muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/938, Karar No: 2016/459, Tarih: 29.11.2016

e) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

Öte yandan, 5271 sayılı CMK'nun "Delilleri takdir yetkisi" başlıklı 217. maddesi;

"(1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir.

(2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir" hükmünü içermektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanıkların almak istedikleri arsayı maktul satın aldığı için maktule kızgın oldukları, bu nedenle bir süredir aralarında tartışmalar yaşandığı, olay günü maktul ve katılan ...'in getirttikleri kumu satın aldıkları arsanın kenarına döktürmek istedikleri, aynı arsanın kenarında evleri bulunan tanıklar ... ve ....'ın dökülmek istenen kumun, yolun kullanımına engel olduğuna dair iddialarının bulunmadığı nazara alındığında, olayın kum dökülmesinden kaynaklanmadığı hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açık olduğundan, sanıklar hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma şartları mevcut olmayıp, bu konuda araştırılması gereken bir husus da bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı bu uyuşmazlık yönünden de isabetsizdir.

Sonuç olarak; her iki uyuşmazlık konusu açısından da yerinde olmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazın reddine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının her iki uyuşmazlık yönünden de REDDİNE,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29.11.2016 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25519, Karar No: 2013/10551, Tarih: 15.04.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/25519 E.  ,  2013/10551 K.**

**"İçtihat Metni"**

2012/25519 2013/10551

MAHKEMESİ :İnegöl l. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
Yargıtay — Esas No: 2013/9915, Karar No: 2013/9681, Tarih: 20.06.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/9915 E.  ,  2013/9681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: K A R A R

1)-İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi;

2)-Şikayet eden borçlu ... vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, borçlunun ... Bankası nezdindeki hesaplarına haciz konulmasına karar verildiğini ve bu kapsamda ilgili Banka'ya haciz yazısı yazıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesine göre bu madde uyarınca ödenecek tazminatın tahsili için idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, öte yandan anılan banka hesabına kamu hizmetlerine tahsisli (projeli işlerde kullanılmak üzere) ödeneklerin yatırıldığını, bu nedenlerle yapılan haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulüne, şikayet eden borçlu İl Özel İdaresi'nin ... Bankası ... Şube Müdürlüğü'ndeki hesabına konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis

yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü 22.02.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; borçlunun hesabına 29.03.2013 tarihinde haciz konulmuştur. Haciz tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6.maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu İdare'nin haczi kabil mal varlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkemenin yazılı gerekçesi isabetli olmamıştır.

Bu kapsamda; haciz yazısında belirtilen hesap numarasına uygun hesabın ekstrelerinin getirtilerek, mahiyeti ve kaynağı belirlenerek, diğer şikayet sebepleri kapsamında değerlendirilme yapılması gerekirken, eksik inceleme ve yazılı gerekçe ile hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 20.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8426, Karar No: 2022/1970, Tarih: 16.03.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/8426 E.  ,  2022/1970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 02.09.2020 gün ve 2019/86 E. - 2020/393 K. sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi temlik eden davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, üreticisi davalı ... San. ve Tic. A.Ş. olan otobüsü müvekkilinin yetkili satıcı olan davalı FSM Demirbaş Oto İnş.Tur. Petrol İth.İhr.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den satın aldığını, ilk yağmurlarla birlikte karoserin çeşitli yerlerinden su almaya başladığı gibi araç direksiyonunda ve ön takımda arızalar oluştuğunu, yetkili servis olan diğer davalı Oto ...Oto San. ve Tic. A.Ş.'nin onarımlarına rağmen arızaların giderilemediğini, ayıpların üretim hatasından kaynaklandığını belirterek, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; 10.02.2011 günlü ıslah dilekçesi ile sözleşmeden dönüldüğünü araç bedeli olan 180.000,00 TL'nin ödeme tarihi 17.10.2007'den işleyecek ticari faizi ile davalılar BMC San. ve Tic. A.Ş. ve FSM Demirbaş Oto İnş.Tur. Petrol İth. İhr. San.ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline, aracın davalı yana iadesine karar verilmesini istemiş, 10.03.2011 günlü oturumda davalılardan Oto ...Oto San. ve Tic. A.Ş. yönünden davayı takip etmediğini beyan etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili, aracın ayıplı olmadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Davalı FSM Demirbaş Oto İnş.Tur. Petrol İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, kullanıma bağlı arızalar olduğunu, üretimden kaynaklanan arızalardan satıcı olan müvekkilinin sorumlu olmayacağını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Davalı Oto ...Oto San. ve Tic. A.Ş. vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak ve tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; dava konusu alacağa konu aracı resmi şekilde satın alarak HMK m.125/2 uyarınca davacı yerine geçen alıcı ...'nın duruşmaya katılmadığı ve mazeret de bildirmediğinden, davacı ...'nın da bozma ilamına uyulmakla davacı sıfatı kalmadığından davanın HMK m.150 uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği, ancak üç ay içerisinde yenilenmediği gerekçesi ile, HMK m.150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı, temlik eden davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava, ayıp nedeniyle satıma konu araç bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Karara karşı, temlik eden davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava, ayıp nedeniyle satıma konu araç bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf yargılama sırasında ayıplı olduğunu iddia ettiği aracını devretmiş olup, aracı son devralan ...’ya duruşma gününü bildirir davetiyenin tebliğ edildiği ancak duruşmaya katılmadığı gibi mazeret de bildirmediği, mahkemece bozmaya uyulmakla temlik eden davacının davacı sıfatı kalmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve süresi içinde yenilemediğinden HMK m.150/5 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve bu kararında da temlik alana tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Temyize konu karar, temlik eden vekili tarafından temyiz edilmiştir. Ancak mahkemeden haklarını talep edebilmek için taraf ehliyetine sahip olmak gereklidir. Temlik edenin uyulan bozma ilamı sonrası davacı sıfatı kalmadığından temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temlik eden vekilinin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, işlem yapılmak üzere dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden temlik eden davacıya iadesine, 16/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3944, Karar No: 2017/4272, Tarih: 25.05.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/3944 E.  ,  2017/4272 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.06.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, müdahillerin isteminin reddine dair verilen 26.03.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ve müdahiller vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, babası ... Mah.... pafta,.... ada... nolu parselin 265 m2 için Milli Emlak Müdürlüğü tarafından 09/04/1985 tarihinde düzenlenen tapu tahsis belgesi verildiğini, davalı ... Belediyesi'nin hak sahibi olan... satışına karar verdiğini, davacı babasından Beykoz 1. Noterliğinin 08/02/1994 tarihli düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesi ile dava konusu tahsisli yeri satın aldığını, 26/02/1994 tarihinde vefat ettiğini,... ölümü üzerine Belediyeye ibraz edilen mirasçılık belgesine göre hak sahiplerinin belirlenmesine dair Belediye Meclisi Kararı alındığını, Belediye Meclisi 12/11/1998 tarih ve 98/137 sayılı Kararı ile taşınmazın 3/16 oranında payını davacı ...'a, 4/16 payını ...'a, 3/16 payını ...'ya, 3/16 payını ...'a ve yine 3/16 payını ...'a tahsisine karar verdiğini, sonrasında mirasçılardan ... ve ... ile 22/06/2000 tarih 04846 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme ile ...'un 4/16 payını ...'nın ise 3/16 payını davacıya sattıklarını, mirasçıların sözleşme gereğince kendilerine düşen edimi ifa ettiklerini, taahhüt edilen bedeli Belediye veznesine yatırdıklarını, taahhüt edilen bedelin ödenmesine, rağmen belediyenin üzerine düşen görevi yapmadığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/356 Esas sayılı dosyasında dava açılarak kabulüne karar verildiğini, 3/16 payının adına tescil edildiğini; ancak, kalan 13/16 payın da adına tapuya tescili gerektiğini belirterek .... Mah. 756 ada, 11 parsel sayılı taşınmazın 13/16 payının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., Beykoz İlçesi,.... Mah. ...pafta, ... ada, ... parsel (ifraz sonucu .... Mahallesi ... ada, ...parsel) sayılı taşınmaza tapu tahsis belgesi ile hak sahibi olan merhum babası ile davalı arasında düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, taşınmazı davacıya sattığını, diğer mirasçıların da paylarını davacıya sattıklarını açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ..., Beykoz İlçesi,.... Mah. ...pafta, ... ada, ... parsel (ifraz sonucu .... Mahallesi ... ada, ...parsel) sayılı taşınmaza tapu tahsis belgesi ile hak sahibi olan merhum babası ile davalı arasında düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, taşınmazı davacıya sattığını, diğer mirasçıların da paylarını davacıya sattıklarını açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

Harçlı dilekçe ile davaya asli müdahil olarak katılan ..., ... ve ..., davacı ...'un babası muris ... ile imzaladığı satış vaadi sözleşmesinin geçerliliği olmadığını, sözleşmenin imzalandığı esnada ... gırtlak kanseri olduğunu, okuma yazma bilmediğini, son aylarda konuşma yeteneğini kaybettiğini, yaptığı bu işlemin usulsüz ve geçersiz olduğunun farkında olan davalı ...'un 11/07/1997 tarihinde Belediyeye yaptığı başvuru ile ... mirasçılık belgesini sunarak tapu tahsis belgesinin mirasçılar adına geçirilmesini talep ettiğini, davacının karısı...'un anneleri ... ve kızkardeşi ...'dan aldığı vekalete dayanarak 22/02/2000 tarihli 04846 yevmiye sayılı düzenleme şeklindeki satış vaadi sözleşmesi ile onlara isabet eden 7/16 oranındaki payları satın aldığını, bu işlem sonrasında ...'un beyin kanaması geçirdiğini, davacının iddia ettiği gibi sorun çıkmaması için değil annelerinin öleceğini anladığından ölmeden hemen önce işlem yaparak miras paylarını azaltmayı hedeflediklerini, mirasçılar ... bu vekaleti ilgili belediyede kendileri yararına kazandırıcı işlemler yapması için verdiklerini, bu konuda .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/356 Esas sayılı dosyası ile dava açılarak kesinleştiğini, öncelikle ... tarafından açılan mesnetsiz ve haksız davanın reddi ile asli müdahil olarak açtıkları davanın kabulü ile davalı ... Belediyesine ait.... Çubuklu Mah.... ada, ... parselin 4/16 payının iptali ile ... adına, 4/16 payının iptali ile davacı ... adına, 4/16 payının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 756 ada, 11 parsel sayılı taşınmazda ... Belediye'si adına kayıtlı pay ile ... ve ...'nın toplam 7/16 paylarının davacı adına tesciline, geri kalanın davalı ... Belediyesi üzerinde bırakılmasına, müdahillerin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü davalı ... Belediyesi ve asli müdahiller vekilleri temyiz etmiştir.

Asli müdahiller murisleri Döndü ve müdahil Fatma yönünden davacının eşi Nazife adına vekaletname aldığını; ancak, vekalet kötüye kullanılarak satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini ileri sürerek payların adlarına tescilini istemişlerdir.

Bilindiği üzere Borçlar Kanununun temsil ve vekalet aktini düzenleyen hükümlerine göre, vekalet sözleşmesi büyük ölçüde tarafların karşılıklı güvenine

dayanır. Vekilin borçlarının çoğu bu güven unsurundan, onun vekil edenin yararına ve iradesine uygun davranış yükümlülüğünden doğar.

Bilindiği üzere Borçlar Kanununun temsil ve vekalet aktini düzenleyen hükümlerine göre, vekalet sözleşmesi büyük ölçüde tarafların karşılıklı güvenine

dayanır. Vekilin borçlarının çoğu bu güven unsurundan, onun vekil edenin yararına ve iradesine uygun davranış yükümlülüğünden doğar.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda (TBK) sadakat ve özen borcu, vekilin vekil edene karşı en önde gelen borcu kabul edilmiş ve 506. maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanununun 390.) maddesinde aynen; "Vekil, vekâlet borcunu bizzat ifa etmekle yükümlüdür. Ancak vekile yetki verildiği veya durumun zorunlu ya da teamülün mümkün kıldığı hâllerde vekil, işi başkasına yaptırabilir.

Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri, vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür.

Vekilin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır." hükmüne yer verilmiştir. Bu itibarla vekil, vekil edenin yararına ve iradesine uygun hareket etme, onu zararlandırıcı davranışlardan kaçınma yükümlülüğü altındadır. Vekâletin kapsamı, sözleşmede açıkça gösterilmemişse, görülecek işin niteliğine göre belirlenir. (TBK'nin 504/1) Sözleşmede vekaletin nasıl yerine getirileceği hakkında açık bir hüküm bulunmasa veya yapılan işlem dış temsil yetkisinin sınırları içerisinde kalsa dahi vekilin bu yükümlülüğü daima mevcuttur. Hatta malik tarafından vekilin bir taşınmazın satışında, dilediği bedelle dilediği kimseye satış yapabileceği şeklinde yetkili kılınması, satacağı kimseyi dahi belirtmesi, ona dürüstlük kuralını, sadakat ve özen borcunu göz ardı etmek suretiyle, makul sayılacak ölçüler dışına çıkarak satış yapma hakkını vermez. Vekil edenin yararı ile bağdaşmayacak bir eylem veya işlem yapan vekil değinilen maddenin son fıkrası uyarınca sorumlu olur. Bu sorumluluk BK'de daha hafif olan işçinin sorumluluğuna kıyasen belirlenirken, TBK'de benzer alanda iş ve hizmetleri üslenen basiretli bir vekilin sorumluluğu esas alınarak daha da ağırlaştırılmıştır.

Öte yandan, vekil ile sözleşme yapan kişi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 3. maddesi anlamında iyi niyetli ise yani vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını bilmiyor veya kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yaptığı sözleşme geçerlidir ve vekil edeni bağlar. Vekil vekalet görevini kötüye kullansa dahi bu husus vekil ile vekalet eden arasında bir iç sorun olarak kalır, vekil ile sözleşme yapan kişinin kazandığı haklara etkili olamaz.

Öte yandan, vekil ile sözleşme yapan kişi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 3. maddesi anlamında iyi niyetli ise yani vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını bilmiyor veya kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yaptığı sözleşme geçerlidir ve vekil edeni bağlar. Vekil vekalet görevini kötüye kullansa dahi bu husus vekil ile vekalet eden arasında bir iç sorun olarak kalır, vekil ile sözleşme yapan kişinin kazandığı haklara etkili olamaz.

Ne var ki, üçüncü kişi vekil ile çıkar ve işbirliği içerisinde ise veya kötü niyetli olup vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını biliyor veya bilmesi gerekiyorsa vekil edenin sözleşme ile bağlı sayılmaması, TMK'nin 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralının doğal bir sonucu olarak kabul edilmelidir. Söz konusu yasa maddesi buyurucu nitelik taşıdığından hakim tarafından kendiliğinden (resen) göz önünde tutulması zorunludur. Aksine düşünce kötü niyeti teşvik etmek en azından ona göz yummak olur. Oysa bütün çağdaş hukuk sistemlerinde kötü niyet korunmamış daima mahkum edilmiştir. Nitekim uygulama ve bilimsel görüşler bu yönde gelişmiş ve kararlılık kazanmıştır.

Somut olaya gelince; tarafların yakın akraba oldukları da dikkate alınarak, asli müdahillerin, Döndü ve Fatma payları yönünden vekaletin kötüye kullanıldığı iddialarının da yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda incelenmesi, araştırılması ve varılacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekir.

Eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.05.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.