muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/137, Karar No: 2025/322, Tarih: 21.05.2025

26. Somut olayda, davacı vekili genel arazi kadastrosunda tespit dışı bırakılan Bafra ilçesi...köyünde kain eski 371 parsel ve 372 parsel sayılı taşınmazların bir kısmının malik sıfatıyla ve iyiniyetli olarak davacı tarafça kullanıldığını ileri sürerek, Türk Medeni Kanunu'nun 713/1. maddesi uyarınca müvekkilinin adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, davalılar vekilleri ise davanın reddini savunmuşlardır.

27. Dosya içeriğine göre dava konusu taşınmazın genel arazi kadastrosu 1960 yılında yapılmış, taşınmazlar hakkında 371 ve 372 parsel numarası ile tutanak düzenlenmiş, 371 parselin maliki evveli ... ile Orman Yönetimi arasındaki dava sonunda Bafra Tapulama Mahkemesinin 28.05.1973 tarih 1971/195 Esas, 1973/82 Karar sayılı kararı ile taşınmazın orman olarak tapulama harici bırakılmasına karar verilmiştir. Dava konusu 372 parselin bakımından da maliki evveli ... ile Orman Yönetimi arasında görülen dava sonunda Bafra Tapulama Mahkemesinin 28.05.1973 tarihli 1971/194 Esas, 1973/81 Karar sayılı kararı ile taşınmazın orman olarak tapulama harici bırakılmasına karar verilmiştir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihi itibariyle orman kadastrosu yapılmamıştır.

28. Ancak dosya içeriğinde bulunan bilgiler kapsamında UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede aynı taşınmaza ilişkin dava dışı kişilerce açılan davada ilk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği; hüküm, temyiz istemi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 26.06.2024 tarihli kararıyla onanmış ise de karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 04.12.2024 tarihli 2024/5613 Esas, 2024/7161 Karar sayılı ilâmı ile uyuşmazlık konusu 371 ve 372 parsel numaralı taşınmazlarda dava tarihinden sonra 6831 sayılı Orman Kanunu'na göre yapılıp 12.09.2018 tarihinde ilân edilen orman kadastrosunun henüz kesinleşmediği tespitine yer verildikten sonra karar düzeltme talebinin kabulü ile onama kararının kaldırılmasına ve hükmün bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

29. Yukarıda yapılan açıklamalara göre, dava tarihinden sonra orman kadastrosu yapıldığı anlaşıldığından Mahkemece öncelikle dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, yörede dava tarihinden sonra 6831 sayılı Kanuna göre yapılıp 12.09.2018 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu birlikte incelenerek, orman kadastrosunun eldeki davaya etkisi değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

29. Yukarıda yapılan açıklamalara göre, dava tarihinden sonra orman kadastrosu yapıldığı anlaşıldığından Mahkemece öncelikle dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, yörede dava tarihinden sonra 6831 sayılı Kanuna göre yapılıp 12.09.2018 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu birlikte incelenerek, orman kadastrosunun eldeki davaya etkisi değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

30. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, dosya kapsamına göre Bafra Tapulama Mahkemesinin taşınmazın orman olarak tapulama harici bırakılmasına ilişkin kararlarının davacı yönünden kesin hüküm teşkil etmeyeceği, sunulan belgelerden dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda orman kadastro çalışması yapılmadığının anlaşıldığı, açıklanan nedenlerle direnme kararının yerinde olduğu ve diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın daireye gönderilmesi gerektiği görüşü ile Bafra Tapulama Mahkemesinin kararının kuvvetli delil niteliğinde olduğu bu kapsamda değerlendirme yapılması için direnme kararının değişik gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü; ayrıca dava konusu taşınmazın vasfının orman olarak kesinleştiği, hükmen orman olarak tescil harici bırakılan taşınmaz zilyetlikle kazanılamayacağından direnme kararının bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüşler Kurul Çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

31. Hâl böyle olunca direnme kararı yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulmalıdır.

IV. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

(A) bendinde gösterilen sebeplerle Bafra Belediyesi vekilinin temyiz başvurusunun hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

(B) bendinde gösterilen sebeplerle davalı Hazine ile ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

21.05.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

''K A R Ş I O Y''

Davaya konu taşınmazın bulunduğu bölgede tapulama tespiti yapılır iken yürürlükte olan 6831 sayılı Orman Kanunu geçici 1. madde hükmü şöyledir: Ormanların tahdit ve kadastrosunun ikmaline kadar bu Kanun'un 1. maddesi tatbikatından çıkacak ihtilâflarda, bir yerin orman sayılıp sayılmayacağı Ziraat Vekâletince belirtilir.

21.05.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

''K A R Ş I O Y''

Davaya konu taşınmazın bulunduğu bölgede tapulama tespiti yapılır iken yürürlükte olan 6831 sayılı Orman Kanunu geçici 1. madde hükmü şöyledir: Ormanların tahdit ve kadastrosunun ikmaline kadar bu Kanun'un 1. maddesi tatbikatından çıkacak ihtilâflarda, bir yerin orman sayılıp sayılmayacağı Ziraat Vekâletince belirtilir.

Bu hükmün iptali için yapılan bir başvuruyu Anayasa Mahkemesi 26.12.1962 gün ve 1962/211 Esas 1962/121 karar sayılı kararı ile reddetmiştir. İptal talebinin reddine dair gerekçede, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, Orman Kanununun geçici 1. maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak Tarım Bakanlığınca bir yerin orman sayılıp sayılmadığının belirtilmesi, hâkimi ve ilgilileri bağlayan idarî bir işlem veya bir delil teşkil edemiyeceği ve bu belirtme karşısında hâkimin, kanuna, hukuka ve vicdanî kanısına göre hüküm vermekte serbest olduğu ve bağımsızlığına dokunulmadığı cihetle sözü geçen maddenin Anayasanın 132. maddesine aykırı olmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin bu yorum ve gerekçesine rağmen uygulamada mahkemelerin Bakanlık yazısına bağlı kalarak bu yeri orman saymak suretiyle kararlar verdikleri de görülmektedir. Mahkemelerin gerek bu yazıyla kendilerinin bağlı olduğunu kabul ederek gerekse bağlı olmadığını kabul edip Orman Kanunu 1. madde kapsamında yaptıkları incelemeyle bir yerin orman olduğunu belirleyerek bir karar vermişler ise bu karar ilgilileri için kesin hüküm oluşturacaktır.

Kesin hüküm oluşur ise de bakanlığın yazısının varlığına rağmen mahkeme bu yerin orman olup olmadığı konusunda bir karar vermiş değil ise dava şartı nitelinde bir kesin hükmün varlığından söz etmek mümkün değildir.

Bu açıklamalardan sonra somut olayda bozma kararında belirtildiği şekilde bir kesin hüküm bulunup bulunmadığı üzerinde de durmak gerekir. Bafra Tapulama Mahkemesinin 28.05.1973 tarihli ve 1971/195 Esas, 1973/82 Karar sayılı kararı temyiz edilmeyerek 20.07.1973 tarihinde kesinleşmiştir. Bu karar 766 sayılı Tapulama Kanunu döneminde tapulama tespitine karşı orman olduğu gerekçesiyle itiraz edilmesi üzerine Kadastro Komisyonunun taşınmazın tespit harici bırakılmasına karar vererek tapulama tesptini iptal etmesi nedeniyle komisyon kararına itiraz olarak açılmıştır.

Tapulama Mahkemesi yaptığı inceleme sonucu verdiği kararın hüküm sonucu kısmı davaya konu gayrimenkullerin tapulama dışı bırakılması şeklindedir. Bu hüküm sonucu taşınmazın orman olduğuna ilişkin bir içerik taşımamaktadır.

Tapulama Mahkemesi yaptığı inceleme sonucu verdiği kararın hüküm sonucu kısmı davaya konu gayrimenkullerin tapulama dışı bırakılması şeklindedir. Bu hüküm sonucu taşınmazın orman olduğuna ilişkin bir içerik taşımamaktadır.

Kararın gerekçesinde dava konusu parsellerin Orman Bakanlığınca orman sayılan yerlerden olduğunun bildirilmesine, davacı tarafından Danıştaya açılan davanın red edilmesine, esasen Orman Bakanlığının bu yoldaki belirtme yazısının Tapulama Mahkemesinde münakaşa konusu yapılamayacağına, ormanların tahdit ve kadastrosunun özel komisyonlar tarafından yapılmasının lazım geldiğine, tapulama dışı bırakılan gayrimenkuller üzerindeki aidiyet ihtilafının halli ve tescil kararı verilmesi keza Mahkememizin görevi dışında bulunmasına binaen, davacının itirazı yerinde görülmediğinden reddi ile nizalı parsellerin tapulama dışı bırakılmasına karar verilmesinin uygun olduğu belirtilmiştir.

Bu gerekçesi değerlendirildiğinde tapulama hâkimi sadece taşınmazların tapulama harici bırakılmasına karar vermiş, ancak bu yerin orman olup olmadığı konusunda kendisinin bir değerlendirme yapmadığını, tapulama dışı bırakılan gayrimenkuller üzerindeki aidiyet ihtilafının halli ve tescil kararı verilmesi konusunda bir görevi olmadığını da açıklamak suretiyle taşınmazın orman niteliği konusunda bir karar vermediğini de açıkça ortaya koymuştur.

Gerek orman belirlemesi içermeyen hüküm sonucu gerekse bu konuda bir inceleme yapılmadığını ve karar verilmediğini ortaya koyan gerekçesi karşısında tapulama hâkiminin bu yerin orman olduğunu belirleyen bir kararı bulunduğundan söz edilemez. Bu şekilde bir karar verilmiş olmadığına göre taşınmazın orman olduğuna ilişkin kesin hüküm teşkil eden bir kararın varlığından da söz edilemeyecektir. Mahkemenin kararı tapulama görevlilerince orman bakanlığı yazısına istinaden taşınmazın tespit dışı bırakılması işlemine karşı kendisinin aidiyet ve mülkiyet belirlemesi yapma ile ilgili bir görevi olmadığı için tespit harici bırakma işleminin iptal edilemeyeceği itirazın reddi ile tapulama harici bırakma işlemine geçerlilik tanınmasından ibarettir.

04 Temmuz 1973 tarihinde yürürlüğe giren 1744 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle geçici madde hükmü Anayasa Mahkemesinin iptal davası gerekçesindeki yorumuna da uygun bir şekilde; “Ormanların Kadastrosunun ikmal ve kesinleşmesine kadar bu kanunun birinci maddesi tatbikatından çıkacak ihtilâflarda bir yerin orman sayılıp sayılmayacağı hususunda Orman Bakanlığının gerekçeli mütalâası alınır. Ancak mahkeme bu mütalâa ile bağlı değildir” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik tapulama mahkemesince karar verilmesinden sonra ancak kararın kesinleşme tarihinden önce yürürlüğe girmiştir. 1984 yılında yürürlüğe giren 2896 sayılı Kanun hükmü ile de geçici 1. madde tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Somut olayda kesin hüküm bulunmamakla birlikte kadastro işlemlerinde bakanlık yazısı esas alınarak taşınmazın tapulama harici bırakılmasının, sonrasında açılan tescil davasında etkisinin ne olacağı, bu yerde orman kadastrosu yapılıncaya kadar taşınmazın orman sayılmaya devam edip etmeyeceği, Bafra Tapulama Mahkemesinin karar vermesinden sonra ancak kararın kesinleşmesinden önce bakanlık yazısının mütalaaya dönüştürüldüğüne dair kanun değişikliği bulunmasının sonuca ne şekilde etki edeceği hususları özel dairece incelenip değerlendirilmiş değildir.

Yukarıda açıkladığım nedenlerle direnme uygun bulunarak kesin hüküm bulunmadığı sonucuna göre temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın özel daireye gönderilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan kesin hüküm bulunduğu kabul edilerek değişik bozma yönünde oluşan Değerli Çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/17929, Karar No: 2021/24834, Tarih: 19.10.2021

**4. Ceza Dairesi         2021/17929 E.  ,  2021/24834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre ve suçtan zarar gören müşteki ...’nün CMK'nın 260/1. maddesi uyarınca kararı temyiz yetkisi bulunduğu ve müştekinin temyizinin sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne ilişkin olduğu belirlenerek, dosya görüşüldü:

A) Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde,

Suçtan zarar gören müşteki ...’nün CMK'nın 233. ve 234. maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve CMK'nın mağdur ve katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek beraat kararı verilmesi,

B) Sanıklar ... ile ... hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde ise,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi başta olmak üzere çeşitli amaçlarla 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak 08/06/2010 tarihinde Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilmiştir. Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddesi;

a) (b) bendi gereğince 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) (n) bendi gereğince kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) (z/ğğ) bendi gereğince Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) (z/hh) bendi gereğince de Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3.maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiş, ayrıca toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atıkların doğrudan toprağa verilmesini yasaklamıştır.

Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi karışısında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08/06/2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Görüldüğü üzere 2010 tarihli yönetmelik, 2005 tarihli bir önceki yönetmelikten farklı olarak fekal atığın toprağı kirlettiğini ya da kirletme ihtimali taşıdığını kabul etmemiştir.

Bahsedilen iki temel yönetmeliğin yanısıra, 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 2/2-ç maddesindeki düzenleme ile “tarımda kullanılan hayvan dışkısı” bu Yönetmelik kapsamı dışında tutulmuştur.

Ayrıca 2011 tarihli İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği’nin 2/2-ı ve 4/g maddelerine göre “Çiftlikte yetiştirilen balıklar hariç çiftlik hayvanlarının, altlık olarak kullanılan saman ve talaş parçaları ile karışık olsun veya olmasın dışkı ve idrarı” şeklinde tanımlanan gübre, anılan Yönetmeliğin kapsamı dışında bırakılmıştır.