muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/7011, Karar No: 2007/940, Tarih: 15.02.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/7011 E.  ,  2007/940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Davacı karşı davalı yüklenici; taraflar arasında düzenlenen inşaat sözleşmeleri uyarınca kendisine ödenmesi gereken ... bedeli alacağı ile ödemelerdeki gecikme nedeniyle sözleşmelerde kararlaştırılan gecikme faizini icra takibine konu yapmış ve itiraz üzerine itirazın iptâli davası açmış, davalı-karşı davacı ... sahibi kooperatif ise; birleştirilen davasında, yüklenici tarafından aleyhine yapılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tesbitine, eksik işler bedeli, cezai şart alacağı ve fazla ödeme tutarının yükleniciden tahsilini talep etmiş, mahkemece kısmen kabule dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-... sahibi Kooperatif birleşen davasında talep konusu yaptığı alacak kalemleri açısından, dava tarihi 15.11.1999’dan önce BK.101.maddesine uygun şekilde yükleniciyi temerrüde düşürmediği halde birleşen dava tarihi yerine bir başka tarihten itibaren faiz başlangıcına hükmedilmesi ve birleşen davada Kooperatifçe dolgu ve ağaçlandırma gideri olarak 1.500.000.000 TL talep edildiği halde alınan bilirkişi raporuna istinaden bu kalem alacak için 2.509.000.000 TL kabul edilerek HUMK.nun 74.maddesine aykırı karar verilmesi doğru olmamış, anılan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı-k.davalı yüklenici lehine bozulması uygun bulunmuştur.

3-Yüklenici tarafından talep edilen alacak konusunda alınan bilirkişi raporunda, Kooperatifçe ödemede temerrüde düşürülen dönemler için gecikme faizi hesabı yapılırken, anılan dönemler dahilinde kısmi ödemeler yapılmamış gibi, tüm dönem için yüklenicinin bakiye alacağına faiz yürütülerek faiz alacağının tesbit edilmesi,

Asıl dava açısından hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen alacağın büyük kısmı esasen faiz alacağından oluştuğu halde, bu kısım alacağa BK.104/son maddesine aykırı şekilde ayrıca faiz uygulanmasına karar verilmesi,

Hükmedilecek işlemiş faiz miktarının ancak icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarı üzerinden belirlenmesi gerekirken 10.958.500.648 TL üzerinden tayini suretiyle HUMK.nun 74.maddesine aykırı şekilde talepten fazlasına hüküm kurulması,

Asıl dava açısından hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen alacağın büyük kısmı esasen faiz alacağından oluştuğu halde, bu kısım alacağa BK.104/son maddesine aykırı şekilde ayrıca faiz uygulanmasına karar verilmesi,

Hükmedilecek işlemiş faiz miktarının ancak icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarı üzerinden belirlenmesi gerekirken 10.958.500.648 TL üzerinden tayini suretiyle HUMK.nun 74.maddesine aykırı şekilde talepten fazlasına hüküm kurulması,

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda inşaattaki açık ve gizli ayıplı işler bedelinin kooperatifin süresinde muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle talep edemiyeceği ifade edilmişse de, kooperatifçe evvela geçici kabulden önce 06.11.1998 tarihinde ihtar gönderilererek eksik işlerin tamamlanmasının istenmesi, geçici kabulden sonra ise 08.05.1999 tarihinde tarafların biraraya gelerek anlaşmaları sonucu, geçici kabulü bertaraf edecek şekilde yüklenicinin bir takım eksik işleri ikmâl etmesi için 23.05.1999 tarihine kadar süre verilmesi, ancak yüklenicinin bu süre dolmadan 21.05.1999 günü icra takibine geçmesi, işleri tamamlamadığı ve ayıplı bıraktığının 20.07.1999’da yaptırılan çok sayıdaki tesbit raporları ile sabit olması karşısında kooperatifin ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceğinden, anılan tesbit raporları ile bu raporlara yapılan itirazlar da nazara alınarak kooperatifin birleşen davasındaki eksik ve ayıplı işlerle ilgili talepleri hakkında bir hükme varılması yerine yazılı gerekçelerle reddedilmesi,

Kooperatif vekili; birleşen davasındaki menfi tesbit isteminden 30.03.2001 günlü duruşma sırasında imzaladığı beyanı ile vazgeçtiği halde, bu talep hakkında hukuki yararı olmadığından bahisle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş (3). bentte açıklanan nedenlerle de hükmün temyiz eden davalı-karşı davacı kooperatif yararına bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2.bent gereğince davacı-k.davalı yüklenici, 3.bent gereğince ise davalı-k.davacı ... sahibi kooperatif yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 15.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8544, Karar No: 2013/3510, Tarih: 07.03.2013

**9. Ceza Dairesi         2012/8544 E.  ,  2013/3510 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Göçmen kaçakçılığı

Hüküm : Sanıklar hakkında; TCK'nın 79/1-b, 62, 52/2, 63.

maddeleri uyarınca mahkumiyet, mahsup

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK'nın 53/1. maddesi ile düzenlenen hak yoksunluğunun kazanılmış hak teşkil etmeyip, güvenlik tedbiri niteliğinde olması nedeniyle hürriyeti bağlayıcı cezanın kanuni sonucu olarak her zaman uygulanması mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşun kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen diğer itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında hükmedilen gün para cezasından TCK'nın 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası sonucu 16 gün yerine, 17 gün karşılığı adli para cezası verilerek fazla para cezası tayini,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesi gereğince yapılan indirim sonucunda hükmedilen gün para cezalarının 16 güne TCK'nın 52/2. maddesinin uygulanması ile de sonuç adli para cezalarının ise "320 TL" ye indirilmesi suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/24026, Karar No: 2020/10159, Tarih: 20.02.2020

**8. Ceza Dairesi         2017/24026 E.  ,  2020/10159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama

Gereği görüşülüp düşünüldü:

TCK'nın 228. maddesinde düzenlenen kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunda belirtilen "kumar", aynı Kanun'un 4. fıkrasında "kazanç amacıyla icra edilen ve kar ve zararın talihe bağlı olduğu oyunlar" biçiminde tanımlandığı, somut olayda, sanığın işletmekte olduğu kahvehanede 05.03.2014 tarihli yapılan arama sırasında, aynı tarihli kolluk tutanağına göre cam kenarında oturan ...'ın cebinden ve oturduğu masanın örtüsünün altından ve diğer masaların alt kısımlarında bulunan ahşap kutuların içerisinden değişik renklerde toplamda 134 adet pul ele geçirildiğinin belirtilmesi ve buna karşın masada oturduğu belirtilen şahısların oyun oynadıklarına veya masa üzerinde para vb. şekilde ekonomik anlamda değer taşıyan bir şeyin ortaya konulduğuna dair bir tespitin bulunmaması karşısında, sanığın 05.03.2014 tarihli eylemine ilişkin mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden, zincirleme suç kabulü ile TCK.nın 43. maddesi uyarınca artırım yapmak suretiyle sanığa fazla ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 20.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1189, Karar No: 2013/1438, Tarih: 02.10.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/21-1189 E.  ,  2013/1438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ceylanpınar Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 30/11/2012

Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ceylanpınar Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nce davanın kısman kabulüne dair verilen 04.11.2010 gün ve 2009/122 E., 2010/273 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan SGK Başkanlığı vekili ile Y.İnş. Gıd. Su Ürn. İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve S. Orman Ürünleri Nak. Gıd. Teks. Bes. Tar. İnş. Petrol. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 20.04.2012 gün ve 2012/7984 E., 2012/6645 K. sayılı ilamı ile;

(...Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öteyandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalılardan Kurum ve S.Orman Ürünleri San.Ltd.Şti.,Yılsan İnş.Gıd.Su Ürünleri San.Ltd.Şti.'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : SGK vekili ve Y.. İnş. Gıd. Su Ürn. İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı hizmet sürelerinin tespiti ile 4857 sayılı İş Kanunu’ndan kaynaklanan tazminat ve alacak istemlerine ilişkindir.

Direnme hükmünü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu'nun önüne gelen uyuşmazlık, hizmet tespiti davası ile işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davaların birlikte görülüp görülemeyeceği ile ayırma kararı verilmesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle her iki davanın hukuksal nitelikleri üzerinde durulmalı ve ardından da bu iki davanın usul hükümleri çerçevesinde birlikte görülme olanağının bulunup bulunmadığı hususu irdelenmelidir.

İlkin, sigortalı hizmetin tespiti davalarının hukuksal niteliği ve yargılama yöntemi üzerinde durulmasında yarar vardır.

Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olması gerektiği halde, Kurumun bilgisi dışında çalıştırılan büyük bir kitlenin olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle sigortalı hizmetin tespiti davaları iş mahkemelerini en çok meşgul eden uyuşmazlıklar arasında yer almaktadır.

İlkin, sigortalı hizmetin tespiti davalarının hukuksal niteliği ve yargılama yöntemi üzerinde durulmasında yarar vardır.

Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olması gerektiği halde, Kurumun bilgisi dışında çalıştırılan büyük bir kitlenin olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle sigortalı hizmetin tespiti davaları iş mahkemelerini en çok meşgul eden uyuşmazlıklar arasında yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 7.maddesinde, bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, bu Kanun ile mülga 2926 sayılı, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun Geçici 20.maddesinde yer alan sandıklara tâbi, sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin, tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında, uyuşmazlığa uygulanacak olan mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10. maddesi, genel olarak sosyal güvenliğin sağlanması araçlarından birisidir.

Anılan maddede, “yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” hükmü yer almaktadır.

Bilindiği üzere, Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10.maddesinde sigortalı hizmetin tespiti davasının kime karşı açılacağı konusunda bir düzenleme yoktur. Ancak yargı kararları ile davanın işveren ile birlikte Kuruma karşı da açılması gereği vurgulanmaktadır. Zira, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tespit ilamını aldığında işverenden o döneme ait prim belgelerini vermesini ister, işverence verilmemesi halinde belgeler, Kurumca re’sen düzenlenerek, tespit edilen döneme ilişkin primler de gecikme zammı ve faizi ile birlikte Kurum tarafından tahsil olunur. Ayrıca tespit edilen hizmet süresi, prim ödeme gün sayısı ve aylık kazanç toplamları Kurum tarafından yapılacak yardımlarda ve bağlanacak aylıklarda dikkate alınır. Kurumun alınacak ilamı infaz edecek olması nedeniyle, hak alanını ilgilendiren bir davada taraf olması doğaldır.

Bu nedenle, hizmet tespiti davası, sadece işverene veya Kuruma karşı açılmışsa, davacıya hak alanını ilgilendiren bu davaya diğerini de dahil etmesi için süre verilmesi gerekmekte olup, yasal mevzuatta işveren ile Kurumun birlikte davalı olması gerektiği yönünde açık bir düzenleme bulunmamasına rağmen, sosyal sigorta ilişkisinin ve hizmet tespiti davasının özellikleri göz önünde tutularak işveren ile Kurumun davalı olarak birlikte yer alması gerektiği hususu yargısal uygulamada istisnasız olarak kabul görmektedir.

Ayrıca 506 sayılı Kanunun 6/1.maddesinde, “çalıştırılanlar işe alınmakla kendiliğinden sigortalı olurlar” denilmekte olup, maddenin üçüncü fıkrasında “sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği” öngörülmüştür.

Anılan maddeler uyarınca, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olması nedeniyle, işverenin kabulü ya da davacının feragatinin tek başına hükme etkili olmayacağı, dolayısıyla feragat veya kabule rağmen hakimin delilleri hep birlikte değerlendirerek bir karara varacağı ve yine aynı nedenle bu davalarda yemin teklif olunamayacağı yönündeki ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.05.2003 gün ve 2003/21-362 E. 2003/360 K.; 15.10.2003 gün 2003/21-571E. 2003/575 K ile 14.04.2004 gün ve 2004/21-226 E. 2004/223 K. sayılı kararlarında da aynen benimsenmiştir.

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, hizmet akdi ile çalışılan sürenin tespitine ilişkin davaların nitelikleri gereği, kamu düzenine ilişkin olduğu; mahkemenin taraflarca ibraz edilen delillerle bağlı olmaksızın re'sen araştırma yetkisi ve yükümlülülüğü bulunduğu kabul edilmelidir.

Öte yandan, 6352 sayılı Kanunun 39.maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1.maddesine son fıkra olarak,“Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davaların görüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.”

Hükmü eklenmiştir.

Bu düzenleme ile yasa koyucu da, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davaların, özellik arzeden davalar olduğuna vurgu yaparak, bu özellikleri nedeniyle nitelikli ve uzmanlaşmış mahkemelerde görülmesi gereğini kabul etmiştir.

Bu doğrultuda anılan düzenlemenin verdiği yetkiye dayanarak, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin 20 Kasım 2012 tarihli ve 2783 sayılı kararı ile Türkiye genelinde 15 ilde Sosyal Güvenlik Mahkemesi kurulması kabul edilmiş ve bu mahkemeler 01.01.2013 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla görevlendirilmişlerdir.

Uyuşmazlığa konu diğer dava türü olan işçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanmaktadır.

Bu tür davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, anılan davalarda kişi iradesi önemli rol oynadığı gibi, taraf anlaşmaları da geçerlidir. Ayrıca bu haklardan her zaman için vazgeçilebilir. İşçilik alacak ve tazminatlarına ilişkin davalar da bu tür davalardan olup, işçi ile işveren arasında görülen bu tür davalarda SGK’nun, davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığa konu diğer dava türü olan işçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanmaktadır.

Bu tür davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, anılan davalarda kişi iradesi önemli rol oynadığı gibi, taraf anlaşmaları da geçerlidir. Ayrıca bu haklardan her zaman için vazgeçilebilir. İşçilik alacak ve tazminatlarına ilişkin davalar da bu tür davalardan olup, işçi ile işveren arasında görülen bu tür davalarda SGK’nun, davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Görüldüğü üzere, hizmet tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin ve re'sen araştırma ilkesine tabi iken, işçilik hak ve alacakları talebine ilişkin davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, her iki dava türü, yasal dayanakları ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemler ile temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul ve davaların tarafları açısından büyük farklılıklar içermektedir. Yargılama usulü farklı davaların birlikte yürütülmesindeki zorluk yanında, ayrı yargılama ilkelerine tabi olan bu davaların birlikte görülmesine ilişkin yasal bir zorunluluktan sözetme imkanı da bulunmamaktadır.

Yeri gelmişken uyuşmazlığın çözümü açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümlerinin irdelenmesinde de yarar bulunmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166.maddesinde;

“(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.

(5)İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.”

Hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun 167.maddesinde;

“(1)Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder.”

Düzenlemesine yer verilmiştir.