muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6511, Karar No: 2019/11894, Tarih: 17.12.2019

3-Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Sanıklardan ...'ın 29/08/2014, ...'ın da 07/08/2019 tarihlerinde öldükleri UYAP ortamından temin edilen nüfus kayıtlarından anlaşıldığından, bu husus mahallinde araştırılarak sonucuna göre 5237 sayılı TCK'nın 64 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca bir karar verilmesi lüzumu,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafileri ile katılanlar vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sanıklar ... ve ... bakımından sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA 17/12/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10070, Karar No: 2014/16931, Tarih: 05.11.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/10070 E.  ,  2014/16931 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 07.11.2013 tarih ve 2013/269-2013/598 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ... şirketi nezdinde 28/01/2007-28/01/2008 vade tarihleri arasında 1019/15011375 nolu nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı ... ait 16/08/2007 tarih ve...fatura içeriği 155 kap inşaat malzemesinin... nakliyesinin ... vagon içerisinde 07-038 nolu tren ile gerçekleştiğini, varışı müteakip gümrük yetkilileri ile birlikte mührü sağlam olan vagon kapısı açıldığında tutulan tutanak ve ekspertiz raporunda ayrıntılı nitelikleri belirtilen sigortalı malların vagonda bulunmadığı, taşıma sırasında çalınmış olduğunun anlaşıldığını ve bu hususun tutanakla tespit edildiğini, meydana gelen olayın trenin vermiş olduğu molalar ve beklemeler sırasında kimliği meçhul kişilerce vagonun camlarının kırılarak gerçekleştirildiğinin anlaşıldığını, dava konusu emtianın davalı ... tarafından temiz, sağlam ve noksansız teslim alınmış olmasına karşın yükün alıcısına noksan teslim edildiğini, davacı ... şirketinin bu şekilde meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına çalınan emtiadan dolayı ödeme yaptığını, rücuan alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün 2008/13210 sayılı takip dosyası üzerinden takibe geçildiğini, ödeme emrinin tebliği üzerine yetkiye ve borca itiraz edildiğini, dosyanın yetkisizlik kararı ile ....... 2009/2702 esasını aldğıını, bu dosyadan gönderilen ödeme emri üzerine itiraz edildiğini, itirazın haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili, zamanaşımının gerçekleştiğini Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesi'ne İlişkin Tek Tip Kuralların 44. maddesine göre, alıcının eşyayı teslim almasından sonra her türlü dava hakkının alıcıya geçtiğini, alıcının dava açma yetkisini göndericiye devretmesi halinde göndericinin dava açmasının mümkün olduğunu, davaya konu taşımada gönderici ve alıcının, olduğunu, davacının sigortalısı olduğunu iddia ettiğ......taşıma ile ilgisinin olmadığını, davacının gönderici ve alıcının dışındaki 3. kişiye yaptığı ödemeyi davalıya rücusunun mümkün olmadığını belirterek aktif husumet itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak da; söz konusu eşyanın taşınmasının... çıkışına kadar COTİF hükümleri kapsamında yapıldığını, yargılamada COTIF sözleşmesinin ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkili idarenin gerek yükleme, gerekse boşaltmadan kaynaklı bir kusurunun olmadığını, COTIF üyesi son ülke olan ..sonra varış ülkesi olan...ise SMGS üyesi olduğunu, ...SMGS’ye tabi bir ülke olmadığını, dolayısı ile alıcının SMGS hükümlerine göre bir alacak hakkı var ise ve bu hak davacı ... şirketine geçmiş ise bu hakkın... demiryolu idaresi ile davacı arasında bir davaya konu olması gerektiğini,...n üyesi olmadığı bir anlaşma ve sözleşmeye tabi ülke sınırlarında meydana geldiği iddia edilen hukuki anlaşmazlığa taraf olmasının beklenemeyeceğini belirterek haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine, davacıya %40’dan az olmamak üzere icra inkar tazminatı verilmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı ve uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davalının taşımanın tamamını üstlenip üstlenmediği, navlunun hangi kısım için tahsil edildiği hususlarının araştırılması için bilirkişi kurulu oluşturulduğu bilirkişiler tarafından düzenlenen denetime elverişli ve hükme esas alınan rapora ve CIM taşıma belgesine göre, TCDD tarafından tahsil edilen 323,00 TL'nin ...arasına ait olduğu, taşımanın ...sonraki kısmı için TCDD tarafından tahsil edilen başka bir ücretin olmadığı,...sonrasındaki navlunun davalı tarafından ödenmediği, ... taşımasına ilişkin ayrı taşıma belgesinin bulunduğu, davalının BDT ülkeleri dahilinde uygulanan SMGS sözleşmesine taraf olmadığından söz konusu ülkelerde meydana gelen zararlardan sorumlu tutulamayacağı, taşımanın tamamının davalı tarafından üstlenilmediği, bu nedenle Romanya sonrasında taşıma ücretinin kim tarafından ödendiğinin sonuca etkisi olmadığı, dava dışı ...i. taşıyıcı şirket olduğu, taşıma işindeki fonksiyonunun davalının sorumluluğunu etkilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 05.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

..
Yargıtay — Esas No: 2016/18339, Karar No: 2017/9827, Tarih: 12.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/18339 E.  ,  2017/9827 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı Mahir Bayrakdar ile davalı Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. aralarındaki istirdat davasına dair Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 29/06/2015 günlü ve 2015/22E.-2015/280K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 26/05/2016 günlü ve 2015/13191E.-2016/8284K. sayılı ilama karşı davalı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu,... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde....nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu yönden bozulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 26.05.2016 günlü ve 2015-13391 E. 2016-8284 K. sayılı ilamının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda açıklanan gerekçe ile BOZULMASINA ve peşin alınan karar düzeltme harcının düzeltme isteyene iadesine, bozma nedenine göre davalı tarafın sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 12.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25246, Karar No: 2017/35744, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/25246 E.  ,  2017/35744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3375, Karar No: 2018/3374, Tarih: 11.04.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/3375 E.  ,  2018/3374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında vergi incelemesi ve mütalaaya konu olan 2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan zamanaşımı süresi içinde dava açılması mümkün görülmüştür.

1)213 sayılı Kanunun 367. maddesine göre dava şartı olan “mütalaa”nın, “2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” suçlarına ilişkin olduğu halde, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2011/10700 esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçlarından kamu davası açıldığı, 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarına ilişkin verilmiş bir mütalaa bulunmadığı cihetle; mahkeme tarafından öncelikle durma kararı verilip, 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçlarından mütalaa verilip verilmeyeceğinin sorulup, verilmeyeceğinin anlaşılması durumunda davanın düşürülmesine karar verilmesi gerekeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2)Kabule göre de;

Sahte fatura kullanma suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanun'a göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de, faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi amacıyla; her takvim yılına ait suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması ve incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, sahte olduğu iddia olunan faturaları düzenleyen şirketler hakkındaki inceleme raporlarının tamamının getirtilerek şirket yetkilileri hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, açıldığının tespiti halinde ve birleştirilmesi mümkün olmadığı takdirde, dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları düzenleyenlerin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları düzenleyen şirketler ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturma sonucu yazılı şekilde beraat hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/372, Karar No: 2021/6665, Tarih: 25.05.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/372 E.  ,  2021/6665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4389 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Müşteki ... vekilinin temyiz isteminin incelemesinde;

Banka zimmeti suçlarında doğrudan zarar görenin banka olduğu, açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen müşteki ...'ün davaya katılmasına karar verilmesi hukuken geçersiz olup, hükmü temyize hak vermeyeceğinden, müşteki ... vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II- Katılan banka vekilinin temyiz isteminin incelemesinde;

Katılan banka vekilinin 22/09/2020 tarihinde tefhim edilen hükmü CMUK.nun 310/1. maddesinde öngörülen 1 haftalık yasal süresinden sonra 05/11/2020 tarihinde temyiz ettiği anlaşılmakla, katılan banka vekilinin temyiz talebinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

III- Sanık müdafiinin temyiz isteminin incelemesinde;

Mahkemece uyulmasına karar verilen Dairemizin 05/11/2019 tarihli bozma ilamında da da belirtildiği üzere sanığa isnat olunan suçun cezasının alt sınırı itibariyle yargılamanın her aşamasında müdafii ile temsil edilmesi gerektiği, sanık müdafiinin 05/11/2019 tarihli bozma ilamı sonrası yapılan duruşmalar için UYAP sisteminden 15/06/2020, 29/06/2020, 09/09/2020 ve 21/09/2020 tarihli mazeret dilekçeleri göndererek başka yer mahkemelerinde aynı gün duruşmalarının olması sebebiyle duruşmalara katılamayacağını belirttiği, ancak dilekçeler ekinde mazeretini ispata yarar belge sunmadığı, mahkemece sanık müdafiinin 15/06/2020, 29/06/2020 ve 09/09/2020 tarihli mazeret dilekçelerinin kabul edildiği, 21/09/2020 tarihli mazeret dilekçesinin ise duruşmayı uzatmaya yönelik olduğu değerlendirilerek reddi ile karar celsesinde sanık müdafii bulunmaksızın hüküm tesisi edildiği cihetle; 5271 sayılı CMK'nın 188/1. maddesi uyarınca sanık müdafiinin duruşmada hazır bulunması sağlanarak, yokluğunda yapılan işlemlere; bu kapsamda bozmaya ve esas hakkındaki mütaalaya karşı savunma yapmasının sağlanması, gerektiğinde CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca zorunlu müdafii görevlendirilmesi yoluna gidilerek savunmada oluşan boşluğun ve kısıtlılığın giderilmesi gerektiği düşünülmeden, müdafiinin hazır bulunmadığı celsede hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

1- Sanığın mahkemenin 2004/674 Esas- 2008/91 Karar sayılı kararında hükmedilen 7 yıl 9 ay 10 gün hapis ve 71.065,00 TL adli para cezası üzerinden kazanılmış hakkı olduğu gözetilmeden, belirlenen netice cezadaki 12.325,00 TL lik adli para cezasının lehe olduğundan bahisle infazın 7 yıl 9 ay 10 gün hapis ve 12.325,00 TL üzerinden yapılmasına karar verilmesi suretiyle yeniden kazanılmış hakka neden olacak şekilde hüküm tesisi,

2- 05/11/2019 tarihli bozma ilamımızda da belirtildiği üzere nitelikli zimmet suçundan verilen ve banka zararının üç katı artırılan adli para cezasının, ayrıca 765 sayılı Yasanın 80. maddesinin uygulanması suretiyle artırılamayacağının gözetilmemesi,

3- Katılan banka lehine tazminine karar verilen banka zararı üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T göre 4.145,92 TL nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde yazılı şekilde eksik vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince sanığın cezada kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 25/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3040, Karar No: 2009/3429, Tarih: 08.06.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/3040 E.  ,  2009/3429 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı yüklenici, 16.09.2003 tarihli sözleşme ile üstlendiği işi zamanında tamamlayarak eksiksiz şekilde davalıya teslim ettiğini, projenin eksik yapılan imalâtın yetersiz kalması üzerine ayrıca 4-6 ton kategori fazla imalât yapmak zorunda kaldığını, davalı idare yetkililerinin de bilgisi dahilinde projenin tamamlanması amacıyla yapılan bu fazla işler bedelinin kesin hesap sonucuna göre 472.436.373.293 TL olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle şimdilik 10.000,00 YTL’nin 31.12.2004 tarihinde itibaren avans faiziyle birlikte tahsilini istemiş, 31.01.2008 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 542.797,00 YTL’ye arttırmıştır.

Davalı iş sahibi, davalıya ihale edilen işin 1. keşfi sonunda projenin tamamlanabilmesi için encümen kararı ile %61.34 oranında keşif artışı verildiğini, 2. keşifte davacının yaptığını ifade ettiği fazla imalâta gerek duyulmadığını, talep edilen bedelin de fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu ve ek raporları doğrultusunda ıslahta nazara alınarak davanın kabulüne 542.797,00 YTL’nin 31.01.2005 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen karar, davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-... Büyükşehir Belediye Encümeninin 06.09.2001 günlü kararıyla davaya konu olan “.... ile .... arası Anroşman tamiratı ve saha onarım inşaatı” işi, %48.60 indirimle yüklenici ...’ya ihale edilmiş, iş daha sonra Sayıştay Başkanlığı’nın tescili ile ve 21.10.2002 tarihli devir sözleşmesiyle davacı şirkete devredilmiştir. Davalı ...’nin Ekonomik Planlama ve Kesin Hesap Müdürlüğü, Fen İşleri Daire Başkanlığına yazdığı 18.04.2005 tarihli yazıyla işin kesin hesabının tamamlandığını ancak sözleşme yılı (2001) birim fiyatlarıyla 167.744.145.532 TL imalât, 88/13181 Sayılı Kararname gereği 246.023.550.957 TL eskalasyon farkı ve 58.668.676.804 TL malzeme fiyat farkı olmak üzere toplam 472.436.373.293 TL tutarında keşif fazlası imalât tespit edildiğini bildirerek ödeme yapılabilmesi için Belediye Meclis kararı ve Sulhname düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Fen İşleri Daire Başkanlığı'nın gerekçe raporunda 31.12.2004 tarihi itibariyle işin geçici kabulünün noksansız olarak yapıldığı vurgulanarak %61.34 keşif artışından fazla yapılan ve 413.767.696.489 TL’lik kısma %48.60 ihale tenzilatı uygulanması ile elde edilen miktara malzeme fiyat farkının ve %18 KDV’nin eklenmesiyle bulunan 320.187.421.904 TL’nin yüklenici firmaya ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Yüklenici firma İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazdığı 17.11.2005 tarihli dilekçesiyle, kesin hesap müdürlüğünün yapmış olduğu hesabı kabul ederek faydalı ve zaruri olarak yapılan imalât bedeli (KDV dahil) 320.187.421.904 TL’nin ödenmesini talep etmiştir. Davacı yüklenici Belediye’ye ulaşan bu dilekçesiyle yasal keşif artışı dışında yapılan imalâttan ihale indirimi yapılmasını kabul ederek 320.187.421.904 TL’nin ödenmesini talep ettiğinden ve talebini bu miktarla sınırlandırdığından açılan davanın bu miktar üzerinden kabulü yerine alınan bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak ve yasal keşif artışı dışında yapılan ilave işlere ihale indirimi uygulanmayacağı kabul edilerek yazılı şekilde 542.797,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.