muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7895, Karar No: 2013/8788, Tarih: 10.06.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/7895 E.  ,  2013/8788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının işleteni olduğu ve müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın alkollü sürücü idaresinde iken 17.3.2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasara sebep olduğunu, müvekkilince karşı tarafa sigorta poliçesi gereğince tazminat ödendiğini ve davalıya rücu haklarının bulunduğunu ileri sürerek, 4.079,00 TL.nın tahsili için Kocaeli 3. İcra Dairesinin 2009/15409 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını belirterek, takibe vaki itirazın iptaline ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kabulü ile Kocaeli 3. İcra Dairesinin 2009/15409 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı tarafından zarar gören 3. kişiye ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuan tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle

güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. Maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde,yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. Maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik

konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağı ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; trafik kazası tespit tutanağına göre, davacıya sigortalı aracın sürücüsü 1.26 promil alkollü olarak araç kullanırken ışık kontrolsüz kavşak içinde 3.kişiye ait araçla çarpışmıştır. Yargılama sırasında alınan ve içlerinde adli tıp uzmanının bulunduğu bilirkişi kurulu raporunda her ne kadar kazanın meydana gelmesinde davalı sürücüsü Mehmet'in aldığı alkolün münhasıran etkili olduğu belirtilmiş ise de aynı raporda olayda kontrolsüzce kavşağa çıkan bu sürücünün % 70 oranında, karşı sürücünün % 30 oranında kusurlu olduğu da belirtilmiştir.

Bu durumda, her ne kadar bilirkişi raporunda kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği belirtilmiş ise de olayda her iki sürücünün de kusurlu olduğunun tespit edildiği, olayda alkol dışında başka etkenin de (kusur) rol oynadığı anlaşılmakla, olaydaki münhasırlık unsurunun ortadan kalkmış olduğu kabul edilmelidir.

Bu durumda, her ne kadar bilirkişi raporunda kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği belirtilmiş ise de olayda her iki sürücünün de kusurlu olduğunun tespit edildiği, olayda alkol dışında başka etkenin de (kusur) rol oynadığı anlaşılmakla, olaydaki münhasırlık unsurunun ortadan kalkmış olduğu kabul edilmelidir.

O halde, mahkemece kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisi ile meydana gelmediğinin, hasarın trafik sigorta teminatı içinde kaldığının ve davacının poliçe limiti dahilinde 3.kişiye ödediği tazminat yönünden kendi sigortalısına rücu hakkının bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 10.6.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/499, Karar No: 2024/5862, Tarih: 30.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/499 E.  ,  2024/5862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/686 E., 2023/1224 K.

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Düşme, mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama, düşme

Sanık ...'un temyizi yönünden; sanığın yokluğunda verilen ve 16.11.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilen karara karşı, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 27.11.2023 tarihinde temyiz isteğinde bulunduğu ve temyiz isteminin reddi gerektiği kabul edilerek yapılan incelemede:

Katılan vekilinin temyizi yönünden; sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2015 tarihli kararı ile sanık ... hakkında 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma ile sanık ... hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçlarından mahkumiyet kararları verilmiştir.

2.Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 22.06.2022 tarihli ve 2019/736 Esas, 2022/13050 karar sayılı kararı ile kararların bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma üzerine, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2022/686 Esas, 2023/1224 Karar sayılı kararı ile, sanık ... hakkında, 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma ile sanık ... hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davalarının, zamanaşımı nedeniyle düşmesine, sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan mahkumiyetine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan vekilinin temyiz istemi, sanık ...'ın 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen cezanın alt sınırdan tayin edilmesinin ve cezada indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğuna, sanığın mahkumiyetine karar verildiği halde, katılan lehine vekalet ücretine hükmedilmediğine, diğer kararların da usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2.Sanık ...'un temyiz istemi; atılı suçu işlemediğine,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan vekilinin temyiz istemi, sanık ...'ın 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen cezanın alt sınırdan tayin edilmesinin ve cezada indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğuna, sanığın mahkumiyetine karar verildiği halde, katılan lehine vekalet ücretine hükmedilmediğine, diğer kararların da usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2.Sanık ...'un temyiz istemi; atılı suçu işlemediğine,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

A.Sanık ...'un 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyizi Yönünden

Sanığın yokluğunda verilen ve 16.11.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilen karara karşı, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 27.11.2023 tarihinde temyiz isteğinde bulunduğu ve temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Katılan Vekilinin Sanık ... Hakkında 2010 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma ve Sanık ... Hakkında 2010 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Düşme Hükümlerine Yönelik Temyizi Yönünden

1.Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca belirlenecek cezaların türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2.Suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar, 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşılmakla, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C.Katılan Vekilinin Sanık ... Hakkında 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyizi Yönünden

1. Sanığın yargılama konusu eylemi için, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (a) fıkrasının (2) numaralı bendi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. 5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin 12.05.2015 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve bu tarihten hüküm tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu, Mahkemece düşme kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

A. Sanık ...'un 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyizi Yönünden

IV. KARAR

A. Sanık ...'un 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümü (A) bendinde açıklanan nedenle, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2022/686 Esas, 2023/1224 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Katılan Vekilinin Sanık ... Hakkında 2010 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma ve Sanık ... Hakkında 2010 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Düşme Hükümlerine Yönelik Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenle, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2022/686 Esas, 2023/1224 Karar sayılı kararlarında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

C. Katılan Vekilinin Sanık ... Hakkında 2011 Takvim Yılında Sahte Fatura Düzenleme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümü (C) bendinde açıklanan nedenle, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2022/686 Esas, 2023/1224 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11221, Karar No: 2021/7150, Tarih: 18.05.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11221 E.  ,  2021/7150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf isteminin davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden kabulü ile Sakarya Bölge Adliyesi 4. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmiş olup; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; Arsa niteliğindeki Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Denizli Mahallesi ... ada ..., ... parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur.

Bu itibarla davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

1-Aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza komşu olan ... ada ... parsel sayılı taşınmaza aynı değerlendirme yılı itibariyle 381 TL/m2 değer biçilip, 2021/5798 K sayılı kararı ile Dairemiz denetiminden geçtiği gözetildiğinde, dava konusu taşınmaza 327,66 TL/m2 değer biçilmesi nedeniyle bilirkişi raporu inandırıcı görülmediğinden, bu bedellerden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığı gibi;

2-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/848, Karar No: 2014/1101, Tarih: 27.01.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/848 E.  ,  2014/1101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/7903

MAHKEMESİ : Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/06/2010

NUMARASI : 2010/79 (E) ve 2010/258 (K)

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının,özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır. Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim

sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır. Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır. Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.

Sanığın, arkadaşı olan katılandan aldığı araç karşılığında suça konu çeki ciro ederek katılana verdiği, katılanın da, bir başkasına olan borcu nedeniyle bu çeki kullandığı, daha sonra yapılan incelemede, çekin tamamen sahte olarak oluşturulduğunun belirlendiği, sanığın, böylece sahte çeki katılana vermek suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda,