muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12046, Karar No: 2017/2759, Tarih: 30.03.2017

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “... kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken;eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde

yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Yargılama konusu somut olaya gelince; Mahkemece fiili birlikteliğin tespiti yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli görülmemektedir. Öncelikli emniyet vasıtası ile nüfus kayıtlı oldukları adreste yapılan araştırma üzerine tutulan 19.01.2015 tarihli tutanakta adresin terk edildiği belirtilmiş, yapılan ikinci araştırma ise davacının ve eski eşinin ilgisinin olmadığı ve dosyaya sunulan kira sözleşmesinden davacının oğlu...'un ev sahibin adresinin olduğu anlaşılan adreste 6321 Sokakta yapılmıştır. Nüfus ve seçim kayıtlarına göre davacı ve eski eşinin 01.04.2010-29.09.2014 tarihleri arasında ... 'de oturdukları anlaşılmaktadır. 2010 ve 2011 seçimlerinde aynı sandıkta oy kullanmışlardır. Davacının 29.09.2014' te kurum denetiminden kısa bir süre sonra adresini taşıdığı 9504/3 Sokak ... adresinin oğlu...'a ait olduğu kira sözleşmesi ve abone kayıtlarından anlaşılmaktadır. Mahkemece dava dışı eş ...'ın telefon aboneliklerinde farklı adresinin olmasına dayanmış, ancak bu adreslerde her hangi bir araştırma yapmamıştır. Dava dışı eş ..., adres kayıt sistemideki adresini değiştirmemiş olmasına rağmen, 19.01.2015 tarihli emniyet tutanağı ile de nüfusa kayıtlı adresinde oturmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle iken davacının Nüfus Kayıtları'na göre 29.09.2014'de adresini taşıdığı mahalde, yine dava dışı eş ...'ın tespit edilen adreslerinde ve birlikte oturulduğu iddia edilen ...de bulunan adreste resen araştırma yapılarak birlikte oturma olgusunu bilebilecek yönetici, kapıcı, komşu ve esnaf tanıklar tespit edilerek dinlenilmeli, medula kayıtları ve aile hekimliği kayıtları getirtilerek, öncelikle Kurum tarafından tanzim olunan denetim raporunun aksi ispat oluncaya değin geçerli belgelerden olduğu gözetilmek suretiyle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin ve davalı kurum vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/34635, Karar No: 2013/41911, Tarih: 25.11.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/34635 E.  ,  2013/41911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Olay tarihinde önce mağdur ... ile ...ve kızı ... arasında kavga çıktığı, bu kavga olayında mağdurun Bakırköy Adli Tıp Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14/11/2007 tarih ve 12263 sayılı rapora göre “ sol el 4.parmak distal phalanksında fissür olduğu, kırığın hayat fonksiyonlarını hafif (1) etkileyecek nitelikte ” yaralandığı, bu olaydan sonra eve dönen mağdur ile sanığın da içinde bulunduğu grup arasında yeniden kavga çıktığı, bu kavgada mağdurun Bakırköy Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 14/11/2007 tarih ve 12264 sayılı raporuna göre “ basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde” yaralandığı, mağdurun 10/07/2008 tarihli duruşmada “ parmak kırığının... tarafından ilk olayda meydana getirildiğini, sanığın kendisine sadece tekme ile vurduğunu ve şikayetçi olmadığını” belirtmesi karşısında, mağdurun vücudunda meydana gelen kemik kırığının sanık tarafından meydana getirilmediğinin anlaşıldığından, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK' nin 86/2. maddesi kapsamında kaldığı ve mağdurun da şikayetinden vazgeçtiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkındaki davanın şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşürülmesine verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 25/11/2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3191, Karar No: 2011/6382, Tarih: 18.07.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3191 E.  ,  2011/6382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.5.1987-1.11.1995 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalıya ait işyerinde 1.5.1987-1.11.1995 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma kararı sonucunda Adli Tıp Adli Belge Uzmanı bilirkişiden alınan 7.5.2010 tarihli ve 6.5.1994-1.6.1995 tarihli işe giriş bildirgelerindeki imzaların davacı eli ürünü olmadığı, 11.5.1994 ve 23.6.1995 tarihli müfettiş işyeri durum tespit tutanakları fotokopisindeki imzaların aidiyeti konusunda davacı ...’ın eli ürünü olup olmadığı konusunda görüş bildirilmesinin mümkün olmadığı yönündeki raporu nazara alınarak davacının 1.9.1991-5.5.1994, 1.1.1995-30.5.1995, 11.10.1995-1.11.1995 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dairemiz kararında bildirgelerde ve müfettiş tutanaklarında "usulüne uygun imza incelemesi yapılması gerektiği” belirtildiği mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verilerek dosyanın ATK Fizik İhtisas Dairesine imza incelemesi yapılmak üzere gönderildiği, ilgili Kurumca müfettiş tutanakları asılları bulunmadığından mahkemesine iade edildiği mahkemece tutanak asılları getirtilerek ATK'da imza incelemesi yaptırılması gerekirken, tutanak asılları getirtilmeden mahallen seçilen bir bilirkişiye imza incelemesi yaptırılarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; işe giriş bildirgelerinin ve müfettiş tutanaklarının asılları getirtilerek imzaların davacıya ait olup olmadığını tespiti için usulüne uygun imza incelemesinin Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınarak, imzaların davacıya ait olmadığı konusunda rapor alınarak çalışmanın sürekliliği üzerinde durularak araştırma yapmak, davacıya ait oldukları belirlenirse, davacıyı bağlayacağından işten çıkış giriş arasındaki dönemlerin ayrı ayrı hak düşürücü süre yönüyle incelenip değerlendirildikten sonra çalışma süreleri hakkında çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgililerine iadesine, 18.7.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5563, Karar No: 2013/1317, Tarih: 21.02.2013

**1. Ceza Dairesi         2009/5563 E.  ,  2013/1317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

MAĞDURLAR : ..., ...

SUÇ : Kasten yaralama, kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : 1-TCK.nun 86/1, 86/3-e, 87/1-d, 29/1, 62/1, 53/1 maddeleri uyarınca 1 sene 15 gün hapis cezası (...'a yönelik eylem nedeniyle),

2-TCK.nun 81/1, 35/2, 29/1, 62/1, 53/1 maddeleri uyarınca 3 sene 1 ay 15 gün hapis (...'a yönelik eylem nedeniyle)

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Sanık hakkında mağdur ...'e yönelik kasten yaralama suçundan verilen hükme yönelik yapılan incelemede; 5237 sayılı TCK.nun 86/1 maddesi gereğince temel cezanın 1 yıl 6 ay olarak belirlenip, 86/3-e maddesi gereğince yarı oranında artırım uygulanarak 1 yıl 15 ay yerine, 2 yıl 3 ay olarak belirlenmesinin ardından 87/1-d maddesi gereğince bir kat artırım yapılıp sonuç hapis cezasının 2 yıl 30 ay yerine hatalı hesaplama yapılmak suretiyle 4 yıl 6 ay olarak belirlenmesi, 87/1-son hükmü dikkate alındığında sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın mağdurlar ... ve ...'e yönelik suçlarının sübutu kabul, bozma sebebi saklı kalmak kaydıyla oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, cezayı azaltıcı haksız tahrik ve takdiri indirim sebeplerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri ve bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin meşru savunma koşullarının varlığına, sanığın mağdur ...'e yönelik eylemi nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğine, katılan ...'ın eksik incelemeye, sanık hakkında lehe olan kanun hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

.../...

A-Sanık hakkında mağdur ...'e yönelik kasten yaralama suçundan kurulan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B-Sanık hakkında mağdur ...'a yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hükme yönelik yapılan incelemede; oluşa ve dosya kapsamına göre, işyeri komşusu olan sanık ve mağdurların, olay günü sanığın işyerinin önüne malzeme indirmek için kamyonet çekilmesinden dolayı tartıştıkları, çıkan tartışmada mağdur ...'ın bıçakla, diğer mağdur ...'in ise sopa ile sanığın dükkanının önünde sanığa saldırdıkları, çıkan kavgada sanığın mağdur ...'ın elinden düşen bıçağı alarak mağdur ...'i toraksa nafiz tek bıçak darbesi ile pnömotoraksa ve hayati tehlike geçirmesine neden olacak şekilde, mağdur ...'ı ise bir tanesi toraksa nafiz olup pnömotoraksa ve hayati tehlike geçirmesine neden olacak şekilde, diğer üç bıçak darbesinin ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olan toplam dört bıçak darbesi ile yaraladığı olayda;

aa-Sanık ile mağdur arasında önceye dayalı husumetin bulunmayışı, ani gelişen kavga ortamında mağdurun hayati tehlike geçirmesine sebep olacak bıçak darbesinin tek oluşu, ciddi bir engel durum bulunmamasına rağmen sanığın eylemine kendiliğinden son verişi ve kastın bölünmesini gerektiren neden bulunmaması hususları birlikte dikkate alındığında, sanığın mağdur ...'a yönelik kastının da öldürmeye yönelik olmadığı, eylemin yaralama suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde öldürmeye teşebbüs suçundan ceza verilmesi,

bb-Katılan ... ve ...'in davada kendilerini vekil ile temsil ettirmedikleri halde lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Kabule göre de;

Sanık hakkında, teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK.nun 35. maddesi ile yapılan uygulama sırasında meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre alt ve üst sınırlar arasında makul bir ceza yerine yazılı şekilde üst sınırdan uygulama yapılmak suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafıinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle, hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), 21/02/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16102, Karar No: 2014/3681, Tarih: 18.03.2014

**14. Hukuk Dairesi         2013/16102 E.  ,  2014/3681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gerede Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2012

NUMARASI : 2010/981-2012/619

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.11.2010 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kâl istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.12.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, 5.. parsel sayılı taşınmaz paydaşlarından davalının bu taşınmaz üzerinde bulunan evinin pencerelerinin komşuluk hukukuna aykırı şekilde müvekkilinin evine baktığını, saçağının müvekkilinin taşınmazına yağmur yağdığı zaman zarar verdiğini, kanalizasyon ve meyve ağaçlarının müvekkilinin taşınmazını kullanmasına engel olduğunu belirterek elatmanın önlenmesini ve müdahaleli yapıların kalini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının penceresinin kapatılmasına, davacının taşınmazında bulunan davalıya ait iki ağacın kal'ine, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-TMK'nın 737. maddesi gereğince komşuluk hukukunun ihlal edildiği gerekçesiyle elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerekir. Bir kimsenin kendi mülkiyet alanında yaptığı yapının ya da tasarrufun komşu taşınmaz malikine zarar vermediği durumlarda ise bu halin çekişme olarak giderilmesi istenemez.

Somut olaya gelince; davalının kendi taşınmazına yaptığı pencerenin salt imara aykırı bulunduğu ileri sürülüp, TMK’nın 737. maddesi uyarınca kapatılarak eski hale getirme istenemez. Yapının imara aykırı olması yanında bir zararın doğması da şarttır. Salt imara aykırılık, idari mercileri ve idare mahkemelerini ilgilendiren bir husustur.

Mahkemece, davalı taşınmazındaki pencerenin İmar Kanununa aykırı olması nedeniyle kapatılmasına karar verilmiş ise de davalı binasındaki pencerenin davacıya bir zarar verdiği kanıtlanamadığından pencerenin kapatılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 18.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/43702, Karar No: 2014/42071, Tarih: 30.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/43702 E.  ,  2014/42071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/09/2014

NUMARASI : 2013/272-2014/407

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini, 11543 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 14.579,95TL olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 13.058TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile toplam 13.058,95TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.