muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/13223, Karar No: 2022/1511, Tarih: 08.02.2022

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19. madde de çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri hükümlerini işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun 417/2. maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarının açıklanmasında fayda vardır.

4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2. maddesinin 7. fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa’nın 2. maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ....'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23/06/2004, 13/291-370)

... ili Soma ilçesinde bulunan Eynez yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda Soma maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Bunlar yanında 6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.

Ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun hükmün bozulması başlıklı 8. maddesi "Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur." hükmünü içermektedir.

Ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun hükmün bozulması başlıklı 8. maddesi "Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur." hükmünü içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına, temyizin kapsam ve nedenlerine göre kararda sair yönlerden bir yanlışlık yok ise de, davalı ... Genel Müdürlüğü’nün ünvanının gerekçeli karar başlığında eksik gösterilmesi, bunun yanında karar ve ilam harcı hesaplanırken davalı ... Genel Müdürlüğü’nün aşamalarda yatırdığı bakiye karar harcının 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 8. maddesi hükmüne aykırı olacak şekilde dikkate alınmaması doğru olmamıştır.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Soma İş Mahkemesi’nin 2021/148 Esas, 2021/476 Karar sayılı kararının,

A.Gerekçeli karar başlığında yeralan "1-... -0879003090400013“ rakam ve sözcüklerinin silinerek yerine geçmek üzere "1-... Genel Müdürlüğü-0879003090400013“ rakam ve sözcüklerinin yazılmasına,

B.Hüküm fıkrasının asıl dava dosyasının karar ve ilam harcına ilişkin 6 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere „6-Dava açılması sırasında harç alınmaması nedeniyle 25,20-TL başvuru harcı ile hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan ve alınması gerekli 10.246,50 TL harçtan davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından aşamalarda 24/02/2020 tarihinde yatırılan 21.480,25 TL ve 26/04/82018 tarihinde yatırılan 17.013,30 TL olmak üzere toplam 38.493,55 TL harcın mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla yatan 28.221,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı ... Genel Müdürlüğü’ne iadesine,“ rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Genel Müdürlüğü’ne iadesine, 08/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7156, Karar No: 2020/10020, Tarih: 19.11.2020

**12. Hukuk Dairesi         2020/7156 E.  ,  2020/10020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde borçlunun, haline münasip evinin haczedildiğini belirterek bu haczin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, haczedilmezlik şikayetinin reddine karar verildiği, borçlu tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizce; bilirkişilerden ek rapor alınarak daha mütevazi koşullara sahip yerlerde haline münasip evi alabileceği değerin belirlenmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi yönünde kararın bozulduğu, mahkemece; borçlunun keşif masrafını yatırmadığı, davasını takip edip iddasını ispatlayamadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda dosyanın incelenmesinde, Dairemizin bozma ilamı öncesinde mahkemece alınan 21/05/2012 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin 195.179 TL olduğu, davacının haline münasip bir ev alabilmesi için gerekli miktarın 90.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, bu rapora rağmen mahkemece ilk kararda şikayetin reddine karar verildiği ve Dairemizce mütevazi koşullarda ev alabilacaği değerin tespiti ile haline münasip ev alabileceği miktar, mahcuzun değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin kendisine, artanın alacaklıya ödenmesine, satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılması yönünde karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulduğu, bozma sonrası mahkemece ek bilirkişi raporu alındığı, 14/02/2014 tarihli Ek bilirkişi raporunda “....mütevazi koşullara sahip yerlerde haline münasip ev alabileceği miktarın önceki raporda belirtildiği gibi 90.000,00 TL olması gerektiği, raporun eksik bulunması durumunda sosyal durumun belirlenmesinin sosyolog bilirkişinin uzmanlık alanına giridği kanaatine varılmıştır.” yönünde görüş bildirildiği, bunun üzerine mahkemece sosyolog bilirkişinin de heyete eklenerek ek rapor alınması için ara karar verildiği ve borçlu tarafından süresinde masraf yatırılmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dosyada mevcut bilirkişi kök raporu ve Dairemizin bozma ilamı sonrası alınan ek bilirkişi raporu yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre yeterli olup, mahkemece kolluk vasıtası ile sosyal ekonomik durum araştırılması da yaptırıldığı görülmekle, mahkemenin sosyolog bilirkişinin de heyete eklenerek ek rapor alınması yönünde ara kararı yerinde değildir.

Bu durumda, dosyada mevcut bilirkişi kök raporu ve Dairemizin bozma ilamı sonrası alınan ek bilirkişi raporu yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre yeterli olup, mahkemece kolluk vasıtası ile sosyal ekonomik durum araştırılması da yaptırıldığı görülmekle, mahkemenin sosyolog bilirkişinin de heyete eklenerek ek rapor alınması yönünde ara kararı yerinde değildir.

O halde mahkemece dosyada mevcut bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, sosyolog bilirkişinin heyete eklenmesi ve ek rapor alınması için masraf yatırılmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ: Borçlunun temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre borçlunun sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/11/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14532, Karar No: 2017/918, Tarih: 13.02.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/14532 E.  ,  2017/918 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, yersiz ödenen aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalıya, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlenmesi üzerine, davacı Kurumca talep konusu dönemde yersiz olarak ödenen aylıkların ödenmesi için davalıya tebligat yapılmıştır.Kurum alacağının idari yollarla tahsil edilememesi üzerine eldeki dava açılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Bu tür davalarada davacının boşandığı eşi ile eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada,

Bu tür davalarada davacının boşandığı eşi ile eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada,

özellikle, Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, eşlerin boşanma sebebi, boşanma ilamında velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat hükümleri varsa nasıl yerine getirildikleri belirlenmeli, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise ödeme için adına açılan banka hesabında kayıtlı yerleşim yeri saptanmalı, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Kolluk araştırması yapılmalı, anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, Kurum işlemine dayanak tutanakları tutan görevliler dinlenilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda; mahkemece, dosyadaki kayıt ve belgeler değerlendirilmek suretiyle” davalının ve boşandığı eşinin nüfus kayıtları, yerleşim yeri adresleri, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığından davalının ve boşandığı eşinin boşanma tarihinden sonra hangi sandıkta oy kullandıkları, davalı ve dava dışı eş adına kayıtlı elektrik, telefon, su aboneliklerinin varlığı yanı sıra dava dilekçesi ekinde bulunan kontrol memurlarınca düzenlenen rapor, davalı ve eşinin boşandığı yerde görevli kamu görevlileri ile muhtar ve azalarının mahkememizce alınan beyanları ve kolluk marifetiyle yapılan araştırma ve dinlenen tanıkların beyanlarında birlikte yaşama olgusunun doğrulanmadığı, küçük bir yerleşim yerinde karı koca olarak biliniyor olmanın birlikte yaşama olgusunun ispatı için yeterli olmadığı, davalı ve dava dışı boşandığı eşinin boşanmadan sonra aynı çatı altında fiilen birlikte yaşadıkları kesin bir şekilde ispat edilemediği kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.”şeklinde gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden;dava öncesinde, Kurum denetmeni tarafından beyanı alınan Muharremler Köyü muhtarı “2005 yılı veya daha öncesinde davalı ve boşanmış olduğu eşinin ... iline taşındıklarını, köye beraber gidip geldiklerini, birlikte yaşadıklarını, boşandıklarını kendilerine yeniden nikah için geldiklerinde anladığını, herkesin kendilerini karı koca bildiği “şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı asil de, Kurum denetmeni tarafından alınan 22.10.2014 tarihli beyanında, boşandığı eşi ile boşandıktan sonra birlikte yaşadığını kabul etmiştir.

Mahkemece, Nüfus müdürlüğünden, davacı ve boşanmış olduğu eşine ait adresler temin edilmiştir. Uyuşmazlık konusu dönemde, davalının ikameti olarak tespit edilen adreslerden, ... adresinde kolluk vasıtasıyla araştırma yapılmış, araştırmaya ilişkin kolluk cevabi yazısında, şahısların adreslerinin ... olması sebebiyle birlikte yaşayıp yaşamadıklarının tespitinin yapılamadığı belirtilmiştir.

Davalı, mahkemeye verdiği 05.11.2015 tarihli dilekçesinde, ...'a yerleştiklerinde, kendisinin ...’ın evine, boşanmış olduğu eşinin de...’ın evine yerleştiğini belirtmiştir. Mahkemece, ... Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... ve...’ların adreslerinin tespiti talep edilmiştir. Emniyet Müdürlüğü cevabi yazısında,...’ın; ... ...’ın; ... adresleri olduğu belirtilmiştir. Davalının tespit edilen adresleri içinde,...’a ait adres bulunmamaktadır. Davalı ve boşanmış olduğu eşinin, uyuşmazlık konusu dönem olan 22.10.2008-01.05.2011 tarihlerinde, nüfus adres kayıt sitemindeki tespit edilen adreslerine göre ortak adreste ikamet ettikleri anlaşılmaktadır. Tespit edilen diğer adreslerde, kimin ikamet ettiği, davalı ve boşanmış olduğu eşinin bu adreslerde ikamet edip etmedikleri, birlikte yaşayıp yaşamadıkları hususunda araştırma yapılmamıştır.

Tespit edilen adreslerde, komşu, kapıcı ve yönetici gibi kişiler tespit edilerek dinlenmeli, Kurum denetmeni tarafından beyanı alınan kişilerin, imzaları alınmak suretiyle tutanak düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, Kurumdan celp edilmeli, 5510 Sayılı Kanunun 59. maddesi irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.