muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7196, Karar No: 2022/11102, Tarih: 22.09.2022

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 56. Maddesidir. Söz konusu madde de;

"Ölen sigortalının hak sahiplerinden; ...

Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır...” düzenlemesi yer almaktadır.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik mevzuatında bu yönde bir düzenleme bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık, müteveffa davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşadıklarına ilişkin tespit üzerine gerçekleştirilen kurum işleminin yerinde olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Eldeki dava dosyasında, yargılama esnasında vefat eden davacının 08.12.1989 tarihinde eşinden anlaşmalı olarak boşandığı, müteveffa davacının babasının ise 05.11.1997 tarihinde vefat ettiği,, müteveffa davacının babasından maaş alabilmek için eşinden boşandığı ve davalı Kurum tarafından şikayet üzerine yapılan denetim neticesi, müteveffa davacı ve eski eşinin birlikte yaşadıkları tespiti yapılmak suretiyle düzenlenen 2018/ND/099 sayılı rapora dayalı olarak müteveffa davacının 28.10.2008-21.07.2018 tarihleri arasında almış olduğu ölüm aylığı yersiz ödeme olarak borç çıkartılarak müteveffa davacıdan talep edildiği, yargılama esnasında yapılan zabıta araştırması neticesi müteveffa davacının kızı ile birlikte yaşadığı, Kemalpaşa Mahallesindeki adreste beş aydır kaldığı, Yeşilyazı Mahallesi adresinin müteveffa davacının eski eşine ait olduğu, eski eşinin yurt dışında ikamet ettiği, eski eşinin verilen Kemalpaşa adresinde yaşamadığı hususlarının tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkemeye bildirildiği, Telekom yazı cevabı ile ile Yeşil Yazı Köyü adresinde müteveffa davacı adına kayıtlı olan aboneliğin 25.03.2013 tarihinden itibaren oğlu ...’a devrolduğunun bildirildiği, Türkcell yazı cevabı ile müteveffa davacı ve eski eşine ait herhangi bir abonelik kaydının olmadığının bildirildiği, Ziraat Bankası yazı cevabı ile müteveffa davacı ve eski eşinin güncel adreslerinin farklı olduğunun belirtildiği, İlçe Seçim Kurulu yazı cevabı ile müteveffa davacının eski eşine ait seçmen kaydının bulunmadığı, müteveffa davacının ise 2009,2010,2011,2014,2017 ve 2018 yıllarında Yeşilyazı Mahallesi adresinde kayıtlı olduğu, 2015 yılında Gaziosmanpaşa Mah. Adresinde kayıtlı olduğunun bildirildiği, duruşmalarda davacı tanıkları ile kamu tanıklarının beyanlarına başvurulduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, müteveffa davacının eski eşinin 08.12.1989 tarihinde anlaşmalı olarak boşandıktan sonra Almanya’da evlendiği, eski eşin Almanya’daki eşini de zaman zaman Türkiye’ye getirdiği, Türkiye’ye geldiği vakitlerde eski eşin Alman eşi ile birlikte, müteveffa davacının da müşterek oğluyla birlikte ikamet ettiği, kendisine ait evin üst katında kaldığı anlaşıldığından evin farklı katlarında yaşamanın “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olarak değerlendirilemeyeceği hususu dikkate alınmaksızın davanın kabulüne karar verilmesi gerekir iken davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oyçokluğuyla, 22/09/2022 gününde karar verildi.

(M)

KARŞI BOZMA GEREKÇESİ

Somut uyuşmazlıkta, davacı kadın 1989 eşinden boşanmıştır. Davalı kadına boşanmadan sonra 1997 yılında ölen babadan 2006 yılında bağlanan yetim aylığı 2018 yılında yapılan denetim sonrası 2008-2018 yılları fiili birliktelik nedeni ile 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi uyarınca ödenen aylıkların yersiz ödendiği gerekçesi ile borç çıkarılmıştır.

Dairemizin 07.10.2021 tarih ve 2021/7072 Esas, 2021/11762 Karar sayılı ilamında yazılan karşı oy gerekçelerimde belirttiğim gibi davacı boşandığında 506 sayılı Kanun yürürlüktedir. 5510 sayılı Kanunun 5754 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik geçici 1. maddesi uyarınca kesilmede 506 sayılı Kanun uygulanmalıdır. Anılan kanunda ise boşanılan eş ile birlikte yaşama olgusu bir kesilme nedeni olarak düzenlenmemiştir. 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinden önce gerçekleşen boşanma olgusuna uygulanması olanağı, önceye etki yasağı nedeni ile olanaklı değildir.

Çoğunluğun önceye etki yasağı ilkesine aykırı olarak, lafzi yorum ve sigortalı aleyhine yorumu benimseyerek, sonradan gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak salt birlikte yaşama ve boşanan eşin desteğini alma koşulunu yeterli kabul etmesi, Kanunun ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçelerine aykırıdır. Kaldı ki davacı boşandığında baba halen yaşamaktadır. Bir kişinin ilerde ölecek babasından aylık almak için önceden boşandığını, kabul etmek saiklerle hareket etmek demektir. Murisin ölümünden önce eşinden ayrılan kadının, murisinden kalan sosyal güvenlik hakkının devamı niteliğinde olan yetim aylığından mahrum bırakılmaması, sosyal devlet olmanın gereğidir. Davacının burada boşanma hakkını kötüye kullandığından söz edilemez.

Diğer taraftan, davacı hak sahibinin eşinin başka biri ile evli olduğu, fiili birlikteliğinde bulunmadığı da anlaşılmaktadır.

Açıklanan bu gerekçelerle mahkeme kararının bu gerekçelerle bozulması gerekirken, salt fiili birliktelik yönünde bozma görüşüne katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2015/12921, Karar No: 2016/1089, Tarih: 28.01.2016

**5. Ceza Dairesi         2015/12921 E.  ,  2016/1089 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuklar...ve ... haklarındaki yargılamada, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli 170 sayılı kararıyla 25/02/2015 tarihi itibariyle Küçükçekmece Çocuk Mahkemesinin faaliyete geçmiş olması sebebiyle, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın çocuk mahkemesine devrine dair Küçükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/03/2015 tarihli ve 2014/202 esas, 2015/152 sayılı kararını müteakip, bu kez Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesince verilen 15/06/2015 tarihli ve 2015/562 esas, 2015/393 sayılı görevsizlik kararı sebebiyle ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair 10/07/2015 tarihli ve 2015/842 değişik iş sayılı kararın;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(l) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

(4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği, somut olayda çocuk mahkemesinin görevli olacağı gözetilmeden Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 23/10/2015 gün ve 94660652-105-34-11514-2015-21869/69153 sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 10/07/2015 tarihli ve 2015/842 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 28/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/152, Karar No: 2015/5275, Tarih: 27.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/152 E.  ,  2015/5275 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK' nın 85/2, 22/3, 62/1, 53/6, 63 maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucu dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık idaresindeki çekiciye bağlı boş römork ile gece vakti, meskun mahal dışındaki bölünmüş, eğimli, yüzeyi karlı ve buzlu yolda seyir halinde iken olay yerine geldiğinde kayarak karşı yön bölümüne geçtiği ve karşı istikametten gelen minibüs ile çarpıştığı, minibüsteki 6 kişinin öldüğü, 4 kişinin nitelikli şekilde yaralandığı olayda, sanığın çekicisinin arka çeker lastiğinin kış lastiği olduğu, ancak çekicinin ön lastikleri ile çekiciye bağlı römorkun lastiklerinin kış lastiği olmadığının tespit edildiği, takograf çıktısının 11.12.2013 tarihli olmasının kalibrasyon ayarından kaynaklandığı ve olay sonrası kaza yapan araçtan alındığı konusunda tereddüt bulunmadığı, sanığın uydu takip sistemi raporuna göre hızının 80 km ile seyri sırasında direksiyon hakimiyetini kaybettiği, hızının önce 63 km ye sonra da 14 km ye düşerek durduğu, sanık aracı olaydan 2 gün öncesinde teslim alsa da mesleğinin şoförlük olduğu yol durumunu gözeterek söz konusu lastiklerle yola devam edilemeyeceğini dikkate alması gerektiği, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının 10.12.2012 günlü genelgesi ile “yarı römork ve römorkların frenleme tertibatı bulunan dingilleri üzerindeki tüm lastiklerinin kış lastiği olma zorunluluğu 1 Aralık 2014 tarihinden itibaren aranır” şeklinde düzenleme yapılmış ise de, Dairemizin istikrar kazanmış kararlarında yol durumuna göre araçların kış lastiği ya da zincir takmadan seyretmeleri nedeniyle meydana gelen kazalarda bilinçli taksir koşullarının oluştuğunun kabul edildiği, sanığın hızının mahal şartlarının üzerinde olduğu ve aracın lastiklerinin yol durumuna uygun olmadığı anlaşılmakla; bilinçli taksirin koşullarının oluştuğuna dair mahkemenin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı belirlenerek;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin, eksik inceleme ile karar verildiğine, kazanın karayollarının gerekli çalışmayı yapmamasından kaynaklandığına, kazada sanığın tam kusurlu olmadığına, sanığın hızının yanlış tespit edildiğine, sanığın kış lastiği veya zincir takmasına olay yerine gelene kadar gerek olmadığına, teşdiden ceza verildiğine, bilinçli taksirin unsurlarının oluşmadığına, mahalli Cumhuriyet savcısının cezanın az olduğuna ilişkin temyiz itirazının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 27/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

TEFHİM ŞERHİ:

TEFHİM ŞERHİ:

27/03/2015 tarihinde verilen iş bu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ... huzurunda, duruşmada sanık ...'in savunmasını yapmış bulunan Av. ... ve Av. ....'nun gelmedikleri anlaşılmakla 27/03/2015 tarihinde usulen ve açık olarak tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2019/6433, Karar No: 2020/4521, Tarih: 08.07.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/6433 E.  ,  2020/4521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı adına yönetici tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacı şirketçe sigortalı konutun yağan yağmurlar nedeniyle tıkanan çatı giderlerinin yol açtığı su birikintisinden dolayı su alması sonucu hasar gördüğünü ve sigortalısına 21.07.2014 tarihinde 5.915,34 TL ödendiğini belirterek bu bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı adına yönetici; yönetimin yasa gereği kendilerine düşen sorumluluklarını yerine getirdiğini ve hasarın oluşumunda kusurları bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulü ile 5.915,34 TL alacağın ödeme tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı adına yönetici tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, konut sigorta poliçesi nedeniyle hasar bedelinin ortak yerlerden kaynaklandığı iddiasıyla apartman yönetiminden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ..., bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesinde, her kat malikinin ana gayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise kat mülkiyetinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümleneceği öngörülmüştür.

Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısının maliki olduğu dairenin bulunduğu ana taşınmazın, kat mülkiyeti kurulmuş bir taşınmaz olduğu; davacı ... şirketince sigortalanan konutun, bulunduğu binanın çatı giderlerinin yol açtığı su birikintisinden dolayı su alması sonucu hasar gördüğü ve davalı apartman yönetimine husumet yöneltildiği görülmektedir. Bu durumda, ana taşınmazda kat mülkiyeti kurulmuş olması nedeniyle, davada Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu açıktır.

Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısının maliki olduğu dairenin bulunduğu ana taşınmazın, kat mülkiyeti kurulmuş bir taşınmaz olduğu; davacı ... şirketince sigortalanan konutun, bulunduğu binanın çatı giderlerinin yol açtığı su birikintisinden dolayı su alması sonucu hasar gördüğü ve davalı apartman yönetimine husumet yöneltildiği görülmektedir. Bu durumda, ana taşınmazda kat mülkiyeti kurulmuş olması nedeniyle, davada Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu açıktır.

Görev kuralları, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken hususlardandır. Bu durumda mahkemece, davada Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde işin esasının incelenerek hüküm tesisi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre, davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 08/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20595, Karar No: 2016/3444, Tarih: 26.02.2016

**8. Hukuk Dairesi         2014/20595 E.  ,  2016/3444 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesat Aidiyetinin Tespiti

... ile ,... Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki muhdesat aidiyetinin tespiti davasının kabulüne dair .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 03.06.2014 gün ve 670/257 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, 2,5 dönüm miktarındaki tapulama harici dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 45-50 yaşlarında 30 adet zeytin ağacı, 11 adet 5 yaşlarında zeytin ağacı, 15 yaşlarında 40 adet kayısı ağacı, 10 yaşlarında 40 adet üzüm bağının müvekkili tarafından dikilip yetiştirildiğini ve söz konusu muhdesatların müvekkile ait olduğuna karar verilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılardan vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 sayılı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku'nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 maddeler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Ne var ki; çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre muhdesatların davacı tarafından dikildiği ve yetiştirildiği sabit olmuştur. Mahkemece dava konusu meyve ağaçlarının davacı tarafından meydana getirildiğinin/dikildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın aidiyetine karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre muhdesatların davacı tarafından dikildiği ve yetiştirildiği sabit olmuştur. Mahkemece dava konusu meyve ağaçlarının davacı tarafından meydana getirildiğinin/dikildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın aidiyetine karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

SONUÇ:Tüm bu açıklamalar nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'nun 438/7.maddesi uyarınca yerel mahkeme hükmünün ....inci fıkrasındaki "davacıya ait olduğunun tespitine" tümcesi çıkarılarak, yerine "davacı tarafından meydana getirildiğinin, dikildiğinin tespitine" şeklinde yazılmasına, hüküm fıkrasının bu şekilde düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

26.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.