muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3977, Karar No: 2023/5172, Tarih: 13.09.2023

Sanık kovuşturmanın ilerleyen safhalarında katılan ve ailesinin kendisine tuzak kurduğunu, bu hususta eşiyle ve diğer aile bireyleriyle yaptığı ceza evi telefon kayıtlarında bu durumu kabul ettiklerini beyan ederek bu kayıtların celbini talep etmiştir. Yargılamaya konu suçun cezai müeyyidesinin ağırlığı nazara alınarak bu kayıtlarda dosya arasına celp edilmiş ve üzerinde gerekli inceleme yapılarak tutanağa bağlanmıştır. Sanık her ne kadar katılanın ailesinin kendisine tuzak kurduğunu savunmuş ise de, dinlenen telefon kayıtlarında sanığın sürekli olarak telefondaki konuştuğu eşi, çocuğu ve diğer aile bireylerine kendisine tuzak kurulduğunu söyleyerek bunu karşı taraftan teyit ettirmeye yönelik konuşmalar yaptığı, bunun da kendi lehine delil oluşturma kapsamında yapılan konuşmalar olabileceği değerlendirilmiştir. Zira katılanın ailesinden telefonda kendisine tuzak kurulduğuna yönelik hiç bir konuşma bulunmamaktadır.

Yine bu konuşmaların tamamının çözümünün yapılarak dosyaya eklenmesi talep edilmiş ise de, yapılan konuşmaların olayla ilgili olmaması, özel hayata ilişkin konuşmaların dosya kapsamını ilgilendirmemesi, sanığın müdafine ceza evi ses kayıtlarının bulunduğu CD'nin bir örneğinin verilmesi ve bu konuda her türlü savunma hakkı tanınması, telefon konuşmaları geldikten sonra 2. kez tanık sıfatıyla beyanı alınan eşi ...'nun beyanında böyle bir durumu kabul etmemesi, sonrasında sanığın da bu yönde her hangi bir savunma yapamamış olması sebebiyle bu yöndeki savunmalara da itibar edilmemiştir.

Katılan ve ailesinin ilk olaydan sonra sanığın kendisine ve ailesine apartmanlarının üst katından bir daire vermeleri, ceza evinde olduğu süre içerisinde kendilerine yardımcı olmaları, duruşmada gözlemlenen ailenin mazbut yapısı, yine böyle bir isnat için ailenin kendi öz kızlarını ön plana sürmelerinin hayatın olağan akışına uygun düşmemesi sebebiyle kendisine tuzak kurulduğu yönündeki savunmalara itibar edilmemiştir.

Sanığın eylemi yönünden yapılan hukuki değerlendirmede; sanığın 13/03/2021 ve 21/03/2021 tarihlerinde 15 yaşını ikmal etmemiş katılanın vücuduna organ sokmak suretiyle TCK 103/2 maddesi kapsamında nitelikli cinsel istismar suçunu işlediği sonucuna varılmakla bu madde hükmü çerçevesinde cezalandırılmasına karar verilmiş, katılanın sanığın baldızı olması sebebiyle TCK 103/3-c m.si uyarınca cezasında yarı oranında artırım yapılmış, yine sanığın katılana yönelik eylemlerini farklı zamanlarda aynı suç işleme saikiyle gerçekleştirdiği bu haliyle hakkında TCK 43 m.si gereği zincirleme suç hükümleri uygulanmış, neticeten hükmedilen ceza miktarı sebebiyle yasal olarak mümkün olmadığından lehe hüküm olarak düzenlenen TCK 50, 51 ve CMK 231 m.leri sanık hakkında uygulanmaksızın müsnet suçtan hapis cezası ile cezalandırılmasına dair karar vermek gerekmiştir.

Eylem sırasında her ne kadar katılan, sanığın kendisini darp ettiği ve kendisine cebir uyguladığını beyan etse de, buna yönelik bir rapor olmaması, eylemlerin işleniş şekli, mahallinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporuna göre mağdurun yardım istemesi durumunda kendisinin duyulabileceğine dair tespitler nazara alınarak eylemin cebirle gerçekleştiği hususu kesin olarak sabit olmadığından sanık hakkında TCK 103/4 m.si tatbik edilmemiş, eylem TCK 103/1-a m.si kapsamında kabul edilmiştir.

Sanığın daha önceden de eşi ...'ya karşı 15 yaşından küçüğe karşı organ sokmak suretiyle cinsel saldırı suçundan mahküm olması sebebiyle bu konudaki adli tecrübesi, aynı binada yaşadıkları ve zaman zaman müşterek doğum günü kutlamaları yaptıklarını beyan etmeleri sebebiyle katılanın yaşı hususunda da kaçınılmaz bir hataya düşmesinin imkan dahilinde olmaması sebebiyle sanık hakkında TCK 30 m.si uyarınca sanık lehine bir değerlendirme yapılmamıştır." şeklindeki gerekçeyle karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; "Sanığın, 05/05/2006 doğumlu olan katılan ...'ın eniştesi olduğu,sanık ile aynı mağdurun aynı apartmanda altlı üstlü oturdukları, ailecek sürekli görüştükleri,

2021 yılının başından itibaren sanığın baldızı olan katılana yönelik göğsüne dokunma, beline dokunma, elini katılanın omuzuna atma gibi davranışlar sergilemeye başladığı, 13/03/2021 tarihinde sabah saatlerinde katılanın evde yalnız olduğu ve odasında uyuduğu, uyurken sanığın eve geldiği, kendi kızı ile beraber gittikleri Kur'an kursuna gidip gitmeyeceğini katılana sorması üzerine katılan ...'ın öğleden sonra gideceğini söylediği, sanığın katılanı soğuk olması sebebiyle üst katta bulunan kendi evlerine çağırdığı, beraber çıkıp birlikte sigara içtikleri, sigarası bitince aşağıya inmek isteyen katılana burada uyumasını belirtmesi üzerine katılanın uykulu olması sebebiyle sanığın katılanı yatak odasına götürdüğü, burada bir müddet uyuduğu, bir süre sonra sanığın katılanın arkasına gelip yattığı, katılanın kıyafetlerinin üzerinden göğsüne ve cinsel bölgesine dokunduğu, bunun üzerine katılanın kıyafetlerini açmaması için eliyle kıyafetlerini tuttuğu, sanığa adet dönemi olduğunu belirtmesi üzerine sanığın ablası ...'nun da hasta olduğunu kendisiyle yatmak istediğini belirttiği ve katılanın alt kıyafetini ve iç çamaşırını sıyırarak cinsel organını katılanın cinsel organına soktuğu, akabinde katılanın sağ kalçasına doğru boşaldığı, katılanın elini kalçasına götürdüğünde eline ıslaklık geldiği ve elini üzerindeki pijama üstüne ve kazağına sürdüğü, sanığın katılanın üzerine battaniye atarak odadan çıktığı,

Bu olaydan sonra yine 21/03/2021 günü sanığın katılana mesaj atarak sigara içmeyi teklif ettiği ve katılanı evin üst katındaki terasa çağırdığı, katılanın sigara içmek için yukarıya sanığın yanına çıktığı, terasta sigara içtikten sonra aşağıya inmek isterken kapıyı tuttuğu ve katılanı dudağından öptüğü, sanığı ittirmesi üzerine sanığın katılanla konuşmak istediğini söylediği, katılanın terastaki koltuğa oturduğu, sanığın kendisine yaşadıklarının aralarında kalmasını belirttiği katılanın da sanığa bir sevgilisi olduğunu belirtse de sanığın katılanı öpmeye çalıştığı, katılanı battaniyenin üzerine yere yatırdığı, sanığın alt kıyafetlerini sıyırdığı katılanın cinsel organına kendi cinsel organını soktuğu, araba sesi duyması üzerine pencereden baktığı, gelenler olması üzerine git gellerine son vererek katılanın üzerinden kalkıp evin terasına çıkarak mastürbasyon yapmak suretiyle terasta boşaldığı, katılanın kıyafetlerini toparlayarak alt kata inip kontrol ettiğinde kanaması olduğunu fark ettiği, oluşun bu şekilde gerçekleştiği,

Katılana yönelik alınan vajinal ve buccal sürüntü örneği ile katılanın üzerinde bulunan kıyafetler üzerinde yapılan inceleme sonucu tanzim edilen İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığı'nın 27/07/2021 tarihli raporunda katılana ait bluzdan alınan 3-2, 3-3, 3-4 numaralı örnekler üzerinde sperm hücresi ile meni içeriği olduğu, katılana ait bluzdan alınan 3-1 numaralı örneğin sperm hücresi içermemekle birlikte meni ve idrarda bulunan PSA içerdiğinin, yukarıda belirtilen mağdurun bluzundaki meni ve sperm içeren 3-1, 3-2, 3-3, 3-4 numaralı örneklerin sanığa ait DNA profili ile uyumlu olduğu, DNA incelemesi tamamlanan örneklerden elde edilen birden fazla şahsa ait olabilecek karışık DNA profilinin sanığın DNA profiline ve sonuç bölümü 5. maddede belirtilen katılana ait kadın cinsiyetli DNA profilini bir arada içerdiği tespit edilmiş, yine katılana yönelik düzenlenen 23/03/2021 tarihli cinsel saldırı muayene raporuna göre katılanın muayenesinde vajen girişinin alt kısmında 0,5 cm kanamalı yüzeysel yırtık olduğu, kızlık zarında ise saat 5-6 arası kızarıklık, saat 3,6 ve 9 yönlerinde kaideye varmayan çentikler mevcut olup akut yırtık tespit edilmediği, kızlık zarının fehvası 2-2,5 cm çapında olup penis cesametinde bir cismin duhulüne yırtılmaksızın müsait olmadığı hususları tespit edilmiştir.

Sanığın aşamalardaki tüm savunmaları değişmekte ve sürekli olarak ta kendi içinde çelişmektedir. Zira hazırlık aşamasında hiç bir şekilde olayı kabul etmeyen sanığın, katılan tarafından sunulan kıyafetler üzerinde inceleme yapılmasını, gerçeğin ortaya çıkmasını en çok kendisinin istediğini beyan etmesine karşın, kriminal inceleme sonrası katılanın üzerindeki kıyafetlerde spermlerinin çıkması üzerine bu kez, terasta mastürbasyon yaptığını, bu spermlerin baldızı tarafından kıyafetine sürülmüş olabileceğini, kovuşturmanın ilerleyen safhasında ise kriminal incelemeye tabi tutulan pijamanın aynısından eşinde de olduğunu, ondan kaynaklı bu pijamada spermlerinin çıkmış olabileceğini savunmuştur. Bunun üzerine adli emanetteki kriminal incelemeye tabi tutulan pijama mağdura duruşma salonunda açtırılmış, duruşmada hazır edilen sanığın eşi ... (beyanına göre L beden) ile katılan kıyaslandığında (beyanına göre S beden) bu pijamanın katılanla uyumlu olduğu,

Sanık kovuşturmanın ilerleyen safhalarında katılan ve ailesinin kendisine tuzak kurduğunu, bu hususta eşiyle ve diğer aile bireyleriyle yaptığı ceza evi telefon kayıtlarında bu durumu kabul ettiklerini beyan ederek bu kayıtların celbini talep etmiştir. Yargılamaya konu suçun cezai müeyyidesinin ağırlığı nazara alınarak bu kayıtlarda dosya arasına celp edilmiş ve üzerinde gerekli inceleme yapılarak tutanağa bağlanmıştır. Sanık her ne kadar katılanın ailesinin kendisine tuzak kurduğunu savunmuş ise de, dinlenen telefon kayıtlarında sanığın sürekli olarak telefondaki konuştuğu eşi, çocuğu ve diğer aile bireylerine kendisine tuzak kurulduğunu söyleyerek bunu karşı taraftan teyit ettirmeye yönelik konuşmalar yaptığı, bunun da kendi lehine delil oluşturma kapsamında yapılan konuşmalar olabileceği değerlendirilmiştir. Zira katılanın ailesinden telefonda kendisine tuzak kurulduğuna yönelik hiç bir konuşma bulunmamaktadır.

İlk derece mahkemesince 13/03/2021 ve 21/03/2021 tarihlerinde 15 yaşını ikmal etmemiş katılanın vücuduna organ sokmak suretiyle cinsel istismar suçunu işlediğinden bahisle TCK 103/2 103/3-c , TCK 43 m.si gereği cezalandırılmasına karar verilmiş ise de ; Mağdurun aşamalardaki ifadeleri, savunma, İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığı'nın 23/03/2021 tarihli cinsel saldırı muayene raporuna göre katılanın muayenesinde vajen girişinin alt kısmında 0,5 cm kanamalı yüzeysel yırtık olduğu, kızlık zarında ise saat 5-6 arası kızarıklık, saat 3,6 ve 9 yönlerinde kaideye varmayan çentikler mevcut olup akut yırtık tespit edilmediği, kızlık zarının fehvası 2-2,5 cm çapında olup penis cesametinde bir cismin duhulüne yırtılmaksızın müsait olmadığı dair rapor ve dosya kapsamına göre sanığın mağdura yönelik istismar eylemlerini organ sokmak suretiyle gerçekleştirdiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmayıp, mevcut haliyle sanığın cinsel organını mağdura sürtmesi-katılanın kıyafetlerinin üzerinden göğsüne ve cinsel bölgesine dokunması, katılanın alt kıyafetini ve iç çamaşırını sıyırarak cinsel organını katılanın cinsel organına sürtmesi şeklinde sübuta eren eylemlerinin çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturduğu gözetilerek 5237 sayılı TCK’nın 103/1 fıkra 1 cümle , 103/3-c, maddelerine göre cezalandırılması gerekirken suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan hüküm kurulduğu, mevcut haliyle sanığın cinsel organını mağdura sürtmesi-dokunması- sanığın alt kıyafetlerini sıyırdığı katılanın cinsel organına kendi cinsel organını sürtmesi şeklinde sübuta eren eylemlerinin çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturduğu değerlendirilmekle ;Sanık ...'ın eylemine uyan katılan 15 yaşından küçük mağdur ...'e yönelik, nitelikli cinsel istismar suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de yapılan yargılama sonucu toplanan delillere göre sabit görülen çocuğun cinsel istismarı suçundan dolayı cezalandırılmasına ,sanığın eylemini eşinin kardeşi (baldızı) olan mağdura yönelik gerçekleştirdiği anlaşılmakla TCK'nun 103/3-c maddesinin uygulanmasına, sanığın bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda aynı eylemi birden fazla gerçekleştirdiği anlaşılmakla TCK'nın 43/1. maddesi gereğince cezasının arttırılmasına, cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurularak TCK 62/1 maddesi gereğince indirim yapıldığı , sanığa verilen ceza miktarı dikkate alınarak CMK 231 maddesi ile TCK 50 ve 51 maddeleri uygulanmamıştır ,sanık ... 'a verilen netice ceza miktarı, tutuklu kaldığı süre ve dosya kapsamı göz önüne alınarak tutukluluk halinin devamına , gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin TCK 63 maddesi gereğince cezasından mahsubuna dair karar verilerek hüküm tesis edilmiştir." şeklindeki gerekçeyle yeniden hüküm tesis edilmiştir.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükümde, delillerin ve olguların açıklandığı ve ilişkilendirildiği, buna ilişkin gerekçelerin hukuka uygun olduğu anlaşılmış, bu kapsamda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen yargılama neticesinde kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Anılan nedenle bozma talep eden Tebliğname görüşüne iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 28.12.2022 tarihli ve 2022/1239 Esas, 2022/2008 Karar sayılı kararında sanık müdafii, katılan mağdure vekili ile katılan Bakanlık vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6670, Karar No: 2018/11205, Tarih: 26.12.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/6670 E.  ,  2018/11205 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Dava, davacı tarafından, 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi kapsamında muvazaalı boşanma nedeniyle kesilen ölüm aylığının bağlanması ve aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacı, muvazaalı boşanma nedeniyle kesilen ölüm aylığının bağlanması ve aylığın kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptalini istemiştir.

II-CEVAP

... vekili, aleyhe hususları kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, tahsis talep tarihi itibarı ile davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı ve yetim aylığı bağlanması şartlarını taşıdığı ve yetim aylığı bağlama talebinin davalı kurum tarafından reddedilmesinin yerinde olmadığı gerektiği sonucuna varılarak davanın kabulü ile kurum işleminin iptaline karar vermiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, ... denetmeninin çevresel soruşturma sonucu ulaştığı sonuç ile Mahkemece toplanan delillerin birbirini doğruladığı gerekçesiyle ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile davanın reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, ... denetmeninin çevresel soruşturma sonucu ulaştığı sonuç ile Mahkemece toplanan delillerin birbirini doğruladığı gerekçesiyle ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile davanın reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı ... ve ... Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin ...’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle ... Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 Sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki ... güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “... güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı ... Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.