muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2279, Karar No: 2019/7715, Tarih: 09.10.2019

**3. Hukuk Dairesi         2018/2279 E.  ,  2019/7715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; taraflar arasında elektrik abone sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirketlerçe tahakkuk ettirilen faturalarda yasal dayanağı olmayan haksız ve hukuka aykırı tahsilatlar yapıldığını ileri sürerek; kayıp-kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli,sayaç okuma bedeli olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili tarafından yapılan tahsilatların Enerji Piyasası Denetleme Kurulu'nun kararlarına uygun olarak yapıldığını, istemin yerinde olmadığını savunarak; davacının davasının reddine karar verilmesini istemiştir

İlk derece mahkemesince; dava konusu kayıp-kaçak bedellerinin EPDK tarafından tanzim olunan tarife ve şartlar çerçevesinde hazırlanan faturalara istinaden tahsil edildiği ve bahsi geçen bedellerin kabzının Kurumun düzenleyici işlemlerine uygun olduğu, bu itibarla davacının davalı tarafça kullanım bedellerine yansıtılan söz konusu kayıp-kaçak bedellerine istinaden herhangi bir alacağından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle, davaya konu istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının esasa yönelik istinaf başvurusunun reddine, davacının ilk derece mahkemesince lehine vekalet ücreti takdiri ve yaptığı yargılama giderinin davalıya yükletilmesi gerektiğine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin tüm,davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak bedellerinin iadesine yönelik alacak istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin tüm,davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak bedellerinin iadesine yönelik alacak istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlıkla ilgili yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı Kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı Kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması ve tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gibi hallerde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Yukarıda açıklanan bu yasa değişiklikleri birlikte değerlendirildiğinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak açılan (ve halen derdest olan) davalar, (açıklanan yasa değişikliklerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte) konusuz kalmıştır.

Buna göre ilk derece mahkemesince dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yeni Yasa nedeni ile konusuz kalan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulması gerekirken, davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HUMK 436/2. maddesi gereğidir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle hüküm metninden " davanın reddine” ifadesinin çıkarılarak yerine "konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına "ifadelerinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 09.10.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/15480, Karar No: 2020/19835, Tarih: 17.12.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/15480 E.  ,  2020/19835 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Müşteki ve vekiline usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen geçerli bir mazereti olmadan duruşmaya katılmadıkları ve katılan sıfatını almaması nedeniyle hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmayan müşteki vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 17.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5186, Karar No: 2020/3603, Tarih: 17.06.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/5186 E.  ,  2020/3603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının maliki ve işleteni olduğu aracın, 29.10.2011 tarihinde, kendisinin sevk ve idaresinde iken 8/8 kusurlu hareketi ile müvekkili şirkete kasko sigortası ile sigortalı araca çarpmak suretiyle sigortalı aracın hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, söz konusu hasar sebebiyle sigortalı araç üzerinde kasko sigortası genel şartları mucibinde ekspertiz incelemesi yapıldığını, bu inceleme ve akabinde yapılan işlemler neticesinde zararın 4.088,00 TL olduğunun tespit edildiğini, zararın müvekkili şirketçe 28.11.2011 tarihinde tazmin edildiğini, TTK'nun 1301 maddesi mucibince müvekkili şirketin tazmin ettiği miktar kadar sigortalısının haklarına kanunen halef olduğunu ve sigortalısının da kendisine zarar veren kişilere zararlarının tazmini için genel hükümler uyarınca dava açma hakkının saklı olduğunu belirterek tazmin edilen 4.088,00 TL'nin tazmin tarihi olan 28.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın HMK nın 150/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

6100 HMK'nın 115/2. maddesinde “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 120. maddesinde “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

Mahkemece; dosyada gider avansı bulunmadığı davacı tarafa duruşma günü tebliğ edilemediği, davalının bu hususta masraf yatırmayı kabul etmediği, hukuk davası söz konusu olduğu, Mahkemece resen tebligat çıkartılması imkan ve şartları mevcut olmadığı gerekçesiyle taraflarca takip edilmeyen dava dosyasının 15/03/2016 tarihinde HMK 150 maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davanın yasal süre içinde yenilenmemesi sebebiyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamında; davacı vekiline eksik gider avansının tamamlanması için süre verilmediği görülmüştür. Ayrıca görevsizlik kararı verilen ...20. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/417 esas sayılı dosyasında davanın açılışı esnasında 370,00 TL gider avansının davacı tarafça yatırıldığı, bir kısmının harcanmış olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca; Mahkemece, davacı vekiline gider avansına yönelik gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamak, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermek suretiyle kesin süre verilmesi ve kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da açıkça yazması gerekirken, kesin süre verilmeden yatırılan gider avansından kalan olup olmadığı araştırılıp değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile dosyanın işlemden kaldırılması ve davanın açılmamış sayılması isabetli görülmemiş ve kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 17.06.2020 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3800, Karar No: 2021/4421, Tarih: 31.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/3800 E.  ,  2021/4421 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

...

Asıl dava, vefat eden sigortalı babasından hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık almakta olan davacının, boşandığı eşiyle birlikte yaşadığından bahisle aylıklarının kesilerek, 25.10.2008 – 24.05.2014 arası dönemde ödenen aylıklar için borç tahakkuk ettirildiğini beyanla, ilgili kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle yeniden bağlanması istemine; birleşen dava ise yersiz aylıklar için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Asıl davada, davacı-birleşen dava davalısı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin kurum emeklisi ...'nın kızı olması sebebiyle 01.04.2005-24.05.2014 tarihleri arasında aylık almakta iken kurum tarafından yapılan araştırma sonucunda 25.10.2008 tarihinde boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin tespit edildiğinin gerekçe gösterilerek 24.05.2014 tarihi itibariyle yetim aylığının kesildiğinin bildirildiğini, 25.10.2008-24.05.2014 tarihleri arasında ödenen toplam 9.331,77 Türk Lirası aylıkların yasal faizleri ile ödenmesinin talep edildiğini, müvekkilinin eşi ... ile Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/356 K. sayılı ilamı ile boşandıklarını boşanma sonrasında bir araya gelmediklerini müvekkilinin ikametini ...,... adresine taşıdığını kira kontratının elektrik ve su aboneliğinin ve adres belgesinin mevcut olduğunu müvekkilinin hastalıklarla mücadele ettiğini ve bu haliyle hasta haklarından yeterince faydalanamadığını bu sebeple haklı davanın kabulü ile kurum işleminin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

Birleşen davada davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili, davalıya 25.10.2008 - 24.5.2014 dönemi yersiz ödenen aylıklar toplamı 9.331,77 TL'nin ve 3.166,46 TL nin tahsili için Ankara 24. İcra Müd. 2015/19503 E. sayısında takip başlatıldığını, itiraz ile durduğunu beyanla, itirazın iptali, takibin devamı ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesi talep edilmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Birleşen davada davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili, davalıya 25.10.2008 - 24.5.2014 dönemi yersiz ödenen aylıklar toplamı 9.331,77 TL'nin ve 3.166,46 TL nin tahsili için Ankara 24. İcra Müd. 2015/19503 E. sayısında takip başlatıldığını, itiraz ile durduğunu beyanla, itirazın iptali, takibin devamı ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesi talep edilmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, tüm tutunaklar, bilirkişi raporları, medula kayıtları ve emniyet araştırmalarının, davacı ile kocasının birlikte yaşamadığı ayrı ikametgahta oturdukları gerekçesiyle; asıl dava yönünden davanın kabulüne davacının eşi ... ile birlikte yaşamadığının tespiti ile kesilen kurum aylığının yeniden bağlanmasına, aksine kurum işleminin iptaline, Haziran 2014'den beri kesilen yetim aylığının ödemesinin devamına, davacının kuruma borçlu olmadığının tespitine, birleşen Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/170 Es sayılı dava dosyasında kurum alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın, iptali istendiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Birleşen davalı-birleşen dava davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Kurum vekili tarafından; ...’nın boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeniyle aylıklarının kesildiği ve kendisine süresinde 25.826,20 TL yersiz ödeme yapıldığı tespit edilerek borç çıkartıldığını, 5510 sayılı Kanunun 56. ve 96. maddeleri ile dosyaya ibraz edilen 10/03/2014 tarih ve 2014/ME/039 sayılı raporun incelenmesinden, davacı-birleşen dava davalısı ile eski eşi ...'in ikamet adreslerine gidildiği ve bina sakinleri ve akrabalarının imzalı beyanlarına göre boşanmalarına rağmen birlikte yaşadıklarının tespit edildiğini belirterek, kararın bozulması talep edilmiştir.

IV-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Eldeki davada, davacı-birleşen dava davalısının eski eşi ...’in Keçiören-Ankara’daki ve Aksaray’daki adreslerde mahalinde zabıta araştırması yapılarak; birlikte yaşam olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğine dair tespitte bulunulmalı; ayrıca davacı-birleşen dava davalısının aylığının kesilmesi ile ilgili 2013- 2014 – 2015 ve 2016 yıllarında yapılan denetimin sebepleri ile bu raporlarda farklı değerlendirmeler yapılmasına rağmen aylığın kesilmesine dayanak olan 10.03.2014 tarihli rapora neden itibar edildiği Kurumdan sorulmalı, içerikleri değerlendirilmelidir. Öte yandan tanıkların mahkeme huzurunda, davacı-birleşen dava davalısının eski eşinin gündüz gelerek çocukların ihtiyaçlarını giderdiğine dair beyanları birlikte yaşama olgusu yönünden tartışılıp değerlendirilmeden göz ardı edilerek; eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 31.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.