muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5809, Karar No: 2016/6006, Tarih: 05.04.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/5809 E.  ,  2016/6006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsiline, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının eski eşi ile birlikte yaşadığından bahisle kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve ödenmeyen maaşların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının, 12/03/2009 kesinleşme tarihli ilam ile eski eşinden boşandığı, babasının ise 17/09/2009 tarihinde öldüğü, davacının başvurusu üzerine davacıya ölen babasından dolayı 01/10/2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı anlaşılmış, Kurum tarafından yapılan tahkikat sonucu düzenlenen 27/07/2010 tarihli kontrol memuru raporunda; davacının ... Mah. ... Sok. ... Apt. No;... Kadıköy adresindeki evine gidilip çevre soruşturması yapıldığı, apartman kapıcısı olarak görev yapan ... davacı ve eşinin oğulları ile birlikte yaşadıklarını beyan ettiği ancak imzadan imtina ettiğinin, yönetici olarak görev yapan... ise imzalı beyanı ile 12 numaralı dairede davacı , eşi ve oğlunun birlikte yaşadıklarını beyan ettiği, yargılama aşamasında yapılan kolluk araştırması neticesi davacının oğlu ile birlikte yaşadığı, eşinin 3-4 yıldır adreste görülmediğinin tespit edildiği, fenerbahçe Mahalle Muhtarlığı'nca gönderilen konutta oturanlara ilişkin 18/11/2011 tarihli formda davacı ve oğlunun kayıtlı olduğu, ... Mah. Muhtarlığı'nca .... Sok., No ... adresinde ale ... ve ... ikamet ettiğinin bildirildiği, ... Mah. ... Sok. ... Apt. No... ... adresindeki elektrik aboneliğinin 16/04/2012 tarihinden itibaren davacı adına olduğu, su ve telefon aboneliğinin de davacı adına olduğu ancak hangi tarihte başladığının bildirilmediği, davacı tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun, sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel

- Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin yürürlüğe girdiği 01/10/2008 tarihinden itibaren, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden davacı ve boşandığı eşinin adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, doğalgaz, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler, adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, eş zamanlı olarak aynı sağlık kuruluşunun sağlık imkanlarından faydalanıp faydalanmadığını belirlemek açısından kamu ve özel sağlık kuruluşlarından boşanan eşlere ait hastane kayıtları getirtilmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda, salt davacı tanıkların yetersiz olan beyanları esas alınarak, belirtilen şekilde araştırma yapılmadan karar verildiği görülmüştür.

Somut olayda, salt davacı tanıkların yetersiz olan beyanları esas alınarak, belirtilen şekilde araştırma yapılmadan karar verildiği görülmüştür.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin boşanmaya rağmen aynı adreste birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yapmak ve özellikle davacının boşandığı eşinin ikamet etmiş olduğu... Mah..... Sok No... adresindeki komşularını ve adreste diğer ikamet eden ...ve ...dinlemek, bu adreste zabıta araştırması yaptırmak, Kurum kontrol memurluğu raporunda adı geçen... beyanlarını almak, ilgili Nüfus Müdürlüğünden davacı ve boşandığı eşinin adres hareketleri, boşanma tarihinden itibaren tarihleriyle birlikte istemek, davacının ikamet adresi ... Mah. ... Sok. ... Apt. No... ... adresindeki elektrik, su ve telefon aboneliklerinin boşanma tarihinden itibaren kimin adına olduğunu tespit ettikten sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14756, Karar No: 2010/27103, Tarih: 23.11.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/14756 E.  ,  2010/27103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/11/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 17.15. TL onama harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 23/11/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17846, Karar No: 2014/3603, Tarih: 12.02.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/17846 E.  ,  2014/3603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istidat-menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, eczacı olduğunu, 22.04.2009 tarihinde yapılan inceleme sonucunda 2009 yılı protokolünün 6.3.14. maddesine aykırılıktan 2 yıl süre ile sözleşmenin feshedildiğini, 21.753.77.TL asıl borç ve 10 katı olan 227.533.70.TL cezai şart uygulandığını, 78.543.76.TL alacağına bloke konulduğunu, bu işlemlerin iptali için açtığı muarazanın men' I davasını kazandığını ve verilen kararın kesinleştiğini, davalı tarafından Cumhuriyet Savcılığına yapılan şikayet yönünden de takipsizlik kararı verilmesine rağmen davalı aynı konuda aynı protokolden dolayı 30.460.67.TL borç çıkartılarak 29.671.93.TL alacağından kesinti yapıldığını ileri sürerek kesilen 29.671.93.TL alacağın tahsiline ve 30.460.67.TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece, davalı taraf harçtan muaf olmasına rağmen yasal düzenlemeye aykırı olarak davacı tarafından yatırılan peşin harcın mahsubu ile eksik harçın davalıdan tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, kararın düzeltilerek onanması, HMK.'nun 370/2 maddesi hükmü gereğidir.

2013/17846 2014/3603

SONUÇ:Birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bent gereğince hüküm fıkrasındaki “ Davacı tarafından yapılan 452.35.TL peşin harç, 21.15.TL başvuru harcı, 41.TL yargılama gideri olarak toplam 514.50.TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” ve “Alınması gerekli 2.080.76.TL harçtan peşin olarak alınan 452.35.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.628.41.TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine” cümlelerinin çıkarılarak yerlerine “Davacı tarafından yapılan toplam 41.00.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine”, “Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına mahal olmadığına”, “Davacı tarafından yatırılan 452.35.TL peşin harç ve 21.15.TL başvuru harcı olmak üzere toplam 473.50.TL harcın talep halinde davacıya iadesine” cümlelerinin yazılmasına, kararın değiştirilmiş ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6410, Karar No: 2017/1729, Tarih: 24.04.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/6410 E.  ,  2017/1729 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ... Endüstri Tes. İml. ve Mont. Taah. A.Ş. vs. ile davalı ... arasındaki davadan dolayı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 23.02.2016 gün ve 2015/188-2016/110 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Endüstri Tes. İml. ve Mont. Taah. A.Ş. vekili tarafından istenmiş, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Arkasında 2006/268 yazılı ve en üstünde 17 Mayıs 2012 tarihli bilirkişi ek raporuna itiraz eden davalı ... vekilinin itiraz dilekçesinin bulunduğu mavi klasörün iç kapağında ekleri duruşma salonunda notunun yazılı olduğu gönderilen dava evrakının da, sözü edilen bu mavi klasör ile mahkemenin 2015/188 Esas numarasını taşıyan ve dava safahatini gösteren evrakların bulunduğu mavi klasör ile birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/267 Esas sayılı dosyası ve bozmadan sonraki yargılama safahatini gösterir siyah klasörden ibaret olduğu, 2006/268 sayılı mavi klasörün dosya kapağındaki şerhe göre mahkeme kaleminde başka dosya eklerinin bulunduğu konusunda tereddüt hasıl olduğundan mahkemece gönderilen 1 siyah ve 2 mavi klasör ve Birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/267 Esas sayılı dosyası dışında başkaca dava dosyası ekinin mahkeme duruşma salonunda bulunup bulunmadığı araştırılıp düzenlenecek tutanakla birlikte dizi pusulasına da bağlanarak dosya ve tüm eklerinin tamamının temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için mahalline 2. kez GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1185, Karar No: 2012/7202, Tarih: 09.04.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/1185 E.  ,  2012/7202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi sonucu taşınmaz üzerindeki yapının bedelinin resmi birim fiyatları uygulanıp yıpranma payı da indirilmek suretiyle tespiti doğru ise de, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yaparak değer belirleyen rapor zemin bedeli yönünden geçersizdir. Şöyle ki;

Bilirkişi kurulunca emsal olarak alınan satış, üzerinde yapı bulunan taşınmazın bağımsız bölüm satışı olduğu gibi, satış değeri değerlendirme tarihine endekslendikten sonra emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan 14 kat daha değerli olduğu belirtilerek taşınmaza değer biçilmiştir.

Dava konusu taşınmaz ile emsal alınan taşınmazın nitelikleri farklı olduğu gibi dava konusu taşınmazdan 14 kat daha değerli olan bir taşınmazın emsal olarak kabul edilmesi de mümkün değildir.

Bu nedenle taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü emsalleri bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, geçersiz rapora göre hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde ödeyene iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 09.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24031, Karar No: 2015/32399, Tarih: 26.11.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/24031 E.  ,  2015/32399 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Bozüyük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/12/2013

NUMARASI : 2012/432-2013/389

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile yıllık izin ve fazla mesai ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı, dava dilekçesinde fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti taleplerini ayrıştırmadan her üç alacak kalemi için fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak toplam 4.000,00 TL istemiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının hesabı birlikte yapılmış ve mahkemece her üç alacak için toplam miktar üzerinden hüküm kurulmuştur.

Fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti istemleri farklı türden alacak olup, tabi oldukları hükümler de farklıdır. Bu sebeple mahkemece öncelikle davacıya hangi alacak kalemi için hangi miktarda talepte bulunduğu açıklattırılıp talepler ayrıştırılmalı ve her bir kalem kendi içinde hesaplanarak sonuca gidilmelidir.

3-Fazla mesai ücret alacağından takdiri indirim yapılması gerekip gerekmediği hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda takdiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır.

Somut olayda, davacının fazla mesai ücret alacağının tanık anlatımlarına göre hesaplandığı anlaşılmaktadır. Tanık beyanı ve dosya içeriğine göre sözü edilen alacaktan %15 oranında takdiri indirim yapılması doğru olmamıştır. Zira davacının hastalık, mazeret ya da izin gibi sebeplerle yılın tamamında aynı şekilde çalışamayacağı kabul edildiğinden hesaplanan alacaktan %30' dan aşağı olmamak üzere dosya içeriğine ve çalışma süresine uygun düşecek bir oranda takdiri indirim uygulanması gerekmektedir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde ilgiliye iadesine, 26.11.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.