muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/10300, Karar No: 2020/3434, Tarih: 23.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/10300 E.  ,  2020/3434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Sanıklar ... ve ... haklarında; beraat

Sanıklar ... ve ... haklarında; mahkumiyet

1-Sanıklar ... ve ... hakkında 2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

Sanıklara yüklenen '2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek' suçunun Kanun'daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

2- Sanıklar ... ve ... hakkında 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

Sanıklara yüklenen '2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek' suçunun Kanun‟daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK‟nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

3- Sanıklar ... ve ... hakkında 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

3- Sanıklar ... ve ... hakkında 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

Sanıklara yüklenen '2008 takvim yılında sahte fatura düzenlemek' suçunun Kanun‟daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e maddesinde öngörülen 8 yıllık asli dava zamanaşımının, kesici son işlem olan, sanıklar ... ve ...'in sorgularının yapıldığı 19.04.2012 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun'un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davasının gerçekleşen asli dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

4-Sanıklar ... ve ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıkların temyiz talebinin incelenmesi:

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun inanç ve takdiri ile incelenen dosya içeriğine göre, sanıkların diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

1-Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığının 14.12.2011 tarihli iddianamesi ile mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanıklar hakkında, “2008 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan kamu davası açıldığı, sahte fatura düzenleme ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura düzenleme suçları birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olup, Mahkeme'ce yargılama sonucunda kurulan hükmün gerekçesinde de sanıkların 2008 takvim yılında sahte fatura düzenledikleri ve bu şekilde vergi usul kanununa muhalefet suçunu işledikleri kabul edilmesine karşın, hüküm bölümünde "Sanıkların muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek ve kullanmak suçundan'' denilmek suretiyle gerekçe ve hüküm arasında çelişki yaratılması

2-Kabule göre de;

a-Sahte fatura düzenleme suçunda suç tarihinin, düzenlenen en son fatura tarihi olarak belirlendiği, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 276. maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359/b. maddesinde “üç yıldan beş yıla” kadar hapis cezası öngörüldüğü nazara alındığında, 2008 takvim yılında düzenlenen tüm faturaların tarih ve ayrıntı bilgileri sorulmak suretiyle suç tarihinin ve uygulanacak kanun maddesinin tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi yasaya aykırı,

b-5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamaların, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

b-5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamaların, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun‟un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA,

23.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/26276, Karar No: 2017/35597, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/26276 E.  ,  2017/35597 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17103, Karar No: 2014/9458, Tarih: 13.05.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/17103 E.  ,  2014/9458 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2010/189660

MAHKEMESİ : Seydişehir Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/01/2010

NUMARASI : 2009/133 (E) ve 2010/2 (K)

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Yaşın küçüklüğü,akıl hastalığı, akıl zayıflığı, ayyaşlık veya bunlara benzer durumlarda bulunma dolayısıyla, fiil ve hareketlerin saikini ve sonuçlarını doğru olarak algılayamayan kişilerin dolandırılması, TCK'nın 158/1-c bendiyle ağırlaştırıcı neden kabul edilmiştir. Algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle kişilerin aldatılması daha kolaydır. Algılama, duyu organları aracılığıyla, olay, nesne ve ilişkileri birbirinden ayırt etme demektir. Yaş küçüklüğü,akıl hastalığı,akıl zayıflığı, sarhoşluk, uyuşturucu etkisinde bulunma yada bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olan kişilerin aldatılması suçun konusudur. Mağdurda zayıf da olsa bir irade,zayıflamış bilinç var olmalıdır. Akla uygun davranma demek,belli bir olay karşısında normal insanlardan çoğunun izleyeceği davranışa uygun hareket etmek demektir. Hâkim,somut olayın mahiyetini,kişinin içerisinde yaşadığı sosyal çevreyi, gelişme derecesini,muhakeme ve fikrî becerisini göz önünde tutarak değerlendirme yapacaktır. Algılama yeteneğinin hiç olmaması halinde, aldatılması gereken bir irade söz konusu olmayacağından

dolandırıcılık suçundan bahsedilemeyeceğinden hırsızlık suçu söz konusu olacaktır. Ceza sorumluluğu olmayan 12 yaşını bitirmemiş çocukların ve tam akıl hastalarının yaptıkları hareketlerin anlam ve sonuçlarını bilemeyeceklerinden aldatılmalarından ve dolandırılmalarından bahsedilemez.12 yaşını tamamlayıp 15 yaşını tamamlamayan çocukların algılama yeteneklerinin bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunmaması halinde eylem, hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Fail, bilerek mağdura uyuşturucu madde vererek veya sarhoş ederek onun algılama yeteneğini azaltmış ise ve oluşturulan bu zayıflık anında mal alınmışa eylem, TCK'nın 148/3 kapsamında mefruz cebir kapsamında değerlendirileceğinden yağma suçunu oluşturacaktır.

Katılan A.. Y..'un, sanık Y.. Y..'un öz annesi olduğu, katılan hakkında aldırılan 17/11/2009 tarihli Meram Tıp Fakültesi raporuna göre algılama yeteneğinin ileri derece bozuk olduğu, sanığın, annesi katılan A.. Y..'un algılama yeteneğinin zayıflığını bilerek ve bundan yararlanmak suretiyle 2005 yılında katılanı dolandırmak suretiyle onun adına ayakkabıcı dükkanı açtığı, yine bu durumdan faydalanarak katılan adına vergi kaydı alıp, dükkanı ile ilgili olarak borçlusu A.. Y.. olan ve adli emanetin 2009/52 ve 2009/73 sırasında kayıtlı tüm senetlere A.. Y.. adı ile kendi parmak izini basıp katılanın mührünü kullandığı anlaşılmakla, sanığın eylemlerinin dolandırıcılık ve mütelselsilen resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu, ancak sanığın katılanın öz oğlu olması nedeniyle TCK 167/1.b maddesine göre dolandırıcılık suçundan ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi; resmi belgede sahtecilik suçundan ise mahkumiyetine hükmolunması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde her iki suçtan da beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/05/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10156, Karar No: 2019/5069, Tarih: 18.04.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/10156 E.  ,  2019/5069 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Taraflar arasındaki muarazanın meni davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı eczacı, davalı ile aralarında düzenlenen protokol gereği davalı kurum sigortalıların ilaç temin ettiğini, davalı kurum tarafından taraflar arasındaki 2009 sözleşme ve eki protokolün 6.3.19 maddesine, 2012 yılı 5.3.10 maddesi ile 5.3.14 maddelerine aykırılık nedeniyle haksız şekilde cezai işlem uygulandığını ileri sürerek işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Sözleşme ve protokol hükümlerine aykırılık nedeniyle;

Davalı kurum uygulanan cezai işlemin taraflar arasındaki sözleşme ve eklerine uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava, davalı kurum tarafından uygulanan cezai işlemin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, aldırılan bilirkişi raporuna göre uygulan cezai işlemlerin yerinde olmadığı tespiti üzerine davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı hakkında ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/220 Esas ve 2013/374 Karar sayılı dosyasında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından sanık olarak yargılandığı ve mahkumiyet cezası aldığı ve ertelendiği, temyiz edilmesi üzerine Yargıtayca kararın bozularak mahkemesine gönderildiği; yine ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas ve 2014/96 Karar sayılı dosyasında resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçundan sanık olarak yargılandığı ve beraat ettiği, temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtayda olduğu anlaşılmaktadır. Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi (6098 sayılı BK.nun 74. maddesi) uyarınca hukuk hakimi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararı ile bağlı değil ise de mahkumiyet kararı ve tespit edilen maddi olgularla bağlıdır. Bu nedenle açılmış bir ceza davası var ise ceza davasının sonucunun beklenmesi gerekir. Mahkemece, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/220Esas ve 2013/374 Karar sayılı dosyası ile ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas ve 2014/96 Karar sayılı dosyasının sonucunun beklenerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, ceza davası sonucu beklenmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.........
Yargıtay — Esas No: 2014/15900, Karar No: 2015/11436, Tarih: 21.05.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/15900 E.  ,  2015/11436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk ( İŞ) Mahkemesi

Davacı, 26/10/2008-19/10/2012 tarihleri arasında ödediği 21.188.05 TL aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava; Kurum'ca 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca, 26.10.2008-19.10.2012 tarihleri arası iptal edilen 21.188.05 TL ölüm aylığının, yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalının ölüm aylığı almakta iken 11.7.2001 tarihinde boşanıp 27.06.2012 tarihinde tekrar evlendiği eşi .... ile fiilen yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile davalının ölüm aylığının 26.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere kesildiği, davacı adına 26.10.2008- 19.10.2012 tarihleri arası 21.188.05 TL yersiz ödeme borcu tahakkuk ettirildiği, davalı ...'ın boşanmasından sonra 2002 yılında ....'ın, .... adlı bir bayanla evlenip bu kişi ile de 13.09.2011 tarihinde boşandığı, ....'ın boşanma davasında eski eşi ....'nin, ....'ın kendisini 21.11.2007 tarihinde terk ettiğini ve eski eşi olan davalı ... ile fiilen birikte yaşamaya başladıklarını iddia ettiği, Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2009/295-416 E/K sayılı ilamı ile mağduru .... .... , sanıkları .... ve .... olan hakaret suçuna ilişkin ceza yargılamasında sanıkların cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun, sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi Öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin yürürlüğe girdiği 01/10/2008 tarihinden itibaren, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden davacı ve boşandığı eşinin adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon, dogalgaz vb. aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler, adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; davacının 11.7.2001 tarihinde boşanıp 27.06.2012 tarihinde yeniden evlendiği eşi ile özellikle, 1.10.2008 tarihinden 19.10.2012 tarihine kadar seçmen kayıtlarının ve oy kullandıkları yerlerin seçim müdürlüklerinden detaylı olarak sorulmadığı, elekrik, su, doğalgaz, cep telefonu, sabit telefon, kredi kartı vb. başvuru ve abonelikleri ile başvuru sırasında bildirdikleri adreslerin araştırılmadığı, dinlenen tanık beyanlarının net olmadığı, Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2009/295-416 E/K sayılı dosyası ile .... ile .... 'ın tarafları olduğu boşanma dosyasındaki delillerin detaylı olarak incelenmeden sonuca gidildiği görülmektedir.