muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11604, Karar No: 2018/3854, Tarih: 11.04.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/11604 E.  ,  2018/3854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirket nezdinde ... no ile elektrik aboneliği bulunduğunu hizmet alımı nedeniyle düzenlenen elektrik faturalarında kayıp kaçak bedeli ve bu bedel üzerinden TRT payı, dağıtım bedeli, katma değer vergisi, belediye tüketim vergisi enerji fonu gibi tahsilatlar yapıldığını ayrıca perakende satış hizmet bedeline yer verilerek, haksız şekilde fazladan ücret alındığını ileri sürerek, alacağın belirlenememesi nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 40.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, 25.02.2016 tarihli dilekçesi ile talebini 454.572,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile, 454.572,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, süresinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp kaçak, dağıtım, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmeti bedeli ve iletim vb. bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ...Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ...tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, ...kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlıkla ilgili yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup,eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ...kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4252, Karar No: 2023/4278, Tarih: 04.05.2023

**7. Ceza Dairesi         2023/4252 E.  ,  2023/4278 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

EK KARAR TARİHİ : 22.04.2021

EK KARAR SAYISI : 2020/535 E.,2021/236 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

KARAR : Temyiz talebinin kabule şayan olmamasından dolayı reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması

Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.04.2021 tarihli ve 2020/535 Esas, 2021/236 Karar sayılı ek kararının; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.04.2021 tarihli ve 2020/535 Esas, 2021/236 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kaçakçılık suçundan sonuç itibarıyla hapisten çevrili 6.000,00 TL adlî para cezası ve 20.00 TL gün karşılığı adlî para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.04.2021 tarihli ve 2020/535 Esas, 2021/236 Karar sayılı ek kararı ile sanığın temyiz başvurusu hakkında, 1412 sayılı Kanun’un 315 ... maddesinin birinci fıkrası gereği “temyiz talebinin kabule şayan olmamasından dolayı reddine” karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi, kendisine verilen cezayı ödeyecek maddi durumunun olmaması nedeniyle dosyanın temyizen incelenerek bozulması talebine ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanığın yüzüne karşı verilip usulüne uygun şekilde tefhim edilen karara karşı, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 21.04.2021 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu, 1412 sayılı Kanun’un 305 ... maddesinin birinci fıkrası gereği asıl kararın re’sen temyize de tabi olmadığı, aynı Kanun’un 315 ... maddesinin birinci fıkrasında yer verilen; “Temyiz isteği kanuni sürenin geçmesinden sonra yapılmış veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmişse veya temyiz edenin buna hakkı yoksa, hükmü temyiz olunan mahkeme bir karar ile temyiz dilekçesini reddeder.” şeklindeki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, ek kararda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, sanığın temyiz isteği yerinde görülmemiştir.

IV. KARAR

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.04.2021 tarihli ve 2020/535 Esas, 2021/236 Karar sayılı ek kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden ek kararın, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3875, Karar No: 2021/3421, Tarih: 03.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/3875 E.  ,  2021/3421 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı asıl işveren ...'nin Çatalağzı Termik Santrali işyerinde taşeron firma olan alt işverenler nezdinde 2001 yılından beri çalışmakta iken termik santralin 2014 yılında özelleştirilmesi sonucu son alt işveren olan ... Ltd. Şti. ile olan sözleşmesinin iptali sonucu davacı işçinin iş akdinin 12.01.2015 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, aradaki ilişkinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacaklarını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, husumet, yetki, görev itirazlarında bulunmuş, davanın yasal zamanaşımı süresinde açılmadığını, müvekkili teşekkülün asıl işveren olduğu yönündeki iddianın tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının çalıştığı dönemlere ait kıdem, ihbar, yıllık izin ücretlerinin tamamını tahsil ederek işten ayrıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davalı ile ihbar olunanlar arasında muvazaalı bir ilişki bulunmadığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraflar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz Başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı taraf vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalı işverenin emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini talep etmiştir.

Dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “... Çatalağzı Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri, atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi” şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “... Çatalağzı Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri, atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi” şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi emsal kararları ile davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı ... arasındaki asıl-alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun kesinleştiği, davacının ücret farkı ile ilave tediye alacağı talebiyle açtığı ve onanarak kesinleşen ... 7. İş Mahkemesi'nin 2014/781 esas, 2016/42 karar sayılı dosyası ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı ile ihbar olunanlar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve davacının başından itibaren asıl işveren olan davalı ... işçisi olduğunun kabulü gerekir (22. HD. 2017/34957-14820 E.K.; 2016/18246-2019/3397 E.K.; 2017/37467-19417 E.K.; 2017/31021 E.- 2020/7087 K.; 2016/18246 E., 2019/3397 K.).

Bu itibarla, davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı ... arasındaki asıl-alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun ve davacının başından itibaren asıl işveren olan davalı ... işçisi olduğunun kabulüyle davacının tazminat ve alacakları bu kabule göre hüküm altına alınmalı, ancak davacının sendika üyesi olmadığı ve dayanışma aidatı da ödemediği gözetildiğinde; gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle, davalı işveren işyerinde davacı ile aynı işi yapan ve sendika üyesi olmayan emsal işçi olup olmadığı belirlenerek emsal işçi olması halinde davacının tazminat ve alacakları emsal işçi ücretine göre hesaplanıp hüküm altına alınmalı; sendikalı olmayan emsal işçi bulunmadığının anlaşılması halinde ise, davacının tazminat ve alacakları almakta olduğu ücret üzerinden hüküm altına alınmalıdır.

Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10286, Karar No: 2021/8085, Tarih: 08.09.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/10286 E.  ,  2021/8085 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki itirazın iptali davasına dair Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 13/12/2013 tarihli ve 2013/331 E. -2013/647 K. sayılı hükmün bozulması hakkında Yargıtay (kapatılan) 13.Hukuk Dairesince verilen 23/02/2015 tarihli ve 2014/18759 E. 2015/5369 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında açıklanan gerekçelere göre düzeltme dileğinde ileri sürülen sebepler HUMK’nın 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteğinin REDDİNE, 490,00 TL para cezası ile 66,00 TL harcın karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 08/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/707, Karar No: 2015/21164, Tarih: 23.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/707 E.  ,  2015/21164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan,söz konusu suç,seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma,yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Katılan ...'in hazineden kiralayarak badem ağaçları diktiği araziye sanıklara ait büyükbaş hayvanların girerek zarar verdiği iddiası nedeniyle tarafların tartışması sırasında, sanık ...'in elindeki sopayla katılanı göğsünden ittirdiği peşinden sopayla vurmak için havaya kaldırdığında sanık ...'in engel olması şeklinde gerçekleştiği iddia olunan olayda,sanıkların her iki eylemden de mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

1-)Sanık ...'in yaralama eyleminde, sanığın ince sopayı katılanın göğsüne dayadıktan sonra vurmak için havaya kaldırdığında ...'in engel olması nedeniyle eylemin tamamlanamadığı ve rapor içeriğinde de darp cebir, yaralanma bulunmadığının anlaşılmasına göre, sanığın eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığı gözetilmeden yazılı şekilde tamamlanan yaralama suçundan hüküm kurulması,

2-)Yaralama suçundan kurulan hükümde, TCK'nın 50/2 maddesi uyarınca suçun hapis ve adli para cezalarını seçenek olarak öngörmesi durumunda, hapis cezasının tercih edilmiş olması durumunda bu cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

3-)Sanıklar hakkında mala zarar verme suçundan açılan davada, dosya içeriği ve alınan bilirkişi raporunda, katılanın hazineden kiralayarak ağaç diktiği arazide, 3 yaşlarında 3 adet badem ve 4 yaşlarında 49 adet servi ağacının dikili olup, badem ağaçlarının bir kısmının zarar gördüğü, ancak bu zararların yeni meydana gelmediği, bu ağaçlar fidan iken hayvan tahribatı nedeniyle zarar gördüğü, bu zararların 19/07/2007 tarihli tespit tutanağında belirlendiğinin anlaşılması karşısında, sanıkların suç tarihi itibariyle hayvanlarını sokarak katılanın ağaçlarına zarar verdikleri husunun sabit bulunmadığı gözetilerek beraatleri yerine yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, yaralama suçu yönünden ceza süresi itibariyle kazanılmış hak saklı kalmak üzere BOZULMASINA, 23/02/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2612, Karar No: 2019/2516, Tarih: 11.03.2019

**8. Hukuk Dairesi         2016/2612 E.  ,  2019/2516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı Hazine (...) tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, kamulaştırma işlemine konu edilen Hazine'ye ait taşınmazın vekil edenlerinin murisi tarafından imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirildiğini ve üzerine kavak ağaçları dikilmiş olduğunu belirterek, taşınmaz üzerinde bulunan kavak ağaçlarının vekil edenlerinin murisi tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine temsilcisi, dava konusu taşınmazın Hazine'ye ait olduğunu, taşınmaz üzerindeki bitkilerin de Hazinenin mülkiyetinde olduğunu, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile davaya konu taşınmazın 7.374,99 m2 lik kısmında bulunan keşif tarihi itibariyle 5-6 yaşlarında olan kavak ağaçlarının davacılar murisi ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.

22/12/1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi, Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçlan anlamak gerekir. Muhdesat; yeniden meydana getirilmiş şey demektir.

Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece bir şahsi haktır.

Tespit davaları, kendine özgü davalardan olup, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re’sen gözetilir. Öğretide ve Yargıtay’ın devamlılık gösteren uygulamalarında; taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti talebinin niteliğine gelince, taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez ve kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez. Çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti ve tapunun beyanlar sütununa tescili isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespiti isteğini de kapsadığı kabul edilmelidir. Bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda, muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir. Tapu maliki olmayan davacının muhdesatın tespiti isteğine gelince, kural olarak, malik olmayan davacının, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre taleple bulunması mümkün iken, muhdesatın tespiti davasını açmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Kamulaştırma ve kentsel dönüşümle ilgili durumlarda muhdesatın tespiti davasının, muhdesatı meydana getiren üçüncü kişi tarafından da açılması mümkündür.

Somut olaya gelince; her ne kadar Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davacılar tarafından aidiyetinin tespiti istenen dava konusu kavak ağaçlarının niteliği itibariyle, belli bir süre arz üzerinde kaldıktan ve belli bir büyüme süresine geldikten sonra kesilecek ağaç türlerinden olduğu, ticari maksatla dikilen ve olgunlaştığında yani bir süre sonra kesilip yararlanılmak üzere dikilen kavak ve söğüt gibi ağaçların taşınmazın mütemmim cüzü yani tamamlayıcı parçası niteliğinde kabul edilmediği, 22/12/1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay içtihadı Birleştirme Kararında ise, muhdesatın, mütemmim cüz niteliğinde olduğu, bir başka deyişle geçici ve taşınabilir olmaması ve taşınmaza sıkı sıkıya bağlı bulunması gerektiğini söylemenin yanlış olmayacağının vurgulandığı, kavak ve söğüt gibi ağaçların ise muhdesat niteliğinde olmadığı, taşınır hükümlerine tabi mal niteliğinde olduğu, bu nedenle sorunun çözümünün TMK'nin 728. ve 729. maddelerinde aranması gerektiği karşısında, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeler ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 11.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.