muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/13347, Karar No: 2017/25446, Tarih: 30.11.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/13347 E.  ,  2017/25446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık, özel ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay C.G.K.’nın 21/05/2002 95/252 sayılı kararı ile benzer bir çok kararda açıklandığı üzere; mahkeme kararları “gerekçeli” olmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 141. maddesine göre de “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılmalıdır.”

Gerekçe; hükmün dayanaklarının akla, hukuka ve dosya içeriğine uygun açıklamasıdır. Gerekçe, dosyadaki bilgi ve belgelerin yerinde değerlendirildiğini gösterir biçimde “denetime elverişli”, yeterli ve yasal olmalıdır.

Bir hüküm, sorun, gerekçe ve sonuç kısımlarından oluşmalı, gerekçede suçun yasal unsurları başta olmak üzere sabit ve muhakkak sayılan olaylar ve eğer delil başka olaylardan çıkarılmışsa bunlar gösterilmeli, hangi delillere neden itibar edildiği, hangilerinin geçersiz sayıldığı vurgulanıp, ortaya konulmalıdır.

İddia, savunma ve deliller “denetime elverişli biçimde” değerlendirilip, ortaya konulmadan tarafların iddia ve savunma anlatımları yazılmasıyla yetinilerek, “gerekçesiz” hüküm kurulması suretiyle Anayasanın 141/3. CMK’nın 34 ve 230 maddelerine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin sair yönleri incelenmeksizin bu sebepten dolayı 5320 Sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4013, Karar No: 2012/20416, Tarih: 25.06.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/4013 E.  ,  2012/20416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5846 sayılı Yasa'nın 5101 sayılı Yasa ile değişik 81/9-1-b maddesinde hapis veya adli para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü, aynı yasanın 5728 sayılı Yasa ile değişik 81/4. maddesinin ise hapis cezası ile adli para cezasını içerdiği gözetilerek;

Adli para cezası, hapis cezasına göre lehe olduğu halde, mahkemece 5846 sayılı Yasa'nın 5101 sayılı Yasa ile değişik 81/9-1-b maddesinin tatbik edilmesi halinde tercih edilecek para cezasının aleyhe olacağı şeklindeki gerekçeyle, aynı yasanın 5728 sayılı Yasa ile değişik 81/4. maddesine göre hapis cezası ve adli para cezasının tatbiki suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün sair yönleri incelenmeksizin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMUK'nun 325. maddesi uyarınca sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 25/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9894, Karar No: 2017/11641, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/9894 E.  ,  2017/11641 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11074, Karar No: 2013/21606, Tarih: 05.11.2013

**6. Ceza Dairesi         2011/11074 E.  ,  2013/21606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; sanık ... savunmanının temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA;

II-Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.

Ancak;

15.03.2007 tarihli olay ve yakalama tutanağına göre, devriye gezen polis ekibince saat 16:30 sıralarında yakınana ait aracın etrafında gezinip içini kontrol ettiğinin görülmesi üzerine izlemeye alınan sanığın, ağzından çıkardığı buji ile aracın sağ ön kapı camını kırıp içerden sarı bir kutuyu alıp kaçmaya başlamasıyla birlikte kesintisiz takip sonucu yakalandığının ve üst aramasında araçtan çaldığı kutu içindeki bilyenin bulunduğunun anlaşılması karşısında; eylemin kalkışma aşamasında kaldığı gözetilmeden tamamlanmış olduğunun kabulüyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 05.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11268, Karar No: 2018/12287, Tarih: 18.12.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/11268 E.  ,  2018/12287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalı ile satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, Site...inşaatının A blok B girişi 3.kat 6 nolu dublex daireye taşındığını ancak kalorifer tesisatının dairenin teras katındaki odanın birisinin zeminine su sızdırdığını bunu davalı şirkete bildirdikten sonra tamiratın yapıldığını ancak aynı şikayetlerinin tekrarladığını, davalı şirkete yapılan bildirimlerin sonuçsuz kaldığını herhangi bir tamiratın yapılmadığını belirtmiş, ayrıca A blok B giriş kapısı içi, sağ ve soldaki duvarların dairelerden aldığı su sızıntısı sebebiyle bir türlü boya tutmadığını ve koku yaptığını, arızanın esastan giderilmesi gerektiğini ancak arızanın giderilmediğini, yine yağmur iniş borusunun pis su rögarına verilmemesi gerektiğini, ayrıca apartman giriş kapısının basit olması sebebiyle anahtar kullanılamadığını, bu nedenlerle dairenin fiyatından ayıp oranında satış bedelinin indirilmesini veya bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere dairenin ücretsiz onarılmasını, bunlar mümkün olamıyorsa ayıplı dairenin ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, 3.500,00TL ayıp bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava değeri üzerinden hesaplanan ve yürürlükteki ...Ü.T.’ne göre 420,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup hüküm davalı tarafınan temyiz edilmiştir.

1-Yapılan yargılamaya ve toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalının aşagıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece talebin kabulüne karar verilmekle birlikte davacının vekille temsil edilmemesine karşın davalı aleyhine ücreti vekalete hükmedilmiştir. Vekille temsil edilmeyen davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu husus yeniden yargılama yıpılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Mahkemece talebin kabulüne karar verilmekle birlikte davacının vekille temsil edilmemesine karşın davalı aleyhine ücreti vekalete hükmedilmiştir. Vekille temsil edilmeyen davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu husus yeniden yargılama yıpılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda bir nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, iki nolu bentte açıklanan nedenlerle “Dava değeri üzerinden hesaplanan ve yürürlükteki ...Ü.T. 'ne göre 420,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ”şeklinde yer alan hükmünün hüküm sonucundan tamamen çıkartılmasına, hükmün DÜZELTİLMİŞ bu haliyle ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29945, Karar No: 2012/29893, Tarih: 26.12.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/29945 E.  ,  2012/29893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının müracaatı üzerine Akyazı Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 30.04.2012 tarih ve 2012/166 karar sayılı kararı ile;elektrik Faturaları üzerinden tahsil edilen kayıp kaçak kullanım bedelinin iadesi yönünde karar aldığını, sözkonusu kararın açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, elektrik faturalarında yer alan kayıp kaçak kullanım bedeli dahil tüm bedellerin Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında tebliği gereğince müşterilere tahakkuk ettirildiğini,bu itibarla Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin EPDK kararları ve yukarıda bahsi geçen mevzuatla tahakkuk ettirilen bedele ilişkin karar verme yetkisinin bulunmadığını,idare mahkemesinin görevli olduğunu belirterek,Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetince verilen kararın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece,mevcut dava dilekçesinin 6100 Sayılı HMK 119/1-d maddesinde öngörülen yasal zorunlu unsuru içermediği anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK 119/1-d ve 119/2.maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı eldeki davada, davalı abonenin elektrik kullanım faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin iptali ve bu bedelin ileriye dönük faturalara da yansıtılmamasına dair Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararının iptalini 2012/29945-29893

Davacı eldeki davada, davalı abonenin elektrik kullanım faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin iptali ve bu bedelin ileriye dönük faturalara da yansıtılmamasına dair Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararının iptalini 2012/29945-29893

istemiş, mahkemece, dava dilekçesinde dava değerinin belirtilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, davalının, davacı kurumca elektrik faturasına yansıtılan ve kendisinden daha önce tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin tahsili ile gelecek olan faturalara da bu bedellerin yansıtılmaması için Tüketici Sorunları Hakem Heyetinden talepte bulunduğu ve hakem heyetince de bu talebin kabul edildiği anlaşılmaktatır. Hakem heyetinin kararı, niteliği itibariyle taraflar arasında geleceğe yönelik çıkması muhtemel olan muarazanın da giderilmesine ilişkin olup, çıkabilecek bu muarazanın miktarının bilinmesi mümkün değildir. Hal böyle olunca davacının talepleri arasında bulunan muarazanın giderilmesine yönelik talebinin miktar açısından ne kadar olduğu da tespit edilemez niteliktedir. Bu itibarla davacının dava dilekçesinde, muarazının giderilmesine yönelik talebinde değer belirtmemiş olmasının HMK.nun 119/1-d maddesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Mahkemece, davacının talepleri arasında var olan muarazanın giderilmesi de bulunduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinde dava değerinin belirtilmediğinden bahisle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6179, Karar No: 2014/8363, Tarih: 24.03.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/6179 E.  ,  2014/8363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gazipaşa İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/11/2013

NUMARASI : 2013/5-2013/112

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatılmış, borçlunun süresinde itirazı üzerine icra takibi durdurulmuş, alacaklı tarafından itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurulmuştur.

Borçlu tarafından icra takibine dayanak üç adet faturadan bir adet faturaya, diğer iki fatura toplamının da 5.000,00 TL'lık kısmının ödendiği belirtilerek toplam alacağın 7.767,60 TL'lık kısmına itiraz edilmiştir.

İİK'nun itirazın kesin olarak kaldırılmasını düzenleyen 68. maddesi uyarınca, talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenitse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Borçlu itirazını varit gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir. İtiraz birinci fıkrada gösterilen senet veya makbuz yahut belgeye müstenit ise itirazın kaldırılması talebi reddolunur.

O halde mahkemece, borçlunun icra müdürlüğüne itiraz etmiş olduğu alacağın 7.767,60 TL'lık kısmıyla ilgili olarak takibin İİK'nun 68/1. maddesinde sayılan belgelerden birisine dayanıp dayanmadığı, borçlunun 5.000,00 TL'lık ödeme iddiasının İİK'nun 68/1. maddesindeki belgelerden birisiyle ispat edilip-edilemediği belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, İİK'nun 68/1. maddesi kapsamında belge sayılmayan ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17712, Karar No: 2013/10508, Tarih: 10.10.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/17712 E.  ,  2013/10508 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan (iki kez) sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan (iki kez) mahkûmiyetine dair ... Çocuk Mahkemesinden verilen 21.10.2009 gün ve 2008/642 Esas, 2009/481 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve katılan ... vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurelerin nüfus kaydı getirtilmeden hüküm kurulmuşsa da; Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla nüfus kayıt örnekleri temin edildiğinden dosya kapsamına da uygun olduğundan, tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Olay günü sanığın, sokakta karşılaştığı 18 yaşından küçük katılan mağdurlar ... ile ...'i hile ile yakında bulunan metruk bir eve götürmesinin ardından burada rızaları dışında alıkoyduğu, mağdurlardan ...'i diğer odaya alıp cebir kullanmak suretiyle ellerinden tuttuğu, bu sırada mağdur ...'in sanığın elinden kurtulup ... ile birlikte evden kaçtıkları tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından, sanığın her iki mağdura yönelik eylemi hile ile işlediği ve eylemlerin tamamlandığı sabit olduğu halde yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ve katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden, katılan mağdure ...'e karşı işlenen suçtan kurulan hüküm yönünden kazanılmış hak saklı kalmak kaydıyla hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321 ve 326. maddeleri gereğince BOZULMASINA, 10.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19196, Karar No: 2013/21527, Tarih: 09.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/19196 E.  ,  2013/21527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... ... A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının kablo bağlama işinde davalı ... şirketinin ihale ile işini yüklenen diğer davalının işçisi olarak yaklaşık 7 yıl sigortasız çalıştırıldığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, izin kullandırılmadığını, fazla mesai yaptığını ve tatillerde çalışmasına rağmen ücretinin ödenmediğini belirterek, davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatı yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... ... A.Ş. vekili; zamanaşımı itirazı yanında, diğer davalı şirket ile yapılan sözleşme ile ilçe ve köylerin santral sahalarında erişim şebekesi ve alt yapı işlerinin yapılması konusunda anlaşıldığını, söz konusu sözleşmede davalının ihaleye veren statüsünde olduğunu, şirketin asıl işveren olarak değil, ihale makamı olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle husumet nedeni ile reddi gerektiğini, davacının 7 yıl gibi uzun bir süre sigortasız çalıştığını iddia etmesi ve davacının bu durumu farketmesinin açık bir durum olduğunu, davacının alamadığını iddia ettiği haklarını, aradan 5 yıl geçtikten sonra takip etmesindeki haklılığı da hukuken tartışılması gereken bir konu olduğunu, ... firması ile imzalanan sözleşmede, sigortasız hiç bir işçinin çalıştırılmayacağının hüküm altına alındığını, bir insanın 7 yıl gibi uzun bir süre hiç bir resmi bayram tatili ile yıllık izin kullanmadan günde 3 saat fazla çalışma yaptığının iddia etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının iddia ettiği ücretin çok yüksek olduğunu savunurken, diğer davalı ise yargılamayı takip etmemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda tazminat ve alacakların belirlenmesine esas hizmet süresi yönünden tanık beyanı, ücret yönünden tanık beyanı, sendika emsal ücret yazısı ve ... ... şirketinin teknisyene verdiği emsal ücreti esas alarak hesaplama yapan bilirkişi raporunu esas alarak ve davacının görevi ve yaptığı işler, davalılar arasındaki sözleşme içeriği dikkate alındığında davalı ... ... A.Ş'nin asıl işveren olduğu ve dava konusu alacaklardan diğer davalı ... ... ltd şti ile birlikte müştereken ve müteselsilen

sorumlu olduğu kabul edilerek, davalı işverence iş akdinin haklı neden ile yapıldığı iddia ve ispat edilmemiş olup bu nedenle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, bazı hafta tatillerinde çalıştığı yine ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığı ayrıca haftalık 45 saatin haricinde fazla mesai yapmış olduğu, izin kullanmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı ... şirket vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

İş ve sosyal güvenlik hukuku kurallarının uygulanmasında, kamu müdahalesinin somutlaştığı temel iki kurum; iş denetimi ve iş yargısıdır. İş hukuku ilkeleri temelinde iş hukuku kuralları çerçevesinde, içtihat ve öğretinin katkısı ile aleni yargılama sonucu hakkın yerine getirilmesi, sosyal devlet ilkesinin gere­ğidir. Bu nedenle iş hukukunun kamu düzenini ilgilendiren yönü unutulmamalıdır.

İş yargısında tazminat ve alacaklara esas süre ve ücret tartışmalı olduğunda, iş hukukunun belirtilen kamusal yanı nedeni ile resen araştırma ilkesinin devreye girmesi kaçınılmazdır. Re’sen araştırma ilkesi daha çok basitlik ve çabukluk ilkelerini sağlamaya yönelik olup, tarafların dayanmasına gerek duyulmadan hakimin dava ile ilgili delilleri re’sen toplayabilmesini, özel veya resmi kuruluşlardan belge ve bilgilerin bir yazı ile getirtilebilmesini ifade eder. Uygulamada re’sen inceleme yöntemleri olarak bazı bilgi ve belgelerin taraflardan veya ilgili diğer yerlerden istenmesi ve uyuşmazlığa ilişkin, işlem ve sicil dosyaları ile diğer mahkemelerce verilen kararların getirilmesi önemli bir yer tutmaktadır. Öte yandan keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması da en çok başvurulan re’sen inceleme yöntemlerinden birisidir.

Diğer taraftan 6100 sayılı HMK.’un 31. Maddesinden hakimin aydınlatma görevi düzenlenmiş ve “Hâkimin, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddî veya hukukî açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği; soru sorabileceği; delil gösterilmesini isteyebileceği” belirtilmiştir. Bu nedenle hizmet süresinin veya ücretin taraflar arasında çekişmeli olduğu durumda ücretin tespitinin aydınlatma görevi kapsamında kaldığı kabul edilmelidir.

Ayrıca iş yargısında hukuki fiil olan çalışma olgusunun davacı işçi tarafından her türlü delille kanıtlanması, karşılığı ücretin ise işveren tarafından kesin delillerle ödendiğinin ispat edilmesi esastır. Hizmet süresi yönünde tanık beyanı esas alınacak ise tanıkların davalı veya komşu işyerinde çalışan bordro tanığı olmalarına önem verilmelidir.