muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2126, Karar No: 2017/14067, Tarih: 17.10.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/2126 E.  ,  2017/14067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, taraflar arasında 20/04/2009 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede, her biri 16.000 m² yüzölçümlü, dört ayrı etaba ayrılan taşınmaz üzerinde hangarların inşa edileceği ve yirmi yıl boyunca işletileceğinin, her bir hangarın ardına ilgili etaba ait proje onay tarihinden itibaren üçer yıllık sürelerde inşa edileceğinin, tamamlanan hangarlar için tamamlama tarihinden itibaren belirlenen kapalı alan m² kira bedelinin ödeneceğinin, kira süresi sonunda hangarların ve eklentilerinin bedelsiz olarak davalı tarafa bırakılacağının düzenlendiğini, müvekkili şirketin 1.ve 2. etap hangar inşaatına aynı anda başladığını, hangarların sözleşmede kararlaştırılan tarihten önce tamamlandığını ve kapalı alan kira bedeli ödendiğini, 01/03/2011 tarihli bir dilekçe davalı tarafa verilerek, sözleşmenin 14 (a) maddesi gereğince bahse konu hangarın 52x110 m²'lik kısmının ... Jet Havacılık AŞ tarafından kullanılmasına izin verilmesinin istenildiğini, bu izin verildiği takdirde hangar inşaatının 3.etabının bitim tarihini altı yıl önceye çekileceğini beyan ettiğini, dilekçede talep edilen hususun ileride yapılacak olan 3.etap hangarda 52x110 m² kısmının kullanım hakkının, alt kiracı sıfatının ... Jet Havacılık AŞ' ye verilmesi olduğunu, ortada ne açık bir taahhüt ne de sözleşmede belirtilen sürelerin değiştirilmesine yönelik bir icap bulunduğunu, sadece bir öngörüden bahsedildiği ve bu yönde bir planlamanın olduğunun belirtildiğini, davalı tarafça verilen 16/03/2011 tarihli cevabı yazıda söz konusu hangarın 52x110=572 m²'lik kısmının şirket kullanımına izin verildiği, 3.etap hangarın bitiminin en az altı yıl önceye çekilerek bitirilmesi ve sonucundan bilgi verilmesi istendiğini, sadece ... Jet Havacılık AŞ'ye hitaben düzenlenen yazının müvekkiline bilgi amaçlı dahi gönderilmediğini, o tarihte

davacının ... Havacılık AŞ'ye 2. etapta herhangi bir alt kullanım hakkı vermediğini, 01/03/2012 tarihinde müvekkilinin, ilk gelişimiden tamamen bağımsız olmak üzere ... Jet Havacılık AŞ'ye 2. etapta 1.000 m² kısmı kullandırmak istediğini, davalının her kiracıya uyguladıkları gibi hakkın kullanımı durumunda kendilerine ödenen kira bedelinin % 50 'sini alt kiracıdan aldıklarını bildirdiğini, bunun üzerine müvekkilinin 2. etapta yer alan yaklaşık 1.000 m² kısım için ... Havacılık AŞ ile alt kira ilişkisi kurduğunu ve davalının kira bedelinin % 50 'sini tahsil ettiğini, bu alt kira ilişkisinin 01/03/2011 tarihli yazı ve 16/03/2011 tarihli cevabi yazından kaynaklanmadığını, davalının 3.etap hangar inşaatı 01/03/2013 tarihinde bitmiş gibi kapalı alan fark faturası düzenlediğini, 01/03/2011 tarihli dilekçenin kira sözleşmesindeki 3. etaba ait tamamlanma süresinin değişimini tek başına sağlayacak açıklıkta bir taahhüt ifadesi taşımadığını belirterek davalı tarafça düzenlenen 01/10/2013 tarih ve 158136 seri nolu faturadan kaynaklanan KDV dahil 1.174.512,41 TL bedelli ve 02/01/2014 tarih 052694 seri nolu faturadan kaynaklanan KDV dahil 361.288,64 TL bedelli olmak üzere toplam 1.535.801,05 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının, 01/03/2011 tarihli yazısına verilen 16/03/2011 tarihli yazıda, hangar bitiminin en az 6 yıl önceye çekilerek bitirilmesi şartı ile mevcut hangarın 5.720 m² kısmının ... Jet Havacılık AŞ'nin kullanıma izin verildiğini, 11/03/2013 tarihinden itibaren 3. etap hangar için kapalı alan kirası tahakkuk ettirildiğini, ... Jet Havacılık AŞ'nin ayrı bir tüzel kişilik olup yapımı biten 1. ve 2. hangarda yer talebinde bulunduğunu, bu şirkete 1. ve 2. hangarda yer teslimi yapılarak taahhüdün yerine getirildiğini, mevcut hangarın 3.000 m² derinliğinde kullanıldığına dair davacı ile ... Jet Havacılık arasında protokol imzalandığını, kira sözleşmesinin 3.b maddesi, 01/03/2011 tarihli taahhüt doğrultusunda 5.720 m² yerin ... Jet Havacılık AŞ'nin kullanıma izin verilmesi nedeniyle kira faturalarının ödenmesinin zorunluluk arz ettiğini beyanla davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, 20/04/2009 tarihli sözleşme konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 3/b. maddesinde, projenin onaylanması ve yer teslimini müteakip birinci etap hangarın en geç üç yıl içinde bitirilerek hizmete başlanılacağı, birinci etap hangarın proje onayından sonra % 10'u oranında arazi kira bedeli alınmaya başlanılacağı, ikinci, üçüncü ve dördüncü etap hangar yerlerinin, birinci etap hangarın bitiminden itibaren üçer yıl içinde bitirileceği, biten her bir etap hangardan ihalede oluşan kira bedeli alınmaya başlanılacağı, verilen süreler içerisinde hangarların bitirilmemesi halinde bu yerlerden süre bitiminden itibaren ihalede oluşan kira bedeli alınmaya başlanılacağı kararlaştırılmış, yine sözleşmenin 14/a. maddesinde, kiracının, DHMİ'nin muvafakati olmaksızın kiralanan yeri tahsis amacından başka maksatla kullanamayacağı, kiraya veremeceği, başkasına devir, temlik, ciro edemeyeceği, ortak alamayacağı düzenlenmiştir.

Davacı kiracı, davalı kiraya verene hitaben, 01/03/2011 tarihli yazısında, ... Teknik AŞ ile İdare arasında imzalanan 20 yıllık sözleşmenin 14-a maddesi gereğince, bahse konu hangarın 52x110 m'lik kısmının ... Holding bünyesinde kurulan ... Jet Havacılık AŞ tarafından kullanınıma izin verilmesini talep ettiklerini, bu izin verildiği takdirde hangar inşaatının 3. etabının bitim tarihini de en az 6 yıl öne çekerek idarenin planlanan tarihten daha önce kira almasının da mümkün hale geleceğini bildirmiştir. Davalı kiraya veren, dava dışı ... Jet Havacılık AŞ'ye hitaben cevabi yazısında, söz konusu hangarın 52x110=5.720 m²'lik kısmının şirketin kullanımına müsaade edilmiş olup, 3. etap hangarın belirtildiği üzere

bitiminin en az 6 yıl öne çekilerek bitirilmesi ve sonucundan bilgi verilmesi istenilmiştir.

Somut olayda, uyuşmazlık üçüncü etap hangar inşaatının hangi tarihte bitirilmesi gerektiği ve bu hangar yönünden kapalı alan kira bedelinin hangi tarihten itibaren ödenmesi gerektiği konusundadır. Davacı kiracının, 01/03/2011 tarihli talep yazısı ile alt kira sözleşmesi yapılması hakkı tanınması halinde üçüncü etap hangar inşaatının sözleşmede belirlenen tarihten önce tamamlanacağı beyan edilmiş, davalı kiraya veren tarafından 16/03/2011 tarihli yazı ile alt kira ilişkisine izin verilerek davacının önerisi kabul edilmiştir. Böylece tarafların ortak iradeleri ile 20/04/2009 tarihli sözleşmenin 3/b. maddesi ile 14/a. maddesi değiştirilmiştir. Bu durumda tarafların ortak iradeleri ile üçüncü etap hangar yönünden en az 6 yıl öncesinde kapalı alan kira bedelinin tahsili konusunda anlaşmaya varıldığına göre Mahkemece, bu doğrultuda araştırma ve inceleme yapılması gerekirken dayanaksız bilirkişi raporu hükme asas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3507, Karar No: 2015/4379, Tarih: 14.09.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/3507 E.  ,  2015/4379 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asıl ve birleşen dosyada davacı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile davalılar N.. A.. vs. arasındaki davadan dolayı Ankara 9. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 01.07.2014 gün ve 2004/357-2014/353 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı iş sahibi idare vekilince sunulan temyiz dilekçesi içeriğinden, asıl ve birleşen dosyada verilen ret kararlarının temyiz edildiği anlaşılmaktadır. Asıl ve birleşen dosyada açılan dava birbirinden bağımsız olup, her bir kararın temyiz incelemesinin yapılabilmesi için ayrı ayrı temyiz harçlarının yatırılması zorunludur. İki ayrı uyuşmazlığın tek dosya üzerinden çözüme kavuşturulması da, bu davaların bağımsız niteliklerini ortadan kaldırmaz.

Asıl ve birleşen dosyada ayrı ayrı verilen kararları temyiz eden davacı iş sahibi idare vekilinden sadece asıl davanın reddine yönelik olarak 136,00 TL temyiz başvuru harcı ve 27,70 TL maktu temyiz karar harcı alınmış, ancak birleşen dosya hakkında verilen ret kararın temyiz başvurusuna ilişkin olarak alınması gerekli 136,00 TL maktu temyiz başvuru harcı ile 27,70 TL maktu temyiz karar harcı alınmamıştır. Bu nedenle, 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nın 434/III. maddesinde gösterilen prosedürün uygulanması suretiyle davacı tarafından eksik yatırılan 163,70 TL harcın ikmâlinin sağlanması, ondan sonra dosyanın Dairemize gönderilmesi için mahalline geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan eksikliğin ikmalinin sağlanması amacıyla dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4222, Karar No: 2019/1436, Tarih: 21.02.2019

**11. Hukuk Dairesi         2017/4222 E.  ,  2019/1436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 20/03/2017 tarih ve 2015/82 E. - 2017/119 K. sayılı kararın asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nce verilen .../07/2017 tarih ve 2017/614-2017/700 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin tescilli börek kutusu tasarımı sahibi olduğunu, davalılardan ...’in bu kutulardan sipariş verdiğini ancak siparişi iptal ederek diğer davalı ... Amblaj Şirketi ile anlaştığını, ceza mahkemesince davalıların işyerlerinde yapılan arama sonucu tescilli tasarımlarına benzer kutuların üretildiğinin tespit edildiğini, üretici firmanın ise diğer davalı .... Ambalaj Şirketi olduğunun arama sırasında ele geçirilen faturalardan anlaşıldığını, davalıların bu eylemlerinin müvekkilin tasarımına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek haksız rekabetin ve tasarım hakkına tecavüzün tespitini, tecavüz fiillerinin durdurulması, ortadan kaldırılması ve giderilmesini, ....000 TL maddi 60.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı .... Ambalaj Şirketi ve ... Ambalaj Şirketi vekilleri, dava konusu ürünün endüstriyel tasarım vasfını taşımadığını, basit bir börek kutusu olduğunu, benzeri ve

türevlerinin, sektörde uzunca yıllardır kullanıldığını, tasarımın özgün olmadığını, yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunmadığını, müvekkilinin, söz konusu ürünün davacı adına tescil edildiğini bilmediğini, davacının börek kutularının, tüketici nezdinde bilinirliğinin olduğu yönündeki iddiaların gerçek dışı olduğunu, zarar ve tazminat taleplerinin haksız ve fahiş bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl davada Davalı ..., savunma yapmamıştır.

türevlerinin, sektörde uzunca yıllardır kullanıldığını, tasarımın özgün olmadığını, yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunmadığını, müvekkilinin, söz konusu ürünün davacı adına tescil edildiğini bilmediğini, davacının börek kutularının, tüketici nezdinde bilinirliğinin olduğu yönündeki iddiaların gerçek dışı olduğunu, zarar ve tazminat taleplerinin haksız ve fahiş bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl davada Davalı ..., savunma yapmamıştır.

Birleşen dosyada davacılar ... Ambalaj Şirketi ve ... vekili, davalı şirketçe kendisine ait olduğu iddia edilen kutu tasarımının, yıllardır ... piyasasında ambalaj işi yapan firmalarca üretilip kullanıldığını, davacının tasarım tescil belgesi aldığı ürünün, müvekkili şirket kurucuları tarafından 2012 yılında üretildiğini, pazarlandığını ve ... piyasasında kullanıldığını, müvekkilinin, önceki kullanımdan doğan hak sahibi olduğunu, davacı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığını ileri sürerek, davacı adına tescilli iki değişik ambalaj kutusuna ait tasarım tescil belgesinin 8 köşeli börek kutusu açısından kısmen hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini talep. etmiştir.

Birleşen dosyada davalı ... Orman Ürünleri Peçete Ambalaj San. ve Tic. Şti. vekili, asıl davadaki iddialarını belirterek, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, birleşen davada davalı .. Ambalaj Şirketine ait 2013/03168 sayılı 1.1 ve 1.... sıra numaralı tasarımın aynısının, 07/08/2012 tarihinde kamuya sunulduğu, tasarımın yenilik vasfına sahip olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın kabulü ile dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne; asıl davanın ise tasarımın hükümsüz kılınmış olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, asıl davada davacı - birleşen davada davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 57,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden asıl davada davacı - birleşen davada davalıdan alınmasına, .../02/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5886, Karar No: 2017/9533, Tarih: 21.11.2017

**21. Hukuk Dairesi         2017/5886 E.  ,  2017/9533 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle, davacı babanın maddi tazminat isteminin reddine, davacılar eş, çocuk ve annenin maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı çocuk ile davacılar anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin kabulüne, diğer davacıların manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacılar ile davalılar ... Genel Müdürlüğü ve .... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ....'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ....'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ....'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ....'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,