muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4132, Karar No: 2015/12143, Tarih: 01.07.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/4132 E.  ,  2015/12143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÜRGÜP ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/11/2014

NUMARASI : 2013/297-2014/262

Taraflar arasındaki nafaka davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; müşterek çocuk için Ürgüp Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/4 Esas, 2011/169 Karar sayılı ilamı ile hükmedilen aylık 350 TL iştirak nafakasının, aradan geçen süre içerisinde müşterek çocuğun ihtiyaçlarının artması sebebiyle yetersiz kaldığını belirterek, nafakanın aylık 1.000 TL'ye yükseltilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; öğretmen olduğunu, maaşı dışında başka bir gelirinin bulunmadığını, davacı ile evli olduğu dönemde kullandığı banka kredileri ve kredi kartı borçları sebebiyle maaşından yüklü miktarda kesinti yapıldığını ve talep edilen nafakayı ödeme gücü olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; tarafların sosyal ekonomik durumları ile müşterek çocuğun ihtiyaçları ve son nafaka artırım tarihinden itibaren geçen süre göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne ve iştirak nafakasının aylık 550 TL'ye çıkartılmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; iştirak nafakasının artırılması istemine ilişkindir.

TMK.'nın 182/2.maddesinde; velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

Velayet kendisine tevdi edilmeyen taraf, ekonomik imkanları ölçüsünde müşterek çocuğunun giderlerine katılmakla yükümlüdür. Diğer taraftan, iştirak nafakası belirlenirken ana ve babanın ekonomik durumları gözönünde tutulmakla birlikte velayet hakkı kendisine tevdi olunmuş tarafın bu görev nedeniyle emeğinin ve yüklendiği sorumlulukların karşılığı olağan harcamaların da dikkate alınması zorunludur. Ne var ki, nafaka miktarının belirlenmesine esas alınması gereken giderlerinin makul sınırlar içinde kalmasına özen gösterilmesi ve velayet kendisine bırakılmayan tarafın ağır yükümlülüklere maruz bırakılmaması gerekmektedir.

İştirak nafakası takdir edilirken; çocuğun yaşı, ihtiyaçları, okul seviyesi, sosyal çevreye göre yaşam seviyesi, velayet tevdi edilen tarafın ekonomik durumu ile nafaka yükümlüsünün mali gücü birlikte değerlendirilip, hakkaniyete uygun karar verilmelidir.

Dosya içeriğinden; tarafların sosyal ekonomik durum araştırmasına göre; davacının öğretmen olduğu ve kendisine ait evde yaşadığı, davalının da yine öğretmen olduğu, maaşından yapılan icra ve nafaka kesintilerinden sonra aylık 1200 TL gelirinin bulunduğu, annesine ait evde yaşadığı ve kira ödemediği, müşterek çocuğun ise 1999 doğumlu olup, lise öğrenimine devam ettiği anlaşılmıştır.

Dosya içeriğinden; tarafların sosyal ekonomik durum araştırmasına göre; davacının öğretmen olduğu ve kendisine ait evde yaşadığı, davalının da yine öğretmen olduğu, maaşından yapılan icra ve nafaka kesintilerinden sonra aylık 1200 TL gelirinin bulunduğu, annesine ait evde yaşadığı ve kira ödemediği, müşterek çocuğun ise 1999 doğumlu olup, lise öğrenimine devam ettiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca; tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği, müşterek çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları, ekonomik göstergelerdeki değişim, davacı annenin de müşterek çocuğa yapacağı katkı ile nafaka yükümlüsü davalı babanın gelir durumu nazara alındığında; hükmedilen iştirak nafakası bir miktar fazla olup, TMK.4. maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamıştır.

O halde mahkemece yapılacak iş; çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları, davacı çalışan anne ile nafaka yükümlüsü babanın ekonomik durumu gözetilerek, TMK'nın 4. maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktar nafakaya hükmetmek olmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8121, Karar No: 2021/2764, Tarih: 04.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2019/8121 E.  ,  2021/2764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 6. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince yerel mahkemenin ilk kararı davacı idare tarafından istinaf edildiğinden ve ikinci kararında artan bedele hükmedildiğinden davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak ihlal edildiğinden önceki bedele hükmetmek suretiyle HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine ilişkin hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... ili ... İlçesi, ... mahallesi 265 ada 120 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak; 1- 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 nolu bendinde "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.Bu itibarla; Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinden verilen kararın davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğinden bahisle yapılan düzeltmenin yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde ilk derece mahkemesi kararına şerh verilmesi ile yetinilmesi doğru olmadığı gibi,

2- Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 7139 sayılı Kanunla Değişik 10. maddesinin 8. fıkrasının dördüncü cümlesinin; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/8768, Karar No: 2007/10840, Tarih: 14.11.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/8768 E.  ,  2007/10840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/05/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı vekili, davalı Belediyeye ait çekişmeli taşınmazların 5104 Sayılı Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu kapsamında kaldığından bedelsiz olarak davacı Belediyeye devri gerektiğini, bu konuda yapılan başvurunun davalı tarafından yerine getirilmediğini ileri sürerek tapu iptali-tescil istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu alan üzerinde bulunan gecekondu sahiplerinin 2981 Sayılı Yasaya göre hak sahipliğini kazandıklarını, yapılan çalışmalar nedeniyle harcanan meblağların tazmini ve konu ile ilgili İdari Yargıda açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 5104 Sayılı Yasadaki koşulların gerçekleştiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .. .. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden,  5104 Sayılı Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu uyarınca, proje kapsamındaki bölgede, ihtiyaç duyulan taşınmazlardan kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunanların bedelsiz olarak belediyeye devredileceğinin hüküm altına alındığı ve proje alan sınırlarının, Kanun’un eki sayılan “Protokol Yolu Sınır Krokisi”nde belirlendiği görülmektedir.

Davacı, çekişmeli taşınmazların 5104 Sayılı Kanun kapsamında kaldığını ileri sürerek tapularının iptaliyle adına tescilini istemiştir.

Gerçekten de, çekişmeli taşınmazların büyük bölümünün Yasa ile belirlenen sınırlar içerisinde bulunduğu anlaşıldığına göre, anılan taşınmazlar bakımından davanın kabul edilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Bunun yanında, bir kısım taşınmazların yasal sınırlar dışında yer aldığı halde Belediye Meclisi’nin 18.2.2005 tarih 539 sayılı kararı ile projeye dahil edildiği ve bu taşınmazlar hakkında da kabul kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki, Yasa ile belirlenen proje sınırlarının idari bir kararla genişletilemeyeceği böyle bir karar alınsa dahi, karara hukuki sonuç bağlanamayacağı kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, 5104 Sayılı Kanun ekindeki kroki sınırları dışında kalan taşınmazlar yönünden davanın reddedilmesi gerekirken, onların da hükme dahil edilmesi doğru değildir. Davalının temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün  HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.11.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3958, Karar No: 2019/4928, Tarih: 10.09.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/3958 E.  ,  2019/4928 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Soma İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davalılardan TKİ Genel Müdürlüğü vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılardan TKİ Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının, davalılardan TKİ Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Davacılar Anne ve Babanın Maddi, Davacı Kardeşlerin Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Hükümler Yönünden,

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Dava dilekçesi ve ıslah ile anne için 39.599,21 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, baba için 20.519,95 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, kardeşler için 35.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce verilen 16/04/2018 tarihli kararda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve bu karara karşı davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırı, karar tarihi 02.12.2016-31.12.2016 tarihleri arasında 40.000,00 TL, 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında 41.530,00-TL, 01.01.2018 tarihinden sonra verilen kararlar için 47.530,00 TL'dir.

Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından davacılar anne ve babanın maddi, kardeşlerin manevi tazminat istemlerine ilişkin hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 47.530,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

O halde, davacılar anne ve babanın maddi, kardeşlerin manevi tazminat istemlerine dair hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden temyizi mümkün olmayıp, adı geçen davalının açıklanan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer Hükümler Yönünden,

A)Davacı İstemi;

Davacılar vekili, dava dilekçesi ve ıslah ile anne için 39.599,21 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, baba için 20.519,95 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, kardeşler için 35.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur.

B)Davalıların Cevapları;

2-Diğer Hükümler Yönünden,

A)Davacı İstemi;

Davacılar vekili, dava dilekçesi ve ıslah ile anne için 39.599,21 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, baba için 20.519,95 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, kardeşler için 35.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur.

B)Davalıların Cevapları;

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri,

Davalı ... Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz verilmesinin hatalı olduğunu, Afad tarafından yapılan yardımların tenzil edilmesi gerektiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, kusurun hatalı tespit edildiğini, asıl ve birleşen davalarda yargılama giderleri ve vekalet ücretine dair ayrı ayrı hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamındaki, meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

Dosya kapsamındaki, meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar )