muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2573, Karar No: 2022/7846, Tarih: 25.05.2022

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle, istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, ilk duruşmanın salgın hastalık tedbirleri nedeni ile ertelendiği, ikinci duruşmaya davacı vekilinin mazeret sunması üzerine mazeretin kabul edildiği ve “1- Davacı vekilinin mazeretinin kabulüne, duruşma gününü UYAP sisteminden öğrenmesine,

2-Davacı vekiline ön inceleme duruşma gününün şerhli tebliğine, huzurda bulunan davalı vekiline bir sonraki celsenin ön inceleme duruşması olarak icra edileceğinin ihtarına (Belirlenen gün ve saatte duruşmaya gelmediğiniz veya gelip de davayı takip etmediğiniz takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağı, sulh için gerekli hazırlığı yapmanız duruşmaya gelmediğiniz takdirde diğer tarafın yargılamaya devam etmek istemesi durumunda yokluğunuzda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceğiniz ve diğer tarafın muvafakatiniz olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği yahut değiştirebileceği ihtar ve tebliğ olunur.) (ihtarat yapıldı)” şeklinde hüküm kurulduğu, söz konusu şerhli duruşma zaptının davacı vekiline ayrıca tebliğ edilmediği, sonraki duruşmada işlemden kaldırma ve giderek davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Ne var ki, anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, davanın işlemden kaldırılması kararından önce tarafların duruşma gününü uyap üzerinden öğrenmelerine dair karar verilmesi hususu, usulüne uygun bir tebliğ mahiyetinde olmadığı için işlemden kaldırma kararı yerinde görülmemiştir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.05.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10750, Karar No: 2025/3802, Tarih: 24.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/10750 E.  ,  2025/3802 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/240 Esas, 2024/240 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Konya 2. Çocuk Mahkemesinin 22.07.2022 Tarihli ve 2022/328 Tedbir Talep Sayılı Kararı

Korunmaya ihtiyacı olan küçük hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına, 06.09.2022 tarihli ek kararıyla da korunmaya ihtiyacı olan küçük hakkında bakım tedbiri uygulanmasına karar verilmiştir.

İzmir Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü 17.05.2024 tarihli yazısı ile çocuk hakkında alınan tedbir kararlarının amacına hizmet etmemesi nedeniyle yeniden değerlendirilmesi hususu bildirilmiştir.

Mahkemece 22.05.2024 tarihli ek karar ile, küçüğün ... Çiğli Çocuk Evleri Sitesinde bakım altında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 4. Çocuk Mahkemesinin 29.05.2024 Tarihli ve 2024/240 Tedbir Talep Sayılı Kararı

Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı hangi hakim yada mahkeme tarafından alınmış ise uygulanmasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin de, kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağı değerlendirilerek bundan sonraki talepler ve uygulama ile ilgili karar vermeye yetkili mahkemenin Konya 2. Çocuk Mahkemesinin olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının a ve c alt bentleri uyarınca hakkında danışmanlık ve bakım tedbiri uygulanan küçüğün, tedbirlerinin uygulamasını takibe ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.

”

C. Değerlendirme

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Konya 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/328 Tedbir Talep sayılı dosyasında 22.07.2022 ve 06.09.2022 tarihli kararlar ile, küçük hakkında 5395 sayılı Kanun gereğince danışmanlık ve bakım uygulanmasına karar verildiği, daha sonra 22.05.2024 tarihli ek kararla resen yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Konya 2. Çocuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Konya 2. Çocuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12125, Karar No: 2017/11884, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/12125 E.  ,  2017/11884 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23523, Karar No: 2016/405, Tarih: 12.01.2016

**12. Hukuk Dairesi         2015/23523 E.  ,  2016/405 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :. İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi borçlu icra mahkemesine başvurusunda, sair itiraz nedenleri ile birlikte ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, 30.12.2014 tarihinde takipten haberdar olduğunu, tebligat adresinde oturmadığını, tebligatda, adı geçen ......'u tanımadığını ileri sürerek şikayet de bulunduğu, mahkemece borçlunun mernis adresi ile ödeme emri tebliğ edilen adresin aynı olmadığı gerekçesiyle usulsüz tebligat şikayetinin kabulüne karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda borçlu tarafa yapılan ödeme emri tebliğ işlemi aynen "tebliğ için adrese gidildiğinde adreste muhatap veya yakınlarından kimse bulunmadı, en yakın ...... muhatabın geçici olarak işe gittiğini imzalı/sözlü beyanla belirtti, imzadan kaçındı. Evrak mahalle muhtarı ...... teslim edildi, kapısına 2 nolu haber kağıdı yapıştırıldı, en yakın ....'a haber verildi "açıklaması ile 22.06.2014 de tebliğ edildiği, yapılan tebliğ işleminde beyanı alınan ..'un komşu, kapıcı, yönetici gibi kimselerden olup olmadığının belirtilmediği, bu nedenle anılan tebliğ işleminin 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi ile Tebligat Yönetmeliği'nin 30 ve 35. maddeleri hükümlerine aykırı olmakla usulsüz olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece, ödeme emri tebliğ işleminin usulsüzlüğü şikayetinin yukarıda açıklanan nedenle kabulüne karar verilmesi gerekirken, mernis adresinin ödeme emri tebliğ edilen adres ile aynı olmadığı gerekçesiyle hüküm tesisi yerinde değil ise de; sonuçta usulsüz tebligat şikayeti kabul edildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), alınması gereken 29,20 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/32212, Karar No: 2015/37168, Tarih: 18.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/32212 E.  ,  2015/37168 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ...Belediye Başkanlığı vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18/03/2014 tarih ve ... sayılı hükmün Dairenin 23.06.2014 tarih ve 2...sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... Belediye Başkanlığı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı ....Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 4196 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 16507 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 14766 TL bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne 14766 TL'ye yönelik itirazın iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiş, dairemizce karar onanmış, davalı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Davacıya ait belgesiz ve tapusuz gecekondunun kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 4196 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 16507 TL yapı bedeli ile 1740,70 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, çözülmesi gereken sorun davacıya yapı bedelinin tamamının mı yoksa sadece enkaz bedelinin mi ödenmesi gerektiği hususudur.

5104 sayılı ...Kentsel Dönüşüm Projesi Kanununun 5. maddesinin 2. fıkrasında "Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkuller ile 24.02.1984 tarihli ve 2981 sayılı imar ve Gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı işlemler ve 6785 sayılı imar Kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanuna göre hak sahibi olan kişilerin haklarına konu gayrimenkuller, malikler ve hak sahipleri ile yapılacak anlaşmalar çerçevesinde projede kullanılır. Bu anlaşmaların usul ve esasları yönetmelikle belirlenir" hükmü ile...Kentsel Dönüşüm Projesi Yönetmeliğinin Belgesiz ve Kaçak Gecekondulara Uygulanacak Esaslar başlıklı 18. maddesinde; "Hak sahiplerine ait gecekondu, tesis, müştemilat ve ağaçlar için Belediyece oluşturulacak kıymet takdir komisyonunca belirlenecek kıymet takdir bedelinin % 10'u enkaz bedeli olarak hesaplanır. Bu bedel, yapılacak sözleşme ile hak sahiplerine verilecek konuta ait inşaat maliyetinden düşülüp kalan bedel hak sahibi tarafından ödenir." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan tarafların anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde imzaladıkları taahhütnamede hak sahibinin alacağı belirlenirken arsa üzerindeki tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli esas alınarak bakiye alacağın belirleneceğinin kararlaştırılmış olup, taraflar arasında düzenlenen bu taahhütname özel hukuk hükümlerine tabi ve geçerli olduğundan taraflar yönünden bağlayıcıdır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının sözleşme kapsamında davalıya devrettiği gecekondusu için sadece enkaz bedeli isteyebileceği, enkaz bedelinin de davacıya ödenmiş olması karşısında davacının başka bir şey talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekirken zuhulen onandığı bu kez yapılan incelemeden anlaşılmakla davalının bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numarılı bentte açıklanan nedenlerle; davalının değinilen yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulü ile dairemizin 23.06.2014 gün ve...sayılı onama kararının kaldırılmasına, mahkeme kararının gösterilen nedenle BOZULMASINA, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer karar düzeltme itirazlarının incelenmesine yerolmadığına, aşağıda dökümü yazılı 1.061,10 TL kalan harcın davalı ... Belediye Başkanlığı'ndan alınmasına, 18/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2017/1788, Karar No: 2018/11852, Tarih: 10.12.2018

**13. Hukuk Dairesi         2017/1788 E.  ,  2018/11852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Özel ... okulları adı altında eğitim hizmeti veren müvekkil şirket ile aynı okulda öğrenci olan ...'nin velisi olan davalı ile 20.06.2011 tarihinde, oğlunun kazandığı basketbol bursu nedeniyle, spor bursu sözleşmesi imzalandığını, ve sözleşme uyarınca öğrencinin burstan yaralandırıldığını, ancak sözleşme hükümlerinin davalı tarafından ihlal edildiğinı, öğrencinin 11. sınıfta sözleşmenin 2.1. maddesindeki haklı sebepelerden biri olmaksızın okuldan ayrıldığını, dolayısıyla sözleşmenin 2.4 maddesi uyarınca 27.000.00 TL tazminat ödemesinin gerektiğini, anılan tazminat borcun tahsili için başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek; takibe yapılan itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davalının ... Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2013/1262 E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 13.933,13 TL üzerinden devamına karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

-Davacının temyizi yönünden;

Somut olayda, davacı ile davalı arasında davalının oğlunun spor bursu kazanması nedeniyle 20.08.2011 tarihli spor bursu sözleşmesinin imzalandığı, davalının oğlunun 05.09.2011 tarihinde 10. sınıf öğrencisi olarak davacı okula kayıt yaptırdığı, 05.09.2012 tarihinde de Özel ... Anadolu Lisesine nakil olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

-Davacının temyizi yönünden;

Somut olayda, davacı ile davalı arasında davalının oğlunun spor bursu kazanması nedeniyle 20.08.2011 tarihli spor bursu sözleşmesinin imzalandığı, davalının oğlunun 05.09.2011 tarihinde 10. sınıf öğrencisi olarak davacı okula kayıt yaptırdığı, 05.09.2012 tarihinde de Özel ... Anadolu Lisesine nakil olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık davalının sözleşme hükümleri uyarınca tazminatla yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Bu nedenle sözleşme hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2-1. maddesinde öğrencinin, ailesi ... sınırlarında ikamet ettiği müddetçe lise öğrenimine Özel anakent Lısesi'nde devam edeceği ve aynı okulda basketbol oynayacağı, öğrenci özel ve/veya ailesinden ötürü oluşan nedenlerden dolayı ... dışında başka bir şehir/ülkede ikamet etme durumunda ve sağlık nedeniyle basketbol oynayamayacak durumda kalması halinde ... Lisesi'nden şartsız ve tazminat ödemesi yapmadan ayrılabileceği; ancak bu durumlarda öğrencinin ... Lisesi'nin Türkiye'de Genç Okullar Basketbol Turnuvaların Şampiyonalarında rakipleri olabilecek hiçbir okulda oynayamayacağı, 2.2 maddesinde, Velinin, 2-1.maddede belirtilen gerekçeler dışında başka bir gerekçe ile öğrencinin okuldan kaydını (naklini) almayacağını kabul ve taahhüt ettiği, 2-4, maddesinde, eğer 2-1 maddede belirtilen gerekçeler olmaksızın öğrenci okuldan ayrılır, ya da geçerli Okul Yönetmeliğine göre okuldan atılmasını gerektirecek bir disiplin suçu ile okuldan uzaklaştırılırsa, Veli'nin hiçbir ihtara gerek kalmaksızın okula bir defada nakit olarak geri ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği tazmine sorumlu olduğu burs bedeli olan meblağ öğrencinin okuldan ayrıldığı sınıflara göre öğrenci 10.sınıftaki ders yılında ayrılırsa 13.500,00 TL, öğrenci 11. sınıfı ders yılında ayrılırsa 27.000,00 TL, öğrenci ll. sınıfı tamamladıktan sonra (yani 2013-2014 ders yılı başlamadan önce ya da 2013-2014 ders yılı içinde) Okul Basketbolundaki Dünya Şampiyonası yılı geçmiş olacağı için öğrenci herhangi bir nedenle okuldan ayrılırsa velinin herhangi bir tazminatla yükümlü olmadığı, kararlaştırılmıştır. Davalının oğlu sözleşmenin 2-1 maddesindeki sebepler olmadan 10. sınıfı bitirmesinin akabinde okuldan ayrılmıştır.

Dolayısıyla davalının tazminatla sorumlu olduğu miktarın 27.000,00 TL olduğunun kabulü gerekirken, mahkemece yanılgılı değerlendirmeyle davalının 13.500,00 TL tazminatla sorumlu olduğunun kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirir.

Dolayısıyla davalının tazminatla sorumlu olduğu miktarın 27.000,00 TL olduğunun kabulü gerekirken, mahkemece yanılgılı değerlendirmeyle davalının 13.500,00 TL tazminatla sorumlu olduğunun kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirir.

3-Davalının temyizi yönünden; Davacının talep ettiği ve sözleşmenin 2.4.maddesindeki düzenleme, öğrencinin öğrenim gördüğü süre için tahakkuk eden ücret olmayıp, 11. sınıfa davacı okulunda devam etmemesi ve okul takımında bulunmaması nedeniyle öngörülen cezai şart niteliğindedir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 182.maddesi hükmünce hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, anılan yasa hükmü değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ; Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacı ve davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına bozulmasına, üçüncü bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.