muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11910, Karar No: 2015/4706, Tarih: 05.11.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/11910 E.  ,  2015/4706 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2014/30573

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/11/2013

NUMARASI : 2013/643 (E) ve 2013/746 (K)

SUÇ : Mühür bozma

Sanığın suç tarihindeki iş yerinden belediye meclis kararı doğrultusunda taşınması gerektiği halde sözü edilen karara uymadığının 05.11.2009 günü zabıta görevlilerince yapılan kontrolde tesbit edilmesi üzerine sanığın işletmiş olduğu işyerinin mühürlendiği, 17.11.2009 günü yapılan kontrolde mührün bozularak işyerinin faaliyetine devam ettiği iddiasıyla sanık hakkında mühür bozma suçundan cezalandırılması talebiyle açılan davada; sanığın suç tarihinde kendisine ait arabanın temizliğini yaparken zabıta ekiplerinin suç işlediğinden bahisle suça konu tutanağı tuttuklarını, kendisinin olayla bir alakasının olmadığını, tutanakta belirtilen işyerinin kesinlikle kendisine ait olmadığını belirtip yüklenen suçu kabul etmemesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenebilmesi amacıyla kolluk vasıtasıyla suç tarihi itibariyle işyerini işleten kişinin kesin bir şekilde tespit edilmesi, tutanak tanıklarının da duruşmaya çağırılarak tutanağa konu işyerini sanığın işletip işletmediği hususunda beyanları alındıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 53/1-c bendindeki "velayet hakkından, vesayet ve kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksunluğun" sanığın sadece kendi altsoyu yönünden koşullu salıverme tarihine kadar süreceği, altsoyu haricindekiler yönünden ise yoksunluğun hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 05.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1778, Karar No: 2018/7553, Tarih: 21.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/1778 E.  ,  2018/7553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

ŞİKAYETÇİ : ...

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Borçlu şirketin şikayet tarihinden önce tasfiye sürecine girmiş olduğunun anlaşılması karşısında yasal unsurları oluşmayan atılı suç nedeniyle sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın düşürülmesine karar verilmesi,

Kabule göre ise;

1)02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2)Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin ''28/04/2015'' yerine, ''2015'' olarak gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye kısmen uygun olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 21/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3889, Karar No: 2012/20020, Tarih: 27.06.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/3889 E.  ,  2012/20020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5846 sayılı yasanın 5101 sayılı yasa ile değişik 81/9-1-b maddesinde hapis veya adli para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü aynı yasanın 5728 sayılı yasa ile değişik 81/4.maddesinin ise hapis cezası ile adli para cezasını içerdiği gözetilerek;

Adli para cezası, hapis cezasına göre lehe olduğu halde, mahkemece 5846 sayılı yasanın 5101 sayılı yasa ile değişik 81/9-1-b maddesinin tatbik edilmesi halinde tercih edilecek para cezasının aleyhe olacağı şeklindeki gerekçeyle aynı yasanın 5728 sayılı yasa ile değişik 81/4 maddesine göre hapis cezası ve adli para cezasının tatbiki suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMUK.nun 325.maddesi uyarınca sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 27.06.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9635, Karar No: 2016/4644, Tarih: 25.04.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/9635 E.  ,  2016/4644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 31.03.2015 tarih ve 2013/471-2015/197 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait uçakla ....'dan...'a seyahat ettiği sırada davalı şirketin sorumluluğuna teslim ettiği bagajının kaybolduğunu, bu nedenle gerekli formları doldurup davalıya durumu bildirdiğini, kayıp bağajın 29 gün sonra müvekkilinin yoğun çabası ve gayreti sayesinde teslim edildiğini, kayıp bagaj içerisinde şeker hastası olan müvekkilinin ilaçlarının, kendisi ve eşine ait eşyaların bulunduğunu, müvekkilinin bagajın geç teslimi nedeniyle ilaçlarını kullanamadığını, bagaj içerisinde bilgisayarının bulunması nedeniyle planladığı iş görüşmelerini yapamadığını, eşiyle birlikte çıktığı tatilin büyük bir bölümünde kayıp bağajla uğraşmak durumunda kaldığını, bağajın kaybı nedeniyle bir takım zorunlu harcamalar yapmak zorunda kaldıklarını, davalı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediğini ileri sürerek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi 20.000,00 TL manevi tazminatın bagaj kayıp tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş 06.01.2015 havale tarihli ıslah dilekçesiyle 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 3.135,65 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının süresinde ve usule uygun hasar ihbarında bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı sorumluluk olduğunu, davacının ancak karar tarihinden faiz isteyebileceğini, manevi tazminatı gerektirir bir durumun söz konusu olmadığını, her halükarda manevi tazminatın da sınırlı sorumluluk kapsamında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda bagaj kaybı nedeniyle hesaplanan gerçek zarar miktarının 14.152,35 TL, davalının sorumluluk üst sınırının 1131 SDR olduğu, 30.03.2015 tarihi itibariyle üst sınırın 4.103,77 TL tutarına denk geldiği, davacının tazminat isteminin bu bedelin altında kaldığı, bagaj kaybının davacının kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği ve davacıda derin bir elem ve üzüntü uyandırdığı yönünde somut delil elde edilemediği gerekçesiyle 3.135,65 TL maddi tazminatın 31.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, Uluslararası Havayolu Taşımacılığına İlişkin Montreal Sözleşmesi'nin 22/5 m. uyarınca, bağaj kaybının davalı havayolu taşımacısı olan şirketin veya çalışanlarının kasten veya pervasızca bir davranışı sonucu gerçekleşmiş olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olmasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, istek halinde aşağıda yazılı 24,80 TL harcın temyiz eden davacıya iadesine, temyiz harcı davalıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

25.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7271, Karar No: 2010/5791, Tarih: 05.10.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7271 E.  ,  2010/5791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 412 ada 151, 152, 153, 155, 156, 157, 158, 159 ve 208 parsel sayılı 1457.49, 8298.01, 6268.39, 5922.96, 4617.06, 8857.76, 8819.17, 3588.73 ve 3671.57 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sit alanı sınırları içinde kalması nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ..., yasal süresi içinde tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 412 ada 151, 152, 153, 155, 156, 157, 158 ve 159 parsel sayılı taşınmazların davalı Hazine adına tesçiline, 412 ada 158 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan 1 adet 150 yaşındaki zeytin ağacının, 412 ada 157 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan 8 adet 2 yaşındaki aşılı zeytin ağacının davacı ... adına tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine, 412 ada 159 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan 1 adet 150 yaşındaki zeytin ağacı ile 3 adet 10 yaşlarında zeytin ağacının, 412 ada 156 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan 1 adet 150 yaşında ve 2 adet 30 yaşlarında zeytin ağacının, 412 ada 153 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan 16 adet 150 yaşında ve 10 adet 8-10 yaşında 40 adet yeni aşılanmış zeytin ağacının davacı ... adına tapuya tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanan ve doğru olarak değerlendirilen delillere göre davalı Hazine vekili ile davacılar vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, mahkemece, çekişmeli 412 ada 153, 156 ve 159 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki muhdesatın davacı ... adına tesçiline karar verilmesi isabetsiz olup bozma nedeni ise de; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden kararın hüküm fıkrasının 13.satırındaki "adına tapuya tesçile" ibaresinin çıkartılarak yerine "adına beyanlar hanesinde gösterilmesine" ibaresi yazılmak suretiyle ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 05.10.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6375, Karar No: 2017/2613, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/6375 E.  ,  2017/2613 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21922, Karar No: 2012/25355, Tarih: 10.12.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/21922 E.  ,  2012/25355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 16.633,28 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 10.12.1992 tarihinde sözleşmeli veteriner sağlık teknisyeni olarak olarak göreve başladığını, 15.05.1995 tarihinde kadrolu memurluğa geçtiğini, lise mezunu olmasına rağmen, göreve başlarken doldurduğu bilgi formunda yüksek okul mezunu olduğunu beyan etmesi sebebiyle, kendisine fazla maaş ödemesi yapıldığını belirterek; toplam 16.623,28 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur.Mahkemece; davanın 60 günlük dava açma süresi içinde açılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Somut olayda; davacı idarenin davalıya yaptığı hatalı ödemeden sözedilerek; yersiz ödenen paranın faiziyle birlikte tahsili istenilmektedir.

Borçlar Kanununun 62.maddesi (6098 Sayılı Borçlar Kanununun 78.maddesi) gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir.

HGK'nun 1982/13-387 E.-1984/997 K. sayılı kararında; hatalı intibak ve hatalı terfi gibi şart tasarrufun yanlış yapılması veya sonradan geri alınması halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılan fazla ödemenin idare hukuku ilkelerine göre geri istenebileceği ve geri isteme süresinin 60 gün olduğu, ancak şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin ise Borçlar Kanununun haksız iktisap kuralları çerçevesinde geri istenebileceği açıklanmıştır.

Mahkemece; herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin, Borçlar Hukukunun haksız iktisap kuralları çerçevesinde istenip istenemeyeceği tartışılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/854, Karar No: 2016/952, Tarih: 26.01.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/854 E.  ,  2016/952 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, vasi atanması istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, UYAP sisteminden yapılan araştırmada kısıtlı adayının ikamet adresinin “...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise, kısıtlı adayının adres kayıt sisteminde kayıtlı adresinin “...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

... İlçe ... Komutanlığının 05.01.2016 tarihli cevabî yazısından kısıtlı adayının “...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 26/01/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4095, Karar No: 2015/12340, Tarih: 01.06.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/4095 E.  ,  2015/12340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR

Federasyonu'ndan; davacı ile davalı ... arasında imzalanan tek tip profesyonel futbolcu sözleşmelerinin, fesih işlemlerine ilişkin yazıların ve ilgili tüm evrakların onaylı örnekleri istenerek eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3320, Karar No: 2020/2908, Tarih: 10.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/3320 E.  ,  2020/2908 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Düşme

Katılan vekilinin temyiz dilekçesi içeriğinde her ne kadar başkaca takvim yılına ilişkin anlatım mevcut ise de anılan dilekçenin sonuç kısmındaki "resen" ibaresi gözetilerek adı geçen sanık hakkında 2006 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen hükme hasren inceleme yapılmıştır.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanığa yüklenen "2006 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçunun 213 sayılı VUK'nin 359/b-1. maddesinde öngörülen cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiğinden kamu davasının, zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle hükmün ONANMASINA, 10.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17594, Karar No: 2016/2913, Tarih: 25.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/17594 E.  ,  2016/2913 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ve davalılardan T.. Ş.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve kanuni gerektirici sebeplere göre davalı şirketin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı temyizine gelince;

Dava, 26.07.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden sigortalının eşinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, Davalı Başkanlığı hakkındaki davanın reddine, 25.251,75 TL maddi, 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/07/2008 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davalı Belediye'nin 10 adet caddenin yenilenmesi ve 19 adet caddede yağmur suyu hattının yapılması işinin davalı şirkete verdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle asıl işveren-alt işveren kavramlarının açıklanması gerekir.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur.

5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları, 5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de Kurumun alacakları ve işçinin sosyal güvenlik hakkı daha geniş koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 veya 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kaçmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.maddesinin 6.fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Alt işverenden söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından sorumlu tutabilmek için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır.

a) İşyerinde işçi çalıştıran bir asıl işveren bulunmalıdır. Sigortalı çalıştırmayan “işveren” sıfatını kazanamayacağı için, bu durumdaki kişilerden iş alanlar da aracı sayılmayacak ve anılan madde kapsamında dayanışmalı sorumluluk doğmayacaktır.

b) Bir başka işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş almalı ve sigortalı çalıştırmalıdır.

c) İşverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

d) İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte olmamalıdır, aksi halde iş alan kimse aracı değil, bağımsız işveren niteliğinde bulunacaktır.

e) İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, iş anahtar teslimi verildiğinde veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı) Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacaktır.