muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13743, Karar No: 2014/5607, Tarih: 24.02.2014

Diğer taraftan 6100 HMK.’un tanıkla ilgili hükümleri incelendiğinde, 240/1 maddesinde “Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir”, 250. Maddesinde ise “Tanığın davada yararı bulunmak gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, bunu iki taraftan biri iddia ve ispat edebilir” kurallarına yer verilmiştir.

Dosya içeriğine göre davacı tarafından dinlenen tanıklar, davalı işveren aleyhine aynı isteklerle dava açan, davalı ile uyuşmazlık içinde olan ve dolayısı ile davada yararı bulunan kişilerdir. Bu kişilerin tanıklıklarına Dairemiz uygulaması uyarınca itibar edilemez. Kaldı ki anılan normatif hükümler karşısında da tanıklıkları sonuca etkili değildir. Bu nedenle davacının bu konuda var ise bildirdiği diğer delilleri toplanmalı, dayanmış ise işin düzenlenmesine ilişkin kayıtları gerekirse bilirkişi marifeti ile işyerinde kesif yapılarak incelenmeli, rapor alınmalı ve sonucuna göre fazla mesai ve tatil çalışmaları varsa hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ve davada yararı bulunan ve işveren ile ihtilaf halinde olan tanıkların soyut beyanına dayanarak anılan alacakların kabulü hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7996, Karar No: 2015/11585, Tarih: 23.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/7996 E.  ,  2015/11585 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Genç Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mah. Sıf.)

TARİHİ : 20/05/2015

NUMARASI : 2015/116 - 2015/160

DAVACI : G.. M..

DAVALI : S.. A..

KÜÇÜK : A.. A..

Taraflar arasındaki davada Gaziosmanpaşa 2. Sulh Hukuk, Gaziosmanpaşa 3. Aile ve Genç Asliye Hukuk (Aile Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik- görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, evlilik dışı doğan ve tanıma yoluyla nüfusa tescil edilen küçükle ilgili olarak annesinin de küçük olması nedeniyle gerekli işlemlerin yapılması istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında küçük A.. A..'ın nerede ve kiminle ikamet ettiğinin kolluk gücü ile araştırılarak tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle küçük A.. A..'ın nerede ve kiminle ikamet ettiğinin kolluk gücü ile araştırılarak tesbiti ile belgelendirilmesi ve dosya arasına konulması, ondan sonra merci tayini incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 23/11/2015 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3709, Karar No: 2012/5880, Tarih: 10.10.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3709 E.  ,  2012/5880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalılar ... ile ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili kooperatif ile dava dışı müteahhit ... arasında kooperatife ait binanın pissu ve yağmur suyu deşarjına ilişkin altyapı işinin yapımı konusunda sözleşme imzalandığını, ancak işin süresinde tamamlanmadığını ve tamamlanan kısmın ise projeye ve sözleşmeye uygun yapılmadığını, sözleşme dolayısıyla kooperatifin uğradığı zarardan o dönemde görev yapan ve işin gerekli kontrol ve incelemesini yapmayan davalı yönetim kurulu üyeleri ile işin yapımı esnasında yeterli denetimi yapmayan davalı denetim kurulu üyelerinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, 67.959,10 TL zararın davalılardan faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ile ... vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davadışı yükleniciye yaptığı imalatlara karşılık 13.810,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan işin projeye uygun olmadığı ve bu hali ile kullanma imkanının bulunmadığı, dava konusu işin yeniden ihale edildiği, davacının zararının ilk müteahhit ...'e yapılan 13.810,00 TL'lik ödeme ile iki ihale arasındaki fark olan 21.000,00 TL olduğu, bu zararın mütahhit...'den tahsil edilemediği, zararının oluşumuna, yönetim ve denetim görevini yeterli ölçüde yapmayan davalıların sebebiyet verdiği gerekçesiyle davalıların sözleşme imzalanması sırasındaki ve sonraki pozisyonlara göre sorumlu olup olmadıkları hususlar değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile 34.810,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalılardan ... ve ... 34.810,00 TL, ..., ... ve ... ise 13.810,00 TL miktarlarla sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline, sözleşmede imzası bulunmayan ve işlemler döneminde de yönetimden ayrılmış olan davalı ... aleyhine açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ve davalılar ... ile ... vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ve davalılar ... ile ... vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ve davalılar ... ile ... vekilerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1138, Karar No: 2017/12095, Tarih: 30.10.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/1138 E.  ,  2017/12095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adli emanetin 2013/6927 sırasında kayıtlı bıçağın müsaderesi hususunda mahallinde her zaman karar verilmesi mümkün görülmekle;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanık müdafinin, suça konu bıçağın 6136 sayılı Kanun kapsamında kalmadığına ve haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 30.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7094, Karar No: 2024/4774, Tarih: 03.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2021/7094 E.  ,  2024/4774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/111 E., 2016/212 K.

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Kahramanmaraş 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.04.2016 tarihli ve 2015/111 Esas, 2016/212 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Kahramanmaraş 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.04.2016 tarihli ve 2015/111 Esas, 2016/212 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyiz dışı sanık ...'nın babasından miras kalan ancak tanık ... adına kayıtlı olan taşınmazın, hak sahiplerine devrinin sağlanmak istenildiği, ancak miras devri şeklinde olamadığı için satış olarak gösterilecek işlemin, taşınmazın hisseli satışa uygun olmaması nedeniyle gerçekleştirilemediği, bu nedenle sanık ...'den yardım istenildiği, sanık ...'ün yardım edeceğini söyleyerek Tapu Müdürlüğü'ne tanık ... ile birlikte giderek başvuruda bulunduğu, satışın yapılabilmesi inin ...'ndan taşınmazın satışa uygun olup olmadığının sorulduğu yazının elden sanık ...'e teslim edildiği ve onun tarafından ...'na götürüldüğü, ... tarafından hazırlanan ve içerğinde "uygulama planı dışındadır" şeklinde ibarenin bulunduğu yazının yine sanık ...'e teslim edildiği, ona teslim edildiğinin hem tanık beyanları hem de zimmet defterlerinden belli olduğu ancak sanığın zimmet defterlerine " ..." ismini yazarak imza attığı, belgenin sanık tarafından Tapu Müdürlüğü'ne teslim edilmesinden sonra 30.10.2014 tarihine hisseli satışa dair evrakın düzenlendiği, ancak daha sonra ...'ndan getirilen belgede oynama yapılarak taşınmazın satışa uygun olduğuna dair ibarelerin eklendiğinin anlaşılması ile belgenin sahte olduğunun anlaşıldığı ve sanık hakkında üzerine atılı suçu işlediği iddiası ile hakkında kamu davası açılmış, sanık savunmasında suçlamaları kabul etmediğini, belgedeki tahrifatı kendisinin yapmadığını, tapu müdürü ile arasında husumet olduğunu, sahte belgenin onun tarafından hazırlanmış olabileceğini beyan etmiş, dosyadaki Kriminal raporda, suça konu belgedeki ".. İçerisindedir. Hisseli satışa uygundur" ibarelerinin altında kapama izlerinin bulunduğu, bahse konu ibarelerin belgedeki diğer matbu yazılara yazı kaligrafisi yönünden farklılıklar gösterdiği, belgede atılı bulunan imza ve el yazısıyla yazılmış rakamlar da dahil olmak üzere belgenin tamamen renkli fotokopi yoluyla oluşturulduğu belirtilmiş, Mahkemece sanık savunması, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile sanığın atılı suçu işlediğinin kabulü ile hakkında temyize konu mahkumiyet hükmü kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir. Ancak;

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir. Ancak;

1. Adana Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 30.12.2014 tarihinde raporunda, suça konu belgedeki ".. İçerisindedir. Hisseli satışa uygundur" ibarelerinin altında kapama izlerinin bulunduğu, bahse konu ibarelerin belgedeki diğer matbu yazılara yazı kaligrafisi yönünden farklılıklar gösterdiği, belgede atılı bulunan imza ve el yazısıyla yazılmış rakamlar da dahil olmak üzere belgenin tamamen renkli fotokopi yoluyla oluşturulduğu belirtilmiş olması, ayrıca yazı üzerinde olması gereken memur paraflarının da sahte belge üzerinde bulunmadığının anlaşılması karşısında; söz konusu belgenin aldatıcılık niteliğinin bulunmadığı ve bu nedenle sanık hakkında yalnızca Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenen "resmi senet" başlıklı satış belgesinden dolayı hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden zincirleme suç hükümlerinin uygulanması,

2.Sahtecilik suçlarında suçtan zarar gören, suçun maddi unsurunun hedef aldığı kişi olup, suça konu belgenin Tapu Müdürlüğü'ne ibraz edilmesi nedeniyle yüklenen "resmi belgede sahtecilik" suçundan doğrudan zarar görmeyen ...'nun davaya katılma hakkı bulunmadığı, usulsüz olarak verilen katılma kararı uyarınca katılan kurum lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

3. 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Nedenleriyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Kahramanmaraş 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.04.2016 tarihli ve 2015/111 Esas, 2016/212 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4245, Karar No: 2021/7265, Tarih: 20.04.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/4245 E.  ,  2021/7265 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 21/01/2013 yerine 02/02/2013 olarak yazılması mahal Mahkemesince düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

Sanık ... hakkında nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs ve nitelikli hırsızlık suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde, Cumhuriyet savcısının esas hakkında mütalaasını sunduğu 21/02/2019 tarihli duruşmada sanık müdafiinin yasal mazereti kabul edilmesine rağmen, duruşmanın gününün sanık müdafiine usulüne uygun tebliğ edilmediği ve müdafiinin bulunmadığı 22/03/2019 tarihli oturumda hükmün sanığın yüzüne karşı tefhim edildiği anlaşılmakla, CMK'nin 188/1. maddesi uyarınca duruşmaya gelmeyen sanık müdafiinin görevini yapmaya zorlanması, katılmadığı oturumlardaki bilgi, belge ve işlemlere karşı savunma yapmaya davet edilmesi, gerektiğinde CMK'nin 150/3. maddesi uyarınca zorunlu bir müdafii görevlendirilmesi yoluna gidilerek savunmada oluşan boşluk ve kısıtlılığın giderilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Usule aykırı, sanık ... ve katılan ... vekili ile katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20/04/2021 gününde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,

Sanık ... ile ilgili cinsel saldırı suçundan verilen kararın Dairemizce sanık lehine bozulduğu, bozma kararının sanık müdafiine tebliğ edildiği, sanık müdafiinin bozma ilamına karşı yazılı beyanda bulunduğu ve ilk celse mazeret dilekçesi sunduğu, mahkemenin mazeretini kabul ederek duruşmayı ertelediği ve dosyanın tutuklu olup karar aşamasında olması nedeniyle mazeretin son kez kabul edildiğinin ara karara yazıldığı, buna rağmen sanık müdafiinin bu kez mazeretsiz olarak duruşmaya gelmediği anlaşıldığından duruşmaya devam edilerek sanığın ve diğer gelenlerin yüzüne karşı hüküm verildiğinin anlaşıldığı, Dairemizce yapılan incelemede sanığın alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçtan yargılanması karşısında CMK 188/1 uyarınca duruşmaya gelmeyen sanık müdafiinin yokluğunda duruşma yapılarak savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesi ile bozma kararı verilmiş ise de bu karara katılmıyorum. Şöyle ki,

CMK 188/1 maddesine 03.10.2016 tarih 676 sayılı KHK ile eklenen ve 01.02.2018 tarih 7070 sayılı Kanunun 5. maddesi ile yasalaşarak eklenenen cümlesi gereğince "sanık müdafiinin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi veya duruşmayı terk etmesi halinde duruşmaya devam edilebileceği şeklinde düzenleme yapılmış olup bu düzenleme ile sanık müdafiinin duruşmada hazır bulunma zorunluluğuna istisna getirilmiştir.

CMK 188/1 maddesine 03.10.2016 tarih 676 sayılı KHK ile eklenen ve 01.02.2018 tarih 7070 sayılı Kanunun 5. maddesi ile yasalaşarak eklenenen cümlesi gereğince "sanık müdafiinin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi veya duruşmayı terk etmesi halinde duruşmaya devam edilebileceği şeklinde düzenleme yapılmış olup bu düzenleme ile sanık müdafiinin duruşmada hazır bulunma zorunluluğuna istisna getirilmiştir.

Bu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğu ve savunma hakkının kısıtlandığı, sanığın müdafiine erişim hakkının engellendiği iddiaları ile Anayasa Mahkemesine dava açılmış ise de AYM'nin 24.07.2019 tarih, 2018/73, 2019/65 sayılı kararı ile düzenlemenin anayasaya uygun olduğuna karar verilmiştir. Sanıkların müdafiinin hukuki yardımından her aşamada faydalanmasını öngören ve müdafii hazır bulunmaksızın savunmanın alınmayacağına dair CMK 149, 150 ve 151. maddelerinde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

Somut olarak dava dosyamızda yapılan ilk yargılama sırasında CMK hükümlerine uygun olarak müdafii ile birlikte sanığın savunması alınmış esas hakkındaki mütalaaya karşı sanık müdafiinin görüşünün alındığı ve müdafiinin yüzüne karşı kararın verildiği, bozma ilamından sonra da sanık müdafiine bozma ilamı ve duruşma gününün tebliğ edildiği, sanık müdafiinin usulüne uygun olarak duruşmaya davet edildiği, ancak bozma ilamına karşı yazılı beyanda bulunup mazeret bildirerek duruşmaya gelmediği, bu nedenle ertelenen ikinci duruşmaya ise mazeretsiz olarak gelmediği, CMK 188/1 son cümlenin verdiği takdir hakkına istinaden duruşmaya devam edilerek karar verildiği, verilen cezanın önceki cezaya nazaran sanık lehine olduğu, yapılan işlemin CMK'ye tamamen uygun olduğu savunma hakkının kısıtlanmadığı, CMK 188/1 maddesinin kötüye kullanılması ve davaların makul sürede bitirilmesinin engellenmesi üzerine kanun koyucunun maddeye bir fıkra ekleyerek mahkemelere davadaki esaslı işlemlerin CMK 149, 150 ve 151. maddelere uygun olarak yapılması şartıyla mazeretsiz olarak duruşmaya gelmeyen müdafilerin yokluğunda duruşmalara devam etme ve davaları bitirme imkanı tanınmıştır. Bu değişiklikten sonra çoğu mahkemenin bu takdir hakkını kullandığı ve Dairemizin de bu hususu bozma nedeni yapmadığı, görüş değişikliğinin yasanın lafzına ruhuna ve amacına aykırı olabileceği gibi daha önce kesinleşen benzer dosyalarda bu hususun bozma nedeni yapılmaması nedeniyle verilen kararlara karşı olağanüstü yasa yoluna başvurulması gereğinin meydana geleceğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma düşüncesine muhalefet ediyorum.
Yargıtay — Esas No: 2017/7675, Karar No: 2017/10768, Tarih: 11.05.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/7675 E.  ,  2017/10768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait gemilerde kaptanlık yaptığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haklı sebep olmadan feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin iş kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabidir. Ancak hava taşıma işlerinde çalışanlar için özel bir düzenleme yapılmadığından Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanmaktadır.

854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır. Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu veyahut işverenin çalıştırdığı gemiadamı sayısı 5 veya daha fazla bulunduğu takdirde birinci bent hükmü uygulanır. Bu kanunun uygulanmasında; sandal, mavna, şat, salapurya gibi olanlar da (gemi) sayılır.” denilerek, adı geçen Kanunun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa dahi yüz grostonalitonluk değilse bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanamaz. Taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler de 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kaldığından, haklarında Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

4857 sayılı Yasanın 4. maddesinde deniz ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

4857 sayılı Yasanın 4. maddesinde deniz ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1-Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,

2-Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerinde,

3-Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde, çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları belirtilmiştir.

Somut olayda, dosya içeriğine göre alınan bilirkişi raporunda, dinlenen tanıklar davalı işverene ait iki gemide onbir çalışan bulunduğunu belirttiğinden bu beyanların esas alınması durumunda, işyerinin Deniz İş Kanunu kapsamında kaldığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, görev konusunda bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu durumda, öncelikle işveren adına gemi siciline kayıtlı gemi bulunmadığı bildirildiğinden, davalının fesih tarihinde işlettiği gemilerin grostonalitonu ve çalışan gemi adamı sayısı açıklığa kavuşturulmalıdır. Ardından balık ve midye avcılığı yapıldığı anlaşılan gemideki bu faaliyetin deniz tarımı kapsamında olup olmadığı, davacının Deniz İş Kanunu kapsamında kalıp kalmadığı ve iş mahkemelerinin görevi noktasında bir değerlendirme yapılmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.05.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.