muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9900, Karar No: 2017/11644, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/9900 E.  ,  2017/11644 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4739, Karar No: 2022/15499, Tarih: 06.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/4739 E.  ,  2022/15499 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi

No :

Sigortalının iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı, davacı ve davalılardan ..., ..., ve .... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesince davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında kısmen kabul ve redde dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesince verilen kararın davalılardan ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi ve de davalı ... vekilince duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.12.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına Av. ... ile davacı adına Av. ...... ...... ve davalı ... İletim A.Ş. geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-ISTEM:

Davacı vekili asıl dava dosyasının dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 29.06.2012 tarihli iş kazası neticesinde sürekli is göremezliğe uğraması nedeniyle 1.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...Ş. (...) ve .... tahsilini talep etmiştir.

Yargılamanın devamında HMK 124.maddesi kapsamında taraf değişikliğiyle sehven ...’ı davalı gösterdiklerini beyanla bu davalı yerine Türkiye ...... ...... AŞ (...)’ın davalı olarak kabulünü talep etmiş, mahkemece taraf değişikliği kabul edilmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dosyasının dava dilekçesinde özetle aynı iş kazası nedeniyle davalı olarak ...’ni göstererek 1.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili maddi tazminat istemini asıl ve birleşen dosya davalıların tamamı yönünden 137.116 TL’ye artırmıştır.

II-CEVAP:

Davacı vekili birleşen dava dosyasının dava dilekçesinde özetle aynı iş kazası nedeniyle davalı olarak ...’ni göstererek 1.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili maddi tazminat istemini asıl ve birleşen dosya davalıların tamamı yönünden 137.116 TL’ye artırmıştır.

II-CEVAP:

Asıl Dosya davalısı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu kazanın oluşumunda tüm sorumluluğun ... ve bu şirkete işletmeyi devreden ... Genel Müdürlüğünde olduğundan bu kuruluşların ileride hak kaybına uğramamaları ve aramızdaki rücu ilişkisi ile oluşabilecek sorumluluk esaslarına göre davanın hem ... ...... ... A.Ş.'ye hem de bu şirkete işletmeyi devreden ... Genel Müdürlüğüne ihbarı gerektiğini, meydana gelen iş kazasının oluşumunda müvekkili firmanın gerekli önlemleri aldığını ve davalı şirketlerin kusurundan meydana gelmediğini, davacıya gerekli eğitim ve iş güvenliği malzemesinin verildiğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Asıl Dosya davalısı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili firmanın yüklenicisi olduğu ... 1. İletim trafo merkezinde işletme teknisyeni olarak çalıştığını, dava dilekçesinde şirketin üst işvereni olarak belirttiği ...'la hiçbir hukuki bağının bulunmadığını, müvekkili şirketin üst işvereninin ... olduğunu, dava dilekçesinde belirttiği gibi meydana gelen iş kazasının oluşumunda müvekkili firmanın gerekli önlemleri aldığını ve davalı şirketlerin kusurundan meydana gelmediğini, davacıya gerekli eğitim ve iş güvenliği malzemesinin verildiğini, husumet itirazında bulunduklarını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Dosya davalısı ... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine ... 3. İş Mahkemesinin 25.03.2014 tarihinde karara çıkan 2013/375 Esas sayılı dosyada müvekkilinin kusuru olmadığından davanın reddine karar verildiği, bu nedenle davanın derdestlikten usulden reddini aksi durumda kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını, davacının müvekkili çalışanı olmaması nedeniyle husumetten davanın reddini, olayla ilgili gerek SGK tarafından düzenlenen raporda gerek önceki dava kapsamında alınan raporlarda müvekkiline kusur izafe edilmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle: “Somut olayda, ... Elek. ... A.Ş.'ın ...'dan üstlenmiş olduğu işlerin bir bölümünü devrettiği ... Mak. İnş. Ltd. Şti'nde işletme teknisyeni olarak çalışan ...'ın 29/06/2012 günü, ... çalışanları tarafından 34,5 kv ... (hücre 25, Fider 15) enerjisinin kesilmesi talebi üzerine kumanda panosu üzerinden hakkın kesicisini açtıktan sonra hattın ayırıcılarını açmak ve hattı topraklamak üzere 34,5 kV kapalı şaltta hücre içesine girdiği sırada kesicide gerçekleşen patlama sonucu vücudunun çeşitli yerlerinde yanıkları oluşması şeklinde kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır. Olay sonrası her iki kol, sağ ve sol omuz, sırt bölgesi ve boyun kısmında yanıklar olduğu, tedaviden sonra iş göremezlik oranının %17 olarak belirlendiği görülmüştür.

4857 İş kanunun iş sağlığı ve güvenliği taşıyan 77. Maddesinde "işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerkli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar" hükmüne uymadığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz tarafından resen seçilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 02/03/2016 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; " 154 kV ... 1 TM'deki kesiciyi emniyetli bir şekilde bulundurmayan ,emniyetli bir çalışma için kendisine ait trafo merkezinde görevlendirilen alt işveren işçilerinin mesleki ve iş güvenliği eğitimlerinin verilmesini temin etmeyen asıl işveren ...'ın olayın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğu, işçinin işvereni olan alt işveren ... Mak. İnş. Ltd. Şti.'nin olayın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğu, kendi şahsi can güvenliğini tehlikeye atan davacının iş kazasının meydana gelmesinde % 20 oranında kusurlu olduğu, İhbar edilenler ... Genel Müdürlüğü ile ... ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığı, olayla ilgili olarak ... 3.İş Mahkemesinde alınan 04.02.2014 tarihli Bilirkişi Raporundaki değerlendirme ve kusur oranlarına katılmakta oldukları", davacının hesap bilirkişisinin 10.11.2016 tarihli raporunda kusur indirimden sonra tespit olunan miktardan sürekli ve geçici iş görmezlik ödeneğine ilişkin ödeme ve ilk peşin sermaye değerlerinin mahsubundan sonra 133,471,35 TL maddi tazminatı alacağının bulunduğu sabit görülmüştür.

Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, dava konusu haksız eylemlerin meydana geliş biçimi, davacının bozulmuş olan ruhsal ve bedensel huzuru, Türk Medeni Kanunun 4.maddesinde yazılı hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak; Davacı tarafından açılan manevi tazminat davasının Borçlar Kanunu’nun 56. Maddesi gereğince takdir olunan 30.000 TL manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olacağı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle; Davacı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının Kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalılardan ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine ve davalılardan ...'ın taraf değişikliğine ilişkin verilen 22/04/2014 tarihli dilekçe dikkate alınarak davalı sıfatı bulunmadığından, hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesinin gerekeceği” gerekçeleriyle“ Davacı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının Türk Borçlar Kanunu’nun 56,61.maddeleri gereğince kısmen kabulü ile kısmen reddine,

Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 4.İş Mahkemesi’nin 2014-1005 numaralı dosyasındaki talepler birlikte değerlendirilerek;

a)133,471,35 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 29.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ... ve ...’nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)30.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 29.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ... ve ...’nden alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)Davacı tarafından davalılardan ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine,

d)Davalılardan ...'ın taraf değişikliğine ilişkin verilen 22/04/2014 tarihli dilekçe dikkate alınarak davalı sıfatı bulunmadığından, hakkında karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI KARARI:

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; “İlk Derece Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğu, davacı vekilince istinaf sebebi edilmiş, davalı ... vekili tarafından da fahiş olduğu istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, davacının maluliyet oranı, tarafların kusur durumları, tarafların sosyo ekonomik durumları, davacının duymuş olduğu elem ve ızdırap dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğunu, taraf vekillerinin bu yöndeki istinaf sebep ve gerekçelerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı ... vekili müvekkili hakkında verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...'ın HMK 124. maddesi kapsamında taraf değişikliği yapılarak davanın diğer davalı ...'a yönetilmesi karşısında davalı ... hakkında herhangi bir hüküm kurulmasına gerek olmamakla birlikte ilk derece mahkemesinin hüküm kısmında hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmasının sonuca etkisinin olmadığı, dolayısıyla davalı ... vekilinin istinaf sebep ve gerekçesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı ... hakkında açılan davanın HMK 124. maddesi "tarafta iradi değişiklik" kapsamında davalı ...'a yönlendirildiği görülmekle, davalı ... hakkında herhangi bir hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... vekili lehine ücret-i vekalete hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalılar ... ve ... vekilleri aldırılan kusur bilirkişisi raporunun yeterli olmadığı, kararın bu yönüyle kaldırılması gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüşlerse de hükme esas alınan kusur bilirkişisi raporunun oluşa uygun tespit ve değerlendirmeler içerdiği, daha önce aldırılan kusur bilirkişisi raporları arasındaki çelişkininde giderildiği dolayısıyla davalılar vekillerinin bu yöndeki istinaf sebep ve gerekçelerininde yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı ... vekili harç ve vekalet ücretinden diğer davalı ... ile birlikte sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu, hükmedilen alacaklardan davalı ... Enerjinin sorumlu olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, hükme dayanak yapılan kusur bilirkişisi raporunda davalı ...'a kusur atfedildiği, dolayısıyla hükmedilen alacaklardan diğer davalı ... ile sorumlu tutulmasında yine harç ve vekalet ücretinden de birlikte sorumlu tutulmasında usul ve yasalara aykırı bir yön bulunmadığı, bu istinaf sebebininde yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı ... vekili vekalet ücretine de hatalı hükmedildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, kabule göre oluşturulan vekalet ücretinde avukatlık asgari ücret tarifesine göre bir hata olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı ... vekili ilk derece mahkemesi kararının gerekçeli olmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, ilk derece mahkemesi gerekçeli kararında tarafların delillerinin değerlendirilerek gerekçeli bir şekilde karar verildiği, bu yöndeki istinafında yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili müvekkilinin ortalama bakiye ömrünün eksik tespit edildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, hükme dayanak yapılan hesap bilirkişisi raporunda maddi tazminat hesaplamasının doğru ve denetime açık bir şekilde hesaplandığı, bu yöndeki istinaf sebep ve gerekçesininde yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili müvekkilinin ortalama bakiye ömrünün eksik tespit edildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, hükme dayanak yapılan hesap bilirkişisi raporunda maddi tazminat hesaplamasının doğru ve denetime açık bir şekilde hesaplandığı, bu yöndeki istinaf sebep ve gerekçesininde yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili bir diğer istinaf sebebi olarak SGK tarafından bağlanan ilk peşin sermaye değerinin ve geçici iş göremezlik gelirinin tamamının, hesaplanan maddi tazminattan mahsubunun hatalı olduğunu, davalıların kusur oranı dikkate alınarak mahsubun yapılması gerektiğini ileri sürmüş olup, gerçekten de hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda geçici iş göremezlik gelirinden davalıların kusuru oranında indirim yapıldığı ancak peşin sermaye değerinden yasa ve içtihatlara uymayan bir gerekçe ile mahsubun yapılmadığı, dolayısıyla peşin sermaye değerinden kusur oranında indirim yapılmadığı yönündeki davacı vekilinin istinafının haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Yapılan bu hatalı hesaplama için dairemizce rapor ve ek rapor aldırılmasına gerek görülmemiş ve dairemizce hesaplama yapılmıştır. Rücu edilecek peşin sermaye değeri 50.666,67 TL X 0,8 (davalıların toplam kusuru %80 olduğundan) = 40.533,33 TL 'dir. Hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda toplam zarar 187.782,95 TL olup, bu miktardan yukarıda hesaplanan peşin sermaye değeri ile yine hesap bilirkişisi raporunda hesaplanan geçici iş göremezlik miktarı mahsup edildiğinden davacının toplam maddi zararının 187.782,95 - 40.533,33 - 3.644,93 = 143.604,69 TL'dir. Davacı maddi tazminat miktarını ıslah dilekçesinde 137.116,00 TL olarak arttırmış olmakla taleple bağlı kalınarak maddi tazminat alacağının hükmedilmesi gerekmiştir.” gerekçeleriyle “Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; ... 7. İş Mahkemesi'nin 01/12/2016 tarih 2014/245 Esas, 2016/718 Karar sayılı Kararının kaldırılmasına,

Davacı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının Türk Borçlar Kanunu’nun 56,61.maddeleri gereğince kısmen kabulü ile kısmen reddine,

Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 4.İş Mahkemesi’nin 2014-1005 numaralı dosyasındaki talepler birlikte değerlendirilerek;

A) Davacının toplam 143.604,69 TL maddi tazminatından taleple bağlı kalınarak 137.116,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 29.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ... ve ... İnş. Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına,

b)30.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 29.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ... ve ... İnş. Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)Davacı tarafından davalılardan ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine,

b)30.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 29.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ... ve ... İnş. Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)Davacı tarafından davalılardan ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine,

Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davasının reddi yönünden (sadece bu davalı yönünden) 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

2-) Davalıların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine," karar verilmiştir

IV-TEMYIZ KANUN YOLUNA BASVURU VE NEDENLERI:

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle: kusur oranındaki çelişkilerin giderilmediğini, ilk kusur raporunda müvekkiline kusur verilmediği halde diğer raporlarda uzmanlık alanları yeterli olmayan bilirkişilerce kusur verilmesinin hatalı olduğunu, aralarındaki sözleşme gereğince birleşen dosya davalısı şirketin sorumlu tutulması gerektiğini, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile eğitimin eksiksiz şekilde verildiğini, tazminattan müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesinin hatalı olduğunu vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini, İlk Derece Mahkemesi kararı 2016 yılında verildiğinden harç ve vekalet ücretinin o tarihteki verilere göre belirlenmesinin gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi olan 2021 verilerinin esas alınamayacağını

Davalı ... temyiz dilekçesine özetle: Kusur raporları arasında çelişkinin giderilmemesinin hatalı olduğunu, bu davadan önce ... ...’a karşı açılan davada alınan raporla bu dosyada alınan ikinci kusur raporunun birbirini doğruladığı kabulüyle itibar edilmesi hatalıdır. Kazanın ... ...’ın ... bağlantılarıyla ilgili hatalı bağlantısından kaynaklandığını, ... ...’a açılan davadaki raporun bu dosyada alınan ikinci raporu doğruladığı kabul edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacıya iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve kıyafetin teslim edilmiş olduğunu, davacının ... kuvvetli akım tesislerinde çalışabilecek belgeli eğitimli çalışan olduğunu kusurlu olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLI HUKUK KURALLARI VE INCELEME:

1- İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğu iken,4857 sayılı Kanun'un 77. ve devamı bir kısım maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

Buna göre, 6331 sayılı Kanun'un "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesinde:

Buna göre, 6331 sayılı Kanun'un "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesinde:

"İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede

a)Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b)İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c)Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç)Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

d)Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışında ki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 5. maddesinde de risklerden korunma ilkeleri düzenlenmiştir. Buna göre maddede, "İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

a)Risklerden kaçınmak,

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek,

c)Risklerle kaynağında mücadele etmek,

ç)İşin kişilere uygun hale getirilmesi için iş yerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek,

d)Teknik gelişmelere uyum sağlamak,

e)Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek,

f)Teknoloji, is organizasyonu çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek,

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine öncelik vermek,

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek." hükmü yer almaktadır.

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümünün genel çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü” olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı birtakım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede, işverenin anılan yükümlülükle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise, işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir (Hukuk Genel Kurulu'nun 09.10.2013 tarih 2013/21-102 Esas 2013/1456 sayılı kararı).