muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/13121, Karar No: 2014/15405, Tarih: 29.05.2014

Tebligat Kanunu'nun 10. maddesine eklenen ikinci fıkrasında gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir. Muhatabın adresi takip alacaklısı (veya davacı) tarafından bildirilecek ve normal tebligat çıkarılacaktır. İlk defa bildirilen adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi veya başka bir adresi olması arasında fark bulunmamaktadır. Her iki adres de Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesi kapsamında bilinen adrestir. Bildirilen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre tebligat çıkarılacaktır. Tebligat Kanunu'nun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması doğru olmaz. Bu davranış Anayasa'nın 36. maddesine aykırı olur ve muhatabın savunma hakkının kısıtlanması anlamına gelir. Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi aynı zamanda özünde cezalandırmayı da amaçlayan bir düzenleme içermektedir. Yasa koyucu 5490 Sayılı Kanuna göre doğru adresini zamanında Nüfus Müdürlüğü'ne bildirmeyen vatandaşı cezalandırmak amacını gütmüştür. Tebligat Yasası'nın dar yorumlanması geçerli bir mazereti nedeniyle yeni adresini zamanında Nüfus Müdürlüğü'ne bildiremeyen veya önemli bir mazereti nedeniyle (yatarak hastanede tedavi gören hasta gibi) bir kaç aylığına adresinden ayrılmak zorunda kalan vatandaşın cezalandırılmasına neden olur. Yasanın yorumunda yardımcı kaynak olan madde gerekçeleri bu konuda bize ışık tutmaktadır. Tebligat Kanunu'nda değişiklik getiren madde gerekçelerinden açıkça anlaşılacağı üzere iki veya üç tebligatla sorun çözülmek istenmiştir. Hem yasa metninde, hem yasanın uygulanmasını gösteren yönetmelikte ve hem de madde gerekçesinde muhatabın sadece adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen adres olarak bildirilmesi halinde doğrudan doğruya 21/2'ye göre tebligat yapılacağı açıklamasına yer verilmemiş, bilakis bildirilen adrese tebligat yapılamaması halinde 21/2'ye göre tebligat yapılacağı önemle vurgulanmıştır.

Ayrıca Tebligat Yönetmeliği'nin 79. maddesinde; TK'nun 21/2. maddesine göre çıkarılacak tebligatların açık mavi renkli zarflarla yapılacağının belirtilmesi bu usulün hemen başvurulacak bir yol olmadığı, istisna olarak ve belirli şartların oluşması halinde başvurulacak bir tebligat şekli olduğunu da göstermektedir. İlk defa bildirilen adres kayıt sistemindeki adres, tebligat yapılamayacağı açıkça anlaşılan bir adres olmadığı için öncelikle normal bir tebligat çıkartılarak Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesinde ve Tebligat Yönetmeliği'nin 30. maddesinde muhatap lehine olan araştırmaların yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işleminin yerine getirilmesi gerekir.

Somut olayda; borçlu adına çıkarılan örnek 7 ödeme emri tebliğ evrakı üzerinde ''mernis adresi'' şerhinin bulunduğu ve tebligatın dağıtıcı tarafından ''gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup; tebliğ imkansızlığı nedeniyle TK'nun 21/2. Maddesi gereğince Fikri Altay Mahallesi muhtarı Mustafa Birlik'e tebliğ edildi.2 no'lu haber kağıdı muhatabın kapısına yapıştırılarak en yakın komşu, kapıcı veya yöneticiye haber verildi.'' kaydı ile 02.01.2013 tarihinde tebliğ edildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nun 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle borçlu adına önceden hiçbir tebligat çıkarılmadan ve yasal şartları oluşmadan doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre gönderilen tebligatın usulsüz olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda ki açıklamalar karşısında uyuşmazlığın İİK'nun 65. maddesinde yer alan gecikmiş itiraz kurallarına göre değil, 7201 Sayılı Kanun'un 32. maddesine göre çözümlenmesi gerekir. Borçlu vekilinin mahkemeye verdiği dilekçede gecikmiş itiraz deyimini kullanmış olması, 6100 Sayılı HMK'nun 33. maddesi uyarınca hukuki tavsifin hakime ait olması nedeniyle sonuca etkili olmayıp, başvuru bu hali ile 7201 Sayılı Yasa'nın 32. maddesine dayalı usulsüz tebligat şikayetidir (Hukuk Genel Kurulu'nun 05.06.2001 tarih ve 1991/12-258 esas 1991/344 karar sayılı kararı).

O halde mahkemece, şikayetin kabulü ile Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ödeme emrinin tebliğ tarihinin düzeltilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9341, Karar No: 2011/37339, Tarih: 24.10.2011

**2. Ceza Dairesi         2011/9341 E.  ,  2011/37339 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2009/167081

MAHKEMESİ : Gaziantep 7. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/01/2009

NUMARASI : 2009/50

SUÇ : Elektrik Enerjisi Hırsızlığı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın evinde abone olmadan sayaçtan geçirmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının iddia edildiği olayda sanığın soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki savunmalarında evi 36 yıl önce temelden yaptırdığını o tarihten itibaren evde oturduğunu, .....nolu aboneliğini kullandığını, evin iki katlı olduğunu, oğlu ile altlı üstlü oturduklarını tek sayaç kullanırken fatura konusunda anlaşmazlığa düştüklerini, oğlunun sayaç alıp abonelik yaptırmadan kendi evine taktırdığını, elektriğin sayaçtan geçtiğini, suçlamayı kabul etmediğini belirttiği, bilirkişi raporunda ise her iki katın abonesiz müşterek olarak abone olmadan kayıtsız sayaç takılı olarak elektrik kullandıklarını, sayaçta kayıtlı endeksin 2,5-3 aylık tüketime uygun olduğu, bu nedenle tutanak tarihinden geriye doğru oturma süresi belirlendikten sonra kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığı konusunda karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğunu belirtmesi karşısında sanığın öncelikle oturduğu evin aboneliği olup olmadığı hususu tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenip aboneliği olmadığı takdirde sanığın suç tarihi öncesinde katılan kuruma abone olmak için başvuruda bulunup bulunmadığı araştırılarak abonesiz sayacın hangi tarihte takıldığı, zabıta araştırması, sanık ve gerekirse tanıklardan da sorulup saptanarak, sayacın kullanıldığı evdeki kurulu güç ile kaçak tespit tutanağında belirtilen sayaçtaki tüketim miktarının, sayacın takıldığı tarihe göre karşılaştırılması yapılıp bu konuda bilirkişiden ek rapor alınarak sanığın faydalanma kastı ile hareket edip etmediği tartışılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, elektriğin sayaçtan geçtiği ve eylemin hukuki mahiyette olduğu şeklindeki gerekçelerle eksik kovuşturma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 24.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4160, Karar No: 2017/437, Tarih: 30.01.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/4160 E.  ,  2017/437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanık hakkında vergi suçu raporu düzenlenen ancak kamu davası açılmayan 2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan zamanaşımı süresi içerisinde dava açılabilmesi mümkün görülmüştür.

1- Hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlediği iddiası ile kamu davası açılan sanığın, ... ve ... isimli kişilerin şirket kuracaklarını söyleyerek kendisinden bir takım evraklar aldıklarını, daha sonra şirketin kurulamadığını söyleyip evrakları iade ettiklerini, ancak görme kaybı yaşadığı için hangi evrakların iade edildiğini kontrol edemediğini, vergi dairesinden aranması üzerine şirketten haberdar olduğunu savunması; İstanbul 1. Vergi Mahkemesi 2010/2239 E. sayılı dosyada aldırılan bilirkişi raporunda da 23.08.2006 tarihli KDV beyannamesi ve 18.11.2005 tarihli işe başlama bildirimindeki sanık adına atılı bulunan imzaların onun eli ürünü olmadığı hususunda bilirkişi raporu tanzim edilmiş olması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından, sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olması ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından, hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi nedeniyle 2005 takvim yılına ait suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulmasından sonra incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, faturaları kullanan şirketler hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığı araştırılarak haklarında düzenlenen vergi inceleme ve sair raporların onaylı suretleri getirtilerek incelenmesi, kamu davası açılıp açılmadığının sorulması, açıldığının tespiti halinde mümkünse davaların birleştirilmesi, mümkün olmazsa ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya intikal ettirilmesi gerektiğinde faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldıkları ve sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulması, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları kullananların yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları kullanan şirketler ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve faturalarda yer alan yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı hususunda da gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırması, ... ve ..

... ve ... isimli kişilerin de gerekirse tanık olarak beyanlarına başvurulması ile sanığın savunmalarının doğru olup olmadığının sorulmasından sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.01.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4750, Karar No: 2025/1581, Tarih: 27.02.2025

**8. Ceza Dairesi         2023/4750 E.  ,  2025/1581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/302 E., 2023/147 K.

SUÇ :6136 sayılı Kanun'a aykırılık

KARAR : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Ağrı 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.03.2023 tarihli kararı ile hükümlü hakkında 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun'un (6136 sayılı Kanun) 13/1.maddesi 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 62/1. ve aynı Kanun'un 51. maddesi uyarınca 10 ay hapis ve 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hükme, Cumhuriyet savcısının süresinden sonra yaptığı istinaf başvurusunun mahkemesince süre yönünden red kararı verildiği ve hükmün, 16.03.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 09.10.2023 tarihli ve 2023/13297 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108570 Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108570 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre; sanığın eşinin, sanığa ait olarak müşterek ikamette bulundurduğu ruhsatsız tabancayı polis ekiplerine teslim etmesi üzerine sanık hakkında Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianame düzenlendiği, mahkemesince de sanığın 6136 sayılı Kanun'un 13/1 maddesi gereğince mahkûmiyetine kararı verildiği anlaşılmakla; sanığın ikametinde bulundurduğu bir adet tabancanın 6136 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi kapsamında kaldığı gözetilmeden, yanlış uygulama yapılarak fazla ceza tayin edilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. İnceleme konusu hükümde, 6136 sayılı Kanun'un 13. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci ve üçüncü fıkrası suç tarihi itibariyle şöyledir;

"(1)Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

...

(3)Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza bir yıldan iki yıla kadar hapis ve yirmibeş günden yüz güne kadar adlî para cezasıdır.

..."

Şeklinde düzenlenmiştir.

...

(3)Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza bir yıldan iki yıla kadar hapis ve yirmibeş günden yüz güne kadar adlî para cezasıdır.

..."

Şeklinde düzenlenmiştir.

2.Hükümlünün, olay günü ikametinde bulunduğu belirtilen ve aksi ispat edilmeyen bir adet tabancanın hükümlünün eşi tarafından kolluk birimine teslim edildiği olayda, sanık tarafından tabancanın satın alındığı veya taşındığına dair delil bulunmadığı anlaşılmakla, ikametinde bir adet tabancayı bulundurma şeklindeki eyleminin 6136 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi kapsamında kaldığı gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde aynı Kanun'un 13/1. maddesin uyarınca fazla ceza tayini Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Ağrı 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.03.2023 tarihli 2022/302 Esas, 2023/147 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi uyarınca oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının,

Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/45013, Karar No: 2016/2095, Tarih: 09.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/45013 E.  ,  2016/2095 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı ... İlçesi ... Belediyesinde 30 Mart 2014 tarihine kadar yaklaşık 10 yılı aşkın kadrolu işçi olarak çalıştığını, 6360 Sayılı Kanunun geçici 2. maddesinin 2. fıkrası gereğince listede adı geçen... Belediye 30 Mart seçimleri ile davalı ... Genel Sektereterliğine tüm hak alacak ve borçları ile devredildiğini, 6772 sayılı yasadan kaynaklı haklarını ödenmediğini, yaz mevsiminde 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, dönem boyunca yıllık ücretli izinlerini 2008 yılı hariç kendisine kullandırılmadığını, resmi tatillerde ve hafta sonlarında da çalıştırıldığını ihbar tazminatı, resmi tatil alacağı, fazla mesai alacağı, yıllık izin alacağı, hafta sonu alacağı, aile yardımı alacağı ve ikramiye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı ve hafta tatillerinde çalışıp çalışmadığı konularıda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemiz, 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğunu kabul etmektedir.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Davacı davalı işyerinde yaz mevsiminde 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını beyan etmiş, kış aylarında çalışma düzeninin nasıl olduğuna dair bir beyanda bulunmamıştır.

Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarından ... yaz aylarında 7 gün, kış aylarında 6 gün çalışıldığını, pazar günleri genelde tatil olduğunu, cumartesi günleri yoğun kar yağışı olduğunda yol açma çalışmaları yapıldığını, ayda 1-2 kez hafta sonu bu şekilde çalıştığını, resmi tatillerde çalıştıklarını, davacının 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, genelde işin 18.00-19.00 a kadar uzadığını, kışın 17.00-18.00 saatleri arasında işten çıktığını beyan etmiş diğer davacı tanığı İbrahim Bayram ise haftanın 7 günü çalıştıklarını, 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştıklarını kışın genelde 5 gün çalıştıklarını, 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştıklarını, kar yağdığında ortalama 4-5 gün saatliğine gittiklerini, kışın ayda 1-2 kez yol kardan kapandığında cumartesi pazar günleri yol açma çalışmasına gittiklerini beyan etmiştir.