muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/12126, Karar No: 2017/16829, Tarih: 30.11.2017

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada geçmişede etkili olan 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı Kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Yine tutanak tarihinde Kaçak Elektrik Kullanımlarındaki Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esasları düzenleyen EPDK nın 29.12.2005 Tarih 622 sayılı Kurul kararının 1-E maddesinde kaçak tahakkukunda "Tüm kaçak kullanımlara tek terimli aktif ... tarifesi üzerinden yapılır ", aynı kurul kararının 1-B-1-a maddesinde ise Kaçak Ek tahakkuk hesabında ise " yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ..." düzenlemesi mevcut olup buna göre Kaçak Tahakkuk hesaplamasında kayıp-kaçak , dağıtım bedeli, iletim bedeli, ..., sayaç okuma gibi ilave bedeller katılmaksızın tahakkukta "Aktif ... bedeli", Kaçak EK tahakkukta ise Aktif ... bedeline dağıtım bedeli, iletim bedeli, ...,Sayaç okuma ,Kayıp-kaçak vs bedellerinin ilavesiyle ortaya çıkan birim fiyatlar üzerinden tahakkukların yapılması gerekir.

Somut olayda; hükme esas alınan 04.01.2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda tahakkuk türlerine göre kaçak elektrik tüketim bedelinin hesaplamasında Kayıp/kaçak bedeli, Dağıtım bedeli, İletim bedeli, ... (Perakende satış hizmet) bedeli, sayaç okuma bedelleri hariç tutularak aktif ... bedeli üzerinden doğru olarak hesaplama yapılmışsa da KAÇAK EK TAHAKKUK hesaplamasının ise dağıtım bedeli, iletim bedeli, ...,Sayaç okuma ,Kayıp-kaçak bedellerininde bulunduğu birim fiyatlar üzerinden hesaplamanın yapılmayıp yine aktif ... bedelinin yalın olarak kullanılarak hatalı hesaplamasının yapıldığı, yukarıda açıklanan karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan geçmişe yürürlüklü ve derdest davalara uygulanması gereken yasa değişikliklerine göre de aktif ... bedeline bu ilave bedellerin katılarak bulunacak birim fiyat üzerinden hesap yapılmadığı, anılan raporun bu yönden Yargıtay denetimine açık ve yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, dosyanın 04.01.2016 tarihli bilirkişi raporunu tanzim eden bilirkişi kuruluna verilip, davalının itirazlarının Kaçak Ek tahakkuk hesaplamasında kullanılan

elektrik birim fiyatları tespitinde 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, de değerlendirilerek EPDK 'nın 622 sayılı Kurul kararına uygun Kaçak tahakkukun hesabında Aktif ... Bedeli, Kaçak Ek tahakkukun hesabında ise tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki aktif ... bedeline dağıtım bedeli, iletim bedeli, ...,Sayaç okuma, Kayıp-kaçak vs bedellerinin ilavesiyle ortaya çıkan birim fiyat üzerinden miktarlarının hesaplatılarak ek rapor alınması, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11018, Karar No: 2018/15425, Tarih: 12.12.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/11018 E.  ,  2018/15425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal, tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mahkemenin 16/09/2014 gün ve 2013/426 Esas, 2014/403 Karar sayılı kararının sanık ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, aynı kararla mahkumiyetine karar verilen diğer sanık ...’in, hükmün infazına başlandıktan itibaren 04/02/2015 ve 11/02/2015 tarihli dilekçeleri ile gerekçeli kararın kendisine tebliğ edilmemesi nedeniyle eski hale getirme ve temyiz isteminde bulunduğu, mahkemece 12/02/2015 tarihli ek karar ile bu istemin yargılamanın yenilenmesi talebi olarak değerlendirilip reddine karar verildiği, yine sanık ...’in 07/12/2015 tarihli dilekçe ile karara karşı temyiz, eski hale getirme ve infazın durdurulması taleplerinde bulunduğu mahkemece 10/12/2015 tarihli ek karar ile istemin reddine karar verildiği, daha sonraki dilekçeleri ile de benzer taleplerde bulunduğu mahkemece 11/05/2016 tarihli ek kararla yeniden karar vermeye yer olmadığına karar verildiği, bu aşamadan sonra da birden çok kez eski hale getirme ve temyiz dilekçeleri sunduğu anlaşılmakla gerekçeli kararın kendisine tebliğ edilmesi sebebiyle temyiz hakkının tanınması gerektiğinden bahisle eski hale getirme talebinde bulunan sanık hakkında CMK'nın 42/1. maddesi uyarınca eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz isteminde bulunulması halinde inceleme yetkisinin ilgili Yargıtay dairesine ait bulunduğundan temyiz isteminin reddine dair ek kararın yok hükmünde olduğu kabul edilmekle, sanık ... yönünden ek tebliğname düzenlenerek Dairemize gönderilmesi için dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na GÖNDERİLMESİNE, 12/12/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17895, Karar No: 2012/2076, Tarih: 06.02.2012

**12. Ceza Dairesi         2011/17895 E.  ,  2012/2076 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Öldürme

Hüküm : 5237 sayılı TCK’nın 85/1, 62, 50/1-a, 52, 53/6, 63. maddeleri gereğince mahkumiyet, sürücü belgesinin geri alınması.

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

...’ın ölümü ve ...’ın yaralanması ile sonuçlanan kazadan sonra alınan kan örneğinden yapılan tahlil sonucu 232 promil alkollü olduğu tespit edilen sanığın aracını 200 km hızla kullandığı bir sırada direksiyon hâkimiyetini kaybederek yolun dışına çıkıp, aracına takla attırmak sureti ile kazaya neden olduğu anlaşılmakla, sanığın eyleminde bilinçli taksirin unsurları bulunduğu halde temel cezanın 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi uyarınca arttırılması gerektiğinin gözetilmemesi ve sanık hakkında verilen hürriyeti bağlayıcı cezanın TCK’nın 50/4. maddesine aykırı olarak adli para cezasına çevrilmiş olması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin olayda bilinçli taksir halinin bulunmadığına, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 06/02/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2676, Karar No: 2015/5774, Tarih: 18.03.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/2676 E.  ,  2015/5774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Şikayetçi ... Restaurant'ta garson olarak çalıştığı, işyerinin arka tarafında bulunan yatakhanede çalışan işçilerin kaldığı, şikayetçinin de kaldığı yatakhanede kilitli dolabının menteşesinin sökülerek açıldığı 1600 TL para ve cüzdanın çalındığı, olay yerinde yapılan inceleme dolap içinde bulunan kutu üzerinde sanığın parmak izinin tespit edildiği, işyeri sahibinin mahkemeye bildirdiği dilekçesinde sanığın işyerinde çalışmadığını ancak diğer işçilerin yanına misafir olarak kalmış olabileceğini belirttiği, sanığın aşamalarda alınan beyanında söz konusu işyerinde daha önceden çalıştığını, parmak izinin bu sebepten çıktğını, işyeri sahibinin kendisini sigortasız çalıştırdığı için şahsını tanımadığını beyan ettiğini savunduğu, yapılan kolluk araştırmasında sanığı tanıyan birine rastlanmadığının belirtildiğinin anlaşılması karşısında; sanığın hırsızlığa konu yerde çalıştığını bildirdiği tarihler arasında işyerinde çalışan olarak gözüken kişiler iş yeri sahibi ....'tan sorularak tanık olarak dinlenilip sanığın söz konusu iş yerinde çalışıp çalışmadığı sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepden dolayı BOZULMASINA, 18.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9266, Karar No: 2009/10640, Tarih: 23.11.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/9266 E.  ,  2009/10640 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ..., ... Apt.Yön.Kurulu ile davalı ... aralarındaki işyerine çevrilen meskenin eski hale getirilmesi ve tahliye davasına dair İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 01.04.2008 günlü ve 2007/468-2008/331 sayılı hükmün düzeltilerek onanması hakkında Dairece verilen 23.03.2009 günlü ve 2009/2189-2911 sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı vekilinin karar düzeltme dilekçesi ve dava dosyasının yeniden incelenmesi sonucunda dava dilekçesinde davacının işyeri olarak kullanılan dava konusu bağımsız bölümün mesken haline getirilmesi ve tahliyeye karar verilmesini istediği, mahkemece dava konusu bağımsız bölümün mesken olarak eski hale getirilmesine ancak kiracı davalı gösterilmediğinden tahliye isteminin reddine karar verildiği, yerel mahkeme kararının Dairemizce düzeltilerek onandığı ancak dava sonunda verilecek karar kiracının da hukukunu yakından ilgilendirdiği halde yöntemince davaya dahil edilmediği bu kez yapılan incelemeden anlaşıldığından davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 23.03.2009 gün 2009/2189-2911 sayılı düzelterek onama kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Davalı ...'ın dava konusu bağımsız bölümü işyeri olarak kullanılmak üzere ...'a kiraya verdiği anlaşıldığından, görülmekte olan bu dava sonunda verilecek kararın kiracının hukukunu yakından ilgilendireceği gözönünde bulundurularak kiracı ...'ın da davaya yöntemince dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra toplanacak kanıtlarla oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiği düşünülmeden davaya bakılıp işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, karar düzeltme harcı ile temyiz onama harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 23.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1640, Karar No: 2021/10924, Tarih: 01.06.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/1640 E.  ,  2021/10924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan ve ... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan suça sürüklenen çocuğun kalmakta olduğu ünitede kurum tarafından kendisine verilen nevresim takımını ve yatak çarşafını yırtarak kamu malına zarar verdiğinin iddia edilmesi şeklindeki eylemine uyan ve TCK’nın 152/1-a ve 31/3. maddelerinde düzenlenen mala zarar verme suçunun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2. maddelerinde öngörülen 5 yıl 4 aylık zamanaşımının, 08/05/2015 olan sorgu tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 01/06/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4203, Karar No: 2023/5947, Tarih: 11.09.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/4203 E.  ,  2023/5947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/870 E., 2016/240 K.

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz etme

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzelterek onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan usul hükümlerine göre temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 30.08.2023 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.03.2016 tarihli kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14831, Karar No: 2014/1077, Tarih: 23.01.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/14831 E.  ,  2014/1077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. İş Mahkemesi

TARİHİ : 13/06/2013

NUMARASI : 2012/160-2013/597

Davacı, kesilen yetim aylığının yeniden bağlanmasına, biriken aylıkların faiziyle tahsiline, davalı Kuruma borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının kesilen ölüm aylığının kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; SSK’dan yaşlılık aylığı alan davacının babasının 08.11.2004 tarihinde öldüğü, davacının 18.03.2005 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, boşanma kararının temyiz edilmeksizin 18.03.2005 tarihinde kesinleştiği, davacının 23.03.2005 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, bu tahsis talebi nedeniyle davacıya ölüm aylığı bağlandığı, ancak kontrol memuru tarafından tutulan raporda; " davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı kanaatine varıldığının" belirtildiği, bu idari soruşturma esnasında, davacı ile eski eşinin ikamet ettiği yerde yapılan araştırmada bina sakinlerinin davacının eşi ve oğlu ile yaşadığını belirttikleri, ancak imzadan imtina ettikleri görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle”

ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa’nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.