muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/33870, Karar No: 2016/1918, Tarih: 27.01.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/33870 E.  ,  2016/1918 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama suçlarından suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ... hakkında yapılan yargılama sonunda Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli ve 170 sayılı Kararıyla ... ve Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/03/2015 tarihli ve 2014/823 Esas, 2015/540 sayılı Kararını müteakip, ... Çocuk Mahkemesinin 28/05/2015 tarihli ve 2015/480 - 330 sayılı Kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen ... Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 05/06/2015 tarihli ve 2015/499 Değişik İş sayılı Kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 19.10.2015 tarih ve 2015/21134 – 67437 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 04.11.2015 tarih ve 2015/352409 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210 - 16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(1) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.", yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde " (1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Mercii ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı Kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar verilmiş ise de Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden ... Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi 05/06/2015 tarihli ve 2015/499 Değişik İş sayılı Kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine; dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 27.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27304, Karar No: 2017/7647, Tarih: 03.10.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/27304 E.  ,  2017/7647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, Tazminatın Kabulü

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre,

1-İİK'nın 338. maddesinden verilen mahkumiyet hükmüne yönelik yapılan incelemede;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 338/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2- Tazminat hükmüne yönelik yapılan incelemede;

Şikayet dilekçesinde İİK'nın 89/4. maddesine uygun bir tazminat talebi olmadığı gibi, istenen tazminat miktarı da belirtilmediğinden, şikayetçi vekili tarafından İİK'nın 89/4. maddesine uygun olarak açılmış bir tazminat davasının bulunmadığının kabulü ile mahkemece tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tazminatın kabulüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 03/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12759, Karar No: 2024/1489, Tarih: 19.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/12759 E.  ,  2024/1489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1655 E., 2023/1349 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Edremit İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/348 E., 2022/167 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 30.03.2014 tarihinde yapılan yerel seçimlerle tüzel kişiliği ortadan kaldırılan ve davalı ... Başkanlığına katılan Zeytinli Belediye Başkanlığı bünyesinde 08.01.2010 ile 30.03.2014 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığını ancak bu çalışmasının 06.07.2013 tarihinden 01.01.2014 tarihine kadar olan bölümünün Kuruma bildirilmediğini ileri sürerek davacının Zeytinli Belediye Başkanlığı bünyesinde 06.07.2013- 01.01.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile Zeytinli Belediye Başkanlığı arasında 08.01.2013 ile 05.07.2013 tarihleri arasında Belirli Süreli İş Sözleşmesi imzalandığını, ilgili yönetmelik gereği memur norm kadro standartı toplamının %20'sini geçmemek ve mali yıl içerisinde 5 ay 29 gün olmak üzere geçici işçi çalıştırabileceğinden davacının da içerisinde bulunduğu toplam 17 kişinin hizmet akitlerinin 05.07.2013 günü mesai sonu itibariyle askıya alındığını, daha sonra davacı ile Zeytinli Belediye Başkanlığı arasında 02.01.2014 ile 01.07.2014 tarihleri arasında belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığını, davacının ise 06.07.2013-01.01.2014 tarihleri arasındaki hizmetinin tespitini talep ettiğini, ilk sözleşmenin 05.07.2013 tarihinde bittiğini ve ikinci sözleşmenin 02.01.2014 tarihinde başladığını, aradaki dönemde davacının Zeytinli Belediye Başkanlığı bünyesinde çalışmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı ...'nın (Kapatılan Zeytinli Belediye Başkanlığı'nın) 25559.010 sayılı dosyada işlem gören işyerinde,

2013 yılı Temmuz ayında 25 gün süre ile brüt toplam 1.266,50-TL,

2013 yılı Ağustos ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı ...'nın (Kapatılan Zeytinli Belediye Başkanlığı'nın) 25559.010 sayılı dosyada işlem gören işyerinde,

2013 yılı Temmuz ayında 25 gün süre ile brüt toplam 1.266,50-TL,

2013 yılı Ağustos ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

2013 yılı Eylül ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

2013 yılı Ekim ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

2013 yılı Kasım ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

2013 yılı Aralık ayında 30 gün süre ile brüt toplam 1.519,80-TL,

2014 yılı Ocak ayında 1 gün süre ile brüt toplam 50,66-TL ücretle olmak üzere,

06.07.2013 - 01.01.2014 tarihleri arasında 176 gün ve toplam 8.916,16-TL prime esas kazanç üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı vekilinin İstinaf Sebepleri

Tanıkların ifadelerinin birbirleriyle çeliştiğini, tanık beyanlarına ve tasdiksiz ve fotokopi olan nöbet çizelgelerine itibar edilerek hazırlanan bilirkişi raporuna itibar edilemeyeceğini, davacının, 06.07.2013 ila 01.01.2014 tarihleri arasında Zeytinli Belediye Başkanlığı'nda çalışmadığını, geçici işçi statüsünde olup geçici sürekli ya da kadrolu olarak Belediye'nin bir çalışanı sıfatı taşımadığını beyan ederek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Feri müdahil kurum vekilinin İstinaf Sebepleri

Çalışma iddiasının hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan bırakmayacak ölçüde ispatlanması gerektiğini, gerekli ve yeterli araştırma yapılmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece dinlenilen bordro tanıklarının uyuşmazlık konusu dönemde davacının çalışma iddiasını doğrulamaları, dosya kapsamındaki nöbet çizelgelerinden davacının uyuşmazlık konusu dönemi de kapsar şekilde hafta sonlarında ve resmi tatil günlerinde nöbet tuttuğunun açıkça anlaşılması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, hüküm altına alınan tarihler arasında, Zeytinli Belediye Başkanlığı nezdinde hizmet akdi ilişkisine dayalı ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalıştığının kanıtlandığı, davacının tespitine karar verilen döneme ilişkin prime esas kazancının dosya kapsamında mevcut ücret bordrolarındaki temel ücret esas alınarak belirlenmesinde de isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, Zeytinli Belediye'since davacının da içlerinde olduğu 15 işçinin 5 ay 29 gün geçiçi işçi olarak çalıştırılmak üzere görev yapmaları uygun görüldüğünü, davacı ile Zeytinli Belediye Başkanlığı arasında 02.01.2014 - 01.07.2014 tarihleri arasında Belirli Süreli İş Sözleşmesi akdedildiğini, davacının ise 06.07.2013 ila 01.01.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitin talep ettiğini, ilk sözleşmenin 05.07.2013 tarihinde bittiğini ve ikinci sözleşmenin 02.01.2014 tarihinde başlamış olduğunu, dava konusu dönemde iş akdinin askıda olduğunu, mahkemece ikinci tanık listesindeki tanıkların dinlenemeyeceğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

Feri müdahil kurum vekili; istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacının davalıya devredilen Zeytinli Belediye Başkanlığı iş yerinde 06.07.2013 - 01.01.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin ve prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 77 ve 80inci maddesi hükümlerdir.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme

3.Değerlendirme

Dava hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti davası olup, davacının ...'na devredilen Zeytinli Belediye Başkanlığı iş yerinde 2010 yılından bu yana 6 aylık dönemler halinde çalıştığı, dava konusu 06.07.2013 - 01.01.2014 dönemine yönelik de belediye başkanı tarafından imzalanan haftasonu ve tatillerde çalıştığına yönelik nöbet çizelgeleri bulunduğu, banka ödeme belgelerine göre bu dönemin 7, 8, 9 ve 10uncu aylarına ait ödemelerin bulunduğu ancak bu ödemelerin bildirim yapılan ödeme miktarından daha az olduğu anlaşılmakla davacının bu dönemde sadece tatil ve haftasonunda mı çalıştırıldığı, yoksa tüm süreye ilişkin olarak mı çalıştırıldığı hususu açıklığa kavuşturulmamıştır. Mahkemece davalı Belediyeye müzekkere yazılmak suretiyle devredilen Zeytinli Belediye'sinde 06.07.2013 - 01.01.2014 dönemine ilişkin olarak düzenlenen tüm ücret bordroları, puantaj kayıtları celp edilmeli, bu dönemde davacının çalıştırılmasına ilişkin meclis kararları istenmeli, bu dönemde bordrolara geçmiş tanıklar dinlenmek suretiyle davacının adına düzenlenen nöbet belgeleri ve ödeme belgeleri gözetilmek suretiyle kısmi bir çalışma yapılıp yapılmadığı hususu sorulmalı, vize alınmayan dönemlerdeki hizmetlerin ne şekilde görüldüğü açıkça ortaya konulmalı, bu dönemde belediyece ihale ile iş verilen şirketler olup olmadığı belirlenmeli, tatil dışındaki günlerde bu şirketler tarafından çalıştırılıp ücretleri ödenmişse araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte olup hatalı değerlendirmeyle karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekili ve feri müdahil kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8613, Karar No: 2014/16784, Tarih: 18.12.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/8613 E.  ,  2014/16784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı hakkında kaçak elektrik tahakkukundan dolayı icra takibi yapıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibe itirazın iptaliyle %40 icra inkâr tazminatının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının ceza dosyasında beraat ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir..

Mahalli Mahkemece; davalının kaçak elektrik kullandığı, 1. bilirkişi tarafından tanzim olunan 23/01/2012 tarihli raporda; kaçak tüketim bedelinin 22.611,14 TL olduğu, 07/01/2013 tarihli 2. bilirkişi raporunda kaçak tüketim bedelinin 28.927,29 TL olduğu, ikinci bilirkişi raporuna itibar edilerek, 28.927,29 TL asıl alacak ve 1.490,75 TL işlemiş faiz olmak üzere 30.418,04 TL üzerinden itirazın iptaline ve alacak likit olmadığından icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece; benimsenerek hükme dayanak alınan sonraki bilirkişi raporu (davalı tarafından itiraza da uğrayan) ile daha önce alınan bilirkişi raporunun çeliştiği, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

HUMK'nun 275. ve devamı maddelerinde; “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hâkimi bağlamayacağı düzenlenmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığına göre verilen raporlar çelişkili ise mahkeme HUMK.nun 283.maddesi hükmüne dayalı olarak, bilirkişiden açıklama ya da ek rapor isteyebileceği gibi 284.maddesi hükmüne dayalı olarak yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeni bir rapor alabilir.

Aynı ilkeler 6100 sayılı HMK beşinci bölümünde “bilirkişi incelemesi” başlığı altında ve 266-287. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.