muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2919, Karar No: 2014/2405, Tarih: 07.04.2014

d) Cumhuriyet savcısının belirtilen karara 5275 sayılı Kanun'un 106/7. maddesi uyarınca hükümlü hakkındaki hapse çevrilen adli para cezalarının birden fazla olması nedeniyle, içtimaya konu cezaların 11 yıl 8 ay 1611 gün hapis cezası olarak toplanması gerektiği gerekçesiyle itiraz etmesi üzerine, Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nce 18.11.2013 tarihinde 2013/1847 değişik iş sayı ile "itirazın reddine" karar verildiği

Anlaşılmıştır.

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, « Dosya kapsamına göre, 5275 sayılı Kanun'un 106/7. maddesinde yer alan "7)Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez." hükmü dikkate alındığında adli para cezasından çevrilme birden fazla hapis cezasına mahkûmiyeti bulunan hükümlü hakkındaki doğrudan hükmolunan hapis ve adli para cezalarından çevrilme hapis cezalarının 5275 sayılı Kanun'un 99. maddesi gereğince 11 yıl 8 ay 1611 gün hapis cezası olarak içtima edilmesine karar verilmesi gerekirken yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.» denilerek, Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18.11.2013 tarihli kararının kanun yararına bozulması istenmiştir.

Kanun yararına bozma isteği yerinde görüldüğünden; Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18.11.2013 tarihli ve 2013/1847 değişik sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA; aynı Kanun’un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için, dosyanın adı geçen Mahkemeye iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine, 07.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10279, Karar No: 2016/17309, Tarih: 27.09.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/10279 E.  ,  2016/17309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı..ne inşa ettireceği “...nden 18.10.2006 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün 22.08.2008 tarihinde teslim edildiğini, teslimden sonra gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğunu öğrendikten sonra diğer kat malikleri ile birlikte tespit yaptırdıklarını ileri sürerek eksik ve ayıplı işlerden dolayı ortaya çıkan bedel farkının (semen tenzili) tespit edilerek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dilemiştir.

Davalı, dava konusu dairenin davacıya eksiksiz olarak teslim edildiğini, ayıp ve eksik bulunmadığını, kaldı ki ayıp ihbar mükellefiyetinin de süresinde yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu hükme esas alınarak eksik ifa bedeli ve gizli ayıp bedeli 22.569,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacının temyizi yönünden; 16.09.2014 günlü ilam davacıya 27.11.2014 tarihinde, davalı tarafından verilen temyiz dilekçesi de davacıya 23.12.2015 tarihinde tebliğ edilmiş ve temyiz dilekçesi 19.01.2015 tarihinde verilmiştir.

HUMK gereğince temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gün, katılma yolu ile temyiz süresi ise temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliğinden itibaren 10 gündür. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu' nun 1.6.1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz süresi geçtikten sonra davacı tarafından verilen temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HUMK gereğince temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gün, katılma yolu ile temyiz süresi ise temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliğinden itibaren 10 gündür. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu' nun 1.6.1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz süresi geçtikten sonra davacı tarafından verilen temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davalının, mahkemece gizli ayıp olarak nitelendirilen ayıplarla ilgili temyiz itirazı yönünden; Dava tarihi olan 10.01.2013 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4077 sayılı TKHK.’nun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’ da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, 6098 Sayılı TBK.’nun bu konudaki 223. maddesi uygulanacaktır. Anılan maddeye göre, alıcı, teslim aldığı malı işlerin olağan akışına göre, imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya uygun süre içinde ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da hemen satıcıya bildirmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra hemen (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir. 6098 sayılı TBK.’ nun 223. maddesinde öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; Davacının 18.10.2006 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün davacıya 22.08.2008 tarihinde teslim edildiği ve davacının da gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğu yönünde diğer kat malikleri ile birlikte 27.03.2009 tarihinde tespit talebinde bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; Davacının 18.10.2006 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün davacıya 22.08.2008 tarihinde teslim edildiği ve davacının da gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğu yönünde diğer kat malikleri ile birlikte 27.03.2009 tarihinde tespit talebinde bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda ve mahkemece “gizli ayıp”lı olarak belirtilen imalatlar ile ilgili olarak; bu ayıpların “açık” yada “gizli” olup olmadığı ve “gizli ayıp” olarak nitelendirilen izolasyona bağlı su sızıntı izleri, ıslak zeminlerde hatalı eğim verilmesi ve paslanma ayıpları ve diğer ayıplar yönünden kullanım ve mevsimlerdeki yağmur, kar, güneş ve ısı durumları dikkate alınarak ne zaman oluştuğu yada oluşacağı ve bunu normal vasıflardaki tüketicinin ne zaman farkedebileceği ile bağımsız bölümün teslim tarihi ve tespit tarihi de göz önünde bulundurularak) yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı hususlarına yeterince yer verilmediği anlaşılmaktadır. 6098 sayılı TBK.’nun 223. maddesi hükmü ile gizli ayıplar yönünden kendisine yüklenen “hemen ihbar” mükellefiyetini yerine getirip getirmediğini ispat yükü davacıdadır. Site yönetiminin veya diğer tüketicilerin, tüketici adına ayıp ihbarında bulunma hak ve yetkisi bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi heyetinden “gizli ayıp” olarak nitelendirilen imalatların, “açık” yada “gizli” ayıplı olup olmadığı ayrıca bu ayıpların ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunda ayıpların niteliği ve ortaya çıktıkları (kullanım ve mevsimlerdeki yağmur, kar, güneş ve ısı durumları dikkate alınarak bu ayıpların ne zaman oluştuğu yada oluşacağı ve bunu normal vasıflardaki bir tüketicinin ne zaman farkedebileceği) zaman dilimi ve tarafların delilleri dikkate alınarak taraf ve yargı denetimine esas gerekçeli ek rapor tanzimi sağlanarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken bu konuda gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davalının, mahkemece eksik ifa olarak nitelendirilen eksik işlerle ilgili temyiz itirazı yönünden; Her ne kadar mahkemece, yaya yürüyüş yolları, kafeterya ve havuzun yapılmaması eksik ifa olarak nitelendirilmiş ve buna göre davacının talebi kabul edilmiş ise de; Bunların yapılmamış olmasının davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp niteliğinde olduğu, davalının bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadığı, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur. Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca bu kalemler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile bu talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

4-Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davacının temyiz dilekçesinin reddine, 2. ve 3. bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 4. bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, 27/09/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2682, Karar No: 2019/986, Tarih: 01.10.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2682 E.  ,  2019/986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “rücu” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Zonguldak 3. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 14.10.2014 tarihli ve 2014/140 E., 2014/840 K. sayılı karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.12.2014 tarihli ve 2014/25487 E., 2014/27444 K. sayılı kararı ile:

"…Dava, rucüen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı işverene ait kömür ocağı işyerinde maden işçisi olarak çalışan sigortalı gözüne kaçan bir madde sonucu sürekli iş göremezliğe uğramıştır.

Mahkemece, bozma sonrasında yürütülen yargılama sırasında alınan kusur raporu gözetilerek, olayın %100 oranında kaçınılmaz olduğu kabul edilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.

Somut olayda, hükme esas yapılan kusur raporu yetersizdir.

Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. İşverenin tamamen kusursuz kabul edilebilmesi için ise, anılan madde gereğince işyerindeki işçilerin sağlığı ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almak, uygun çalışma ortamı hazırlamak, araçları noksansız bulundurmak, işçileri etkin bir biçimde denetlemek, gözetlemek, bütün yükümlülüklerini özenle yerine getirmesi gerekir.Kaçınılmazlıktan ise, işveren tarafından tüm bu önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza meydana gelmişse söz edilebilecektir.“Kaçınılmazlık, sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…”(Prof.Dr. A. Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu halin kabulünün koşulu, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.”(Prof. Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)

Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık şartlarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak tedbirleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir.

Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının tespiti işidir.

Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak tedbirlerin neler olduğunun tespiti işidir. Mevzuat hükümlerince öngörülmemiş , fakat alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa , bunların dahi tespiti zorunluluğu açıktır. Bunların işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi) , alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin tedbirlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı saptanacaktır.

Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve yasada belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

Yukarıdaki bilgiler ışığı altında; İş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan, yukarıda sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yeniden yapılacak incelemeyle; mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak rapor alınması gereği üzerinde durulmaksızın, kusur aidiyeti konusunda eksik ve yetersiz incelemeye dayalı kusur raporu esas alınmak suretiyle sonuca varılması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…"

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…"

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili (SGK); dava dışı Nuri Özen'in davalı işverene ait iş yerinde sigortalı olarak çalışmakta iken 12.02.2008 tarihinde iş kazası sonucu malûl kaldığını ve Kurum tarafından sigortalıya 132.697.06TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını ve 10.557,87TL masraf yapıldığını, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen 30.04.2010 tarihli raporda olayın iş kazası olarak belirtildiğini, işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli önlemleri almaması sebebiyle sorumlu olduğunu, sigortalı tarafından işveren aleyhine tazminat davası açılmış ise de bu dosyada yapılan kusur incelemesinin müvekkilini bağlamadığı, mahkemece kusur araştırması ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini ileri sürerek Kurum zararının tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.00TL'nin (gelirlerin onay, masrafların ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü (TTK) vekili; davacının talebi yönünden zamanaşımının dolduğunu, davacının iddia ettiği şekilde müvekkil iş yerinde iş kazasının meydana gelmediğini, iş kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesi sonucu davacı Kurum tarafından tek taraflı düzenlenen raporların ve bağlanan peşin sermaye gelirinin müvekkilini bağlamadığını, halefiyet esasına dayalı bu tür davalarda Kurumun talep edebileceği zarar miktarının sigortalının isteyebileceği miktarla sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece; sigortalı tarafından davalı aleyhine açılan Zonguldak 2. İş Mahkemesinin 2012/18 E., 2012/110 K. sayılı maddi-manevi tazminat davasında alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde %100 kaçınılmazlık bulunduğunun belirtildiği, rücu davalarında tazminat davalarında alınan bilirkişi raporları bağlayıcı olmadığı için tekrar bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve alınan raporda kazanın %100 kaçınılmazlık nedeniyle meydana geldiğinin ve davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığının belirtildiği, davacı Kurumun sadece kusuru oranında davalı işverenden yaptığı masraf ve peşin sermaye değerini isteyebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün davacı ... vekili tarafından temyizi üzerine Özel Dairece, kusur durumu saptanırken iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınmasının gerektiğinin ve tarafların bu önlemlere uyup uymadığının belirlenmesine dair 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77. maddesi doğrultusunda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, umulmadık hâl ile kaçınılmazlığın karıştırılmaması ve iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile iş sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan yargısal denetime elverişli, çelişkiden uzak, kusur aidiyeti hususunda eksiksiz rapor alınarak çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece; Özel Dairenin bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda tekrar bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve 27.06.2014 tarihli kusur raporunda kazanın yer altı çalışma koşullarından kaynaklandığı, tamamen kaçınılmazlık sonucu gerçekleştiğinin belirtildiği ve davalıya atfedilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı ... vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece; uyulmasına karar verilen bozma kararı sonrası alınan kusur raporunda yapılan işin manuel çalışmaya uygun, teknoloji gerektirmeyen iş olması nedeniyle nereden kaynaklandığı belli olmayan bir çapağın sigortalının gözüne kaçması ile meydana geldiği, kazada işverene atfedilecek bir kusur olmadığı, kazanın meydana gelmesinde tamamen kaçınılmazlığın etkili olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından davalı iş yerinde 12.02.2008 tarihinde meydana gelen iş kazasında kaçınılmazlık olgusunun var olup olmadığı buradan varılacak sonuca göre söz konusu iş kazası nedeniyle kusur durumunun belirlenmesi için yeniden bilirkişi raporu alınmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan iş ilişkisinde tarafların asıl görevleri işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür. İşveren, gözetme borcu gereği çalıştırdığı işçileri iş yerinde meydana gelebilecek tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dâhil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel hâlleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icap eden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile işçi ile birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi hâlinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davaya konu iş kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 10.06.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu’nun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77. maddesinin birinci fıkrasında da, işverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü kılınmışlardır.

Mevzuatta bulunan bir kısım boşluklar bu kez kanun koyucu tarafından 30.06.2012 tarihli 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile doldurulmaya çalışılmış ve iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerinin düzenlemesi amacıyla anılan Kanun’un 37. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’un 77. ve devamı bir kısım maddeler yürürlükten kaldırılarak, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeni düzenlemeler getirilmiştir. Bunun yanında 6331 sayılı Kanun’a paralel olarak, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 332. maddesi gelişen teknoloji ve diğer veriler gözetilerek revize edilmiş ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi düzenlemiştir. İlgili madde;

“İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçlerin noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.

İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.” şeklinde düzenlenmiştir.