muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/3254, Karar No: 2017/5701, Tarih: 04.07.2017

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarının da açıklanmasında fayda bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ...'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ...'nün 4857 sayılı yasa’nın 2. maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ... ... AŞ.'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Manisa ili ... ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda ... maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle ölenin olayda hiç kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılara yükletilmesine, 04/07/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6590, Karar No: 2019/6057, Tarih: 25.04.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/6590 E.  ,  2019/6057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuklar hakkında verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesi neticesinde;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000.00 TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen 1.000,00 TL ve 1.320,00 TL adli para cezalarına ilişkin hükümlerin, cezaların türleri ve miktarları itibarıyla temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz istemlerinin tebliğnameye aykırı olarak REDDİNE,

B-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümler ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesi neticesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz talebi yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

C-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümler ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesi neticesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Suç tarihinde 12-15 yaş aralığında bulunan suça sürüklenen çocuk ... hakkında 25/04/2014 tarihinde işlediği hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçları yönünden fiili algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği olup olmadığının tespiti açısından rapor temin edilmesi gerekirken bunun yerine suça sürüklenen çocuğun 04/09/2013 tarihinde işlediği hırsızlık suçu ile ilgili farklı bir olay kapsamında temin edilen rapora dayanılarak yargılamaya devamla, üzerine atılı suçlarından mahkumiyetine karar verilmesi,

2-Suç tarihinde 12-15 yaş aralığında bulunan suça sürüklenen çocuk ... hakkında 25/04/2014 tarihinde işlediği iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçu yönünden fiili algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği olup olmadığının tespiti açısından rapor temin edilmesi gerekirken bunun yerine suça sürüklenen çocuğun “bina içerisinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık” suçu ile ilgili alınan rapora dayanılarak iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan da hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz talepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 25.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1606, Karar No: 2011/142, Tarih: 04.02.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/1606 E.  ,  2011/142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/10/2010

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görevi 2797 Sayılı Kanunun 14. maddesinde gösterilmiştir. Anılan madde hükmü ile 12. Hukuk Dairesinin, İİK.nun uygulanmasından doğan dava, itiraz ve şikayetler dolayısıyla icra mahkemelerinden verilen ve diğer Hukuk Dairelerinin görevi dışında kalan hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar Sulh Hukuk Mahkemesince verilen itirazın iptaline ilişkin olup belirgin biçimde Dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin görevi içine girmektedir.

SONUÇ :  Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dosyanın Yargıtay 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 04/02/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/137, Karar No: 2025/322, Tarih: 21.05.2025

**Hukuk Genel Kurulu         2024/137 E.  ,  2025/322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/41 E., 2023/186 K.

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 06.12.2022 tarihli ve

2021/9137 Esas, 2022/9847 Karar sayılı BOZMA kararı

1. Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı ... ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnme kararı verilmiştir.

2. Direnme kararı davalı ..., davalı ... vekilleri ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; Samsun ili, Bafra ilçesi, ... köyünde tapulama dışı bırakılan 371 ve 372 No.lu parsellerin 20 yıldan uzun zamandır davasız ve aralıksız olarak müvekkili tarafından kullanıldığını ileri sürerek, zilyetliğinde bulunan 16.200 m2 yerin tapusunun müvekkili adına Türk Medeni Kanun’un 713/1. maddesi hükmüne göre tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; Bafra Tapulama Mahkemesinin 28.05.1973 tarihli 1971/195 Esas ve 1973/82 Karar, aynı tarihli 1971/194 Esas ve 1973/81 Karar sayılı ilâmlarında dava konusu taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle tespit dışı bırakılmasına karar verildiğini ve verilen kararların kesinleştiğini, bu ilâmlar ile taşınmazın niteliğinin açıkça belirtildiğini, dolayısıyla taşınmazların niteliğinin zilyetlikle kazanmaya elverişli olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. Davalı ... adına usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş ancak davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiş, duruşmaya da katılmamıştır.

7. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu taşınmaza ait herhangi bir veriye ulaşılamadığını, müvekkili idarenin bu taşınmazla bir ilgisi bulunmadığının tespit edildiğini, davacı tarafın talebinin zaman aşımına uğradığını, tapu kayıtlarında yer alan tescil doğrultusunda kadastro işlemlerinin yapıldığını, tescilin kesinlik kazandığını belirterek müvekkil idare yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.

Mahkemenin Birinci Kararı

8. Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.12.2015 tarihli ve 2014/419 Esas, 2015/680 Karar sayılı kararı ile; dava konusu parseller içerisinde kalan ve orman sayılmayan 14.430,65 m2 yer bakımından zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.11.2015 tarihli harita mühendisi bilirkişisinin ek raporunda (T) harfi ile gösterilen 14.430,65 yüzölçümündeki bölümün tapusunun iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

Özel Dairenin Birinci Bozma Kararı

8. Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.12.2015 tarihli ve 2014/419 Esas, 2015/680 Karar sayılı kararı ile; dava konusu parseller içerisinde kalan ve orman sayılmayan 14.430,65 m2 yer bakımından zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.11.2015 tarihli harita mühendisi bilirkişisinin ek raporunda (T) harfi ile gösterilen 14.430,65 yüzölçümündeki bölümün tapusunun iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

Özel Dairenin Birinci Bozma Kararı

9. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

10. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 04.12.2017 tarihli ve 2016/6421 Esas, 2017/10081 Karar sayılı kararı ile; “…Somut olaya gelince; davalı...köyü tüzel kişiliğinin, 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince kaldırıldığından mahkemece yargılama sırasında sadece bağlı olduğu ilçe belediyesinin katılımı sağlanarak dava görülmüşse de, aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden Samsun Büyükşehir Belediyesinin de davada taraf olacağı dikkate alındığında 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince işlem yapılması gerektiği…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin İkinci Kararı

11. Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.10.2018 tarihli ve 2018/100 Esas, 2018/471 Karar sayılı kararı ile; (bozma kararına uyulmasına karar verildikten sonra), önceki gerekçeyle davanın kabulü ile 20.11.2015 tarihli harita mühendisi bilirkişisinin ek raporunda "T" harfi ile gösterilen 14.430,65 metrekare yüzölçümündeki bölümün tapusunun iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş karar verilmiştir.

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı

12. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

13. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 06.12.2022 tarihli ve 2021/9137 Esas, 2022/9847 Karar sayılı kararı ile; “…Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar usul ve yasaya aykırıdır şöyle ki; 371 ve 372 parsel sayılı taşınmazlar Bafra Tapulama Mahkemesinin 1971/195 Esas ve 1973/82 Karar sayılı kararı ile orman oldukları gerekçesi ile tescil harici bırakılmış olup, işbu dosya davacısının çekişmeli taşınmazı, önceki malikinden satın aldığına ve akdi halefi olduğuna göre, Bafra Tapulama Mahkemesinin kararının davacıyı bağlayacağı ve davacı hakkında kesin hüküm teşkil edeceği hususu nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

Direnme Kararı

14. Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.05.2023 tarihli ve 2023/41 Esas, 2023/186 Karar sayılı kararı ile; Bafra Tapulama Mahkemesince verilen karara göre dava konusu taşınmaz tespit dışı bırakılmış ise de resmî bilgi, belgeler ile yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarına göre taşınmaz öncesinde orman sayılmayan yerlerden olduğundan davacıların öncesi orman sayılmayan yerlerdeki zilyetliğine hukuken değer vermek gerektiği, Bafra Tapulama Mahkemesi kararının davada taraf olan kişiler ve akdi halefleri hakkında kesin hüküm teşkil etmesinin mümkün olmadığı, zira taşınmazın zilyetlikle kazanıma elverişli olup olmadığı konusunda yapılacak teknik incelemenin esas alındığı; Bafra Tapulama Mahkemesi kararından sonra zilyetliği başlamış davacılar için bu kararın kesin hüküm teşkil etmemesi, zilyetliği Tapulama Mahkemesi kararından önce başlayan ve zilyetliği karardan sonra başlayanlara göre daha uzun süren davacılar yönünden kesin hükmün tescile engel olmasının benzer fiili durumdaki kişiler hakkında farklı hukuki sonuçlara ulaşılmasına yol açacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi

15. Direnme kararı süresi içinde davalı Hazine, ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

16. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; genel arazi kadastrosu sırasında Bafra Tapulama Mahkemesinin 1971/195 Esas ve 1973/82 Karar sayılı kararı ile orman olduğu gerekçesiyle tescil harici bırakılan çekişmeli taşınmazı davacının önceki malikinden devraldığı gözetildiğinde bahsi geçen kararın davacı hakkında kesin hüküm teşkil edip etmediği, buradan varılacak sonuca göre dava konusu taşınmazda sürdürülen zilyetliğe değer verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A. Davalı ... Belediyesi’nin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme

17. Hukuki yarar dava şartı olduğu gibi, temyiz istemi için de gerekli bir şarttır. Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.10.2018 tarihli ve 2018/100 Esas, 2018/471 Karar sayılı karar davalı ... Belediyesi vekili ve davalı Hazine vekilince, direnme kararı ise davalı ... Belediyesi vekili, davalı Hazine vekili ve Bafra Belediyesi vekilince temyiz edilmiştir. Bu durumda 11.10.2018 tarihli kararı temyiz etmeyen Bafra Belediyesi vekilinin direnme kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından, davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazlarının hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

B. Davalı ... Belediyesi vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan değerlendirmede

18. Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, arazi kadastrosunda tapulama harici bırakılmış taşınmazın, imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, Türk Medeni Kanun’un 713/1. maddesi gereğince tapuya tesciline ilişkindir.

19. Öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemeler üzerinde kısaca durulmasında fayda bulunmaktadır.

B. Davalı ... Belediyesi vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan değerlendirmede

18. Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, arazi kadastrosunda tapulama harici bırakılmış taşınmazın, imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, Türk Medeni Kanun’un 713/1. maddesi gereğince tapuya tesciline ilişkindir.

19. Öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemeler üzerinde kısaca durulmasında fayda bulunmaktadır.

20. Kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin olağanüstü zamanaşımı veya başka bir yoldan kazanılması ve tapu siciline tescil edilmesi mümkün değildir. Ancak Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle ilgili düzenlemeye yer veren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 715. maddesinin son fıkrasında, sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirtilmiştir.

21. Nitekim 10.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı Kadastro Kanunu'un (3402 sayılı Kanun) 17. maddesinde imar ve ihya kurumuna yer verilmiş ve bu yoldan taşınmaz kazanılması imkânı getirilmiştir.

22. 3402 sayılı Kanun'un "İhya edilen taşınmaz mallar" başlıklı 17. maddesi;

"Orman sayılmayan, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14’üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir.

İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz." hükmünü içermektedir.

23. Anılan madde gereğince orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin, aynı Kanun'un 14. maddesinde yazılı koşulların gerçekleşmesi hâlinde imar ve ihya yoluyla kazanılması mümkün bulunmaktadır.

24. Hemen belirtmek gerekir ki; 3402 sayılı Kanun'nun 17. maddesi aynı Kanun'un 33/3. maddesi gereğince genel hüküm niteliğinde olup bu Kanun'un uygulandığı yerler dışındaki taşınmazlar hakkında da uygulanır.

25. Bir yerin imar ve ihya ile kazanılabilmesi için öncelikle taşınmazın orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerden olması gerekir. Kamu hizmetine tahsis, hukuken olabileceği gibi fiilen de olabilir. Kamu hizmetine tahsis edilmeyen, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, orman sayılmayan çalılık, makilik ve fundalık gibi topraklar imar ve ihyaya müsait olan yerlerdir. Makilik ve fundalık yerler orman toprağı ise imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir. Zira kanun koyucu 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 169 ve 170. maddelerini gözeterek ormanların imar ve ihya ile kazanılmasını yasaklamıştır.