muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1958, Karar No: 2022/8889, Tarih: 15.11.2022

Olay gecesi ... ve kocası ... birlikte bir bara gitmişler, orada ... ... ile karşılaşmıştır. ... bu ilk karşılaşmada ...’a “Allah belanı versin” diyerek sert bir tavır sergilemiştir. Bu yaklaşım ...’nın artık ... ile iletişime açık olmadığının kanıtıdır.

İlerleyen zamanda ... bu defa kocası ... ile tuvalete giderken, ..., ...’nın kolundan tutmaya çalışmış, işte bu noktada ... duruma ilk defa müdahil olmuştur. Bu defa bar sahibi, bir tatsızlık olmasın diye barın dışına davet etmiştir.

... ve ... dışarıdaki tekel büfesinden alış-veriş yapmaya başlamış, tanık ..., tanık ... beyanları, tüm dosya kapsamına göre içerde başlayan gerginliğin, bir kesinti olmadan dışarda kavgaya dönüştüğü, ... alış-veriş yaparken ...’in ... tarafından konuşmak üzere karşı kaldırıma çağrıldığı, tartışmanın kavgaya dönüşmesi ile ... ve ...’nın ...’i bıçakla yaraladığı, ilk haksız hareketin ...’ın artık evli olan eski kız arkadaşı ... ile ısrarla konuşmak istemesi ve kolundan tutması, bu konuda da resmi eş konumundaki ... ile ... hakkında konuşması ile oluştuğu, dışarıda da bu konuşma tavrını sürdürdüğü kavganın bundan başladığı ve mağdur ...’de bıçak olmadığı halde sanıkların bıçakla saldırıda bulundukları barın içinde başlayıp dışarıda yine ... kaynaklı devam eden süreçte tahrik yönünden ... lehine dengenin bozulmadığı zira olay başlangıcının ...’ın artık evli olan ...’ya yönelik tavrına ve dahası bu konuda ...’nın kocası

olan mağdur ... ile konuşma ısrarına dayanması gerçekliği ortadadır. Adı geçen diğer sanık ... ise aslında bu olayın hiçbir yerinde değildir tamamen ...’a olan akrabalığı nedeniyle olayların içinde yer almış ...’nın ...’ı koruyup kollaması gereken bir durumda ortaya çıkmamıştır. ... ile ... kavgaya başladığında ve ... bıçaklı saldırıda bulunduğunda ...’nın ayrıca saldırıda bulunmasını gerektirir haklı bir gerekçe olmamakla ... lehine tahrik yönünden yasal bir dayanak yoktur.

Bu gerekçelerle sanıklar lehine TCK’nin 29. maddesi uyarınca indirimli ceza uygulanması yolunda görüş açıklayan sayın çoğunluğa katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2022/11958, Karar No: 2024/2694, Tarih: 13.03.2024

**7. Ceza Dairesi         2022/11958 E.  ,  2024/2694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/344 E., 2021/1204 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, suç eşyasının müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Hükmolunan cezanın nevi ve miktarına göre, sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I.TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin duruşma talebini de içeren temyiz istemi, hükmün usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanık tarafından yapılan ödemenin gözönünde bulundurulmadığına, lehe hükümlerin uygulanmadığına, hükmün bu sebeplerle bozulması talebine ilişkindir.

II.GEREKÇE

1.Dosya kapsamına göre, Silifke Sulh Ceza Hakimliğinin 03.11.2014 tarihli ve 2014/433 Değişik İş sayılı önleme arama kararına istinaden 08.11.2014 günü saat 00:30 sıralarında ...... Seyahat isimli firmada yolculuk yapan sanık ...'a ait valiz ve orta boy karton kutu içerisinde toplam 223

karton kaçak sigara ele geçirilmiştir. Sanık aşamalarda sigaraları satmak amacıyla aldığını kabul ve ikrar etmiştir.

2.Olay tutanağı, sanık savunmaları ve tüm dosya kapsamına göre, sanıktan ele geçen eşyanın miktarı ve değeri nazara alındığında ticari mahiyette olduğu gözetilerek, sanığın suça konu kaçak eşyayı ticari amaçla bulundurduğunun kabul edilmesi nedeniyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Sanığa 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için gümrüklenmiş değerin iki katı tutarının ihtar edildiği, sanığın ödeme yapmayı kabul etmediğini söylediği anlaşılmıştır.

4.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

13.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/22582, Karar No: 2018/7881, Tarih: 02.07.2018

**8. Ceza Dairesi         2017/22582 E.  ,  2018/7881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Müştekinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen geçerli bir mazereti olmadan duruşmaya katılmadığı ve katılan sıfatını almaması nedeniyle hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmayan müştekinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 02.07.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13711, Karar No: 2013/20384, Tarih: 03.06.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/13711 E.  ,  2013/20384 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : 2013/13711

KARAR NO : 2013/20384

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İhale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan İİK' nun 129. maddesi uyarınca satışın yapılabilmesi için birinci artırmada, artırma bedelinin, tahmini değerin %60' ı ile paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını karşılaması, bunun yanında rüçhanlı alacakları aşmış olması gerekir.

Rüçhanlı alacak, sadece taşınmazla temin edilen ipoteği değil, taşınmazın aynından doğan vergileri de ifade eder. İpotek alacaklısının, satışın, ipotek bedelinden daha aşağıya yapılmasına muvafakat etmesi halinde ihalenin, rüçhanlı alacak olan ipotek alacağının altında bir bedelle yapılması mümkündür.

Somut olayda alacaklı Özcan Özgür, borçlu İbrahim Zerey hakkında başlattığı icra takibinde 22.12.2009 tarihinde Hayrabolu ilçesi, çerkez müsellim köyü 219 parsel sayılı taşınmaza haciz koydurmuştur. Hacizli taşınmaz üzerinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Lehine 180.000,00 TL bedelli 09.08.2005 tarihinde tesis edilmiş ipotek bulunduğu görülmektedir. Bu taşınmaz muhammen bedeli olan 24.000 TL üzerinden satışa çıkarılmış ve 11.04.2011 tarihli 1. artırmada 14.400,00 TL'ye Mustafa Üner'e ihale olunmuştur.

İpotek alacaklısının, ipotek bedeli altında satışa muvafakat ettiğine dair bir belgeye dosya içinde rastlanılmamıştır. Bu durumda  ipotek bedeli ödenmedikçe ve lehine ipotek bulunan banka bu hakkından vazgeçmedikçe taşınmaz ipotek bedeli altında satılamaz. O halde mahkemece; söz konusu ipotek borcunun ödenip ödenmediği, ipoteğin düşüp düşmediği, ipotek alacağının ne miktarda olduğu, ipotek alacaklısının ipotek bedeli altında satışa muvafakat edip etmediği  yöntemince araştırılarak oluşacak sonuca göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15969, Karar No: 2012/48174, Tarih: 12.12.2012

**2. Ceza Dairesi         2011/15969 E.  ,  2012/48174 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2009/205719

MAHKEMESİ : Elmalı Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 11/03/2009

NUMARASI : 2008/113 (E) ve 2009/71 (K)

SUÇ : Hakaret, Kasten yaralama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

1-5237 sayılı TCK’nın 58.maddesinin 3.fıkrasında “tekerrür halinde sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezasıyla adli para cezası öngörülmüşse hapis cezasına hükmolunacağı” ve aynı Kanun’un 50.maddesinin 2.fıkrasında ise, "suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde hapis cezasına hükmedilmişse bu cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyeceği" düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; sanık hakkında mükerrir olması nedeniyle uygulanan maddede seçenek olarak öngörülen yaptırımlardan hakimin tercih hakkı bulunmadığından zorunlu olarak hapis cezasına hükmedilmiş olması karşısında, bu cezanın, koşulların bulunması durumunda aynı Kanun'un 50/1.maddesinde yazılı seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmesine yasal bir engel bulunmamaktadır. Ancak; 5237 sayılı TCK’nın 50/2. maddesine göre, uygulanan maddede hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörülmesi ve zorunluluk olmaksızın hapis cezasının mahkemece tercih edilmesi halinde bu durumda artık hapis cezası adli para cezasına çevrilemeyecektir.

Açıklanan nedenlerle, somut olayda hakaret ve kasten yaralama suçlarında seçenekli cezalardan kısa süreli hapis cezalarına tekerrür nedeniyle zorunlu olarak hükmedildiğinden, bu cezaların yasada aranan diğer koşullar bulunduğunda adli para cezası ya da önlemlerden birine çevrilmesine yasal bir engel bulunmadığı halde, yasal engel bulunduğu belirtilerek bu durum değerlendirilmeden, hakaret ve kasten yaralama suçlarından hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının, adli para cezasına çevrilmesine yer olmadığına karar verilmesi

2-Sanığın “mağdur küfür ederek üzerime yürüdüğü için kendimi savunmak maksadıyla ellerimle onu ittirmiştim” biçimindeki savunması ile tanık Y.’in “mağdur A. dayak yedikten sonra ve sanık L. tarafından hakarete uğratılması yüzünden Ali de ona karşılık hakarette bulundu” şeklindeki anlatımları karşısında, sanık hakkında kasten yaralama ve hakaret suçlarıyla ilgili olarak 5237 Sayılı TCK'nın 29 ve 129.maddelerindeki haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 12.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8268, Karar No: 2020/6522, Tarih: 16.11.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/8268 E.  ,  2020/6522 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

Dava, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

...Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılardan ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Mehmet Emre Kapusuzoğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı eşin maddi tazminat istemine ilişkin hüküm yönünden

Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 20.07.2016 tarihinden itibaren uygulanan 8. maddesinin 3. fıkrasına göre, “Bölge Adliye Mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri beşbin lirayı geçen davalar hakkındaki nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” Bu fıkradaki “beşbin” ibaresi 6763 sayılı Kanunun 5. maddesi ile “kırk bin Türk Lirası” şeklinde değiştirilmiştir.

Mülga 5521 sayılı Kanunun, 6763 sayılı Kanun 5. maddesi ile değişik beşinci fıkrasına göre parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı öngörülmüştür.

25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8. maddesinde “temyiz edilemeyen kararlar” sayılmış ancak miktar itibariyle kesinliğe bu maddede yer verilmemiş, 7/3. maddede, 6100 sayılı HMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümlerinin, iş mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararların temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HMK Ek madde 1 hükmüne göre de, 362. maddedeki parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararların temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HMK Ek madde 1 hükmüne göre de, 362. maddedeki parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.

HMK 362/2. maddesine göre “Birinci fıkranın (a) bendindeki kararlarda alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kırk bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması hâlinde, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kırk bin Türk Lirasını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Ancak, karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir”

HMK 366. maddenin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 346. madde uyarınca, temyiz dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme temyiz dilekçesinin reddine karar verir. Ancak temyiz edilen karar kesin olduğu halde bu konuda inceleme yapılıp karar verilmeksizin dosya Yargıtay’a gönderilmiş ise, 01.06.1990 tarih, 1989/3 E. - 1990/4 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı gereğince dosyanın mahalline çevrilmesine gerek olmaksızın Yargıtay tarafından temyiz talebinin reddine karar verebilecektir

Yukarıda belirtildiği şekilde, iş mahkemelerinin kararlarının istinaf incelemesi sonucu Bölge adliye mahkemelerince verilen kararlarda karar tarihine göre kesinlik sınırı: 20.07.2016 - 01.12.2016 tarihleri arasında 5.000,00 TL; 02.12.2016 tarihi sonrası için 40.000,00 TL; 01.01.2017 sonrası için 41.530,00 TL ve 01.01.2018 tarihi sonrası için 47.530,00 TL, 01.01.2019 tarihi sonrası için 58.800,00 TL, 01.01.2020 tarihi sonrası için ise 72.070,00 TL‘dir

Somut olay incelendiğinde, davacı eş ...‘nin maddi tazminat istemi hakkındaki hükmün miktar yönünden yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin anılan hükme yönelik temyiz itirazlarının kesinlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer hükümler yönünden;

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Genel Müdürlüğü’nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

2-Diğer hükümler yönünden;

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Genel Müdürlüğü’nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davalı .... yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden eş lehine 14.002,12 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, davacı çocuklar lehine 130.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi‘nce davalı ....‘nin sorumluluğu yönünden başvurunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tüm davalılar sorumlu olacak şekilde davacı eş lehine 14.002,12 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, davacı çocuklar lehine 130.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun "Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,