muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/88, Karar No: 2017/290, Tarih: 23.05.2017

Mahkemede 28.03.2008 tarihinde alınan ifadesinde farklı olarak; olay gününden bir gün önce sanık ...'in kendisini Eskişehir'e çağırdığını, gittiğinde sanık ...'in yanında diğer sanık ... ile kayınvalidesi olarak tanıtılan bayanın olduğunu, sanık ...'in kendisine sanık ...'den alacağına karşılık 80 plakalı aracı aldığını söylediğini, aralarında konuşurken sanık ...'in kayınvalidesinin evlenmek istediğini söylediğini, sanık ... ile akıllarına katılan ...'in geldiğini, hep beraber Söğüt'teki katılanın evine gittiklerini, Şanlıurfa'ya doğru giderken polisin arayıp hakkında şikâyet olduğunu söylediğini, ardından sanık ...'in telefon açıp sanık ...'i bulmak için Osmaniye'de buluşalım dediğini, Osmaniye'de sanık ... ile buluştuklarını, önce sanık ...'in amcasını sonra da polis olan ağabeyini bulup sanık ...'in nerede olduğunu sorduklarında bilmediklerini söylediklerini, olay tarihinde kullandığı 0535 216 9084 nolu telefon ile sanık ... ve bayanla konuşmadığını, çelişki nedeniyle sorulduğunda; duruşmadaki ifadesinin doğru olduğunu, tanık ....'ın beyanını kabul etmediğini,

Mahkemede 16.10.2008 tarihinde alınan ifadesinde farklı olarak; sanık ...'in beyanlarını kabul etmediğini, sanık ... ile Eskişehir'de parkta otururken sanık ...'in sanık Mükerem'i aradığını, görüşme bittikten sonra sanık ...'in kendisine misafirlerinin geldiğini söyleyerek birlikte karşılamayı teklif ettiğini, bunun üzerine sanık ... ve yanındaki bayan ile buluştuklarını, tanık ....'in teşhisine bir diyeceğinin olmadığını,

Sanık ... kollukta; katılan ...’in evlenmek için eş aradığını kendisine ve sanık ...'e söylediğini, sanık ...'i tanıdığını, sanık ...'in kendisine 18 milyar borcunun olduğunu, sanık ...’in sanık ... ile Eskişehir’de tanıştığını ve kendisini arayarak yanında....'in olduğunu söylemesi üzerine Eskişehir’e gittiğini, sanık ...'den alacağını isteyince .... plakalı aracı borcuna karşılık verdiğini, bu esnada sanık ...'in yanında kayınvalidesi olarak tanıttığı ....'nin de olduğunu, sanık ...'in kendilerine ....'nin evlenmek istediğini söylemesi üzerine hep birlikte Söğüt’e katılan ...’in evine gittiklerini, katılan ile ....'nin evlilik için anlaştığını, ertesi gün katılan ...'in kendilerini Eskişehir’e götürmesini istediğini, bunun üzerine Eskişehir'e gittiklerini, diğerlerini hamam yolunda indirip sanık ... ile birlikte sanayiye gittiklerini, daha sonra buluşup Söğüt’e döndüklerini, akşam saatlerinde işleri için Bursa’ya gittiğini, Bursa'da iken sanık ...’in telefon ile kendisini arayarak 80 plakalı aracı istediğini, aracı Bursa’da sanık ...'e verdiğini, polisler tarafından arandığını öğrenmesi üzerine sanık ... ile buluşup Osmaniye'de sanık ...'i araştırdıklarını ancak bulamadıklarını,

Savcılıkta 07.12.2005 tarihinde alınan ifadesinde farklı olarak; olay günü sabah saatlerinde sanık ...’in kendisini arayarak Eskişehir’e altın ve diğer ihtiyaçları almak için gideceklerini söylediğini, birlikte Eskişehir'e gittiklerini,

Savcılıkta 07.12.2005 tarihinde alınan ifadesinde farklı olarak; olay günü sabah saatlerinde sanık ...’in kendisini arayarak Eskişehir’e altın ve diğer ihtiyaçları almak için gideceklerini söylediğini, birlikte Eskişehir'e gittiklerini,

Savcılıkta 03.04.2006 tarihinde alınan ifadesinde farklı olarak; olay tarihinden 3-4 gün önce Eskişehir'de sanık ...'i gördüğünü, yanında kayınvalidesi olarak tanıştırdığı ....'nin de olduğunu, konuşurken sanık ...'in kendisine kayınvalidesinin evlenmek istediğini uygun birini tanıyıp tanımadığını sorduğunu, aklına katılan ...'in geldiğini, ....’nin katılan ...’e uygun olup olmadığını anlamak için sanık ...'i çağırdığını, daha sonra sanık ...'in katılan ...'e telefon açıp evlenebileceği bir bayan bulduğunu söylediğini, katılan ...'in sanık ...'e Erzincan'da olduğunu bir gün sonra geleceğini belirttiğini, görüşme bittikten sonra sanık ...'in kendisine “arabamı altımdan aldın, Hüseyin gelene kadar bizi misafir et” dediğini, sanık ... ve ....'yi, Eskişehir’de nerede oturduğunu tam olarak hatırlayamadığı ... isimli arkadaşının evine götürdüğünü, ertesi gün hep birlikte katılan ...’in evine gittiklerini, sanık ...'in orada kaldığını kendisinin ise evden ayrıldığını, ertesi gün hep birlikte Eskişehir'e gittiklerini, dönüşte katılan ...'i, diğer sanıklar .... ve.... ile .... isimli bayanı katılan ...’in evine bırakıp işleri nedeniyle Bursa’ya gittiğini, ertesi gün saat 10.00-11.00 sıralarında sanık ...'in kendisine telefon açtığını, Bursa’da hatırlayamadığı bir yerde buluştuklarında sanık ...'in 80 plakalı aracı bir süre kullanmak için kendisinden istediğini, sanık ...'e güvendiği için aracı verdiğini, saat 23.00 sıralarında ise sanık ...'in kendisini arayarak sanık ...’in katılan ...’e yaptıklarını anlattığını, bunun üzerine sanık ...’le buluşup Osmaniye’ye geçtiklerini, Osmaniye’de sanık ...’i aradıkları sırada yol kenarında bulunan rent a carda sanık ...’in kendisine satmış olduğu 80 plakalı aracı gördüklerini, içeri girerek iş yeri sahibine aracın kendilerine ait olduğunu söylediklerini, iş yeri sahibinin ise aracı sanık ...'e kiraladığını ve aracın kendisine ait olduğunu söylediğini, Osmaniye’de bir süre sanık ...’i aradıklarını ancak bulamayınca Söğüt’e geri döndüklerini, sanık ... ile Ankara’da hiç buluşmadığını, sanık ...’i bu kişilerle kendisinin tanıştırdığını,

Mahkemede farklı olarak; sanık ...'in çağırması üzerine Eskişehir'de sanık ... ve .... ile buluştuğunu, sanık ... ve ....'nin otobüsü saat 24.00'de kalkacağı için .... isimli bayan ile sanıklar.... ve ....'in otobüs saatine kadar oyalanmak için Söğüt'e gitmek istemeleri üzerine kendilerini Söğüt'e götürüp bıraktığını, ardından evine gittiğini, bir süre sonra sanık ...'in kendisini telefonla arayarak katılan ...'in evine gelmesini istediğini, gittiğinde katılan ... ile bayanın birbirlerini beğendiklerini öğrendiğini, yaklaşık üç ay önce sanık ... ile Eskişehir'de bulundukları sırada sanık ...'in kendisine, Ankara'da bulunan kayınvalidesi ....'yi Ankara'dan Eskişehir'e getirip getiremeyeceğini sorduğunu, getirebileceğini söylemesi üzerine ....'yi Ankara'dan sanık ... ile birlikte alıp tekrar Eskişehir'e döndüğünü, daha sonra sanık ... ve ....'nin otobüs ile Bursa'ya gittiklerini, Osmaniye'den herhangi bir şekilde araç kiralamadığını, tanık ....'in ifadelerini kabul etmediğini,

Başka bir suç nedeni ile hükümlü olduğu cezaevinden gönderdiği 24.07.2008 tarihli dilekçesinde; kendisi ile diğer sanıklar .... ve....'in bir süre beraber çalışmalarından dolayı sanıklar .... ve....'in birbirlerini tanımış olabileceklerini, 21.11.2005 tarihinde sanık ... ile inşaatta çalışırken sanık ...'in kendisini aradığını, buluştuklarında sanık ...'in kendisine 80 plakalı aracı vererek borcunu kapatmak istediğini söylediğini, sanık ...'in bu teklifini kabul ettiğini, 2-3 gün sonra sanık ...'in kendisini arayarak Ankara'da olduğunu söyleyip yanında bulunan kayınvalidesini Eskişehir'e götürmesini istemesi üzerine Ankara'ya gittiğini, sanık ...'in kendisine kayınvalidesini evlendirmek istediğini söylediğini, bu sırada yanında olan sanık ...'in ise sanık ...'in kayınvalidesi ile katılan ...'i tanıştıralım dediğini, birlikte Söğüt'e katılan ...'in evine gittiklerini, sanık ...'in kayınvalidesi ile katılan ...'in anlaşarak evlenmeye karar verdiklerini, ertesi gün alışveriş için Eskişehir'e gittiklerini, akşam katılan ...'in evinde sohbet ettikten sonra saat 20.00-21.00 sıralarında sanık ... ile birlikte evden ayrıldıklarını, sabah saat 09.30'da sanık ...'in kendisini araması üzerine sanık ... ile buluştuklarını, sanık ...'in yanında kayınvalidesinin de olduğunu, sanık ... ile kayınvalidesinin nikah işlemleri için Osmaniye'ye gideceklerini söylediklerini, 80 plakalı arabayı iki günlüğüne kullanmak için istemeleri üzerine verdiğini, akşam polisler tarafından arandığını öğrenmesi üzerine Osmaniye'de sanık ... ile beraber sanık ...'i araştırdıklarını ancak bulamadıklarını,

Sanık ... savcılıkta; sanık ... ile Osmaniye'de tanıştığında Eskişehir'de aldığı ihalelerde birlikte çalışmayı teklif ettiğini, sanık ... ile birlikte önce Eskişehir'e sonra Söğüt'e gittiklerini, Söğüt'te sanık ...'in 50 yaşlarındaki amcasının evine gittiklerini, burada sanık ...'in amcası olarak tanıttığı kişinin oğlu ile gelinin de bulunduğunu, Söğüt'te kaldığı süre içerisinde sanık ...'i soruşturduğunda dolandırıcı olduğunu öğrendiğini, sanık ...'in amacının 80 plakalı aracı parçalayıp satmak olduğunu anladığını, bunun üzerine telefonla aradığı sanık ... ile buluşup Osmaniye'ye geri dönmeyi istediğini söylediğini, 80 plakalı araç ile Osmaniye'ye döndüklerini, bir daha sanık ... ile görüşmediğini, katılan ...'in ifadesini kabul etmediğini, sanık ...'i ve .... Damla isimli bir bayanı tanımadığını, sanıklar .... ve .... ile birlikte .... isimli bir bayanı katılan ... ile evlendirmeye çalışmadığını, sanık ... ile Eskişehir'e giderken kullandığı aracı Osmaniye'den kiraladığını, kendisini Hakan olarak tanıtmadığını, sanık ...'in bir ara sim kartını isteyerek görüşmeler yaptığını, birlikte dolaştıkları süre içerisinde sim kartının sanık ... tarafından kullanıldığını, sanık ...'den sim kartını istediği halde vermediğini, bu nedenle tartıştıklarını, sim kartını alamadan sanık ...'in yanından ayrıldığını, daha sonra aynı numaradan yeni sim kart çıkarttığını,

Mahkemede; sanıklar .... ve ....'i tanıdığını, Osmaniye'deki iş yerinde çalışan .... isimli bayanla sanık ...'in olaydan önce görüştüğünü, sanık ...'in ....'ye katılan ...'in evlenmek istediğini söylediğini, ....'nin talebi ile Osmaniye'den Eskişehir'e geldiklerini, .... plakalı aracı Osmaniye'den .... ve sanık ... ile birlikte kiraladıklarını, Eskişehir'de sanık ... ile buluştuklarını, sonrasında hep beraber Söğüt'e katılan ...'in evine gittiklerini, biraz oturduktan sonra sanıklar .... ve ....'in ayrıldıklarını, ertesi gün birlikte Eskişehir iline alışveriş yapmaya gittiklerini, sanıklar .... ve ....'in de kendileri ile beraber dolaştığını, sonrasında Söğüt ilçesine dönüp katılanın evinde biraz oturduklarını, sanıklar .... ile ....'in evden ayrılmalarından bir süre sonra sanık ...'i arayıp Osmaniye'ye gitmek istediğini söylediğini, katılan ...'in evinden ayrılıp çay bahçesine gittiğini, diğer sanıklar .... ve ....'in de yanına geldiğini, evden ayrılırken ....'ye Osmaniye'ye döneceğini söylemesi üzerine ....'nin resmi nikah işlemlerini yapmak için yanında gelmek istediğini söylediğini, bir süre sonra ....'nin elindeki bir çanta ile katılan ...'in evinden ayrılıp yanlarına geldiğini, hep birlikte kiraladıkları 80 plakalı araç ile Osmaniye'ye doğru hareket ettiklerini, .... ile birlikte aracı kiraladıkları firmaya teslim ettiklerini, bu sırada sanıklar .... iş yerinin 15-20 metre uzağında olduklarını, ardından sanıklar .... ve Mükerem ile vedalaştıklarını, .... isimli bayanın da evine gittiğini, ....'nin 10 gün yanında çalışmasına rağmen açık kimliğini bilmediğini, katılan ... ile birlikte kahve içmediğini, ....'nin Osmaniye'ye giderken kendisine Nokia 1100 model telefon verdiğini, bu telefonun katılana ait olduğunu bilmediğini, çelişki nedeni ile sorulduğunda; mahkemede verdiği ifadesinin doğru olduğunu,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının sırasıyla ele alınmasında fayda bulunmaktadır.

1- Sanıklar ... ve ...'ın eylemlerinin dolandırıcılık, sanık ...'ın eylemlerinin dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarını mı yoksa sanıkların eylemlerinin bir bütün halinde yağma suçunu mu oluşturduğu;

Uyuşmazlığın konusu ile ilgili ilk suç olan yağma suçu 5237 sayılı TCK'nun 148 ila 150. maddelerinde düzenlenmiş olup, 148. maddesinin 1. fıkrasında yağma suçunun temel şekli, 2. fıkrasında senedin yağması, 3. fıkrasında cebir karinesine yer verilmiş, 149. maddesinde nitelikli yağma, 150. maddesinde ise kişinin hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla yağma suçunu işlemesi ile yağmada değer azlığı düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın konusu ile ilgili ilk suç olan yağma suçu 5237 sayılı TCK'nun 148 ila 150. maddelerinde düzenlenmiş olup, 148. maddesinin 1. fıkrasında yağma suçunun temel şekli, 2. fıkrasında senedin yağması, 3. fıkrasında cebir karinesine yer verilmiş, 149. maddesinde nitelikli yağma, 150. maddesinde ise kişinin hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla yağma suçunu işlemesi ile yağmada değer azlığı düzenlenmiştir.

Yağmanın temel şeklinin düzenlendiği 5237 sayılı TCK'nun 148/1. maddesi uyarınca; kişinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceği ya da malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılması yağma suçunu oluşturur. Suç anılan değerlere yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit veya cebir kullanılması suretiyle gerçekleşir.

Yağma; başkasının zilyetliğindeki taşınabilir malın, zilyedin rızası olmadan faydalanmak amacıyla cebir veya tehdit kullanmak suretiyle alınması olduğundan “zor yoluyla hırsızlık”, bir kişiye karşı kullanılan icbar araçlarıyla haksız bir menfaat elde etmek şeklinde de tanımlanmıştır. Nitekim TCK'nun 148. maddesinin gerekçesinde de; "Hırsızlık suçunda olduğu gibi yağma suçunda da, taşınır malın alınmasıyla ilgili olarak zilyedinin rızasının bulunmaması gerekir. Ancak hırsızlık suçundan farklı olarak, bu suçun oluşabilmesi için, mağdurun rızasının, cebir veya tehdit kullanılarak ortadan kaldırılması gerekir" açıklaması yapılmış, gerekçede yağma suçu ile hırsızlık suçunun ortak yönleri ile aralarındaki farklara değinilmiş, böylece dolaylı olarak yağma suçunda da hırsızlık suçunda olduğu gibi faydalanma amacıya hareket edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

765 sayılı TCK’nda “gasp” olarak adlandırılan yağma, esasında cebir veya tehdit kullanmak suretiyle yapılan hırsızlıktan ibarettir. Hırsızlık ile yağma suçları aynı ortak unsurlara sahip olup, ayrıldıkları tek nokta ya da başka bir deyişle yağmanın, hırsızlığa oranla sahip olduğu ilave unsur, malı almak için cebir veya tehdit kullanılmasıdır.

Yağma suçu amaç ve araç hareketlerden oluşan bir suçtur. İlk önce almayı gerçekleştirmek için araç hareketler olan cebir veya tehdit kullanılır, sonrasında bu cebir ve tehdidin etkisiyle malın alınması veya tesliminin sağlanması ile suç tamamlanır.

Yağma, tehdit veya cebir kullanma ile hırsızlık suçlarının bir araya gelmesiyle oluşmuş bileşik bir suç olduğundan, birden çok hukuki değeri korumaktadır. Kendisini oluşturan suçların korudukları hukuki değerler olan kişi özgürlüğü, vücut dokunulmazlığı, zilyetlik ve mülkiyet yağma suçunun da koruduğu hukuksal değerlerdir.

Bu açıklamalardan sonra uyuşmazlık konusuyla ilgili TCK'nun 148/3. maddesinin üzerinde durulması gerekmektedir.

Yağma, tehdit veya cebir kullanma ile hırsızlık suçlarının bir araya gelmesiyle oluşmuş bileşik bir suç olduğundan, birden çok hukuki değeri korumaktadır. Kendisini oluşturan suçların korudukları hukuki değerler olan kişi özgürlüğü, vücut dokunulmazlığı, zilyetlik ve mülkiyet yağma suçunun da koruduğu hukuksal değerlerdir.

Bu açıklamalardan sonra uyuşmazlık konusuyla ilgili TCK'nun 148/3. maddesinin üzerinde durulması gerekmektedir.

TCK'nun 148/3. maddesinde “Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesi de, yağma suçunda cebir sayılır” denilmek suretiyle cebir karinesine yer verilmiş, maddenin gerekçesinde ise "mağdurun herhangi bir vasıta ile kendini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesinin, örneğin uyku ilacı ile uyutulmasının, yağmada cebir sayılacağı" belirtilmiştir.

Söz konusu bu düzenleme ile, kullanılan vasıtanın mağduru kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirmesi koşulu birlikte aranmaktadır. Bu düzenlemeye göre cebir sayılan haller, cebir kavramının içerisine girmemekte ancak kanun gereği cebir sayılmaktadır. Bu düzenleme cebir kavramının anlamını genişletmektedir. Mağduru kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hale failin kullandığı vasıta getirmelidir. (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 2. Baskı, Ankara, 2015, s. 587-588)

Yargıtay, ikram edilen yiyeceklerin içerisine ilaç konulması, hipnotize edilmesi, uyuşturucu iğne yapılması ve uyku ilacı ile uyutulması suretiyle mağdurun kendini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesini ve malının alınmasını yağma suçunda cebir olarak kabul etmiştir. Bu tür davranışlar yalnızca yağma suçunda cebir sayıldığı için, cebire unsur veya nitelikli hal olarak yer veren diğer suçlar bakımından cebir olarak değerlendirilemeyecektir.

Uyuşmazlık konusuyla ilgili ikinci suç olan kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanılarak işlenen hırsızlık suçu ise 5237 sayılı TCK'nun 142. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde suç tarihi itibarıyla; "Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,…İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur" şeklinde hüküm altına alınmıştır. Bu bentte hırsızlık suçunun iki ayrı nitelikli hali düzenlenmiş, suçun kişinin "malını koruyamayacak durumda olmasından" veya "ölmesinden" yararlanılarak işlenmesi yaptırıma bağlanmıştır.

TCK'nun 142. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde düzenlenen nitelikli hallerden birincisi olan, hırsızlık suçunun kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından yararlanılarak işlenmesine ilişkin hükmün uygulanabilmesi için, kişinin malını koruyamayacak duruma fail tarafından getirilmemiş olması gerekir.

TCK'nun 142. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde düzenlenen nitelikli hallerden birincisi olan, hırsızlık suçunun kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından yararlanılarak işlenmesine ilişkin hükmün uygulanabilmesi için, kişinin malını koruyamayacak duruma fail tarafından getirilmemiş olması gerekir.

Anılan bentte düzenlenen nitelikli hallerden ikincisi olan, hırsızlık suçunun kişinin ölmesinden yararlanılarak işlenmesi halinde, kural olarak ölümün nasıl gerçekleştiğinin ya da mağduru kimin öldürdüğünün bir önemi bulunmamaktadır. (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 2. Baskı, Ankara, 2015, s. 552;) TCK'nun 142/2-a maddesinin tatbiki için failin hırsızlık kastının ölümden sonra ortaya çıkması gerekmektedir. Ancak failin, malını almak amacıyla kişiyi öldürmesi halinde 5237 sayılı TCK'nun 82/1-h maddesi uyarınca nitelikli kasten öldürme suçunun yanı sıra hırsızlık suçundan değil, aynı Kanunun 148/3. maddesi uyarınca yağma suçundan da cezalandırılması yoluna gidilecektir.

Uyuşmazlığın konusu ile ilgili üçüncü suç olan "dolandırıcılık" suçunun temel şekli 5237 sayılı TCK'nun 157. maddesinde; “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir” şeklinde düzenlenmiştir.

Dolandırıcılık suçunun maddi unsurunun hareket kısmı, 765 sayılı TCK’nun 503. maddesinde; bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hile ve desiseler yapma olmasına karşın, 5237 sayılı TCK’nun 157. maddesinde; hileli davranışlarla bir kimseyi aldatma şeklinde ifade edilmiş olup, 765 sayılı Kanunda yer alan desise kavramına 5237 sayılı Kanunda yer verilmemiş ve hileye desiseyi de kapsayacak şekilde geniş bir anlam yüklenmiştir.

Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi dolandırıcılık suçunu malvarlığına karşı işlenen diğer suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece malvarlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de, aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

5237 sayılı TCK’nun 157. maddesinde yalnızca hileli davranıştan söz edilmiş olması karşısında, her türlü hileli davranışın dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu anılan maddede hilenin tanımını yapmayarak suçun maddi konusunun hareket kısmını oluşturan hileli davranışların nelerden ibaret olduğunu belirtmemiş, bilinçli olarak bu hususu öğreti ve uygulamaya bırakmıştır.

Bu aşamada “hileli davranışlar” kavramının incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

Hile, Türk Dili Kurumu Sözlüğünde; “birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen, dolap, oyun, desise, entrika” şeklinde, uygulamadaki yerleşmiş kabule göre ise; “Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Kullanılan hile ile mağdur yanılgıya düşürülmeli ve yanıltma sonucu kandırıcı davranışlarla yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hileli davranışın aldatacak nitelikte olması gerekir. Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez” biçiminde tanımlanmıştır.