muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/6901, Karar No: 2012/4827, Tarih: 29.03.2012

Yapılacak iş, davalı işyerinden varsa davacıya ait ücret bordrolarını getirtmek, davacının tespitini istediği sürelerle ilgili olarak eğer varsa davalı işverenin ücret bordrolarında davacının imzası olanlar saptanarak imzasını içeren bordrolara geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, imzalı olmayan bordrolardaki süreler yönünden de işverence SSK’ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı yaz ve kış aylarında sürekli çalışan tanıklar saptanarak, bu tanıkların bilgilerine başvurmak, dönem bordroları yok ise komşu işverenlerin kayıtlarına geçmiş kişileri tespit edilip dinlenmek, davacının davalıya ait işyerinde ne iş yaptığını, sezon dışında kış aylarında da çalışıp çalışmadığını tespit etmek ve tüm deliller toplandıktan sonra delilleri takdir edip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 29.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1426, Karar No: 2024/2424, Tarih: 04.04.2024

**2. Hukuk Dairesi         2023/1426 E.  ,  2024/2424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3100 E., 2022/2557 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2019/648 E., 2022/800 K.

Taraflar arasındaki mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı kadın vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı kadın vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kadın vekili dava dilekçesinde; davalı eşe ait olan malvarlığının artık değerinin tespiti ile tespit edilen artık değerin yarısının katılma alacağı olarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı erkek vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Dava, boşanma davası ile birlikte açılmış olup boşanma dava dosyasından 19.09.2019 tarihli (5) nolu celsede ayrılmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemenin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 20.01.2022 tarihli celsede tarafların duruşma gününden haberdar oldukları halde duruşmaya gelmediklerinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesini birinci fıkrası uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 27.04.2022 tarihli dilekçe ile dosyanın yeniden işleme konulmasını talep ettiği, Mahkemece sehven 27.04.2022 tarihinde yenileme tensip tutanağı hazırlandığı ve taraflara duruşma gününün tebliğ edildiği; 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin birinci ve beşinci fıkrası uyarınca işlemden kaldırılan dosyanın süresinden yenilenmediğinde Mahkemece kendiliğinden açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, dosyanın 20.01.2022 tarihi itibari ile takipsiz bırakıldığı, Mahkemece yenileninceye kadar ilgili dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılacağı, üç aylık sürenin beklenmesine rağmen tarafların davayı yenilemediği gerekçesiyle; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı kadın vekili istinaf dilekçesinde; duruşma gününün taraf vekillerine tebliğ edilmediğini, işlemden kaldırma kararının hatalı olduğunu, UYAP sistemi üzerinden duruşma gününün öğrenilmesine karar verilmesinin geçerli bir tebligat usulü olmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 05.10.2021 tarihli duruşmaya katıldığı ve yeni duruşma gününün 20.01.2022 olarak belirlendiği, davalı vekilinin duruşmaya katılmadığı, mazeret dilekçesi sunduğu, mazeretinin kabulüne ve duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verildiği, taraflara yeni duruşma gününün usulüne uygun olarak bildirilmesine rağmen taraf ve taraf vekillerinin mazeretsiz olarak 20.01.2022 tarihli duruşmaya katılmadıkları, İlk Derece Mahkemesince aynı tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 29.09.2020 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın, karar gerekçesinin, toplanan delillere, usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle; başvurunun esastan reddine reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kadın vekili temyiz dilekçesinde; duruşma gününün taraf vekillerine tebliğ edilmediğini, işlemden kaldırma kararının hatalı olduğunu, UYAP sistemi üzerinden duruşma gününün öğrenilmesine karar verilmesinin geçerli bir tebligat usulü olmadığını belirterek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tebligatın usulüne uygun olup olmadığı, işlemden kaldırma kararının usulüne uygun olup olmadığı, hukuki dinlenme hakkı noktasında toplanmaktadır. Dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi, 150 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının (Anayasa) 36 ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 6 ncı maddesi; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 1 inci maddesi, 2 nci maddesi, 7/a maddesi, 12 nci maddesi; Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesi; Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52 nci maddesi, Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 212 nci maddesi.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilebilir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Hukuki dinlenilme” başlıklı 27 nci maddesi ve Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” kenar başlıklı 36 ncı maddesi ile AİHS'nin adil yargılanma hakkına ilişkin 6 ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler.

3. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz. Bilgilenmenin şekli bakımından, hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır.

4. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren hukukî dinlenilme hakkının ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

5.Duruşma günü celseye katılma imkânı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

6. O hâlde, duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da yargılamaya devam edilmesine karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

7. Bu bağlamda tebligat, AİHS ve Anayasa ile güvence altına alınan iddia ve savunma hakkının tam olarak kullanılmasının zorunlu unsurudur.

8. Savunma hakkının temelini teşkil eden hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma ilkesinin en önemli görünümlerinden biridir. Bu hakkın ihlal edilmemesi için yapılan bildirimin 7201 sayılı Kanun'a uygun olması gerekir.

9. Muhatap usulüne uygun olarak yapılacak tebligat ile açılan davadan zamanında ve tam olarak haberdar olur. Bu nedenle tebligat, yapıldığı tarihte yürürlükteki tebligat mevzuatına aykırı yapılmışsa, sadece tebligat hukukuna aykırı davranış söz konusu olmaz; aynı zamanda hukukî dinlenilme hakkı da ihlal edilmiş olur.

9. Muhatap usulüne uygun olarak yapılacak tebligat ile açılan davadan zamanında ve tam olarak haberdar olur. Bu nedenle tebligat, yapıldığı tarihte yürürlükteki tebligat mevzuatına aykırı yapılmışsa, sadece tebligat hukukuna aykırı davranış söz konusu olmaz; aynı zamanda hukukî dinlenilme hakkı da ihlal edilmiş olur.

10.Yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP’ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan 03.04.2012 tarih ve 28253 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52 nci maddesi ile 06.08.2015 tarih ve 29437 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 2012 tarihli Yönetmeliği yürürlükten kaldıran Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 212 nci maddesi gereğince tebligat işlemlerinin 7201 sayılı Kanun ile 7201 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fizikî ya da elektronik ortamda yapılacağı düzenlenmiştir.

11. 7201 sayılı Kanun'un "Tebligatın yapılması" kenar başlıklı 1 inci maddesinde elektronik ortam da dâhil tüm tebligatların bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılacağı; "Tebligatın memur vasıtasıyla yapılması" kenar başlıklı 2 nci maddesinde ise özel hüküm bulunması hâlinde tebligatın kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılacağı kabul edilmiştir.

12. 7201 sayılı Kanun anlamında elektronik tebligat, PTT tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi'nden (UETS) alınan elektronik tebligat adresine, tebligat yapabilecek mercilerin, tebligatın mevzuatına uygun bir şekilde yapabildiği tebligatı ifade eder (Albayrak, H.: Tebligat Hukuku, Ankara 2021, s.48).

13. 7201 sayılı Kanun’a 11.01.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanun’un ikinci maddesi ile eklenen 28.02.2018 tarih ve 7101 sayılı Kanun ile değişik "Elektronik tebligat" kenar başlıklı 7/a maddesi ise;

“Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

1. 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar.

2. 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler.

3. Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları.

4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri.

5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar.

6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları.

7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri.

8. Noterler.

9. Baro levhasına yazılı avukatlar.

10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.

4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri.

5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar.

6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları.

7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri.

8. Noterler.

9. Baro levhasına yazılı avukatlar.

10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.

11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim.

Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.

Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, sistemin güvenliğini ve bu sistemde kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir” şeklinde düzenlenmiştir.

14. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin “Tebligatın yapılması” kenar başlıklı 4 ncü maddesinde “2 nci maddede belirtilen merciler tarafından yapılacak tüm tebliğler, bu Yönetmelik hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT) veya memur vasıtasıyla yapılır.” hükmü “Elektronik tebligat” kenar başlıklı 12 nci maddesinde ise “Tebligatlar, elektronik yolla yapılabilir, zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Yönetmelikte belirtilen usullerle tebligat yapılır. Elektronik yolla tebligata ilişkin usul ve esaslar buna ilişkin yönetmelikle düzenlenir.” hükmü mevcuttur.

15. Bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere elektronik tebligat usulünün düzenlendiği 7201 sayılı Kanun'un 7/a maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, 7210 sayılı Kanun ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

15. Bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere elektronik tebligat usulünün düzenlendiği 7201 sayılı Kanun'un 7/a maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, 7210 sayılı Kanun ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

16.Somut olayda, 13.04.2021 tarihli (5) nolu celseye taraf vekillerinin mazeret bildirdiği, Mahkemece taraf vekillerinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verildiği; 05.10.2021 tarihli (6) nolu celseye davacı vekilinin katılmadığı, mazeret de bildirmediği, davalı vekilinin mazeret bildirdiği, Mahkemece davalı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verildiği; 20.01.2022 tarihli (7) nolu celseye de taraf vekillerinin katılmadığı, mazeret de bildirmediği, Mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği; davacı vekilinin 27.04.2022 tarihinde yenileme dilekçesi üzerine Mahkemece yeniden duruşma günü belirlenerek taraf vekillerine duruşma gününün tebliğ edildiği; 29.09.2022 tarihli (8) nolu celsede de üç aylık süre içinde dosya yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

17.Yukarıda açıklanan kanuni düzenlemelere göre yapılan incelemede; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenleme bulunmaması nedeniyle davacı vekilinin usulüne uygun davetiye ile (6) ve (7) nolu duruşma gününden haberdar edilmediğinden (7) nolu celsede yapılan işlemden kaldırma kararı usulüne uygun değildir. O halde, Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde yatırana geri verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2006/21672, Karar No: 2007/19449, Tarih: 30.10.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/21672 E.  ,  2007/19449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ            : Yalova İş Mahkemesi

TARİHİ : 31/08/2006

Davacı, vergi kaydı , prim ödemeleri dikkate alınarak  20.4.1982  tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı  vekilince temyiz edilmesi üzerine Mahkemece 28.11.2006 tarihli  ek kararıyla temyiz isteğinin süre yönünden reddine karar verilmiş, ret kararının yine davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine,  temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1) HUMK’un 434/2. maddesi, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceği, eksik ödenmesi halinde verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanacağı bu eksikliğin giderilmemesi halinde kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceği  hükme bağlanmıştır. Mahkemece davacı vekilinin temyiz talebi üzerine 17.10.2006 tarihli muhtıra tebliğine rağmen, muhtırada yazılı şartlar yerine getirilmediği gerekçesi ile HUMK’un 434. maddesi gereğince temyiz talebinin reddine karar verilmiş ise de , dosya içerisinde dahi bulunmayan dolayısıyla usulüne uygun olmayan muhtıraya dayanılarak temyiz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmakla, mahalli mahkemenin temyiz  isteminin reddine ilişkin kararın bozulması ve HUMK’un 432/son maddesi gereğince asıl hükmün temyizini amaçlayan temyiz itirazlarının incelenmesini gerekir.

2) Davacı vergi kaydı ve prim ödemeleri dikkate alınarak 20.4.1982 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının dava konusu dönemlerde vergi kaydının olmaması, nedeniyle istemin  reddine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olduğundan yerinde değildir.

2) Davacı vergi kaydı ve prim ödemeleri dikkate alınarak 20.4.1982 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının dava konusu dönemlerde vergi kaydının olmaması, nedeniyle istemin  reddine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olduğundan yerinde değildir.

Gerçekten, davacının 24.11.1991 tarihli giriş bildirgesi ile 1.1.1981’den başlayan vergi kaydına dayanılarak 20.4.1982 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalılığının başlatıldığı fırın işletmesi işinden dolayı 1.1.1981 – 1.1.1983 ve 25.7.1990 devam, vergi kaydının,  26.6.1993 – 31.12. 2002 tarihleri arası oda kaydının 13.7.1993 – 28.2.2003    tarihleri arasında da Ticaret Sicil kaydının olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, davacının 2003 yılında basamak   yükseltme talep dilekçesi ile kuruma ibraz ettiği sigortalılık belgesinden 1.1.1981’ de başlayan  vergi kaydının 31.12.1981’de sona erdiğinin anlaşılması üzerine Kurumun  20.4.1982’den başlayan sigortalılığı iptal ederek, sigortalılık sürelerini vergi kayıtlarının olduğu 1.1.1983 – 31.11.1984 ila 25.7.1990’dan devam olarak almasından kaynaklanmaktadır. 1479 sayılı Yasa’da  geçmiş Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine olanak tanıyan bir düzenleme yoktur. Ancak dava konusu olayda olduğu gibi, uyuşmazlık konusu olan dönemin önce kabul edilip sonra iptal edilmesi karşısında Bağ-Kur hizmetinin tespitine değil, kurum  işleminin iptalinin amaçlandığının kabulü gerekir. Öte yandan davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa’nın 2654 sayılı Yasa ile değişik 24. maddesine göre bir kimsenin Bağ-Kur sigortalısı olabilmesi için vergi kaydının bulunması gerektiği açıktır. Davacının dava konusu dönemde vergide kayıtlı olmadığı için yasal olarak Bağ-Kur’lu sayılmaması doğrudur.

Ne var ki, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin primler kurumca tahsil edilip uzun süre kullanılmış ise bu halde artık davalı kurumum yapmış olduğu  iptal işleminin de iyiniyetli olduğu kabul edilemez. Bu nedenle öncelikle davacının kurum tarafından gönderilen 12.10.1992 gün 74946 sayılı borç bildirim ve ödemeye davet yazısında sigortalılık başlangıcı 20.4.1982 olarak belirtilmiştir ve 31.10.1992 tarihine kadar olan borç miktarında 9.479.000TL olduğu belirtilmiştir. Bu halde, davacının 1992 yılından başlamak üzere yapılmış olduğu prim ödemelerinin 20.4.1982 – 1.1.1983 ve 31.12.1984 – 1.9.1990 tarihlerini de kapsayıp kapsamadığı açıkça kurumdan sorulmalı, alınacak yanıt ile bu sürelerin primlerinde tahsil edildiğinin anlaşması halinde ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 1.10.1997 gün 1997/10-578 E, 1997/758 sayılı kararında  da belirtildiği üzere davacının sosyal güvenlik Hukuku ilkeleri ve Medeni Kanunun 2. maddesinin uygulanmasının zorunlu bir sonucu olarak primlerinin alındığı  bu dönemlerde zorunlu sigortalı kabul edilerek sonuca gidilmesi gerekirken bu yönde işlem yapılmasının eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle  BOZULMASINA,   temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,  30.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.