muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7494, Karar No: 2023/7412, Tarih: 08.11.2023

. Oysa suç tarihinde yürürlükte bulunan TCK'nun 103/2, 103/3, 31/3, 62/1 maddelerine göre uygulama yapılarak belirlenen sonuç ceza 6 yıl 8 ay hapis cezası olduğundan suç tarihinde yürürlükte bulunan TCK'nun 103/2 maddesinin lehe olduğu kabul edilmiştir. Suça sürüklenen çocuk ... ... ...'un kabul edilen cinsel istismar suçu nedeniyle suç tarihinde yürürlükte bulunan ve daha sonra yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanundaki düzenlemeler kıyaslandığında suç tarihinde yürürlükte bulunan TCK'nun 103/2 maddesinin suç tarihinden sonra 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunla değişik TCK'nun 103/2 maddesine göre suça sürüklenen çocuk lehine olduğu kabul edilmiştir. Çünkü 6545 sayılı Kanunla değişik TCK'nun 103/2. Maddesi gereğince uygulama yapıldığı takdirde suça sürüklenen çocuk hakkında 16 yıl hapis cezasına hükmedilecektir. TCK'nun 103/3. Maddesi uygulandığında 1/2 oranında artırım yapılarak 24 yıl hapis cezası ile cezalandırılacağı, TCK'nun 43/1. Maddesi gereğince 1/4 oranında artırım yapılarak 28 yıl hapis cezası ile cezalandırılacağı, TCK'nun 31/3 maddesine göre cezasından 1/3 oranında indirim yapıldığında ceza 18 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılacağı, TCK'nun 31/3-son maddesi gereğince cezası 12 yıldan fazla olamayacağından 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılacağı, TCK'nun 62/1 maddesi gereğince cezadan 1/6 oranında indirim yapıldığında suça sürüklenen çocuk hakkında belirlenecek sonuç ceza 10 yıl gün hapis cezası olacaktır. Oysa suç tarihinde yürürlükte bulunan TCK'nun 103/2, 103/3, 43/1, 31/3, 62/1 maddelerine göre uygulama yapılarak belirlenen sonuç ceza 7 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası olduğundan suç tarihinde yürürlükte bulunan TCK'nun 103/2 maddesinin lehe olduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' şeklindeki gerekçeyle karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Olayın intikal şekli ve zamanı, mağdurenin aşamalardaki çelişkili beyanları, tanık anlatımları, suça sürüklenen çocukların istikrarlı savunmaları ve tüm dosya içeriği nazara alındığında suça sürüklenen çocukların üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair mağdurenin soyut beyanları dışında her türlü şüpheden uzak kesin delil olmadığından beraatleri yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Anılan nedenle onama talep eden Tebliğname görüşüne iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.05.2015 tarihli ve 2014/308 Esas, 2015/175 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1603, Karar No: 2018/550, Tarih: 12.02.2018

**5. Ceza Dairesi         2018/1603 E.  ,  2018/550 K.**

**"İçtihat Metni"**

Konut dokunulmazlığını ihlâl ve hırsızlık suçlarından suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli ve 170 sayılı kararıyla Küçükçekmece Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2015 tarihli ve 2014/16 esas, 2015/94 sayılı kararını müteakip, Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin 17/05/2015 tarihli ve 2015/307 esas, 2015/209 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 01/06/2015 tarihli ve 2015/628 değişik iş sayılı kararının;

Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesi ile Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 01/06/2015 tarihli ve 2015/628 değişik iş sayılı kararı ile çözümlenmiş ve anılan kararın kesin nitelikte olması karşısında, söz konusu kararı takiben verilen kararların hukuken yok hükmünde olduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir."5395 Çocuk Koruma Kanunu'nun 26.maddesindeki "(1)Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar. (2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar. (3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir. (4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3.maddelerinde " (1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir. (2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun

yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez. (3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi....." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idarî nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği, somut olayda çocuk mahkemesinin görevli olacağı gözetilmeden, Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 16/01/2018 gün ve 94660652-105-34-8029-2017-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nin 01/06/2015 tarihli ve 2015/628 Değişik İş sayılı Kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 12/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5707, Karar No: 2022/15921, Tarih: 11.10.2022

**11. Ceza Dairesi         2020/5707 E.  ,  2022/15921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter, kayıt ve belgeleri gizleme

...

...

2010 takvim yılı için; resen terk tarihinin 30.05.2010 olduğu, en son verilen KDV ve muhtasar beyannamelerin bu tarihten önce verildiği, dosya içeriğine göre resen terk tarihinden sonra fatura düzenlendiğine dair bir tespitin yer almadığı anlaşılmakla, suç tarihinin 30.05.2010 olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanık ...’a yüklenen “2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme” ile sanık ...’na yüklenen “2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden, sanık ...’a yüklenen “2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçlarının ise 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanığın sorgusunun yapıldığı 03.10.2013 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanıklar ile katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağan ve olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 11.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yz.İşl.Md. Y. ...
Yargıtay — Esas No: 2020/5784, Karar No: 2022/3380, Tarih: 02.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2020/5784 E.  ,  2022/3380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında müşteki adına imza atarak 5 adet sahte bono tanzim ettiği ve bunları ..... Plastik Ltd. Şti. şirketine ciro ederek kullandığı iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunmalarında suçlamaları kabul etmediğini, söz konusu bonoları aralarındaki ticari ilişki nedeniyle .... Yapı Ltd. Şti.nden aldığını beyan etmesi, ..... Yapı şirketinin yetkilisi .....’in tanık olarak alınan beyanında da söz konusu senetleri sanığın şirketine kendileri tarafından verildiğini, dava konusu bonoları müşteki ...’dan aldığını ifade etmesi, alınan bilirkişi raporunda ise bonolar üzerindeki borçlu imzaları ve yazı ve rakamların sanığın eli ürünü olduğunun belirtilmesi karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından, öncelikle sanığın olay öncesine ve sonrasına ait mukayeseye esas imza, rakam ve yazı örnekleri muhtarlık, tapu ve nüfus idaresi ve ilçe seçim kurulu gibi yerlerden temin edilerek dava konusu bonolardaki imza, yazı ve rakamların sanığa ait olup olmadığı hususunda uzman bir kurum veya kuruluştan yeniden bilirkişi raporu aldırılması, tanık .....’in tekrar beyanına başvurularak müşteki ... ile ticari ilişkilerini kanıtlayacak herhangi bir bilgi ya da belgenin bulunup bulunmadığının sorulması, varsa dosyaya ibrazının sağlanması, söz konusu senetlerin sanığın ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin ve eğer işlenmiş ise tanık....’in şirketinden alınıp işlendiğinde dair bir delil bulunup bulunmadığının araştırılması ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile mahkumiyet kararı verilmesi,

2- Kabule göre de;

a) 5237 sayılı TCK'nin 43/1. maddesinin uygulanabilmesi için "bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi" gerektiği, aynı anda işlenen eylemlerde ise zincirleme suça ilişkin hükümlerin uygulanma olanağı bulunmadığı dikkate alındığında; tüm dosya kapsamından sanığın suça konu belgeleri farklı tarihlerde düzenlendiğine ilişkin bir delilin bulunmaması nedeniyle suçun aynı anda işlendiğinin kabulü gerektiğinden zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı, eylemin bir bütün olarak resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu, ancak belge sayısının TCK'nin 61. maddesi uyarınca temel cezanın tayininde nazara alınması gerektiği gözetilmeden, zincirleme şekilde işlenmiş resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulması,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 02.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2329, Karar No: 2023/7526, Tarih: 05.07.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/2329 E.  ,  2023/7526 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/317 E., 2020/201 K.

KARAR : Açılmamış sayılmasına

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı kurum vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kurum sigortalılardan ...'un 12.04.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat etiğini, SGK tarafından hak sahiplerine toplam 98.266,26 TL tutarında peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, kazada işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi nedeniyle sorumlu olduğunu, kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin istem ve dava hakları saklı kalmak üzere; kurum zararının tespiti ile sigortalı hak sahiplerine bağlanan gelirin onay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan ve yargılama sırasında kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğu tespit edilecek kişilerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 23.01.2013 tarihli ıslah dilekçesinde; talep sonucunun 58.959,75 TL'nin gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsili olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; şirketin iş güvenliği ve işçi sağlığı için her türlü önlemlerini aldığını ve işveren olarak işçilerine olabildiğince rahat ve güvenli çalışma ortamı oluşturduğunu, kazanın meydana geliş şekli ve unsurları incelendiğinde, davaya konu kaza gerçekte, müteveffanın dalgınlığı, tedbirsizlik ve dikkatsiz çalışması sonucu meydana geldiğini, bu nedenle işçiye atfedilen kusur oranının daha yüksek olması zorunlu olduğunu, tanzim edilen bilirkişi raporunu kabul etmediğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.02.2013 tarihli ve 2012/883 Esas, 2013/55 Karar sayılı kararıyla; davalı işverenin kaza konusu olayda % 60 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla davacı kurumun bağlamış olduğu gelirin % 60'ı oranında tazminatı rücu etme hakkının doğduğu, dava konusu tazminata gelir bağlama onay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, açılan davanın haklı olduğu kanaatine varılarak;

Davanın kabulü ile,

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.02.2013 tarihli ve 2012/883 Esas, 2013/55 Karar sayılı kararıyla; davalı işverenin kaza konusu olayda % 60 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla davacı kurumun bağlamış olduğu gelirin % 60'ı oranında tazminatı rücu etme hakkının doğduğu, dava konusu tazminata gelir bağlama onay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, açılan davanın haklı olduğu kanaatine varılarak;

Davanın kabulü ile,

Davacı kurum lehine 58.959,75 TL rücuen alacağın gelir bağlama onay tarihi olan 30.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı kuruma ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 01.10.2013 tarihli ve 2013/14005 Esas, 2013/17903

Karar sayılı Bozma ilamında;

2.1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere göre sair temyiz itirazlarının reddine,

2.2. Dava; 12.04.2011 tarihli iş kazasında sürekli iş göremez durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirlerin, davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

5510 sayılı Kanun'un “İş Kazası ve meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21 inci maddesine göre; iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca gerçek zarar tavan hesabı yapılmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemesince önceki kararda direnme kararı verilmiştir.

Mahkemenin direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Hukuk Genel Kurulu Kararı

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca gerçek zarar tavan hesabı yapılmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemesince önceki kararda direnme kararı verilmiştir.

Mahkemenin direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Hukuk Genel Kurulu Kararı

Hukuk Genel Kurulu 10.03.2022 tarihli, 2020/10-588 Esas, 2022/303 Karar sayılı kararı ile, "Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; rücuen tazminat istemine ilişkin davalarda temyize konu yapılmaması durumunda Kurum yararına tazmini mümkün kısmın belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözülmesi yönünden, öncelikle, rücuen tazminat davalarında başvurulacak yasal dayanakların ve uygulanacak ilkelerin ortaya konulmasında yarar vardır.

İş kazası nedeniyle açılan rücuen tazminat davasının yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21'inci maddesi:

“İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” şeklinde düzenlenmiştir. Maddenin açık hükmü karşısında ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik ve karşılıklı kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.