muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/2681, Karar No: 2025/3422, Tarih: 15.04.2025

Hükme esas alınan bilirkişi raporunun yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde oluşa uygun olduğu; ancak kusur oranlarının hatalı belirlendiği anlaşılmıştır. Şöyle ki öncelikle araç işletenin bir tür kusursuz sorumluluk türü olan tehlike sorumluluğunun üçüncü kişilere verilen bir zararın meydana gelmesi durumunda söz konusu olabileceği göz ardı edilmiştir. Ayrıca konusunda uzman bilirkişilerce düzenlenen kusur raporunda açıkça dava konusu trafik kazasının dorsedeki fren sistemi arızasından kaynaklanmadığının tespiti karşısında zarara sebebiyet veren kaza ile dorsedeki fren sistemine dayalı teknik hata arasında bir illiyet bağı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla işveren davacının, araç işleten sıfatı ile yaşanan olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı kabul edilerek zarar miktarının tamamının hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12241, Karar No: 2024/817, Tarih: 06.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2022/12241 E.  ,  2024/817 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1701 E., 2021/1656 K.

HÜKÜM/KARAR : Red, Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacıların, davalı ... Genel Müdürlüğünün ve davalı .... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile davalı bakanlıklar yönünden idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine, davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ile ... Genel Müdürlüğü yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın tekrar Dairemiz’e gönderilmesinden ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili özetle; 13.05.2014 tarihinde meydana gelen Soma maden kazasında müvekkillerinin murisinin vefat ettiğinden bahisle; davacılar anne ... ve baba ... için 100.000,00'er TL manevi, davacı kardeşler ... ve ... için 80.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkili şirkete atfedilecek bir kusurun bulunmadığını, davanın müvekkili şirket yetkilisi ...'a açılamayacağını, müvekkili şirketin maden ocağında alınması gereken tüm tedbirleri aldığını, madende çalışan her personele iş güvenliği gereği lazım olan her türlü malzemenin teslim edildiğini, soruşturma dosyası sonucunun beklenilmesi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, müvekkili şirkete ait bir sorumluluğun bulunmadığını, eğitimlerin tam ve eksiksiz olarak yapıldığını, kazanın suikast sonucu olma ihtimalinin olduğunu, müvekkilinin kusurunun olduğuna dair bir belge olmadığını beyanla davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada hiçbir ihmallerinin söz konusu olmadığını, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının sendikaların değil ÇSGB iş müfettişlerinin denetlediğini, taraf olarak gösterilmelerinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada hiçbir ihmallerinin söz konusu olmadığını, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının sendikaların değil ÇSGB iş müfettişlerinin denetlediğini, taraf olarak gösterilmelerinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ÇSGB vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin idare konumunda olmadığını, ... işçi ile aralarında hizmet ilişkisinin bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı TKİ Kurumu Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile müteveffanın çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin mevcut olmadığını, davacı tarafın taleplerini kabul etmediklerini, yeraltı işçisi istihdam edilmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.10.2017 tarih ve 2014/665 Esas, 2017/365 Karar sayılı kararıyla; Soma Holding A.Ş. davalı durumda olmadığı halde Soma Holding A.Ş. davalı sendika, davalı bakanlıklar ve gerçek kişi davalılar Can ve Razman yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü yönünden ise anne-baba ve kardeş ...'nın manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı kardeş ... lehine 100.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ile davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2019 tarih, 2018/339 Esas, 2019/231 Karar sayılı kararı ile davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı sendika, davalı bakanlıklar ve gerçek kişi davalılar Can ve Razman yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü yönünden ise davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2019 tarih, 2018/339 Esas, 2019/231 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarih ve 2019/3610 Esas, 2019/8033 Karar sayılı kararı ile davacı kardeşler yönünden hüküm altına alınan manevi tazminatların fazla olduğu, davalı Bakanlıklar yönünden idari yargının görevli olduğu, davacı taraftan alınması veya onlara iade edilmesi gereken istinaf harçları konusunda herhangi bir hüküm kurulmamasının yerinde olmadığı, davacılar adli yardımdan yararlandıkları için dava açılışında onlardan alınmayan ve sonuç olarak hükümle birlikte tazminatlardan sorumlu tutulan davalılara yüklenmesi gereken başvuru harcının esas hakkında yeniden karar verilirken gözetilmemesinin isabetsiz olduğu, istinaf başvurusu kısmen de olsa kabul edilen davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin istinaf yoluna başvururken yatırdığı harçların yatırana iadesine karar verilmesi gerekirken adı geçen davalıya bakiye istinaf karar harcı yüklenmesinin hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılarak bozmaya uyulmuş, 16.09.2020 tarihli son celsede dosyanın rapor hazırlayıp müzakere gününde sunulmak üzere Üye Dursun Yılmaz'a tevdiine karar verilmiş ve ertesi gün verilen 17.09.2020 tarih, 2020/524 Esas, 2020/1382 Karar sayılı kararla davacıların, davalı ... Genel Müdürlüğünün ve davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı bakanlıklar yönünden idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine, davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle ayrı ayrı reddine, diğer davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ile ... Genel Müdürlüğü yönünden davacılar anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı kardeşler lehine 60.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.09.2020 tarih, 2020/524 Esas, 2020/1382 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemiz'in 26.03.2021 tarih, 2020/11116 Esas, 2021/4086 Karar sayılı kararı ile temyiz yoluna başvuran tarafların sair temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesince hükmün duruşmada verilip tefhim edilmesi gerekirken 16.09.2020 tarihli son celsede “Dosyanın rapor hazırlayıp müzakere gününde sunulmak üzere Üye D.Y.'a tevdiine..” karar verilmesinden sonra, kararın ilk kez karar ilamının yazılması ile açıklanarak taraflara tebliğ edilmesinin hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 22.09.2021 tarih, 2021/1701 Esas, 2021/1656 Karar sayılı karar ile davacıların, davalı ... Genel Müdürlüğünün ve davalı Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.‘nin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı bakanlıklar yönünden idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine, davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle ayrı ayrı reddine, diğer davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ile ... Genel Müdürlüğü yönünden davacılar anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı kardeşler lehine 60.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2021 tarih, 2021/1701 Esas, 2021/1656 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı kardeşler ... ve ... lehine hüküm altına alınan manevi tazminat tutarlarının az olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle, hüküm altına alınan manevi tazminatların fazla olduğunu, kusur ve husumet yönünden hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

a. Davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin davacı kardeşlerin manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekillerinin davacılar anne ve baba için 100.000,00'er TL, davacı kardeşler için 80.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava ettiği, Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz incelemesine konu 22.09.2021 tarih, 2021/1701 Esas, 2021/1656 Karar sayılı kararı ile davacılar anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı kardeşler lehine 60.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği gözetildiğinde, davacı kardeşler ... ve ...'nın manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlerin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin anılan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının ayrı ayrı miktardan reddine karar verilmiştir.

b. Davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle temyiz edenin sıfatına temyizin kapsam ve nedenlerine göre, davacılar vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22.07.2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ye verildiği ancak 30.10.2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğünün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22.07.2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ye verildiği ancak 30.10.2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğünün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartnamenin 2 nci maddesinde işin konusunun "1 inci maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartnamenin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartnamede yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğüne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartnamenin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 11 inci maddesinde ise idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya iş yerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve iş yerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4 üncü maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4 üncü maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) iş yeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5 inci maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10 uncu maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) iş yerinin tertip ve düzeni,

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10 uncu maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) iş yerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) iş yerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve iş yerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5 inci maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10 uncu maddede ise iş yerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09.10.2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar )