muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3754, Karar No: 2025/3271, Tarih: 12.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3754 E.  ,  2025/3271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/126 E., 2024/514 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, dahili davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; ... Eczanesinin sahibi olan müvekkilinin eczanesinden Kuruma faturalandırılan 61 adet reçetenin arkasındaki imzanın hastaya ya da yakınına ait olmaması nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2009 Protokolünün (6.3.3.) maddesi uyarınca uyarma cezası ve 94.923,55 TL cezai şart tahsili, 23 adet reçetede hasta ya da yakınına teslim edilmeyen ilaçlar bulunduğu için (6.3.10.) maddesi uyarınca uyarma cezası ve 29.383,05 TL cezai şart tahsili, 19 adet reçetenin sahte olması nedeniyle 2012 Protokolünün (5.3.10.) maddesi uyarınca uyarı cezası ve 36.246,10 TL cezai şart, 3.605,69 TL reçete bedeli tahsili, 68 adet reçetede eczacı tarafından yönlendirme yapıldığı için 2012 Protokolünün (5.3.14.) maddesi uyarınca sözleşmenin 3 ay süreyle feshi, (6.3.3), (6.3.10) ve (5.3.14.) maddeler nedeniyle Protokolün (4.3.6.) maddesi uyarınca 32.929,89 TL reçete bedelinin tahsiline karar verildiğini, ancak bu işlemlerin haksız olduğunu ileri sürerek, iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.03.2019 tarihli kararıyla; Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.03.2021 tarihli kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 24.02.2022 tarihli ilamla; uyuşmazlık konusunda uzman, eczacı ve emekli Sayıştay denetçisi bilirkişilerden oluşan üç kişilik bir heyetten, cezai işleme konu her hastanın reçetesi nedeniyle uygulanan cezai işlemin yerinde olup olmadığının tek tek belirlenmesi suretiyle denetime elverişli, tarafların iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazları karşılar mahiyette rapor alınması ve sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinden bahisle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; duruşma gün ve saati taraflara usulünce tebliğ edilmişse de, davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen 07.03.2024 tarihli celseye katılmadığı ve geçerli bir mazeret sunmadığı gerekçesiyle, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150. maddesine göre işlemden kaldırılmasına ve üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde dahili davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Dahili davacılar ... ve ...; murisi babalarının açtığı davayı, murislerinin ölümü üzerine davayı takip etmek isteyip istenilmediğinin kendilerine Mahkemece sorulduğunu, davayı takip etmeyeceklerini ve babalarının mirasını kayıtsız ve şartsız reddettiklerini Mahkemeye bildirdiklerini, buna rağmen Mahkemece 07.03.2024 tarihli celseye katılmadıkları ve geçerli bir mazeret sunmadıkları gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini ve aleyhlerine maktu vekalet ücreti ile eksik harcın müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; bozma ilamı sonrası Mahkemece yapılan yargılama sırasında davacının 28.10.2023 tarihinde vefat ettiği, vefatı üzerine davacının murisleri ... ve ...'nın mirası kayıtsız ve şartsız reddettiklerinden davayı takip etmeyeceklerini Mahkemeye bildirdikleri, 07.03.2024 tarihli duruşmada davalı tarafça da takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Ne var ki, Mahkemece sonradan yazılan gerekçeli kararda; mirasçıların murislerinin mirası reddetmeleri nedeniyle davayı takip etmediklerinin yazılması gerektiği halde duruşma gün ve saati taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş ise de davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen celseye katılmadığı ve geçerli bir mazeret sunmadığı şeklinde somut olay ile ilgili olmayan gerekçe yazılması usul ve kanuna aykırıdır.

Diğer taraftan, davacının mirasçılarının mirası reddettikleri ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 612. maddesi gereğince davacının terekesine tasfiye memuru atandığı gözetilerek, yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkında davacı terekesi aleyhine hüküm kurulması gerekirken davada taraf sıfatı bulunmayan mirasçılar aleyhine hüküm verilmiş olması da doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları uyarınca temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçenin değiştirilmesi ve hüküm fıkrasının ise düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları uyarınca temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçenin değiştirilmesi ve hüküm fıkrasının ise düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan kararın gerekçesinde yer alan; "Duruşma gün ve saati taraflara usulünce tebliğ edilmişse de, davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen 07/03/2024 tarihli celseye katılmadığı ve geçerli bir mazeret sunmadığı görülmüş, bu nedenle dosya HMK'nın 150. maddesine göre işlemden kaldırılmış, HMK'nın 150. maddesinde öngörülen üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

" ibaresinin çıkartılarak yerine "Yargılama sırasında vefat eden davacının murisleri ... ve ...'nın davacının mirasını kayıtsız ve şartsız reddettiklerinden davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri, davalı tarafça da takip edilmeyen dosyanın Mahkemece 07.03.2024 tarihinden itibaren yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " ibaresinin yazılması suretiyle gerekçenin DEĞİŞTİRİLMESİ,

2. Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 2. bendinde yer alan "Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 397,70 TL eksik harcın davacılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına," ibaresinin çıkartılarak yerine "Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 397,70 TL eksik harcın davacının terekesinden alınarak hazineye irad kaydına," ibaresinin yazılmasına, 3. bendinde yer alan "Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (Madde 7) göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak davalıya verilmesine," ibaresinin çıkartılarak yerine "Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacının terekesinden alınarak davalıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine,

12.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9469, Karar No: 2013/12496, Tarih: 11.09.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/9469 E.  ,  2013/12496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tüketici sorunları hakem heyeti kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; elektrik abonesi olan davalının, davacı kurum tarafından tanzim edilen elektrik faturalarında kayıp kaçak kullanım bedeli adı altında yansıtılan tutarların haksız alındığını ileri sürerek yapmış olduğu başvuru sonucunda, ... Kaymakamlığı .... Başkanlığının 14.08.2012 tarih ve 2012/316-657 K. sayılı kararı ile, davalı abonenin başvurusunun kabul edildiğini, kayıp kaçak bedelinin faturalarda görünür hale gelmesinin kayıp kaçak bedelinin de içinde bulunduğu maliyet kalemlerinin ayrıştırılarak faturalarda gösterilmesinden kaynaklandığını, kayıp kaçak bedelinin, davacı kurumun yürürlükteki mevzuat gereği uygulamakla yükümlü olduğu tarifelerle belirlenmiş olan tarife birleşenleri içinde yer aldığını, dava konusu bedellerin belirlenmesinin ...'nın aldığı kurul kararlarına dayandığını, kurul kararlarının iptali için ....a başvurulması gerektiğini, tarifelerin uygulanmasının lisans sahibi şirketler bakımından yasal bir zorunluluk olduğunu, söz konusu bedeli belirlemek üzere alınan kurul kararının tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlayıcı nitelikte olduğunu belirterek, ...Başkanlığı tarafından verilen hukuka aykırı kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece;''...Sözleşme kapsamında bulunmayan ve tek taraflı olarak belirlenen ve sözleşmeye bağlanan, mevzuatta yer almayan ve tek taraflı iradeyle belirlenerek yayınlanan tarife gereğince, kaçak elektrik kullananların yakalanması ve takibi ile denetlenmesindeki aksaklıklar nedeni ile oluşan kaybın kaçak kullanımı olmayan tüketiciye yüklenmesi hakkaniyete aykırı olduğu gibi, suç olarak düzenlenen eylem nedeni ile oluşan zararın tüketiciden tahsili de adil bulunmadığı...'' gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada iptali istenen ... Kaymakamlığı .. Başkanlığı'nın 14.08.2012 tarih ve 2012/316-657 K. sayılı kararının incelenmesinde;''... Sözleşmelerin hukuka ve yargıya aykırı olmaması ve Tüketici aleyhine dengesizlik yaratmaması gerekmektedir. Kayıp/kaçak enerji bedellerinin tahakkuku ile ilgili yapılan işlemde, eylem/zarar ilişkisi, suçun bireyselliği ilkelerine riayet edilmemesi ve tahakkuk ücretlerin gerekçesini ... kararına dayandırmaya çalıştığı, ancak sözleşmelerin tüketici aleyhine bir dengesizliğe sebep olmaması gerektiğinden; Yapılan uygulamanın haksız olduğu sonucuna varılmış olup, Tüketici ...'nun talebinin kabulüne, Tüketiciden haksız yere fazladan tahsil edilen tutarın Satıcı/sağlayıcıdan alınarak tüketiceye iadesine...'' şeklinde karar verildiği görülmüştür.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun bir gereği olarak ... genelinde dağıtım şirketlerinin uygulayacağı ... Elektrik Tarifelerinin ... tarafından belirlendiği, ... tarafından belirlenerek uygulanan tarifelerin uygulanmasının davacının da dahil olduğu lisans sahibi şirketler bakımından yasal zorunluluk olduğu, lisans sahibi şirketlerin tarifeyi değiştiremeyeceği gibi tarifede yer almayan bir bedeli de tahsil edemeyeceği veya düzenlenen tarifeler kapsamında düzenlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamayacağı, davacı ... şirketinin tarifeleri uygulayıp uygulamama gibi bir inisiyatifinin mevcut olmadığı, tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak dava konusu edilen bedellerin perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer aldığı, dava konusu edilen bedellerin belirlenmesi için alınan kurul kararının ...'nun bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayacağı, dağıtım şirketlerinin kurul kararlarına aykırılık teşkil edecek herhangi bir işlemde bulunamayacakları açıktır.Buna göre; davacı tarafından 4628 sayılı kanun hükümlerine dayanılarak davalı tüketicinin elektrik tüketim bedeli faturalarına yansıltılan dava konusu bedelin, mevcut yasal düzenlemelere aykırı bir yönü bulunmamaktadır.

4628 sayılı kanunun 6352 sayılı yasanın 64.m. ile değiştirilen 12.maddesinde kurulun yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabileceği, kurul kararlarına karşı açılan her türlü davanın öncelikli işlerden sayılacağı hükme bağlanmıştır.Bu hüküm çerçevesinde kurul kararlarının iptali için yargı yoluna başvurmanın her zaman mümkün olduğu, ancak tarifeye ilişkin kurul kararının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruduğu anlaşılmakla, yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya uygun görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21083, Karar No: 2015/22881, Tarih: 17.12.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/21083 E.  ,  2015/22881 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kuşadası 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/06/2015

NUMARASI : 2006/272-2015/399

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminat ile işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Uyuşmazlık, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremez duruma gelen davacının açtığı maddi ve manevi tazminat davası ile işçilik alacağı istemine ilişkindir.

HMK’nun 167.maddesi uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için aralarında bağlantı bulunsa bile davaların ayrılmasına, davanın her safhasında karar verilebilir. Yine aynı yasanın 30.maddesinde Mahkemenin yargılamayı, mümkün olduğunca hızlı ve bir düzen içerisinde seyretmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, olayın oluş şekli, müterafik kusur oranları, husule gelen elem ve ızdırabın derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, özellikle 26.6.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriği ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimi, hak ve nesafet kuralları esas alınır. Maddi tazminat davasında da müterrafik kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği gibi tazminatın hesaplanması için ayrı bir bilirkişi incelemesi de yaptırılması gerekir. Maddi tazminatın saptanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, işgörebilirlik çağı, işgöremezlik oranı ve karşılıklı kusur oranları, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır.

İşçilik alacağı davasına gelince; bu tür davalar 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanmaktadır. İşçilik alacağına esas alınacak hizmet saptandıktan sonra talep edilen işçilik alacağının türüne göre manevi tazminat davasındaki kıstaslardan farklı kıstaslara dayanan ayrı bir hesap yapılması gerekir.

./..

Bu durumda; her iki dava için izlenecek yöntem ve esas alınacak kıstaslar birbirinden tamamen farklıdır. Her iki davanın tefrik edilmesi yargılamanın sağlıklı yürütülmesi için gereklidir. Ayrı ayrı açılıp görülmeleri gerekli bu tür davaların birlikte görülmeleri doğru görülmemiştir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2007/21-69 Esas ve 2007/55 Karar sayılı ve 07.02.2007 tarihli kararı da bu yöndedir.

./..

Bu durumda; her iki dava için izlenecek yöntem ve esas alınacak kıstaslar birbirinden tamamen farklıdır. Her iki davanın tefrik edilmesi yargılamanın sağlıklı yürütülmesi için gereklidir. Ayrı ayrı açılıp görülmeleri gerekli bu tür davaların birlikte görülmeleri doğru görülmemiştir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2007/21-69 Esas ve 2007/55 Karar sayılı ve 07.02.2007 tarihli kararı da bu yöndedir.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 17.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20847, Karar No: 2017/36455, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/20847 E.  ,  2017/36455 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3100, Karar No: 2021/8088, Tarih: 21.12.2021

**1. Hukuk Dairesi         2020/3100 E.  ,  2021/8088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali-tescil, olmazsa tazminat davası sonunda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından istinafı üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, hüküm ortadan kaldırılarak davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 21/12/2021 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuki nedenline dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası ...’nün 5268 ada 4 parseldeki 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu bağımsız bölümler ve 153 parsel (yeni 7125 ada 1 ve 7126 ada 6-7-8 parsel) sayılı taşınmazını davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiğini, tüm işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini olmazsa tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu taşınmazları bedelini ödeyerek satın aldığını, mirasbırakanın yurtdışında yaşayan davacı kızına da yıllarca dolar göndererek yardım ettiğini, davacının gönderilen bu paralar ile yurtdışından ev aldığını ve şirket kurduğunu, ayrıca murisin ölümünden sonra davacıyla aralarında imzaladıkları 06.10.2009 tarihli protokol ile davacının hiç bir hak ve alacağı kalmadığına ilişkin kendisini ibra ettiği halde, kötüniyetli olarak dava açtığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, mirasbırakanın davacıya gönderdiği paraların değeri ile çekişmeli taşınmazların değeri karşılaştırıldığında taşınmazların değerinin çok daha yüksek olduğu, temliklerden sonra mal varlığında artış görülmediği, mirasbırakanın mal kaçırma kastıyla hareket ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinafı üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, taraflar arasında imzalanan 06.10.2009 tarihli protokol ile davacının davalıyı ibra ettiği, davacının tanık da göstermediği, mevcut delillerle muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nin 353/1.b.2 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulü ile hüküm ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1923 doğumlu mirasbırakan ...’nün 18.12.2008 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı kızı Dilek ile davalı oğlu Tamer ve ikinci eşinden olma dava dışı kızı ...’ın kaldığı, mirasbırakan Hasan’ın maliki olduğu dava konusu 5268 ada 4 parseldeki 1, 3, 4 ve 5 nolu bağımsız bölümlerin intifa hakkını uhdesinde tutup çıplak mülkiyetini 31.12.2003 tarihinde, aynı yerdeki 2 nolu bağımsız bölüm ile 153 parsel sayılı taşınmazını ise 17.04.2008 tarihinde davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiği, 153 parselin imar ve ifraz işlemleri sonucu 7125 ada 1 ve 7126 ada 6, 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, taraflar arasında dava konusu olmayan taşınmazlar ve şirket hisselerinin devri yönünden 06.10.2009 tarihli protokol düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanununun 706., Türk Borçlar Kanununun 237. (Borçlar Kanununun 213.) ve Tapu Kanununun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.