaklık ilişkisi değil, müstakil “kira sözleşmesi” ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, mahkemece taraflar arasında doğan kira sözleşmesi ilişkisinin yöntemine uygun olarak sona erip ermediği değerlendirilmeksizin yazılı gerekçe ile davalının dava konusu taşınmaza müdahalesinin menine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, BOZMA nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte belirtilen nedenle davalının sair temyiz itirazlarının Reddine, 2.no’lu bentte açıklanan nedenler ile davalının temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 864.00 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 23.1.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/36496, Karar No: 2014/40016, Tarih: 15.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/36496 E.  ,  2014/40016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/07/2014

NUMARASI : 2013/566-2014/212

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 3986 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin eksik olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 100,00 TL'nin tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini 31.020,00 TL'na çıkarmıştır.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile toplam 31.020,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının yapısına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği ve takdir edilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı

dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararları da açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28256, Karar No: 2018/2677, Tarih: 13.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2015/28256 E.  ,  2018/2677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2-Suç tarihlerinin borçlu şirket adına kayıtlı aracın devredildiği 06.10.2011 tarihi ve borçlu şirketin alacağını temlik ettiği 10.10.2011 tarihi olmasına rağmen karar başlığında 17.11.2011 olarak gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 13/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24620, Karar No: 2013/7096, Tarih: 01.03.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/24620 E.  ,  2013/7096 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanıkta ele geçen bıçağın 01.04.2010 tarihli ekspertiz raporu ile 6136 sayılı Yasanın 4. maddesi kapsamında yasak nitelikte olmadığının belirlenmesi ve oluşa göre de sanığın söz konusu bıçağı sırf saldırı amacı ile taşıdığının kanıtlanmadığı gözetilmeden, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMA- SINA), 01.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/320, Karar No: 2012/6031, Tarih: 10.04.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/320 E.  ,  2012/6031 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, icra takibine dayanak bonodaki imzanın sahteliği iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davalı vekili, İcra Hukuk Mahkemesinde açılan imzaya ve borca itiraz davasının redle sonuçladığını, senedin yeniden dava konusu edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 29.12.2010 günlü raporu ile bono altındaki imzanın davacı eli ürünü olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, Karşıyaka 4. İcra Müdürlüğü'nün 2008/134 E.sayılı dosyasında takibe konu 18.900 TL bedelli bonodan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, bononun sahtelik nedeni ile iptaline, Karşıya 1. İcra Hakimliğinin 28.05.2008 gün ve 2008/17-343 E.K sayılı ilamı ile davacı hakkında hükmolunan %40 icra inkar tazminatı ve %10 para cezasının iptaline, %40 kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı yanın takip ve dava konusu senetteki imzaya yönelik Karşıyaka 1. İcra Hukuk Mahkemesinde açtığı imzaya ve borca itiraz davasında alınan raporda senetteki imzanın davacı eli ürünü olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Cumhuriyet Savcılığına yapılan şikayet nedeniyle (2008/1632 Hz.No.) alınan raporda imzanın davacı eli ürünü olmadığının tespit edildiği, keza yargılama aşamasında alınan Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporda da imzanın davacı eli ürünü olmadığının belirlendiği anlaşılmaktadır. Ancak Adli Tıp Kurumu raporunda “Mukayese Belgeler” bölümünde yer alan belgelerin tarihleri senet tanzim tarihi sonrasındaki tarihleri taşımaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, davacıdan dava konusu senedin tanzim tarihi ve önceki tarihlere ilişkin imza incelemesine esas olacak belge asıllarının ibrazının istenmesi veya bulunduğu yerlerden getirtilmek suretiyle çelişkiyi giderecek yeni bilirkişi incelemesi yaptırılmaması doğru olmadığı gibi, yukarıda anılan Cumhuriyet Savcılığındaki tahkikat sonrasında Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ceza davasında tespit edilecek olgunun BK 53. maddesi uyarınca hukuk hakimini de bağlayacağı gözetilmeden tahkikatın sonucu beklenmeksizin karar verilmesi de isabetli bulunmamıştır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8139, Karar No: 2016/490, Tarih: 26.01.2016

**9. Ceza Dairesi         2015/8139 E.  ,  2016/490 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza

Suç : Kenevir ekme

Hüküm : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerini iptal eden Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı kararının infaz aşamasında dikkate alınması mümkün görülmüştür.

Sanığın ikametinde yapılan aramada ikametin bahçesinde ele geçen poşetlere ekilmiş vaziyetteki 284 adet bitkinin, kenevir bitkisi ve tohumları oldukları, dosya kapsamında ziraat mühendislerinin tespitlerini içerir raporu ve sanığın içmek amacıyla kenevir bitkilerini ektiği yönündeki ikrarı karşısında tebliğnamedeki bozma görüşüne iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda tartışılıp sanığın suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezaları azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 26.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1049, Karar No: 2018/56, Tarih: 17.01.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1049 E.  ,  2018/56 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İstanbul 6. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 13.04.2011 gün ve 2005/1083 E.-2011/304 K. sayılı kararın temyizen incelenmesinin davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili ve davalı şirket vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 16.01.2013 gün ve 2011/9024 E., 2013/476 K. sayılı kararı ile;

"...Dava, davacının davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece hizmet tespiti ve alacak davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan Yasa'nın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.