muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5049, Karar No: 2014/1166, Tarih: 04.02.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/5049 E.  ,  2014/1166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/01/2013

NUMARASI : 2012/197-2013/9

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yargı yolu nedeniyle reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline konut sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan daireye, yağan yağmur sularının logarları tıkaması sonucu pis suların dolarak dairenin hasarlandığını belirterek sigortalısına ödenen 3.791,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın husumet nedeniyle reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak; yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, konut sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Yargı yolu kavramı, bir hukuk sisteminde, herhangi bir davanın, o hukuk sistemine dahil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder. Uyuşmazlığın hangi yargı kolunda bakılacağı hususu, davanın genel koşullarından olup mahkemece resen dikkate alınması gereklidir.

TTK.nın 18’inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiş, aynı Yasanın 12/II. maddesinde su, gaz, elektrik dağıtım, telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.

TTK.nun 3, 11, 12/11, 14, 18/1. maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı İSKİ’nin tacir, davacının iddia ettiği olayın ise, haksız fiil niteliğinde olduğu ve tacirin haksız fiilinden kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak işin esasına girilip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesin 04.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8775, Karar No: 2019/4140, Tarih: 29.04.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/8775 E.  ,  2019/4140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

...... sayılı CMK'nin 217. maddesi uyarınca duruşmadan edindiği kanaate göre delilleri değerlendirip, suçun sübutu yönünden vicdani kanıya ulaşan Mahkemenin takdir ve kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında “2007 yılı” şeklinde yanlış gösterilen suç tarihinin, sahte faturaların en son Aralık ayı KDV beyannamesinde kullanıldığı anlaşıldığından, “25.01.2008” olarak Mahkeme tarafından düzeltilmesi; ...... sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanık müdafinin diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 19.11.2012 tarihli iddianamesi ile mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, “2007 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kamu davası açıldığı, temyize konu kararın gerekçesinde de sanığın 2007 takvim yılında sahte fatura kullandığı ve bu şekilde vergi usul kanununa muhalefet suçunu işlediği kabul edilmesine karşın, hüküm bölümünde "Sanığın 2007 takvim yılında sahte fatura düzenlediği..." denilmek suretiyle gerekçe ve hüküm arasında çelişkiye neden olunması,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, ...... sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında kurulan hüküm fıkrasından “Sanığın 2007 takvim yılında sahte fatura düzenlediği” ibaresinin çıkartılarak yerine “Sanığın 2007 takvim yılında sahte fatura kullandığı” ibaresinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29.04.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9784, Karar No: 2015/10388, Tarih: 13.05.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/9784 E.  ,  2015/10388 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2013/198384

MAHKEMESİ : Kütahya 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/05/2013

NUMARASI : 2013/73 (E) ve 2013/336 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-) Sanık hakkında mağdur G.. K..'a yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz isteminin incelenmesinde

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-) Sanık hakkında mağdur R.. K..'ya yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz isteminin incelenmesinde

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın mağdura ait işyeri önünde kapısı açık olan meşrubat dolabından iki adet kutu kola çalması şeklinde gerçekleşen eyleminde, değer azlığı nedeniyle hakkında 5237 sayılı TCK'nın 145. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 13.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13792, Karar No: 2010/9668, Tarih: 04.10.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/13792 E.  ,  2010/9668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/09/2007 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 21/07/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkin olup yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Günyüzü İlçesi belediye başkanı olduğunu belirten davacı, önceki belediye başkanı olan davalının İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği şikayet dilekçesi nedeni ile geçirdiği yirmi iki günlük denetimden sonra hakkında soruşturma açılmasına izin verilmemesine karar verildiğini; ancak, bu süreç içinde iddiaların doğruluğu konusunda dedikodular yapıldığını, halkın gözünde küçük düştüğünü ileri sürerek, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı ise, şikayet dilekçesinin kendisi ile birlikte halen belediye meclis üyesi olan kişi tarafından verildiğini, şikayet konularının da meclis üyesi olan kişi tarafından kendisine aktarıldığını, anayasa ile güvence altında bulunan şikayet hakkını kullandığını belirterek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, inandırıcı bir kanıt ve belirtiye (emareye) dayanmayan şikayetin davacıya zarar verme kastı taşıdığı sonucuna varılarak istemin bir bölümün kabulüne karar verilmiştir.

Şikayet hakkı, diğer bir anlatımla hak arama özgürlüğü; hakların korunması ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı Anayasa'nın 36. maddesinde; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." biçimindeki düzenleme ile güvence altına alınmıştır. Buna göre kişi, yargı mercileri ile yetkili kurum ve kuruluşlara başvurarak kendisine zarar veren kişilere karşı haklarının korunmasını, bunun sonucu olarak da zarar veren hakkında yasal işlem yapılmasını ve bu bağlamda cezalandırılmasını isteme hak ve yetkisine sahiptir.

Anayasa'nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin niteliği başlığını taşıyan 12. maddesinde de herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten sonra 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır.

Anayasa'nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin niteliği başlığını taşıyan 12. maddesinde de herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten sonra 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır.

Medeni Yasası'nın 24 ve 25. maddelerinde de kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı belirtilmiş, Borçlar Yasası'nın 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere, Anayasa'da ve özel yasalarda kişinin hak arama özgürlüğü ile kişilik değerleri güvence altına alınmış, hak arama özgürlüğü ile kişilik hakları karşı karşıya gelmiş olabilir. Sorun bu değerlerden hangisine üstünlük tanınacağı noktasında toplanmaktadır. Bir taraftan kişinin hak arama özgürlüğü güvence altına alınmışken, diğer taraftan kişilik hakları da Anayasal ve yasal güvence altına alınmıştır. Buna karşın kişi, hakkını ararken, karşı yanın kişilik değerlerine saldırıda bulunabilir. Onu hukuka aykırı bir eylemle suçlayabilir.

Hukukun, karşı karşıya gelen bu iki değeri aynı konuda ve zamanda koruma altına aldığı düşünülemez. Aksi halde, hukukun kendisi kendi kuralları ile çatışmış olur. Aslında konu biraz yakından incelendiğinde her iki değerin aynı anda birbirine karşı korunmadığı, çatışma durumunda somut olaydaki özelliğe göre birinin diğerine üstün tutulduğu görülecektir.

Şu durumda uyuşmazlığın çözümünde, hak arama özgürlüğünün, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmadığı, diğer bir anlatımla kişi, istediği biçim ve koşulda ve salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamayacağı, aksi halde bu hakkı kötüye kullanmış sayılacağı kabul edilerek, Anayasa ve yasaların öngördüğü güvenceden yararlanamayacaktır.

Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için, şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların olması zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bu olgu veya emareye dayanılarak, başkalarının da böyle bir olay karşısında, davalı gibi hareket etmesinin uygun görüleceği diğer bir anlatımla orta düzeydeki kişinin de somut olaydaki gibi davranacağı ve bu çerçevenin içinde kalan şikayet hakkının yerinde kullanıldığı kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı ve şikayet edilenin kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda davalı, dava konusu şikayet dilekçesi nedeni ile davacıya iftira atmak suçundan ceza mahkemesinde yargılanmış ve “dinlenen tanık anlatımlarına göre şikayet dilekçesine konu, eylem ve işlemlerin yaşanmış olduğu ancak davacı hakkında soruşturma izni verilmemesi nedeni ile yargılama yapılmadığından gerçeğin belirlenemediği, bu kapsamda davalının anayasal güvence altında bulunan şikayet hakkını kullandığı" gerekçesi ile unsurları oluşmayan atılı suçtan beraetine karar verilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 53. maddesi uyarınca ceza mahkemesinin beraet kararı hukuk yargıcı yönünden bağlayıcı değil ise de belirlenen maddi olgular bağlayıcıdır. Ceza mahkemesi gerekçesinde, tanık anlatımlarına göre şikayete konu olayların yaşanmış olduğu belirtmiştir. Buna göre şikayeti haklı gösterecek belirtiler bulunduğu anlaşıldığından, hak arama özgürlüğünün sınırları içinde yapılan şikayet, davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmaz. Ayrıca, şikayet hakkının yerinde kullanıldığının kabulü için şikayet edilenin cezalandırılması veya sorumlu tutulmuş olması da zorunlu değildir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/10/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3841, Karar No: 2012/10290, Tarih: 12.11.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3841 E.  ,  2012/10290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21.10.2011 gün ve 603/666 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, kadastro çalışmaları sırasında çekişmesiz 136 ada 8 nolu parselin kendisi adına tespit ve tescil edildiğini, bu tespite dayanak olan 6.3.1978 tarihli harici satış senedi kapsamına göre miktarının az olduğunu açıklayarak davalı adına tespit ve tescil edilen yerin tapu kaydının iptali ile adına tescili talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazine vekili, görev ve süre yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne, davalı adına kayıtlı 136 ada 48 nolu parselin tapu kaydının iptali ile davacı adına meyve bahçesi niteliğiyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Hüküm süresi içerisinde Hazine vekili tarafından dilekçede yazılı nedenlerle temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller tüm dosya kapsamından; davacının adına kayıtlı nizasız 136 ada 8 nolu parsele ilişkin kadastro tutanağı dosyadadır. Tarla niteliğiyle 9520,22 m2 olarak, 1937 tarih, 696 ve 697 tahrir nolu vergi kayıtları esas alınarak, 22.1.2004 tarihinde, davacı adına tespit görmüş, itirazsız olarak 28.1.2004 tarihinde kesinleşmiştir. Çap kaydı halen davacı üzerindedir. Davacının tutunduğu 6.3.1978 tarihli haricen düzenlenen satış senedi dosyadadır. Sınırları yazılı olan yeri satıcısı ... ...’den satın aldığı görülmüştür. Senedin, tanıklar ve köy ihtiyar heyeti huzurunda düzenlendiği görülmüştür. Davalı idare adına kayıtlı 136 ada 48 nolu parsele ilişkin tutanak getirilmiştir. Mer’a niteliğiyle, 3703,78 m2 olarak, 22.1.2004 tarihinde tespit görmüş ve itirazsız olarak 28.1.2004 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Davacının nizasız parseline revizyon gören vergi kayıtları getirilmiştir. 1937 tarih 696 tahrir nolu vergi kaydının doğu sınırında yol, batısında ..., güneyinde ..., kuzeyi ise mer’a yazılıdır. Miktarı 70 ar olup maliki ... ...’dir. 1937 tarih 697 tahrir numaralı vergi kaydının miktarı 25 ar olup doğu sınırında dere, batı sınırında Hasan, kuzey sınırında ..., güney sınırında çalılık yazılıdır, maliki Mehmet Kaydı’dır. Mahallinde keşif yapılmıştır. Dinlenen yerel bilirkişi 1937 tarih ve 697 tahrir numaralı vergi kaydının nizalı taşınmaza uymadığını söylemiştir. 1937 tarih 696 tahrir numaralı vergi kaydının mer’a sınırı hariç diğer üç sınırının taşınmaza uyduğunu açıklamıştır. Davacıya nizasız taşınmazı haricen satan ... ... vergi kayıt malikinin mirasçısıdır. Dava dışı parsel miktarından fazla olarak davacı adına tespit ve tescil görmüştür. Revizyon gören vergi kaydının kuzey sınırının mer’a okuması nedeniyle davacıyı bağlayacağı kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca davacının davasının reddine karar vermek gerekirken delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları tüm bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 12.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4600, Karar No: 2015/5146, Tarih: 23.02.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/4600 E.  ,  2015/5146 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18/07/2014 tarih ve 2014/43-552 sayılı hükmün Dairenin 13.11.2014 tarih ve 2014/37342-35523 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 186 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 18957,17 TL olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 100 TL'nin tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini 16268 TL'na çıkarmıştır.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile toplam 16268 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiş, dairemizce onama kararı verilmiş, davalı karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının yapısına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği ve takdir edilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararları da açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekirken zuhulen onandığı bu kez yapılan incelemeden anlaşılmakla, davalının bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer karar düzeltme itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davalının değinilen yöne ilişkin karar düzeltme talebinin kabulü ile dairemizin 13.11.2014 gün ve 2014/37342-35523 sayılı onama kararının kaldırılmasına, mahkeme kararının gösterilen nedenle bozulmasına, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer karar düzeltme itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 23.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.