muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7357, Karar No: 2024/9189, Tarih: 18.09.2024

B. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden

Sanık hakkında Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün (Müdürlük) envanterinde kayıtlı bulunan ... marka bilgisayarı kaybetmek suretiyle zimmete sebebiyet verdiği iddiası yönünden mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş ise de;

Müdürlüğün envanterinde kayıtlı bulunan ... marka atış tabancasının kaybedilmesi eylemine ilişkin olarak sanık ...'ın aşamalardaki savunmalarında söz konusu tabancayı temyiz dışı sanık ...'e teslim ettiğini fakat tabancanın ... tarafından kendisine iade edilmediğini belirtiği, ...'in ise savunmalarında tabancayı iade ettiğini beyan ettiği, tanık ...'in de ...'i doğrulayarak tabancanın ...'a iade edildiğini ifade ettiği, tabancanın kurumda muhafaza edilmesi görevinin de sanık ...'a ait olduğunun anlaşılması karşısında; maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması açısından, sanık ...'ın teftiş incelemesi sırasında müfettişe verdiği 08.03.2016 tarihli beyanında, tabancayı ...'e teslim ettiği sırada orada bulunduğunu belirttiği Baltaköy Mühimmat Bölük Komutanı ... ...'ın tanık sıfatıyla dinlenilerek tabancanın ... tarafından Müdürlük görevlilerine iade edilip edilmediği, edildiyse kime iade edildiğinin sorulmasından sonra sanığın hukuki durumunun ve suç vasfının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Hukuka aykırı görülmüştür.

IV. KARAR

1. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle hükümde katılanlar ... ile Hazine vekillerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle hükümde katılanlar ... ile Hazine vekilleri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri yerinde görüldüğünden hükmün, 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304/2-a maddesi uyarınca Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3720, Karar No: 2020/14574, Tarih: 14.10.2020

**7. Ceza Dairesi         2020/3720 E.  ,  2020/14574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi (Ek kararlar)

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

26.11.2015 tarihli ek kararı temyiz etmeyen sanık ...'nun gıyabında verilen kararın kovuşturma evresinde en son bildirdiği adresine tebliğ edilmesi ve anılan bu tebligatın sanığın adreste bulunmadığı şerhi ile iade olunması halinde 6099 sayılı Yasa ile değişik 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince sanığın adres kayıt sistemindeki adresine yapılması gerekirken, sanığın en son bildirdiği adrese yapılan tebligatın iade dönmesi üzerine işlem yapılmaması usulsüz olup, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun, 6099 sayılı Yasa ile değişik 10. maddesi hükmü de gözetilerek, ek kararın usulüne uygun olarak tebliği ile kararın temyiz edilmesi halinde, temyiz dilekçesi de eklenerek bu hususta ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere mahalline gönderilmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 14.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10127, Karar No: 2024/7396, Tarih: 15.10.2024

**2. Hukuk Dairesi         2023/10127 E.  ,  2024/7396 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1368 E., 2023/1286 K.

KARAR : Başvurunun kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm tesisi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karabük 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2018/694 E., 2022/637 K.

Taraflar arasındaki karşılıklı boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kadının asıl davası ile erkeğin karşı davasının reddine, erkeğin birleşen davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine karar verilmiştir.

Kararın davacı-davalı kadın vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen esastan reddi ve kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ilgili hükümlerinin kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, kadının asıl davasının kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı her iki taraf vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir. Bu durumda bölge adliye mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı-davacı erkek vekili tarafından istinaf edilmediğinden, kadın yararına hükmedilen tedbir nafakası erkek yönünden kesinleşmiş olup, erkek tarafından istinaf edilmeyen ve yeniden esas hakkında hüküm krulmayan bu yöne ilişkin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı-davalı kadın vekilinin tüm, davalı-davacı erkek vekilinin reddedilen yön dışında gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı-davalı kadın vekilinin tüm, davalı-davacı erkek vekilinin reddedilen yön dışında gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı-davalı kadın vekili dava dilekçesinde; erkeğin maddî ve manevî sorumluluklarını yerine getirmediğini, tarafların evlilik süresince erkeğin ailesi ile altlı üstlü oturduğunu, yeme içmenin hep bir arada olduğunu, erkeğin ve ailesinin hakaretler ederek kadını kovduklarını, erkeğin ailesini desteklediğini, erkeğin aldığı maaşı babasına teslim ettiğini, kadına harçlık vermediğini, kadının annesinin ameliyat olması nedeniyle 29.11.2018 de ailesinin yanına geldiğini, iki gün sonra erkeğin kadını ablasının kolyesini çalmakla suçladığını, erkeğin babasının kadının babasını arayarak kadının gelmemesini söylediğini, hakaretler ettiğini belirterek davanın kabulü ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, kadın yararına aylık 1.500,00 TL tedbir ve yoksulluk nafakasına, yasal faizi ile birlikte 200.000,00 TL maddî, 200.000.00 TL manevî tazminata, ziynet ve çeyiz eşyası davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-davacı erkek vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; iddiaların asılsız olduğunu, kadının evlendikten sonra tamamen değiştiğini, kaprisli ve dengesiz tavırlar sergilediğini, erkeğin ailesi ile görüşmek istemediğini, yemek ve temizlik yapmadığını, son aylarda erkek ile birlikte olmak istemediğini, sürekli rencide ettiğini, zaman zaman kadının kriz geçirerek kapıları çarpıp evden gittiğini, nereye gittiğini söylemediğini, ablasına ait kolyenin kadının takı kutusundan çıktığını belirterek karşı davanın kabulü ile 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, 200.000,00 TL maddî ve 200.000,00 TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davalı-davacı erkek vekili birleşen dava dilekçesinde; erkeğin aldatıldığını öğrendiğini, erkeğin bilgisayarında kadının mail kutusunun açık olduğunu, bu maillerinde kadının ... isimli kişiye çiçek sepetinden aşk mesajı içeren bir not ile birlikte hediye aldığını ve bir otelde rezervasyon yaptırdığını gördüğünü belirterek davanın kabulü ile 4721 sayılı Kanun'un 161 inci ve 163 üncü maddeleri uyarınca tarafların boşanmalarına, 200.000,00TL maddî, 200.000.00TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kadının kendi adına hediye tesbih sipariş ettiği, hediye kartında “Sen benim gökyüzüne bakıp dilediğim gökyüzünde gerçekleşmiş Duamsın.. İyiki hayatıma girdin iyiki benimsin. Kocaman İyi’kim.. Ömrümden Heyşeyime.. ...” yazılı olduğu, kadın ile dava dışı ...'in aynı otelde ardışık numarayla rezervasyon yaptırmaları, kadının çift kişilik, ...'in ise tek kişilik odada ve yakın odada konaklaması, otelden birlikte çıkmaları, cinsel birlikteliğe karine kabul edildiğinden zina eyleminin sabit olduğu, taraflar arasında yaşanan olaylardan sonra tarafların barıştıkları, ancak bir araya gelmeden kadının boşanma davasını açtığı, erkeğin de karşı davayı ikame ettiği, tarafların mutlak boşanma nedenlerinden zina nedeniyle boşanmalarına karar verildiğinden asıl ve karşı boşanma davalarının reddine karar verildiği, kadının haysiyetsiz hayat sürdüğünün ispatlayamadığı, bu talebin reddinin gerektiği gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile 4721 sayılı Kanun'un 161 inci maddesi uyarınca tarafların boşanmalarına, erkeğin 163 üncü madde uyarınca boşanma talebinin reddine, kadın yararına aylık 200,00TL tedbir nafakasına, erkek yararına 25.000,00 TL maddî ve 25.000,00 TL manevî tazminata, kadının yoksulluk nafakası ile tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde; asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulü, kusur belirlemesi, hükmedilen tedbir nafakasının miktarı, hükmedilen tazminatlar, reddedilen yoksulluk nafakası ile tazminatlar yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde; asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulü, kusur belirlemesi, hükmedilen tedbir nafakasının miktarı, hükmedilen tazminatlar, reddedilen yoksulluk nafakası ile tazminatlar yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile erkeğin karşı davasının reddi ile birleşen dava kapsamında haysiyetsiz hayat süreme nedenine dayalı boşanma talebinin reddine ilişkin kararların istinaf edilmeyerek kesinleştiğini, tarafların ardışık numaralı odalarda konaklamaları nedeniyle zinanın ispatlandığının kabulünün yerinde olduğu, bununla birlikte erkeğin kadını ailesiyle birlikte yaşamaya zorladığı (erkeğin ailesinin evinin üst katında ayrı bir konut bulunmasına rağmen, yemeklerin erkeğin ailesinin evinde birlikte yendiği, aile ile ortak yaşam benimsendiği, müşterek evin bağımsız aile konutu niteliği kazanamadığı), kazandığı maaşı babasına verdiği, ekonomik olarak kadına bağımsız bir aile ekonomisi sunmadığı, ihtiyaçları karşılamadığı, kadını istemediğini ve çirkin bulduğunu söylediği anlaşılmakla bu davranışların erkeğe kusur olarak yüklenmesi gerektiği, bu halde boşanmaya sebebiyet veren olaylarda kadının ağır, erkeğin ise az kusurlu olduğu, kadının asıl davasının kabulü gerektiği gerekçesiyle kadının kusur belirlemesi ve asıl davanın kabulüne yönelik istinaf taleplerinin kabulü ile kararın hüküm kısmının ilgili bentlerinin kaldırılmasına, yerlerine yeniden hüküm kurulmasına, kararın gerekçesinin açıklandığı şekilde düzeltilmesine, kadının asıl davasının kabulü ile 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, kadının sair istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde her iki taraf vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde özetle; erkeğin birleşen davanın ve tüm taleplerinin reddi gerektiğini, kadının işi nedeniyle kaldığı otelde tek başına konakladığını, zinanın ispatı için aynı odada konaklamak gerektiğini, erkek tarafından hukuka aykırı olarak sunulan flash bellekteki kayıtların delil niteliğinin bulunmadığını,erkeğin tam kusurlu olduğunu belirterek birleşen davanın kabulü, kusur belirlemesi, hükmedilen tazminatlar, reddedilen yoksulluk nafakası ve tazminatlar, hükmedilen tedbir nafakasının miktarı yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-davacı erkek vekili temyiz dilekçesinde özetle; kadının tam kusurlu olduğunu, erkeğin kusurunun bulunmadığını, asıl davanın reddi gerektiğini, asıl davanın kabulü ile aleyhe hükmedilen vekâlet ücretinin haksız olduğunu, kadın yararına hükmedilen tedbir nafakasının kaldırılması gerektiğini, kadının çalışıyor olduğunu belirterek asıl davanın kabulü, kusur belirlemesi, kadın yararına hükmedilen tedbir nafakası ile aleyhe hükmedilen yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davaların kabulü, kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar, vekâlet ücreti ve yargılama gideri noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, 161 inci, 163 üncü maddeleri, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 175 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 323 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup her iki taraf vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-davacı erkek vekilinin tedbir nafakasına yönelik temyiz dilekçesinin istinaf edilmeyen yön temyiz edilemeyeceğinden REDDİNE,

2.Davacı-davalı kadın vekilinin tüm, davalı-davacı erkek vekilinin diğer hususlara yönelik temyizinin incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7995, Karar No: 2017/12613, Tarih: 10.10.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/7995 E.  ,  2017/12613 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı Hazine vekili, davalı ....Genel Müdürlüğü vekili, davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili, dava dilekçesinde mevki ve sınırlarını açıkladığı taşınmazın 40 yılı aşkın süredir vekil edeninin zilyetliğinde bulunduğunu, dava konusu yerde ....Genel Müdürlüğü tarafından sulama kanalları yapıldığını ve kanal yapılan yerde vekil edenine ait toplam 155 adet 10 yaşında zeytin ağacı ile 25 adet 4 yaşında mandalin ağaçlarının söküldüğünü açıklayarak, ....Genel Müdürlüğü tarafından sökülen ağaçların mülkiyetinin vekil edenine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar Hazine ve ....Genel Müdürlüğü vekilleri, dava konusu taşınmazın.... niteliğinde olduğu, özel mülkiyete konu olamayacağı nedeniyle taşınmaz üzerindeki muhdesatlar yönünden tespit kararı verilemeyeceğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuşlar, dahili davalı ... Müdürlüğü savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, davanın kabulü ile sınırları doğusu ...parsel, batısı ark ve Mehmet Usta müşterekleri (1535 parsel), kuzeyi ......parsel olan taşınmaz üzerinde ....tarafından kanal yapılmadan önce bulunan 155 adet 10 yaşındaki zeytin ağacı ile 25 adet 4 yaşındaki mandalina ağaçlarının davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar Hazine, ....Genel Müdürlüğü ve.... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.

Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur(4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer(TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/1-h, 115 m.)

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

26.05.2004 gün ve 5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmüne göre, başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaştırma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla tespit davası açma hakkı tanınmış ise de, kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri,...., aktif dere yatağı niteliğindeki taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları, bu taşınmazların zilyetlikle edinilemeyecekleri, bu nedenle bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesatlara da hukuki değer verilemeyeceği gözönüne alınmalıdır.

Somut olaya gelince; dosya kapsamı ve dosya arasında mevcut Erzin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/160 Esas, 2008/223 Karar sayılı dava dosyasından; davacı tarafın sınır ve mevkiilerini açıkladığı üzerinde tespiti istenen muhdesatların bulunduğu dava konusu taşınmaz hakkında yine Erzin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/160 Esas sayılı dosyası ile tescil isteminde bulunduğu, yapılan yargılama, Yargıtay bozma ilamları doğrultusunda alınan.... bilirkişi ve harita ve kadastro teknisyeni tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında 10,11,12, 13 ve 14 numaralı taşınmaz parçalarının.... sayılan yerlerden olduğunun belirtildiği, dava konusu yerin.... sayılan yerlerden olduğu ve özel mülkiyete konu edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği ve Yargıtay denetiminden geçerek 25.1.2010 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Eldeki davada dosyaya sunulan 22.3.2013 tarihli fen bilirkişi raporu ve eki krokisinde; davaya konu tespiti istenen muhdesatların 11 ve 13 numaralı kısımlarda bulunduğunun belirtildiği, dava konusu taşınmaza ilişkin az yukarıda zikredilen tescil istemine ilişkin açılan dava dosyasında alınan 13.06.2008 tarihli harita ve kadastro teknisyeni tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu ile eldeki dava dosyasına sunulan fen bilirkişi raporlarında davaya konu taşınmaz parçaları üzerinde yapılan numaralandırmaların birbiri ile örtüştüğü anlaşılmıştır.

Saptanan olgular karşısında; dava konusu tespiti istenen muhdesatların üzerinde bulunduğu 11 ve 13 numaraları taşınmaz parçalarının.... vasfında olduğunun kabulü gerektiği, az yukarıda açıklandığı üzere,.... sayılan taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesatlara hukuken değer verilemeyeceği ve.... işgalinin suç sayıldığı gözetildiğinde.... üzerindeki muhdesatlara yasallık sağlayacak şekilde tespit kararının verilemeyeceği kuşkusuzdur. Hal böyle olunca; davacı tarafından.... sayılan yerlerden olduğu anlaşılan taşınmaz bölümleri üzerinde dikilen muhdesatlarla ilgili açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davalılar Hazine, ....Genel Müdürlüğü ve.... Genel Müdürlüğü vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 10.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.