muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/6468, Karar No: 2018/9567, Tarih: 30.04.2018

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ıslah dilekçesindeki talepler dikkate alınarak dava kabul edilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı vekili dava dilekçesinde, iş Kanunu’nun 41-68 maddelerini dayanak göstererek 2.000,00-TL fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsillerini talep etmiş, 2.000,00-TL’nin kaç lirasının fazla mesai, kaç lirasının ulusal bayram ve genel tatil alacak için talep ettiğini açıklamamış, mahkemece de bu husus açıklattırılmadan yargılamaya devam edilmiş, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporundan sonra, davacı vekili 23/03/2015 harç tarihli “alacağımızı tasrih, ıslah ve artırım talebini içerir” başlıklı bir dilekçe vererek, dava dilekçesinde talep edilmeye akdi hafta tatili ücreti ile yasal hafta tatili ücretlerinden de söz ederek, fazla çalışma ücret talebini akdi ve yasal hafta tatili taleplerini sırasıyla 100,00-TL ve 900,00-TL olarak hasretmiş, bu aşamaya kadar miktarını belirtmediği ulusal bayram ve genel tatil alacak talebini ise 100,00-TL olduğunu belirtmiş ve sonrasında talep ettiği bu miktarları bilirkişi raporu doğrultusunda arttırdığını beyan etmiştir.

Öncelikle;

1- Davacı davasını açtıktan sonra mahkemece tensip yapılmış, 09/07/2014 tarihli “ön inceleme tensip tutanağı” ile aynen “Dosyanın rapor aldırılmak için bilirkişi ...’e tevdi edilmek üzere, ... Nöbetçi İş Mahkemesine talimat yazılmasına, bilirkişi içi 250,00-TL ücret takdirine” şeklindeki ara kararı ile taraflara delillerini bildirmek üzere süre verilmeden, taraf dilleri toplanmadan, ön inceleme duruşması yapılmadan ve duruşma günü belirlenmeden hiçbir ivedilik ve zaruret olmadığı halde bilirkişiye gönderilmiş, akabinde 19/02/2015 tarihli yine “tensip tutanağı” başlıklı tutanak ile duruşma günü belirlenmiştir.

24/03/2015 tarihli duruşma tutanağına ise, “davalı vekilinin rapora itiraz dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin davasını tasrih ve ıslah ettiğinin anlaşıldığı” şeklinde yazı yazıldığı görülmüştür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 137 ve devamı maddelerinde ön inceleme müessesi düzenlenmiş, iş mahkemelerinin tabi olduğu basit yargılama usulüne ilişkin olarak da önce 320’nci maddede hüküm altına alınmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanuna göre, hukuk mahkemelerinde ön inceleme yapılmadan tahkikata geçilemez. Taraf dilekçelerinde belirtilen getirtilmesi mümkün deliller toplanıp, tahkikat aşamasına geçildikten sonra bilirkişi incelemesi yapılabilir.

Mahkemece, bu usullere riayet edilemeden dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi hatalıdır. Mahkemece duruşmada dava dilekçesi dahi okunmamıştır. Ayrıca dosyanın bilirkişiye gönderilmesine ilişkin ara kararında, HMK’nun 273. maddesine uygun ara kararı kurulmaması ve bu maddeye uygun olmayan şekilde talimat yazılması hatalıdır.

Mahkemece, bu usullere riayet edilemeden dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi hatalıdır. Mahkemece duruşmada dava dilekçesi dahi okunmamıştır. Ayrıca dosyanın bilirkişiye gönderilmesine ilişkin ara kararında, HMK’nun 273. maddesine uygun ara kararı kurulmaması ve bu maddeye uygun olmayan şekilde talimat yazılması hatalıdır.

Davacının dava dilekçesindeki talebi fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil alacak talepleri olup, bilirkişi görev ve yetkisi olmadığı halde talep dışına çıkarak ve raporunda dava dilekçesinde ne istenildiğinin tam olarak anlaşılamadığı belirtildiği ve talep edilenlerden ulusal bayram ve genel tatil alacak talebi dışında akdi ve yasal hafta tatil alacak hesabını dava dilekçesinde hiç söz edilmediği halde Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre yapmış ve fazla mesai alacak talebinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Bilirkişinin talep edilmeyen alacakları hesaplaması Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 278/2 maddesi uyarınca tereddüttün giderilmesini istemeden talep edilmeyen kalemlerde hesap yapması usule aykırıdır.

2- Davacının “tasrih, ıslah ve artırım” başlıklı dilekçesine ilişkin değerlendirmeye gelince;

Mahkemece davacının farklı alacak kalemlerindeki toplam talebi her bir alacak kalemi açısından ayrıştırmaması ve dosyayı gelir gelmez bilirkişiye göndermesi ve bilirkişinin yukarıda belirtildiği şekilde talep dışı alacak kalemlerini hesaplaması sonucunda, davacı vekili talep ayrıştırması yapmış ve fazla mesai alacağının bulunmadığını anlayınca bu kez bilirkişinin görev yetkisi dışına çıkarak hesapladığı akdi ve yasal hafta tatili ücret alacaklarını hesaplanmayan fazla mesai alacağı yerine ikame etmiş ve bu işlemini de “alacağı tasrih” olarak adlandırmıştır.

Usul hukukumuzda "alacağın tasrihi" adı altında bir müessese yoktur. Dava dilekçesinde istenen bir alacak kaleminin yerine, başka bir alacak kalemini talep etmek ancak tam ıslahla mümkün olabilir. Ancak davacının yaptığı tam ıslah değildir.

Dairemiz uygulamasında ise, dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacak kaleminin ıslah dilekçesi ile yeni bir alacak kalemi olarak istenilmesi mümkündür. Ancak bu halde yeni istenen alacak kalemi, dava dilekçesinde istenen alacakların biri veya bir kısmının yerine ikame edilen alacak kalemi olarak değil ilk kez ıslahla istenen alacak kalemi olarak kabul edilmelidir.

Buna göre mahkemece yapılacak iş, ıslah dilekçesi dikkate alınarak, davacının ulusal bayram ve genel tatil alacağı için 100,00-TL, fazla mesai için 1.900,00-TL’nin dava dilekçesi ile talep edildiği, akdi ve yasal hafta tatili alacak taleplerinin ise ilk kez ıslah dilekçesiyle talep edildiği ve bu alacak kalemlerinin dava ile istenen fazla mesai alacağı talebinin yerine ikame edildiği kabul edilmeden, ıslah dilekçesinde artırılan miktarlar olduğu kabul edilerek (sırasıyla 4.088,10-TL ve 3.395,70-TL) ve bu taleplere ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülerek hüküm altına almak ve sübut bulmayan fazla çalışma alacak talebini reddetmektir.

Mahkemece yukarıda belirtilen usulü hatalar zinciri ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre esasa yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 30/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2980, Karar No: 2012/17834, Tarih: 11.09.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/2980 E.  ,  2012/17834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... Akaryakıt Oto. Tic. San. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili davacının İş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Akaryakıt Otomotiv Ticaret Sanayi Anonim Şirketi vekili, davacının çalıştığı dönemde akaryakıt tahmil tahliye işlemlerini defalarca ihmal etmesi, işine gerekli özeni ve dikkati göstermemesi nedeniyle Petrol Ofisi Anonim Şirketinin yetkili temsilcileri tarafından uyarı yapıldığını, yapılan uyarılara rağmen davacının emniyet kurallarına uymadan tahmil tahliye işlemi yaparak iş güvenliğini tehlikeye attığından iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili davalı şirketin ... Akaryakıt Şirketinden nakliye hizmetini satın aldığını, davalılar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, bu sebeple davalıya husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalılar arasında alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, davacının davranışlarının haklı fesih sebebi oluşturacak nitelikte olmadığı, fesih öncesi davacının savunmanın alındığı gün iş sözleşmesinin feshedildiği, davalı işverenin davacının fesih öncesi aldığı savunmanın davacının davranışlarını düzeltmeye yönelik, bu sebeple alınan savunmanın davacının davranışlarını düzeltmeye yönelik olmayıp şekli olduğu, feshin son çare ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı ... Akaryakıt Otomotiv Ticaret Sanayi Anonim Şirketi vekili temyiz etmiştir.

Dosya içeriğine göre davacının 29.07.2010-05.05.2011 tarihleri arasında davalı ... Akaryakıt Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde tanker şoförü olarak çalıştığı, 31.12.2010 tarihinde yönetimindeki araçla bayilere yaptığı sevkiyatta sıvılaştırılmış petrol gazı tankına %80 ikmal yapılması gerekirken %88-89 seviyesinde ikmal yapıldığının Petrol Ofisi yetkilileri tarafından tespit edildiği belirtilerek davacının savunmasının istendiği yine 03.05.2011 tarihinde Olgun Akaryakıt tesislerinde ikmal yaparken emniyet kurallarını

uygulamadığına ve aldığı eğitimlere aykırı davrandığına yönelik Petrol Ofisi yetkilileri tarafından şirkete bilgi verildiği belirtilerek 05.05.2011 tarihinde savunmasının istendiği, iş sözleşmesinin davalı ... Akaryakıt Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 05.05.2011 günlü bildirim ile davacının sorumluluğu altında bulunan araçlarla tahmil tahliye işlemlerini kurallara uygun olarak yerine getirmediği, iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, emniyet kurallarına uymadığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-h-ı maddesi gereğince feshedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının fesih sebebi yapılan davranışları sebebi ile savunmasının alındığı gün iş sözleşmesinin feshedilmesinin işveren tarafından alınan savunmanın davacının davranışlarını düzeltmesine ve iş sözleşmesinin devamını sağlamaya yönelik olmadığı, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuşsa da davacının iş sözleşmesi çalışma süresince savunması alınıp uyarılmasına rağmen güvenlik tedbirlerine uymadan dolum ve boşaltma yaptığı tespit edilerek 4857 sayılı Kanun’un 25/II-h-ı maddesi gereğince feshedilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 19. maddesinde "Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışına veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25’inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır.” düzenlemesi karşısında davacının iş sözleşmesi 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesine göre iş sözleşmesi derhal feshedildiğinden fesih öncesi davacının savunmasının alınması gerekmediği gibi, alınan savunma sonucunda davacının davranışlarını düzeltmesi için beklenmesine gerek bulunmamaktadır. Dosyadaki delil durumuna davacının çalışma süresince güvenlik önlemlerine uyulması yönünde yazılı olarak uyarılmasına rağmen davacının işyeri güvenlik önlemlerine uymadan hareket ettiği anlaşılmasına göre feshin geçerli sebebe dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde kurulması hatalıdır.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 70,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 11.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15618, Karar No: 2020/6553, Tarih: 05.11.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/15618 E.  ,  2020/6553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; 213 sayılı Kanun’un 367. maddesi uyarınca dava şartı olan mütalaa ve dayanağı olan vergi suçu raporu ile eklerinin, sanık hakkında “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarına ilişkin olduğu, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 20.10.2014 tarihli ve 2014/22667 sayılı iddianamesi ile mütalaa ve vergi suçu raporuna aykırı olarak “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kamu davası açıldığı; “sahte fatura kullanma” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan “sahte fatura düzenleme” ve “sahte fatura kullanma” suçlarının birbirlerine dönüşmeyeceği gözetilmeksizin, Vergi Dairesi Başkanlığından “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarına ilişkin mütalaa verilip verilmeyeceği sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, iddianame dışına çıkılarak sanık hakkında “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarından hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13538, Karar No: 2018/5684, Tarih: 08.05.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/13538 E.  ,  2018/5684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat, Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Eylemlere ve yükletilen suçlara yönelik şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ...'ın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20556, Karar No: 2016/4131, Tarih: 08.03.2016

**8. Hukuk Dairesi         2014/20556 E.  ,  2016/4131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Mahkemenin karar gerekçesinde geçen, her iki alacak kalemi için de karar tarihinden (21.01.2014) itibaren yasal faiz hesaplanması gerektiğine yönelik ifadelerin maddi hataya müstenit olduğuna, hükme esas alınan bilirkişi raporunda usulüne uygun hesaplamanın yapıldığına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının İİK'nun 366. ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca ONANMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 4,00 TL'nin temyiz edenden alınmasına, 08.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4313, Karar No: 2016/3515, Tarih: 10.10.2016

**1. Ceza Dairesi         2015/4313 E.  ,  2016/3515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : . Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Yakın akrabayı öldürmeye teşebbüs

TÜRK MİLLETİ ADINA

Sanık . resmi nikahlı eşi mağdure . nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan açılan kamu davasına, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 20/2. maddesi gereğince katılma hakkı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na izafeten, ilgili il müdürlüğüne davanın ihbarı ve gerekçeli kararın tebliği, verilirse temyiz dilekçesi ve bu durumda düzenlenecek ek tebliğnameyle birlikte Dairemize iadesi için, dosyanın incelenmeksizin Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 10/10/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5303, Karar No: 2017/11674, Tarih: 14.12.2017

**17. Hukuk Dairesi         2015/5303 E.  ,  2017/11674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalıya ait, müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın, alkollü olarak kullanımı sırasında meydana gelen kaza sonucu ölen karşı araç sürücüsü ... ’ün mirasçılarına poliçe kapsamında toplamda 18.000 TL tazminat ödendiğini belirterek, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.d maddesi uyarınca, bu miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile, 18.000,00 TL tazminatın ödeme tarihi olan 31/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dava, zorunlu mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı ....nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının ... ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından, rücuen tazminat davasının kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz.YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde, sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle karıştığı trafik kazasında asli kusur oranına göre karşı tarafa ödenen tazminatın rücuen tahsilini istemiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda da, sigortalı araç sürücüsü %75 oranında, karşı araç sürücüsü %25 oranında kusurlu bulunduğuna göre, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediği, başkaca etkenlerin de kazada rol aldığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 14/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.