muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/6868, Karar No: 2020/4278, Tarih: 09.03.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/6868 E.  ,  2020/4278 K.**

**"İçtihat Metni"**

Konut dokunulmazlığını ihlâl suçundan suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 116/1, 119/1-c, 31/3, 31/2 ve 62/1. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün hapis ve 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin 25/10/2018 tarihli ve 2018/220 esas, 2018/539 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 29/11/2019 gün ve 96/2019 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06/12/2019 gün ve 2019/121289 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve 25/10/2018 tarihli celse itibari ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesini talep eden suça sürüklenen çocuklar hakkında öncelikle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi gerektiği, aksi takdirde kayden 17/07/1999 doğumlu olan suça sürüklenen çocuk ... ve kayden 25/03/2000 doğumlu olan suça sürüklenen çocuk ...'in, suçun işlendiği 13/01/2015 tarihinde 18 yaşından küçük oldukları anlaşıldığından haklarında tayin olunan kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesinde yer alan, “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” şeklindeki hüküm gereğince, suça sürüklenen çocuklar hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50/3. maddesi uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

1- Nüfus kayıtlarına göre, suça sürüklenen çocuklardan ...’in 17/07/1999, diğer suça sürüklenen çocuk ...’in ise 25/03/2000 doğumlu olduğu ve böylece suça sürüklenen çocukların 18 yaşını tamamlamış oldukları gözetilmeden hükmün verildiği 25/10/2018 tarihli oturumun 5271 sayılı CMK'nın 182/1 ve 185/1. maddelerine aykırı olarak açık yerine kapalı yapılması suretiyle aleniyet ilkesinin ihlal edilmesi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

1- Nüfus kayıtlarına göre, suça sürüklenen çocuklardan ...’in 17/07/1999, diğer suça sürüklenen çocuk ...’in ise 25/03/2000 doğumlu olduğu ve böylece suça sürüklenen çocukların 18 yaşını tamamlamış oldukları gözetilmeden hükmün verildiği 25/10/2018 tarihli oturumun 5271 sayılı CMK'nın 182/1 ve 185/1. maddelerine aykırı olarak açık yerine kapalı yapılması suretiyle aleniyet ilkesinin ihlal edilmesi,

2- Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca; fiil işlendiği sırada 12-15 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuk ...’in işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, sosyal yönden inceleme yaptırılmasının gerekli olduğu halde, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Suça sürüklenen çocuklar hakkında 3 ayrı müştekiye karşı konut dokunulmazlığının ihlali suçundan üçer kez cezalandırılması istemiyle iddianame düzenlendiği halde, hangi müştekiye karşı olduğu belirtilmeden birer kez mahkumiyet hükümleri kurulması hususları da belirlenmiş olup, bu yönlerden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 09/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3928, Karar No: 2023/5373, Tarih: 22.06.2023

**8. Ceza Dairesi         2022/3928 E.  ,  2023/5373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/212 E., 2022/287 K.

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Eyüp Başsavcılığının 12.11.2010 tarihli iddianamesiyle sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan cezalandırılması istemiyle dava açılmıştır.

2.İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.02.2014 tarihli kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun suçundan beraat kararı verilmiştir.

3.İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.02.2014 tarihli tarihli kararının katılan mağdure vekili ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 14.03.2022 tarihli kararıyla hükmün "..sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrası (f) bendi ve beşinci fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiğinden bahisle..." bozulmasına karar verilmiştir.

5.Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.05.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında, kişiyi hürriyetinden yoksum kılma suçundan 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına hükmedilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanığın temyiz istemi, kararın kanuna aykırı olduğuna yöneliktir.

2.Sanık müdafinin temyiz istemi, mazeret dilekçesinin gerekçesiz olarak reddedilmek sureti ile savunma hakkının kısıtlandığına yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay; sanığın katılan mağduru bulundukları parkta yer alan duvarın yanına kolundan tutarak götürdüğü ve katılan mağdura cinsel eylemde bulunduğu iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE

1.Olay günü katılan mağdurenin daha önce tanımadığı sanık tarafından kolundan tutulmak sureti ile bulundukları parkın ıssız bir yerine götürüldüğü, burada darp edilerek soyulduğu anlaşılmıştır.

2.Dava dosyası içerisinde yer alan tutanak içeriğinden, kolluk kuvvetlerinin devriye esnasında sanığın yarı çıplak şekilde durmasından şüphelenmeleri üzerine yaklaştıklarında katılan mağdurenin ağladığı ve "sanık tarafından zorla olay yerine getirilerek elbiselerinin çıkarıldığı ve vücuduna dokunmak sureti ile cinsel tacizde bulunduğunu" beyan ettiğinin belirtildiği tespit edilmiştir.

3.Sanık müdafinin UYAP sistemi üzerinden 26.05.2022 tarihinde " ... İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/201 Esas sayılı dosyanın duruşması bulunması nedeniyle duruşmaya katılamayacağını ve duruşmanın başka bir güne bırakılmasına .." şeklinde mazeret dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

4.Yerel mahkeme tarafından araştırılma yapılmaksızın sanık müdafinin mazeret talebinin reddine karar verildiği tespit edilmiştir.

3.Sanık müdafinin UYAP sistemi üzerinden 26.05.2022 tarihinde " ... İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/201 Esas sayılı dosyanın duruşması bulunması nedeniyle duruşmaya katılamayacağını ve duruşmanın başka bir güne bırakılmasına .." şeklinde mazeret dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

4.Yerel mahkeme tarafından araştırılma yapılmaksızın sanık müdafinin mazeret talebinin reddine karar verildiği tespit edilmiştir.

5.Sanığın savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle müdafinin bulunmadığı duruşmada kısa hükmün açıklanmasıyla yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.05.2022 tarihli kararına yönelik sanık ve sanık müdafinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün sair yönleri incelenmeksizin 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10569, Karar No: 2011/15198, Tarih: 11.10.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/10569 E.  ,  2011/15198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde kira tespitine itirazın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece mahkemenin görevsizliği cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı dava dilekçesinde; Milli Emlak Genel Müdürlüğüne ait olan, ... İli Nazimiye İlçesi 50 Pafta 110 Adada bulunan çay bahçesini 1998 yılından beri işletmekte olduğunu, dava konusu çaybahçesi ve büfenin 19.07.2010 tarihinde Nazimiye Belediyesine devredildiğini, Meclis Encümen kararıyla ödemekte olduğu 133,00 TL kiranın 600 TL'ye çıkarıldığını, yapılan bu fahiş fiyat artışının hakkaniyete uymadığı gerekçesiyle gayrimenkule ilişkin kira bedelinin tespitini talep ve dava etmiştir.

2577 sayılı Yasanın 2. ve 11.maddesi hükümlerine göre idari işlemlere karşı yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı oldukları iddiasıyla menfaatleri ihlal edilenler tarafından idari yargıda iptal davası açılabileceği gibi; idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan idari dava açma süresi içinde istenerek, bu istemin reddi üzerine de iptal davası açılabilir.

İdari yargının konusu, idarenin idare hukuku alanındaki faaliyeti ile ilgili davalardır. Idare bir işlemi, eylemi ve sözleşmeyi yaparken özel hukuk kişilerinin üstünde bir kamu tüzel kişisi olarak hareket etmiş ise uygulanacak hukuk idare hukukudur.

Somut olayda dava kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Davalı belediye başkanlığı kamu hizmeti gören bir kuruluş olup, davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi vardır. Her iki taraf arasındaki ilişki özel hukuk hükümlerine tabii ve özel hukuku ilgilendiren işlemlerdir. Bu nedenle davada Adli Yargı görevli olup, İdari Yargı görevli değildir.

Mahkemece, işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, İdari yargının görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13883, Karar No: 2016/17966, Tarih: 22.12.2016

**5. Hukuk Dairesi         2016/13883 E.  ,  2016/17966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

Dava konusu taşınmazın ve emsal taşınmazın aynı mahallede bulundukları, emsal taşınmaz kesinti yapılmamış imar parseli olduğu halde, dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken metrekare değerinden gerekçesi açıklanmadan %40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülerek hesaplama yapan ve aynı kamulaştırma kapsamında kalan taşınmazlar için Dairemiz denetiminden geçen dava dosyalarında metrekare birim fiyatının 150,00-TL civarında olduğu gözetildiğinde dava konusu taşınmazı daha değersiz kabul eden bilirkişi raporu inandırıcı ve yeterli görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu

getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-İlk kararla hükmedilen bedele de 24/05/2014 tarihinden ilk karar tarihine kadar faiz yürütülmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6074, Karar No: 2019/5428, Tarih: 24.09.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/6074 E.  ,  2019/5428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu maluliyetinden doğan manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davalılardan Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılardan Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılardan Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Davacı Kardeşlerin Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Hükümler Yönünden,

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Dava dilekçesi ile baba için 60.000,00 TL manevi, kardeşler için 40.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nce verilen 11/07/2018 tarihli kararda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve bu karara karşı davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırı 01.01.2018 tarihinden sonra verilen kararlar için 47.530,00 TL'dir.

Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından davacı kardeşlerin manevi tazminat istemlerine ilişkin hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin karar tarihi itibariyle ayrı ayrı 47.530,00 TL’lik temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

O halde, davacı kardeşlerin manevi tazminat istemlerine dair hükümlerin davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden temyizi mümkün olmayıp, adı geçen davalının açıklanan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının 6100 sayılı H.M.K.'nun 362/1-a ve (2) maddeleri uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Diğer Hükümler Yönünden,

A)Davacı İstemi;

Davacılar vekili, dava dilekçesi ile baba için 60.000,00 TL manevi, kardeşler için 40.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur.

B)Davalıların Cevapları;

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

2-Diğer Hükümler Yönünden,

A)Davacı İstemi;

Davacılar vekili, dava dilekçesi ile baba için 60.000,00 TL manevi, kardeşler için 40.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur.

B)Davalıların Cevapları;

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nce davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri,

Davalı ... Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle, Davacılara maddi-manevi tazminat verilirken ölen ile aralarında eylemli ve gerçek bir bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, davacıların davalarını ispat edemediklerini, davacıların bu konuda tanık dahi dinletmediklerini, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarında tazminatların neden bu kadar yüksek verildiğine dair davacılar özelinde bir değerlendirme bulunmadığını, ceza yargılamasında kendi çalışanları hakkında beraat hükmü verildiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz verilmesinin hatalı olduğunu, Afad tarafından yapılan yardımların tenzil edilmesi gerektiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, maddi tazminat hesabına yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, özellikle ilk peşin sermaye değeri tenzilatında üçüncü kişinin kusurunun yarısı dikkate alındığından müvekkilinin daha fazla tazminat ödemek durumunda kaldığını destek payları belirlenirken gelirin %70'inin dağıtılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı kardeşlere manevi tazminat verilirken murisle aralarında eylemli ve fiili bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, kusurun hatalı tespit edildiğini ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamındaki, meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;