muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/5895, Karar No: 2009/7336, Tarih: 04.05.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/5895 E.  ,  2009/7336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2/B madde uygulamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Orman Yönetimi yörede yapılan orman kadastrosu sırasında hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan XIX nolu 2/B parselinin ortasından orman yolu geçtiğini, yolun batı tarafının çam gençliği ile kaplı olduğunu ve 2/B koşullarını taşımadığını, orman sayılan yerlerden olduğunu bildirerek 2/B madde uygulamasının iptali ile taşınmazın orman sınırları içine alınması talebi ile dava açmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile (A) ile gösterilen 3125 m2'lik kısma yönelik 2/B uygulamasının iptali ile orman sınırları içine alınmasına, (B) ile gösterilen 3792 m2'lik kısma yönelik davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı ... Yönetimi ile davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava 6 aylık yasal süre içinde açılan 2/B madde uygulamasına itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 20.03.2006 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve uzman bilirkişi raporuna göre, mahkemece davanın kısmen kabulü yolunda kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; dosyada mevcut fenni bilirkişi ... tarafından düzenlenen 24.01.2007 tarihli ek raporda taşınmazın (A) ile gösterilen kısmının yüzölçümünün eksik hesaplandığı (A) kısmının 3548 m2, (B) kısmının 3369 m2 olduğu bildirildiği halde bu rapor dikkate alınmaksızın 27.7.2008 tarihli rapora göre hüküm kurulması doğru değil ise de, bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple, hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “27.07.2008 tarihli mühendis bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 3125 m2'lik ” cümlesi ile hükmün 2. bendinin tamamen kaldırılarak; bunun yerine, “24.1.2008 tarihli mühendis bilirkişi krokisinde (A) ile gösterilen 3548 m2'lik orman vasfı ile” ve “aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 3369 m2'lik bölüm hakkında açılan davanın reddine ”cümlelerinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimine yükletilmesine, Hazineden harç alınmasına yer olmadığına 04.05.2009 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2087, Karar No: 2016/17376, Tarih: 04.10.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/2087 E.  ,  2016/17376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle reddine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 04/10/2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde teknisyen olarak çalışırken fazla çalışma ücretlerinin gerektiği gibi ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, haklı bir sebebi bulunmadığını, fazla çalışma ücretlerinin ödendiğini, yıllık izinlerini kullandığını ve alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının yıllık izin ücreti alacağı olmadığı, bordrolardaki tahakkuklar dışında fazla çalışma yapıldığı hususun da davacı tarafça yazılı delil ile ispatlanamadığı ve feshin haklı nedenle yapıldığı hususunun ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece davacı tarafın fazla çalışma isteği yukarıda yazılı gerekçe ile red edilmiş ise de bu red eksik incelemeye dayalıdır.

Davacı taraf şehir dışı çalışmaları nedeniyle yaptığı fazla çalışmalara ilişkin olarak seyahat belgeleri ve çalışma saatlerini gösterir belgeler sunmuş olup bu belgeler alacağın ispatında yazılı delil niteliğindedir. Mahkemece davacının sunduğu seyahat belgeleri ile fazla mesai bildirim formlarına değer verilip davacının fazla çalışma alacağı belirlenip bu alacağa bağlı yapılan fesih işlemindeki haklılık durumu değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 1.350.00 TL.duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/10/2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1669, Karar No: 2012/6940, Tarih: 09.04.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/1669 E.  ,  2012/6940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, vergi borçlanma süresinin sigortalılıktan sayılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar veriliştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1479 sayılı Kanunun 26. maddesinde; sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden  vazgeçilemeyeceği, aynı Kanunun 25. maddesinde ise, yasal şartların gerçekleştiği tarihte sigortalılığın kendiliğinden başlayacağı öngörülmüştür. Ne var ki, 1479 sayılı Kanuna göre, hak ve mükellefiyetlerin belirli tarihlerde başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler kapsamında; 619 sayılı Kanunun Hükmünde Kararname’nin geçici 1. maddesi hükmünde; “bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlayacağı ancak; 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla 20.04.1982 tarihinden 04.10.2000 tarihine kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı oldukları süreleri borçlanmak suretiyle sigortalılık süresi olarak değerlendirmeleri imkanı geliştirilmişse de; Anayasa Mahkemesinin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca, 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname tüm hükümleriyle iptal edilmiş, sonradan 02.08.2003 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 46. maddesiyle 1479 sayıl Kanuna eklenen geçici 18.madde hükmü ile de; 619 sayılı Kanunun Hükmünde Kararname’nin geçici 1. maddesi hükmüne benzer bir düzenlemeyle; sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmayanlara, 20.04.1982 ile 04.10.2000 tarihleri arasında vergi kayıtlarına dayalı çalışma sürelerini belli koşullarla borçlanma imkanı tanınmıştır.

“Kısmi borçlanma” Dairemizin görüşüne uygun olup, mahkemece, bu yönde karar verilmiş olması yerindedir.

Somut olayda, 06.12.2004 tarihli yazı ile vergi borçlanma bedeli borcu 3.212.585,83 TL olarak bildirilmiş, davacı 02.02.2005 tarihinde 9.906,00 TL olarak ve vergi borçlanma bedeli şerhi ile ödemiş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu ödenen bedelin 3420 gün karşılığına denk geldiği belirtilerek hükümde, 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasında ödenen primlere karşılık gelen 3420 günün ... sigortalılık süresi olarak kabulüne karar verilmiş olması, davacının borçlandığı sürenin hükümde belirtilmemiş olması, infazda, tereddüt oluşturacağından isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, davacının 13.04.1990-03.10.2000 tarihleri arasındaki süreye karşılık yatırılan miktarın, bu sürenin tamamına karşılık gelmediğinden, vergi kayıt tarihinin başlangıcından itibaren 3420 günün hesabı ile sigortalılık süresinden sayılmasına karar verilmesi gerekirdi.

Ne var ki, bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden temyiz edenin sıfatına göre hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün (1). paragrafındaki “20.04.1982-04.10.2000” tarihlerinin silinerek, yerine, “13.04.1990-03.10.2000” tarihlerinin yazılmasına, aynı paragraftaki “talebinin” ifadesinden sonra gelmek üzere “13.04.1990 tarihinden itibaren” ifadelerinin eklenmesine ve kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5961, Karar No: 2019/5431, Tarih: 24.09.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/5961 E.  ,  2019/5431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Asıl ve Birleşen dava dosyaları bakımından davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davacılar ..., ..., ... ve ...vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ..., ..., ... ve ... vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar ..., ..., ... ve ... vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Davacı Çocuklar ...ve ...'nın Maddi Tazminat istemleri ile Kardeşlerin Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Hükümler Yönünden,

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Davacıların asıl ve birleşen dava dilekçeleri ile eş için 187.558,91 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, çocuk ...için 44.226,00 TL maddi 175.000,00 TL manevi, çocuk ... için 37.669,21 TL maddi, 175.000,00 TL manevi, çocuk Şüheda için 76.545,62 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, anne-baba için 100.000,00'er TL manevi, kardeşler için 60.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulundukları, ilk derece mahkemesince maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 150.000,00 TL, çocuklar lehine 130.000,00'er TL, anne ve baba lehine 100.000,00'er TL, kardeşler lehine 40.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, asıl ve birinci birleşen dosyanın davacıları eş ile çocuklar ve davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce verilen 19/07/2018 tarihli kararda tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı yine aynı taraflarca temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırı 01/01/2018 tarihinden sonra verilen kararlar için 47.530,00 TL'dir.

Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından davacı çocuklar ...ve ...'nın maddi, davacı kardeşlerin ise manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 47.530,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırı 01/01/2018 tarihinden sonra verilen kararlar için 47.530,00 TL'dir.

Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından davacı çocuklar ...ve ...'nın maddi, davacı kardeşlerin ise manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 47.530,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

O halde, davacı çocuklar ...ve ... maddi, kardeşlerin ise manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü açısından temyizi mümkün olmayıp, temyiz eden davalının açıklanan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer Hükümler Yönünden,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle, maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 150.000,00 TL, çocuklar lehine 130.000,00'er TL, anne ve baba lehine 100.000,00'er TL, kardeşler lehine 40.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiş, asıl ve birinci birleşen dosyanın davacıları eş ve çocuklar ile davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ....'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası,vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve

bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamındaki, meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar )

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun mülga 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19. madde de çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.