muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/939, Karar No: 2019/4566, Tarih: 13.11.2019

Sözleşmenin 7. maddesinde ahşap kereste, tüm doğrama camları, tüm yalıtım malzemeleri, tüm demir ve konstrüksiyon malzemesi vb. tüm ihtiyaçların davalı iş sahibi tarafından temin edileceği, koruyucu vernik ve benzeri malzemenin ise yüklenici tarafından temin edileceği kararlaştırılmıştır. Buna karşın davacı yüklenici 54.393,83 TL bedelli malzemenin kendilerince temin edildiğini ileri sürmüş ve buna dair muhtelif firmalarca kendi adına kesilmiş 34 adet fatura ibraz etmiştir. Mahkemece bu tutar da davacı alacağına dahil edilerek hüküm altına alınmıştır. Sözleşmenin 7. maddesinin açık hükmü karşısında davacının bazı malzemeleri sözleşmeye göre sorumlu olan iş sahibi temin etmeyip kendisinin temin ettiği iddiasını yasal delillerle kanıtlaması zorunlu olduğundan davacının temin ettiğini ileri sürdüğü malzemelerin dava konusu imalâtta kullanılıp kullanılmadığı, ne kadarının kullanıldığı, kullanılanların işin yapıldığı tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli

konusunda bilirkişilerden ek rapor alınıp bulunacak miktarın ve 7.500,00 TL sözleşme dışı iş bedelinin, yukarıda açıklandığı şekilde belirlenecek sözleşme kapsamında hak edilen iş bedeline eklenmesi ve 81.019,81 TL ödemenin toplam alacaktan düşülmesi suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir.

Bu nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2.037,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 13.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8670, Karar No: 2016/9490, Tarih: 24.10.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/8670 E.  ,  2016/9490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 31/03/2016 gün ve 2015/5844 - 2016/3822 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiş, süresi içinde davalılar Hazine ve Orman Yönetimi vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Karar düzeltme incelemesi yapılabilmesi için;

Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen ... ve ... bilirkişileri ... ve ...'a birlikte verilerek; keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1954 tarinli hava fotoğrafına ve 1963 tarihli memleket haritasına göre uygulama yapılmışsa da, 1978 tarihli memleket haritasının dayanağı olan hava fotoğrafı ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu yöreye ait 1985'li yıllara ait hava fotoğrafı ve memleket haritası getirilerek yakın tarihlere ilişkin uygulama yapılmamıştır. Bu nedenle sözü edilen yıllara ilişkin hava fotoğrafları ve memleket haritası harita genel komutanlığından getirtildikten sonra; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritalarının (1/10000 ve 1/25000 ölçekli olarak ayrı ayrı) ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında ... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte bu haritalar üzerinde gösterilmesi, ayrıca hava fotoğraflarının stereskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, adedi, dağılımı ve kapalılık oranı ile taşınmazın niteliği ve kullanım durumunun saptanması, bu konularda düzenleyecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 24/10/2016 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16359, Karar No: 2016/16837, Tarih: 28.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/16359 E.  ,  2016/16837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar, davalı ... şirketinin abonesi olduklarını, davacı ...'in 7 aboneliğinin, diğer davacı ...'in ise 8 aboneliğinin bulunduğunu, davalı şirketin düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak vb. bedeller tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla iki davacı için ayrı ayrı şimdilik 2.250,00 TL kayıp/kaçak bedelinin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak bedelini elektrik abonesi olan davacılardan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 2.107,40 TL , davacı ... için 2.967,75 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 1.maddesinde kanunun amacı açıklandıktan sonra, “Kapsam” başlıklı 2.maddesinde; “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar..” hükmüne yer verilmiştir. Kanunun 3.maddesinde; “Mal; Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları ifade eder. Satıcı; Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi kapsar.

Tüketici ise, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Yine anılan kanunun 3/d maddesinde; “Hizmet; bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyet” olarak tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için; kanunun amacı içerisinde, yukarıda tanımları verilen taraflar arasında, mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için; kanunun amacı içerisinde, yukarıda tanımları verilen taraflar arasında, mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinde; her iki davacı yönünden toplamda 15 abonelik kapsamında istirdat isteminde bulunulduğu, davalı ... şirketinden geriye dönük 10 yıllık abonelik tüketim ekstrelerinin celpedildiği, ancak abonelik sözleşmeleri ve türlerini belirten belgeler celpedilip incelenmeden Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla karar verildiği görülmektedir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; davaya konu toplam 15 abonelik sözleşmesi ve türlerine ilişkin belgelerin celpedilerek, abonelik türlerinin belirlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde Tüketici Mahkemesinin görevli olup olmadığı araştırılarak karar verilmesi gerekirken bu yönün gözardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-)Bozma kapsamına göre sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ikinci bendde açıklanan nedenle tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/12/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11748, Karar No: 2021/10105, Tarih: 09.12.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/11748 E.  ,  2021/10105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nın 314. maddesi "Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Başvuran vekili Av. ..., dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra vermiş olduğu 08/07/2021 tarihli dilekçe ile; karşı taraf ile sulh olduklarını ve bu nedenle temyiz talebinden feragat ettiğini beyan etmiş, temyiz eden karşı taraf Axa Sigorta AŞ vekili Av. ... 12/07/2021 tarihli dilekçesi ile davacı vekilinin feragat beyanı doğrultusunda karar verilmesini beyan ve talep etmiş, ancak dosya kapsamında karşı taraf(davalı) vekilinin sulh, ibra, davadan ve temyizden feragat yetkisini kapsayan vekaletnamesi görülememiştir.

Davalı vekilinin vekaletnamesinde temyizden feragat yetkisi bulunup bulunmadığı da denetlenmek suretiyle Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince vaki feragat nedeniyle ek karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) İŞLEMSİZ İADE EDİLMESİNE, 09/12//2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1910, Karar No: 2016/3071, Tarih: 23.02.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/1910 E.  ,  2016/3071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Borçlu vekili, İcra Mahkemesi'ne başvurusunda, takip konusu ilamın kamulaştırmasız el atma tazminatına ilişkin olduğunu, 6487 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Geçici 6. maddesi gereğince maktu olması gereken icra vekalet ücreti ve icra tahsil harcının nispi hesaplandığını belirterek, icra vekalet ücreti ve tahsil harcının maktu hesaplanmasına karar verilmesini ve muhtıranın iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 7. fıkrası gereği, 1983 sonrasındaki kamulaştırmasız el atmalarla ilgili açılan her türlü davada, maktu vekalet ücreti ve maktu harç uygulanacağı gerekçesi ile icra vekalet ücreti ve icra harcının nispi olarak ödenmesine dair işlemin iptaline, karar verilmiş, hüküm alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrasında; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir.'' Yine 13. fıkrasında da; ''04.11.1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır.'' düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası, Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli ve 2013/95 Esas 2014/176 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır.

.//..

.//..

Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış Yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı Yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni Yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda; 21.05.2013 Karar tarihli takip konusu ilamda; İdarenin kamulaştırmasız elatma eylemi 1983 yılından sonrasına ait olup olayda uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek 13.11.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız el atma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda, Mahkemece anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiği nazara alınarak, borçlunun şikayetinin reddine karar verilmesi yerine, yazılı gerekçeyle bu konuya ilişkin istemin kabulü yönünde hüküm kurulması isabetsizdir

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 27,70 TL peşin harcın temyiz edene iadesine 23.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7764, Karar No: 2012/12854, Tarih: 13.09.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/7764 E.  ,  2012/12854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi (Kapatılan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, faturaya dayalı ardiye alacağının tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkindir.

Davalı vekili, davacı şirkete ait antrepoda bulunan müvekkiline ait emtianın İstanbul’da yaşanan sel felaketi nedeni ile zarar görerek kullanılmaz hale geldiğini, davacının üzerine düşen malları korumak, depolamak ve eksiksiz teslim etmek olduğundan edimini yerine getirmediğini, kullanılmaz hale gelen emtia bedelinin ardiye bedelinden fazla olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda delillerin toplanması için 05.07.2010 tarihli celsede davacı vekiline masrafların yatırılması için kesin süre verilmesine rağmen ara kararı yerine getirilmediğinden kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili 05.07.2010 tarihli celsede hazır bulunmamış olup, mazeret dilekçesi göndermiş ve mazeret de mahkemece kabul edilmiştir. Davacı vekilinin hazır bulunmadığı celsede masraf yatırılması için kesin süre verildiği, verilen kesin sürede masraf yatırılmadığı gerekçesi ile davanın yazılı gerekçe ile reddi savunma hakkının kısıtlanması anlamına geldiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14018, Karar No: 2025/6127, Tarih: 16.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/14018 E.  ,  2025/6127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/11 E., 2024/305 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı/birleşen davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili; davacının eşiyle boşanarak ayrı yaşadığı, ölen babasından aldığı ölüm aylığının hukuka aykırı bir biçimde kesilerek almış olduğu aylıkların borç kaydedildiğini beyanla, Kurum işleminin iptaliyle aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle ödenmesi ve Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili; davalının boşandığı eşi ile Kurum kayıtlarından yapılan sorgulamanın neticesinde ve denetmenler tarafından düzenlenen rapora göre boşandığı eşi ile fiili olarak birlikte yaşadığının tespit edildiğini, 01.10.2015-30.06.2018 tarihleri arasında almış olduğu aylıklar tutarlarının borç olarak kaydedildiğini, aylıkların ödenmesi için Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2019/5184 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının eski eşi ile boşanmasının muvazaalı olduğunu, boşandığı eşi ile birlikte yaşamaya devam ettiğini bu nedenle haksız itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurum kontrol memuru denetim ve raporu ile davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarınca aylığın kesilme işleminin yerinde ve yasal mevzuata uygun olup, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 22.04.2021 tarihli kararı ile istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 22.04.2021 tarihli kararı ile istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.04.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ... Bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz ettiğinden, yukarıda açıklanan ilkeler gereğince davaya konu dönem bakımından Mahkemece yapılan araştırma yetersiz olup, davacının boşandığı eşinin kayıtlı olduğu Adana ve Yalova adreslerinde araştırma yapılarak, gerçekten bu adreslerde ikamet edip etmediği, ediyorsa tarihleri ve kimlerle birlikte yaşadığı belirlenmeli, adreslerdeki yönetici, apartman görevlisi, komşu gibi resen belirlenecek tanıkların beyanlarına başvurulmalı, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir, gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulü ile davacıya bağlanan 4/C yetim aylığının kesilmesi ve 01.10.2012-01.04.2017 arası ödenen yersiz aylıklar nedeniyle borç tahakkuku işlemlerinin iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine, davacıya aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, davacıya ödenmeyen aylıkların ay be ay işleyecek yasal faiziyle ödenmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili:

a.Kurum işlemlerinde hata bulunmadığını,

b.Denetim raporu ile birlikte yaşamanın tespit edildiğini,

c.Kurum aleyhine faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesiyle ölüm aylığının kesilmesine ve borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsiline, birleşen davada ise itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.