muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1829, Karar No: 2015/2003, Tarih: 23.06.2015

**16. Ceza Dairesi         2015/1829 E.  ,  2015/2003 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Silahlı terör örgütüne yardım etme

Hüküm : TCK'nın 220/7 ve 314/3 maddeleri yollamasıyla

314/2, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 220/7-ikinci

cümle, 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1 - İstanbul 9.Ağır Ceza Mahkemesinin 03.09.2010 tarih ve 2010/1076 sayılı el koyma kararı silahlı terör örgütünün amaçları doğrultusunda yayın yapması ve örgütün propagandasını içermesi nedeni ile satışı ve dağıtımı yasaklanan Yurtsever Gençlik adlı 45 adet dergiyi satıp elde edilen geliri açık kimliğini bilmediğini iddia ettiği Mustafa isimli kişiye teslim etmek amacıyla hareket eden sanığın kolluk görevlileri tarafından dergilerin satışını yapamadan minübüste yakalandığının tüm dosya kapsamından anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin silahlı terör örgütüne yardım suçuna teşebbüs olduğu gözetilmeden, eylemin tamamlandığı kabul edilerek fazla ceza tayini,

2- Kabul ve uygulamaya göre;

a- Sanık hakkında öncelikle temel ceza tayin edilip sonrasında TCK'nın 220/7. maddesinin 2. cümlesindeki indirim uygulandıktan sonra devamında 3713 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince arttırım yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

b- Mahkemece sanığın eylemlerinin değerlendirilmesi kısmında TCK'nın 62. maddesinin tartışılıp tatbikine yer olmadığı kanaatine varıldığı halde, hüküm fıkrasında uygulanmak suretiyle çelişkiye düşülmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 23.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13766, Karar No: 2012/13368, Tarih: 30.11.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/13766 E.  ,  2012/13368 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Tereke hukukuna ilişkin davada ...Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, mirasbırakanlar ... ile ...'in terekelerinin tespiti istemine ilişkindir.

...Sulh Hukuk Mahkemesince, murislerin vefatlarından evvel ...Köyü/...'da ikamet ettikleri gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi ise, davacıların asıl miras bırakanının babaları ... olması nedeniyle ...mahkemesinin yetkili olduğunu belirterek yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya kapsamındaki 04.10.2011 tarihli Jandarma tutanağına göre davacıların babası ...'in son olarak “...” adresinde, dedeleri olan ...'nin ise son olarak “... Köyü/...” adresinde ikamet ettiği anlaşılmaktadır. Muris ...'ın babası olan muris Sefer'in 1980 yılında vefat etmesi nedeniyle, ölüm ile birlikte terekesinin mirasçılara, dolayısıyla ...'e intikal ettiğinden, uyuşmazlığın bu kişinin son yerleşim yeri olan ...Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25. ve 26.) maddeleri gereğince ...Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12616, Karar No: 2011/15784, Tarih: 27.12.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/12616 E.  ,  2011/15784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki tavzih davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü 105 ada 18 parsel sayılı 3491,63 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve taşınmazın kültür arazisi olarak orman dışına çıkarılması nedeniyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı, dava konusu taşınmazın tamamının orman arazsisi olduğu iddiasıyla dava açmış, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu parselin serbest kadastro teknisyeni ve orman yüksek mühendisi tarafından hazırlanan raporda (A) harfi ile gösterilen 1682,39 m2 yeşil alana ait olan kısmının orman olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, (B) harfi ile gösterilen 1809,24 m2'lik kısmının tespit gibi davalı adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Davalı, 15/03/2011 havale tarihli dilekçesinde ve ekinde karara konu teknik bilirkişi raporundaki koordinat değerlerinin ve bu sebeple ilamın infaza elverişli olmadığından bahisle dosyanın yeniden incelenerek infaza engel hükmün tavzihine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece kadastro bilirkişisinden ek rapor alınarak, karara konu bilirkişi raporundaki koordinat değerlerinin, ITRF koordinat sistemindeki değerleri belirlenmiş ve 30/06/2011 tarihinde hükmün infazı sırasında da hükme dayanak krokili raporun ITRF koordinat sisteminde yeniden tanımlanmasının mümkün olması veya ... bilirkişisince tanzim edilen ek rapor ile hesaplanan ITRF koordinatlarına göre hükmün infazına olanak bulunması gerekçeleriyle tavzih talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz etmiştir.

Dava, tavzih istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve hükme dayanak alınan bilirkişi krokisi ile rapordaki verilerin ITRF koordinatlarına dönüştürülmesi suretiyle infazı olanaklı olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda ... onama harcının temyiz edene yükletilmesine 27/12/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2110, Karar No: 2018/1354, Tarih: 25.09.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/2110 E.  ,  2018/1354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “itirazın iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Ümraniye 2. Sulh Hukuk Mahkemesince “davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline” dair verilen 13.10.2012 tarihli ve 2010/1346 E., 2012/1193 K. sayılı karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 25.11.2013 tarihli ve 2013/15467 E., 2013/16535 K. sayılı kararı ile;

"...Davacı vekili; müvekkiline kasko sigortalı araca davalının sürücüsünün kusuru ile çarpması sonucu meydana gelenin hasarın sigortalısına ödendiğine, ödenen bedelin rücuan tahsili amacıyla başlatılan takibe davalıların itiraz ettiklerini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve davalıların % 40 dan az olmamak üzere inkar tazminatıyla sorumlu tutulmalarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; poliçe priminin ödenmemesi nedeniyle poliçenin daha sonra iptal edildiğini, kaza tarihi itibariyle geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, aracın diğer davalıya olay tarihi itibariyle ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, primin poliçeyi düzenleyen acenteye peşin olarak ödendiğini, poliçe aslının kendisinde bulunduğunu, zararın davalı ... şirketinden tahsil edilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalı Birlik Sigorta AŞ. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptali ile takibin 4183 TL asıl alacak, ve 542,63 TL işlemiş faiz ile birlikte toplam 4.725,63 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile takibin devamına karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davacıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı araca, davalıların sürücü-işleten ve ZMSS sigortacısı olduğu aracın çarparak hasar vermesi sonucu sigortalıya ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava, davacıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı araca, davalıların sürücü-işleten ve ZMSS sigortacısı olduğu aracın çarparak hasar vermesi sonucu sigortalıya ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davalı Birlik Sigorta AŞ zarara neden olan aracın Trafik (ZMSS) Sigortacısı olup, bu davalı hakkındaki davanın reddi yönünde verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmeyip, bu durumda esasen bir davalının diğer davalı lehine verilmiş olan hükmü o davalı aleyhine temyiz etme hakkı yok ise de; zarara neden olan aracın işleten, sürücü ve sigortacısı olan davalıların sorumluluğu yasadan kaynaklanan müteselsil sorumluluk ve aralarındaki münasebetle ihtiyari dava arkadaşlığıdır. Müteselsil borçluluk niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup, borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde, evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır. Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçlularında alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan kurtulmalarının (BK 145/1md.) doğal bir sonucudur. Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir. (BK 146/1md.) Bu şekilde belirlenen hak o borçlunun rücu hakkıdır. Yasa koyucu kendi payından fazla ödemede bulunan bir borçluya tanıdığı rücu hakkını kuvvetlendirmek amacıyla (BK 146/1md) halefiyete de yer vermiştir. Açıklanan maddi hukuk hükümleri usul hukukunda dava olarak tezahür etmektedir. Müteselsil borçlular arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı nedeniyle hükmü temyiz etmeyenler hakkında lehe yada aleyhe verilen kararın kesinleştiği düşünülebilirse de, kesinleşme sorumluluk davasına ilişkin olup, ardından görülecek rücu davası yönünden, yani borçlular arasındaki iç ilişki yönünden hüküm ifade etmez. Rücu davası dikkate alındığında temyiz eden davalıların davalı Birlik Sigorta AŞ hakkındaki hükmü temyizde hukuki yararı bulunduğu aşikardır.

Zira sorumluluk davasındaki karar kesin hüküm oluşturmaz ise de rücu davası yönünden sorumluluk davasının kararı güçlü delil oluşturmaktadır. Hakkında güçlü delil oluşan davalının rücu davası yönünden sorumluluk davası hükmünü diğer müteselsil borçlu aleyhine temyiz etmesinde hukuki yararı vardır. İhtiyari dava arkadaşlarının sonradan birbirlerine karşı açacakları rücu davasında, esas alınacak mahkeme kararı, ihtilaf henüz önünde iken doğru olarak oluşmalı ve mahkeme davalıların ne oranda sorumlu tutulup tutulmayacaklarını sorumluluk davası sırasında halletmelidir. Bu kabul tarzı rücu davasında haksız yere temyiz edenler aleyhine güçlü delil oluşturmaması yönünden doğru olduğu gibi, usul ekonomisi yönünden de tarafları tatmin edecektir. Temyiz etmeyen tarafların usulü müktesep hakları da mahkemece icrai nitelikte bir hüküm kurulmayacağı, bozma sonrası kararın gerekçesinde, haklarındaki karar temyiz edilmediğinden kesinleşen davalılarında sorumluluk derecesinin tespit edilmesiyle yetinileceği dikkate alındığında ihlal edilmemiş olacaktır. (Yargıtay HGK 2009/16-428-483 sayılı ilamı)

Yukarıdaki açıklamalar göz önüne alınarak somut olaya bakıldığında; davacı maddi tazminatın müteselsil sorumluluk hükümlerine göre davalılardan tahsili istemiyle işbu davayı açmış olup, mahkemece davalı Birlik Sigorta AŞ hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, bu davalı hakkındaki hüküm davacı yanca temyiz edilmeyip sadece müteselsil sorumlu davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, hükmü temyize gelmeyen davacı ile davalı sigortacı yönünden hüküm kesinleşmiş ve davalı ... lehine, usulü müktesep hak oluşmuş ise de; temyiz eden davalı taraf davalı ... şirketinden aralarındaki iç ilişkiye göre bunu rücu edebilir.

Açıklanan nedenlerle, rücu davası ile borçlular arasındaki iç ilişki ve usul ekonomisi dikkate alındığında kararın temyizinde davalının hukuki yararının bulunduğunun kabulü zorunlu olduğu gibi, hakkındaki karar kesinleşen davalı ... şirketinin hükmedilen maddi tazminat yönünden sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılarak ve taraflar arasındaki iç ilişkide geçerli olmak üzere; mahkemece (sigorta şirketi yönünden usuli kazanılmış hakkın ihlal edilmemesi gerektiğinden) davalı ... yönünden icrai nitelikte bir hüküm kurulmayarak, sadece, sorumlu olduğu hususunun tespitine yönelik hüküm kurulması gerektiğinden, hükmün bozulması gerekmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; dosya kendisine gönderilen İstanbul Anadolu 13. Sulh Hukuk Mahkemesince önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; dosya kendisine gönderilen İstanbul Anadolu 13. Sulh Hukuk Mahkemesince önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkili şirkete kasko sigortalı olan araca davalıların işleteni ve zorunlu trafik sigorta şirketi oldukları aracın çarpması sonucu yaşanan kazada kaskolu aracın hasarlandığını, sigortalıya ödenen hasar bedelinin kazanın oluşunda tam kusurlu olan davalı taraftan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiklerini belirterek, vaki itirazın iptali ile davalıların icra inkâr tazminatıyla sorumlu tutulmalarını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili müvekkilinin aracının diğer davalı şirkete zorunlu trafik sigortası ile sigortalandığını, primin de poliçeyi düzenleyen acenteye peşin olarak ödendiğini ve poliçe aslının müvekkilinde bulunduğunu, zararın davalı ... şirketinden tahsilinin gerektiğini belirterek davanın reddinin gerektiğini istemiştir.

Davalı Birlik Sigorta A.Ş. vekili poliçenin primin ödenmemesi nedeni ile iptal edildiğini ve kaza tarihinde geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığını belirterek davanın reddinin yerinde olacağını belirtmiştir.

Mahkemece kaza tarihi itibari ile geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığından zarardan davalı ... şirketinin sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davalı Birlik Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden itirazın kısmen iptali ile takibin 4.183,00TL asıl alacak ve 542,63TL işlemiş faiz ile birlikte toplam 4.725,63TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile devamına karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece sigorta ilişkisinin sona erdiğinin iptal tarihi olan 23/06/2008 tarihinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine bildirildiği, kazadan evvel resmî mercisine yapılan bildirim sebebiyle davalı ... şirketinin ileride gerçekleşecek bu kazayı bilmesi ve ondan kurtulmak için tek taraflı belge hazırladığı iddiasına itibar edilmediği, davalı ...'ın başvurusu üzerine bu iptalin gerçekleştiğinin kabul edildiği, oluşan bu kanaat üzerine davalı ... yönünden davan reddedildiği, kararın Yargıtay bozma ilamında işaret edildiği üzere, davalılar arasında açılacak bir rücu davasında kuvvetli delil olabileceği nazara alınarak verildiği, bozma ilamının davalılar arasındaki sigorta poliçesinin iptalinin yeteri kadar araştırılmadığına, bir başka deyişle “eksik incelemeye” ilişkin olmadığı, davalılar arasında sigorta ilişkisinin iptali için yapılan incelemenin de mahkemece yeterli görüldüğü gerekçeleriyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; direnmeye konu karardan önce mahkemece kaza tarihinde davalılar arasında geçerli bir sigorta ilişkisi bulunmadığı gerekçesi ile davalı ... yönünden davanın reddine, davalı işleten bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilen ve hükmün davalı işleten vekili tarafından kaza tarihinde diğer davalı ile aralarında geçerli bir sigorta ilişkisinin bulunduğu belirtilerek temyiz edilen eldeki dava dosyasında, kaza tarihinde davalılar arasında geçerli bir sigorta ilişkisinin bulunup bulunmadığı, burada varılacak sonuca göre, mahkemece davalılar arasında ileride görülebilecek rücu davası, borçlular arasındaki iç ilişki, usul ekonomisi ve usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak hakkındaki karar kesinleşen davalı ... şirketinin zarardan sorumlu olduğu hususunun tespitine yönelik hüküm kurulmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konu ile ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde fayda vardır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 91. maddesine göre “İşletenlerin, bu Kanunun 85'inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ilişkin primler peşin ödenir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir.” Yine Kanun’un 95. maddesine göre sigorta poliçesinin iptali zarar görenlere karşı ileri sürülemeyecektir.

Poliçenin düzenlendiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (eTTK.) 1263. maddesinde sigorta sözleşmesinin niteliği vurgulanmış ve tanımı yapılmıştır. Kanun’un 1267. madde hükmüne göre, sigorta mukavelesi doğrudan doğruya sigorta ettiren kimse veya onun temsilcisi veya vekili ile yapılmışsa mukavele tarihinden yirmi dört saat içinde ve mukavele bir tellal vasıtası ile yapılmış ise en geç on gün içinde sigortacı poliçeyi sigorta ettiren kimseye vermeye mecburdur. Aksi takdirde sigorta ettiren kimse sigortacı ile sigortaya aracılık yapan tellaldan tazminat isteyebilir.

Yine eTTK’nın 1294. maddesi sigortalının prim ödeme borcu düzenlenmiştir. Buna göre;

“Sigorta ettiren kimse, primlerin en yüksek haddinin tayinine ait hususi hükümler mahfuz kalmak üzere, mukavele ile kararlaştırılmış olan primi ödemekle mükelleftir. Sigorta primi mukavelede gösterilmemişse ilgili vekaletçe tasdik edilmiş olan tarifeler gereğince tayin olunur.

Sigorta primi para olarak ödenir. Ödeme için senet verilmesi hâlinde senet bedelinin tahsil edildiği tarihte ödeme yapılmış sayılır.

Primin aylık veya yıllık olarak taksitle ödenmesi kararlaştırılabilir. Böyle bir mukavele yoksa sigorta priminin toptan ödenmesi lazımdır.”

Kanun’un 1295. maddesinin 1. fıkrasında prim ödeme zamanı ise;

Sigorta primi para olarak ödenir. Ödeme için senet verilmesi hâlinde senet bedelinin tahsil edildiği tarihte ödeme yapılmış sayılır.

Primin aylık veya yıllık olarak taksitle ödenmesi kararlaştırılabilir. Böyle bir mukavele yoksa sigorta priminin toptan ödenmesi lazımdır.”

Kanun’un 1295. maddesinin 1. fıkrasında prim ödeme zamanı ise;

“Sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksitin, akit yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir.

Sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksitin ödendiği tarihten başlar… .

Sigortacının sorumluluğu başlamadan önce sigorta ettiren kararlaştırılmış olan primin yarısını ödeyerek mukaveleden kısmen veya tamamen cayabilir” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Kanun’un 1297. maddesinde sigortalının temerrüdü düzenlenmiş ve primin ödenmemesi hâlinde poliçenin feshedileceğinin ihbar edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yine, poliçenin düzenlendiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 107. maddesinde derhal fesih hâlleri düzenlenmiş ise de; TTK sigorta hukukuna ilişkin hükümler ve içtihatlar fesihte ihbarı aramaktadır. Bu durum borçlunun temerrüdünün şartlarını düzenleyen Borçlar Kanunu’nun 101. maddesine uygundur. Nitekim prim taksitlerinin zamanında yatırılmaması hâlinde sigortacıya "ihbarsız fesih" hakkı tanıyan 537 sayılı K.H.K. ile değişik 1285/2 ve 1297/2 maddeleri Anayasa Mahkemesinin 11.03.1997 gün 24-35 sayılı kararı ile yürürlükten kaldırılmıştır. 6102 sayılı TTK.’nın 1434. maddesi ile prim peşinatı ile sonraki taksitleri ayırarak ödeme düzenlemesi getirilmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/3. maddesinde ise "sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri tarafından gerek sözleşmenin kurulması, gerekse sözleşmenin devamı sırasında sigorta ettiren, lehtar ve sigortalıya yapılacak bilgilendirmeye ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği" öngörülmüş, anılan yasa hükmüne dayanılarak Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan ve 28.10.2007 günlü Resmî Gazetede yayınlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye ilişkin Yönetmelik yürürlüğe girmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/3. maddesinde ise "sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri tarafından gerek sözleşmenin kurulması, gerekse sözleşmenin devamı sırasında sigorta ettiren, lehtar ve sigortalıya yapılacak bilgilendirmeye ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği" öngörülmüş, anılan yasa hükmüne dayanılarak Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan ve 28.10.2007 günlü Resmî Gazetede yayınlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye ilişkin Yönetmelik yürürlüğe girmiştir.

“Karayolları Zorunlu Araç Trafik Sigortası Genel Şartları” C.1. maddesine göre; sigorta ücreti; prim, Güvence Hesabına katılma payı ile sigorta sözleşmesine, bedeline veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride konulacak vergi, resim ve harçlardan oluşur. Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Ancak taraflar, sigorta priminin en az dörtte biri poliçenin teslimi karşılığında peşin olmak koşuluyla, taksitler hâlinde ödenmesini kabul edebilirler. Bu takdirde sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle sahip olduğu sözleşmenin feshi hakkından vazgeçmiş sayılır. C.5 maddesinde tebliğ ve ihbar düzenlemesi yapılmıştır. Maddeye göre, sigorta şirketinin ihbar ve tebliğleri sigorta ettirenin poliçede gösterilen adresine bu adreslerin değişmiş olması hâlinde ise sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye bildirilen son adresine aynı suretle yapılır. Taraflara imza karşılığı olarak elden verilen mektup veya telgraf ile yapılan ihbar ve tebliğler de taahhütlü mektup hükmündedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, TTK'nın 1263. maddesine göre, sigorta sözleşmesi hiçbir şekle tabi tutulmamış ise de, sözleşme yapmaya ehil kişilerin karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla sigorta sözleşmesinin kurulacağı kuşkusuzdur. Sözleşmenin yazılı bir belgeye bağlanması ancak ispat açısından önem taşır ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 200 (mülga 1086 sayılı HUMK'nın 288). maddesinde düzenlenmiş şekilde ispatı gerekir. Primin tamamının peşin ve poliçe düzenlenmesi anında para olarak ödenmesi zorunlu ise de, şayet sigortacı bu koşullara uymayarak primi taksitlendirmiş veyahut da primi almadan poliçeyi düzenlemiş ve sigorta ettirene teslim de etmiş bulunuyorsa prim borcunun ödenmediğini ve dolayısıyla sorumluluğun başlamadığını kendisi ispatlamakla yükümlüdür. Bütün bu düzenlemelerden anlaşılıyor ki davalı sigortacı haklı sebeple poliçeyi feshettiğini, feshetmeden önce gerekli ihbarları yasa ve genel şartlara uygun yaptığını ispat etmek durumundadır.