muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/11570, Karar No: 2019/7041, Tarih: 03.04.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/11570 E.  ,  2019/7041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Sanığın kolluktaki savunmasında, mağdurun alkollü olduğunu ve kendisine hakaret edip, elindeki bıçağı gösterip tehdit ettiğini, eliyle itekleyip çenesine vurduğunu, bunun üzerine mağduru darp ettiğini beyan etmesi, sanığın mahkemedeki beyanında da, "Olay günü müşteki bulunduğum nalbantın oraya geldi. Bana abimi sordu. Bende abimin nerde olduğunu bilmediğimi söyledim kendisi alkollüydü bana küfür etmeye başladı ''erkeksen arabaya bin ''dedi elinde döner bıçağına benzer bir bıçak vardı onunla bana saldırmaya yeltenince bende sopayla kendimi korudum. Koruma esnasında ona vurmuş olabilirim" şeklinde savunmada bulunması, ...'nın 15.09.2012 tarihli adli raporunda da 157 promil alkollü olduğunun tespit edildiğinin anlaşılması karşısında; savunmasının aksi kanıtlanmayan sanık hakkında TCK’nin 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışmasız bırakılması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas- 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11401, Karar No: 2012/12452, Tarih: 29.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/11401 E.  ,  2012/12452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR

Ziraat Bankası ... Şubesine 06.12.2006 tarihli dekontta davacıya havale edilen 160.34 YTL.nin davacıya, ödenip ödenmediğinin ilgili banka şubesinden ve SGK'dan sorularak cevabı yazı eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE 29.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29659, Karar No: 2012/29812, Tarih: 26.12.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/29659 E.  ,  2012/29812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının müracaatı üzerine Akyazı Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 30.04.2012 tarih ve 2012/71 karar sayılı kararı ile;elektrik Faturaları üzerinden tahsil edilen kayıp kaçak kullanım bedelinin iadesi yönünde karar aldığını, sözkonusu kararın açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, elektrik faturalarında yer alan kayıp kaçak kullanım bedeli dahil tüm bedellerin Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında tebliği gereğince müşterilere tahakkuk ettirildiğini,bu itibarla Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin EPDK kararları ve yukarıda bahsi geçen mevzuatla tahakkuk ettirilen bedele ilişkin karar verme yetkisinin bulunmadığını,idare mahkemesinin görevli olduğunu belirterek,Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetince verilen kararın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece,mevcut dava dilekçesinin 6100 Sayılı HMK 119/1-d maddesinde öngörülen yasal zorunlu unsuru içermediği anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK 119/1-d ve 119/2.maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı eldeki davada, davalı abonenin elektrik kullanım faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin iptali ve bu bedelin ileriye dönük faturalara da yansıtılmamasına dair Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararının iptalini 2012/29659-29812

Davacı eldeki davada, davalı abonenin elektrik kullanım faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin iptali ve bu bedelin ileriye dönük faturalara da yansıtılmamasına dair Akyazı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararının iptalini 2012/29659-29812

istemiş, mahkemece, dava dilekçesinde dava değerinin belirtilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, davalının, davacı kurumca elektrik faturasına yansıtılan ve kendisinden daha önce tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin tahsili ile gelecek olan faturalara da bu bedellerin yansıtılmaması için Tüketici Sorunları Hakem Heyetinden talepte bulunduğu ve hakem heyetince de bu talebin kabul edildiği anlaşılmaktatır. Hakem heyetinin kararı, niteliği itibariyle taraflar arasında geleceğe yönelik çıkması muhtemel olan muarazanın da giderilmesine ilişkin olup, çıkabilecek bu muarazanın miktarının bilinmesi mümkün değildir. Hal böyle olunca davacının talepleri arasında bulunan muarazanın giderilmesine yönelik talebinin miktar açısından ne kadar olduğu da tespit edilemez niteliktedir. Bu itibarla davacının dava dilekçesinde, muarazının giderilmesine yönelik talebinde değer belirtmemiş olmasının HMK.nun 119/1-d maddesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Mahkemece, davacının talepleri arasında var olan muarazanın giderilmesi de bulunduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinde dava değerinin belirtilmediğinden bahisle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1131, Karar No: 2018/5845, Tarih: 09.05.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/1131 E.  ,  2018/5845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Kabule göre;

1-)Sanık hakkında neticeten erteli olmayan hapis cezasına hükmedilmesi karşısında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-)Suç tarihinin muvaazalı biçimde icra takibinden vazgeçilen 08.09.2014 olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 09/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3914, Karar No: 2019/9897, Tarih: 16.12.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/3914 E.  ,  2019/9897 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bakırköy 2. İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, taraflar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı Kurum ve davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Dava, 16.02.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalıya yapılan hastane masrafları ile hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirden oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

II- CEVAP:

Davalı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. 'nin kimyasal madde karıştırmakta kullanılan bir makinenin sökülerek fabrikadan çıkarılması hususunda diğer davalı BMS İnşaat firmasıyla anlaşıldığını, sözleşmesinin ifası gereği firmaya gelen BMS firmasını temsilen ve çalışanı olan müteveffa ... bu işin görülmesi esnasında iş kazası geçirerek hayatını kaybettiğini, davalı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'nin kimyevi malzeme üretimi alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, makine alanında faaliyet gösteren BMS firmasına sürekli nitelik arzetmeyecek olan bu makine sökümü işinin davalı ... Kimya şirketinin alanının tamamen dışında kaldığını, anlaşma yapılan BMS firmasının faaliyet ve uzmanlık alanında olması sebebiyle eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu sebeple taraflarına atfedilebilecek bir kusurun olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı BMS İnşaat ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkil şirketine atfedilebilecek bir kusur olmadığını, işyeri özlük dosyası ile SGK müfettişi tutanağından davalı BMS şirketinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinin açıkça anlaşıldığını, olayın davalı ... Kimya şirketine ait iş yerinde meydana geldiğini, bu açıdan gözetim ve denetim yükümlüğünün ... Kimya şirketine ait olduğunu, müteveffa işçinin sepetli vinç gelmeden önce çıkmasının ... Kimya şirketi tarafından engellenmesi durumunuda kazanın oluşmayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ...'in davalı işyerinde kimyager olduğunu, olay günü ... Kimya Şirketi Başkanı ... talimatı doğrultusunda işyerinde iş kazası ve iş güvenliği önemlerini aldığı gibi gerekli uyarıları ve bilgilendirmeleri yaptığını, olayın müteveffanın ihmalkarlığı ve dikkatsizliği, talimatlara uymaması sonucu meydana geldiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ...'in davalı işyerinde kimyager olduğunu, olay günü ... Kimya Şirketi Başkanı ... talimatı doğrultusunda işyerinde iş kazası ve iş güvenliği önemlerini aldığı gibi gerekli uyarıları ve bilgilendirmeleri yaptığını, olayın müteveffanın ihmalkarlığı ve dikkatsizliği, talimatlara uymaması sonucu meydana geldiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile,

1) 73.569,24 TL Kurum alacağının %50'sine tekabül eden 45.980,77 TL'nin, 38.959,02 TL ilk peşin sermaye değerin 05/12/2012 gelir onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,

7.021,25 TL masrafın 16/02/2012 sarf tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar BMS İnş. Makine İmalat San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. ile ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı kuruma verilmesine,

2) Bakiye 27.588,47 TL'nin,

23.375,42 TL ilk peşin değerli gelirin 05/12/2012 gelir onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,

4.213,05 TL hastane masrafının 16/02/2012 sarf tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan BMS İnş. Makine İmalat San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince ''Bakırköy 2. İş Mahkemesinin 2013/107 Esas, 2016/350 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekili ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine'', karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

1-Davalı vekili, davalının kusurunun olmadığını, kaza tarihi itibariyle ... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'nin sigortalı çalışanı olduğunu, müteveffa ile sözleşmesel bir ilişki içinde olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2-Davacı Kurum vekili; davalıların olayda %100 kusurlu olduklarını ileri sürerek zararın tamamı üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 16.02.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalıya yapılan hastane masrafları ile hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirden oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup; davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21/1 ve 21/4. maddeleridir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 16.02.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalıya yapılan hastane masrafları ile hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirden oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup; davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21/1 ve 21/4. maddeleridir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında ise, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 1. fıkrada işverenin, 4. fıkrada üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanun'un 141 - 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücuya konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.