muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7133, Karar No: 2024/6232, Tarih: 03.06.2024

3. Değerlendirme

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 34, 35, 56, 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56 ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “Sosyal Güvenlik Kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56 ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; boşanma sonucu fiili birliktelik nedeni ile Kurum işleminin iptali veya kesilme sonrası aylığın yeniden bağlanması istemli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20, 5510 sayılı Kanun'un 59, 100, 298 sayılı Seçimlerin ... Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 28, 45, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3, 45 – 53, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6, 24 – 33, 189, 190, 191, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6, 19, 20 nci maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel Kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; Uşak 1.İş Mahkemesinin 2012/567 Esas sayılı dosyasında davacının 11.02.2009 tarihinde açtığı dava ile boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile Kurum tarafından ölüm aylığı tahsis isteminin reddedildiğini belirterek, tahsis talebinin reddine dair Kurum işleminin iptalini istediği, Mahkemece ,davacıya 01.09.2008 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanmasına ve aksine Kurum işleminin iptaline karar verildiği ve kararın 21 HD. 23.10.2014 tarihli 2014/17806 Esas kararı ile onandığı, davacıya Mahkeme kararının onanması sonrasında 23.1.2015 tarihli karar ile ölüm aylığı bağlanarak 01.09.2008-17.02.2015 arası birikmiş aylık ve ek ödeme toplamı 53.391,71 TL'nin 18.02.2015 tarihinde ödenmek üzere gönderildiği ve davacı tarafından 18.02.2015 tarihinde alındığı, bu tarihten sonra da aylıkların ödenmeye devam edildiği, ancak Sosyal Güvenlik Kurumunun 06.01.2017 tarihli denetim raporu ile davacının boşanma tarihi olan 04.08.2008 den itibaren eşiyle birlikte yaşadığının anlaşıldığı, aylığın kesilmesi ve yersiz ödemelerin tahsili gerektiği tespitinin yapılması üzerine , aylığın tekrar 18.10.2008 itibariyle kesildiği ve 18.10.2008-17.02.2017 dönemi aylıklar için yersiz ödeme nedeniyle borç tahakkuku yapıldığı anlaşılmaktadır.

Uşak 1. İş Mahkemesinin 2012/567 Esas sayılı dosyasında açılan ve 03.05.2013 tarihinde karara bağlanan dava ile birlikte, 01.09.2008 itibariyle davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığının kabul edilmesi ve kararın onanması karşısında, anılan davanın açılış tarihi ile mahkemenin karar tarihi olan 3.5.2013 tarihi arasında birlikte yaşama olgusu bulunmadığının kabulü gerekir.

Bu tarih sonrasında birlikte yaşama olgusunun bulunup bulunmadığı açısından ise, adres bilgileri raporunda davacının 17.10.2008 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu Maltepe Mah.Yazgır sok.No 8/2 Kütahya adresinin Kütahya İl Emniyet Müdürlüğünün 16.01.2014 tarihli tahkikatına istinaden kapatıldığının belirtildiği, denetim adresi olan ... No 74 adresinde 01.11.2000 tarihinden itibaren ... adına abonelik bulunduğu, ... adına abonelik bulunmadığı ,davacı adına 18.2.2015 tarihinde açılan cep telefonu abonelik adresinin boşandığı eşinin adresi olarak gözüken .../Uşak adresi olduğu, köy adresinde kolluk vasıtasıyla yapılan araştırmada, 09.10.2017 tarihli jandarma tarafından tutulan tutanakta ... No 74 adresinde boşanmadan önce de sonra da beraber yaşadıklarının tespit edildiği, 16.01.2018 tarihli köy muhtarı ... tarafından imzalı tutanakta, köy muhtarı tarafından şahısların Çarıkköyünde ikamet ettikleri ve aynı çatı altında yaşadıklarının beyan edildiği, davacının nüfusa kayıtlı adresi olan Kütahya adresinde yapılan araştırmada 07.02.2018 tarihli Emniyet tutanağında, 2008 yılı Aralık ayından itibaren 1 yıl süreyle adreste kardeşi ... ... ile kaldığı, ardından Uşak iline geri döndüğünün yakındaki komşuların beyanından anlaşıldığı, 06.02.2022 tarihli Emniyet tutanağında, bu adreste ...’nin kardeşi ...’ın ikamet ettiği, yan komşusu ... Kaya (TC kimlik numarası da alınarak) ile yapılan görüşmede ...’nin hiçbir zaman bu adreste oturmadığını, sadece burayı adres gösterdiğini, anlaşmalı boşandıklarını ama tanıklık yaparsa komşuluk ilişkisinin zarar göreceğini beyan ettiği, MEDULA kayıtlarında davacının 24.02.2016 tarihinden itibaren Uşak ilindeki hastanelerde muayene olduğu, 24.03.2017 tarihli muayenesinde hasta telefonu olarak boşandığı eşi ... adına kayıtlı telefonu bildirdiği, seçmen kayıtlarında, davacının 2009-2017 arası seçimlerde adresinin Kütahya olarak göründüğü ama sadece 12.09.2010 tarihli seçimde Kütahya’da oy kullandığı, diğer seçimlerde oy kullanmadığı, Mahkemece davacının her iki adresindeki muhtar ve azaların dinlediği ve bunların birlikte yaşama olgusunu teyit ettiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararında ... köyünde aza olarak görev yapan kamu tanıklar ..., ... ve ...'in davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığına dair beyanına atıf yapılmışsa da ...'nın, tarafların boşandıktan sonra da aynı evde birlikte yaşamaya devam ettiği, davacının kızı ... eşinden ayrı yaşamaya başladıktan sonra davacının bazen kızı ...'a ait evde bazen de boşandığı eşi ...'le birlikte yaşamaya devam ettiği iki ev arasındaki mesafenin 100 mt olduğu yönündeki ifadesinin davacı lehine değerlendirilemeyeceği, ayrıca davacının halasının kızı olan davacı tanığı ...'nun, davacının kızının boşandığı eşinin akrabası olan muhtar ..

...'nın, tarafların boşandıktan sonra da aynı evde birlikte yaşamaya devam ettiği, davacının kızı ... eşinden ayrı yaşamaya başladıktan sonra davacının bazen kızı ...'a ait evde bazen de boşandığı eşi ...'le birlikte yaşamaya devam ettiği iki ev arasındaki mesafenin 100 mt olduğu yönündeki ifadesinin davacı lehine değerlendirilemeyeceği, ayrıca davacının halasının kızı olan davacı tanığı ...'nun, davacının kızının boşandığı eşinin akrabası olan muhtar ... ile davacı arasında husumet bulunduğuna yönelik anlatımının somut bir delille desteklenmediği anlaşıldığından, Mahkemece yukarıda açıklanan şekilde “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden belirtilen araştırma yöntemine uygun olarak, araştırmanın genişletilerek elde edilecek tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/29348, Karar No: 2025/19341, Tarih: 01.07.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/29348 E.  ,  2025/19341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1226 E., 2021/749 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/188 E., 2019/258 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK m. 314/2, 3713 sayılı TMK m. 5/1, 5237 sayılı TCK m. 62/1 53/1-2-3, 58/9, 63 uyarınca verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 2020/12719 Sor. sayı ve 26.10.2020 tarihli yazısı ekinde sunulan, sanığın kullanımında olduğu iddia olunan ByLock hesabıyla irtibatlı olduğu tespit edilen ve etkin pişmanlık kapsamında ifade verdiği görülen ... 'nin 24.10.2020 tarihli ifadesinde özetle, sanıkla örgüte müzahir .... Gençlik Derneğine gittiği dönemde tanıştığı ve ByLock'a eklediğini beyan ettiği görülmekle, ilgili evrak ve eklerinin 5271 sayılı CMK m. 217 uyarınca duruşmada sanık ve müdafiine okunup diyecekleri sorularak, adı geçenin aşama beyanlarının dosya arasına alınması ve gerektiğinde tanık olarak dinlenilmesi sağlandıktan sonra yargılamaya devamla bir hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi;

2- Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih ve 2017/16-956 E., 2017/970 K. sayılı kararıyla onanarak kesinleşen Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih ve 2015/3 E., 2017/3 K. sayılı kararıyla Anayasa Mahkemesinin ... başvurusuna ilişkin 04.06.2020 tarih ve 2018/15231 başvuru numaralı kararında belirtildiği üzere; ByLock iletişim sisteminin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kullanmaları amacıyla oluşturulan ve münhasıran bu suç örgütünün bir kısım mensupları tarafından kullanılan bir ağ olması nedeniyle, örgüt talimatyla bu ağa dahil olunduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullanıldığının, her türlü şüpheden uzak, kesin kanaate ulaştıracak teknik verilerle tespiti halinde kişinin örgütle bağlantısını ortaya koyan bir delil olacağında şüphe bulunmamakla birlikte, savunmasında ByLock kullanıcısı olmadığını bildiren sanığın örgütsel konumunun ve örgütsel faaliyetlerinin tespiti bakımından ByLock tespit ve değerlendirme tutanaklarında ekleyen, eklenen ve irtibatlı bulunduğu kişiler olarak gözüken şahıslar hakkında soruşturma yahut kovuşturma bulunup bulunmadığı araştırılarak, varsa sanık ile ilgili aşama beyanlarının dosyaya getirtilmesi, UYAP'ta bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzunda sanık hakkında başkaca bir beyan yahut delil bulunup bulunmadığı araştırılarak bulunması halinde ifade tutanaklarının 5271 sayılı CMK m. 217 uyarınca duruşmada okunup tartışılması, tespit halinde beyan sahiplerinin tanık sıfatıyla usulüne uygun şekilde dinlenmelerinden sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde mahkûmiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304/1. maddesi uyarınca Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3819, Karar No: 2020/7619, Tarih: 23.12.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/3819 E.  ,  2020/7619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat, Düşme

Katılan vekilinin temyiz isteminin yalnızca sanıklar ... ve ... haklarında verilen hükümlere yönelik olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

1-Sanıklar hakkında “2006 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan verilen düşme hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

Sanıklara yüklenen “2006 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve sanıklar hakkındaki kamu davalarının düşmesine karar verilmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış; katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA,

2-Sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

Bozma kararına uyularak yapılan yargılamada, sanıklara yüklenen “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun‘daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suçun işlendiği tarihten hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek beraat hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

3-Sanıklar hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

3-Sanıklar hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

Bozma kararına uyularak yapılan yargılamada, sanıklara yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen 8 yıllık asli dava zamanaşımının, kesici son işlem olan sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 23/05/2012, sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 21/03/2012 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen asli dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 23/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8630, Karar No: 2015/7450, Tarih: 17.09.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/8630 E.  ,  2015/7450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün MERNİS adresinin “...” olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün mernis adresinin cezaevi adresi olduğu ve hükümlünün cezaevine girmeden önce “...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Hükümlünün cezaevince alınan beyanına göre cezaevine girmeden önce “...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın .. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince .. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/09/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5085, Karar No: 2015/5987, Tarih: 24.11.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/5085 E.  ,  2015/5987 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul 4. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :31.12.2014

Numarası :2014/288-2014/441

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Uyuşmazlık kentsel dönüşüm projesinden kaynaklanmakta olup, mahkemece uyuşmazlıkta tüketici mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik nedeniyle dava dilekçesini reddine dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava tarihinde 6502 sayılı Yasa yürürlükte olup, 6502 sayılı Yasa'nın amaç başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının koruyucu, zararlarının tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmelerini teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir. Tanımlar başlıklı 3. maddesinde ise, (h) mal; alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, (i) Satıcı, Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (k) Tüketici; Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (l) Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, tanımaları bulunmaktadır.

Bir hukuki işlemin tüketici işlemi kabul edilebilmesi için yukarıda açıklanan tanımlara uygun ve tarafların da tüketici ve satıcı-sağlayıcı konumunda bulunması gerekmektedir. Bu tanımlara uymayan bir hukuki işlemin tüketici işlemi kabul edilmesi mümkün olmayıp, bu durumda da tüketici mahkemelerinin görevli olduğundan sözedilemez.