muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5305, Karar No: 2024/9651, Tarih: 08.10.2024

3. Ancak bu durumda tenzil edilmesi gereken gelirin miktarı noktası uyuşmazlığın ana konusunu oluşturmaktadır. Bilindiği üzere SGK tarafından bağlanan gelirin maddi tazminat alacağından tenzili noktasında davanın yasal dayanağını, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununu oluşturmaktadır. Kanun'un 55 inci maddesinde, “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.” hükmüne yer verilmiştir. Adalet Komisyonunun 55 inci madde gerekçesine göre; “sosyal güvenlik ödemelerinin, denkleştirme (indirim) işlevi görebilmesi, onun sorumluluğu doğuran olaya sebebiyet verenlere rücu edilebilmesine bağlıdır. Bu kural gereği, rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri; teknik arıza, tam kaçınılmazlık hallerindeki ödemeler, bu tazminatlardan indirilemez. Bağlanan gelirlerin, işçinin kusuru ve kaçınılmazlık gibi nedenlerle rücu edilemeyen kısmı da indirilemez. Bir kısmı rücu edilemeyen miktar dahi denkleştirilemeyeceği gibi, zarar görenin kusuruna (müterafik kusura) yansıyan sosyal güvenlik ödemeleri, tahsis tarihinden sonra meydana gelen sosyal güvenlik ödemelerindeki artışlar, kısmi kaçınılmazlık ve teknik arıza halindeki ödemeler ve benzerleri rücu edilemediğinden bu miktarlar dahi denkleştirilemez.”

4. Öte yandan, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun'un 2 nci maddesine göre “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları, gerçekleştirildikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanır” Dairemizin ve giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşleri, Kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin ve geçici iş göremezlik ödeneklerinin hesaplanan zarardan indirilmesi, Kurumun rücu hakkının korunması ve mükerrer ödemeyi önleme ilkesine dayandığından, kamu düzenine ilişkin olarak kabul edilmiştir. Kaldı ki, 6098 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi de emredici bir hükme yer verdiğinden gerçekleştiği tarihe bakılmaksızın tüm fiil ve işlemlere uygulanmalıdır.

5. Dosya kapsamı incelendiğinde; davacının 17.04.2017 tarihli iş kazası kapsamında sürekli iş göremezlik oranının SGK Kurum Sağlık Kurulunun 06.03.2018 tarihli raporunda; bu iş kazasına münhasıran sürekli iş göremezlik oranının %19 olarak tespit edildiği, ve kontrol muayenesi olarak 01.02.2020 tarihine işaret edildiği, davalı vekilinin itirazı üzerine SGK Yüksek Sağlık Kurulunun 25.07.2018 tarihli raporunda ise; bu iş kazasına münhasıran sürekli iş göremezlik oranının düzeltme kaydıyla baştan itibaren %39,2 olarak tespit edildiği, ve kontrol muayenesi olarak 01.02.2020 tarihine işaret edildiği, davalı vekilinin itirazı üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 08.04.2019 tarihli raporunda ise sürekli iş göremezliğin bu iş kazasına münhasıran %19,2 olarak tespit edildiği, geri çevirme kararımız ile dosya kapsamına dahil olan SGK kayıtlarına göre; kontrol muayenesi neticesinde sürekli iş göremezlik oranının % 39,2 olarak tespit edilerek kontrol kaydının kaldırıldığı anlaşılmıştır.

6. Bilindiği üzere tazminat dava dosyası içerisinde Adli Tıp Kurumundan alınan raporlar kurumun dosyaya taraf olmaması nedeniyle kurumu bağlayıcı mahiyette olmayıp kurum kendi kayıtlarına göre tespit ettiği sürekli iş göremezlik oranı üzerinden gelir bağlamakta ve rücuu kabil alacak olarak da tespit ettiği bu oran üzerinden 2011/58 genelgesine göre tespit ettiği ilk peşin sermaye değerli geliri bildirmektedir.

7. Bu durum karşısında dosya kapsamında anılan oranın kurum kayıtlarından farklılık arz etmesi halinde hesaptan TBK'nun 55.maddesi kapsamından tenzil edilmesi gereken gelir noktasında uyuşmazlık çıkmakta olduğu sabittir. Bu uyuşmazlığın çözümü için ise Dairemizin 27.03.2023 tarih ve 2022/3298 E- 2023/3188 K sayılı ilamı ile 10.05.2023 tarih ve 2021/11002 E- 2023/5116 K sayılı ilamlarında da olduğu gibi "denetime elverişli olacak şekilde peşin sermaye değerli gelirin hesap bilirkişisine hesaplatılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği" açıktır.

8. O halde mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamında tespit edilen ve taraflar lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği anlaşılan sürekli iş göremezlik oranının %19,2 ve hesap raporunun ise 02.11.2020 tarihli ek hesap raporunda da işaret olunduğu gibi 16.07.2019 tarihli kök rapordaki veriler olduğunun açık olması karşısında, bu hesap raporundan da gelirin tenzili yapılmayıp 02.11.2020 tarihli hesap raporunda hataya düşülerek SGK nezdinde kabul olunan %39,2 düzeyindeki iş göremezlik oranı üzerinden hesap edilen gelirin ilk peşin değerinin rücuya kabil kısmının tenzilinin hatalı olduğu değerlendirilerek, %19,2 sürekli iş üzerinden davacıya bağlanması gereken gelirin ilk peşin sermaye değeri ve peşin sermaye değer tablosundaki değerler Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan sorularak cevabın olumsuz olması durumunda denetime elverişli olacak şekilde peşin sermaye değerli gelirin hesap bilirkişiye hesaplaması yaptırılıp sonucuna göre tespit edilen bu gelirin rücuya kabil kısmının 16.07.2019 tarihli hesap raporunda tespit edilen iş göremezlik alacağı hesabından geçici iş göremezlik gelirinin rücuya kabil kısmı ile beraber tenzil edilerek maddi tazminat istemi hakkında hüküm kurmaktan ibarettir.

9. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8954, Karar No: 2006/11062, Tarih: 25.05.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/8954 E.  ,  2006/11062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/05/2005
Yargıtay — Esas No: 2020/23742, Karar No: 2021/9843, Tarih: 18.05.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/23742 E.  ,  2021/9843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

O yer Cumhuriyet savcısı’nın temyiz talebinin aleyhe olduğu belirlenerek yapılan incelemede:

1-Dosya kapsamında bulunan tapu kaydına göre ... pafta, 299 Ada ve 10 numaralı parselde bulunan taşınmaz üzerinde sanık ile katılanın paylı mülkiyetinin söz konusu olduğu, tarafların anlatımına göre suça konu ceviz ağacının bu taşınmaz üzerinde bulunduğu, ancak katılanın taşınmazın fiili taksime konu edildiğini ve sanığın katılanın kendisine tahsis edilen bölümde bulunan ağacın cevizlerini toplayarak ve dalını keserek bu ağaca zarar verdiğini iddia ettiği; sanığın ise bahse konu taşınmazda fiili taksimin söz konusu olmadığını, taşınmazın ortak muris ...’dan kaldığını ve mirasçılar arasında paylaşılmadığını savunduğu, yine soruşturma aşamasında dinlenen ve ortak murisin mirasçıları oldukları anlaşılan ... ve ...’ın ise ... mevkiinde bulunan taşınmasın 1959 senesinde 6 mirasçı arasında pay edildiğini ve herkesin paylaştırmaya uygun biçimde kullandığını belirttikleri anlaşılan olayda; kovuşturma aşamasında dinlenen Tanık ...’ın, sanığın kendisine ait olduğunu belirttiği bir ceviz ağacı göstererek tanıktan cevizleri silkelemesini ve bir dalı kesmesini istediği, ardından tanık ...’ın da bu dalın eve zarar verdiğini ve keserse iyi olacağını belirttiği ve akabinde tanık ...’un da bu ağacı silkelediğini ve dalı kestiğini ifade etmesi karşısında; tanık ...’un bahsettiği cevizleri toplanarak götürülen ve dalı kesilen ceviz ağacının; sanık ve katılana ortak murislerinden intikal eden taşınmaz içerisinde bulunup bulunmadığı, burada bulunuyor ise fiili taksim sonucu katılanın kullanımına tahsis edilen alan içerisinde olup olmadığı hususlarının, bu yer hakkında bilgi sahibi oldukları anlaşılan ... ve ... da tanık sıfatı ile dinlenilerek suça konu yerin mülkiyet durumu açığa kavuşturulduktan sonra sanığın hukuki

durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde verilmesi hükümler kurulması,

2-Sanığın tanık ...’dan ağacın cevizlerini silkelemesini ve dalını kesmesini istemesi sonucu tanığın ağacın dalını keserek zarar vermesi şeklinde gerçekleşen olayda, suça konu ağacın fiili taksim sonucu katılana tahsis edilen alanda bulunduğunun belirlenmesi halinde, sanığın eyleminin; TCK’nın 152/1-c. maddesinde düzenlenen dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçunu oluşturabileceği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kabule göre de;

2-Sanığın tanık ...’dan ağacın cevizlerini silkelemesini ve dalını kesmesini istemesi sonucu tanığın ağacın dalını keserek zarar vermesi şeklinde gerçekleşen olayda, suça konu ağacın fiili taksim sonucu katılana tahsis edilen alanda bulunduğunun belirlenmesi halinde, sanığın eyleminin; TCK’nın 152/1-c. maddesinde düzenlenen dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçunu oluşturabileceği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kabule göre de;

3-Sanık hakkında mala zarar verme suçundan beraat kararı verilmiş olması kaşısında; hükümden sonra 02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile'' ibaresinin madde metninden çıkarıldığının anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. maddesi uyarınca; ''Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.'' hükmü de gözetilerek sanığın eyleminin soruşturma ve kovuşturulması şikayete bağlı olan 5237 sayılı TCK'nın 144. maddesinde düzenlenen paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde işlenen suçun uzlaşma kapsamında bulunduğu belirlenmekle, 6763 sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik CMK'nın 254. maddesi uyarınca aynı Kanunun 253. maddesinde belirtilen esas ve usûle göre uzlaştırma işlemleri yerine getirildikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

4-Sanık hakkında hırsızlık suçundan dolayı hükmolunan hürriyeti bağlayıcı cezanın yasal sonucu olarak 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

5-Suç tarihi itibariyle 65 yaşını bitirmiş olduğu ve adlî sicil kaydına göre, suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesi uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın ve o yer Cumhuriyet Savcısı’nın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde ceza miktarı yönünden 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 18.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4577, Karar No: 2009/12553, Tarih: 11.06.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/4577 E.  ,  2009/12553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Aydın 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/01/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

1- Alacaklı vekilinin damga vergisine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Vergi Kanunlarının Yeni Türk Lirasına Uyumu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 1.1.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5281 Sayılı Kanunun 8.maddesi ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun, damga vergisinden istisna edilen işlemleri kapsayan (2) sayılı tablosuna 35 numaralı fıkra eklenmiştir. Bu fıkraya göre; “5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (12) numaralı bendi kapsamındaki işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar,” damga vergisinden istisna tutulmuştur.

5422 sayılı Kanun, 21.06.2006 tarih ve 26205 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13.06.2006 tarihli 5520 sayılı "Kurumlar Vergisi Kanunu"nun 36. maddesi gereği yürürlükten kaldırılmış ise de, 21.06.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 1/5.maddesindeki; “Diğer kanunlarla 5422 sayılı Kanuna yapılmış olan atıflar, ilgili olduğu maddeler itibarıyla bu Kanuna yapılmış sayılır” düzenlemesi karşısında, 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun 35. fıkrasına yapılan atfın, 5520 sayılı Kanunun 5.maddesine yapıldığının kabulü gerekir.

5520 Sayılı Kanunun 5/1-f maddesi gereğince; “Bankalara borçları nedeniyle kanunî takibe alınmış veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerinin ve ipotek verenlerin sahip oldukları taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının, bu borçlara karşılık bankalara veya bu Fona devri….”, istisna kapsamında sayıldığına göre, bankaların yalnızca kredi sözleşmesinden kaynaklanan değil, her türlü alacaklarının tahsili için yaptıkları icra takibi nedeniyle yapılan ihale sonucu taşınmazı alacaklarına mahsuben almaları halinde, anılan işlemin damga vergisinden müstesna olduğunun kabulü gerekmektedir.

O halde alacaklı bankanın damga vergisine yönelik şikayetinin kabulü yerine reddi isabetsizdir.

2- Alacaklı vekilinin KDV alınmasından sorumlu olmadıklarına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1. maddesinde, “Türkiye’de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır. Aynı kanunun 1.

O halde alacaklı bankanın damga vergisine yönelik şikayetinin kabulü yerine reddi isabetsizdir.

2- Alacaklı vekilinin KDV alınmasından sorumlu olmadıklarına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1. maddesinde, “Türkiye’de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır. Aynı kanunun 1.

maddesinin (d) bendinde; müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışların katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmış 15 ve 48 seri nolu Katma Değer Vergisi genel tebliğlerinin müzayede mahallinde yapılan satışları düzenleyen bölümünde cebri icra, izaleyi şuyu, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tasfiye nedenleriyle müzayede mahallerinde yapılan açık artırma, pazarlık ve diğer şekillerdeki satışların katma değer vergisine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Yasa maddesi ve uygulamaya ilişkin tebliğler birlikte değerlendirildiğinde müzayede mahallerinde yapılan aleni ve özel satışlar ile cebri satışların ticari olup olmadığına bakılmaksızın katma değer vergisine tabi olması gerekmektedir. Yüksek Mahkeme olan Danıştay’ın kararları da bu yöndedir. Uygulamada cebri icra satışlarında KDV alınmakta olup KDV Kanununda cebri icra ile ilgili özel bir düzenleme mevcut değildir. Cebri icradaki KDV alımı, Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-d bendi uyarınca yapılmaktadır. Yasa koyucu Katma Değer Vergisi Kanununun 11. ve sonraki maddelerinde, kanunun 1. maddesine göre KDV den sorumlu olanlarla ilgili olarak bazı hallerde muafiyete ilişkin düzenlemeler getirmiştir. Katma Değer Vergisi Kanununun 17.maddesinin değişik (r) bendinde ‘bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri’nin KDV den muaf olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durumda Danıştay kararları, Yargıtay ve diğer Daire görüşlerine ve uygulamaya uygun olarak yeniden oluşturulan içtihatlarımız doğrultusunda, alacaklı banka, alacağına karşılık borçlu ve kefilinin borçları ile ilgili olarak onlara ait taşınmazları cebri icra yolu ile aldığı takdirde KDV den muaftır.

Somut olayımızda, alacaklı banka, kredi alacağından dolayı icra takibi başlatmış, kesinleşen takip üzerine, yapılan ihalede borçluya ait taşınmazı alacağına mahsuben almıştır. Bu durumda, yukarıda açıklandığı üzere alacaklı banka KDV uygulamasından muaf olacağı için, kendisinden bu konuda ödeme yapılması istenemez. O halde, mahkemece şikayetin kabulü ile KDV alınmasına ilişkin icra memuru işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile şikayetin reddi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 11.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16494, Karar No: 2014/15273, Tarih: 19.11.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/16494 E.  ,  2014/15273 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ERZİN ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/03/2014

NUMARASI : 2013/692-2014/79

Taraflar arasında görülen, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda, mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; Erzin Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının 09/09/2013 tarih ve 2013/434 E.sayılı kararına itirazın kabulü ile kararın kaldırılması ve iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili duruşmadaki beyanında; hiç bir yönetmelik ve hiç bir düzenleyici işlemin dünyanın hiç bir ülkesinde anayasa ve yasalara aykırı olarak düzenlenemeyeceği ve dünyanın hiç bir ülkesinde tabi hukuk ilkeleri gereği, başkalarının meydana getirdiği zarardan dolayı başka şahısların sorumlu tutulamayacağını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Mahalli Mahkemece; açılan davanın, satıcının hakem kurulu kararına itiraz davası olduğu, davacı ile aboneler arasında akdedilen elektrik enerjisi satışına ilişkin perakende satış sözleşmelerinde taraflar, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun, Elektrik Piyayası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Tarifler Yönetmeliği, Elektrik Piyasasında Perakende Satış Sözleşmesi Hakkında Tebliğ, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu Kararları ile diğer mevzuat ve diğer mevzuatlara uymayı kabul ettiğinden, buna göre tüketici lehine hüküm tesis eden Erzin Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının 09/09/2013 tarih ve 2013/434 Esas sayılı kararının usul, yasa ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olmadığından, davacı yanın tüketici sorunları hakem heyeti kararının kaldırılmasına ilişkin davasının kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı dağıtım şirketinin, abonelerinden kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmet ve iletim bedeli isteyip isteyemeyeceği; buradan varılacak sonuca göre Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptaline karar verilip verilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için, davaya konu edilen bedellerin incelenmesinde ve yasal dayanaklarının açıklanmasında yarar vardır.

Kayıp-kaçak bedeli; elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin, kayıp/kaçak hedefi oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Kayıp-kaçak bedeli; 20/02/2001 tarihli 4628 Sayılı Kanunun 1/1., 4/1., 10/05/2006 tarihli 5496 Sayılı Kanunun 6., geçici 9., 14/03/2013 tarihli 6446 Sayılı Kanunun 1/1.,5/4., 17/1., 4., 27., geçici 1., maddeleri ve bu kanunların temel amaçlarına uygun şekilde çıkarılan yönetmelikler ve kanunun verdiği yetkiye dayanılarak alınan EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde alınmaktadır.

Kayıp-kaçak bedeli; 20/02/2001 tarihli 4628 Sayılı Kanunun 1/1., 4/1., 10/05/2006 tarihli 5496 Sayılı Kanunun 6., geçici 9., 14/03/2013 tarihli 6446 Sayılı Kanunun 1/1.,5/4., 17/1., 4., 27., geçici 1., maddeleri ve bu kanunların temel amaçlarına uygun şekilde çıkarılan yönetmelikler ve kanunun verdiği yetkiye dayanılarak alınan EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde alınmaktadır.

Dağıtım bedeli; dağıtım sistem kullanım fiyatını kapsamakta olup, dağıtım hizmeti sunabilmek için dağıtım sistemine ilişkin yatırım harcamaları, işletme ve bakım giderleri dikkate alınarak hesaplanan bedeldir. Bu bedel, 4628 Sayılı Kanunun 13/1-b-4. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-ç bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 9., Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında çıkarılan EPDK tebliği çerçevesinde alınmaktadır.

Sayaç okuma bedeli; sayaç okuma maliyetlerini yansıtan bedeldir ve 4193 sayılı EPDK kurul kararının 8. maddesinin e bendine dayanarak alınmaktadır.

Parekende satış hizmeti bedeli; perakende satış hizmeti maliyetini (söz konusu fâaliyete ilişkin düzenlemeye esas net yatırım harcamasının itfa tutarı, faturalama ve tahsilat giderleri, tanıtım ve pazarlama giderleri, müşteri hizmetlerine ilişkin giderler, perakende satış ve hizmete ilişkin diğer işletme giderleri, düzenleme giderleri payı, fâaliyet giderleri payı, olağan ve olağan dışı giderler payından fâaliyet ile ilgili diğer gelirler payı ve olağan dışı gelirler payının düşülmesi suretiyle bulunan esas net işletme gideri ve amortisman itfa süresi farkı vergi tutarını) yansıtan bedeldir ve 4628 Sayılı Kanunun 1/1., 13/1-b-5. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-d bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 4/36. bendi, 5/e bendi ve 10.maddesine göre alınmaktadır.

İletim bedeli; elektrik enerjisinin tüketici sayaçlarına kadar ulaştırılmasında, üreticilerle dağıtım sistemi arasında yer alan iletim sisteminin kullanılmasından kaynaklanan maliyetlerin karşılanması için alınan bir bedeldir ve 4628 Sayılı Kanunun 13/1-b-2. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-b bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 8. maddesi ile EPDK kurul kararları ve tebliğlerine göre alınmaktadır.

Yukarıda yasal dayanakları açıklanarak, detaylı olarak belirtildiği üzere kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin, kanunun temel amaçları gözönünde bulundurularak, EPDK tarafından çıkarılan kurul kararları ve tebliğleri ile belirlendiği anlaşılmaktadır.

Herşeyden önce; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, Vergi Ödevi Başlıklı 73.maddesine göre; “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür.

Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.