muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9808, Karar No: 2023/6710, Tarih: 25.10.2023

**9. Ceza Dairesi         2023/9808 E.  ,  2023/6710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/912 E., 2023/623 K.

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2022 tarihli ve 2021/407 Esas ve 2022/209 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 01.06.2023 tarihli ve 2023/912 Esas, 2023/623 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurusununun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi; mağdurenin soruşturma evresindeki beyanları dışında somut delil olmadığına, mağdurenin sanığı önceden tehdit ettiğine, mağdurenin beyanlarında çelişkiler olduğuna, olayın kurgusal olduğuna, tanıkların yönlendirildiğine, lehe delillerin toplanmadığına, bu olayın mağdurenin amcasına ilk aşamada ders vermek amacıyla atmış olduğu iftiradan öte bir olay olmadığına, sanığın tutarlı savunmasına, sanığın cezalandırılmasına yönelik her türlü kuşkudan arındırılmış, kesin ve inandırıcı delilin dosyada bulunmadığına, sanığın beraatine ve tahliyesine yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın mağdurenin amcası olduğu ve mağdurenin babaannesi, annesi, babası ve erkek kardeşi ile birlikte yaşadığı, sanığın bahçe işlerinde çalışıyor olması nedeniyle zaman zaman bir kaç gün yatılı kalmak şeklinde mağdurenin yaşadığı ikamette kaldığı, sanığın mağdure altı-yedi yaşlarında iken başlayıp mağdurenin pantolonunu ve iç çamaşırını çıkartarak özel bölgesini ve göğüslerine dokunduğu, mağdurenin bağırmasına rağmen evde kimse bulunmadığı için olaylardan kimsenin haberdar olmadığı, zaten sanığın eylemlerini evde kimsenin bulunmadığı zamanlarda gerçekleştirdiği, mağdure on - on bir yaşlarına geldiğinde sanık amcasının yaklaşımlarının kötü olduğunu anlaması üzerine müsaade etmemeye başladığı, en son 29.09.2021 günü mağdurenin eve canlı derse katıldığı sırada görüntü ve ses açık değilken sanığın mağdurenin yanına geldiği ve göğsüne dokunmak istediği, mağdurenin müsaade etmemesi üzerine sanığın eşofmanından cinsel organını çıkartarak mağdureye gösterdiği ve mağdurenin bu durumun fotoğrafını çektiği, mağdurenin bu esnada cep telefonuna ses kaydı da aldığı ve bu olayları okul arkadaşlarına ve rehber öğretmenine açıklamasıyla olayların açığa çıktığı, Mahkemece kabul edilmiştir. Yapılan yargılamada dinlenen sanık üzerine atılı suçlamayı kabul etmemiş, zaman zaman mağdurenin yaşadığı tömükteki evde çalışmak üzere yatıya kaldığını, tömükte çalıştığı sürelerde kardeşi ... ile birlikte işe gidip geldiğini, mağdure ile hiçbir zaman yalnız kalmadıklarını iddia etmiş, mağdurenin beyanlarının kendisinin kardeşi ...'e mağdurenin okul masraflarını karşılayamayacağını bu nedenle mağdurenin okula göndermemesi gerektiğini söylediği ve bunun üzerine ...'ün mağdureyi okuldan aldığı için mağdurenin kendisinin üzerine bu şekilde iftira attığını iddia etmiş ise de, dosyadaki fotoğraf kendisine sorulduğunda kendisinde bir rahatsızlık olduğunu ve zaman zaman ilaç kullanmak zorunda kaldığı için çıplak dolaştığını ve bu işleri evde kimsenin olmadığı zamanlarda gerçekleştirdiğini beyan etmiş, çocuğun fotoğraflarını gizlice çektiğini iddia etmiş, ses kayıtları hakkında ise mağdurenin gösterdiği bir yazıyı okuduğunu iddia etmiş, üzerine atılı suçlamaları kabul etmemiştir

. Mahkemece mağdurenin alınan beyanlarında hazırlık ifadelerinin aksine sanığın istemediği işleri kendisine yaptırdığı için fotoğrafı çektiğini, olayların bu aşamaya geleceğini bilmediğini, sanık amcasının cinsel anlamda kendisine karşı bir eyleminin olmadığını beyan etmiş ise de, hazırlık ifadesinde olaylar örgüsünü zaman sıralamasında doğru ayrıntılarla ve mantıklı bir şekilde anlattığı, fotoğraf çektiği anı da en küçük ayrıntısına kadar (sabah saat : 09:00 sıralarında) anlattığı görülmüş, dosyanın incelenmesinde sanığın cinsel organının bulunduğu fotoğraf görülmüş, ses kaydının Mahkemece incelenmesinde, sanığın mağdureye yönelik olarak ''Bakmakta mı yasak gözümü de mi yumayım'' dediği, mağdurenin ise ''Ya yapma istemiyorum ya, git'' ve mağdurenin sürekli "Git, istemiyorum" şeklinde söylediği tespit edilmiş, mağdurenin olayları anlatmasından sonra sanığın tutuklanması üzerine ailenin sanığı korumaya çabaladığı ve sanığın tahliye olması için mağdurenin babasının ve annesinin şikayetçi olmadığı, mağdurenin AGO daki beyanlarında da özelikle neden fotoğraf çektiğine ilişkin mantıklı açıklamalar yapamadığı görülmekle, mağdurenin sanık tutuklandıktan sonra aile tarafından yönlendirildiği, Mahkemede hazırlıktakinin aksine beyanda bulunduğu değerlendirilmiş, mağdurenin hazırlık ifadesinde üstünlük tanınmıştır. Mahkemece olayların çıkış aşamasında mağdurenin ilk önce olayları anlattığı rehber öğretmeni dinlenmiş, rehber öğretmen iddiaları ...'ya sorduklarını ve ...'nın iddiaları doğruladığını beyan etmiş, diğer rehber öğretmen mağdurenin cinsel istismara uğradığını beyan etmiş, dinlenen tanık ... mağdurenin olayları detaylı bir şekilde kendisine anlattığını, mağdurenin amcasının vücudunun çeşitli yerlerine dokunduğunu, bunu ilkokuldan beri yaptığını kendisine söylediğini, mağdurenin çektiği fotoğrafı ve ses kaydını watsaaptan gönderdiği arkadaşı tanık ... ... ise mağdurenin yedi - sekiz yaşından beridir amcasının tacizine uğradığını anlattığını, mağdureye fotoğraf çekmesini ve ses kaydı çekmesini kendisine söylediğini, bunun üzerine mağdurenin fotoğraf çektiği ve ses kaydını yaptığı ve bu kaydı ilk önce kendisine attığını, daha sonra whatsaap grubuna attığını beyan etmiş, söz konusu iddiaları rehber öğretmenine anlatıklarını beyan etmiş, tanık beyanlarının hazırlıktaki beyanları ile ve mağdurenin hazırlıktaki beyanları ile örtüştüğü, sanığın suçlamalardan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmeyerek dosyada bulunan fotoğraf ve ses kaydı, tanıkların beyanları, mağdurenin bu beyanlar ile örtüşen hazırlık ifadeleri ve tüm dosya kapsamından sanığın üzerine atılı çocuğun cinsel istismarı suçunu işlediği sonucuna varılarak hüküm kurulduğu görülmüştür.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Sanığın cinsel istismar eylemlerini olay tarihinde 15 yaşından küçük olan mağdura karşı cebir ve tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında hakkında 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, eleştirilerek İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda bu eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırılarak vicdanî kanıya ulaşıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 01.06.2023 tarihli ve 2023/912 Esas, 2023/623 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8081, Karar No: 2023/11724, Tarih: 27.11.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/8081 E.  ,  2023/11724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/143 Esas, 2023/143 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bursa 4. Çocuk Mahkemesinin 24.04.2023 Tarihli ve 2022/503 Tedbir Talep Sayılı Ek Kararı

Hakkında tedbir uygulanması istenen çocukların ikamet adresinin Kepez/Antalya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Antalya 3. Çocuk Mahkemesinin 15.05.2023 Tarihli ve 2023/143 Esas, 2023/143 Karar Sayılı Kararı

Küçük hakkındaki tedbir kararının ilk olarak Bursa 4. Çocuk Mahkemesi tarafından alınmış olması ve koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının, hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulanmasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin de kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin a, b, d bentleri uyarınca verilen danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbirlerinin uygulanmasının devamı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ( a, b, d ) alt bentleri şöyledir:

" Danışmanlık tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,"

" Eğitim tedbiri, çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine,"

" Sağlık tedbiri, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbî bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına," yönelik tedbirlerdir.

" Sağlık tedbiri, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbî bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına," yönelik tedbirlerdir.

3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Bursa 4. Çocuk Mahkemesinin 19.12.2022 tarihli, 2022/503 Tedbir Talep sayılı kararında , korunmaya ihtiyacı olan çocuklar hakkında 5395 sayılı Kanun gereğince bakım, eğitim ve sağlık tedbirlerinin uygulanmasına karar verildiği, daha sonra 24.04.2023 tarihli ek kararla resen yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevi kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Bursa 4. Çocuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bursa 4. Çocuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4514, Karar No: 2020/738, Tarih: 11.02.2020

**21. Hukuk Dairesi         2019/4514 E.  ,  2020/738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

KARAR

A) Davacı İstemi;

Davacılar dava dilekçesi ile eş için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuklar için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

B) Davalı Cevabı;

Davalı taraflar davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:

Ölen işçinin olay günü yağış nedeniyle işini bıraktıktan sonra balıkları seyretmek için nehir kenarına gittiği, yağış nedeniyle gevşeyen toprağın kayması sonucu nehre düştüğü, olayın işin yürütümü ve iş sahası dışında meydana geldiği, davalılara bu olay nedeniyle yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davalılar ... ve ... Ltd.Şti. yönünden davanın reddine, dahili davalı ... Ltd.Şti. yönelen davanın ise usulden reddine karar vermiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle iş müfettişi tarafından düzenlenen rapor içeriği ile hükme esas alınan 23/02/2019 tarihli bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen kusur raporunun dosya kapsamına uyumlu olduğu anlaşılmakla, davacılar. vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri:

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; tanık beyanlarında da görüleceği üzere yağış nedeniyle işin kaynak işi olması sebebiyle işe ara verilmek zorunda kalındığını, dolayısıyla kazanın mesai saatleri içerisinde işverenin işinin görüldüğü zamanda meydana geldiğini, müteveffaya iş güvenliği anlamında gerekli iş güvenliği ekipmanlarının verilmiş olması, ayağında kaymaz taban ayakkabının bulunmuş olması durumunda ayağının kaymayacağını, elinde kaymaz eldivenlerinin olması durumunda kaysa bile bir yerden tutunabileceğini veya başında kaskı olmuş olması durumunda kafasını düşerken koruyabileceğini, olay esnasında işçilerin başında bir ustabaşı anlamında sorumlu kişinin bulunmadığını, olayın işverenin işinin görüldüğü, işverenin emir ve talimatı dahilinde hareket edildiği sırada beklenilmeyen sebepler sonucu meydana geldiğinden, nedensellik bağı çerçevesinde işverenin mal varlığına risk yükleyen tehlike (risk) esasına dayanan sorumluluk hükümlerine göre davalıların sorumlu tutulması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının eş ve çocuğunun maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının eş ve çocuğunun maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davalılara bu olay nedeniyle yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararın davacılar vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince davacılar vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.

Aynı maddelere paralel olarak, 4857 sayılı İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77. maddesinin 1. fıkrasında da benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu fıkraya göre "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler."

Bundan başka işveren, mevzuatta öngörülmemiş olsa dahi bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak zorundadır. Bilim, teknik ve örgütlenme düşüncesi yönünden alınabilme olanağı bulunan, yapılacak gider ve emek ne olursa olsun bilimin, tekniğin ve örgütlenme düşüncesinin en yeni verileri göz önünde tutulduğunda işçi sakatlanmayacak, hastalanmayacak ve ölmeyecek ya da bu kötü sonuçlar daha da azalacaksa her önlem işverenin koruma önlemi alma borcu içine girer.