muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/7706, Karar No: 2020/9550, Tarih: 09.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/7706 E.  ,  2020/9550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Sulh Hukuk ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, UYAP üzerinden nüfus kayıtlarında murisin ve mirasçılarının ikamet adresinin mahkemenin yargı alanı içerisinde kalmadığı gibi nüfusa kayıtlı oldukları yerin dahi .../... ve ... olduğu, keza davacının ikamet adresi incelendiğinde ise .../... adresinde ikamet ettiği, bu itibarla 6100 sayılı HMK 384 uyarınca davacının oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, mirasçılık belgesi verilmesi davalarında kesin yetki kuralı olmayıp somut uyuşmazlıkta yetki itirazı da bulunulmadığına göre mahkemece resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesi ile karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin dava 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi ve HMK'nın 382. maddesinde çekişmesiz yargı işlerinden sayılmış 384. maddede ise Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, HMK'nın 11/3. maddesinde ise (3) mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir. Bu hale göre mirasçılık belgesi verilmesi davalarında kesin yetki kuralı bulunmayıp, yetki itirazı da olmadığına göre, davanın açıldığı ilk mahkeme olan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7971, Karar No: 2023/838, Tarih: 29.03.2023

**3. Hukuk Dairesi         2022/7971 E.  ,  2023/838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/817 E., 2022/2071 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/582 E., 2020/524 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; Şanlıurfa'da bulunan "Şebnem Eczanesi" isimli iş yerinin sahibi ve mesul müdürü olduğunu, eczacılık faaliyetini yürütmekte iken, davalı kurumun 02.08.2019 tarih ve 1336669 sayılı yazısının tebliğ edildiğini, 2015-2016 yılına ait reçeteler ile ilgili olarak hak sahiplerinin bilgilerine başvurulduğunu,

alınan ifadeler üzerinden davalı kurum ile akdedilmiş bulunan protokol maddeleri gereğince 129.104,00 TL cezai şart bedeli ile 12.910,40 TL reçete bedeli olmak üzere toplam 142.014,40 TL'nin uygulanacak faizi ile birlikte tahsil edileceğini, ayrıca bir kez uyarılmasına karar verildiğinin bildirildiğini, reçetelerin 2015-2016 yılına ait olduğunu, hastaların 2015-2016 yılına ait reçeteler ile ilgili 3-4 yıl geçtikten sonra ifadelerine başvurulduğunu, müfettiş tarafından ifadelerin hangi koşullarda alındığının bilinmediğini, dolayısı ile alınan ifadelerin sağlıklı olmadığını ve müfettiş tarafından alınan ifadelerin mahkeme hükmüne esas teşkil etmeyeceğini, sahte olduğu iddia edilen reçeteler dolayısı ile 2016 yılının 5.3.10 maddesi gereği uygulanan cezai şart işleminin yerinde olmadığını, bir sahtecilik olduğu kabul edilse dahi bu sahteciliğin kendisi ve çalışanları tarafından gerçekleştirilmediğinin açıkça ortaya koyulduğunu, ilaçların sorumlu doktorlar tarafından e-reçete şeklinde yazılarak eczanesine getirilmiş olduğunu, bu nedenlerle davalı kurumun 02.08.2019 tarih ve 11336669 sayılı işleminin iptali ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 142.014,40 TL borçlu olmadığının tespitine, dava konusu işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğinden tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı Kurum; olayla ilgili hasta ve yakınlarının ifadelerine başvurulmuş olduğunu, bazı raporların kendilerine ait olmadıklarını, rapor tanılarındaki rahatsızlıklarının bulunmadığını, reçetelerin bazılarını teslim alan olarak görülen Mehmet Uğur DELİ isimli şahsı tanımadıklarını ve kendilerine herhangi bir ilaç getirmediğini ifade ettiklerini, yapmış olduğu işlemlerin yasal mevzuat gereği olup herhangi bir hukuka aykırılık ve yanlışlık bulunmadığını, bu nedenle yasal dayanaktan yoksun ve haksız olarak açılan yersiz davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu nizanın çözümünün genel hukuk bilgisi haricinde teknik bilgi gerektirmesi sebebiyle dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edildiği, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda SGK Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kavaklıdere Sağlık Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'nün davacıya tebliğ edilen 02.08.2019 tarih ve 1 1336669 sayılı yazıları ile Nisan 2016 Yılı Protokolünün 5.3.10. maddesi hükmü gereği 1 kez yazılı uyarı, tespite konu toplam reçete bedeli olan 12.910,40 TL nin 10 katı 129.104,00 TL cezai şart ile aynı protokolün 4.3.6. maddesi hükmü gereği kurum zararına yol açan ve yersiz ödenen tespite konu 5 adet reçete bedeli olan 12.910,40 TL yersiz ödenen reçete bedellerinin tahsili işlemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı kurumun 02/08/2019 tarihli davacı aleyhine tesis etmiş olduğu işlemin iptali ile davacının 142.014,40 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı; mahkemece yargılama sırasında verilen tedbir kararına itiraz edildiğini, itiraz değerlendirilmeden dosyanın ilgili Daireye gönderildiğini, Dairece talebin reddine karar verildiğini, uyuşmazlığa konu reçetelerin sahte olduğunun açıkça ortaya koyulduğunu, reçetelerin eczacının bilgisi dışında fatura edilemeyeceğini, hasta beyanlarının dikkate alınmadığını, hasta ifadelerine göre rahatsızlıkların bulunmadığı ve reçeteye konu ilaçların teslim alınmadığı hususlarının dosya kapsamıyla sabit olduğu, reçetelerde yazılı dozların da bazı hastaların durumu ve yaşlarına uygun olmadığını

belirterek, verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

belirterek, verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355 inci maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, dosya kapsamı itibariyle davacı eczacı veyahut çalışanlarının reçetelerin veya raporların tahsisinde dahli olduğunu gösteren somut bir delil bulunmadığı, reçetelerin dava dışı doktorun şifresi kullanılarak düzenlendiği ve sistemce de kabul edildiği, ilaçları teslim aldığı iddia edilen kişinin bazı hastaların akrabası olduğu yönünde iddiaların bulunduğu, netice itibariyle, uyuşmazlıkta uygulanması gereken protokolün 5.3.10 maddesinde aranan kasıt unsurunun olayda gerçekleşmediği anlaşılmakla, mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

a.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 nci maddesi şöyledir:

"(1) Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.03.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4572, Karar No: 2024/5114, Tarih: 23.09.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/4572 E.  ,  2024/5114 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1603 E., 2023/1816 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul/ Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/287 E., 2023/246 K.

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil istekli davada İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne ilişkin verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf isteğinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacıların mirasbırakanı ...’in 2061 ada 45 parsel sayılı taşınmazını terekeden mal kaçırmak maksadıyla taşınmazı satın alabilecek ekonomik gücü olmayan ... ... ve davalı ...’a devrettiğini, mirasbırakanın satış yapmasını gerektirir bir ihtiyacı bulunmadığını, satış işleminin ise Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/347 Esas, 1988/193 Karar sayılı kararı ile hükmen ifraz ile gerçekleştirildiğini, ... ...'in tarafların annesi olduğunu, bu devirden haberi olmadığını, haberdar olduktan sonra Suluova Noterliğinde 21.10.2014 tarihinde 06416 numaralı yevmiye ile vasiyetname düzenlediğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davalı tarafından davacı ...’a karşı açılan el atmanın önlenmesi istekli davanın sonucunun geciktirilmesi amacıyla tapu iptal tescil davası açıldığını, davacıların kötü niyetli olduklarını, anneleri ...’yi yönlendirerek tüm mallarını kendilerine vasiyet etmesini sağladıklarını, mirasbırakanın ekonomik durumu iyi olmadığı için davalının inşaat masraflarını karşılamayı ve karşılığında da taşınmazın devredilmesini kabul ettiğini, bu anlaşma uyarınca eski 606 ada 305 parsel sayılı taşınmazın Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/347 E, 1988/193 K. sayılı kararı ile davalı adına tescil edildiğini, iddianın dinlenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; mirasbırakanın taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığı, devrin duyulmadığı, taşınmazın ölene kadar mirasbırakan tarafından kullanıldığı, taşınmazın mirasbırakanın terekesinde önemli bir yer tuttuğu ve dava konusu temlikin muris muvazaası iddiası kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir işlem olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tescilin hükmen tescil kararı ile oluştuğunu, muris muvazaası iddiasının dinlenemeyeceğini, davalı adına yapılan tescilde muvazaalı bir işlem bulunmadığını, davacıların kötüniyetli olduklarını, vasiyetnameye davalıyı dahil etmediklerini, taşınmazda yapılan inşaatın davalı tarafından karşılandığını, mirasbırakanın ekonomik durumunun inşaatı karşılayacak seviyede olmadığını, inşaatın halen natamam ve karkas vaziyette olduğunu, mirasbırakanın Amasya’da olan adına kayıtlı taşınmazları kendi kazancı ile elde etmediğini, iddianın kanıtlanamadığını, mirasbırakanın mal kaçırma kastı olsa tüm malvarlığını davalıya devredeceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı,

Türk Medeni Kanunu'nun 706. maddesi,

Türk Borçlar Kanunu'nun 237. maddesi,

Tapu Kanunu'nun 26. maddesi,

3. Değerlendirme

Muris ...’in 28.04.2010 tarihinde öldüğü, geride 2021 yılında ölen eşi ..., davacı çocukları ..., ..., ... ve ... ile davalı ...’ün mirasçı olarak kaldığı, davalı ile annesi ...’nin murise karşı 08.10.1987 tarihinde eski 606 ada 125 parselin bir kısmının muris tarafından haricen kendilerine satıldığı iddiasına dayalı olarak açtıkları davada Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/347 Esas, 1988/193 Karar sayılı kararı ile davanın kabul nedeniyle kabulüne, eski 606 ada 125 parsel sayılı taşınmazın krokide a harfi ile gösterilen 862 m2’lik kısmının 125 parselden ifrazı ile davacılar adına 1/2’şer paylı olarak tesciline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği ve 606 ada 125 parselin 09.11.1988 tarihinde ifraz edilerek 606 ada 306 ve 305 parsellere ayrıldığı, 306 parselin muris adına; 305 parselin de davalı ile annesi ... adına tescil edildiği, davacıların Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/347 Esas, 1988/193 Karar sayılı kararı ile davalı adına tescil edilen 1/2 pay yönünden eldeki davayı açtıkları anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Böyle bir durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararları konuları ile sınırlı, gerekçeleri ile aydınlatıcı ve sonuçları ile bağlayıcı kararlardır. Hukuk Genel Kurulunun 20.02.1963 tarihli ve 19634/71 E., 1963/21 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi “Bir konunun İçtihadı Birleştirme Kararı ile aydınlanması, ameli sonuç bakımından, o konuda yeni bir yasa çıkarılması anlamına gelmektedir”. Yine Hukuk Genel Kurulunun 29.11.2006 tarihli ve 2006/1-734 E., 2006/761 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere; “nasıl ki yasa hükümleri uygulanırken tefsirleri ve asıl amaçlarının belirlenmesi gerekmekte ise yine yasa hükmünde olan İçtihadı Birleştirme Kararlarının da tefsiri mümkün olup bu durum sonuçları ile bağlayıcı olan İçtihadı Birleştirme Kararlarının genişletilmesi veya değiştirilmesi anlamına gelmemektedir.” Bu açıklamalardan yorum yolu ile içtihatları birleştirme kararının içeriklerinin genişletilip değiştirilemeyeceği sonucuna varılmaktadır. Bir başka ifade ile 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı muris tarafından kendisine ait taşınmaz malı mirastan mal kaçırmak amacıyla diğer mirasçılardan bir veya bir kaçına tapu müdürlüğünde resmî memur huzurunda yapılan satış ile ilgili olup 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanabilmesi için; dava konusu yapılan taşınmazların muris adına tapuda kayıtlı olması, satış işleminin tapu müdürlüğünde resmî memur huzurunda yapılmış olması gerekir. Ancak bu iki koşulun varlığı hâlinde sözü edilen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararını uygulama olanağı söz konusu olabilecektir.

Diğer taraftan, İçtihadı Birleştirme Kararının sonuç bölümünde muris muvazaasının oluşabilmesi için taşınmazın tapu sicilinde kayıtlı olması yanında murisin tapu memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıklamış olması koşulunun ne anlama geldiğinin saptanması gerekmektedir. Buradaki kastedilen irade açıklaması murisin bizzat tapu memurunun önüne giderek beyanda bulunması değil, her ne biçimde ve her ne yolla olursa olsun murisin iradesinin resmî memura ulaştırılması ve bu iradenin tapudaki muvazaalı devir işlemine esas olmasıdır. (YHGK’nın 09.11.2022 tarih, 2020/1-570 Esas, 2022/1472 Karar sayılı kararı)

Somut olaya gelince; Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/347 Esas, 1988/193 Karar sayılı kararı ile davanın kabul nedeniyle kabulüne, eski 606 ada 125 parsel sayılı taşınmazın krokide (a) harfi ile gösterilen 862 m2’lik kısmının 125 parselden ifrazı ile davalı ... ve dava dışı ... adına 1/2’şer paylı olarak tesciline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği ve 606 ada 125 parselin 09.11.1988 tarihinde ifraz edilerek 606 ada 306 ve 305 parsellere ayrıldığı, 306 parselin muris adına; 305 parselin de hükmen davalı ile annesi ... adına 1/2’şer paylı olarak tescil edildiği anlaşılmakta olup Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararlarının konuları ile sınırlı, gerekçeleri ile aydınlatıcı ve sonuçları ile bağlayıcı olduğu gözetildiğinde murisin hâkim önündeki kabul beyanının ve kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca yapılan tescil işleminin tapu memuru huzurunda yapılan bir devir işlemi gibi kabul edilemeyeceği, 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının somut olayda uygulanma olanağı bulunmadığı açıktır.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.