muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/6895, Karar No: 2018/3349, Tarih: 03.04.2018

TBK’nun 310. maddesi hükmüne göre kiralananın mülkiyetinin kiraya veren malik tarafından üçüncü kişiye devri ile birlikte, kiraya veren ve kiracı arasındaki kira sözleşmesi tüm hak ve borçları ile birlikte yasa gereği kendiliğinden yeni malike geçer.

Somut olayda; dava dışı ...Köyü muhtarlığı ile davalı arasında imzalanan 30.06.2005 başlangıç tarihli ve 25 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiraya veren ... Köyü Tüzel Kişiliği, ...Belediyesinin Mahallesi haline gelmiş ve taşınmazlar davacı belediyeye devredilmiştir. TBK’ nun 310. maddesi gereğince yeni malik önceki malikle yapılan kira sözleşmesinin tarafı olacağından kiralananın el değiştirmesi akdi sona erdirmez. Davalı ... sözleşmenin yasal şartlar yerine getirilmeden imzalandığını, ihale yasası uyarınca 10 yıl süreden fazla kira sözleşmesi yapılamayacağı ve sözleşmenin geçersiz olduğunu ve 6360 Sayılı Kanun gereğince yapılan sözleşmenin davalı Belediyenin onayına tabi olduğunu ileri sürmüş ise de, Kira sözleşmesi karşılıklı anlaşma veya bir mahkeme kararı ile feshedilmediğine göre tüm hükümleri ile geçerli olup tarafları bağlar. Davalı ... tarafından kira sözleşmesinin iptaline yönelik olarak bir dava açıldığı da savunulmamıştır. Bu durumda; dava tarihi itibariyle sözleşmenin süresi ...dolmadığından davalıların kiralananda kiracı olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün davacılar yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12608, Karar No: 2016/3407, Tarih: 24.02.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/12608 E.  ,  2016/3407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin artırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırma bedelinin artırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Dava konusu taşınmaz arsa vasfındadır. Mahkemece yaptırılan iki ayrı bilirkişi incelemesinde aynı emsal esas alındığı halde dava konusu taşınmaza her iki raporda da farklı değerler biçildiği anlaşıldığından raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılıp, dava konusu taşınmaz ve emsal alınacak taşınmazların şehir halihazır haritasında birbirlerine ve resmi kurumlara mesafeleri de gösterilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle ve emsal taşınmazların bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parseli mi olduğu ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, değerlendirmenin yapıldığı yıl itibari ile dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen

taşınmazların. Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılıp, bilirkişi raporu denetlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 24/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2761, Karar No: 2017/6576, Tarih: 20.09.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/2761 E.  ,  2017/6576 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar ... ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkillerinin yöneticisi olduğuadresinde bulunan giriş katında kiracı olarak bulunduğunu ve giyim mağazası işlettiğini, davalının apartmanın ortak alanlarını işgal ettiğini ve zarar verdiğini, apartmanın dış cephesini ve apartmana ait giriş tabelası alanını dahi işgal edecek büyüklükte tabela yaptırarak ortak alana ve üst katın alanını işgal ettiğini, apartman girişindeki ortak alana tecavüz ederek, üstten demir kafesler ve vitrini ile apartman girişini kapatacak şekilde metal panjurlar yaptırdığını ve bu işlemler nedeniyle de giriş kapısı ile girişteki diğer aksamların hasar gördüğünü, kendi dükkan alanını genişleterek apartman girişindeki ortak alanda yer alan seramik alana kendi seramiklerinden yaptırarak 10-15 cm kadar alanı işgal ettiğini ayrıca mağazaya ait mankeni ve diğer eşyaları apartman girişine koyarak işgal ettiğini, çatıdan inen suların tahliyesini sağlayan boruları iptal ederek tahliye borcunun binaya ve yandaki binaya zarar verecek hale getirdiğini, davalıya tüm bu tecavüzü gidermesi ve eski hale getirmesi için 11/07/2014 tarihinde yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarda bulunulduğunu ve ihtarnamenin davalıya 15/07/2014 tarihinde tebliğ olunduğu halde, müdahaleye son verilmediğini ve eski hale getirme işleminin yapılmadığını belirterek müdahalenin önlenmesini ve eski hale getirilmesini, talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne girişinde bulunan dükkana ait manken maketlerinin kaldırılarak ve apartman çatısından inen yağmur suyu iniş borularının düzeltilmesi suretiyle eski hale getirilmesine, projeye aykırılıkların giderilmesine, bu şekilde müdahalenin önlenmesine, anılan projeye aykırılıkların giderilmesi için davalılara 2 takvim günü süre verilmesine, giderilmemesi halinde davacı tarafından giderilmesine, bu halde eski halde getirme masrafı olarak 500.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ... ve ... Yönetimi adına) tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık projeye aykırılığın eski hale getirilmesine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere ve davacı talebinin reddedilen bölümlerine ilişkin bilirkişi raporu alınmak suretiyle zemin kattaki dükkan vitrin değişikliklerinin yönetim planının 2. maddesine uygun olduğu belirlenerek hüküm kurulduğuna göre yerinde görülmeyen temyiz itirazının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine 20/09/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24321, Karar No: 2014/7755, Tarih: 06.03.2014

**13. Ceza Dairesi         2012/24321 E.  ,  2014/7755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal etmek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın mağdura ait lokantadan almış olduğu eşyalarla birlikte çıkarak aracına bindiği sırada kolluk tarafından suçüstü yakalanması karşısında TCK'nın 168. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığından, tebliğnamede bu yöndeki bozma düşüncesi benimsenmemiştir.

I- Sanık hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın suç tarihinde geceleyin havalandırma borusundan girdiği mağdura ait lokantada açıkta bırakılmış yemekleri yedikten sonra 1 TL ile 10 adet kutu kola ve 1 adet kolonyayı alıp araca bindiği sırada tertibat alan kolluk tarafından suçüstü yakalanması olayında suça konu eşyaların değer olarak az miktarda olması nedeniyle TCK'nın 145.maddesinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazları ve tebliğnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 06.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10004, Karar No: 2021/2671, Tarih: 04.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/10004 E.  ,  2021/2671 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

...

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin mülga 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin II. bendinde yer alan basım işyeri niteliğindeki davalı şirket bünyesinde 27.07.1992-14.03.2017 tarihleri arası çalıştığını, itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Kurum vekili, aleyhe hususları kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tespitini istediği süreler yönünden taleplerinin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazları doğrultusunda davacının taleplerinin reddi gerektiğini, davacının hizmet süresinin davalı iş yerindeki başlangıcının 27.07.1992 tarihi olmadığından dava dilekçesinde belirtilen hizmet süresini kabul etmediklerini, davacının ilk işe girdiği ... Filtre Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davalı müvekkili şirketin hiçbir alakası ve sorumluluğunun bulunmadığını, her iki şirketin ortaklarının ve iştigal sürelerinin farklı olduğunu, bu nedenle davacının iddia ettiği 27.07.1992 gününden itibaren geçen sürenin tamanının davalı şirkette geçmediğini, bu nedenle taleplerin öncelikle husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini, müvekkili davalı şirketin 2932 iş kodu ile filtre sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğundan ve 506 sayılı Yasa Ek:5/Lv'de sayılan iş kollarında olmadığından dava şartları oluşmadığından reddine, davalı müvekkili şirkette, davacının çalışma ortamı ve hizmetin geçtiği yerde insan sağlığı açısından tehlike arzeden davacının davasına esas olan iş yeri şartları bulunmadığından davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

''...Somut olayda, davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım iş yerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, davacının "basım" iş yeri özelliği bulunmayan bu iş yerinde çalıştığı, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddi karar verilmiştir.

B-BAM KARAR

Somut olayda, davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım iş yerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, davacının "basım" iş yeri özelliği bulunmayan bu iş yerinde çalıştığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu yönü amaçlayan istinaf talebi yerinde olmadığı, HMK'nin 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonunda; uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili; davalı işverenin iş koluna bakarak davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilin davalı iş yerinde matbaa baskı ustası olarak çalıştığını, davalı işveren her ne kadar filtre işini ifa ediyor ise de; firmanın kutu ihtiyacını gidermek için matbaa birimini kurduğunu, ham karton olarak aldığı kutuları müvekkiline tevdi ettiğini, müvekkilinin ham karton üzerine firmanın amblem ve filtre tanıtımını içeren resimleri matbaa ustası olak kartona işlediğini, müvekkilinin çalıştığı alanda aydınlatmanın olmadığını, kullanılan kimyasalların insan sağlığı üzerinde ölümcül risk barındırdığını, değilse bile ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini, bunun tanık beyanları ve bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, matbaa biriminin iş yerinde ayrı bir birim olarak açıldığını, müvekkilin filtre fabrikasında filtreleme ile herhangi bir iştigalinin söz konusu olmadığını, bu sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar hizmetin geçtiği yer eklenecek süre;

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri;

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri,

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” Düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir.

1-506 sayılı Yasanın 2. maddesinde bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmışlardır. Hizmet akdi, öğretide de kabul edildiği gibi iş görme, bağımlılık ve ücret unsurlarından oluşmaktadır. Burada söz konusu olan iş, ekonomik bakımdan iş olarak değerlendirilebilen her türlü çalışmayı ifade etmektedir. 506 sayılı Kanunun 4. maddesi ile “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

Öte yandan, dava konusu sübjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan, anılan hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine aittir ve buna aktif husumet denilmektedir. Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve bu da pasif husumet olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur. Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir ve bu karar davanın dinlenemeyeceğine ilişkin değil esasına yönelik bir karar niteliğindedir. Davacı veya davalıdan birinin taraf sıfatına sahip olmaması durumunda verilecek olan red kararı o davadaki taraflar arasında maddi anlamda kesin hüküm oluştursa da, dava konusu hak ve taraf sıfatına sahip olan kişiler bakımından kesin hükümden söz edilemeyecektir. Dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan taraf sıfatı ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur.

Somut olayda; davacının, isteme konu 27.7.1992-5.6.1996 ve 10.01.1998-14.07.2017 tarihleri arasında davalı işyeri ... Filtre San. A.Ş nezdinde, 06.06.1996-31.12.2007 tarihleri arasında dava dışı işyeri olan Birlik Filtre nezdinde tüm zamanlarda itibari hizmet kodundan herhangi bir bildirim yapılmaksızın bildirimlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kabule konu dönemde taraf olmayanlar yönünden de karar verildiği bu bağlamda HMK 124. Maddesi kapsamında bildirim yapılan Birlik Filtre işyeri davaya dâhil edilmesi suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Uyuşmazlık, davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.