muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6078, Karar No: 2019/5233, Tarih: 17.09.2019

2) 50'den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 01.01.2014 tarihinde,

3) Diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,

b) 9, 31, 33, 34, 35, 36 ve 38. maddeleri ile geçici 4, geçici 5, geçici 6, geçici 7 ve geçici 8. maddeleri yayımı tarihinde,

c) Diğer maddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun Tehlikeli Sınıfın Belirlenmesi" kenar başlıklı 9. maddesinde de;

"(1) İşyeri tehlike sınıfları; 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 83. maddesine göre belirlenen kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi de dikkate alınarak, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün Başkanlığında ilgili taraflarca oluşturulan komisyonun görüşleri doğrultusunda, Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir.

(2) İşyeri tehlike sınıflarının tespitinde o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır".

Ancak 5510 sayılı Kanunun 83. maddesi 10.01.2013 tarih ve 6385 sayılı Kanunun 10. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan 6331 sayılı Kanunun 9. maddesine dayanılarak ve 26.12.2012 günlü 28509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği yürürlüğe girmiştir.

Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinin 1. maddesine göre, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 9. maddesi uyarınca işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından yer aldığı tehlike sınıfları Ek 1 de yer alan İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinde belirtilmiştir.

Tebliğin 2. maddesinde;

"(1) Tehlike sınıfının tespitinde bir işyerinde yürütülen asıl işin tehlike sınıfı dikkate alınır.

(2) İşveren asıl iş faaliyet değişikliğini en geç bir ay içersinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir.

(3) Asıl işin tayininde tereddüde düşülmesi halinde işyerinin kuruluş amacına bakılır. İş yerinde birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyetin yürütülmesi halinde, bu işlerden tehlike sınıfı yüksek olan iş esas alınır. 6331 sayılı Kanunun işyeri tanımına giren işyerlerinde yapılan asıl işin yanında veya devamı niteliğinde faaliyet alanının genişletilmesi halinde o işyerinde bu fıkrada esas alınan kurala göre belirlenir" hükmü düzenlenmiştir.

Bu açıklamalara göre hâkim önüne gelen bir uyuşmazlıkta hangi kanun maddesini uygulayacağı sorununu, zaman yönünden yürürlük hukuk kuralları gereğince çözümlemelidir.

"Zaman yönünden yürürlük hukukunda genel ilke şöyle ifade edilebilir.

1) Her kanun yürürlük tarihinden itibaren yürürlükten kalkıncaya kadar, yürürlük dönemindeki ilişki işlem ve olgulara uygulanır. Eski kanun döneminde kurulmuş ve gerçekleşmiş ilişki, işlem ve olguların kendi yürürlük tarihinden sonra doğan sonuçları da kural olarak bu kapsamdadır.

"Zaman yönünden yürürlük hukukunda genel ilke şöyle ifade edilebilir.

1) Her kanun yürürlük tarihinden itibaren yürürlükten kalkıncaya kadar, yürürlük dönemindeki ilişki işlem ve olgulara uygulanır. Eski kanun döneminde kurulmuş ve gerçekleşmiş ilişki, işlem ve olguların kendi yürürlük tarihinden sonra doğan sonuçları da kural olarak bu kapsamdadır.

2) Eski kanun döneminde gerçekleşmiş ve kurulmuş ilişki, işlem ve olgular ile bunların yine eski kanunun yürürlük döneminde doğan sonuçlarına tekrar dönülerek bunlar tartışılmaz. Çünkü birinci ilke gereğince bunlarda Eski Kanuna tabi olmuştur.

3) Ancak: sözleşme serbestisi alanına giren ilişkilerde, yeni Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra doğan sözleşme sonuçlarına da eski Kanunun, sözleşmede açıkça gönderme yapılmış veya sözleşmenin örtülü içeriğine -güven kuramına göre- dahil sayılan kuralları artık kanun kuralı olarak değil de sözleşme kuralı olarak uygulanmaya devam eder meğerki bu "Eski Kanundan İktibas edilen sözleşme kuralları", yeni Kanunun emredici, aksine sözleşme yapılamayacak olan kurallarına aykırı olsun. Bu ihtimalde artık bu kurallar, sözleşme kuralı kılığında ortaya çıksalar dahi, sözleşme kurallarının emredici kuralları bertaraf edemeyeceği genel kuralı gereğince uygulanamazlar ve yeni Kanunun kuralları göz önünde tutularak sözleşmenin "uyarlanması" veya "tamamlanması" gerekir.

Belirtilen bu genel ilkeler; "Özel hukuk alanında da uygulanacak genel ilkelerdir" (Hatemi - İntikal (Geçiş) Dönemi Hukuku - Zaman Yönünden Yürürlük Hukuku - Aralık 2004 – İstanbul - Sayfa 24 vd.).

"Yasalar 22.05.1928 tarihli ve 1322 sayılı eski bir özel yasa uyarınca, yayımlandıkları Resmi Gazetede belirtilen günde, eğer böyle bir gün belirtilmemişse, Resmi Gazetede yayımlandıkları günü izleyen kırkbeşinci günde yürürlüğe girerler.

Eğer Yasa, yürürlüğü süreye bağlanmış "süreli" (periyodik) bir yasaysa, bu sürenin dolmasıyla kendiliğinden yürürlükten kalkar. Böylesine özel bir yürürlük süresinin öngörülmediği durumlarda ise yasa, ancak başka bir yasayla açıkça ya da üstü örtülü (zımni) bir biçimde yürürlükten kaldırılabilir.

Belirli bir yasa (kuralı) yürürlükteyken aynı konuda yeni bir yasa (kuralı) yürürlüğe sokulursa, genelde, yeninin eskiyi "zımnen ilga" ettiği (yürürlükten kaldırdığı) kabul edilir. Bazen her iki yasada pekâlâ bir arada yaşamlarını sürdürebilirler. Bu gibi durumlarda kurallar arasında öncelik ve birliktelik ilişkisi kuralların amacını göz önünde bulunduran duyarlı bir değer yargıyla saptanır.

Yasayı Anayasa Mahkemesi de yürürlükten kaldırabilir. Kural olarak Anayasaya aykırılığı saptanmış kural, iptal kararının Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlükten kalkmış olur. Ama Anayasa Mahkemesinin geçici (intibakı) kolaylaştırmak için bir yılı aşmamak üzere daha geç bir iptal gününü öngörmesi de olanaklıdır (Anayasa m. 153/III).

Bir yasanın, resmen yürürlükten kaldırılmadığı halde, anlamını ve işlevini yitirdiği için "fiilen metruk" (caput mortuum) sayılması da olanaklıdır.

Yasayı Anayasa Mahkemesi de yürürlükten kaldırabilir. Kural olarak Anayasaya aykırılığı saptanmış kural, iptal kararının Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlükten kalkmış olur. Ama Anayasa Mahkemesinin geçici (intibakı) kolaylaştırmak için bir yılı aşmamak üzere daha geç bir iptal gününü öngörmesi de olanaklıdır (Anayasa m. 153/III).

Bir yasanın, resmen yürürlükten kaldırılmadığı halde, anlamını ve işlevini yitirdiği için "fiilen metruk" (caput mortuum) sayılması da olanaklıdır.

Yasa kurallarının zamansal yürürlüğünden söz edilince akla gelen asıl önemli sorun şudur: Acaba yeni bir yasa yürürlüğe girdiğinde eski yasanın yürürlüğü sırasında oluşup tamamlanmış olan olguların ve etkileri süre gelen olguların durumu ne olacaktır.

Bu sorun "yasaların geçmişe etkisi" ve "derhal yürürlüğü" sorunu diye bilinir.

Kural olarak, yeni yasa geçmişte oluşmuş hukuksal olgulara, sona ermiş hukuksal etkilere ilişmez.

Avusturya MK (ABGB) § 5 kuralı bu bakımdan çok açıktır, "Yasalar geçmişe etkili olamazlar, yürürlüğe girdiği tarihten önce oluşmuş eylemlere ve evvelce edinilmiş haklara ilişmezler".

Dar ve teknik anlamda geçmişe yürümezlik kuralı (retroaktivite yasağı) olarak bilinen bu kural yurttaşların korunmayı hak etmiş güvenlerinin korunması gerektiğinin, genel ve soyut bir deyimle hukuksal güvenlik isteminin ve son aşamada anayasal hukuk devleti ilkesinin bir ürünüdür" (Rona Serozan - Hukukta Yöntem - İstanbul 2015 - Sayfa 150 vd).

Somut olayda; müteveffa ……..………,’ın davalı firmanın ………… ürünlerinin …………Bölgesi tanıtım sorumlusuyken görev nedeniyle gittiği ………..'den işveren davalıya ait ………… Plaka sayılı otoyla ………….'a dönerken, 01.04.2003 tarihinde kaza geçirdiği ve iş bu kaza sonucu vefat ettiği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesi ilk kararında; ‘’Tüm bu delillerden ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; davacıya ait sigorta kayıtların, işyeri kayıtları, dinlenen taraf tanık beyanları, kurumlar arası yazışmalar, …………Asliye Ceza Mahkemesinin……../…… E. Sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi ve raporu karşısında mahkememizce de bilirkişi raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve mevcut olayda davacıların murisi ………………… % 100 kusurlu bulunduğu’’ gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

İlk derece mahkemesi ilk kararında; ‘’Tüm bu delillerden ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; davacıya ait sigorta kayıtların, işyeri kayıtları, dinlenen taraf tanık beyanları, kurumlar arası yazışmalar, …………Asliye Ceza Mahkemesinin……../…… E. Sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi ve raporu karşısında mahkememizce de bilirkişi raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve mevcut olayda davacıların murisi ………………… % 100 kusurlu bulunduğu’’ gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi; ‘’Somut olayda iş kazası olduğu iddia olunan olayın Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edilip edilmediğinin belli olmadığı, iş kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında öncelikle zararlandırıcı olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının tespitinin gerektiği, yapılacak işin; Kurumdan iş kazası tahkikatına ilişkin evrakların getirtilerek davaya konu zararlandırıcı olayın iş kazası olup olmadığının sonucuna göre davacı tarafa olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açması için önel vermek, tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca göre, olayın Kurumca iş kazası olduğunun kabul edilmesi halinde ise trafik-iş güvenliği uzmanlarından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden davaya konu iş kazasında ilgililerin kusur oranları bakımından oluşa uygun şekilde yeniden rapor almak ve çıkacak sonuca göre yeniden bir karar vermek’’ gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk derece mahkemesince Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yargılamaya kaldığı yerden devam edilmiştir.

Bozma ilamı sonrası SGK' dan iş kazası tahkikatına ilişkin evrak celp edilmiş ve davacıların murisinin ölümüyle sonuçlanan olayın kurumca iş kazası olarak kabul edildiği görülmüştür. Bunun üzerine trafik - iş güvenliği uzmanlarından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden davaya konu iş kazasında ilgililerin kusur oranları bakımından oluşa uygun şekilde rapor tanzimi istenmiş bilirkişi heyetinin 12.09.2017 tarihli raporunda meydana gelen kazada davacıların murisinin %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bununla birlikte Mahkeme, 12.05.2016 tarihli raporu tanzim eden bilirkişilerin Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 10.02.2014 tarih, 2013/22338 Esas - 2014/1833 Karar sayılı ilamında belirtilen nitelikte olmadıkları anlaşıldığından, bu tarihli raporu dikkate almamıştır.

İlk derece mahkemesince, meydana gelen kazada davacıların murisinin % 100 oranında kusurlu olduğu bozma ilamına uygun şekilde alınan 12.09.2017 tarihli oluşa ve yasaya uygun olan rapor ile tespit edildiğinden, davacıların maddi ve manevi tazminat talep edemeyecekleri değerlendirilerek bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince, meydana gelen kazada davacıların murisinin % 100 oranında kusurlu olduğu bozma ilamına uygun şekilde alınan 12.09.2017 tarihli oluşa ve yasaya uygun olan rapor ile tespit edildiğinden, davacıların maddi ve manevi tazminat talep edemeyecekleri değerlendirilerek bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına mahkemece uyulması halinde bu karar taraflar yönünden usuli müktesep hak teşkil eder. Bozma ilamına uyan mahkeme, bozma ilamının gereklerini yerine getirmek zorundadır. Yargıtay bozma ilamından sonra ilk derece mahkemesince iki adet bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkemece değer verilmeyen raporda işverene de kusur izafe edilmiştir. Böylece mahkemece alınan her iki heyet raporu arasında çelişki meydana gelmiş ve bu çelişki giderilmemiştir. Ayrıca müteveffaya o gün kaç saat araç kullandırıldığı, yorgun ve uykusuz araç kullandırılıp kullandırılmadığı konuları iş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınıp irdelenmemiştir.

Tüm yukarıda açıklanan ilkeler ve yasa maddeleri doğrultusunda, somut olayda; meydana gelen iş kazasında olay tarihine göre, öncelikle 4857 sayılı İş Kanununun 77. maddesi mi yoksa 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlük maddeleri göz önüne alınarak bu Kanun hükümlerinin mi uygulanacağını açık olarak belirlemek gerekmektedir. Buna göre yapılacak iş, yürürlük hükümlerine göre 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri uygulanacaksa; Kanunun 9. maddesinde açıklanan tebliğe ekli Ek 1 Listesine göre işyerinin tehlike sınıfının belirlenerek, işverenin yükümlülüklerini açıklayan 4, 5 ve 10. maddeler ile çalışanların yükümlülüklerini açıklayan 19. madde hükümleri aksi halde 4857 sayılı İş Kanununun 77 ve devamı maddeleri hükümleri doğrultusunda, iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetince inceleme yaptırılarak ve tarafların kusur ve sorumluluklarının belirlenmesi ve çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu davanın reddine dair verilen karar yanlış olmuştur. Bu bakımdan ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair verilen kararın Yüksek Özel Daire Sayın Çoğunluğunca onanması kararına katılmıyoruz. 17.09.2019
Yargıtay — Esas No: 2017/2237, Karar No: 2018/982, Tarih: 04.04.2018

**16. Ceza Dairesi         2017/2237 E.  ,  2018/982 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olmak

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine ancak;

1)Tanık beyanları teşhis ve yakalama tutanakları ile tüm dosya kapsamına göre; PKK silahlı terör örgütünün Şırnak/Silopi ilçesinde öz yönetim ilanından sonra PKK/YDG-H silahlı terör örgütünün bir üyesi olarak, örgütün ilçedeki sorumlu düzeydeki elemanlarına bağlı olarak hiyerarşik yapı içinde faaliyet gösterdiği anlaşılan sanığın, mensubu olduğu silahlı terör örgütünün amaç suçunun gerçekleştirilmesine yönelik vehamet oluşturan güvenlik güçlerine karşı silahlı saldırı gerçekleştirilmesi için hendek ve barikat yapımında çalışması, hendek ve barikatlarda nöbet tutması faaliyetlerine katılması ve bu durumun ancak somut olayla desteklenmesi halinde hukuki değer ifade edebileceği ve özellikle tanık ... ..., sanığın ... Mahallesi .... Cadde üzerinde zırhlı polis aracına ateş

ettiğine dair beyanı nazara alınarak; tanık beyanlarında belirtilen ... Mahallesi .... Cadde üzerinde mayın ve patlayıcı madde döşenmesi ve silahlı çatışmaların vuku bulup bulmadığına dair olay tutanakları getirtildikten sonra söz konusu olayların gerçekleştiğinin tespit edilmesi halinde eyleminin devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçunu oluşturacağı gözetilerek, sanığın belirtilen mahalde çatışmaya girdiğinin tespiti halinde en az bir kez olmak üzere öldürmeye teşebbüs suçundan dava açtırılmasına tevessül edilip, dava açılması halinde dosyalar birleştirildikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hukuki durumun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2)Kabul ve uygulamaya göre de;

2)Kabul ve uygulamaya göre de;

Mahkemenin "Sanığın PKK-KCK silahlı terör örgütünün şehirlerdeki gençlik yapılanması olan YDG-H üyesi olduğu, bu kapsamda sanığın Silopi ilçe merkezinde mahallelerde açılan hendek ve barikatlarda görev aldığı, buralarda silahlı olarak güvenlik kuvvetlerinin geçişini engellemek amacıyla nöbet tuttuğu, kolluk kuvvetlerine ait araçlara saldırı düzenlediği eylemlerde örgüt hiyerarşisi dahilinde hareket ettiği, emir ve talimatları yerine getirdiği, diğer örgüt mensuplarıyla bir eylem bütünlüğü içinde terör örgütünün amaçlarını gerçekleştirmeye elverişli eylemlerde bulunduğu" şeklindeki kabulünün TCK'nın 302. maddesinde düzenlenen suça yönelik olmasına rağmen örgüt üyeliği suçundan karar verilerek gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükmün CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9750, Karar No: 2017/15478, Tarih: 08.11.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/9750 E.  ,  2017/15478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; arkadaşı vasıtasıyla dava konusu taşınmazın satışı için 155.000,00 TL ye davalıyla şifahi olarak anlaştıklarını, başlangıçta 1.000,00 TL kaparo verdiğini, davalının daha sonra 4.000,00 TL istediğini, arkadaşına duyduğu güven nedeniyle bu miktarı da davalıya ödediğini, ardından davalının taşınmazı başka bir kişiye sattığını öğrendiğini, davalının sözleşme ilişkisini yerine getirmeme nedeniyle ödediği bedelin iadesi için icra takibi başlattığını; davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek; itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; yeni bir ev aldığı için komşusu vasıtasıyla tanıştığı davacı ile acil paraya ihtiyacı olduğu için dava konusu taşınmazın satışı konusunda 155.000,00 TL’ye anlaştıklarını, davacının anlaşma doğrultusunda 1.000,00 TL kaparo ödediğini, 10 gün için bakiye miktarın ödemesini beklerken davalının ödemeyi ertelediğini, bu defa acil ödemesi nedeniyle davacıya kaparoyu 5.000,00 TL ye çıkarmasını teklif ettiğini, davacının teklifini kabul ederek kaparoyu 5.000,00 TL’ye çıkardığını, davacının evi boşaltmasını istediği ve yeni aldığı evin 3-4 aya kadar tamamlanacağı nedeniyle eşyalarını kiralık depoya yerleştirdiğini, kendisinin de eşyalı kiralık eve taşındığını, davacının daha sonra evi almaktan vazgeçtiğini beyan ettiğini, bu nedenle maddi zarara uğradığını, evi daha düşük bedelle satmak zorunda kaldığını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatın karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacı satıcıya 5.000,00 TL bağlanma parası ödendiği ve satıştan cayıldığı tarafların kabulünde olduğu, dinlenen tanık anlatımlarında ve bilhassa tarafların ortak tanığı olan ... yeminli beyanında, takibe konu edilen 5.000 TL'nin davalıya verildiği, 1.000 TL'nin verildiği sırada davacının kalan 4.000 TL'nin üzerinde olmadığını bilahare getireceğini beyan ettiği, bir kaç gün sonra kalan miktarı da ödediği; ayrıca, davalının evi boşaltması yönündeki talebi doğrultusunda davalının evi boşalttığı, başka bir kiralık eve geçtiği, tanık anlatımlarına göre davacının bilahare evi almaktan vazgeçtiği, olayın meydana geliş şekline göre davacının verdiği bağlanma parasını geri istemekte haklı olmadığı gerekçesiyle; davanın ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, harici taşınmaz satımına dayalı olarak ödenen paranın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, harici taşınmaz satımına dayalı olarak ödenen paranın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taşınmazların satışına ilişkin resmi şekilde sözleşme yapılmadıkça TMK. 706.ve TBK'nun 237., Tapu Kanununun 26.ve Noterlik Kanunu'nun 60.maddeleri gereğince harici satış sözleşmesi hukuken geçersizdir. Geçersiz sözleşmelerde herkes aldığını iade etmekle yükümlüdür.

Dosyanın incelenmesinde; tarafların beyanlarına göre, dava konusu taşınmazın satışı için 155.000,00 TL karşılığında anlaşıldığı, davacı tarafından ilk olarak 1.000,00 TL daha sonra 4.000,00 TL davalıya kaparo verildiği, ardından resmi satışın gerçekleşmediği, söz konusu bedelin iadesine ilişkin başlatılan icra takibine itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Bu noktada ikrar kavramı hakkında şu açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 188. maddesine göre “Tarafların veya vekillerinin mahkeme önünde ikrar ettikleri vakıalar, çekişmeli olmaktan çıkar ve ispatı gerekmez.”

Öğretideki tanımlamalara göre, ikrar (dar anlamda ikrar), görülmekte olan bir davada, taraflardan birinin, diğer tarafça ileri sürülen ve kendisi aleyhine hukuki sonuç doğurabilecek nitelik taşıyan maddi vakıanın doğruluğunu kabul etmesidir.

Yargıtay uygulamasında da, ikrara bu anlam yüklenmektedir. İkrardan söz edilebilmesi için, bir tarafın bir vakıa ileri sürmüş olması, diğer tarafın da bu vakıanın doğru olduğunu bildirmesi gerekir. İkrarın konusu, ancak karşı tarafın ileri sürdüğü vakıalar olabilir. Bir tarafın, kendisinin ileri sürdüğü bir vakıanın doğruluğunu bildirmesi ikrar niteliği taşımayacağı gibi, karşı tarafın ileri sürdüğü hukuki sebepler de ikrara konu olamazlar.

Kanunda ispat sınırı olarak gösterilen parasal belli tutarı (HMK 200/1.maddesi) aşan hukuki işlemler ve senede karşı olan iddialar (HMK 201.maddesi) kural olarak yalnız senet (kesin delil) ile ispat edilebilir. Yazılı delil yoksa, ikrar (HMK m. 188) ve yemin (HMK m.225 vd) gibi kesin delillerle de iddianın ispat edilmesi olanaklıdır.

Somut olayda; davacı tarafın bedel iddiasını yazılı delille ispatlaması gerekse de ikrar delili gibi kesin delille de iddiasını ispatlayabilmesi olanaklıdır. Bu kapsamda davalı tarafından davacı tarafça iddia edilen 5.000,00 TL nin alındığı ikrar edilmiştir.

O halde; mahkemece; taraflar arasında gerçekleşen geçersiz taşınmaz satışı sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya 5.000,00 TL ödendiği ve geçersiz sözleşmelerde herkesin aldığını iade etmekle yükümlü olduğu belirlenmekle; davalı tarafından yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

O halde; mahkemece; taraflar arasında gerçekleşen geçersiz taşınmaz satışı sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya 5.000,00 TL ödendiği ve geçersiz sözleşmelerde herkesin aldığını iade etmekle yükümlü olduğu belirlenmekle; davalı tarafından yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.