muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/756, Karar No: 2015/124, Tarih: 21.04.2015

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasında başka ölçülerin yanında 'kanunla sınırlama' yapılmasını gerekli görmektedir.

Kanunla sınırlama yapılırken, özgürlüğü ve bu hakkın kullanımını kısıtlayıcı bir niteliğe büründürmeden yorum yapılması gerekir.

Asıl olan özgürlüktür. Kısıtlanması istisnadır. Özgürlük için ölçüt, söylenilen sözlerden dolayı herhangi bir cezai takibe maruz kalma endişesinin var olup-olmadığıdır. Kişi şu sözü söylersem cezai bir takibe maruz kalırım endişesine girerse özgürlük kısıtlanmış sayılır. Ayrıca, şüpheli bir durum oluştuğunda; şüphenin özgürlük lehine yorumlanması gerekir.

Devlet aygıtı içinde yer alanların kullandıkları gücün sınırlandırılması, bu aygıtı kullananlara yönelik sözlerin ve politik eleştirilerin kimden gelirse gelsin yine özgürlük alanı içinde kalması gerektiği, kişilik haklarına yönelik saldırılar nedeniyle kamu görevlilerine politikacılara oranla daha kuvvetli bir koruma sağlanması, yargı bağımsızlığı ve hakimlik teminatı nedeniyle bu korumanın en yüksek seviyede hakim ve savcılara uygulanması gerektiği, nefret ve ayrımcılık içeren ifadelerin özgürlük kavramına dahil edilemeyeceği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından kabul edilmektedir.

İfade özgürlüğü ile ilgili kısa ve genel değerlendirme sonrasında somut olaya baktığımızda;

Sanığın 2.5.2007 günü saat 15.45 sularında aracıyla karakola geldiği, karakolun otoparkına aracını park edip çıkarken polis memuru şikayetçinin 'orası yasak arabanı oraya park edemezsin' dediği, ‘beş dakikalık işinin olduğunu, içeriye evrak verip çıkacağını, başka park edecek yer olmadığı’ söylediğini, şikayetçinin arabanın çekilmesini istemesi üzerine sanığın aracına binip hızlıca çıkıp yerde patinaj yaptırarak uzaklaşıp aracı otopark dışına çıkarttığı, tekrar gelip karakola girmek istediği sırada şikayetçinin 'sen kime hava yapıyorsun, sen kimsin, kiminle görüşeceksin' demesi üzerine polis memuruna hitaben 'sana ne lan sen kimsin ben istediğim yere gider istediğim yerden çıkarım bana kimse karışamaz' şeklindeki söz söylemesi nedeniyle mahkemece sanık hakkında TCK’nın 125/1-4, 62, 50, 52/2. maddeleri uyarınca 1 yıl 2 ay hapis cezasının 7.000 TL adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay 4.Ceza Dairesi 23.12.2013 tarih ve 2013/33302 sayılı kararıyla 'unsurları oluşmayan suçtan beraati yerine mahkumiyet kararı verilmesi' gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.

TCK’nın 125.maddesinde düzenlenen hakaret suçunun oluşabilmesi için; 'bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte'

-'somut bir fiil veya olgu isnat etmek'

-'sövmek suretiyle bir saldırı bulunması' gerekir.

Sanığın, somut bir fiil veya olgu isnadından söz etmek mümkün değildir.

TCK’nın 125.maddesinde düzenlenen hakaret suçunun oluşabilmesi için; 'bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte'

-'somut bir fiil veya olgu isnat etmek'

-'sövmek suretiyle bir saldırı bulunması' gerekir.

Sanığın, somut bir fiil veya olgu isnadından söz etmek mümkün değildir.

Sanığın söylediği 'sana ne lan sen kimsin ben istediğim yere gider istediğim yerden çıkarım bana kimse karışamaz' şeklindeki sözler 'sövmek' olarak da değerlendirilemez. Sanığın kullandığı en ağır söz olan 'lan' kelimesi de Türk Dil Kurumu’na göre 'sövmek' olarak kabul edilmemektedir.

Anayasa, Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki düzenlemeler ile Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında yer bulan anlayışa, ayrıca TCK’nın 125. maddesindeki kanuni tanımına uymaması nedeniyle sanığa ceza verilemeyeceği" görüşüyle,

Yirmi Genel Kurul Üyesi de; "sanığın eyleminin hakaret suçunu oluşturmadığı" düşüncesiyle itirazın reddi yönünde karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 23.12.2013 gün ve 29305-33302 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, hükmün denetlenmesi için Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.04.2015 günü yapılan birinci müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından, 21.04.2015 günü yapılan ikinci müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/40696, Karar No: 2017/3565, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/40696 E.  ,  2017/3565 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1712, Karar No: 2015/4365, Tarih: 12.03.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/1712 E.  ,  2015/4365 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bolu İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda, aynı gün temyiz incelemesine tabi tutulan seri dosya içeriklerine göre davacıların haftalık 15 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ve yine karara esas alınan bilirkişi raporunda "...yaz aylarındaki çalışmanın daha seyrek olduğu nazara alındığında, SGK kayıtlarında çalışmadığı görülen ayların ayrık tutulması gerekmiştir..."değerlendirmesine yer verilmiştir. Söz konusu değerlendirme yaz aylarındaki çalışmadaki yoğunluğun azalmasına dayanmakta iken hesaplama süresinin tespitinde SGK cetvelindeki sürelere itibar edileceğinin belirtilmesi (SGK hizmet cetvelinde yaz aylarında da çalışma bildirilen dönemler olabileceğinden) kendi içerisinde çelişki içerdiği gibi bir kısım dosyalarda tüm yılı kapsayan hesaplamalar yapıldığı görülmüş olmakla bilirkişi raporunda hatalar bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca daha önce Dairemizce temyiz incelemesine tabi tutulan benzer hizmet alım sözleşmelerine dayanılarak çalıştırılan işçiler ve bir kısım dosyalarda bizzat davacı işçilerin bu davalar ile talep edilen dönemden önceki dönemler bakımından açtığı davalar ile ilgili seri dosyalardan (2013/22456–2013/24037 E–K sayılı ve devamı seri ilamlar) işyerinde imza föyleri tutulduğu anlaşılmaktadır. Emsal dosyalarda Dairemizce hesaplama bakımından okulların tatil olduğu dönemler tespit edilip dışlanarak hesaplama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Şu halde gerek benzer hizmet alım sözleşmelerine dayanılarak çalıştırılan işçiler tarafından açılan davalarda uygulama birliğinin sağlanması ve kararlar arasında çelişki oluşmaması bakımından mahkemece yapılacak iş; usuli kazanılmış hak ilkesi gözetilerek imza föylerini getirtilip kapsadığı dönemler ve saatler üzerinden hesaplanması, diğer yandan, yaz aylarında ve sömestr dönemlerinde, normal eğitim dönemine göre öğrenci ve okutmanları açısından en düşük seviyede hizmet verildiği, buna bağlı olarak yapılan işlerin de azaldığı (özellikle daha önce karara bağlanan dosyalardaki Ocak ve Şubat aylarıyla Haziran ayına ait imza föylerinde de görülmekle) bu durum gözetilerek okulların tatil olduğu dönemler belirlenip dışlanarak sonuca gitmek olmalıdır. Mahkemece aksine uygulama ile yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 12.3.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/41951, Karar No: 2016/1882, Tarih: 02.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/41951 E.  ,  2016/1882 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davacı vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 02.02.2016 Salı günü belirlenen saatte davacı ... vekili Av.... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi.Gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı vekili, davacının davalı işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin sonaerdiğini, sigorta primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmadığını, fazla mesai yaptığını, milli bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, asgari geçim indirimi ödenmediğini iddia ederek bu alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,zamanaşımı itirazında bulunmuş, davacının aylık ücretinin kayıtlara aynen yansıtıldığını, davacının dava açan diğer çalışanlarla birlikte aynı alanda işyeri açtıklarını, işlerini aksattıklarını, kendilerini işten attırmak için ellerinden geleni yaptıklarını, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek iş akitlerinin feshedildiğini, işyerinde dini ve milli bayramlarda çalışma olmadığını,yıllık izinlerinin tamamını imza karşılığı kullandığını, davacıya ödenen maaşın AGİ içinde maaş olduğunu,davacının 09.00-18.00 saatleri arası haftanın 5 günü çalıştığını, haftalık işleri organize etmekle yükümlü yetkili elemanların cumartesi günü yarım gün çalıştıklarını, davacının bu tür elemanlardan olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının fazla mesai yaptığını, milli bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izin defterindeki imzalarının irade fesadı altında imzalatıldığını ispat edemediği, dinlenen tanıkların davalıya karşı aynı istemlerle dava açan husumetli kişiler oldukları, asgari geçim indiriminin bordrolara yansıtılarak ödendiği gerekçesi ile kullandırıldığı ispat edilemeyen yıllık izin ücretinin davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Asgari geçim indirimi alacağının ödenip ödenmediği ihtilaflıdır.

Asgari geçim indirimi alacağının ödenip ödenmediği ihtilaflıdır.

Davacı vekili asgari geçim indiriminin ödenmediğini iddia ederek alacak talebinde bulunmuş, mahkemece bu alacağın bordrolara yansıtılarak ödendiği gerekçesi ile talebin tümden reddine karar verilmiş ise de, sunulan bordrolar hesaplama döneminin tümünü kapsamamaktadır. Bu nedenle bordro sunulan aylar bakımından içinde AGİ bulunan aylık ücretin davacıya ödenmesi nedeni ile bu aylar bakımından talebin reddi yerinde ise de, bordro sunulmayan ve ödendiği ispat edilemeyen aylar için AGİ (Asgari Geçim İndirimi) alacağının hüküm altına alınması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddi hatalı olmuştur.

O halde davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davacı taraf yararına takdir olunan 1.350,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 02/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2010, Karar No: 2019/3992, Tarih: 25.03.2019

**12. Ceza Dairesi         2019/2010 E.  ,  2019/3992 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 62, 53, 58. maddeleri gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kasıtlı suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK’nın 61/1. maddesinde yer alan ölçütlerden olan failin kastı, suçun işleniş biçimi ile meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınmak suretiyle TCK’nın 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken; olay günü tek taraflı, yaralamalı şeklinde meydana gelen trafik kazasına sebebiyet veren ve yapılan ölçümde güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracak derecede 351.5 promil alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sanık hakkında, tespit edilen alkol promil miktarı ve trafik kazasına sebebiyet vererek yarattığı tehlike itibariyle kastının yoğunluğu ve meydana gelen tehlikenin ağırlığı gözetilerek, alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak hak ve nesafete uygun bir ceza tayini yerine, sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın suçun unsurlarının oluşmadığına ve sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 25/03/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15120, Karar No: 2014/16920, Tarih: 11.09.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/15120 E.  ,  2014/16920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın beraatine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gümrük idaresi vekilinin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede,

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre Gümrük İdaresinin suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği cihetle davaya katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin müdahilliğine karar verilmesi hükmü temyiz hakkı vermeyeceğinden müşteki vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

5271 sayılı CMK'nun 260.maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için yasa yollarının açık olduğu gözetilip, müşteki Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin suçtan zarar görme olasılığına göre kurulan hükmü temyize hakkı bulunduğu gözetilerek yapılan incelemede;

1-Sanığın üzerine atılı suçtan doğrudan zarar gören Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'na duruşma günü bildirilip davaya katılma olanağı tanınmadan yokluğunda yargılamaya devamla 5271 sayılı CMK.nun 234/l-b-l bendine muhalefet edilmesi,

2- Her ne kadar sanık hakkında beraat kararı verilmiş ise de,sanığın kastının belirlenmesi ve maddi gereçeğin ortaya çıkarılması bakımından kargo taşımacalığı mevzuatının konuya ilişkin hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

Yurt içi kargo işletmeciliğine (taşımacılığına) ilişkin hukuki düzenlemelerin konumuzla ilgili olanları şöyledir:

19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4925 sayılı Kararyolu Taşıma Kanununun: “Tanımlar” başlıklı 3. Maddesinde;

“………………

Kargo : Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşyayı,

Kargo işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,

………………………

İfade eder.”

“ Yönetmelik” başlıklı 34. Maddesinde;

“…………

h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,

Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır.”

Hükümleri yer almaktadır.

11.06.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin:

“Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde;

“……………..

ş) Kargo tasnif ve aktarma merkezi: Kargo taşımalarında indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma, tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı yeri,

……………...

y) Mesleki yeterlilik: Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin icrası ile ilgili eğitim, bilgi, beceri ve donanıma sahip olmayı,

Hükümleri yer almaktadır.

11.06.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin:

“Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde;

“……………..

ş) Kargo tasnif ve aktarma merkezi: Kargo taşımalarında indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma, tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı yeri,

……………...

y) Mesleki yeterlilik: Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin icrası ile ilgili eğitim, bilgi, beceri ve donanıma sahip olmayı,

z) Mesleki yeterlilik belgesi: İlgili mevzuatın bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde bulunanlar için öngördüğü mesleki yeterlilik eğitimini alan ve/veya yapılacak olan sınavlarda başarılı olanlara verilen belgeyi,

aa) Mesleki yeterlilik eğitimi: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili bir mesleki yeterliliğin kazandırılması amacıyla ilgili mevzuat çerçevesinde verilen eğitimi,

…………………

ıı) Sevk irsaliyesi: Yurt içi taşımalarda, gönderen tarafından gönderilen eşya için düzenlenen; eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeyi,

…………………

tt) Taşıma senedi: Eşya ve kargo taşımalarında gönderen ile yetki belgesi sahibi arasında akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve bu Yönetmelikle belirlenen bilgileri ihtiva eden sözleşme belgesi veya bu tür bir sözleşmede bulunması gereken bilgileri ihtiva etmesi halinde taşıma senedi yerine geçecek olan taşıma faturası, taşıma irsaliyesi veya irsaliyeli taşıma faturasını,

……………………

zz- ddd) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

……………………………..

İfade eder”,

“Taşıma işlerinde nitelikli ve yeterli personel istihdamı” başlıklı 34.maddesinde:

“(1) Yetki belgesi sahipleri, faaliyetleri süresince hizmetlerini yürütebilecek niteliklere sahip ve yeterli sayıda personel bulundurmakla yükümlüdürler.

(2) Yetki belgesi sahipleri, nitelikli ve yeterli sayıda personel istihdam etmemeleri durumunda doğacak her türlü zarardan sorumludurlar.”,

“Gönderenin, yolcunun, şoför ve diğer personelin sorumluluğu” başlıklı 45.maddesinde:

“……………..

(2) Gönderen; eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası, gönderilenin adı ve adresi ile kimliğini ibraz etmek suretiyle kendi adres ve kimlik bilgileri gibi diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak yetki belgesi sahibine bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirimlerden doğacak sorumluluk gönderene aittir. Yetki belgesi sahibi, gönderenin bildirmek zorunda olduğu bilgileri vermemesi halinde taşımayı yapmaz. Taşımayı yaparsa, sorumluluk yetki belgesi sahibine ait olur.

(3) Gönderen; satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu gönderemez, yetki belgesi sahipleri de bunu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

(3) Gönderen; satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu gönderemez, yetki belgesi sahipleri de bunu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

(4) Yetki belgesi sahibi bir ihbar veya şüphe halinde en yakın resmi güvenlik birimi görevlileri huzurunda gönderene ait eşyayı kontrol ettirebilir. Kontrolle ilgili bir tutanak düzenlenir.”

Hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, karayoluyla yapılan insan, yük ve eşya/kargo taşımacılığına Kanun Koyucunun özel önem verdiği, bu nedenle konuya ilişkin olarak yasal ve idari ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu hükümlere göre:

Kargo göndericisi tarafından, yurt içi taşımalarda gönderilen eşya için düzenlenen; eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen bir belge (sevk irsaliyesi) düzenlenmesi gerekir.

Gönderen ile kargoyu telsim alan arasında “taşıma senedi” düzenlenir.

Kargo göndericisi, eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası, gönderilenin adı ve adresi ile kimliğini ibraz etmek suretiyle kendi adres ve kimlik bilgileri gibi diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak yetki belgesi sahibine(kargoyu kabul edecek görevliye) bildirmek zorundadır. Kargoyu kabul eden, gönderenin bildirmek zorunda olduğu bilgileri vermemesi veya kontrol ettiği bilgilerin yanlış ya da eksik olduğunu tespit ettiği takdirde kargoyu kabul etmemesi gerekir. Kabul edip taşımayı yaparsa, sorumluluk yetki belgesi sahibine ait olur.

Yetki belgesi sahipleri satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

Yetki belgesi sahibi bir ihbar veya şüphe halinde en yakın resmi güvenlik birimi görevlileri huzurunda gönderene ait eşyayı kontrol ettirebilir. Ancak eşya kolisinin aranması gerektiği takdirde 5271 sayılı CMK.nun aramaya ilişkin hükümlerine göre arama kararı alınması gerekir.

Görülmektedir ki, kargo işletmecisi (yetki belgesi sahibi) ve kargo işletmesinde çalışan kişilerin tek görevi mevzuata uygun kargo kabul etmektir.

Bu durum karşısında, göndericisi ve alıcısının açık kimlikleri ve adresleri bulunmayan yani mevzuata uygun olmadan kabul edilen kargo eşyası içersinde kaçak eşya bulunması halinde bu kargoyu kabul eden kargo görevlisinin hukuki durumunun belirlenebilmesi ve maddi gereçeğin ortaya çıkarılabilmesi için;

1- Olay tarihinde kargo kabul merkezinde görevli personel sayısıyla sanık tarafından kabul edilen kargo sayısı ve sanık tarafından gerçekleştirilen kargo işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı,

2- Mevzuata uygun olmadığı halde kabul edilen, göndericisinin ve alıcısının kimlik bilgileri ve açık adresleri bulunmayanı veya eksik olan başka kargoların, nasıl ve kim tarafından alıcısına teslim edildiği,