muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5962, Karar No: 2019/6076, Tarih: 14.10.2019

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarıyla, somut uyuşmazlık için önem arzettiğinden, holding ve şirket topluluklarının işveren niteliği konularının açıklanmasında fayda vardır.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa’nın 2. maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ....'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

... ili ... ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda ... maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Öte yandan, davanın geri alınması müessesesi, 1086 sayılı HUMK’nun 185. maddesinde, 6100 sayılı HMK'nun ise 123 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Her iki Kanunda da davalının rızası olmaksızın davacının davasından sarfınazar edemeyeceği (davasını geri alamayacağı) hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı HMK'daki düzenlemede davalı rızasının açık olması gerektiği belirtilmişken, 1086 sayılı HUMK'da davalı rızasının açık olması gerektiği yönünde bir hükme yer verilmemiştir. Ancak teoride ve uygulamada, davalı rızasının açık olması gerektiği, zımni rızanın yeterli olmadığı, HUMK döneminde de kabul edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına göre ilk derece mahkemesi kararında sair yönlerden bir yanlışlık yok ise de, davacılar vekilinin 09/10/2017 tarihli talep artırım dilekçesindeki müteveffa davacı baba yönünden maddi tazminat taleplerinin bulunmadığına dair beyanı, bu davacının maddi tazminat istemi açısından davanın geri alınması talebi niteliğinde olduğu halde bu konuda bir değerlendirme yapılmadan, babanın maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar kaldırılmalı, ilk derece mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar kaldırılmalı, ilk derece mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan Türkiye Kömür İşletmelerine yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13512, Karar No: 2013/9386, Tarih: 01.04.2013

**4. Ceza Dairesi         2011/13512 E.  ,  2013/9386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Şantaj, 6136 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Şantaj suçundan verilen beraat kararının gerekçesine yönelik olmayan temyizde sanığın hukuki yararı bulunmadığı,

Anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddeleri uyarınca sanık ...'ın tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2-Diğer hükmün incelenmesinde ise;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen 6136 sayılı Kanuna muhalefet eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı;

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Suç tarihi itibariyle temel adli para cezasının 450 TL olması gerektiği gözetilmeden 25 gün adli para cezası verilmesi,

Kanuna aykırı, ...'ın temyiz iddiaları bu nedenle yerinde ise de, bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bir yanılgı olduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktası tebliğnameye uygun olarak, hüküm fıkrasındaki "25 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığa gün tayini ile belirlenen adli para cezası 52/1. maddesi gereğince günlüğü 20 TL hesabı ile (20X25)=500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin çıkartılarak yerine "sonuç olarak sanığın 3600 TL hapisten çevrili adli para cezası ve 450 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin eklenmesi biçiminde DÜZELTİLMEK ve başkaca yönleri Kanuna uygun bulunan hüküm, bu bağlamda ONANMAK suretiyle 5320 sayılı Kanunun 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca davanın esasına, 01/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3588, Karar No: 2023/4326, Tarih: 19.12.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/3588 E.  ,  2023/4326 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

EK KARAR TARİHİ : 12.02.2020

SAYISI : 2015/758 E., 2022/80 K.

- K A R A R -

Davacı vekilince açılan asıl dava tazminat, bileşen davalarda alacak davası sonucunda mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen 2021/5 E. Sayılı davanın kabulüne, birleşen 2016/475 E. Sayılı davanın reddine karar verilmiş olup, verilen kararın asıl dosya davacısı birleşen dosyalar davalısı Gençlik ve Spor Bakanlığı, asıl dosya davalısı birleşen dosyalar davacısı Sarıdağlar İnş. Tic. A.Ş. Ve asıl dosya davalısı Atelje S.O.O.O. Vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce 2022/3437 Esas, 2023/1544 Karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez Dairemiz kararına karşı asıl davada davacı-birleşen davada davalı... vekili, asıl davada davalı ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’un 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, 187,55 TL harç Asıl Davada Davalı ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş.'den alınmasına, davacı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

ve takdiren 2.205,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen taraflardan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 19.12.2023 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasında Erzurum 5 Adet Atlama Kulesi İnşaatı İşi ve Erzurum Atlama Kuleleri Trafo, Çevre Tanzimi ve İlave İşler Yapım İşi ile ilgili iki adet sözleşme imzalanmış olup dosya kapsamına göre her iki sözleşmeye göre yapılan imalatlarla ilgili olarak geçici ve kesin kabullerin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/475 Esas sayılı dosyasında asıl ve birleşen 2021/5 Esas sayılı dosya davalısı, birleşen 2016/475 Esas sayılı dosya davacısı olan yüklenici Sarıdağlar İnşaat ve Tic. A.Ş. her iki sözleşmede de sözleşme dışı iş yaptığını, %10 imalat artışı bedelinin ödenmesine rağmen Erzurum 5 Adet Atlama Kulesi İnşaatı İşi ile ilgili %10'dan fazla yapılan ve bedeli 2.992.156,26 TL ile Erzurum Atlama Kuleleri Trafo, Çevre Tanzimi ve İlave İşler Yapım İşi ile ilgili %10'dan fazla yapılan ve bedeli 762.588,97 TL olan sözleşme dışı işlerin ödenmediğini belirterek tahsilini talep etmiştir.

Dosya kapsamına göre işin devamı sırasında sözleşme dışı imalatların yapımının gerektiğinin ortaya çıktığı, bunların yaptırılması konusunda iş sahibi idarece iç yazışmaların yapıldığı, bu yazışmalarda yüklenicinin düzenlenen sözleşme hükümlerine göre sözleşme fiyatlarıyla yapmak zorunda olduğu %10 oranın dışında kalan fazla imalatların yüklenici tarafından feragat edilerek yaptırılmasının mütalaa edildiği, bu yazışmalardan sonra her iki sözleşme için ayrı ayrı olmak üzere “%10 Artış İcmali” başlıklı belgenin düzenlendiği bu belgelerde %10 dan fazla yapılan imalatların bedelinin 762.588,97 TL ve 2.992.156,26 TL olarak hesap icmaline alındığı bu rakamların yanına “%10 dan fazla yapılan ve imtina edilen tutar” yazılıp hesaptan düşüldüğü Davacı yüklenicinin başkaca bir itirazi kayıt koymadan hesap mutabakatini imzaladığı, ödemelerin bu icmallere göre kalan bedel üzerinden yükleniciye yapıldığı anlaşılmaktadır.

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık “imtina edilen tutar” ibarelerinin kapsamı konusundadır. Öncelikle belirtilmesi gerekir ki tartışma konusu olan “imtina etmek” kelimesinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu 307. maddesinde tanımlanan “feragat” ile bir ilişkisi bulunmamaktadır. Olayda tartışma konusu, davacının taraflar arasında düzenlenen HE lerde alacak kalemleri arasında hesaba alınıp bu alacak ile ilgili olarak “imtina edilmesi”sonucu kalan alacağının kendisine ödenmesinden sonra almaktan “imtina”ettiği alacağı yeniden talep edip edemeyeceği noktasındadır.

Dairemizin Bozma ilamında da belirtildiği gibi Türk Dil Kurumu'nun sözlüğüne göre “imtina” kelimesinin anlamının kaçınma, sakınma, çekinme olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. “%10 Artış İcmali” başlıklı iki belgede Davacı yüklenicinin alacaklı olduğu miktar açıkça belirtilmiş, Davacı yüklenicinin bu belgelerde alacağını daha sonradan talep edeceğine ilişkin itirazi kayıt koymasına ilişkin olarak bir engeli bulunmamasına rağmen bu konuda hiçbir itirazi kayıt koymadan belgeleri imzaladığı görülmektedir.

Yargılama aşamalarında Davacı yüklenicinin bizzat kendi dilekçelerinde belirttiği gibi basiretli bir tacirin, yaptığı alım satım sözleşmelerinde ya da olayda olduğu gibi eser sözleşmesinde belirlenen bir bedel üzerinden bir indirim yaparak bir kısım alacağını almaktan (kaçınarak) “imtina” edebileceği her zaman gerçekleşebilecek bir durumdur.Bunun önünde herhangi bir hukuki engel yoktur. Aksine bir durum varsa yani tacirin iradesinin alacağını belirli bir dönem için ya da o an için almaktan kaçınma yönünde olması halinde bunun tutanağın altına konulacak itirazi kayıt ile belirtilmesi ya da hukuki delillerle ispatı gerekir. İtirazı kayıt konulmaması halinde ise bu belge ibra niteliğine dönüşür. Olayda yapılması gereken bu itirazi kayıt taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerin tabi olduğu 4743 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 Sayılı Kamu İhale sözleşmeleri Kanunu’nda tanımlanan ara hak edişlere konulması gereken itirazi kayıttan bağımsız, sözleşme dışı işlerle ilgili almaktan kaçınılan alacağa ilişkindir.İdarenin iç yazışmalarının yükleniciyi bağlamayacağı açık ise de düzenlenen hak edişte alacak olarak belirlenen kalemin “imtina edilen alacak” olarak adlandırılıp altına çekince konulmaksızın imzalanması halinde kesin kabul ve kesin hesaptan sonra alacak talep edilmesi hukuken mümkün değildir.

Açıkladığım bu nedenlerle Mahkemenin asıl dava ile birleşen 2016/475 E sayılı dosya yönünden verdiği kararın usul ve yasaya uygun olup onanması gerektiğinden asıl ve birleşen 2021/5 Esas sayılı dosya davacısı, birleşen 2016/475 Esas sayılı dosya davalısı olan Gençlik Spor Bakanlığı’nın karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 2022/3437 E 2023/1544 K sayılı İlamının 3 no.lu bendinin kaldırılarak, Mahkemenin birleşen 2016/475 E sayılı dosya yönünden verdiği kararın onanması düşüncesinde olduğumdan Sayın Çoğunluğun bu yöne ilişkin karar düzeltme talebinin reddine ilişkin kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/9335, Karar No: 2014/16226, Tarih: 16.07.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/9335 E.  ,  2014/16226 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, 28.09.2011 tarihinden beri davalı şirketin sevkiyat bölümünde forklift operatörü olarak olarak çalışan davacının iş akdinin 14.12.2012 tarihinde davalı işveren tarafından müvekkiline fesih sebeplerini açık ve kesin olarak gösterir bir fesih yazısı tebliğ edilmeden feshedildiğini, müvekkilinin iş akdinin feshedilmesinin asıl nedeninin 29.11.2012 tarihinde ....Sendikasına üye olması ve sendikal faaliyette bulunmasının olduğunu belirterek, feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine, iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi halinde 4857 sayılı kanununun 21. Maddesine göre müvekkilinin davalı işyerine başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat miktarının 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 25. Maddesi uyarınca müvekkilinin 1 yıllık tutarından az olmamak üzere ve brüt ücreti tutarında belirlenmesine, kararın kesinleşmesine kadar boşta geçen süreler nedeni ile 4 aylık sosyal hakları ile brüt ücreti tutarında ücreti ve diğer haklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini, sendikal fesih iddiasının daha fazla tazminat almak için öne sürüldüğünü belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı işveren vekili, davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini, sendikal fesih iddiasının daha fazla tazminat almak için öne sürüldüğünü belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iş akdinin feshinde sendikal nedenin varlığına ilişkin maddi ve hukuksal olguların bulunmadığı, davacının sık sık devamsızlık yaptığı, mazeret belirtmeden işyerine 1 gün süreyle işe gelmediği, mazeret olarak çocuğunun sağlık sorununu gerekçe göstermesine rağmen buna ilişkin hiçbir belge sunmadığı, davacının herhangi bir mazeret göstermeden mesaiye kalmadığı, davacının bu tavırlarının işletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan yükümlülüklere aleni aykırılık taşıdığı, yapılan kontroller sırasında davacının aktarma yaptığı malzemelerde eksiklik tespit edildiği, aynı hatanın daha önce de birden fazla kez yaşandığı, tüm bu nedenlerden dolayı davacının iş akdinin işveren tarafından haklı nedenle sonlandırıldığı gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

4857 sayılı İş Kanununun 25inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.