muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/9955, Karar No: 2016/7843, Tarih: 24.11.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/9955 E.  ,  2016/7843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan mahkumiyet

Sanık ...'nin 2005 yılında sahte fatura düzenlemek suçundan beraat 2006-2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek ve defter belgeleri ibraz etmemek suçlarından mahkumiyetine

1- Sanık ... hakkında defter belge ibraz etmeme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık ...’nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nun 5728 sayılı Yasa ile değişik 231/5. maddesi uyarınca mahkemece hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak, yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekmektedir. İncelenen dosyada, defter ve belgeleri ibraz etmeme suçu neticesinde oluşan herhangi bir somut maddi zarar bulunmadığı cihetle, sabıkası bulunmayan ve hükmolunan cezası ertelenen sanık hakkında zarar giderilmediğinden bahisle yasal olmayan gerekçeyle yazılı şekilde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına hükmedilmesi,

2-Sanık ... hakkında 2005,2006,2007,2008 takvim yıllarında, sanık ... hakkında ise 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükümlere yönelik sanık ... müdafii, sanık ... ve katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

2-Sanık ... hakkında 2005,2006,2007,2008 takvim yıllarında, sanık ... hakkında ise 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükümlere yönelik sanık ... müdafii, sanık ... ve katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçunda suçun maddi konusunun fatura olması ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında, 2005, 2006, 2007, 2008 yıllarına ait fatura ayrıntılarının Vergi Dairesi'nden sorularak kanaat oluşturacak sayıda fatura aslı ya da onaylı suretinin istenerek, 2005, 2006, 2007, 2008 yıllarında düzenlenen en son fatura tarihleri ve her takvim yılı içerisinde düzenlenen sahte fatura sayısı da belirlenip; maddi gerçeğin, zincirleme suç hükümlerinin, lehe yasanın ve zamanaşımı süresinin kuşkuya yer vermeyecek biçimde tespiti bakımından dosya arasında bulundurulması gerektiğinin gözetilmemesi, vergi tekniği ve kaçakçılık suçu raporlarında bahsedilen suça konu faturaların, gerçek alım-satım karşılığı düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi bakımından, mal ve para akışını gösteren taşıma ve sevk irsaliyeleri, teslim-tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan banka hesapları ve kasa mevcudu ile uyumlu geçerli belgeler olup olmadığı şirketin 2005, 2006, 2007, 2008 takvim yılları içerisinde düzenlediği faturalarla uyumlu yeterli mal girişi ile üretiminin bulunup bulunmadığı, iş yeri koşullarının, işçi sayısının,üretime ilişkin makine ve araçlarının, vergi beyannamelerinin miktarı ve aylara göre değişim oranının, şirketin beyan ettiği vergiye esas potansiyeli ve şirketin faaliyeti alanı ile uyumlu olup olmadığı ve faturaları kullananlar hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa düzenlenen raporlar, açılmışsa dava dosyaları getirilip incelenerek özeti duruşma tutanağa geçirilip bu dosyayı ilgilendirilen delilerin onaylı örnekleri dosyaya aktarılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

3)Kabule göre ise;

a)Gelir İdaresi Başkanlığı mütalaası, iddianame ve mahkeme kabulünün "sahte fatura düzenlemek" suçu olduğu halde gerekçe ve hükümde "muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek" suçundan da sözedilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

3)Kabule göre ise;

a)Gelir İdaresi Başkanlığı mütalaası, iddianame ve mahkeme kabulünün "sahte fatura düzenlemek" suçu olduğu halde gerekçe ve hükümde "muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek" suçundan da sözedilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

b-Sanık ... hakkında 2005 takvim yılında, sanık ... hakkında ise 2006,2007, takvim yılarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan hükümlerde mahkum olduğu uzun süreli hapis cezası ertelenen sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasındaki yazılı hak yoksunluklarına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliği ile sanık ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK’nun 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte infaz aşamasında yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafii, sanık ... ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/22957, Karar No: 2021/4617, Tarih: 08.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/22957 E.  ,  2021/4617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.Ancak;

1-Sanık ...’in suç konusu ikamete anahtar ile girerek içeriden mağdura ait buzdolabını alarak temyiz dışı ...’ya sattığı olayda; soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcılığınca beyanı alınan ve sanığın babası olan tanık ....’in evi kendilerinin kullandığını beyan ettiği, mağdur ... ’in Cumhuriyet Savcılığınca alınan 24/12/2014 tarihli beyanında ise evi kullanan kişinin kayın biraderi .... olduğunu belirttiği, tarafların aşamalardaki birbiri ile çelişen beyanlarından bahse konu ikametin suç tarihinde kim tarafından kullanılıyor olduğu hususunun kesin olarak tespit edilemediği anlaşıldığından, suç tarihinde ikametin sanığın babası tarafından kullanılıp kullanılmadığı şüpheye yer bırakmayacak şeklide açıklığa kavuşturularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-10/10/2014 olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında 13/10/2014 olarak yazılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 08/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6662, Karar No: 2015/9627, Tarih: 27.05.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/6662 E.  ,  2015/9627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 5. ASLİYE HUKUK(TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/12/2013

NUMARASI : 2013/1409-2013/1452

Taraflar arasında görülen tüketici sorunları hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine ve sonrasında davacının temyiz isetiminin reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp/kaçak bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli ve iletim sistemi kullanım bedeli ilgili hakkında verilen Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının itiraz yolu ile iptali istemine ilişkindir.

Davaya konusu, miktar itibariyle karar tarihinde yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22.maddesinde ve HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırının altında bulunmakta ise de; kayıp-kaçak bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmetleri bedeli, sayaç okuma bedeli, iletim sistemi kullanım bedelinin alınıp alınmaması hususunda verilen hükmün salt alınan bu bedele münhasır olmayıp, sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ard etkisinin bulunduğu ve bu yöndeki talebinde devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Yine, kayıp-kaçak bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmetleri bedeli, sayaç okuma bedeli, iletim sistemi kullanım bedeli uygulaması nedeniyle eldeki dosyada tek bir abone uyuşmazlığı yargıya taşımış olmasına karşın, ortada tüm aboneleri ilgilendiren, toplu bir hak uyuşmazlığının bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu itibarla, kayıp-kaçak bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmetleri bedeli, sayaç okuma bedeli ve iletim sistemi kullanım bedelinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu yönünde tespit istemini de içeren böyle bir davada verilen karar, konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin ileriye dönük uygulanıp uygulanmaması yönünde de sonuç doğuracağından, temyiz incelemesinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22.maddesi ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının gözetilmemesi gerektiğine; dolayısıyla bu davanın miktar ve değerine bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

./..

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 13/05/2009 günlü ve 2009/13-122 E.-2009/189 K., 13/10/2010 günlü 2010/13-406 E.-2010/503 K. sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

./..

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 13/05/2009 günlü ve 2009/13-122 E.-2009/189 K., 13/10/2010 günlü 2010/13-406 E.-2010/503 K. sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle HGK. nun aynı konuya ilişkin 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E.-2014/679 K. sayılı kararına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 2,50 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 27.05.2015 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4945, Karar No: 2010/11417, Tarih: 28.06.2010

**6. Ceza Dairesi         2008/4945 E.  ,  2010/11417 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; 11. Ceza Dairesinin 18/02/2008 günlü görevsizlik kararı ile Daireye gönderilerek,başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Mağdur ... ...’in kollukta, sanığın bakmak amacıyla telefonunu elinden çekip alarak dışarıya çıktığını, telefonu geri isteyince de sanığın elindeki bıçak ile oynayıp aldırmadan ayrıldığını; yine Asliye Ceza Mahkemesi ve Ağır Ceza Mahkemesinde, telefonunu almak için adım atınca sanığın bıçak göstererek ‘gelme gebertirim’ şeklinde tehdit ettiğini beyan etmesi; mağdurun babası ... ...’in de kolluktaki ilk anlatımında oğlunun telefon ile kendisini arayarak, sanığın bıçak zoruyla telefonunu alıp gittiğini söylediğini belirtmesi; sanığın da suçu kısmen kabul ederek, mağdurun çay getirmeye gittiği sırada telefonu alarak ayrıldığını savunması karşısında; sanığın eyleminin bir bütün halinde yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeyerek, yazılı biçimde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanı ile o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 28.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7817, Karar No: 2013/10935, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2013/7817 E.  ,  2013/10935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazun bulunduğu yörede yapılıp kesinleşen orman kadastrosuna ait işe başlama, işi bitirme, çalışma tutanakları ile askı ilân tutanaklarının ve orman tahdit haritaları ile aplikasyon ve 2/B haritalarının orjinalinden çekilmiş renkli fotokopi örneğinin eksiksiz bir şekilde Orman Yönetiminden temin edilerek dosya arasına konulması,

2) Bir numaralı bentde yazılı belgeler eksiksiz bir şekilde getirtildikten sonra, dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastroları, aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 5 ya da 6 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde orijinal-renkli (renkli fotokopi) orman kadastro haritalarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de orman kadastro haritalarının ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte orijinal renkli orman kadastro haritaları üzerinde (bütün orman kadastro haritaları ve kadastro paftasının ayrı ayrı çakıştırılması) ayrı ayrı gösterecekleri müşterek imzalı, açıklamalı ve krokili ek rapor alınıp,

3) Dava konusu taşınmazın yakın çevresinde dava açılıp kesinleşen parseller bulunup bulunmadığı Hazine ve Orman Yönetiminden sorularak aynı zamanda Adliye Yazı İşleri Müdürlüğünden araştırılarak var ise bunlara ilişkin dava dosyalarının,

bu dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 28/11/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6803, Karar No: 2014/787, Tarih: 10.02.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/6803 E.  ,  2014/787 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Erdemli Sulh Hukuk Hakimliği

Tarihi :29.03.2013

Numarası :2010/661-2013/291

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, bakiye iş bedelinin tahsili için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın açılmamış sayılmasına dair kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 14.09.2012 tarihinde yapılan duruşmada davacı vekilinin duruşmaya gelmemesi, davalı vekilinin de davayı takip etmeyeceğini bildirmesi üzerine dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, daha sonra davacı vekilinin mazeret dilekçesi göndermiş olduğunun tespit edilmesi üzerine aynı gün yeniden duruşma açılmış, yapılan bu duruşma sonunda da davacı vekilinin mazeretinin kabulüyle duruşma gününün kendisine tebliğine karar verilmiş, davalı vekilince de yeniden yapılan bu duruşmaya karşı herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir. Yeniden yapılan bu duruşma ile daha önce kurulan dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına dair mahkeme kararı ortadan kaldırılmıştır. 29.03.2013 gününde yapılan duruşmaya ise davacı vekilinin mazeretsiz olarak katılmaması, davalı vekilinin de davayı takip etmeyeceğini bildirmesi üzerine 6100 Sayılı HMK'nın 320/4. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 320/4. maddesinde, basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosyanın yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği belirtilmiştir. Şu halde, basit yargılama usulüne tabi olan bir dava ilk defa takipsiz bırakılırsa mahkemece, dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, dosyanın yenilenmesinden sonra ikinci kez takipsiz bırakılması halinde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir. Somut olayda ise, 14.09.2012 tarihinde yapılan duruşmada öncelikle dosyanın takip edilmemesi sebebiyle yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, verilen bu kararın hatalı olmasının anlaşılması üzerine aynı gün yapılan ikinci duruşmada ise davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününün kendisine tebliğine karar verilmiştir. Böylece mahkemece dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına dair kararı kaldırılmış olmakla, dosya daha sonra yapılan 29.03.2013 günlü duruşmada ilk defa takipsiz bırakılmıştır. Bu durum karşısında mahkemece; ilk defa takipsiz bırakılan dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu ikinci kez takipsiz bırakıldığı düşüncesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamış, açıklanan nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan gerekçelerle mahkemenin davanın açılmamış sayılmasına dair kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 10.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/2666, Karar No: 2018/3348, Tarih: 03.04.2018

**3. Hukuk Dairesi         2017/2666 E.  ,  2018/3348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davaya konu taşınmazları restoran ve kıraathane olarak yıllar önce kiraladığını, en son yapılan sözleşmelerin 01.01.2011 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli olduğunu, ancak davalıların taşınmazları 25.10.2011 tarihinde satması ve yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açması sonucu, taşınmazları 2012 Yılı Haziran ayında tahliye etmek zorunda kaldıklarını, taşınmaza yapılan faydalı ve zorunlu masrafların 58.000 TL olduğunun bilirkişi raporu ile hesap edildiğini belirterek, faydalı ve zorunlu masraflar toplamı 58.000 TL tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; bilirkişi raporunda belirlenen değerlerin fahiş olduğunu, yapılan masrafların taşınmazın değerini artırmadığını, yeni malik tarafından hepsinin söküldüğünü, sözleşmeye ve TBK'nuna göre davalıların muafakatının alınması gerektiğinden yapılan faydalı masrafların istenemeyeceğini, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve davacı kiracının yaptırdığı 47.000 TL imalat bedelinin tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Davalıların temyiz itirazlarına gelince; Yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle TBK.nun 530. maddesi (BK. 414.m) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle kiracı kiralananda kalan ve kiraya veren tarafından benimsenen imalat için sebepsiz zenginleşilen oranında ve yapıldıkları tarih itibarıyla rayiç bedeller üzerinden bedelin tazminini talep edebilir. Kiraya verenin sorumluluğu faydalı imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır.

Taraflar arasında düzenlenen 01.01.2011 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacının bu sözleşmeden önce de taşınmazlarda kiracı olarak bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı kiracının, tazminat taleplerinin belirlenmesi amacıyla ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/42 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda belirlenen faydalı imalatların, yapım tarihlerinin ne olduğu, alınan değerlerin hangi tarihler itibariyle alındığı, yıpranma paylarının düşülüp düşülmediği değerlendirilmemiş ve faydalı masrafların kalem kalem açıklaması metraj ve değeri belirtilmemiştir. Davalılar yargılama sırasında tespit raporunu kabul etmediklerini bildirmiştir. Mahkemece, konusunda uzman bilirkişilerden yeniden rapor aldırılmadan tek taraflı ve davalı tarafından itiraza uğrayan tespit raporu esas alınarak, ve bu rapordaki aynı bilirkişiden ek rapor alınarak hüküm kurulmuştur. Söz konusu raporların tebliğine rağmen belirli sürede itiraz edilmemesi halinde kesinleşeceği veya aleyhine tespit yaptırılan kişi hakkında kesin delil niteliği kazanacağına dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle delil tespiti yoluyla alınan bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olan taraf bu itirazını hüküm verilinceye kadar mahkemeye bildirebilir. İtiraza uğrayan ve mahkemece yeni bir bilirkişi raporu ile karşılanmamış tespit bilirkişi raporu ile karar verilemez. Bu durumda Mahkemece, kiracı tarafından yapılan imalatların hangisinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi, imalatların imal tarihleri itibariyle kalem kalem değerleri, yıpranma durumları, sabit nitelikte olup olmadıkları ayrıntılı olarak konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle verilen hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalılar yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.