muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6602, Karar No: 2015/24341, Tarih: 07.12.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/6602 E.  ,  2015/24341 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalışırken fazla mesai yaparak hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığından bahisle ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, iddiaların doğru olmadığını ve tüm haklarının ödendiğini, hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir

Mahkemece, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının haftanın kaç günü çalıştığı ve yapılan fazla mesai süresi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda dinlenilen tanıklar, davacının günde 2-3 saat fazla mesai yaptığını beyan etmişlerdir. Bilirkişi tarafından davacının normal mesaisinin 8 saat olmasına rağmen günde iki buçuk saat fazla çalışma yaparak 10,5 saat çalıştığını, bu çalışmadan 1 saat ara dinlenme süresinin indirilmesiyle günlük çalışma süresinin 9.5 saat olduğu, haftanın 7 günü çalışan davacının ise haftalık 66,5 saat çalıştığını ve bundan haftalık normal çalışma süresi olan 45 saatin çıkarılması sonucunda haftalık 21,5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek fazla mesai ücreti hesaplanmıştır. Ancak bir sonraki paragrafta, davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığını kabul ederek ayda iki hafta tatili ücreti hesabı yapmıştır. Bu raporun hükme esas alınması nedeniyle mahkeme kabulü de hatalı olmuştur. Davacının her hafta 7 gün çalıştığı kabul edilerek fazla mesai hesabı yapılırken hafta tatili ücretinin ayda iki kez yapıldığının kabulü açık çelişki oluşturmaktadır. Mahkemece yapılacak iş, davacının ayda 2 hafta, haftanın 6 günü, diğer 2 hafta 7 günü çalıştığı kabul edilerek her hafta için ayrı ayrı fazla mesai yaptığı kabulüyle çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

O halde davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine, 07.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21720, Karar No: 2015/21028, Tarih: 02.11.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/21720 E.  ,  2015/21028 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda, aynı gün temyiz incelemesine tabi tutulan seri dosyalarda davacıların haftalık 18 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ve yine karara esas alınan bilirkişi raporunda "...yaz aylarındaki çalışmanın daha seyrek olduğu nazara alındığında, SGK kayıtlarında çalışmadığı görülen ayların ayrık tutulması gerekmiştir..."değerlendirmesine yer verilmiştir. Söz konusu değerlendirme yaz aylarındaki çalışmadaki yoğunluğun azalmasına dayanmakta iken hesaplama süresinin tespitinde SGK cetvelindeki sürelere itibar edileceğinin belirtilmesi (SGK hizmet cetvelinde yaz aylarında da çalışma bildirilen dönemler olabileceğinden) kendi içerisinde çelişki içerdiği gibi bir kısım dosyalarda tüm yılı kapsayan hesaplamalar yapıldığı görülmüş olmakla bilirkişi raporunda hatalar bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca daha önce Dairemizce temyiz incelemesine tabi tutulan benzer hizmet alım sözleşmelerine dayanılarak çalıştırılan işçiler ve bir kısım dosyalarda bizzat davacı işçilerin bu davalar ile talep edilen dönemden önceki dönemler bakımından açtığı davalar ile ilgili seri dosyalardan (2013/22456–2013/24037 E–K sayılı ve devamı seri ilamlar) işyerinde imza föyleri tutulduğu anlaşılmaktadır. Emsal dosyalarda Dairemizce okulların tatil olduğu dönemler tespit edilip dışlanarak hesaplama yapılması gerektiği gerekçesiyle kararlar bozulmuştur.

Şu halde gerek benzer hizmet alım sözleşmelerine dayanılarak çalıştırılan işçiler tarafından açılan davalarda uygulama birliğinin sağlanması ve kararlar arasında çelişki oluşmaması bakımından mahkemece yapılacak iş; kararı davacının temyiz etmemesi nedeniyle davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek imza föylerini getirtilip kapsadığı dönemler ve saatler üzerinden hesaplanması, diğer yandan, yaz aylarında ve sömestr dönemlerinde, normal eğitim dönemine göre öğrenci ve okutmanları açısından en düşük seviyede hizmet verildiği, buna bağlı olarak yapılan işlerin de azaldığı (özellikle daha önce karara bağlanan dosyalardaki Ocak ve Şubat aylarıyla Haziran ayına ait imza föylerinde de görülmekle) bu durum gözetilerek okulların tatil olduğu dönemler belirlenip dışlanarak hesaplama yapılmalıdır. Mahkemece aksine uygulama ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 02/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5908, Karar No: 2019/1689, Tarih: 26.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/5908 E.  ,  2019/1689 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 01.07.1989-28.12.1995 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, lokanta işletmeciliği nedeniyle vergi kaydı bulunan 01.07.1989-28.12.1995 tarihleri arasında 1479 sayılı kanun kapsamında sigortalı olması gerektiğinden bahisle mezkur dönem için sigortalılığının tespitini istemiş Mahkemece, salt vergi kaydının bulunması gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı düzenlemelerden, 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler. 02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de vergi, esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Aynı şekilde, 5510 sayılı Kanunun geçici 8. maddesine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 01.10.2008 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 01.10.2008 tarihinden itibaren başlayacağı belirtilmiş; aynı maddede, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, 01.10.2008 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmayanlara, 04.10.2000-01.10.2008 tarihleri arasında vergiye kayıtlı oldukları süreyi borçlanma imkanı getirmiştir.

Geçici 8. maddesinde belirtilen "yazılı başvuru" şartı, şekil şartı olmayıp; sigortalının, 01.10.2008 tarihi öncesi döneme ilişkin vergiye kayıtlı olduğu süreyi, yasada belirtilen 6 aylık sürede, Kurum'a başvurarak veya borçlanmaya ilişkin prim ödeyerek, borçlanma iradesini ortaya koyması, yasadan yararlanmak için yeterli sayılmalıdır. Anılan yasada belirtilen 6 aylık sürenin geçmesinden sonra, 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin sürenin, 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Somut olayda dosya muhteviyatına göre, davacının, Kurum kayıtlarında 1479 sayılı yasa kapsamında herhangi bir tescili, tescil için başvurusu veya bu yönde iradesini ortaya koyacak prim ödemesi bulunmamaktadır.

Bu nedenle Mahkemece öncelikle, davacıya ait SGK kayıtları 1479 sayılı sigortalılık yönünden araştırılarak Bağ-Kur işe giriş bildirgesi verilip verilmediği, tescilinin bulunup bulunmadığı, kanunda belirtilen 1 yıllık ve 6 aylık sürede borçlanma iradesini ortaya koyacak şekilde Kuruma başvurusunun veya borçlanma tutarına ilişkin prim ödemesinin bulunup-bulunmadığı belirlenmeli, anılan kanunlarda belirtilen 1 yıllık ve 6 aylık sürede borçlanma iradesini ortaya koyacak şekilde Kuruma başvurusu veya borçlanma tutarına ilişkin prim ödemesi bulunmadığının anlaşılması halinde, 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi ve 5510 sayılı Yasanın geçici 8. Maddeleri uyarınca uyuşmazlığa konu dönemlerde sigortalı sayılabilmesi mümkün olmayacağı gözetilerek yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda inceleme yapmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 26.02.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23, Karar No: 2013/201, Tarih: 30.04.2013

**Ceza Genel Kurulu         2013/1-23 E.  ,  2013/201 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname: 2010/92191

Yargıtay Dairesi : 1. Ceza Dairesi

Kasten öldürme suçuna teşebbüsten sanık E. H..'ın TCK'nun 81/1, 35/2, 29, 31/3, 62, 63 ve 54. maddeleri uyarınca dört yıl beş ay on gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye ilişkin, Diyarbakır Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen 16.06.2009 gün ve 161-149 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 06.09.2012 gün ve 3222-6146 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 26.09.2012 gün ve 92191 sayı ile;

"Sanığın nüfus kaydında; onama kararının verildiği tarihten önce öldüğünün belirtilmesi karşısında, onama kararında isabet bulunmamakta olup, 5237 sayılı Yasanın 64. maddesi ile sanık ve hükümlünün ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiş bulunması nedeniyle hükmün kesinleşmesinin önlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; itirazın kabulüne, onama kararının kaldırılmasına, yerel mahkeme hükmünün sanığın temyiz aşamasında ölmesi nedeniyle bozulmasına, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, 1412 sayılı CYUY'nın, 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi olanaklı olduğundan sanık hakkındaki kamu davasının, TCY'nın 64 ve CYY'nın 223. maddeleri uyarınca düşmesine karar verilmelidir" düşüncesiyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 20.12.2012 gün ve 5104 - 9738 sayı ile;

"Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kısmen kabulüne, kısmen reddine,

Dairemizce kasten öldürmeye teşebbüs suçuna ilişkin olarak verilen 06.09.2012 gün ve 3222 - 6146 sayılı onama kararının kaldırılmasına,

Sanığın 02.01.2011 tarihinde öldüğü nüfus kayıt örneğinden anlaşılmakla, hakkında açılan kamu davasının TCK'nun 64. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu nedeniyle hükmün hükmün bozulmasına, ancak düşme kararı verilmediğinden bu konuya ilişkin itirazla ilgili olarak karar verilmek üzere dosyanın Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine" karar verilmiştir.

Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözülmesi gereken uyuşmazlık; çıkartılan nüfus kaydında sanığın temyiz aşamasında öldüğünün belirtilmesi halinde yapılması gereken işlemin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Temyiz aşamasında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak çıkarılan nüfus kayıt örneğinde, sanığın yerel mahkeme hüküm tarihinden sonra 02.01.2011 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

İncelenen dosya içeriğinden;

Temyiz aşamasında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak çıkarılan nüfus kayıt örneğinde, sanığın yerel mahkeme hüküm tarihinden sonra 02.01.2011 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü halinde kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz olunacağı belirtilmek suretiyle, hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi halinde kovuşturma imkanının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi halinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir. Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi açısından sona erdirdiğinden iştirak halinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü, ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş olan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılarından istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) UYAP vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşürülmesini gerektiren bir neden olduğu da göz önüne alınıp ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz merciince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek yerel mahkemece mahallinde yapılan araştırma sonucu sanığın öldüğünün kesin olarak belirlenmesinden sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 05.03.2013 gün ve 1560-81, 05.03.2013 gün ve 131-75, 13.03.2012 gün ve 360-95 ile 06.05.2008 gün ve 97-101 sayılı kararları başta olmak üzere birçok kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı üzerine Özel Dairece; UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak alınan nüfus kayıt örneğinde, sanığın hükümden sonra 02.01.2011 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, gerekli araştırmanın yapılarak sonucuna göre TCK’nun 64 ile 5271 sayılı CMK'nun 223. maddeleri uyarınca müsaderesine hükmolunan eşyayı da kapsayacak şekilde gereken hükmün mahkemesince verilmesinin temini için itirazın kısmen kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının ölüm nedeniyle düşme ve müsadere kararının Özel Dairece verilmesi gerektiğine ilişkin kısmının reddine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının düşme ve müsadere kararının Özel Dairece verilmesi gerektiğine ilişkin kısmının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.04.2013 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/34332, Karar No: 2022/14826, Tarih: 09.06.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/34332 E.  ,  2022/14826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde, Kanunun amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı... Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artık çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.