muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4434, Karar No: 2023/4835, Tarih: 04.05.2023

II.CEVAP

Davalı Bakanlık vekili; davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, süre yönünden reddi gerektiğini, davacıyı davalı idarenin çalıştırmadığını, kendi aralarında kurdukları dernek yöneticileri tarafından davacının çalıştırıldığını, davalı idareye husumet yönetilemeyeceğini, davacının İpsala Hamallar Derneği'ne üye olduğunu, bu dernek bünyesinde iş yaptığını, davalı idareden herhangi bir emir ve talimat almadığını, gümrük sahasında indirme bindirme işlerinde çalışan hamalların kendi nam ve hesabına çalıştıkları, davalı idarenin kendi bünyesinde hamal çalıştırmadıklarını, hamalların İpsala Hamallar Derneği'ne bağlı olarak İpsala Kaymakamlığı oluru ile çalıştıklarını, bu nedenlerle öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre ve husumet itirazlarının kabulü ile davanın esasına girilmeden reddine karar verilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde cevap ve itirazların kabulü ile davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince, “husumet yokluğundan davanın reddine” karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili; Mahkemece re'sen kamu tanıklarının dinlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, davacının yalnızca taşıma faaliyetinde bulunmadığını, müdürlük binası temizliği, gümrük sahası temizliği ve kalorifer yakıcılığı ile kalorifer temizliği işlerinde çalıştığını, davacının her gün işe gidip tam gün mesai yaptığını, hizmet ilişkisinin oluştuğunu, davacının piyasa hamalı olmadığını, belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; hizmet tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Eldeki davada, davacının davalıya ait işyerinde serbest piyasa hamalı olarak çalıştığı anlaşılmakla, hizmet akdinin unsurları oluşmadığından davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, bozma nedenidir.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Eldeki davada, davacının davalıya ait işyerinde serbest piyasa hamalı olarak çalıştığı anlaşılmakla, hizmet akdinin unsurları oluşmadığından davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi hükmü olan “husumet yokluğundan davanın reddine” ibaresinin silinerek yerine “davanın reddine” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13275, Karar No: 2014/19547, Tarih: 25.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/13275 E.  ,  2014/19547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/03/2014

NUMARASI : 2013/260-2014/145

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davalı işyerinden emeklilik nedeniyle ayrılan davacıya ödenmediğini iddia ettiği kıdem tazmnatı, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece fazla çalışma ücretinin reddine, diğer alacakların kabulüne dair verilen kararının davalı temyizi üzerine yapılan incelemesinde, Dairemizce hafta tatili konusunda çalışma yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Bozma üzerine mahkemece yapılan keşif ve incelemede apartmanın yirmibir daireli olduğu, kaloriferde katı yakıt kullanıldığı davacının haftalık yapacağı işlerin kırkbeş saati geçemeyeceği yönündeki bilirkişi tespitine göre hafta tatil ücretinin reddine karar verilmiştir.

Oysa katı yakıt tüketimi yapılan apartmanda kış mevsiminde hafta sonları da kaloriferin yanması, temizlenmesi işlerinde bir çalışan olması gerekeceği açıktır. Bu durumda davalı apartmanda kış aylarında davacının hafta tatil günlerinde davacı dışında çalıştırılan başka bir kimsenin bulunup bulunmadığı saptandıktan sonra, dışarıdan gelerek çalışan yok ise, kış ayları için geçerli olacak şekilde davacının hafta tatil ücretinin hesaplanması gerekir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23227, Karar No: 2016/683, Tarih: 18.01.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/23227 E.  ,  2016/683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, maliki bulunduğu binayı ... Dönüşüm Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ve belediye meclis kararına dayanarak davalıya devrettiğini, 174 analiz numaralı kıymet taktir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 12471,80 TL olarak belirlenmesine rağmen davalının tüm yapı bedelini değil sadece enkaz bedelini ödediğini, oysa tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek bakiye bedelin tahsili için yaptığı icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne 11028 TL'ye yönelik itirazın iptaline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait tapu tahsis belgeli gecekondunun Kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 174 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının gecekondusu, müştemilat ve ağaçları için toplam 12471,80 TL yapı bedeli ile 1443,38 TL enkaz bedelinin belirlendiği, belirlenen bu bedellerden sadece enkaz bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine enkaz bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, çözülmesi gereken sorun davacıya yapı bedelinin tamamının mı yoksa sadece enkaz bedelinin mi ödenmesi gerektiği hususudur.

2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un “Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular” başlıklı 13. maddesi uyarınca:

“Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yapılır.

a) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir.

“Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yapılır.

a) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir.

b) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya ...Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edilir. Gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verilir. Tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli 4/11/1983 tarih ve 2942 sayılı Kanun veya 6/6/1984 tarih ve 3016 sayılı Kanuna göre tespit edilir.”

Yine dava konusu dönüşüm projesine ilişkin ...Dönüşüm Projesi Yönetmeliğinin “Borçlandırma suretiyle konut sözleşmesi” başlıklı 14. maddesinde:

“(1) Tapu tahsis belgesindeki tahsis miktarı 400 m2 olup arsa borcu bulunmayan hak sahiplerine Belediye Meclisince belirlenecek büyüklükte bir adet konut verilir. Tapu tahsis belgesindeki tahsis miktarı 400 m2’den az olan maliklerin eksik arsa oranları, konut sözleşmesi ile Belediye Meclisince tespit edilecek konut büyüklüğünün inşaat maliyet bedeli oranı üzerinden hesaplanacak bedele, gecekonduya ait varsa arsa borcuda ilave edilerek, toplamdan; tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli düşülerek borçlandırma yapılır.” düzenlemesi öngörülmüştür.

Belirtilen düzenlemelerin incelenmesinde, tapu tahsis belgeli taşınmaz üzerindeki bina ve eklentileri karşılığında ödenecek bedelin belirlenmesinde arsa üzerindeki yapılara ait enkaz bedelinin esas alınacağının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Öte yandan tarafların anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde imzaladıkları ... Dönüşüm ve Gelişim Projesi Tapu Tahsis Belgeli Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinde hak sahibinin alacağı belirlenirken arsa üzerindeki tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli esas alınarak bakiye alacağın belirleneceğinin kararlaştırıldığı açıktır.

Taraflar arasında düzenlenen bu sözleşme; özel hukuk hükümlerine tabi ve geçerli bir sözleşme olduğundan taraflar yönünden bağlayıcıdır.

Öte yandan tarafların anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde imzaladıkları ... Dönüşüm ve Gelişim Projesi Tapu Tahsis Belgeli Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinde hak sahibinin alacağı belirlenirken arsa üzerindeki tesis ve müştemilata ait enkaz bedeli esas alınarak bakiye alacağın belirleneceğinin kararlaştırıldığı açıktır.

Taraflar arasında düzenlenen bu sözleşme; özel hukuk hükümlerine tabi ve geçerli bir sözleşme olduğundan taraflar yönünden bağlayıcıdır.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında tapu tahsis belgeli taşınmaz üzerindeki bina ve eklentileri karşılığında ödenecek bedelin belirlenmesinde, gerek 2981 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (b) fıkrası; gerek ...Dönüşüm Projesi Yönetmeliğinin 14. maddesi ve gerekse tarafların serbest iradeleri ile imzaladıkları ve kendileri yönünden bağlayıcı sözleşme hükümleri uyarınca tapu tahsis belgeli gecekonduların bulunduğu arsa üzerindeki yapı ve müştemilatlar ile ağaçlara ait bedelin belirlenmesinde enkaz bedelinin esas alınması gerekmektedir. Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün 2014/13-1500 esas, 2015/1519 karar numaralı kararı da bu yöndedir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının sözleşme kapsamında davalıya devrettiği gecekondusu için sadece enkaz bedeli isteyebileceği, enkaz bedelinin de davacıya ödenmiş olması karşısında davacının başka bir şey talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, İkinci bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 18/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8354, Karar No: 2021/870, Tarih: 24.02.2021

**9. Ceza Dairesi         2020/8354 E.  ,  2021/870 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Tefecilik yapmak

Hüküm : Antalya BAM 10. Ceza Dairesinin 2018/3439-2019/243 sayılı ve 12/02/2019 tarihli kararı ile esastan ret hükmünün müdafii tarafından temyizi üzerine 05/12/2019 tarihli ek karar ile temyiz talebinin CMK'nın 286/2-a, 296/1-2 maddeleri gereğince reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen temyiz isteminin reddine ilişkin ek karar temyiz edilmekle dosya incelendi;

Hükmolunan cezanın miktarı ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair, 05/12/2019 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın ONANMASINA, 24/02/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4516, Karar No: 2014/6801, Tarih: 09.04.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/4516 E.  ,  2014/6801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 10/06/2013

NUMARASI : 2013/38-2013/143

Taraflar arasındaki malın iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında akdolunan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında iki adet iş makinesinin davalıya teslim edilmiş ise de kira bedellerinin süresinde ödenmediğini, keşide olunan ihtarnameye rağmen de ödeme yapılmaması üzerine akdin fesholunduğunu belirterek, sözleşmeye konu makinelerin aynen iadesine, iadesi mümkün olmaması halinde bedellerinin akdi faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; uzlaşma imkanı bulunduğunu bildirerek süre talep etmiştir.

Mahkemece, davalı yanın sözleşmeye konu makinelere ait kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğü ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin saptandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, finansal kiralama sözleşmesi kapsamındaki iki adet iş makinesinin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı vekilince dayanağı da belgelendirilmek suretiyle usulüne uygun biçimde hazırlanan mazeret dilekçesinin dosyaya sunulduğu görülmekde olup, mahkemece vekalet göz önüne alındığında davalının birçok vekille temsil edildiği, yetki belgesinde adı bulunan vekilin de yapılan yoklamada hazır olmadığından bahisle mazeret talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi davalı tarafın savunma hakkının kısıtlanmasına da yol açtığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma biçimine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 09.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3528, Karar No: 2011/2494, Tarih: 11.05.2011

**11. Ceza Dairesi         2011/3528 E.  ,  2011/2494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Gerçeğe aykırı ikametgah ilmuhaberi kullanmak

HÜKÜM : 765 sayılı TCK.nun 356, 59.maddeleri ile 647 sayılı yasanın 4 ve 6.maddeleri gereğince 675 TL APC ve ertelenmesine

2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14. maddesinde yer alan “Ceza dairelerinin görevlerinin tayininde, davadaki tavsif esas alınır” hükmü ile Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu’nun yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere görevli dairelerin tayininde iddianamedeki tavsif esas alınmalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 29.05.1995 gün ve 153/175, 29.05.1995 gün ve 154/176, 08.02.2000 gün ve 13/21, 22.02.2000 gün ve 33/33 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, sanığın 28 Mart 2004 yerel seçimlerinde oy kullanmak için Suvarlı beldesinde ikamet etmediği halde ikamet ediyormuş gibi sahte ikametgah ilmühaberi alıp bu ilmühaberle, seçimlerde oy kullanmak amacıyla İlçe Seçim Kurulu’na kayıt yaptırdığından bahisle, suç ve iddianame tarihlerinde yürürlükte bulunan 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 142/1.maddesinde düzenlenen suç tavsif edilerek dava açılmıştır.

Bu itibarla, iddianamedeki anlatıma, temyizin kapsamına ve Yargıtay Kanunun 14. maddesine göre temyiz inceleme görevinin Yüksek Yargıtay 8. Ceza Dairesine ait olduğu anlaşıldığından Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın görevli daireye gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3858, Karar No: 2020/5227, Tarih: 01.10.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/3858 E.  ,  2020/5227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, dar gelirli ailelere konut edindirme kapsamında davalı belediye ile aralarında sözleşme düzenlendiğini, arsa tahsisi yapıldığını, satış bedelinin taksitler halinde ödendiğini, tahsis kararının iptal edildiğini, imar planı değişikliği ile ifanın imkansız hale geldiğini ileri sürerek; taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslahla talep sonucunu 84.600,00 TL’na yükseltmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile toplam 98.700,00 TL'nin tahsiline dair verilen karar, Yargıtay 13.Hukuk Dairesince (kapatılan) 09.11.2017 tarih 2017/7112 e., 2017/10844 k. sayılı ilam ile bozulmuş, bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama ve bozma ilamında işaret edilen 20.08.2016 tarihli 6745 sayılı Kanunu'nun 12. maddesiyle 775 sayılı Gecekondu Kanunu'na eklenen geçici 10.maddenin, 05.04.2019 gün ve 30736 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 20.12.2018 gün, 2016/181E. ve 2018/111 K. sayılı kararı ile iptal edildiği hususu da gözetilerek, davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nin dava tarihinden, 74.600,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı belediyenin maliki bulunduğu taşınmazı 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 25 ve 26. maddeleri uyarınca davacıya satışına ilişkin sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında yapılan satış sözleşmesi geçerlidir ve geçerli sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle davacı, satış bedelini ödediğini ispat etmek koşuluyla taşınmazın ifasının imkânsız hale geldiği tarihteki rayiç değeri isteyebilir. Bu nedenle, mahkemenin davacının tahsis edilen arsanın rayiç değerini isteyebileceği yönündeki değerlendirmesi yerindedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazın, ifanın imkansız hale geldiği tarihteki m² birim fiyatı 470,00 TL olarak bulunmuş, buna göre sonuca gidilmiştir. Rapora göre, 4196 ada 6 parsel sayılı taşınmazın emsal olarak alındığı, 1150 m² büyüklüğündeki bu arsanın 32167/57500 hisselik kısmının 13.03.2012 tarihindeki satış bedelinin 648.839,00 TL olduğu, edinimin imkansız hale geldiği tarihteki m² birim fiyatının 812,14 TL olup, dava konusu taşınmaza göre 0,58 değerleme oranı bulunduğu, yine emsal olarak alınan 4629 ada 2 parsel sayılı 1498,07 m² büyüklüğündeki başka bir arsanın tamamının 31.12.2010 tarihinde 2.040.000,00 TL ye satıldığı, buna göre edinimin imkansız olduğu tarihteki m² birim fiyatının 1250,77 TL olduğu, dava konusu taşınmaza göre 0,38 değerleme oranı bulunduğu, bunlara göre hasaplama yapılmış olduğu görülmektedir.

Oysa ki, benzer dava dosyalarında da işaret edildiği üzere, rayiç değerin, ifanın imkansız hale geldiği tarihten önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması gerekmektedir. Nitekim, davalı Belediye ifanın imkansız hale geldiği tarihten sonra dava konusu taşınmazların özellik ve niteliklerinin 06.09.2010 tarih ve 93 sayılı Belediye Meclisi kararı ile değiştirildiğini bildirmiştir. Somut olayda, ifanın imkansız hale geldiği tarih 2009 yılı olup, bu yıl veya önceki yıllara göre emsal belirlenmesi gerekecektir. İtiraz üzerine aldırılan ek raporda ise, 1536 ada 11 parselde kayıtlı 2.378,00 m² büyüklüğündeki taşınmazın 5/1189 hissesinin 15.05.2007 tarihinde 630,00 TL m² birim fiyatı üzerinden toplam 6.300,00 TL ye satıldığı edimin imkansız olduğu tarihteki m² birim fiyatının 741,42 TL olduğu, dava konusu taşınmazın arsa vasıflı iken emsal taşınmazın kadastro parseli olduğundan taşınmazın imar parseli olarak ediminin imkansız olduğu tarihteki değeri için 0,60 Dop payı ilave edilip m² birim fiyatının 1235,00 TL olduğu belirlemesi yapılıp, sonra emsal karşılaştırma tablosu ile 0,38 oranı üzerinden işlem yapılıp 469,6 TL dava konusu taşınmazın m² birim fiyatı bulunmuş ise de; 3194 sayılı İmar Kanunu ve yönetmelik hükümlerine göre düzenleme ortaklık payının (Dop) en fazla 0,40 olabileceği, bu haliyle ek raporada itibar edilemeceği sonucuna varılmaktadır. Mahkemece yapılacak iş, ifanın imkansız olduğu tarih veya bu tarihten önceki dava konusu taşınmazın tapu ve belediye kayıtlarındaki niteliklerine uygun emsal satışlar dikkate alınıp, 13. Hukuk Dairesinin 2015/41413 e. sayılı ve diğer benzer bozma ilamlarında da işaret edildiği üzere, m² birim fiyatlarının 300,00 TL olarak belirlendiği başka dosyalardan aldırılan bilirkişi raporları ile eldeki dava dosyasında bozma öncesi aldırılan 07.07.2014 tarihli bilirkişi raporunda resen emsal olarak belirtilen 239 ada 3 parsele ilişkin 08.04.2009 tarihli satış ile 230 ada 1 parsele ilişkin 29.12.2009 tarihli satış da gözetilerek temin edilecek taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 1.444,75 TL peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01/10/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.