muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/8780, Karar No: 2018/5849, Tarih: 26.06.2018

KARŞI OY

Sanık ... hakkında faturanın asıllarının veya onaylı örneklerinin dosyada bulunması gerektiğine dair çoğunluk bozma kararına ayrıntısı E:2018/3390,K:2018/4256 sayılı muhalefet şerhimizle açıkladığımız karşı oyda gösterildiği üzere;

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359 maddesindeki “ Kaçakçılık suçu”,5237 sayılı Türk Ceza Kanunda düzenlenen sahtecilik suçundan tamamen ayrı olarak özel düzenlenmiş “vergi kaçakçılığı” suç tipidir.2018/3390 esas sayılı kararda ayrıntılı açıkladığımız üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunundaki vergi kaçakçılığı suçu birden çok aşaması olan, çoğu zaman Resmi Kurumlar dan alınmış, 213 sayılı Vergi Usul Kanunda sayılan, fiziki ve şekil şartlarının tam olan belgelerin içeriğinin gerçeğini yansıtmadan yanıltıcı bilgilerle Kamunun aleyhine kendi menfaatlerine yönelik hileli davranışlarla vergi kaçakçılığı suçu gerçekleşmektedir. Suçun maddi konusu fatura değildir. Burada tanımlanan sahtecilikten anlaşılması gereken “içerik sahteciliği”dir. 2018/3390 esas sayılı kararda açıkladığımız üzere Vergi Usul Kanunununa göre tutulan veya düzenlenen saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri sahte olarak düzenleme, kullanma, gizleme, değiştirme suçlarında; sanıklardan ele geçen faturanın gerçek bir ticari ilişkiye dayanmaması halinde bu kanuna göre içerik bakımından sahte belge olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda faturanın taraflar arasında daha önce herhangi bir satım, hizmet veya sözleşmelerinden doğan hukuki bir ilişkinin varlığı şarttır. Buna göre fatura ve diğer belgelerin içerik sahteciliğinin incelemesi için şekli ve fiziki bir inceleme yeterli değildir, belge içeriğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı Ceza hukuku yargılamasındaki delillendirme metodları ve Vergi Usul Kanunu çerçevesinde muhasebe bilgileri ile belge içeriğinin sahte olup olmadığı anlaşılabilir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359. maddesine göre suçun gerçekleşmesi için belge aslının veya onaylı suretinin dosya içinde olması veya olmaması suçun sübutu için tek başına etkili değildir. Belge aslının veya suretinin aranmasının önemli olmadığı böyle bir durumda da belge aslını veya suretini aramak belgeleri kaybeden, ibraz etmeyen veya gizleyen şahıslar açısından 213 sayılı Vergi Usul Kanun 359/b maddesinde tanımlanan suçun hiç bir şekilde cezalandırılamıyacağı anlamına gelir ve bu maddeye göre cezalandırılması gereken sanıkları daha az cezası olan defter ve belgeyi ibraz etmeme suçuna yönlendirme sonucu doğuracaktır.

Bu sebeplerle sayın çoğunluğun 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359/b maddesinde düzenlenen “vergi kaçakçılığı “suçlarında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227.mad.3.f ile 230 maddelerinde öngörülen “faturanın şekil şartlarını” taşıyıp taşımadıklarının tesbiti için fatura asıllarının veya onaylı suretlerinin dosya içinde bulunmasının zorunlu olduğu görüşüne ve fatura bulunamadığı durumlarda sanığın üzerine atılı suçun oluşmadığı görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2020/10631, Karar No: 2020/6986, Tarih: 01.07.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/10631 E.  ,  2020/6986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/04/2018 tarih, 2014/851 Esas ve 2018/144 Karar sayılı kararı uyarınca aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15/11/2018 tarih, 2018/339 Esas ve 2018/536 Karar sayılı kararı uyarınca farklı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan, asıl mahkemesince yapılan sorgusu sırasında duruşmadan bağışık tutulma isteğinde bulunmayan sanığın Cumhuriyet Savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmayıp yokluğunda yargılama yapılarak mahkumiyetine karar verilmesi savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğu şeklindeki kararları uyarınca başka suçtan Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olan ve duruşmalardan vareste tutulmaya dair bir talebi de bulunmayan suça sürüklenen çocuğun, kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma hakkının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 196. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA,01.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1605, Karar No: 2015/5775, Tarih: 12.06.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/1605 E.  ,  2015/5775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çorum 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/12/2014

NUMARASI : 2014/589 - 2014/1185

Taraflar arasındaki davada Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Çorum 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, işyeri sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Asliye hukuk mahkemesince, davanın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Sulh hukuk mahkemesi tarafından ise, taraflar arasında kira sözleşmeyi bulunmayıp davanın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğunu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 1472 (6762 sayılı TTK'nın 1301) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalılardan rücuan tahsili isteminden ibarettir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.3.1944 tarih 37 E. - 9 K. R.G.3.7.1944 sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. Davacı sigorta şirketi vekili davalı vakfın malik olduğu depoyu komple diğer davalı K.. T..'a kiraya verdiğini, müvekkilinin sigortalısı Heri Mobilya San. Ltd. Şti'nin kendisine ait malları K.. T..'ın kiraladığı bu depoda muhafaza ettiğini, 30/07/2012'de yağan yağmur sebebi ile depoyu su bastığını, sigortalılarına 11/09/2012'de 20.147,00.-TL ödeme yapıldığını belirterek K.. T..'ın Türk Borçlar Kanununun 301. maddesi gereğince yükümlü olduğunu, Ehli Beyt Kültürünü Geliştirme ve Yayma Vakfının ise Türk Borçlar Kanununun 69. maddede tanımı yapılan yapı maliği sıfatı kapsamında kusursuz sorumluluk ilkelerine göre sorumlu olduğunu ileri sürerk 20.147,49.-TL'nin 11/09/2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsilini talep etmiş davacının sigortalısı ile davalı arasında yapılmış bir kira sözleşmesi bulunmayıp uyuşmazlık haksiz fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12.06.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3126, Karar No: 2022/4333, Tarih: 02.06.2022

**12. Ceza Dairesi         2018/3126 E.  ,  2022/4333 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 70, TCK'nın 62, 52, 58, 53. maddeleri

gereğince mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

24/09/2011 günü saat 16:00 sıralarında, Mersin İl Jandarma Komutanlığı KOM Şube Müdürlüğüne gelen iki kişi tarafından, Kenan isimli şahsın elinde esrar olduğunu, satmak için müşteri aradığını söylediği yönünde ihbarda bulunmaları üzerine, usulüne uygun olarak alınan arama kararına istinaden, 26/09/2011 günü sanığın evinde yapılan aramada, oturma odasında 15 gram kubar esrar maddesi, hassas tartı, mutfakta yer alan sağ üst bölmede karton kutu içerisinde sikke basımında kullanılan kollu ocak, hız kontrol ünitesi ve ona bağlı çark makinesi, 2 adet baskı kalıbı, 1 kutu mühür mumu, 1 adet eritme cezvesi ve 2 adet sikke ile, salonda yapılan aramada bir adet kuru sıkı tabanca ele geçirildiği, sanığın müdafii huzurunda alınan kolluk beyanında, evinde bulunan esrarın iki gündür misafiri olan ve ev bulması için kendisine yardım ettiği ...’ya, iki adet sikke ile diğer malzemelerin ise ...’ya ait olduğunu, ...’ın, evinin küçük olması nedeniyle bu malzemeleri kendisine bıraktığını, kuru sıkı tabancanın ise 4 yaşındaki oğluna ait olup, oyuncak olarak kullandığını beyan ettiği, sanığın Cumhuriyet savcısı huzurunda alınan ifadesinde, ...’ın evi belediye tarafından yıkılacağından bir kısım eşyasını kendisinin evine yerleştirdiğini beyan ettiği, ... ve ... isimli şahısların aşamalardaki ifadelerinde, sanığın beyanlarını kabul etmedikleri, ele geçirilen eşya ile ilgilerinin bulunmadığını söyledikleri, 26/12/2012 tarihli bağımsız bilirkişi raporunda, suça konu sikkelerden bir tanesinin günümüz yapımı ve sahte olduğunun, diğerinin ise Roma dönemine ait olup, 2863 sayılı Kanun kapsamında kaldığının tespit edildiği anlaşılmakla, sanığın, suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmeyerek atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin, müsadere kararı verilmemesine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Dava konusu eşyaların akıbeti hakkında karar verilmemesi,

3- Sanık hakkında TCK'nın 58. maddesi uyarınca tekerrüre esas alınan Erdemli 2. Asliye

1- Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Dava konusu eşyaların akıbeti hakkında karar verilmemesi,

3- Sanık hakkında TCK'nın 58. maddesi uyarınca tekerrüre esas alınan Erdemli 2. Asliye

Ceza Mahkemesinin 2008/303 Esas - 2009/100 Karar sayılı ilamının, elektrik enerjisi hakkında hırsızlık (karşılıksız yararlanma) suçuna ilişkin olduğunun anlaşılması karşısında; 6352 sayılı Yasanın 82. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 142/1-f maddesinin yürürlükten kaldırılıp 6352 sayılı Yasanın 83. maddesi ile karşılıksız yararlanma suçu kapsamında yeniden suç olarak düzenlenmesi, aynı yasanın 84. maddesinde karşılıksız yararlanma suçu yönünden etkin pişmanlık hükümlerinin yeniden düzenlenmesi ve Kanunun geçici 2/2. maddesinde de kesinleşen hükümler yönünden zararın yasada belirlenen koşul ve sürede karşılanması durumunda verilen cezanın tüm sonuçlarıyla ortadan kalkacağının öngörülmesi nedeniyle tekerrüre esas alınan söz konusu hüküm yönünden yapılacak uyarlama yargılamasının sonucuna göre sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 58. maddesinde öngörülen tekerrür hükümlerinin uygulanmasının gerekip gerekmediğinin nazara alınmaması,

4- T.C. Anayasa Mahkemesinin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararının 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle, iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 02/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4147, Karar No: 2006/5596, Tarih: 18.09.2006

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2006/4147 E.  ,  2006/5596 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İNEGÖL İCRA MAHKEMESİ

Nafaka borcunu ödememek suçundan sanık ...'nin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca 10 gün hafif hapis cezası ile cezalandırılmasına dair, İnegöl İcra Mahkemesinin 05.08.2004 tarih ve 2004/1420-2854 sayılı kararının infazı sırasında, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun’la değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344.maddesi uyarınca 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair, aynı Mahkemenin 01.06.2005 tarihli ve 2004/1420-2854 sayılı ek kararını kapsayan dosya aleyhine Adalet Bakanlığından verilen 25.05.2006 gün ve 22140 sayılı Yazılı Emrini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 05.06.2006 gün ve 2006/120194 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi,

Tebliğnamede, dosya kapsamına göre, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun’la değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344.maddesindeki yaptırım, tazyik hapsi olarak belirlenmiş ise de aynı tarihte yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 5349 sayılı Kanun'la değişik 7.maddesi 1.fıkrasında, "Kanunlarda hafif hapis veya hafif para cezası olarak öngörülen yaptırımlar idari para cezasına dönüştürülmüştür”şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiş olması karşısında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7.maddesi nazara alındığında, 5252 sayılı Kanun’un 7.maddesi 1.fıkrasındaki hükmün sanık lehine olduğu cihetle, sanık hakkında idari para cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dosya kapsamına göre, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 5349 sayılı Kanun’un 3.maddesi ile değişik 7.maddesinin 1.fıkrası ile “Kanunlarda hafif hapis veya hafif para cezası olarak öngörülen yaptırımlar idari para cezasına dönüştürülmüştür.....”, yine 1 Haziran 2005 tarihinde kabul edilip, aynı gün mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 2004 sayılı İİK’nunda Değişiklik Yapılmasına Dair 5358 sayılı Kanun’un 7.maddesi ile İİK’nun 344.maddesindeki eylemin müeyyidesi 3 aya kadar tazyik hapsine dönüştürülmüştür. Ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7.maddesi göz önünde tutulduğunda 5349 sayılı Yasa ile değişik 5252 sayılı Kanun’un 7.maddesi sanığın lehine olduğundan aynı maddenin 1.fıkra 1.cümlesi ve 5326 sayılı Kabahatler Yasası’nın 24 ve 5252 sayılı Yasa'nın 9/3.maddalerine göre müeyyidenin İcra Mahkemescince idari para cezası olarak belirlenmesi gerekir. Mahkemece 05.08.2004 gün ve 2004/1420-2854 karar sayılı ilamı ile sanık hakkında verilen 10 gün hafif hapis cezası sanık yönünden kazanılmış hak olduğu ve yeniden tayin edilecek cezanın 10 günlük süresi geçemeyeceği nazara alınmalıdır.

Bu nedenle Yargıtay C.Başsavcılığının yazılı emre atfen düzenlediği tebliğname yerinde görülmekle ve kanuna aykırılık halinin giderilmesinin de başkaca hallinin mümkün bulunmadığı anlaşılmakla, uygulamada birliğin sağlanması amacıyla Yazılı Emre dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden, İnegöl İcra Mahkemesinin 2004/1420-2854 sayılı ek kararının BOZULMASINA,

Bozma üzerine 5271 sayılı CMY’nın 309/4-d maddesi gereğince yeniden uygulama yapılması gerektiğinden;

Sanık ...'nin 5349 sayılı Yasa ile Değişik 5252 sayılı Yasa'nın 7.,5237 sayılı TCK’nun 52/2. maddeleri dikkate alınarak 10 gün hafif hapis karşılığı idari para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığa verilen cezanın günlüğü takdiren 20.00YTL’den hesaplanarak sonuç olarak 200.00 YTL idari para cezası ile cezalandırılmasına, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, hükmün diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, 18.09.2006 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27756, Karar No: 2014/30662, Tarih: 10.12.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/27756 E.  ,  2014/30662 K.**

**"İçtihat Metni"**

6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında 29.01.2007 tarihli verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar kaldırılarak hükmün açıklanmasına ve 6136 sayılı Yasanın 13/1. madde ve fıkrası uyarınca hükümlülüğüne dair; (...) 1. Çocuk Mahkemesinin 26.06.2014 gün, 2014/352 esas, 2014/731 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi suça sürüklenen çocuk tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

5237 sayılı TCK.nda cezaların içtimaına dair bir düzenleme bulunmadığı gözetilmeden, hapisten çevrilen para cezası ile doğrudan verilen para cezasının toplanması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından “sanığın neticeten 4250 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına” ibaresinin çıkarılarak “sanığın neticeten 4000 TL ve 250 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, sonuç cezanın 4000 TL ve 250 TL adli para cezası olarak ayrı ayrı infazına” denilmek suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 10.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5084, Karar No: 2022/9041, Tarih: 29.11.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/5084 E.  ,  2022/9041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak-tespit davasında verilen kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından, duruşmasız olarak incelenmesi davacılar vekilince istenilmekle daha önceden belirlenen 29/11/2022 duruşma günü için tebligat üzerine davacılar vekilleri Av. ..., Av. ... ile davalı TOKİ Başkanlığı vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar, hissedar oldukları taşınmazlarının bulunduğu bölgenin ... Kentsel Dönüşüm Alanı ilan edildiğini, dava dışı ... ile davalı TOKİ arasında yapılan protokollere göre davalının konutların yapımı işini üstlendiğini, kendileri ile yapılan “Muvafakat Senedi“ başlıklı sözleşme ile taşınmazlarının TOKİ'ye devri sonucu yapılacak konutlar için metrekare alanına göre 5 metrekareden fazla taşınmazı olanlarla konut sözleşmesi yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını, bu sözleşmeye göre taşınmazlarının tapusunun davalıya devredildiğini, ancak davalı tarafından üretilen konutların makul sürede inşaatının tamamlanarak teslim edilmediği gibi, eksik ve kusurlu olarak imal edildiğini, borçlanma bedellerini artırarak bunların ödenmesi halinde konutların teslim edileceğinin bildirildiğini, ilan edilen plan ve projeleri değiştirerek fazladan taşınmaz yapıldığını, bundan da kendilerine pay verilmesi gerektiğini, ortak alanların davalı tarafından işletilerek gelir elde edildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, her bir davacı için, geç teslim nedeniyle kira tazminatı olarak 22.500 TL, eksik ve kusurlu işler bedeli olarak 8.500 TL, plan proje değişikliği sonucu fazladan yapılan taşınmazlardaki hakları olarak 9.000 TL, ortak alanların işletilmesi sonucu elde edilen gelirden payları olarak 5.000 TL olmak üzere toplam 45.000 TL nin, dava tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini ayrıca sözleşmeye göre borçlu oldukları miktarın tesbiti ile bu miktarın üstündeki rakam için borçlu olmadıklarının tesbitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı TOKİ, idare ile davacılar arasında yapılan konut satış sözleşmesinin bulunmadığını, hak sahiplerine verilecek olan konutlarının tesliminin Belediye tarafından yapılacağını, bu nedenle kendilerine husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, imzalanan muvafakat senetlerinde konutların ne zaman teslim edileceğine ilişkin şart olmadığından gecikme bedeli istenemeyeceğini, teslim alınmamış bir taşınmaz için eksik ve kusurlu imalat bedeli talebinin yasal olmadığını, muvafakat senedi gereği davacıların arsa karşılığının değişmeyeceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemenin davanın husumetten reddine dair verdiği kararın Yargıtay 13. Hukuk Dairesince bozulması üzerine, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacıların davasının kabulü ile, gecikme bedeli, eksik ve kusurlu işler bedeli, otopark kiralama bedeli, fazladan yapılan bağımsız bölümlerden kaynaklı tazminat bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükme karşı davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

1- Davacılar eldeki dava ile, toplu konut ve kentsel dönüşüm kapsamında kendilerine verilecek bağımsız bölümlerin makul süre içinde teslim edilmemesi nedeniyle mahrum kaldıkları kira alacağı, eksik ve kusurlu işler nedeniyle tazminat, plan proje değişikliği sonucu fazladan yapılan taşınmazlardan dolayı alacak, ortak alanların işletilmesi sonucu elde edilen gelirden paylar, ayrıca sözleşmeye göre borçlu oldukları miktarın tesbiti ile bu miktarın üstündeki rakam için borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, taraflar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan bir ilişkinin bulunduğu kabul edilerek inceleme ve hesaplama yapılmıştır. Bu durumda öncelikle somut uyuşmazlıktaki sözleşmenin niteliği ve bu sözleşmeye uygulanacak kanun hükümlerinin saptanması gerekmektedir. Türkiye genelinde konut ihtiyacının karşılanması için gerekli olan usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu kabul edilmiştir. Bu kapsamda Bursa İli Osmangazi İlçesi Kentsel Dönüşüm proje alanında tapulu, binalı ve binasız hak sahipleri ile 5393 sayılı Belediye Kanunu ile anlaşma sağlanamayan durumlarda 2942 Sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma işlemleri uygulanmakta, taşınmaz bedelleri Mahkemeler tarafından belirlenmekte ve bunun karşılığında taşınmaz mülkiyetleri idarelerin mülkiyetine geçmektedir. Anılan kanunların ilgili hükümleri doğrultusunda hak sahiplerinin muvafakatları alınmış ve sözleşme imzalanmıştır. Davacılar, ... ve davalı TOKİ arasında düzenlenen Muvafakat Senedinde; hissedarlar, konut sözleşmesi esasları, enkaz ( tesis ) bedelleri ve taşınmazların devri gibi hususlar düzenlenmiş, bu düzenlemeler yapılırken de yukarıda belirtilen kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkca belirtilmiştir. O halde uyuşmazlık konusu olayda taraflar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinin olduğu kabul edilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

2- 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 5162 sayılı Kanun, 5393 sayılı Kanun, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu kapsamında, önce TOKİ ile ... arasında 06/02/2006 tarihli davaya konu taşınmazların bulunduğu Kiremitçi, Tayakadın, ..., Kırcaali mahallesinde bulunan çarpık yapılaşmanın kentsel yapıya dönüştürülmesine ilişkin protokol imzalanmıştır. Daha sonrada projenin esasları, yapılacak çalışmaları ve tarafların yetkilerini düzenlemek üzere çeşitli tarihlerde ek protokoller yapılmıştır.