muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/10281, Karar No: 2011/18571, Tarih: 22.11.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/10281 E.  ,  2011/18571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının reddine dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.11.2011 günü temyiz eden davacı vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden aleyhlerine temyiz olunan davalı idareler vekillerinin yokluklarında duruşmaya başlanarak temyiz isteminin süresinde olduğu görülüp, davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, taşınmaza fiilen el atılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; dava konusu taşınmazın 30.05.2002 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında küçük sanayi sitesi alanında kalmakta iken 10.01.2009 tarih ve 1/18 sayılı Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile Dörtyol Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Bölgesi olarak belirlendiği, ancak taşınmaza fiilen el atılmadığı taşınmaz üzerinde halen ahşap palet inşaatı imalatı yapan işyerine ait binalar bulunduğu anlaşılmıştır.

İmar planında park, yol ve okul alanı gibi kamu hizmetine ayrılmış bulunan yerlere, el atılmamış olsa dahi bedeline hükmedileceğine ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun benzer konudaki 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı gözetildiğinde 3194 sayılı İmar Kanununun 10. maddesinin amir hükmü uyarınca davalı belediyece, ayrılma amacına uygun olarak kamulaştırma görevinin yerine getirilmemesi ve malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde ve 5998 sayılı Kanun uyarınca, proje alanında davacıya 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine göre ayrı ada ve parselde imar hakkı verilmiş ise kamulaştırmasız el atma davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle belirtilen şartları taşımayan davanın reddi kararı sonucu itibariyle doğrudur.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23384, Karar No: 2014/31770, Tarih: 25.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/23384 E.  ,  2014/31770 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/03/2014

NUMARASI : 2013/582-2014/171

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Dava konusu taşınmazdaki ağaçların 6495 sayılı yasa uyarınca köyde yapılan ilanın askıdan indiği tarihinden önce dikildiklerinden, Kamulaştırma Kanununun 25/2. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan fidanların bedellerinin tahsiline karar verilmesi gerekli ise de; ağaçların dosya içerisindeki fotoğraflarına göre dava tarihi itibari ile 2 yaşında olduğundan, bu yaşdaki ağaçlarının dava tarihi itibari ile ve adet olarak maktu bedelleri İl Tarım Müdürlüğünden getirtilip, bilirkişi raporunun denetlenmesi, İl Tarım Müdürlüğü resmi verisi ile bilirkişi raporu faklı ise İl Tarım Müdürlüğü resmi rakamlarına göre ağaç bedellerinin objektif değer arttırıcı unsur oranı eklenmeden tespit edilip, sonucuna göre ağaç bedeline karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davlıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine davacı idareden peşin alınan temyiz ve taraflardan peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6090, Karar No: 2011/8827, Tarih: 13.12.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/6090 E.  ,  2011/8827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AĞIR CEZA MAHKEMESİ

Ödeme şartını ihlâl suçundan sanık ...'nun, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340. maddesi uyarınca üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair ... İcra Mahkemesinin 26/11/2010 tarihli ve 2010/196 esas, 2010/261 sayılı kararına yönelik itirazın kabulü ile sanığın beraatine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 24/02/2011 tarihli ve 2011/272 değişik ... sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine, Adalet Bakanlığından verilen 31.05.2011 gün ve 2011/31116 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 28/06/2011 gün ve K.Y.B.2011/225560 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle dosya incelendi.

Tebliğnamede; mercii ... Ağır Ceza Mahkemesince, 13/03/2010 tarihli taahhüt kabul muhtırasının borçlu sanığa tebliğ edilmediği gerekçesiyle beraatine karar verilmiş ise de, ... İcra Müdürlüğünün 2010/40 esas sayılı takip dosyası içerisinde bulunan tebligat parçasına göre, taahhüt kabul muhtırasının 17/03/2010 tarihinde sanığa tebliğ edildiği ve 10/03/2010 tarihli haciz tutanağında toplam borç miktarının tüm fer'ileri ile birlikte belirlenip açıkça gösterildiği anlatıldığından, itirazın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Ödeme şartını ihlal suçundan sanık ...’nun İİK'nun 340. maddesi uyarınca üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair ... İcra Mahkemesinin 26.11.2010 tarih ve 2010/196-261 sayılı kararına itirazın kabulü ile sanığın beraatine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 24.02.2011 tarihli ve 2011/272 değişik ... sayılı kararına karşı 13.3.2010 tarihli taahhüt kabul muhtırasının sanığa tebliğ edilmediği gerekçesiyle beraatine karar verilmiş ise de, ... İcra Müdürlüğünün 2010/40 Esas sayılı takip dosyası içerisindeki tebligat parçasına göre taahhüt kabul muhtırasının 17.3.2010 tarihinde sanığa tebliğ edildiği ve 10.3.2010 tarihli haciz tutanağında toplam borç miktarının tüm fer’ileriyle birlikte belirlenip açıkça gösterildiği anlaşıldığından itirazın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesindeki isabetsizlik sebebiyle Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 31.5.2011 gün ve 2011/7133-31116 sayılı kanun yararına bozma isteminde bulunulmuş ise de, icra mahkemesi dosyası içerisinde bulunan müşteki vekilinin

26.11.2010 tarihli dilekçesinde, mazeretinin kabulü ile yokluğunda karar verilmesini talep ettiği ve mahkemece de 26.11.2010 tarihli duruşmada müşteki vekilinin mazeret dilekçesi okunarak dosya arasına konulmasına karşın, mazeretin kabulü veya reddi hususunda bir karar verilmeden, müşteki vekilinin yokluğunda sanığın atılı suçtan dolayı üç aya kadar tazyik hapsi cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesine rağmen, bu hususun da kanun yararına bozma istemine konu edilmediği anlaşılmış olup, anılan konunun da kanun yararına bozma istemine dahil edilip edilmeyeceği hususunda gereğinin takdir ve ifası için Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne sunulmak üzere dosyanın incelenmeksizin Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 13.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4929, Karar No: 2011/1336, Tarih: 08.03.2011

**1. Ceza Dairesi         2010/4929 E.  ,  2011/1336 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/2010/145619

Müessir fiil sonucu ...'nın ölümüne sebebiyet vermekten sanıklar ... ile Mehmet ... Dalgıç, işbu suça azmettirmekten sanık ...'ın yapılan yargılanmaları sonunda: Hükümlülüklerine, diğer sanık ...'ın beraatine ilişkin (...) İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 01.04.2010 gün ve 29/60 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi C.Savcısı, sanıklar ..., ve ...müdafiileri ile müdahiller vekili taraflarından istenilmiş, sanıklar duruşma da talep etmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: sanıklar hakkında duruşmalı, müdahiller ve C.Savcısının temyizleri üzerine incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in "kasten yaralama sonucu ölüme neden olmak suçuna azmettirme"; sanıklar Mehmet ... ve Özgür Can'ın "kasten yaralama sonucu ölüme neden olmak" suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, cezayı azaltıcı haksız tahrik ve takdiri indirim nedenlerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ... yönünden elde edilen delillerin mahkumiyete yeter derece ve nitelikte bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde düzeltme ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmalı incelemede sübuta, eksik soruşturmaya, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine; sanık ... müdafiinin bir sebebe dayanmayan; sanık ... müdafiinin haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine; müdahil vekilinin suçun niteliğine, sanık ...'ın da cezalandırılması gerektiğine; Cumhuriyet Savcısının sanık ... hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,Adli emanet numarasının yanlış yazıldığı görülmekle,

CMUK.nun 322 maddesindeki yetkiye dayanılarak,

Hüküm fıkrasının mahsus bölümünde yer alan "2009/6283" ibaresinin çıkartılarak yerine "2009/2683" ibaresinin eklenmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 08.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.

08.03.2011 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ... 'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukatlar ... ve ...’nun yokluklarında 10.03.2011 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2017/5667, Karar No: 2017/9229, Tarih: 05.10.2017

**13. Hukuk Dairesi         2017/5667 E.  ,  2017/9229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı ... Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 4555 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 16107 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 13950,90 TL bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak sözleşme ve yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde mülkiyeti belirleyici belge olmadan edinilen yerde enkaz bedeli dışında dışında yapı bedelinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine,karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava Kuzey-Ankara kentsel dönüşüm projesi kapsamında yapılan sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Her ne kadar mahkemece bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiş ise de; Hukuk Genel Kurulunun kararından sonra içtihad değişikliği yapıldığı gerekçesiyle red edilen kısım üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Bilindiği gibi içtihat değişikliği bir mevzuat değişikliği değildir. Dolayısıyla ictihadın değişmiş olması başlangıçta davacının dava açmakta haklı olduğunu göstermez. O halde mahkemece, red edilen kısım üzerinden karar tarihinde yürülükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulmasını gerektirir. Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HMUK'un 438/7. maddesi gereğidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının hükmün 5. fıkranın çıkartılarak yerine “Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT 13. maddesi gereğince 1.674,11 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” söz ve rakamlarının yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 05/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7147, Karar No: 2021/7787, Tarih: 08.06.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/7147 E.  ,  2021/7787 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Dava, İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı ... Başkanlığında işçi olarak çalışmakta iken 20.07.2015 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeni ile omurgasından yaralandığı ve kalıcı maluliyetinin oluştuğu iddiasıyla, 1.000,00 TL maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 12/05/2017 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 140.910,15 TL ye çıkarmıştır.

II-CEVAP

Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Kazalı sigortalının 20/07/2015 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda % 31,2 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelişinde, davacının kusursuz, davalının % 100 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, sürekli iş göremezlik oranı, tarafların kusur oranı, kurum tarafından yapılan ödemeler ve dosya kapsamı nazara alınarak davacı kazalının 140.910,15 TL maddi zararının olduğunun tespit edildiği ve 30.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile kamu düzeni dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile kamu düzeni dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazadan önce davacının %68 oranında malul olduğunu, işçinin önceki maluliyetinin kazada etkili olduğunu ve işçinin kazanın oluşumunda mütefarik kusurunun bulunduğu, davacının maluliyet oranı ile manevi tazminat miktarının fahiş belirlendiğini,ayrıca maddi tazminat miktarı yönünden hesaplamaya esas alınan bilirkişi raporunda PMF 1931 tablosunun esas alınıp alınmadığının açıkça gösterilmediğini, kazadan sonra işçinin Milli Eğitim Bakanlığı nezdinde işe başladığının ve gelirinde azalma olmadığının dikkate alınmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, 20/07/2015 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli işgöremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile, 140.438,75 TL sürekli iş göremezlik zararının ve 471,40 TL geçici iş göremezlik zararının toplamda 140.910,15 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın 20/07/2015 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, işbu kararın davalı vekilince istinaf yoluna götürüldüğü, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.