muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4740, Karar No: 2016/5412, Tarih: 31.03.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/4740 E.  ,  2016/5412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Bozmaya uyulmuşsa da gerekleri yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

Davacı dilekçesinde, davalılar tarafından ortak alana beton direk ve tel çit çekilmek, sebze ve ağaç dikilmek suretiyle el atılması nedeniyle el atmanın önlenmesi ve eski hale getirilmesi, dikilen incir ağacının telefon kablolarına zarar vermesi nedeniyle kesilmesini istemiş, mahkemece ortak alan olan bahçenin eski hale getirilmesine, sebze ve meyvelerin sökülmesine, incir ağacının tellere yakın dallarının kesilmesine karar verilmiş; hüküm Dairemizce ortak alanda mevcut ağaçların davalılar tarafından dikildiği belirlenemediği gibi esasen bu alanın ağaçlandırılacak alan olarak vaziyet planında yer aldığı anlaşıldığından bu yöne ilişkin taleplerin reddi yerine kabulü doğru görülmediğinden bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen ortak alandaki bahçenin eski hale getirilmesine, sebze ve meyvelerin sökülmesine karar verilmiş, bozma kararında incir ağacının tellere yakın dallarının kesilmesi yönündeki karar hakkında bozma yapılmamış olmasına rağmen bu yöndeki karar ise hükümden çıkarılmıştır.

Buna göre;

1-Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, ortak alanda mevcut ağaçların davalılar tarafından dikildiği belirlenemediği gibi esasen bu alanın ağaçlandırılacak alan olarak vaziyet planında yer aldığı anlaşıldığından, sadece sebzelerin sökülmesine karar vermekle yetinilmesi gerekirken, meyve ağaçlarının da sökülmesine karar verilmesi,

2-Mahkemece, yapılmasına hükmedilen işlemlerin yerine getirilmesi için davalı tarafa Kat Mülkiyeti Yasası'nın 33. maddesi hükmü uyarınca uygun bir süre verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6381, Karar No: 2007/237, Tarih: 23.01.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/6381 E.  ,  2007/237 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili için yapılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Dosya kapsamına göre, davacı akdî ilişkinin varlığı ve malların davalıya teslim edildiğini yazılı belge ile kanıtlayamamış ise de; dava dilekçesinin deliller bölümü 4.bendinde “sair deliller” demek suretiyle yemin deliline de dayanmıştır. Bu halde mahkemece davacıya yemin teklifine hakkı olduğu hatırlatılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte yazılı nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.bent uyarınca kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 23.01.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4802, Karar No: 2021/9059, Tarih: 17.05.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/4802 E.  ,  2021/9059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkili işçinin, davalı asıl işverene ait işyerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığını, yol ve yemek ücret alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, yol ve yemek ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Ş. (DEDAŞ) vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının yol ve yemek ücreti taleplerinin kanundan veya iş sözleşmesinden kaynaklanmadığını, dava dışı alt işveren ile müvekkili arasında yapılan ihale sözleşmesi ve şartnamelerde yol ve yemek ücreti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Ş. (DEDAŞ) vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının yol ve yemek ücreti taleplerinin kanundan veya iş sözleşmesinden kaynaklanmadığını, dava dışı alt işveren ile müvekkili arasında yapılan ihale sözleşmesi ve şartnamelerde yol ve yemek ücreti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 23.03.2016 tarihli, : 2015/1209 esas - 2016/473 karar sayılı karar davalı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin 28.03.2017 tarihli , 2017/3138 esas - 2017/6627 karar sayılı ile bozulmuş olup bozma gerekçesi; “....davacının çalıştığı alt işveren şirketlere dikkat edilerek, çalışmaya dayanak hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartnameler ile sair ekler dosyaya celp edilerek incelenmeli, yol ve yemek ücreti ödemesi ile ilgili madde içerip içermediği denetlenmelidir. Emsal dava dosyası da dosya ekine alınarak, içeriğindeki bilgi ve belgeler incelenmeli, aylık 200,00 TL yol ücreti ve aylık 300,00 TL yemek ücreti ödenmesine ilişkin kabullerin dayanaklarının ne olduğu belirlenmelidir. Diğer taraftan, başka bir dava dosyasına cevaben düzenlendiği anlaşılan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. ... İl Müdürlüğü’nün 31.10.2012 tarihli yazısında, yol ve yemek ücretlerinin nakdi olarak ödendiğine ilişkin ifade bulunmakta olup, bu yazı üzerinde durularak, hangi tarih aralıklarında ne miktarda ödeme yapılması hususunun kararlaştırılmış olduğu, ilgili müdürlükten sorularak, alınacak cevabi yazı ve ekleri incelenmelidir. Ayrıca, davalının talebi üzerine alt işveren ... Enerji Elektrik Dağıtım Tic. Ltd. Şti.’ye dava ihbar edilmiş olup, söz konusu alt işveren tarafından dosyaya sunulan bir kısım bordrolarda yemek ve yol ücreti tahakkuklarının bulunduğu görülmektedir. Mahkemece söz konusu bordro tahakkuklarının dikkate alınmaması da yerinde değildir. Öte yandan, davaya cevap dilekçesinde, alt işverenlerin tamamından kayıtların ve belgelerin celp edilmesi talebi bulunmaktadır. Mahkemece diğer alt işveren şirket ya da şirketlere talep doğrultusunda yazı yazıldığına dair dosya içeriğinde bilgi bulunmamaktadır. Anılan sebeplerle, ihbar olunan ... Enerji Elektrik Dağıtım Tic. Ltd. Şti. tarafından dosyaya sunulan bordrolardaki tahakkuklar dikkate alınmalı, davacının çalıştığı diğer alt işveren şirket ya da şirketlerden de uyuşmazlık konusuna ilişkin işyeri kayıtları istenilmelidir.” olarak belirtilmiştir. Mahkemece, önceki kararda direnilmiş ve bu kararında davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince usul ve yasaya uygun bir bozma yapılmış olduğu gerekçesiyle dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda; direnme kararı Özel Daire bozma kararı yanında ilave bozma gerekçeleri ile bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda; direnme kararı Özel Daire bozma kararı yanında ilave bozma gerekçeleri ile bozulmuştur.

Hukuk Genel Kurulu kararı üzerine Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme sonucunda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz :

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Hukuk Genel Kurulu kararı üzerine Mahkemece, davanın ihbarı ilgili şirketlere yapılmış, davacının özlük dosyası istenmiş, davalı kuruma yazılan müzekkere ekinde 31/10/2012 tarihli yazı örneği gönderilerek yol ve yemek ücretlerinin hangi tarih aralıklarında ne miktarda ödeme yapıldığı ile hizmet işleri genel şartnamelerinin istenmesine karar verilmiş, ilgili dönemlerde yemek ve yol ücretinin ne kadar olduğuna dair lokantacılar odası ile şöförler odasına yazı yazılmıştır.

Dosya içinde bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına ve sunulan hizmet alım sözleşmelerine göre davacı ... Şti ; ... Mühendislik Şti ile ... şirketleri bünyesinde davalı nezdinde çalışmıştır. Davalı tarafından sunulan ve ilgili ... , ... Şti ; ... Mühendislik ... Şti ile ... ...Şti. ile yapılan ihale sözleşmeleri ve teknik şartnameler incelenmiş olup yol ve yemek ücretine ilişkin ifade bulunmamaktadır.Bununla beraber, ihbar olunan ... ... Şti. tarafından 2015 yılı Mart ayından Aralık ayına kadar olan döneme ilişkin davacı imzasını havi bordrolar sunulmuş olup tümünde yemek tahakkuku bulunmakta,Kasım ve Aralık 2015 bordroları ile Ocak 2016 bordrosunda ayrıca yol ücreti tahakkuku da bulunduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı uyarınca, davacının ihbar olunan ... ... Şti. bünyesinde geçen çalışma dönemi için yol ve yemek ücreti alacağına hak kazandığı anlaşılmakla anılan çalışma dönemi için yapılacak hesaplamadan yol ve yemek tahakkuku içeren imzalı bordroların ait olduğu ayların dışlanması gerekmektedir. Davacının, taşeron firmalar olan ... ... Şti; ... Mühendislik ... Şti. bünyesinde geçmiş olan çalışma dönemlerinde yol ve yemek ücreti alacağına ilişkin isteminin ispatlanamadığı anlaşılmakla belirtilen dönemler yönünden davacının isteminin reddi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 17.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1252, Karar No: 2025/7661, Tarih: 07.05.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1252 E.  ,  2025/7661 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2212 E., 2024/387 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 19. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/128 E., 2022/190 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; 14.10.2016 tarihinden itibaren davalı Kurumdan ölen babasından dolayı ölüm aylığı aldığını, boşandığı eski eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile Kasım 2019 tarihinden itibaren tarafına herhangi bir bilgi verilmeden kesildiğini, 14.10.2016 - 23.11.2019 tarihleri arasında yapılan yersiz ödeme olduğunun belirtilerek ödenen maaşların geri ödenmesinin istendiğini, böyle bir durumunun söz konusu olmadığını, 1996 yılında evlendiği eşinden şiddet görmesi nedeni ile İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.05.2016 tarihli kararı ile boşandığını, boşandıktan sonra eski eşi ile ayrı evde yaşadıklarını bir araya gelmediklerini, Kurumun işleminin yersiz olduğunu, aylığın kesilmesine ilişkin kararın iptalini ve kesilen aylığın kesilme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Kurumdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerde kanun ve mevzuata aykırılık bulunmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne,

a-Davacının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ölüm aylığının kesilmesine ilişkin işlemin iptaline,

b-Davacının kesilen ölüm aylığının kesilme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine,

c-Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 14.10.2016 - 23.11.2019 tarihleri arasına ilişkin yersiz ödeme iddiası ile davacıdan talep edilen 60.189,82 TL'den (2.179,97 TL bayram ikramiyesi ile yasal faizi ve 58.009,85 TL aylık ödemesi ile yasal faizi olmak üzere) dolayı davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 19. İş Mahkemesi'nin 07.06.2022 tarihli, 2020/128 Esas - 2022/190 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, dava açılmasına sebebiyet vermeyen, Kurum aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini, eksik inceleme sonucu oluşturulan rapora itibar edilerek verilen karar, usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali ile yeniden yetim aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20, 5510 sayılı Kanun'un 59, 100, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 28, 45, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3, 45 – 53, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6, 24 – 33, 189, 190, 191, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6, 19, 20. maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel Kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Dosya kapsamından, davacı ile eşi ...'in 14.10.2016 tarihinde boşandıkları, 15.11.2016 tarihli tahsis talebi üzerine davacıya ölen babasından dolayı 15.10.2016 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, davacının eski eşi ile birlikte yaşadığı hususunda davalı Kurum denetmenleri tarafından inceleme başlatıldığı, Kurumun 08.08.2019 tarihli raporunda davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğinin belirtilmesi üzerine aylığının kesildiği ve 14.10.2016-01.11.2019 tarihleri arasında ödenen aylıkların da borç tahakkuk ettirilerek davacıdan istendiği, dosya kapsamında mevcut kayıtlara göre davacının davalı Kuruma 18.02.2020 tarihinde müracaat ederek yeniden tahsis talebinde bulunduğu, Kurumun 28.02.2020 tarihli yazı cevabı ile reddedildiği, bu defa aldığı yetim aylığının, kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanması amacıyla huzurdaki davanın açıldığı, Mahkemece yapılan araştırma kapsamında davacı adına bulunan kira sözleşmeleri, abonelik kayıtları, seçmen kayıtları, medula kayıtları ile tarafların çekişmeli olarak boşanmaları ve davacı ile boşandığı eşi arasındaki ceza yargılaması kayıtları gözetilmek suretiyle davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin Mahkeme kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, hatalı değerlendirme ile hüküm kurulmuştur. İnceleme konusu davaya ilişkin olarak eldeki kayıtlar incelendiğinde; davacı ve boşandığı eşinin müşteki şüpheli sıfatıyla yargılandıkları, suç tarihinin ise 07.10.2017 tarihi olduğu, basit yaralama suçu hakkında İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/16 Esas sayılı dosyası üzerinden kamu davası başlatıldığı, ancak Mahkemece bu dosyadaki taraf ve tanık beyanları dikkate alınmaksızın sonuca gidildiği anlaşılmıştır.

Buna göre Mahkemece İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/16 Esas sayılı dosyası uyuşmazlık konusu iddia kapsamında değerlendirilmeli, gerek duyulması halinde söz konusu ceza yargılamasındaki diğer müşteki şüpheliler ile beyanlarına başvurulan tanıkların da dinlenilmesi suretiyle boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konularak hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.