muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6513, Karar No: 2019/4234, Tarih: 12.06.2019

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa’nın 2. maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ... AŞ.'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Manisa ili Soma ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun genelinde derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda Soma maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle ölenin olayda hiç kusurunun bulunmadığının anlaşılıp kaza olayının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının kendi aralarında görülmesi muhtemel rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına, temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Genel Müdürlüğü'nün yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ...'na yükletilmesine, 12/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5483, Karar No: 2015/316, Tarih: 29.01.2015

**1. Ceza Dairesi         2013/5483 E.  ,  2015/316 K.**

**"İçtihat Metni"**

Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs, Hakaret

A-Sanık ...... hakkında basit yaralama ve hakaret suçları yönünden CMK.nun 231. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, CMK.nun 231/12. maddesi uyarınca itiraz yasa yoluna tabi olup temyizi kabil bulunmadığı ve gereği itiraz merciğince yerine getirildiğinden, bu hükümlerin inceleme dışı tutulmasına karar verilmiştir.

B-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ....., ....., ....., ...... ve suça sürüklenen çocuk ......’in mağdur .... yönelik eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde sanık .....’in kasten öldürmeye teşebbüs suçunun vasfı tayin, kusurluluğu etkileyen nedenlerden haksız tahrikin nitelik ve derecesi ile takdiri indirim sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilerek kısmen reddedilmiş, sanıkların hakaret suçunu mağdurun kendilerine hakaret etmesi üzerine işledikleri Mahkemece gerekçeleri gösterilerek haklarında ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ..... müdafıinin suç vasfına, yasal savunmaya, yasal savunmada sınırın aşılmasına, haksız tahrikin derecesine, ceza miktarının fazlalığına vesaireye ilişen, sanık .... müdafıinin sübuta yönelen, sanık .... müdafıinin sübuta ilişen, sanık ... .... müdafıinin eksik incelemeye, sübuta yönelen, suça sürüklenen çocuk .... müdafıinin yasal savunmada sınırın aşılmasına ilişen, katılan ..... vekilinin ceza miktarlarının azlığına, haksız tahrikin bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile;

1-Sanıklar ..., ..., ...., ... ... ve suça sürüklenen çocuk ... haklarında mağdur .... hakaret, sanık ..... hakkında mağdur ..... kasten öldürmeye teşebbüsten kurulan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

2-Sanıklar ...., ...., .... ..... ve suça sürüklenen çocuk ..... haklarında mağdur ..... kasten öldürmeye teşebbüsten kurulan hükümler yönünden;

1-Sanıklar ..., ..., ...., ... ... ve suça sürüklenen çocuk ... haklarında mağdur .... hakaret, sanık ..... hakkında mağdur ..... kasten öldürmeye teşebbüsten kurulan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

2-Sanıklar ...., ...., .... ..... ve suça sürüklenen çocuk ..... haklarında mağdur ..... kasten öldürmeye teşebbüsten kurulan hükümler yönünden;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; olay günü akşam saatlerinde sanıklar ...., ...., ... .... ve suça sürüklenen çocuk .... arkadaşları olan sanık .... ile mağdur ....'in ikamet ettiği apartmanın yanındaki bahçeye ..... daveti üzerine çay içmeye geldikleri, .... çay hazırlamak için evine çıktığı zaman diliminde apartman görevlisinin sanıkların yanına gelerek neden bahçede beklediklerini sorduğu, onların da 12 numaralı dairede oturan arkadaşlarını beklediklerini söylemeleri üzerine yanlışlıkla 2 numaralı dairede oturan mağdur .... arayan tanık ...... durumu ona bildirdiği, akşam saatlerinde rahatsız edilmesine sinirlenen mağdurun aşağıya inerek apartman görevlisi tanık ...... ve sanıklarla tartıştığı, suça sürüklenen çocuk ..... tokat attığı, tanıkların müdahalesi ile evine dönmesine rağmen alkolün de verdiği etkiyle balkona çıkarak "defolun gidin" diye sanıklara bağırıp sinkaflı sözlerle hakaretler ettiği, sanıkların da karşılık vermesi üzerine tekrar aşağıya inerek sanık .... saldırdığı, bunun üzerine sanıklar ..., ..., ..., ... .... ve suça sürüklenen çocuk ... mağduru tekme tokat dövmeye başladıkları, sanık .... ise mağduru sırt, göğüs ve uyluk bölgelerinden bıçaklayarak yaşamsal tehlike geçirmesine neden olacak şekilde yaraladığı olayda;

Sanıklardan sadece ..... bıçak kullanmış olması, ani çıkan kavga ortamında, havanın karanlık olması ve mağdur ile tanıkların dahi bıçağın varlığını ve bıçaklama eylemini fark etmemiş olmaları ile sanıkların savunmalarında .... bıçak kullandığını görmediklerini beyan etmelerine ilişkin hususlar birlikte dikkate alındığında, sanıklar ..., ..., ... ... ve suça sürüklenen çocuk ... sanık .... bıçakla gerçekleştirdiği eylemi bakımından fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiklerinin ve TCK.nun 37. maddesi uyarınca fail olarak sorumlu tutulamayacaklarının anlaşılması karşısında, mağdurda bıçak yarası dışında meydana gelen yaraların niteliğine göre vasıflandırma yapılarak kasten yaralama suçundan cezalandırılmaları yerine yazılı gerekçeyle kasten öldürmeye teşebbüsten cezalandırılmalarına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanıklar ve suça sürüklenen çocuk müdafıileri ile katılan ..... vekilinin temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde görüldüğünden hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, 29/01/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3130, Karar No: 2014/115, Tarih: 13.01.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/3130 E.  ,  2014/115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlğını ihlal, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

TCK'nın 61. maddesine aykırı olarak TCK'nın 35. maddesinin TCK'nın 143. maddesinden önce uygulanması sonuç cezayı değiştirmediğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Suça sürüklenen çocuk hakkında sonuç olarak verilen 6 ay hapis cezasının, TCK’nın 50/1-c maddesi uyarınca “iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesi” şeklinde tedbire çevrilmesi yerine, infazı kısıtlar şekilde “2 yıl süre ile .... Gençlik ve Spor İl Müd.ne başvurusu ile fiziki yapısı ve yeteneğine göre kendi seçtiği ve kurumca onaylanan bir spor branşında eğitim görme yaptırımına çevrilmesine” karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye akırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından “TCK’nın 50/1-c maddesinin uygulanmasına” ilişkin bölüm çıkarılarak, yerine ‘‘kısa süreli hapis cezasının iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesi tedbirine çevrilmesine” cümlesinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

III- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TCK'nın 50/1-f maddesinde yer alan seçenek yaptırıma hükmedilebilmesi için suça sürüklenen çocuğun gönüllü olması gerektiği gözetilmeyerek, bu hususta suça sürüklenen çocuğun beyanı alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 13.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6788, Karar No: 2010/7592, Tarih: 28.06.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/6788 E.  ,  2010/7592 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAYRAMİÇ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/05/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, miras bırakan babası O.Y.'ın 2293 parsel sayılı taşınmazını mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak davalı kızına temlik ettiğini  ileri sürerek, payı oranında iptal ve tescil olmazsa tenkis  isteminde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı M. yönünden açılan davanın muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle kabulüne; Diğer davalılar yönünden ise davanın sıfat yokluğu nedeniyle  reddine   karar verilmiştir.

Karar, davalı M. Ö. vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik  Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali,tescil olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar  verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 2293 parsel sayılı taşınmazın miras bırakan O.Y. tarafından 23.8.2004 tarihinde davalıya satış yoluyla temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı, miras bırakan tarafından davalıya yapılan temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; murisin kolunun kırılması nedeniyle birtakım ameliyatlar geçirdiği ameliyat parasının bir kısmının davalı tarafından verildiği, bakımının davalı tarafından yapıldığı hususu bu davanın kabul edilmesi halinde mirasta hak sahibi olabilecek kardeşlerin ifadeleri ile sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifade ile malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet ya da emek de olabileceği kabul edilmelidir. (HGK'nun 29.4.2009 gün 2009/1-130 S.K.) Esasen, yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 1.4.1974 gün 1/2 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Başka bir ifade ile murisin iradesi önem taşır.

Yukarıda değinilen somut olgular, açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde miras bırakanın gerçek irade ve amacının diğer mirasçıdan mal kaçırma olmadığı kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar  verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar  verilmesi doğru değildir. Davalının, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMY.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.6.2010  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6533, Karar No: 2024/487, Tarih: 25.01.2024

**7. Hukuk Dairesi         2022/6533 E.  ,  2024/487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/130 E., 2022/402 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2013/473 E., 2018/454 K.

Taraflar arasındaki geri alım hakkına dayalı tapu iptal tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafça 2002 Mali Yılı Genel ve Katma Bütçe Kanunlaşıncaya Kadar Devlet Harcamalarının Yapılmasına ve Devlet Gelirlerinin Tahsiline Yetki Verilmesine Dair Kanun'un 7 inci maddesi ve 260 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken 12.09.2003 tarihli satış akdi ile S.S. Balkanlar ... Konut Yapı Kooperatifine temlik edilen 196 ada 11 parsel (eski 1579 parsel) sayılı taşınmazın, ifraz ile oluşan parsellerin ferdileşme ile üyelerine devredildiği, ancak taşınmazlardan amacına uygun kullanılmadığını belirttiği 68 adet taşınmaza ilişkin olarak tapu iptali ve tescil talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçesinde; amacına uygun kullanılmayan ve konut yapılmayan 68 adet parsel malikine karşı Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/473 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava tarihinden önce ölen ... ve ... mirasçılarına karşı dava açılması gerektiğini, aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan dosyaların birleştirilmesini, davalılar adına olan tapu kaydının iptaline ve hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece; dava tarihi olan 2013 tarihi itibariyle dava konusu parsellerde inşaat yapımı için elverişli ortamın hazırlanmadığı, yapıların ve inşaatların yapımı için gerekli olan altyapıların kurumlarca yerine getirilmemiş olduğu, davalıların mücbir sebepler nedeniyle kendilerinden kaynaklanmayan tamamen kurumsal nedenlerle taşınmaz üzerinde konut inşa edemedikleri, ancak amaca aykırı bir yapılaşmanın da olmadığı açıklanmıştır.

2. Taraflar arasında akdedilen geri alım sözleşmesinde amaca aykırılık kavramının ayrıntılı olarak açıklanmadığı, tarafların konut dışında başka bir amaçla parseller üzerinde yapı yapmaları halinde aykırı amacın oluşacağı ancak boş parselde mücbir sebep nedeniyle konut yapılamamış olmasının amaca aykırılık olarak değerlendirilmesinin taraflar arasında yapılan sözleşmenin ruhuna ve yapılış amacına aykırı olacağı izah edilmiştir.

3. Davalıların zorunlu göçe tabi tutulan ve daha sonra Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığı'na alınan kişiler olduğu, göç yasası gereği bu kişilere dava konusu taşınmazların verildiği, taşınmazların davalılardan alınarak tekrar Maliye Hazinesine verilmesi halinde yasal zorunluluk yerine getirilmemiş olacağından bu hususun hakkaniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olacağı,

4. Taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri TMK'nın 736 ncı maddede düzenlenen vefa hakkının unsurları birlikte değerlendirildiğinde davalıların amaca aykırılık teşkil eden fiillerinin olmadığı, amaç dışında kullanım durumunun tespit edilmediği, bu haliyle sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil etmediğinden TMK'nın 2 nci maddesi gereğince dürüstlük kuralları ve hakkaniyet ilkeleri de gözönünde tutularak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Hazinesi vekili ve katılma yolu ile davalı ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı İstinafı

1. Davacı vekili; taşınmazın tamamında konut yapılmadığını ve amacına uygun kullanım gerçekleşmediğini, vefa hakkı süresinin 12.09.2013 tarihinde dolduğunu,

2. Tapuda davalı kooperatif adına kayıtlı 138 ada 12 parsel üzerinde taşınmazın dava tarihi itibariyle satış amacına uygun faaliyette bulunulmadığının mahallinde yapılan keşifle de tespit edildiğini,

3. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazlarda inşaatların yapı ruhsatlarının ve kullanma izin belgelerinin dava tarihi sonrası olduğunu,

4. 2005 tarihli Belediye Meclis kararına atfen her parselin imar durumunun hazırlandığı ve belediye hizmetlerinden yararlandığı belirtilmiş olmasına rağmen bilirkişilerce belediye hizmetlerinden yararlanmadığının tespit edildiğini,

5. Bilirkişi raporunda idari tespit ve dava tarihi itibariyle yapılaşma aşamaları sözleşme şartları yönünden yeterli inceleme yapılmadığını, dava açıldığı sırada taşınmazlarda yapı bulunmadığını,

6. Dava konusu bir kısım taşınmazlardaki yapı ruhsat tarihlerinin de dava tarihi itibariyle inşaatların tamamlanmadığını, süre ve amaç yönünden sözleşmeye uyulmadığını ispat ettiğini,