muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/15249, Karar No: 2012/25001, Tarih: 10.12.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/15249 E.  ,  2012/25001 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2011/330-2011/551

Dava, Kurumca tahakkuk ettirilen idari para cezasının ve tahsili için gönderilen ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, tarafların avukatlarının temyiz etmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Yasanın 140. maddesinin 4. fıkrasında, "İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî para cezası kesinleşir. Mahkemeye başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz..." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu yasal düzenleme gereğince, idari para cezasının iptali için idare mahkemesine başvurulması gerekmekte olup, bu konuda iş mahkemesinin görevli olmadığı gözetilerek, idari para cezasının iptali istemine ilişkin olarak yargı yolu yanlışlığı nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekir.

2-)6183 sayılı Yasanın 55. maddesi, vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesi olanağını öngörmüş olup; ödeme emrine konu edilen alacağın kesinleşmiş ve tahsil edilebilir aşamaya gelmiş olması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durumda ise, 506 sayılı Yasanın 140. (5510 sayılı Yasanın 102) maddesi uyarınca başlamış olan itiraz prosedürünün bulunup bulunmadığı araştırılarak, (davaya konu idari para cezasının iptali için davacının idare mahkemesine iptal davası açtığı beyanıda gözetilerek) idari para cezasının kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli; prosedürün varlığı halinde sonucu beklenmeli, kesinleşen idari para cezası miktarı tespit edilerek, ancak, bu miktara ilişkin ödeme emri yönünden, 6183 sayılı Yasanın 58. maddesinde sınırlı olarak sayılmış nedenlere dayalı olarak inceleme yapılmak suretiyle sonuca ulaşılmalıdır. Somut olayda, davacının, ödeme veya zamanaşımı iddiası bulunmaması karşısında, bu hallerde dahi, artık, maddi hukuk açısından böyle bir borcun olup olmadığının yeniden irdelenmesi de mümkün olmayacağından, kesinleşen idari para cezasının tahsiline yönelik gönderilen ödeme emrinin iptaline yönelik davacı isteminin reddine karar verilmesi gerekecektir.

3-)Kabule göre, davacının, ödeme emrine itirazında haksız çıktığı sonucuna ulaşılmasına karşın, 6183 sayılı Yasanın 58. maddesindeki," İtirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki amme alacağı % 10 zamla tahsil edilir." hükmünün gözetilmemiş olması, isabetsizdir.

Mahkemenin, bu maddi ve hukuki olguları gözetmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 10.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8417, Karar No: 2020/11229, Tarih: 21.10.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/8417 E.  ,  2020/11229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit, hakaret, kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Beraat, mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Tehdit suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Kamu malına zarar verme ve hakaret suçlarından kurulan hükümlere ilişkin temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Mahkemece TCK’nın 51. maddesinin uygulanması ve CMK’nın 231. maddesinin uygulanmaması yönünde gösterilen gerekçelerde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki 2 no’lu bozma düşüncesine iştirak edilmemiş, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

a) Sanığın 29.05.2015 tarihli temyiz dilekçesinin içeriği dikkate alınarak UYAP’tan yapılan sorgulamada 23.02.2014 tarihinde müşteki Bursa İl Sağlık Müdürlüğüne ait ambulansa zarar verme eylemi nedeni ile Bursa 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.04.2015 tarihli ve 2014/180 Esas, 2015/325 Karar sayılı kararı ile TCK’nın 151/1 maddesi uyarınca 1.000,00 TL kesin nitelikte adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, temyize konu davanın da aynı eylem nedeni ile aynı sanık hakkında Bursa 2. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucu 16.04.2015 tarihli ve 2014/363 Esas, 2015/267 Karar sayılı karar ile bu kez TCK’nın 152/1-a maddesi uyarınca 10 ay erteli hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmakla; öncelikle belirtilen dava dosyası ile birleştirme olanağı varsa belirtilen dosyalar birleştirilerek, değilse onaylı örneği dosya içine konularak, sonucuna göre mükerrer dava olup olmadığı değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Sanığın hastane acil tıp teknisyeni olarak çalışan katılana ve arkadaşlarına yönelik sarf ettiği kabul edilen "hepinizin Allah belasını versin" şeklindeki sözlerinin katılanların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, ağır eleştiri ve beddua niteliğinde olduğu ve atılı hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, yasal olmayan gerekçe ile mahkumiyet kararı verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, sanığın, katılanlar vekili ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 21.10.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9083, Karar No: 2022/4324, Tarih: 09.03.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/9083 E.  ,  2022/4324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulüne dair verilen karara davalı vekili tarafından yapılan itiraz incelemesinde; İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın itirazının kabulüne, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

6100 sayılı HMK'nun 314. maddesi "Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve İlk Derece Mahkemesi veya Bölge Adliye Mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davalı vekili Av. ... 31.12.2021 tarihli dilekçesi ile tarafların sulh olduklarını bildirdiğinden, taraflar arasındaki sulh ve ibra belgeleri de getirtilerek ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) işlemsiz olarak iade edilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dava dosyasının gösterilen şekilde işlem yapılmak üzere yerel mahkemesine İŞLEMSİZ İADESİNE, 09/03/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20057, Karar No: 2015/26597, Tarih: 10.06.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/20057 E.  ,  2015/26597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun "Mülkiyet hakkının içeriği" başlıklı 683. maddesi: "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir" hükmü ile malikin mülkiyet hakkını yasal sınırları içinde kullanabilme yetkisini düzenlemiştir. Öte yandan, anılan Kanunun taşınmaz mülkiyet hakkının kısıtlamalarını düzenleyen "komşu hakkı" bölümünde yer alan 740. maddesi ise, başkasının mülküne taşarak zarar veren dal ve köklerin, zarar gören mülk sahibinin istemi üzerine uygun bir süre içinde kaldırılmaması halinde, zarar gören mülk sahibi tarafından kesilebileceği ve kendi mülkiyetine geçirilebileceği hükmünü içermektedir.

Görüleceği üzere bu madde ile de mülkiyetin taşkın kullanımına kısıtlama getirilmiştir. Buna göre mülk sahibi bu hakkını, önceden istemde bulunmasına karşın taşan dal ve kökler uygun bir süre içinde kaldırılmadığı takdirde kendisi kullanabileceği gibi, bu zararın mahkeme aracılığı ile giderilmesini de isteyebilir.

Sanığın, bahçe komşusu olan katılanı sınırda bulunan ceviz ağacını kaldırması konusunda uyardığı, katılanın ağacı kaldırmaması üzerine sanığın ağacın kendi bahçesine sarkan dallarını kestiği, ancak dalların kesilip düşmesi sırasında elektrik tellerine ve panosuna zarar verdiği, bu suretle sanığın dikili ağaç hakkında mala zarar verme suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda;

Katılanın 16.04.2012 tarihinde alınan ifadesinde, sanığın eşinin kendisine ağaç dallarının gölge yaptığını ve kesmesi gerektiğini söylediğini, ancak kendisi kesmeyince sanığın kestiğini beyan etmesi karşısında, sanığın ağaç dallarının kesilmesi konusunda daha önce uyarıda bulunması nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 152/1-c maddesinde belirtilen suçun oluşmayacağı ancak ağaç dallarının kesilmesi sırasında elektrik panosunun zarar görmesi nedeniyle sanığın aynı Kanun'un 151/1. maddesi gereğince mala zarar verme suçundan cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5390, Karar No: 2023/5922, Tarih: 25.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/5390 E.  ,  2023/5922 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/451 E., 2023/335 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 9. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/454 E., 2020/240 K.

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Holding A.Ş. ve davalı SGK vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Holding A.Ş. ve davalı SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının, davalı işveren firma DYO Sentetik Selülozik Boya Vernik Fab. AŞ firmasında, 18.06.1990 – 01.01.2005 tarihleri arasında çalıştığını, diğer davalı Silgan Öntaş Ambalaj San. ve Tic. AŞ firmasında da 12.09.2005 – 02.09.2010 tarihleri arasında çalışmış olduğunu beyanla; davacının, çalıştığı iş yerlerinin ve iş kolunun matbaa olduğunun tespitine, davacının bu dönemlerdeki çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un 5 inci madde hükmünden yararlandırılması gerektiğinin tespitine, fiili çalışma süresine itibari hizmet süresinin eklenmesine, sigorta primlerinin geçmişe yönelik olarak % 2 farkının gecikme zammı ile birlikte alınmasına, 506 sayılı Kanun'un Ek 39 uncu maddesi gereğince sigortalılık süresine ilave edilen gün sayılarının 5 yıldan az olmamak üzere 506 sayılı Kanun'un 60 ve geçici 81 inci maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilmesine, itibari hizmet süresi dikkate alınarak yaşlılık aylığına hak kazandığı tarihten itibaren hesaplanacak yaşlılık aylığının yasal faizi birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı DYO vekili, davacı taraf davalı olarak DYO Sentetik Selülozik Boya Vernik Fab. A.Ş.’yi göstermiş ise de bu şirketin külli halefinin Yaşar Holding A.Ş. olduğunu, davacının çalıştığı Botaş Bornova Ambalaj San. A.Ş.’nin aktif ve pasifi bir bütün olarak DYO Sentetik Selülozik Boya ve Vernik Fab. A.Ş. şirket tarafından 31.12.2002 Tarihinde devir alındığını ve bu şirket ile birleştiğini, isim değişikliğine gidildiğini, son olarak 06.01.2010 tarihinde Yaşar Holding A.Ş. ile birleşerek devir olunduğunu, bu nedenle davalı olarak Yaşar Holding AŞ’nin gösterilmesi gerektiğini, davacının çalıştığı Botaş Bornova Ambalaj San. A.Ş. firmasında her türlü ambalaj ve kutu üretimi yapıldığını, iş yerinin asıl işinin ambalaj ve kutu üretimi yaparak iç piyasada satışını yapmak olduğunu, DYO Sentetik Selülozik Boya Vernik Fab. A.Ş.’nin ise boya, matbaa mürekkebi ve vernik üretimi satışı ile iştigal ettiğini, şirketlerin basım işi ile ilgisi olmadığını, sonuç olarak davacının itibari hizmet süresinden yararlanmak için yasal şartların sağlanmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, davacı çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi koşullarında geçtiğine dair iddianın açık ve net bir şekilde talep edilen tüm süre için ispatının gerektiğini, davaya sebebiyet verilmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davanın kabulü ile, 3501018718396 SGK nolu davacı ...’ın ... ... adresinde kurulu bulunan “Botaş Teneke ve Ambalaj San. Tic. AŞ birleşme ile DYO Sentetik Selülozik Boya Vernik Fab. A.Ş ve devirle Yaşar Holding A.Ş.” ye ait, “Ambalaj Fabrikası” ünvanlı işyerinin matbaa bölümünde basım işçisi olarak 18.06.1990-01.01.2005 tarihleri arasında çalışmış olduğu, 4522 günlük fiili çalışma süresinin 3/A olarak değerlendirilerek, bu sürenin % 25’ inin itibari hizmet süresi olarak salt sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına,...Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.Tarifesine göre 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Holding A.Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine, ..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı ... Holding vekili istinaf dilekçesinde özetle; Botaş Bornova Ambalaj San. AŞ’nin asıl işinin ambalaj ve kutu üretimi olduğunu, basım işi olmadığını, ayrıca işkolunun metal işkolu olduğunu, vekalet ücretine sadece davalı şirket aleyhine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı ... Holding vekili istinaf dilekçesinde özetle; Botaş Bornova Ambalaj San. AŞ’nin asıl işinin ambalaj ve kutu üretimi olduğunu, basım işi olmadığını, ayrıca işkolunun metal işkolu olduğunu, vekalet ücretine sadece davalı şirket aleyhine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışma şartlarının net olarak belirlenmediğini, davacının ambalaj fabrikasında çalıştığını, Yargıtay kararları ile ambalaj veya etiket basımı yapan iş yerinin Yasa kapsamında kabul edilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... ilk derece Mahkemesince davanın kabulünde isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak; davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde her davalı için ayrı ayrı vekalet ücreti tayini suretiyle davacı aleyhine fazla vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup vekalet ücretine ilişkin hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur." gerekçesi ile "...1- ... 9. İş Mahkemesi'nce verilen 03.12.2020 tarih, 2017/454 Esas ve 2020/240 Karar sayılı kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

2- Davanın kabulü ile; 3501018718396 SGK nolu davacı ...’ın ... ... adresinde kurulu bulunan “Botaş Teneke ve Ambalaj San. Tic. AŞ birleşme ile DYO Sentetik Selülozik Boya Vernik Fab. A.Ş ve devirle Yaşar Holding A.Ş.” ye ait, “Ambalaj Fabrikası” ünvanlı işyerinin matbaa bölümünde basım işçisi olarak 18.06.1990-01.01.2005 tarihleri arasında çalışmış olduğu, 4522 günlük fiili çalışma süresinin 3/A olarak değerlendirilerek, bu sürenin % 25’ inin itibari hizmet süresi olarak salt sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına,...4-9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,..." karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Holding AŞ ve davalı SGK vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalan ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) geçici 7/1 inci maddesi uyarınca 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesidir.

2- Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı yasanın, 17.04.2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanun ile değişik 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan Ek 5 inci maddesinin "II" numaralı bendi " Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar'ın " a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici mad delerle çalışılan işyerleri b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri, c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri, d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri, e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri, f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, " şartlarında geçen ve bildirilen yıllık çalışmalarına 90 gün itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğini, kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülünün uygulanacağını düzenler.

Anılan maddeye göre sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışması; ikinci koşul ise (II) numaralı bendin (a-f) alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmişse de gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalıların da maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu davada davacının, davalı işverene ait ambalaj ve teneke kutu imalatı işyerinde 18.06.1990-10.01.2005 tarihleri arasında operatör olarak çalıştığı, davalı işyerinden belirtilen tarihlerde geçen ve bildirilen çalışmalarına itibari hizmet süresi verilmesini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu davada davacının, davalı işverene ait ambalaj ve teneke kutu imalatı işyerinde 18.06.1990-10.01.2005 tarihleri arasında operatör olarak çalıştığı, davalı işyerinden belirtilen tarihlerde geçen ve bildirilen çalışmalarına itibari hizmet süresi verilmesini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelerde, tanık beyanları ve alınan bilirkişi raporunda, davacının ambalaj imalatı işyerinde operatör olarak çalışırken, itibari hizmet süresi verilmesini gerektirir şekilde, hangi bölümde, hangi işi yaparken, maddede sayılan hangi zararlı etkilere veya fiziksel koşullara maruz kaldığı hususunda açık ve net tespitler bulunmamaktadır.

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Mahkemesince gerekirse yeniden davacının işi hakkında bilgisine başvurulabilecek bordro tanıklarından, işyeri yetkilisi, ustabaşı ve/veya amirlerin beyanlarına başvurularak davacının işini yaptığı ünite, davacının yaptığı iş ve maruz kaldığı zararlar ve bu zararlara sürekli mi arızi mi maruz kaldığı hususları açık ve net bir şekilde tespit edilerek ve dosya içine toplanan tüm deliller bu yönden yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalıların temyiz taleplerinin kabulü ile,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.