muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/81, Karar No: 2019/6571, Tarih: 06.11.2019

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa’nın 2. maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ... AŞ.'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Manisa ili ... ilçesinde bulunan... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda ... maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle ölenin olayda hiç kusurunun bulunmadığının anlaşılıp kaza olayının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının kendi aralarında görülmesi muhtemel rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

06/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7859, Karar No: 2016/7920, Tarih: 26.09.2016

**5. Ceza Dairesi         2016/7859 E.  ,  2016/7920 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli ve 170 sayılı kararıyla ...1. ve 2. Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair, ...13. Asliye Ceza Mahkemesinin 27/03/2015 tarihli ve 2014/222 Esas, 2015/189 sayılı kararını müteakip, ...2. Çocuk Mahkemesinin 29/09/2015 tarihli ve 2015/822-536 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği ... 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen ...13. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 05/10/2015 tarihli ve 2015/792 Değişik İş sayılı kararın;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 Çocuk Koruma Kanunu'nun 26.maddesindeki" (1)Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde " (1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri

ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri

ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi....." hükümlerinin yer aldığı;

Merci ... 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği, somut olayda çocuk mahkemesinin görevli olacağı gözetilmeden ...2. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu ... Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 21/06/2016 gün ve 94660652-105-34-5934-2016-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile ... 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen 05/10/2015 tarihli ve 2015/792 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 26/09/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27183, Karar No: 2013/35522, Tarih: 21.10.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/27183 E.  ,  2013/35522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mağdurun, beyanlarında 27/05/2010 tarihinde oğlunun kendisini döverek, vücudunun çeşitli yerlerinde darp, cebir ve ısırık izleri oluşturduğunu, bu durumu ...'ta yaşayan ...'in bildiğini bildirmesine, sanıkla ilgili olarak düzenlenen 01/06/2010 tarihli raporda ve şemasında, mağdurun vucudunda, arkası ve önünü de kapsayacak şekilde birçok yaralanmalar, ekimozlar ve çizikler olduğunun belirtilmesine, sanığın 11/06/2010 tarihinde Cumhuriyet savcısına verdiği ifadesinde son şikayete ilişkin olarak mağdura bağırdığını, ancak etkili eylemde bulunmadığın, adli muayene raporunda belirtilen ekimoz ve kızarıklara ilişkin bir ilgisi bulunmadığını, nasıl oluştuğunu bilmediğini bildirmesine, sanığın 15/03/2011 tarihli celsedeki beyanında, köyde olmadığı, nakliye işinde olduğu sırada muhtarın telefon ederek annesinin ıhlamur ağacından düştüğünü bildirdiğini, 112'yi arayarak annesinin hastaneye götürülmesini sağladığını, annesinin ağaçtan düşerek yaralanmış olduğunu, olay tarihinde evde olmadığını beyan etmesine, sanığın bildirdiği tanıkların 15/03/2011 tarihli celsedeki beyanlarında, mağdurun raporun alınmasından iki ... önce ıhlamur ağacından düştüğünü, köye ambulans gelerek mağduru hastaneye götürdüğünü bildirmelerine göre, mağdurun beyanında bildirdiği tanık ... ile köy muhtarı ...'nın da dinlenmeleri, sanık ıhlamur ağacından düşüp, ambulansla hastahaneye götürülmüş ise buna ilişkin hastahane kayıtları ve raporlar bulunup bulunmadığının araştırılması, adli tıp uzmanından ağaçtan düşme halinde vücudun her yönünden yaralanma olup olmayacağının sorulması, bu yönde rapor temini ve sanığın beyanları arasında bariz çelişki bulunması karşısında aksinin ispatlanamaması halinde Cumhuriyet savcısınca alınan ilk beyanına üstünlük tanınması ile neticesine göre hüküm tesisi gerekeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cuumhuriyet savcılarının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2656, Karar No: 2025/4939, Tarih: 28.04.2025

**10. Ceza Dairesi         2019/2656 E.  ,  2025/4939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/231 E., 2015/18 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Dosya kapsamına göre, Kahramanmaraş Kom Şube Müdürlüğü Narkotik Büro Amirliği görevlilerince il genelinde uyuşturucu madde ticareti yapan şahıslara yönelik yapılan çalışmalar sırasında ... Plakalı araç içerisinde hakkında uyuşturucu madde bulundurma ve kullanma suçundan daha önce işlem yapılan sanık ile birlikte haklarında olay nedeniyle bilgi sahibi sıfatıyla ifadelerine başvurulanların bulunduğu aracın durdurulduğu, sanığın şüpheli hareketlerde bulunmak suretiyle araç etrafında dolaşmak istemesi

üzerine kaba üst araması yapılmış, herhangi bir suç ve suç unsuruna rastlanılmamış, ancak sanığın pantolonunun ön fermuar tarafında bir şişlik olduğu görülmesi üzerine bu şişlik kontrol edilmiş, şahsın iç çamaşırı olan boxer içerisinde rivotrn ibaresi bulunan beyaz renkli ilaç kutusu görülmüş ve bahse konu ilaç kutusu kontrol edildiğinde kutu içerisinde 41 adet mor renkli lale şeklinde renk ve görünüm itibariyle uyuşturucu maddelerden extacy olduğu değerlendirilen hap ile yine 45 adet turuncu renkli üzerinde B ibaresi bulunan renk ve görünüm itibariyle uyuşturucu maddelerden extacy olduğu değerlendirilen hap'ın ele geçtiği olayda; uyuşturucu maddelerin sanığın iç çamaşırında ele geçirilmesi karşısında, somut olayda, sanığın üstünün aranması için 5271 sayılı CMK'nın 116 ilâ 119. maddeleri uyarınca alınmış "adli arama kararı", "Cumhuriyet savcısının yazılı arama emri" ya da suç tarihinde olay yeri ve zamanını kapsayan "önleme arama kararı" olup olmadığının araştırılması, sonucuna göre sanığın hukukî durumunun belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeksizin, Tebliğname'ye aykırı olarak hükmün BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17696, Karar No: 2015/6123, Tarih: 26.10.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/17696 E.  ,  2015/6123 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2015/312498

Sayaç harici ayrı tesisattan su bağladığı iddiası ile A. Ö.hakkında Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarifeler Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca 694,00 Türk lirası kaçak su bedelinin tahsiline dair Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Kaçak Kontrol Şube Müdürlüğünün 06/02/2014 tarihli ve A-74820 sayılı tutanağına yönelik itirazın kabulü ile kaçak su bedelinin iptaline ilişkin Gaziantep 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 08/04/2014 tarihli ve 2014/421 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 08/09/2015 gün ve 59042 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14/09/2015 gün ve KYB.2015-312498 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun kanunilik ilkesi başlıklı 4. maddesindeki, "'Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir. Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü. süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir", hükmü gereğince, İdarî para cezasının Kanunla düzenlenmesi gerektiği, müsnet kaçak su eylemi için uygulanan bedelin ise mahiyeti itibari ile idari para cezası olmadığı, anılan Kanun'un 28/1-b maddesi gereğince, başvuru konusu idari yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığı veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması hâlinde, başvurunun reddine karar verilir hükmüne göre, başvurunun reddine karar verilmesi yerine, yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma konusu yapılan eylemin, şebeke suyunu kuyu tesisatına bağlayarak sayaç harici kullanım olması karşısında; abonelik esasına göre yararlanılabilen suyun sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi eyleminin 5237 sayılı TCK. nın 163. madde 3. fıkrasında yazılı suçu oluşturacağı, zararın giderilmesinin de aynı Kanun'un 168. madde 5. fıkrası uyarınca etkin pişmanlık olarak değerlendirilebileceği, 5393 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 15/1-d maddesinde vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak yetkisinin belediyelere verildiği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ücrete tabi işler başlıklı 97. maddesinde "Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (...) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir." hükmünün yer aldığı, Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarifeler Yönetmeliğinin 32/ 1- d maddesinde de tahakkuk ettirilen kaçak su bedeli nedeniyle abonenin öncelikle idareye başvurması gerektiğinin belirtilmesi dikkate alınarak, muterizin

haksız eylem niteliğindeki kaçak su cezasına karşı öncelikle Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğüne başvurması, sonuç alamadığı takdirde hukuk mahkemeleri nezdinde dava yoluyla uyuşmazlığın çözümlenmesi yoluna gitmesi gerektiği, mevcut olayda ise Kabahatler Kanunu kapsamında verilebilecek idari para cezasının bulunmaması nedeniyle bu Kanun hükümlerinin uygulanamayacağı anlaşıldığından ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, Gaziantep 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 08/04/2014 tarihli ve 2014/421 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 26/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12118, Karar No: 2018/11151, Tarih: 07.06.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/12118 E.  ,  2018/11151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ-TESCİL/TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptal tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, davalı ile ortak mirasbırakanları babaları ...’in ara malik kullanmak suretiyle paydaşı olduğu ... parsel sayılı taşınmazı davalı oğluna devrini sağladığını, ancak bu işlemin muvazaalı olduğunu, miras bırakanın amacının diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğunu ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, mirasbırakanın ihtiyacı nedeniyle taşınmazın üçüncü kişiye satışı için vekaletname verdiğini, durumdan haberdar olunca taşınmazın yabancıya gitmesini istemediği için bu kişiden satın aldığını temliklerin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’in 06/01/1989 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak dava dışı eşi, davacılar ve davalı oğlunun kaldıkları, mirasbırakanın 316 sayılı parseldeki 7386/8260 payını 06/10/1987 tarihinde dava dışı ...’e satış suretiyle temlik ettiği, ...’in de 10/10/1988 tarihinde davalıya devrettiği anlaşılmaktadır.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; dinlenen davacı tanıklarının beyanlarından, mirasbırakanın geçim sıkıntısı nedeniyle çekişme konusu taşınmazı bedel karşılığında haricen ... isimli şahsa sattığı, davalının satıştan haberdar olması üzerine taşınmazı geri almak istediği ve bedel olarak da ...’nın üçüncü kişilere olan borcunu ödediği, mirasbırakanın mal kaçırma amacıyla hareket etmediği ve temlikin gerçek bir satış olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 07.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.