muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19686, Karar No: 2015/31116, Tarih: 23.11.2015

Somut olayda, işverence davacının çalışma düzenini gösterir puantaj gibi kayıtlar sunulmadığından, yargılama sırasında dinlenen tanık beyanlarına göre söz konusu alacak hesaplanmıştır. Belirtilen hesaplama dosya içeriği ve tanık beyanları ile tam olarak örtüşmemektedir. Fazla mesai ücreti alacağı konusunda yapılan hesaplama yaz ayları için uygun görülmekte ise de, kış aylarında havanın erken karardığı dikkate alınarak tanık beyanları çerçevesinde çalışma saatlerinin kış dönemi için 08.30-18.00 olarak kabul edilmesi dosya içeriğine daha uygun düşecektir. Bilirkişiden bu çerçevede ek rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4194, Karar No: 2021/9569, Tarih: 02.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/4194 E.  ,  2021/9569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme ve kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gerekçeli karar başlığında 25.12.2013 şeklinde yanlış gösterilen suç tarihinin, 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu bakımından en aleyhe kabulle “31.12.2008” , 2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçu bakımından ise suça konu faturaların en son 2008 yılı Haziran ayı KDV beyannamesinde kullanılması nedeniyle, “25.07.2008” olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 02.01.2014 tarihli ve 2014/65 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 2008 takvim yılında ''sahte fatura düzenleme'' ve ''sahte fatura kullanma'' suçlarından açılan kamu davalarında; “sahte fatura kullanma” ve “sahte fatura düzenleme” suçlarının birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olduğu, her biri hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden sahte fatura kullanma ve düzenleme suçlarından tek hüküm kurulması yasaya aykırı ise de, zamanaşımının olumsuz bir muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olduğunun anlaşılması karşısında;

Sanığa yüklenen "2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve sahte fatura kullanma" suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 02.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3417, Karar No: 2015/18747, Tarih: 21.10.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/3417 E.  ,  2015/18747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/04/2014

NUMARASI : 2014/213-2014/288

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının tahsil harcı yönünden kısmen bozulmasına dair Dairemizin 21.10.2014 tarih, 2014/19116 Esas, 2014/18838 Karar sayılı ilâmının düzeltilmesinin davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Alacaklı vekili İcra Mahkeme'sine başvurusunda; İcra Müdürlüğü'nün icra vekalet ücretinin maktu; tahsil harcının ise nispi olarak hesaplanmasına ilişkin 11/04/2014 tarihli kararının iptalini talep etmiştir.

Mahkeme'ce 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa'nın 6. maddesi hükmü gereğince icra vekalet ücretinin maktu olarak hesaplanmasına ilişkin şikayetin reddine, tahsil harcına ilişkin işlemin ise borçlu Hazine yönünden karar kesinleştiğinde iptaline karar verilmiştir. Hüküm alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizce yapılan incelemede; sair temyiz itirazlarının reddine, 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa'nın 6. maddesi hükümü ile getirilen yasal düzenlemeye göre değerlendirilme yapılması için tahsil harcı yönünden hükmün kısmen bozulmasına karar verilmesi üzerine alacaklı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

1- 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrasında; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir.'' Yine 13. fıkrasında da; ''4.11.1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır.'' düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasayla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. Fıkrası gereği Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli ve E.: 2013/95, K.: 2014/176 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda; 17/09/2012 Karar tarihli takip konusu ilamda; el atma tarihi yazılı olmadığından İdarenin kamulaştırmasız elatma eyleminin 1983 yılından sonrasına ait olduğunun kabulü gerekir. Bu halde olayda uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek 13.11.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız elatma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda, anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nisbi hesaplanması gerektiğinden hükmün icra vekalet ücreti yönünden bozulması yerine onanmasına karar verildiği görülmekle, alacaklı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.

2-Karar düzeltme isteyenin sıfatı nedeniyle tahsil harcına yönelik karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nisbi hesaplanması gerektiğinden hükmün icra vekalet ücreti yönünden bozulması yerine onanmasına karar verildiği görülmekle, alacaklı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.

2-Karar düzeltme isteyenin sıfatı nedeniyle tahsil harcına yönelik karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmiştir.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin karar düzeltme talebinin yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Dairemizin 21.10.2014 tarih 2014-19116-18838 Karar sayılı ilamındaki icra vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının reddine dair ilk bendin kaldırılmasına, Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddesi uyarınca BOZULMASINA; sair karar düzeltme itirazlarının (2) nolu bentte açıklanan nedenle reddine; 52,40 TL peşin harcın karar düzeltme isteyene iadesine 21.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22719, Karar No: 2012/18002, Tarih: 28.06.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/22719 E.  ,  2012/18002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Antalya 5. Aile Mahkemesi

TARİHİ :06.04.2011
Yargıtay — Esas No: 2016/1910, Karar No: 2016/2618, Tarih: 10.03.2016

**5. Ceza Dairesi         2016/1910 E.  ,  2016/2618 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hakaret, kamu malına zarar verme, mala zarar verme ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... haklarında yapılan yargılama sonunda, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli ve 170 sayılı kararıyla ... 1. ve 2. Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair, ... 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 27/02/2015 tarihli ve 2014/111 esas, 2015/92 sayılı kararını müteakip, ... 2. Çocuk Mahkemesinin 02/09/2015 tarihli ve 2015/752-490 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği ... 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen ... 8. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 10/09/2015 tarihli ve 2015/1127 değişik iş sayılı kararın;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(l) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet Başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

(4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci ... 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden ... 2. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 04/01/2016 gün ve 94660652-105-34-13620-2015-E.66/155 sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile ... 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 10/09/2015 tarihli ve 2015/1127 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 10/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/108, Karar No: 2015/4123, Tarih: 25.03.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/108 E.  ,  2015/4123 K.**

**"İçtihat Metni"**

FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/04/2014 tarih ve 2012/205-2014/95 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; "..." ibareli ambalaj markasının müvekkili adına tescil edildiğini, davalıların müvekkiline ait tescilli ambalaj markasını küçük değişikliklerle iltibasa, tecavüze ve haksız rekabete sebep olacak şekilde taklit edip kullandıklarını ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek, davalıların müvekkili adına tescilli üç boyutlu ... ambalaj markası ile iltibas ve karıştırılma ihtimali oluşturan "..." ibareli taklit ürün ambalajını izinsiz ve hukuka aykırı biçimde kullanmak suretiyle yarattığı tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men ve refini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davaya konu ambalajı 1960'lı yıllardan beri kullandığını, mahkeme kararı ile de müvekkilinin öncelikli kullanımının bulunduğunun tespit edildiğini, davacının uzun süre sessiz kalarak kullanıma icazet verdiğini, tarafların ürün ambalaj kompozisyonlarının benzerlik arzetmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının tescilli ambalaj markasına tecavüzlü olduğu iddia olunan davalı ürün ve ambalajının, davalı yanca sunulan faturalar ve özellikle orijinal olduğu ambalaj üzerindeki tarihle tespit edilen ürünü davacının marka başvurusunda bulunduğu 31/12/1996 tarihinden çok önce 1988 yılında ve daha önceki tarihlerde hali hazırdaki şekli ile aynen kullanıldığı, yani çekmeceli kutu ambalajının davalı tarafça kullanımının davacının kullanımından daha eski tarihli olduğu gibi, marka tecavüzünde bilindiği üzere, markanın koruma tarihinden itibaren davalı yanın sürekli kullanımı sebebiyle tecavüz iddiasıyla ve hatta haksız rekabet iddiasıyla da beş yıl içerisinde dava açılmaması halinde tescilli hak sahibinin dava açma hakkının düşeceği gibi, tespit edildiği üzere, davalının çekmeceli çikolata ambalaj kullanımının da davacıdan eski tarihe dayanması sebebiyle tecavüz ve haksız rekabet iddialarının oluşmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, istek halinde aşağıda yazılı 21,80 TL harcın temyiz edene iadesine, 25/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3020, Karar No: 2023/12718, Tarih: 12.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3020 E.  ,  2023/12718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/709 E., 2021/1289 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/478 Esas, 2019/497 Karar

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili özetle; 13.05.2014 tarihinde meydana gelen ... maden kazasında müvekkillerinin murisinin vefat ettiğinden bahisle; davacı eş ... için 227.335,19 TL maddi, 290.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 104.427,24 TL maddi, 245.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili özetle; İş Kanunu'na göre işin tamamının, bir bütün halinde anahtar teslimi niteliğinde yükleniciye verildiğini; bu yolla işten tamamen el çekildiğini; sigortalı işçi çalıştırılmadığı için de işveren sıfatını haiz olunmadığından bu işi devralan yüklenici firmanın alt işveren ve işi devreden TKİ.'nin ise asıl işveren olarak nitelendirilemeyeceğini; sözleşmenin 16 ncı maddesinde alt yüklenici çalıştırılmayacağı ve işin tamamının yüklenici firma tarafından yapılacağının belirtilmesinin, ... Kömürleri AŞ.'nin asıl işveren ve işyeri sahibi olduğunu gösterdiğini; bu nedenlerle müvekkili kurum ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olmadığını; bu nedenle davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini; müvekkili kurumun linyit üretimi ile ilgili madenleri işletmek veya işlettirmek ve aramak amacı ile bu ve benzeri işleri rodövans veya hizmet alımı (ihale) usulü ile yaptırdığını; müvekkili kurumun bu tarz işlerdeki görevinin her iki işlettirme yönteminde söz konusu işin yürütümü, firma çalışanlarının sevk ve idaresi ve kurum işçilerinin firma işçileri ile birlikte çalışmasının söz konusu olmayıp, kurum kontrol teşkilatının tespiti, ödenecek hakedişe esas olmak üzere kömürün kalitesi ve miktarının belirlenmesi ile sınırlı olduğunu; işin yüklenicisi ... Teknik tarafından yangınları önlemeye yönelik tedbirlerin alınmaya çalışıldığını ancak yangın gibi diğer madencilik riskleri (metan, yeraltı suyu gibi) nedenlerle yıllık üretim miktarına ulaşamayacakları ihtimalinin şirketlerin mağduriyetine sebebiyet vereceğini ve ileride telafisi mümkün olmayan problemlerle karşılaşabileceklerini bu durumdan hem şirketlerin hem de kurumun olumsuz etkilenebileceğinden mevcut sözleşmeyi devretmek istediklerini; aynı ocağın uygun kısımlarında mekanize, diğer kısımlarında klasik ayak modeli yaparak ve sahada oluşabilecek riskleri göz önüne alarak ilgili işi 30.10.2009 tarihinde ... Kömürleri AŞ.'nin devraldığını; ... Kömür İşletmeleri'nin sözleşmeyi devraldığı tarihten bu yana üretim sırasında ocakta iş güvenliğini tehdit eden herhangi bir unsurdan dolayı TKİ