muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/23710, Karar No: 2016/1192, Tarih: 26.01.2016

**8. Hukuk Dairesi         2015/23710 E.  ,  2016/1192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Borçlu vekili; Sayıştay Başkanlığı'nın 1377 sayılı ilamı gereği müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını, Sayıştay kararının infaz kabiliyeti bulunmadığını belirterek takibin iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, ilamlı icra takibine konu Sayıştay kararının hüküm kısmında açıklanan sorumluluğun koşula bağlandığı, koşula bağlı ilamın infaz kabiliyeti bulunmadığı gerekçesi ile takibin iptaline karar verilmiş, hüküm alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun ilamların icrası başlıklı 53/2 maddesi “ilamlarda gösterilen tazmin miktarı ...İcra İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur.” hükmünü içermektedir. Buna göre Sayıştay kararları ilam niteliğindedir. Takip dayanağı 1377 numaralı Sayıştay ilamının 116. sayfasında ''16.896.880.000- lirası tahakkuk memuru ve onaylayan Bedir Bider (Bay ve İsk. Müd. Yrd. ) sayman... düzenleyenler.... ile... (inş.müh.-yapım şb.Müd.)'dan

100.000.000.000.- lirası tahakkuk memuru ve onaylayan Bedir Bider (Bay ve İsk. Müd. Yrd. ) sayman..., düzenleyenler ....... ile ...(Mak Teknisyeni)'den "müşterek ve müteselsilen" 225. sayfasında ise "....işleyecek faizleri ile birlikte tazminen tahsiline" ibaresi yer almakta olup karar bu hali ile koşula bağlı olmayan likit bir alacağın borçlulardan müşterek müteselsilen tahsiline ilişkindir. Hüküm altına alınan alacaktan daha az miktarda takip başlatıldığından, yapılan takipte yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır. Bu nedenle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 26.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6584, Karar No: 2007/7765, Tarih: 11.06.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/6584 E.  ,  2007/7765 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ile davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 102 ada 1, 2, 6, 7, 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlar, harici Satış Senetleri vergi kaydı ile ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adlarına tesbit edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları; murisleri ...'e ait olduğu halde, davalılar adına tesbit edildiği iddiasıyla dava açmışlardır. Mahkemece, müdahil Orman Yöneiminin davasının kabulüne, ... ve ...'nun davasının reddine, diğer davacılar tarafından usulüne uygun olarak açılmış dava bulunmadığından ve müdahale talepleri yer almadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, dava konusu parsellerin orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar ile davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden sonra 16/05/2005 tarihinde ilanı yapılıp, dava ve tesbit tarihinde eldeki dava nedeniyle kesinleşmeyen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.

1) Uygulanan memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre ve 06/06/2006 tarihli Orman Mühendisleri ... Bilinen ve ark. tarafından düzenlenen ve bu rapor esas alınarak Fen Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 12/06/2007 tarihli haritada 102 ada 1 numaralı parselin 1/A ile işaretli 6541.10 m2, 2 numaralı parselin 2/A ile işaretli 1126.93 m2 ve 9 numaralı parselin 9/A ile işaretli 2307.73 m2'lik bölümlerinin halen eylemli orman olduğu ve yeşil alanda kaldığı anlaşıldığından, davacı ve davalı gerçek kişilerin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2) 102 ada 1, 2 ve 9 parsellerin B ile işaretli bölümleriyle 102 ada 6, 7 ve 8 parsellerin tamamına yönelik olarak ve davalı gerçek kişilerin temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece bu parsellerin eski tarihli memleket haritasında orman sayılmayan yerlerden olduğu, ancak, 6831 Sayılı Yasanın 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklığı olduğu belirtilerek orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmişse de taşınmazların bu haritada doğusu, batısı ve kuzeyi 102 ada 141, 101 ada 1 parsel, 102 ada 437 parsellerin orman olduğu, ancak; güney yöne doğru tarım arazileri ile bitişik bulunduğu görüldüğünden, bu haliyle taşınmazların orman içi açık olarak kabul edilemeyeceği, 102 ada 1, 2, 6, 7 ve 8 numaralı parselere uygulanan ekin tarlası cinsi 729, 730, 731,732, 733 ve 734 tahrir numaralı ve 1937 tarihli vergi kayıtlı 6500 m2 yüzölçümleri ile aynı sınırları içerdiği ve sırasıyla bu vergi kayıtlarının ..., ..., ..., ..., ..., ... kızı ... adına kayıtlı olduğuna göre, bu altı adet vergi kayıtlarının tarihlerinin aynı sınırları içermesi suretiyle aynı yer için oluşturulduğu ve vergi kayıtlarının Doğusu; ..., Batısı; ..., Kuzeyi; ... Kayası, Güneyi; ...'ın olarak gösterildiği, doğudaki pınarın orman içinde kalması, keza ... Kayasının orman içinde kalması nedeniyle parsellere açık yön bırakmadan kapatmadığından değişir sınırlı olduğu ve 6500 m2 yüzölçümü ile geçerli olduğu, kayıt fazlasının ormandan açıldığı, yine 102 ada 9 parsele ve dava dışı aynı ada 10 parsel ve 101 ada 2, 3, 5 ve 6 numaralı parsellere uygulanan 735, 736, 737, 738 ve 739 numaralı 1937 tarihli Ekin Tarlası için oluşturalan 4600 m2 yüzölçümü vergi kayıtlarının da aynı yer için oluşturulduğu ve bu kayıtlarının malikleri sırasıyla ..., ... ve ..., ..., ... oğlu ... olduğu, sınırlarının da Doğusu; ..., Batısı; dere, Kuzeyi; ... Kayası, Güneyi; yol okuyup, parselleri açık yön bırakmadan çevirmediği, sınırda orman bulunması nedeniyle bu vergi kayıtların da 3402 Sayılı Yasanın 20/c maddesi nedeniyle 4600 m2 yüzölçümü ile değer verilerek geçerli olacağından, kayıt fazlasının sınırında bulunan ormandan açıldığının kabulü gerektiği, 729 ila 734 numaralı vergi kayıtlarının güney sınırında yazılı ...lar yerinin dava dışı, 102 ada 3, 4 ve 5 numaralı parseller olduğu ve 729 ila 734 numaralı vergi kayıtlarının 729 nolu ... adına ve 735, 736, 737, 738 ve 739 numaralı vergi kayıtlarının ... adına olduğu ve birbirlerini sınır okudukları gözönünde bulundurularak ve 102 ada 7, 8 ve 9 numaralı parseller arasında sınır çekişmesi bulunmadığı, 7 ve 8 parsellerin ... ve müşterekleri tarlası 9 parselin ... olduğu gözönünde bulundurularak 729 ila 734 numaralı vergi kayıtlarının yüzölçümü olan 6500 m2 miktarına, 102 ada 7 ve 8 numaralı parsellerde ve 735 ila 739 numaralı vergi kayıtlarının 4600 m2 olan yüzölçümüne 102 ada 9 numaralı parsel de 3402 Sayılı Yasanın 20/c, 21 ve 32/3

... adına olduğu ve birbirlerini sınır okudukları gözönünde bulundurularak ve 102 ada 7, 8 ve 9 numaralı parseller arasında sınır çekişmesi bulunmadığı, 7 ve 8 parsellerin ... ve müşterekleri tarlası 9 parselin ... olduğu gözönünde bulundurularak 729 ila 734 numaralı vergi kayıtlarının yüzölçümü olan 6500 m2 miktarına, 102 ada 7 ve 8 numaralı parsellerde ve 735 ila 739 numaralı vergi kayıtlarının 4600 m2 olan yüzölçümüne 102 ada 9 numaralı parsel de 3402 Sayılı Yasanın 20/c, 21 ve 32/3. maddeleri uyarınca ve kapsamı belirlenerek taraflarının iddia ve savunmaları doğrultusunda paylaşım ve harici satışların geçerli olup olmadığı, keza bir kısım parsellerin kayıt fazlasının orman içinde kalması nedeniyle, bu durumun paylaşımı bozup bozmadığı değerlendirilerek 7 ve 8 numaralı parsellerin 6500 m2'lik bölümlerinin ve 9 numaralı parselin 4600 m2'lik bölümünün belirlenerek gerçek kişiler adına ve çekişmeli parselin geriye kalan miktar fazlası bölümünün de orman içi açıklığı olması nedeniyle orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmelidir.

SONUÇ: 1) Yukarıda 1. bendde açıklanan nedenlerle; 1, 2 ve 9 parsellerin A bölümlerine yönelik davalı ve davacı gerçek kişilerin temyiz itirazlarının reddine,

2) 2. bendde açıklanan nedenlerle, 1, 2 ve 9 parsellerin B ile işaretil bölümleri ile 6, 7 ve 8 numaralı parsellerin tamamına yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine 11/06/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/731, Karar No: 2013/323, Tarih: 06.03.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2012/21-731 E.  ,  2013/323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mersin 1.İş Mahkemesi

TARİHİ : 13.03.2012

Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin 1.İş Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 13.04.2010 gün ve 2006/870 E.-2010/153 K. sayılı kararın incelenmesi davacı ile davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 09.02.2012 gün ve 2010/7916 E.- 2012/1400 K. sayılı ilamı ile;

(...Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10.maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava Dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili ile davalılardan SGK vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı hizmet sürelerinin tespiti ile 4857 sayılı İş Kanunu’ndan kaynaklanan tazminat ve alacak istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının, davalıya ait işyerindeki çalışmalarının eksik bildirildiğini ve iş akdinin işverence haksız feshi sonrasında tazminat ve alacaklarının ödenmediğini belirterek davacının hizmet akdi ile çalıştığı sürelerin tespiti ile işçilik alacaklarının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) vekili cevap dilekçesinde özetle, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hakdüşürücü sürenin geçtiğini, kesintili çalışmaların aksinin ancak yazılı delil ile kanıtlanabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... Tekstil Ticaret İth. İhr. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının çalışmalarının eksiksiz bildirildiğini, iş akdinin devamsızlık nedeniyle sona erdirildiği ve tüm haklarının ibraname karşılığı ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece, hizmet tespiti ve işçilik alacakları talebinin kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı ile davalılardan SGK vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece davaların ayrılması kararının usul ekonomisine aykırı olduğu, dava harçlarının tamamlanması ile yargılamaya devam edilebileceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, hizmet tespiti davası ile işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davanın birlikte görülüp görülemeyeceği ile ayırma kararı verilmesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Direnme kararı davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, hizmet tespiti davası ile işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davanın birlikte görülüp görülemeyeceği ile ayırma kararı verilmesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle her iki davanın hukuksal nitelikleri üzerinde durulmalı ve ardından da bu iki davanın usul hükümleri çerçevesinde birlikte görülme olanağının bulunup bulunmadığı hususu irdelenmelidir.

İlkin sigortalı hizmetin tespiti davalarının hukuksal niteliği ve yargılama yöntemi üzerinde durulmasında yarar vardır.

Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olması gerektiği halde, Kurumun bilgisi dışında çalıştırılan büyük bir kitlenin olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle sigortalı hizmetin tespiti davaları iş mahkemelerini ve giderek de Yargıtayın ilgili Dairelerini en çok meşgul eden uyuşmazlıklar arasında yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 7.maddesinde, bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, bu Kanun ile mülga 2926 sayılı, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun Geçici 20.maddesinde yer alan sandıklara tâbi, sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin, tabi oldukları Yasa hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında uyuşmazlığa uygulanacak olan mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10.maddesi, genel olarak sosyal güvenliğin sağlanması araçlarından birisidir.

Anılan maddede “yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” hükmü yer almaktadır.

Bilindiği üzere, Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10.maddesinde sigortalı hizmetin tespiti davasının kime karşı açılacağı konusunda bir düzenleme yoktur. Ancak yargı kararları ile davanın işveren ile birlikte Kuruma karşı da açılması gereği vurgulanmaktadır. Zira, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tespit ilamını aldığında işverenden o döneme ait prim belgelerini vermesini ister. Aksi halde bunlar Kurumca re’sen düzenlenerek, tespit edilen döneme ilişkin primler de gecikme zammı ve faizi ile birlikte Kurum tarafından tahsil olunur. Ayrıca tespit edilen hizmet süresi, prim ödeme gün sayısı ve aylık kazanç toplamları Kurum tarafından yapılacak yardımlarda ve bağlanacak aylıklarda dikkate alınır. Bu yüzden Kurumun alınacak ilamı infaz edecek olması nedeniyle hak alanını ilgilendiren bir davada taraf olması doğaldır.

Bu nedenle, hizmet tespiti davası, sadece işverene veya Kuruma karşı açılmışsa, davacıya hak alanını ilgilendiren bu davaya diğerini de dahil etmesi için süre verilmesi gerekmekte olup, yasal mevzuatta işveren ile Kurumun birlikte davalı olması gerektiği yönünde açık bir düzenleme bulunmamasına rağmen, sosyal sigorta ilişkisinin ve hizmet tespiti davasının özellikleri göz önünde tutularak işveren ile Kurumun davalı olarak birlikte yer alması gerektiği hususu yargısal uygulamada istisnasız olarak kabul görmektedir.

Ayrıca 506 sayılı Kanunun 6/1.maddesinde, “çalıştırılanlar işe alınmakla kendiliğinden sigortalı olurlar” denilmekte olup, maddenin üçüncü fıkrasında “sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği” öngörülmüştür.

Anılan maddeler uyarınca, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olması nedeniyle, işverenin kabulü ya da davacının feragatinin tek başına hükme etkili olmayacağı, dolayısıyla feragat veya kabule rağmen hakimin delilleri hep birlikte değerlendirerek bir karara varacağı ve yine aynı nedenle bu davalarda yemin teklif olunamayacağı yönündeki ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.05.2003 gün ve 2003/21-362 E. 2003/360 K.; 15.10.2003 gün 2003/21-571E. 2003/575 K ile 14.04.2004 gün ve 2004/21-226 E. 2004/223 K. sayılı kararlarında da aynen benimsenmiştir.

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, hizmet akdi ile çalışılan sürenin tespitine ilişkin davaların nitelikleri gereği, kamu düzenine ilişkin olup; mahkemenin taraflarca ibraz edilen delillerle bağlı olmaksızın re'sen araştırma yetkisi ve yükümlülülüğü bulunduğu kabul edilmelidir.

Öte yandan, 6352 sayılı Kanunun 39.maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1.maddesine son fıkra olarak,

“Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davaların görüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.”

Hükmü eklenmiştir

Bu düzenleme ile yasa koyucu da, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davaların, özellik arzeden davalar olduğuna vurgu yaparak, bu özellikleri nedeniyle nitelikli ve uzmanlık gerektiren mahkemelerde görülmesi gereğini kabul etmiştir.

Bu doğrultuda anılan düzenlemenin verdiği yetkiye dayanarak, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin 20 Kasım 2012 tarihli ve 2783 sayılı kararı ile Türkiye genelinde 15 ilde Sosyal Güvenlik Mahkemesi kurulması kabul edilmiş ve bu mahkemeler 01.01.2013 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla görevlendirilmişlerdir.

Uyuşmazlığa konu diğer dava türü olan işçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanmaktadır.

Bu doğrultuda anılan düzenlemenin verdiği yetkiye dayanarak, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin 20 Kasım 2012 tarihli ve 2783 sayılı kararı ile Türkiye genelinde 15 ilde Sosyal Güvenlik Mahkemesi kurulması kabul edilmiş ve bu mahkemeler 01.01.2013 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla görevlendirilmişlerdir.

Uyuşmazlığa konu diğer dava türü olan işçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanmaktadır.

Bilindiği üzere bu tür davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, anılan davalarda kişi iradesi önemli rol oynadığı gibi, taraf anlaşmaları da geçerlidir. Ayrıca bu haklardan her zaman için vazgeçilebilir. İşçilik alacak ve tazminatlarına ilişkin davalar da bu tür davalardan olup, işçi ile işveren arasında görülen bu tür davalarda SGK’nun, davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Görüldüğü üzere, hizmet tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin ve re'sen araştırma ilkesine tabi iken, işçilik hak ve alacakları talebine ilişkin davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, her iki dava türü, yasal dayanakları ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemler ile temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul açısından büyük farklılıklar içermekte olup, yargılama usulü farklı davaların birlikte yürütülmesindeki zorluk yanında, ayrı yargılama ilkelerine tabi olan bu davaların birlikte görülmesine ilişkin yasal bir zorunluluktan bahsetme imkanı da bulunmamaktadır.

Yeri gelmişken uyuşmazlığın çözümü açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümlerinin irdelenmesinde de yarar bulunmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166.maddesinde;

“(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.

(5)İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.”