muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/40340, Karar No: 2017/43350, Tarih: 02.03.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/40340 E.  ,  2017/43350 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 02/03/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7613, Karar No: 2023/7469, Tarih: 14.06.2023

**5. Ceza Dairesi         2021/7613 E.  ,  2023/7469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/670 Esas, 2016/277 Karar

SUÇLAR : İhmali davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Sanıklardan ... ve ... hakkında atılı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ... hakkında atılı suçtan mahkûmiyet

... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.04.2016 tarihli ve 2015/670 Esas, 2016/277 sayılı Kararının sanıklar müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön incelemede:

Sanıklar ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin on ikinci fıkrası karşısında itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, aynı Kanun'un 264 üncü maddesi de gözetilerek sanıklar müdafiinin temyiz isteminin itiraz mahiyetinde olduğu ve ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.06.2016 tarihli ve 2016/1378 Değişik iş sayılı Kararı ile incelenmek suretiyle reddine karar verildiği anlaşılmakla, bu yönden dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

Sanık ... hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.11.2015 tarihli ve 2015/4715 Soruşturma, 2015/5834 Esas, 2015/5154 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 257 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca cezalandırılması ve hak yoksunlukları uygulanması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.04.2016 tarihli ve 2015/670 Esas, 2016/277 sayılı Kararı ile sanık hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci ve 51 inci maddeleri uyarınca erteli 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri

2. ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.04.2016 tarihli ve 2015/670 Esas, 2016/277 sayılı Kararı ile sanık hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci ve 51 inci maddeleri uyarınca erteli 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri

Sanık ... müdafii, diğer sanıklar ... ve ... acil tıp teknisyeni iken sanık ...'nın ambulans sürücüsü olduğunu, müteveffanın yürütülmesine dahli olmadığını, tanıkların mahkeme huzuruna celp edilmeyerek dinlenmesinden vazgeçildiğini, Adli Tıp Raporunda 112 ekibinin tüm kurallara riayet ettiği, atfı kabil tıbbi bir kusurun bulunmadığı bildirildiği halde sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle mahkumiyet hükmünü temyiz etmiştir.

B. Sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz sebepleri

Sanık ... ve ... müdafii, müteveffanın sedyeye binmeyi ısrarla reddettiğini, sanıkların her türlü müdahaleyi evin içinde yaptıklarını, müştekinin şikayetinden vazgeçtiğini, verilen kararların usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek kararları temyiz etmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihinde acil tıp teknikeri - paramedik ve acil tıp teknisyeni olan sanıkların, 18.07.2014 tarihinde evinde rahatsızlanan ...'yi, evinden ambulansa sedye ile taşımayarak yürüttükleri, gerekli desteği sağlamadıkları ve zamanında, yeterli tıbbi iş ve işlemle müdahalede bulunmadıkları, hastaneye gittikten bir saat sonra ...'nin vefat ettiği somut olayda, hastanın ölümünün önceden kendinde mevcut rahatsızlıklardan meydana geldiği, hastanın yürütülmüş olması ile meydana gelen ölüm arasında tam bir nedensellik bağının bulunmadığı ancak ciddi bir solunum güçlüğü içinde olan müteveffanın kendi inisiyatifi ile de olsa yürüyerek ambulansa gitmesine fırsat verilmiş olması nedeniyle sanıklar hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında, Mahkemece; sanık ... hakkında atılı suçtan mahkumiyet, sanıklar ... ve ... hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE ve KARAR

A. Sanıklar ... ve ... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar yönünden;

Sanıklardan ... ve ... haklarında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin on ikinci fıkrası karşısında itiraza tabi olup temyizinin mümkün olmadığı, sanıklar müdafiinin bu yöndeki isteminin ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.06.2016 tarihli ve 2016/1378 Değişik iş sayılı Kararı ile değerlendirilip gerekli kararın verildiği görüldüğünden dosyanın bu yönden incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

B. Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

B. Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Suç tarihinde ambulans şoförü olan sanık ...'in aşamalardaki istikrarlı savunmasında solunum yetmezliği nedeniyle rahatsızlanan ...'nin evine gittiğinde müstakil evin önünün rampa olması nedeniyle ambulansı park etmek için uğraştığını, araçtan inerek sedyeyi hazırlamaya başladığında vefat eden ...'nin kendisini dışarı attığını, yürüyerek ambulansa geldiğini gördüğünü bildirdiği, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ... ve ...'in sanığın savunmasına doğrular nitelikte beyanlarda bulunmaları, tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarının içerikleri nazara alındığında, vefat eden ...'nin evinden ambulansa kadar yürütülmesinde sanık ...'nın dahlinin bulunduğuna dair savunmasının aksine delil bulunmadığından sanığın atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde mahkumiyetine hükmedilmesi,

Kabule göre de;

Kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde bu cezasının kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesi yerine infazı kısıtlayacak ve infazda tereddüt oluşturacak biçimde karar verilmesi,

Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul olunan sanık ... hakkında aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince hak yoksunluğuna karar verilmemesi,

Hukuka aykırı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.04.2016 tarihli ve 2015/670 Esas, 2016/277 sayılı Kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/423, Karar No: 2019/7558, Tarih: 09.12.2019

**21. Hukuk Dairesi         2019/423 E.  ,  2019/7558 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

1-Eş ve Çocuk Mehmet'in Maddi Tazminat İstemleri ile Kardeşler ... ve ...'nin Manevi Tazminat İstemlerine İlişkin Hükümler Yönünden Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Davacıların dava dilekçeleri ve ıslah ile eş için 45.231,19 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, çocuk ... için 4.806,25 TL maddi, 120.000,00 TL manevi, çocuk ... için 1.000,00 TL maddi, 120.000,00 TL manevi, kardeş ... için 50.000,00 TL manevi, anne için 100.000,00 TL manevi, kardeşler ... ve ... için 75.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulundukları, ilk derece mahkemesince, asıl dava dosyasında davalı ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden eş ve çocuk ...'in maddi tazminat istemleri ile her iki çocuğun manevi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk ...'nun maddi tazminat isteminin reddine, eşe lehine 150.000,00 TL, kardeş ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, birleşen dava dosyasında ise annenin manevi tazminat isteminin kabulüne, kardeş...'ın manevi tazminat isteminin reddine, kardeş ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, asıl dava dosyasının davacıları eş, çocuklar ve kardeş ..., birleşen dava dosyası davacıları kardeşler ... ve ... ile davalı ... Genel Müdürlüğü'nün bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce verilen 31/10/2018 tarihli kararda istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı da asıl dava dosyası davacıları, birleşen dava dosyasının davacıların kardeş ... ve davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.Bölge Adliye Mahkemesince 01/01/2018 tarihinden sonra verilen kararlar için kesinlik sınırı 47.530,00 TL'dir.Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından, davacılar eş ve çocuk ...'in maddi, kardeşler ... ve ...'nin manevi tazminat istemlerine ilişkin hükümlerin Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 47.530,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.O halde, davacılar eş ve çocuk Mehmet'in maddi, kardeşler ... ve ...'nin manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin temyizi mümkün olmadığından, temyiz eden asıl dava dosyası davacıları ile davalı ... Genel Müdürlüğü'nün açıklanan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer Hükümler Yönünden

A)Davacı İstemi

2-Diğer Hükümler Yönünden

A)Davacı İstemi

Davacılar asıl ve birleşen dosyalarda ibraz ettikleri dava ve ıslah dilekçeleri ile eş için 45.231,19 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, çocuk ... için 4.806,25 TL maddi, 120.000,00 TL manevi, çocuk ... için 1.000,00 TL maddi, 120.000,00 TL manevi, kardeş ... için 50.000,00 TL manevi, anne için 100.000,00 TL manevi, kardeşler ... ve ... için 75.000,00'er TL manevi tazminat talep etmişlerdir.

B)Davalıların Cevapları

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı İlk derece mahkemesince asıl dava dosyasında davalı ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden eş ve çocuk Mehmet'in maddi tazminat istemleri ile her iki çocuğun manevi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk ...'nun maddi tazminat isteminin reddine, eşe lehine 150.000,00 TL, kardeş ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, birleşen dava dosyasında ise annenin manevi tazminat isteminin kabulüne, kardeş ...'ın manevi tazminat isteminin reddine, kardeş ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurularının HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz Nedenleri

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurularının HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz Nedenleri

Asıl dava dosyasının davacıları eş ve çocuklar ile kardeş ... temyiz dilekçelerinde özetle, eş ve kardeş ...'e lehine hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğunu, vekalet ücretinin hatalı tespit edildiğini, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, birleşen dosya davacısı anne ile muris arasında husumet bulunduğunu, anne lehine manevi tazminata hükmedilmemesi gerektiğini, Davacı kardeş ... temyiz dilekçesinde özetle, kendisi lehine de manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, talebinin reddedilmesinin doğru olmadığını,Davalı ... Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle birleşen dosya davacısı anne ile muris arasında husumet bulunduğunu, anne lehine manevi tazminata hükmedilmemesi gerektiğini, davacılar lehine maddi ve manevi tazminat verilirken murisle aralarında eylemli ve gerçek bir bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, davacıların davalarını ispat edemediklerini, davacıların bu konuda tanık dahi dinletmediklerini, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında tazminatların neden bu kadar yüksek verildiğine dair davacılar özelinde bir değerlendirme bulunmadığını, ceza dava dosyasında kendi çalışanlarının beraat ettiğini, diğer davalı şirketi denetleme yetkilerinin bulunmadığını, asıl işveren olmadıklarını, maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz verilmesinin hatalı olduğunu, Afad tarafından yapılan yardımların tenzil edilmesi gerektiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, maddi tazminat hesabına yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, özellikle peşin sermaye değerli gelir tenzilatında üçüncü kişinin kusurunun yarısı dikkate alındığından müvekkilinin daha fazla tazminat ödemek durumunda kaldığını, destek payları belirlenirken gelirin %70'inin dağıtılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kardeşler lehine manevi tazminat verilirken murisle aralarında eylemli bağ bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, kusurun hatalı tespit edildiğini ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; asıl dava dosyası davacılarının ve davalı ... Genel Müdürlüğü'nün tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı kardeş ...'ın temyiz itirazlarının kabulüne,Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir

. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar ) Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun mülga 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.