muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/5192, Karar No: 2014/9340, Tarih: 09.07.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/5192 E.  ,  2014/9340 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Midyat Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.04.2012 gün ve 2009/177 Esas, 2012/59 Karar sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 12.02.2014 gün ve 2013/10329 Esas, 2014/1515 Karar sayılı ilamı ile bozma yönündeki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.04.2014 gün ve 2012/175428 sayılı itiraznamesi ile 6352 sayılı Kanunun 99. maddesi ile eklenen 5271 sayılı CMK.nın 308. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince itiraz etmesi üzerine dosya Daireye gönderilmekle incelendi;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden İTİRAZIN KABULÜNE, Dairemizin12.02.2014 gün ve 2013/10329 Esas, 2014/1515 Karar sayılı bozma kararının 6352 sayılı Kanunun 99. maddesiyle 5271 sayılı CMK.nın 308. maddesine eklenen 2 ve 3. fıkraları uyarınca KALDIRILMASINA, karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Olay tarihinde 17 yaş içerisinde olan mağdure ...'ün ablasıyla karın ağrısı şikâyetiyle ...'da hastaneye gitmesi ve hamile olduğunu öğrenmesi üzerine sanığın kendisine zorla 5 ay kadar önce ırzına geçtiğini beyan etmesi, mağdurenin olaydan sonra sanığın evine gitmeye devam etmesi, mağdurenin annesi müşteki ...'nin aşamalardaki beyanları ve tüm dosya içeriğine göre, sanığın mağdure ile cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olmaksızın tamamen kendi özgür iradesi ile sanıkla cinsel ilişkiye girdiğinin anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin TCK.nın 104/1. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu oluşturduğu gözetilmeden dellillerin değerlendirilmesinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4303, Karar No: 2021/1551, Tarih: 08.02.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/4303 E.  ,  2021/1551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; dosyada yargılaması yapılarak suç tarihinde 12-15 yaş gurubunda bulunan, hırsızlık suçunun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu suça ilişkin olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olduğu anlaşılarak hakkında TCK 31/2 ve CMK 223/3-a maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen suça sürüklenen çocuk ... ile yine dosyada yargılanarak hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ...'nin anne oğul, sanık ...'inde suça sürüklenen çocuğun amcası olduğu ve 29/06/2013 tarihinde Sinop Cezaevinde yatan suça sürüklenen çocuk ...'in babası Mehmet Beyaz'ı ziyaret etmek için Sinop iline geldikleri ve burada şikayetçi ...'nın kardeşi Nuran Kuzu'ya ait olan fakat şikayetçinin ilgilendiği evi beş günlüğüne kiraladıkları ve yapılan anlaşmaya göre sanığın ücreti kira bitiminde vereceği ve şikayetçinin evi eşyalı olarak teslim ettiği, şikayetçinin kimlikleri belli olmayan ve kış aylarında evde kiracı olarak bulunan ve okul bittiği için evlerine dönen öğrencilerden kalma içinde bir kısım kırtasiye malzemelerin bulunduğu büyük beyaz poşeti de evdeki kilitli olmayan vitrin dolabının içine koyduğu, şikayetçinin 5. günün sonunda ücreti almak için eve gittiğinde, sanıklar ile suça sürüklenen çocuğun evden ayrıldıklarını ve vitrin içinde bulunan kırtasiye malzemelerinin yerinde olmadığını gördüğü, yaptığı araştırma ile sanıklar ile suça sürüklenen çocuğun Sinop Otogar’ında bulunduğunu tespit ettiği, otogara giden kolluk görevlilerinin öncelikle sanık ...'i Karakola götürdükleri, fakat bu süre içerisinde binecekleri otobüsün yola çıktığı ve otobüsün Sinop Samsun yol üzerinde durdurularak suça sürüklenen çocuk ile sanık ...'nin de suç konusu eşyalarla beraber yakalanarak karakola götürüldüğü, sanıklar ile suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde yakalandıkları sırada evden alınan eşyalarla ilgili tutulan tutanağa göre beyaz naylon poşet içinde bulunan eşyaların bir kısım kırtasiye malzemeleri ile bir adet kırmızı çocuk tişörtü, 1 adet kareli gri pantolon, 1 adet lacivert şort, yiyecek malzemeleri ve kitaplar olduğunun tespit edildiği ve bir adet kırmızı çocuk tişört ve 1 adet lacivert şortun suça sürüklenen çocuğa ait olduğu, 1 adet kareli gri pantolonun kime ait olduğunun bilinmediği ve sanık ..

...’nin aşamalarda alınan ifadelerinde suç konusu bir iki boya kalemini suça sürüklenen çocuğun oynadıktan sonra yanlışlıkla koyduğunu ve sanığında alınan ifadesinde suça konu eşyayı suça sürüklenen çocuğun aldığını ve haberinin olmadığını beyan etmesi ve sanığın hırsızlık suçuna iştirak ettiğine ve kiraladıkları evde şikayetçinin ifadesine göre poşetin alındığı vitrin içerisinde ayrıca ütü ve başka ev eşyalarının da bulunduğunu ve sanıklar ve suça sürüklenen çocuk tarafından alınmadığının belirttiğinin de anlaşılması karşısında, dosya içeriğinde sanığın suça konu kırtasiye malzemelerini çaldığına ve eşyalı olarak sanığa kiralanan ve zilyetliği kendisine devredilmiş evde bulunan eşyaları kendisinin yararına olarak zilyetliğin devir amacı dışında kullandığına dair savunmalarının aksine, mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden sanığın beraati yerine, yetersiz gerekçe ile yazılı biçimde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 08/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/11345, Karar No: 2017/11439, Tarih: 25.09.2017

**3. Ceza Dairesi         2017/11345 E.  ,  2017/11439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık hakkında hakaret suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas-2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibareler iptal edilmiş ise de, bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin isteme uygun ONANMASINA,

2) Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Oluş ve dosya kapsamına göre; sanık ...'ın, ... ... evinde oturduğu sırada, ... evine gelerek katılan ...'e önce yumruk attığı, daha sonra 7.65 mm çapında silahını çıkartarak aynı evin içinde yakın mesafeden 3 el ateş ettiği, dosya kapsamından ve tanık olarak dinlenen ... ile ... ... beyanlarından anlaşıldığı, Denizli Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün, katılan ... hakkında düzenlediği raporda, mermilerden birinin boynunun sağ bölgesine girdiği, çıkış deliğinin olmadığı, diğer merminin ise sağ uyluk bölgesine girdiği, diz arkasında çıkış deliği olduğunun anlaşılması karşısında;

Sanığın, katılan ile aynı evin içinde bulunduğu sırada, yakın mesafeden üç el ateş etmesi sebebiyle, üzerine atılı eylemin adam öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtları takdir ve tartışma görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün hükmün bu sebepten 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 25/09/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13216, Karar No: 2017/25792, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/13216 E.  ,  2017/25792 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1297, Karar No: 2020/822, Tarih: 14.07.2020

**9. Ceza Dairesi         2020/1297 E.  ,  2020/822 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : İhmali davranışla görevi kötüye kullanmak

Hüküm : TCK'nın 257/2, 62/1, 50/1a, 52/2-4 maddeleri uyarınca mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yüklenen suçu TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işleyen ve adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilen sanık hakkında aynı Kanunun 53/5. maddesi gereğince hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasından yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, 28.06.2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasanın 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi hükmüne aykırı olarak infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına karar verilmiş ise de bu hususun infaz sırasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 14.07.2020 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI DÜŞÜNCE

Dosya kapsamına göre Çorlu 1. Sulh Ceza Mahkemesince iddianameye konu eylemle ilgili olarak Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığınca 14.04.2010 tarih ve 2010/2678 soruşturma 2010/1550 karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği Cumhuriyet Başsavcısının adı geçen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı UYAP üzerinde onaylama yapmayarak iade etmesi

üzerine 21.02.2012 tarih ve 2012/662 esas, 2012/320 karar sayılı iddianame ile sanık hakkında kamu davası açılmıştır.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen ve Cumhuriyet savcısı tarafından elektronik imza ile imzalanan karar üzerine yeni bir delil ortaya çıkmadan ve bu hususta Sulh Ceza Hakimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamayacağı CMK 172/2 maddesinin amir hükmüdür.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 5/1. maddesinde yer alan ''.... Ağır Ceza Cumhuriyet Başsavcılıkları merkezdeki Cumhuriyet savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahiptir'' şeklindeki düzenleme benzer şekilde 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun ''Cumhuriyet Başsavcılığının Görevleri'' başlıklı 18. maddesinde yer alan ''Cumhuriyet Başsavcısının görevleri kısmının 4. fıkrasında aynı şekilde ifade edilmiştir. Aynı kanunun 20. Maddesine göre Cumhuriyet savcısının görevleri;

''1- Adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak

2- Cumhuriyet Başsavcısı tarafından verilen adli ve idari görevleri yerine getirmek.

3- Gerektiğinde Cumhuriyet Başsavcısına vekalet etmek.

''1- Adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak

2- Cumhuriyet Başsavcısı tarafından verilen adli ve idari görevleri yerine getirmek.

3- Gerektiğinde Cumhuriyet Başsavcısına vekalet etmek.

4- Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak'' şeklindedir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun kovuşturmaya yer olmadığına dair karar başlıklı 172. Maddesinde;

''1) Cumhuriyet savcısı soruşturma evresi sonunda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar suçtan zarar gören ile önceden ifadeleri alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı süresi ve mercii gösterilir.

2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yani delil elde etmedikçe ve bu hususta sulh ceza hakimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılmaz.

3) Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile tespit edilmesi üzerine kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde talep edilmesi halinde yeniden soruşturma açılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Mevzuatta Cumhuriyet Başsavcısının Cumhuriyet savcıları üzerinde gözetim ve denetim yetkisinin kapsamının ne olduğuna ilişkin bir düzenleme söz konusu değildir. Cumhuriyet Başsavcılığının bir bütün olduğu ve Cumhuriyet Başsavcısının bu bütünlüğü koruyarak daha verimli ve düzenli çalışmayı sağlaması gerektiği muhakkaktır.

Cumhuriyet Savcılığı naiplik makamı değildir.

Ceza Muhakemesinden doğan ve asli nitelikteki yetkileri kullanmaktadırlar. CMK sistemimizde suç soruşturmasını yürütme görevi aslen Cumhuriyet savcısına tanınmıştır. Cumhuriyet Başsavcısına tanınan yetki CMK 92, 161 ve 166 maddelerinde açıkça belirtilmiştir.

Yasal düzenlemelerden açıkça anlaşılacağı üzere Ceza Muhakemesi Kanunu sistemiyle suç soruşturmasında makam itibariyle asıl yetki Cumhuriyet Savcısına tanınmıştır. Cumhuriyet Başsavcısının gözetim ve denetim yetkisi bizatihi suç soruşturmasının yürütülmesine ilişkin bir yetki olmayıp ancak adli teşkilatın işleyişine yönelik 2802 ve 5235 sayılı kanunlardan doğan ve Savcılık makamının idari işleyişine ilişkin konularla sınırlı olan yetkiler anlaşılmalıdır.

T.C. Anayasasının 6. maddesinin “Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz.” hükmü uyarınca açıkça verilmeyen bir yetkinin kullanılması kabul edilemeyecektir.

T.C. Anayasasının 6. maddesinin “Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz.” hükmü uyarınca açıkça verilmeyen bir yetkinin kullanılması kabul edilemeyecektir.

Somut olayımızda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verme yetkisi (CMK/172/1.) açıkça Cumhuriyet Savcısına verilmiştir. Cumhuriyet savcısının makam itibariyle konu olarak tek başına gerçekleştireceği bir muhakeme işlemi ile bu kararı verebileceğine dair kuşku yoktur. Ceza Muhakemesi Kanunu bu işlemin geçerlilik şartı olarak ''Yazılı Olma'' şartına tabi tutulmuştur. Cumhuriyet savcısı tarafından yapılacak bir ''görüldü'' veya ''onay'' prosedürü gibi başka bir şarta bağlanmamıştır.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. maddesinde yer verilen ''Güvenli Elektronik İmza elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur'' ilkesi çerçevesinde Cumhuriyet savcısı tarafından elektronik imza ile imzalanan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar hiçbir onay işlemine gerek kalmadan hukuken geçerli bir ceza muhakemesi işlemidir.

Cumhuriyet başsavcısının UYAP üzerinden ''Onay'' veya ''iade'' işlemi kovuşturmaya yer olmadığına dair karar üzerinde hukuken tesiri olmayacaktır. Onay veya iade kararı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar üzerinde kurucu, tamamlayıcı veya geçerlilik kazandırıcı bir işlem olmayıp Cumhuriyet başsavcılığının kendi içinde iş bölümü uyarınca değerlendirebileceği bir işlem niteliğindedir.

Açıklanan nedenlerle;

Aynı eylemle ilgili olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair Cumhuriyet savcısı tarafından verilen karar usulüne uygun yöntemlerle kaldırılmadığı ve hukuken geçerli bir ceza muhakemesi işlemi olduğu, aynı fiille ilgili CMK 172/2. maddesi uyarınca kamu davası açılamayacağı, bu nedenlerle hükmün bozulması gerektiği düşüncesiyle mahkeme kararının onamaması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2014/45510, Karar No: 2014/41878, Tarih: 30.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/45510 E.  ,  2014/41878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/09/2014

NUMARASI : 2014/57-2014/465

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 151 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 29.648,20 TL olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek 26.633,88 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü 26.633,88 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı Sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının yapısına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği ve takdir edilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararları da açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın bozulmasına, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 1.819,40 TL harcın istek halinde iadesine, 30.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.