muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4884, Karar No: 2015/13630, Tarih: 07.09.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/4884 E.  ,  2015/13630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 7. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/11/2014

NUMARASI : 2014/392-2014/785

Taraflar arasındaki iştirak nafakasının artırımı davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ortak çocuk için aylık 1.000.00.- TL iştirak nafakası ödendiğini, bunun yetersiz olduğunu ileri sürerek, nafakanın 5.000.00.- TL ye yükseltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, iştirak nafakasının aylık 1.400.00.- TL ye yükseltilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, iştirak nafakasının artırılması talebine ilişkindir.

TMK.nun 182/2.maddesinde; velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

Velayet kendisine tevdi edilmeyen taraf, ekonomik imkanları ölçüsünde ortak çocuğun giderlerine katılmakla yükümlüdür. Diğer taraftan, iştirak nafakası belirlenirken ana ve babanın ekonomik durumları gözönünde tutulmakla birlikte velayet hakkı kendisine tevdi olunmuş tarafın bu görev nedeniyle emeğinin ve yüklendiği sorumlulukların karşılığı olağan harcamaların da dikkate alınması zorunludur.

Mahkemece; nafaka takdir edilirken; çocuğun yaşı, eğitimi ve ihtiyaçlarının yanında, ana-babanın gelir durumu da gözetilmeli ve nafaka yükümlüsünün (babanın) gelir durumu ile orantılı olacak şekilde hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmedilmelidir.

Somut olayda, davacı annenin sunuculuk yaptığı, 20.000.00.-TL aylık geliri olduğu, Sarıyer'de üç dairesi bulunduğu, davalı babanın yapı şirketi sahibi olduğu, 5.000.00.-TL aylık kazancı olduğu, Yalova'da 24 tane dairesi olduğu, 2007 doğumlu olan ortak çocuğun özel okul ücretinin yıllık 17.760.00.- TL olduğu, anlaşılmıştır.

Boşanma kararının kesinleştiği tarih (01/10/2009) ile artırım davasının açıldığı tarih (10/06/2014) arasında 5 yıla yakın bir süre geçtiği, bu süreçte ortak çocuğun ihtiyaçlarının artmış olduğunun açık olması karşısında, iştirak nafakasının TMK 4.maddesinde yer alan hakkaniyet ilkesine uygun bir şekilde artırımına gidilmesi gerekmektedir.

Somut davada, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği, ortak çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları ve nafaka yükümlüsünün (davalı babanın) gelir durumu nazara alındığında, takdir olunan iştirak nafakası miktarı az olup, TMK 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamıştır.

Somut davada, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği, ortak çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları ve nafaka yükümlüsünün (davalı babanın) gelir durumu nazara alındığında, takdir olunan iştirak nafakası miktarı az olup, TMK 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamıştır.

Bu nedenle mahkemece, ortak çocuğun ihtiyaçlarındaki değişim ve davalının gelir durumundaki artış gözetilerek hakkaniyete uygun bir nafaka takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2878, Karar No: 2019/2645, Tarih: 07.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/2878 E.  ,  2019/2645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 19.02.2019 Salı günü davacı vekili. Av. ... ve davalı vekili Av. ... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu dava dışı... Lojistik A.Ş’ye ait depoların yangın, sel ve su baskını rizikolarına karşı davalı nezdinde sigorta teminatı altına alındığını, dava dışı şirkete ait ayçekirdeği küspesinin müvekkilinin işlettiği depoda muhafaza altında iken aşırı yağan yağmur nedeniyle oluşan sel sonucu depoya sızarak emtianın ıslanmasına neden olduğunu, zamanla ürünün içten içe yanarak hasarlandığını, hasar bedelinin talep edilmesine rağmen davalı tarafından ödenmediğini ileri sürerek ıslah ile artırılmış olarak 1.228.725,07 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, hasarın sel veya su baskınından meydana gelmediğini, malın kendisindeki nemden dolayı içten yanarak meydana geldiğini, bunun teminat dışı olduğunu, ayrıca malın davacıya yediemin olarak bırakıldığını, bunun da teminat dışı olduğunu, depoda muhafaza edilen malın uzun süre kontrol edilmediğinden hasarın oluşmasında ve artmasında davacının kusurlu olduğunu, muafiyet ve eksik sigorta durumunun söz konusu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm, davalı vekili temyizi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.12.2013 gün ve 2012/8859-2013/22537 sayılı ilamı ile bozulmuş, bozma ilamına karşı karar düzeltme talep edilmiş Yargıtay 11. Hukuk Dairesince karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan delillere göre; davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülemeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 2.037,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 16,70 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 07/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1816, Karar No: 2024/7634, Tarih: 05.06.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/1816 E.  ,  2024/7634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/465 E., 2024/5 K.

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.09.2015 tarihli kararı ile sanıklar hakkında Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan ayrı ayrı 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Cumhuriyet Savcısının ve sanıkların temyiz talebinde bulunmaları üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesi tarafından 17.05.2022 tarihinde yapılan incelemede, anılan hükümlerin; ... 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinde, 7394 sayılı Kanun'un 4 ve 5 inci maddeleriyle yapılan değişiklik uyarınca sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle, bozulmasına karar verilmiştir.

3. İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.01.2024 tarihli ve 2022/465 Esas, 2024/5 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan ayrı ayrı 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) bendi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 43, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıkların temyiz istekleri özetle; yüklenen suçu işlemediklerine, suça konu faturaların sahte olmadığına, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve lehe olan 5728 sayılı Kanun'un 276 ncı maddesi ile değişik 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca belirlenecek cezaların türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

III. GEREKÇE

1. Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve lehe olan 5728 sayılı Kanun'un 276 ncı maddesi ile değişik 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca belirlenecek cezaların türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. Bozma öncesi yapılan yargılamada zamanaşımı süresini kesen son işlemin 5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 18.09.2015 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve bu tarihten, inceleme konusu karar tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu, sanıklar hakkındaki kamu davalarının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla mahkûmiyet hükümleri kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.01.2024 tarihli ve 2022/465 Esas, 2024/5 Karar sayılı kararına yönelik sanıkların temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9555, Karar No: 2015/15749, Tarih: 11.05.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/9555 E.  ,  2015/15749 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 ve 4733 sayılı Kanunlara Muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gümrük İdaresi'nin temyizine yönelik yapılan incelemede;

5607 sayılı Kanun kapsamına giren kaçak eşya için iddianameye konu edilmiş bir kamu davasının bulunmadığı gözetilerek davaya katılma ve hükmü temyiz hakkı bulunmayan Gümrük İdaresi'nin temyiz inceleme isteminin REDDİNE,

Sanık ... müdafiinin temyizine yönelik incelemeye gelince;

I-5607 sayılı Kanuna muhalefet suçuna yönelik incelemede;

Kaçak olmadığı anlaşılan 1 paket Mahmood Coffee ibareli kahve hakkında mahallinde karar verilmesi mümkün görülmüştür.

1-Ele geçen ve bilirkişi raporunda kaçak olduğu belirtilen 16 paket çay, 6 adet pipo, 51 adet sigara tabakası, 3 adet hesap makinası, 32 adet tütün doldurma makinası, 3 adet sigara ağızlığı, 5 adet sigara paket kılıfı hakkında açılmış kamu davası olmadığı halde 5607 sayılı Kanuna muhalefetten hüküm kurulmuş olması,

Uygulamaya göre;

2-Sanığın savunmasında, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını talep etmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasına engel halin bulunmaması hususları nazara alınarak Gümrük eşyaları için cif değerine göre, Gümrük İdaresi'nce tespit edilen eşyanın ithalinde öngörlen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplamından oluşan gümrük vergilerinin kamu zararı olduğunun sanığa bildirilmesi ve sonucuna göre gerektiğinde 5271 sayılı CMK.nun 231/9.maddesi hükümleri gözetilerek ve bir karar verilmesi gerekirken 4733 sayılı Kanun'a tabi eşyalar ve kaçak olmadığı belirlenen eşyalar da dahil edilerek 5607 sayılı Kanun'a tabi eşyalarla birlikte belirlenen gümrüklenmiş değerin kamu zararı olduğu sanığa bildirilmekle zarar giderilmediğinden bahisle hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

II-4733 sayılı Kanun'a muhalefet suçuna yönelik incelemede;

II-4733 sayılı Kanun'a muhalefet suçuna yönelik incelemede;

1-Sanığın savunmasında, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını talep etmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasına engel halin bulunmaması hususları nazara alınarak 4733 sayılı Kanun'a tabi eşyalar için cif değerine göre, Gümrük İdaresi'nce tespit edilen eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplamından oluşan gümrük vergilerinin kamu zararı olduğunun sanığa bildirilmesi ve sonucuna göre gerektiğinde 5271 sayılı CMK.nun 231/9.maddesi hükümleri gözetilerek ve bir karar verilmesi gerekirken 5607 sayılı Kanun'a tabi eşyalar ve kaçak olmadığı belirlenen eşyalar da dahil edilerek 4733 sayılı Kanun'a tabi eşyalarla birlikte belirlenen gümrüklenmiş değerin kamu zararı olduğu sanığa bildirilmekle zarar giderilmediğinden bahisle hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

2-Düzenlenen iddianame ile yalnızca sigaralar hakkında kamu davası açıldığı halde gümrük eşyası olan 3 kutu sigara kağıdı ve 39 kutu makaron olarak tabir edilen sigara filtresi hakkında da 5607 sayılı Kanun'a tabi olduğu halde yazılı şekilde 4733 sayılı Kanun kapsamına dahil edilerek hüküm kurulması,

3-4733 sayılı Kanun'a tabi olan ancak iddianamede yer almayan purolar hakkında da müsadere kararı verilmesi,

4-TCK.nun 53.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, mahkum olduğu uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında 1.fıkranın (c) bendinde yazılı hak yoksunluğunun, sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkileri açısından uygulanmamasına, altsoyu dışında kalanlarla ilgili hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/58, Karar No: 2014/4964, Tarih: 03.04.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/58 E.  ,  2014/4964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasında ...Asliye Hukuk Mahkemesi ve ...Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava dosyası merci tayini incelemesi için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak ...'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur (HUMK.md.445). Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

İncelemeye konu, Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan incelemesinde dava dilekçesi ve ekleri ile temyiz başvuru dilekçesi taranmadığı ve bu nedenle yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek açıklanan eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi için dosyanın mahalli mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 03.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11748, Karar No: 2017/6255, Tarih: 14.09.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/11748 E.  ,  2017/6255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesilen aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitine, aylıkların kesinti yapılan tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı tespit edilen davacının, ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ve aylıkların kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; Davacı ...’nın eşi ...’tan 08/12/2009 tarihinde boşandığı, 19/10/2010 tarihinden itibaren babasından dolayı yetim aylığı bağlandığı, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen 03/07/2014 tarih ve 103 sayılı rapora göre davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiği, bu rapora dayanılarak Kurumca 01/06/2010-18/10/2014 tarihleri arasında ödenen 35.560,06 TL aylık tutarı ve işlemiş faizinin borç çıkarıldığı, Mahkemece birlikte yaşama olgusunun irdelendiği ancak ispat için toplanan delillerin yeterli olmadığı,

Denetmen raporundan; ... İlçe Jandarma Komutanlığı ile yazışma yapıldığı, gelen yazı cevabında; davacı ve eşinin ... ilinde beraber ikamet ettikleri, ancak ...’daki açık adreslerine ulaşılamadığı, Dedeyazı köyüne yazları 3 aylığına bağ bahçe işi için beraber geldikleri ve köyde de aynı adreste kaldıklarının tespit edildiğinin, bildirildiği, davacının mernis adresi olan “... Mah. ... Cad. Eylül ... ” adresinde abisiyle görüşüldüğü, kızkardeşinin kendisiyle burada yaşadığını söylediği ancak adreste davacının bulunmadığı, çevre soruşturmasında adreste tanınmadığının tespit edildiği, Denetmen İlçe Jandarma Komutanlığı tutanağı ve davacı ve eşinin mernis adreslerinde bulunamamaları nedeniyle birlikte yaşadıkları değerlendirmesinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 59/2. maddesinde: “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptanmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; denetmen raporu birlikte yaşama olgusunu ispatlamak için yeterli değildir. Ancak bu hususun aksi de Mahkemece tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konulamamıştır. İki kızıyla abisinin yanında yaşadığını iddia eden davacının bu durumu, biri hariç tanıklar tarafından teyit edilmemiştir. Ayrıca denetmen raporunda bahsedilen 19/11/2012 tarih 0410-7914 sayılı ... İlçe Jandarma Komutanlığı cevabi yazı içeriği ve davacının eşi ...’un Dedeyazı mahallesinde ikamet etmediğinin tespit edildiği (Oysa bütün tanıklar tarafından köyde ikamet ettiği beyan edilmiş) 01/04/2015 tarihli jandarma tutanağı içeriği irdelenmemiş ve tanık beyanları ile zabıta araştırmaları arasındaki çelişkiler giderilememiştir. Bu durumda Mahkemece yapılacak iş; öncelikle denetmenin tanık olarak dinlenmesi ve rapordaki kanaatine ilişkin bilgi alınması, daha sonra ... İlçe Jandarma Komutanlığından önceki tutanak içeriklerine ilişkin yeni durum tespitleri istenmesi ve tanık beyanlarıyla tutanaklar arasındaki çelişkilerin giderilmesinin sağlanmasıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.