muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1650, Karar No: 2018/3622, Tarih: 14.05.2018

Bu izahat ışığında somut olaydaki ihtilaf konusu değerlendirildiğinde;

Mağdurun Koyulhisar Cumhuriyet İlkokulu 3. sınıf öğrencisi olduğu, ... isimli sanığın okulda görevli hizmetli olduğu, olay günü mağdurun amcası ile birlikte 07.30 sıralarında okuluna gittiği, sınıfta kitaplarını düzeltmek için bulunduğu sırada, sanığın da peşinden kendisine “günaydın” diyerek yanına geldiği ve öğretmen masasındaki sandalyeye oturduğu, mağduru kucağına alarak külotlu çorabın üzerinden bacak arasına dokunması üzerine mağdurenin kalkmaya çalıştığı, ancak sanığın bırakmadığı ve mağdureye "ben seni sevdiğim için böyle yapıyorum, kimseye söyleme" dediği, şeklindeki olayımızda, mağdure kamu hizmeti alan kişidir. Çünkü zorunlu eğitim görmektedir. Eğitim ise kamu hizmetidir. Öte yandan sanık kamu görevlisidir. Kamu görevlisi olması sebebiyle mağdurenin bulunduğu ortamda çalışmakta, kamu görevlisi olması sebebiyle mağdure ile arasında güven unsuru ve akabinde söz geçirebilme etkisi bulunmaktadır. Sanık herhangi bir kişi olsa mağdureyi yanına çağırsa, mağdurenin gitmesi ihtimali çok zayıftır. Ama aynı yerde kamu görevlisi olması ve bir hizmet vermesi gözetildiğinde bu nüfuzu sebebiyle mağdureyi etki altına alması mümkündür. Mevcut olayda da sanık bu etki (nüfuz) yardımıyla eylemini gerçekleştirmiştir.

Bu itibarla yerel mahkeme kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin red kararı isabetlidir.

Yüksek Dairenin, Bölge Adliye Mahkemesinin red kararının onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun kararına muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2017/93, Karar No: 2020/3681, Tarih: 30.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/93 E.  ,  2020/3681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Miraç Et ve Et Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan sanık hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenebilmesi açısından; öncelikle 18.05.2012 tarihli, 53 sayılı vergi suçu raporunda, raporun Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecek olan nüshasına eklendiği belirtilen 18.05.2012 tarihli, 49 sayılı vergi tekniği raporu, mükellefin ifadesi ve sahte belgelerin dosya içinde yer almadığı anlaşıldığından, ilgili vergi dairesinden söz konusu belgelerin, sanık tarafından vergi incelemesi için ibraz edilen tüm defter ve belgelerin ve inceleme tutanaklarının getirtilmesi; suç konusu faturaları kullanan mükellef veya şirketler hakkında sahte fatura kullanma suçundan karşıt inceleme raporları düzenlenip düzenlenmediği araştırılarak, ilgili şirket yetkilileri veya mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığı sorulup, açıldığının tespiti halinde, getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi; faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden, mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, bedellerinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan banka hesapları ve kasa mevcudu ile uyumlu geçerli belgeler olup olmadığı, sanığın, 2009 takvim yılı içerisinde düzenlediği faturalarla uyumlu yeterli mal girişi ile üretiminin bulunup bulunmadığı, Ba formu ile 2009 yılı Mayıs ayında alım yaptığını beyan ettiği 16 üreticiden gerçek mal alımlarının olup olmadığı hususunda, sanığın vergi incelemesi için ibraz ettiği 2009 takvim yılı defter ve belgeleri üzerinde karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6892, Karar No: 2019/4557, Tarih: 20.06.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/6892 E.  ,  2019/4557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi

Davacılar vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkillerinin eşi ve babaları olan ...’ün tır şoförü olarak aylık 1.000,00 TL maaş aldığı, hasta haliyle yolculuğa gönderilmesi nedeniyle 30/03/2013 tarihinde kaza meydana geldiği, ...’ün kazanın oluşumu nedeniyle kusursuz olduğunu belirterek davalıdan maddi ve manevi tazminat tahsilini talep ve dava etmiştir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı vekili cevap dilekçelerinde özet olarak; müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığı, merhumun kalp krizi geçirmek suretiyle vefat ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

“...DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 83,002,83 TL' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine.

-Manevi tazminat olarak; 25.000 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 75.000 TL manevi tazminat isteminin reddine.

2-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 173,04 TL' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. 826,96 TL talebin reddine.

-Manevi tazminat olarak; 15.000 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 35.000 TL manevi tazminat isteminin reddine.

3-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 1.000 TL talebin feragat nedeni ile reddine.

-Manevi tazminat olarak; 15.000 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 35.000 TL manevi tazminat isteminin reddine.

4-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 1.000 TL talebin feragat nedeni ile reddine.

-Manevi tazminat olarak; 15.000 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 35.000 TL manevi tazminat isteminin reddine...”

GEREKÇE

“...Mahkememizce dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu; bilirkişiler ..., tarafından düzenlenen 22/01/2016 havale tarihli bilirkişi raporu ile olayın 5510 sayılı yasanın 13. maddesi gereğince iş kazası olduğu, olayda işveren ... A.Ş' nin kusurunun bulunmadığı, hayatını kaybeden ...' ün kusurunun bulunmadığı, olayın önlenemez bir olay olduğu, yönünde tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır.

GEREKÇE

“...Mahkememizce dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu; bilirkişiler ..., tarafından düzenlenen 22/01/2016 havale tarihli bilirkişi raporu ile olayın 5510 sayılı yasanın 13. maddesi gereğince iş kazası olduğu, olayda işveren ... A.Ş' nin kusurunun bulunmadığı, hayatını kaybeden ...' ün kusurunun bulunmadığı, olayın önlenemez bir olay olduğu, yönünde tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunun birer örneği taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı vekilinin rapora itirazı üzerine Mahkememizce dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu, bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 07/06/2016 havale tarihli bilirkişi raporu ile kazalı işçinin kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, davalı işverenliğinin kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, olayda % 100 oranında kaçınılmazlık olduğu yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacılar murisinin kusur oranına göre hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 05/10/2016 havale tarihli dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bilirkişi raporu ile; olayın %100 kaçınılmazlık ile meydana geldiği anlaşılmakla Yargıtay uygulamaları gereği takdiren davalı işverenin %60 oranında sorumluluğu yönünde yapılan hesaplama ile davacı ...' ün maddi zararının 83.002,83 TL, davacılardan ... ' ün maddi zararının 173,04 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekili 15/11/2016 tarihli duruşmada: "Dava dilekçesinde maddi tazminat talebimizi 5.000 TL olarak belirtmiş isek de; davacılar ... ve ... için 1.000 TL maddi tazminat taleplerimizden feragat ediyoruz, dava itibari ile ... için 1.000 TL, ... için ise 2000 TL olan maddi tazminat taleplerimiz hususunda, ıslah dilekçemiz doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilsin" şeklinde beyanda bulunduğu, davacı ... ile davacı ... yönünden maddi tazminat talepleri yönünden davalarından feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Davacılar murisinin kusur oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TBK: 50, 52, 58 ve TMK. nun 4. maddesinde düzenlenen hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak, iş kazasının meydana geldiği tarihten davanın açıldığı tarihe kadar geçen süre, davacılar murisinin kazadaki kusur oranı, kaçınılmazlık faktörü bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacıların olay nedeni ile duyduğu manevi acıya karşılık, davacılardan ... yönünden 25.000 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 15.000 TL, davacı ... yönünden 15.000 TL, davacı ... yönünden, 15.000 TL, nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur...”

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

“..A-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

“..A-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

B-... 3.İŞ İŞ MAHKEMESİ’nin 15.11.2016 tarih ve 2013/822 Esas, 2016/786 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

C-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 83,002,83 TL' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine.

-Manevi tazminat olarak; 40.000,00 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 60.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine.

2-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 173,04 TL' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. 826,96 TL talebin reddine.

-Manevi tazminat olarak; 20.000,00 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 30.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine.

3-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 1.000,00 TL talebin feragat nedeni ile reddine.

-Manevi tazminat olarak; 20.000,00 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 30.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine.

4-DAVACI ... YÖNÜNDEN;

-Maddi tazminat olarak; 1.000,00 TL talebin feragat nedeni ile reddine.

-Manevi tazminat olarak; 20.000,00 TL ' nin olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin 30.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine,.. ”

GEREKÇE

“ ..Bu ilkeler gözetildiğinde, davacılardan ... yararına 25.000 TL., davacı ... yararına 15.000 TL., davacı ... yararına 15.000 TL. ve davacı ... yararına 15.000 TL. olarak hükmedilen manevi tazminatların bir miktar az olduğu anlaşılmıştır.Davacılardan ... yararına 40.000 TL., davacı ... yararına 20.000 TL., davacı ... yararına 20.000 TL. ve davacı ... yararına 20.000 TL. manevi tazminata hükmedilmesi dosya içeriğine daha uygun olacaktır.Bu husus Dairemizce oluşturulan hükümde düzeltilmiştir.

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin incelenmesi:

1-Davalı vekili özetle “Mahkemece şirkete atfedilen kusur oranı ağırdır.Kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusursuz sorumluluk gereği en fazla %20 kusur atfedilmeliydi.”iddiasındadır.

...Hükme esas alınan hesap raporu ile anılan ilkeler gözetilmiş ve mahkemece de hüküm altına alınmış olmakla kusur oranlarının belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Aksine itirazlara katılmak mümkün olamamıştır.

1-Davalı vekili özetle “Mahkemece şirkete atfedilen kusur oranı ağırdır.Kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusursuz sorumluluk gereği en fazla %20 kusur atfedilmeliydi.”iddiasındadır.

...Hükme esas alınan hesap raporu ile anılan ilkeler gözetilmiş ve mahkemece de hüküm altına alınmış olmakla kusur oranlarının belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Aksine itirazlara katılmak mümkün olamamıştır.

2-Davalı vekili özetle “Dava ... Sigorta A.Ş. ve ....ye ihbar edilmiştir.Anılan sigorta şirketleri tarafından davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.Ödeme yapıldıysa mahsubu gerekir.” iddiasındadır.

Kural olarak tazminat alacaklısına yapılmış ifa amacını taşıyan ödemelerin bu miktar ile sınırlı olmak üzere bağlayıcılığı asıldır. Bu noktada işverenlikçe yapılan Karayolları ... Sigortası ve Kasko poliçesi dahil olmak üzere varsa diğer sorumlularca yapılan ifa amaçlı ödemelerin hesaplanan maddi zarardan indirilmesi gerekir. İnceleme konusu davada da davalı işverenliğin anılan sigortaları yaptırdığı hususunda tartışma bulunmamakla ... Sigorta A.Ş. ve .... tarafından davacılara yapılan ödeme olup olmadığı araştırılmadan neticeye varılması hatalı olmuştur.

Dairemizce her iki sigorta şirketine davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda yazı yazılmış,her iki sigorta şirketinden gelen cevapta herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.Ödeme yapılmadığı için mahsup edilmesi gereken miktar da bulunmamaktadır.

3-Davalı vekili özetle “Bilirkişi raporu hatalı düzenlenmiştir.Eş için yıllık kazancın yarısı değil ¼ ü üzerinden hesaplama yapılmalıdır.Ayrıca kaçınılmazlık ilkesi uygulanacaksa dahi ... değeri % 60 kabul oranında değil, tam olarak düşülmelidir.” iddiasındadır.

...Kaçınılmazlık ilkesine dair yukarıdaki açıklamalar da gözetildiğinde hükme esas alınan hesap raporu ile belirtilen ilkeler gözetilmiş ve mahkemece de hüküm altına alınmış olmakla aksine itirazlar yerinde görülmemiştir.

4-Davalı vekili özetle “Dava dilekçesinde beher davacı için belirlenmiş net miktarlar yoktur.Bu durum düzeltilmemiştir.Islah dilekçesi usule aykırı olmuştur zira hangi davacı için, ne kadar bedelle tazminat talep edildiği belirtilmediğinden olmayanın ıslahı mümkün değildir.” iddiasındadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinde davacılar için 5.000,00 TL.maddi tazminat ve 250.000,00 TL.manevi tazminat talep edildiği açıkça gözükmektedir.

Islahla artırılan maddi tazminat yönünden;davalıya gönderilen Beyoğlu 10.Noterliğinin 32912 yevmiye sayılı,22.11.2013 tarihli ihtarnamesiyle talep edilen alacakların bu kez dava edildiği ve davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ifade edilmiştir.

Dava dilekçesinin incelenmesinde davacılar için 5.000,00 TL.maddi tazminat ve 250.000,00 TL.manevi tazminat talep edildiği açıkça gözükmektedir.

Islahla artırılan maddi tazminat yönünden;davalıya gönderilen Beyoğlu 10.Noterliğinin 32912 yevmiye sayılı,22.11.2013 tarihli ihtarnamesiyle talep edilen alacakların bu kez dava edildiği ve davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ifade edilmiştir.

Anılan ihtarnamenin incelenmesinde davacıların her biri için talep edilen maddi tazminat miktarlarının açıkça ve miktar olarak zikredildiği görülmüştür.Esasen dava dilekçesinde davacıların her biri için talep edilen maddi tazminat miktarı dilekçede miktar olarak açıkça yer almıyor ise de ihtarnameye atıfta bulunulduğu için dava dilekçesiyle talep edilen miktarların hangi davacıya kaç TL. isabet ettiği , ihtarname ve dava dilekçesindeki miktarların oranlanması sonucu anlaşılabilir niteliktedir.Dava dilekçesinde beher davacı için belirlenmiş net miktarların yer almayışı elbette bir eksiklik ise de anılan gerekçelerle Dairemizce usule aykırılık olarak kabul edilmemiştir.

5-Davalı vekili özetle “Yoğun alkol ve sigara tüketimi olan davacının tazminatın pasif döneme tekabül eden kısmında çalışması fiilen mümkün olamaz.Hastalıklara ve maluliyete maruz kalacağı ihtimal dahilindedir.Maddi tazminat taleplerinin reddi gerekir.” iddiasındadır.

...Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yukarıda açıklanan ilkeler ışığında davacının aktif ve pasif dönem zararının Yargıtay uygulamasına göre ve denetime uygun şekilde hesaplandığı anlaşılmakla bu yönde de usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

6-Davalı vekili özetle “Davacılar için hükmedilen manevi tazminat tutarları fahiştir.” iddiasındadır.

Yukarıda istinaf yoluna başvuran davacılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin incelenmesi başlığında bu husus incelenmiştir.Tekerrür oluşmaması açısından o bölüme atıfta bulunulmakla yetinilmiştir.

Kararın icrasının istinaf inceleme sonucuna kadar ertelenmesi gerekir talebi vardır. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde tehiri icra talebinde bulunmuş ise de dosyada icra takibine yönelik belge ve yatırılan teminat gözükmediğinden bu konuda karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Kararın icrasının istinaf inceleme sonucuna kadar ertelenmesi gerekir talebi vardır. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde tehiri icra talebinde bulunmuş ise de dosyada icra takibine yönelik belge ve yatırılan teminat gözükmediğinden bu konuda karar verilmesine gerek bulunmamaktadır...”

E) Davalının Özetle Temyiz Nedenleri;

Tüm tedbirlerin alındığı, şirketin olayda kusursuz olduğu,

Vefat edenin aşırı derecede sigara ve alkol kullandığı, asli ve tam kusurlu olduğu, illiyet bağının şirket yönünden kesildiği,

Müteveffanın kazadan bir hafta önce rahatsızlandığı, ancak sağlık kuruluşlarına gitmediği,

Şirkete atfedilen kusur oranının ağır olduğu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusursuz sorumluluk gereği en fazla % 10 - % 20 kusur atfedilmesi gerektiği,

E) Davalının Özetle Temyiz Nedenleri;

Tüm tedbirlerin alındığı, şirketin olayda kusursuz olduğu,

Vefat edenin aşırı derecede sigara ve alkol kullandığı, asli ve tam kusurlu olduğu, illiyet bağının şirket yönünden kesildiği,

Müteveffanın kazadan bir hafta önce rahatsızlandığı, ancak sağlık kuruluşlarına gitmediği,

Şirkete atfedilen kusur oranının ağır olduğu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusursuz sorumluluk gereği en fazla % 10 - % 20 kusur atfedilmesi gerektiği,

Eş için yıllık kazancın yarısı değil ¼ ü üzerinden hesaplama yapılması, ayrıca kaçınılmazlık ilkesi uygulanacaksa dahi ... değerinin % 60 kabul oranında değil, tam olarak düşülmesi gerektiği,

Dava dilekçesinde beher davacı için belirlenmiş net miktarlar olmadığı,

Yoğun alkol ve sigara tüketimi olan davacının tazminatın pasif döneme tekabül eden kısmında çalışması fiilen mümkün olmadığı, maddi tazminat taleplerinin reddi gerektiği,

Davacılar için hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davacı eş ...’a 83002,83 TL maddi tazminat ile 25.000 TL manevi tazminatın; davacı çocuk ...’a 173,04 TL maddi tazminat ile 15.000 TL manevi tazminatın; davacı çocuk ... ve ...’a ise 15000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verildiği; bu kararın davacılar ile davalı vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, ... Bölge Adliye Mahkemesi 28.Hukuk Dairesince verilen karar ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davacı eş ...’a 83002,83 TL maddi tazminat ile 40.000 TL manevi tazminatın; davacı çocuk ...’a 173,04 TL maddi tazminat ile 20.000 TL manevi tazminatın; davacı çocuk ... ve ...’a ise 20000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; tır şoförü olan müteveffanın 30/03/2013 tarihinde, taşıma sırasında kalp krizi geçirerek vefat ettiği, Mahkemece 06/06/2016 tarihli heyet raporu doğrultusunda olayda % 100 oranında kaçınılmazlık bulunduğu kanaati ile bu kapsamda düzenlenen hesap raporuna göre karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.