muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7729, Karar No: 2013/16434, Tarih: 30.04.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/7729 E.  ,  2013/16434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/12/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 21,15 TL onama harcı alındığından mahsubuna bakiye, 3,15 TL harcın temyiz edenden alınmasına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10519, Karar No: 2012/7322, Tarih: 02.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2011/10519 E.  ,  2012/7322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Kamu davasının 765 sayılı TCK.nun 102/4, 104/2. maddeleri gereğince zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması

Kamu davasının kaçakçılık suçu ve vergi tekniği raporlarına uygun olarak “2001, 2002, 2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarından açıldığı halde, 2001 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçuna ilişkin kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesi ile yetinilmiş ise de; sair suçlara ilişkin mahkemece zamanaşımı süresi içersinde her zaman karar verilmesi olanaklı görülmüş, 765 sayılı TCK.nun 102/4. maddesinde öngörülen asli dava zamanaşımının, 2001 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçunun en son işlendiği 07.09.2001 tarihinden 10.02.2007 iddianame tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden, suç tarihinden itibaren hüküm tarihine kadar kesintili dava zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle ortadan kaldırma kararı verilmesi ise, sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2001 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddesinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiğinden kamu davasının vaki zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması gerektiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA , 02.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6179, Karar No: 2024/23611, Tarih: 08.10.2024

**10. Ceza Dairesi         2024/6179 E.  ,  2024/23611 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

Sanığın gerçek kimlik bilgilerinin Türkmenistan Başkonsolosluğu'ndan temin edildiği, buna göre gerçek kimliğinin ... olduğu anlaşılmıştır.

Sanık hakkında kurulan hükmün, yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Bakırköy 17. Ağır Ceza Mahkemesince, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

2. Şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edildiğine,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

Olay tarihli tutanağa göre, kolluk tarafından şüphe üzerine durdurulan sanığın kaba üst aramasında pantolonunun cebinden çıkan plastik sigara kutusunu açması istendiğinde kendi rızası ile açtığı kutunun içinden iki parça halinde eroin ele geçirildiği, daha sonra kendisine ait çantasını açıp göstermesi istendiğinde açarak içini gösterdiği çantasının küçük gözünde iki parça halinde uyuşturucu maddenin ele geçirildiği, devamında polisin çantanın diğer gözünü açmasını talep etmesi üzerine sanığın istenilen gözü açtığı ve bu gözden de hassas terazinin ele geçirildiği olayda; gizli olan şeyin ortaya çıkarılmasına yönelik olarak kolluğun sanığa sigara kutusunu ve çantasını açtırmasının rızaen teslim olarak nitelendirilemeyeceği, bunun arama işlemi olduğu, sanığın üzerinin ve eşyalarının aranmasına ilişkin 5271 sayılı CMK'nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde alınmış "adli arama kararı" ya da "yazılı arama emri" bulunmaması nedeniyle ele geçirilen uyuşturucu maddeler ile terazinin hukuka aykırı delil niteliğinde olduğundan hükme esas alınamayacağı; hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan soruşturma yapılan Maksat isimli kişide ele geçirilen maddenin uyuşturucu ya da uyarıcı nitelikte madde ihtiva etmediği de gözetildiğinde, sanığın beraatı yerine mahkûmiyetine karar verilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sanığın SALIVERİLMESİNE, başka bir suçtan hükümlü ya da tutuklu bulunmadığı takdirde salıverilmesinin sağlanması için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına yazı yazılmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Bakırköy 17. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1239, Karar No: 2018/6033, Tarih: 21.05.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/1239 E.  ,  2018/6033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak,

Sanığa duruşma davetiyesinin gönderildiği ilk tebligatın bila tebliğ iade edilmesinden sonra şikayet dilekçesini içermeyen ve üzerinde MERNİS adresi olduğuna dair ibare de bulunmayan evrakın 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesine göre tebliğ edilmesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 349. maddesinin 5. fıkrasında özel düzenleme bulunmasına rağmen sanığa bu şerhi içermeyen duruşma davetiyesi gönderilmesi ile yetinilerek savunma hakkının kısıtlanması,

Kabule göre de,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 21/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11032, Karar No: 2013/13285, Tarih: 12.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/11032 E.  ,  2013/13285 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, çakışan 506 sayılı Yasa kapsamındaki süreler dışlanarak vergi borçlanması yapılması gerektiğinin tespiti ve bu nedenle yersiz ödenen primlerin istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, murisinin nakliyecilik işi nedeniyle vergiye kayıtlı olduğu dönemleri borçlanırken 506 sayılı Yasa kapsamında çalışılan 299 günlük sürenin dışlanması gerektiğini, bu nedenle yersiz ödenen primlerin istirdatını istemiştir.

Mahkemece, çakışan 299 günlük 506 sayılı Yasa kapsamndaki hizmetler de gözetilmek suretiyle davacıya ölüm aylığı bağlandığını ve bu nedenle primlerin istirdatının mümkün bulunmadığına karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre, davacının murisinin 12.4.2006 ile 10.2.2007 tarihleri arasında 299 gün süreyle 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu, 29.7.1994 ile 30.6.2007 tarihleri arasında nakliyecilik işi nedeniyle vergi kaydı, 4.1.1995-4.3.2009 tarihleri arasında sicil kaydı ve 26.5.1989 ile 28.11.2007 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğu, davacının 20.3.2009 tarihinde vergi borçlanması talebinde bulunarak 4.10.2000 ile 30..6.2007 tarihleri arasında kalan süreyi ödediği ve borçlanmaya istinaden murisinin 4.10.2000 ile 30.6.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu.....sigortalısı olduğu ve davacı ile diğer hak sahiplerine çakışan süreler de gözetilmek suretiyle ölüm aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Sosyal güvenlik hukuk sistemimizin mükerrer sigortalılığa cevaz vermemesi karşısında; davacının murisinin çakışan ve baskın niteliği bulunan 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığına itibar edilmeli ve 12.4.2006 ile 10.2.2007 tarihleri arasındaki 299 günlük sigortalı çalışması dışlandıktan sonra kalan sürede vergi borçlanması yapılması gerektiğinden, 506 Sayılı Yasa mevzuatı kapsamında sigortalı ./..

-2-

olunan 299 günlük süreye ilişkin olarak yersiz tahsil edilen vergi borçlanması primlerinin istirdatına karar verilmelidir.

Ayrıca, çakışan 299 günlük süreye ilişkin mükerrer prim gün sayısı düşülmek suretiyle aylığın yeniden hesaplanması gerekiyor ve buna dayalı olarak hak sahiplerine bağlanan aylıkta düşme mevcut olacaksa bile; bu nedenle doğacak Kurum alacağının 5510 sayılı Yasa'nın 96. maddesine dayalı olarak Kurum tarafından istirdatı mümkündür.

Yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 12.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

........
Yargıtay — Esas No: 2015/12946, Karar No: 2016/1606, Tarih: 11.02.2016

**5. Ceza Dairesi         2015/12946 E.  ,  2016/1606 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tehdit ve hakaret suçlarından suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 05/02/2015 tarihli ve 170 sayılı kararıyla Küçükçekmece 1 ve 2. Çocuk Mahkemelerinin 25/02/2015 tarihinde faaliyete geçirildiği gerekçesiyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesi ile aynı Kanun'un geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Çocuk Mahkemesine gönderilmesine dair, Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2015 tarihli ve 2014/345 esas, 2015/93 sayılı kararını müteakip, Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin 17/04/2015 tarihli ve 2015/135-82 sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine karar vermesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen Küçükçekmece 10. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin 21/04/2015 tarihli ve 2015/317 değişik iş sayılı kararın;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. maddesindeki "(l) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.

(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.

(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür." yine aynı Kanun'un geçici 1, 2 ve 3. maddelerinde "(1) 2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.", 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır...

(4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Merci Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 170 sayılı kararında derdest davaların yeni kurulan çocuk mahkemelerine devri yönünde hüküm bulunmadığı, 09/10/2013 tarihli ve 801 sayılı Yargı Çevresi Değişikliği konulu kararında ise derdest davaların kesinleşinceye kadar halen görüldükleri mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinin belirtildiği gerekçesiyle karar tesis edilmiş ise de; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Küçükçekmece 2. Çocuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 19/10/2015 gün ve 94660652-105-34-10179-2015-21127/67430 sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 21/04/2015 tarihli ve 2015/317 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 11/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9519, Karar No: 2012/10960, Tarih: 25.09.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/9519 E.  ,  2012/10960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki meraya elatmanın önlenmesi ve aidiyetin tespiti davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 17.04.2012 gün ve 2012/4735- 5630 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, meradan kadim yararlanma hakkına elatmanın önlenmesi istemiyle açılmıştır.

Davalı köy çekişme konusu meranın kadim meraları olduğunu, davalı Hazine ise davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 17.04.2012 tarih ve 2012/4735-5630 sayılı ilamı ile onanmıştır.

Davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa ... olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

31.05.1965 tarihli ve 4/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile “...tek başına bir köye ait bulunan mera, yaylak ve kışlakların tümünün veya bir parçasının bir başka köy sınırı içine alınmış olması halinde, sınır değişikliğinin ikinci köye bir yararlanma ... sağlamayacağı ve ilk köyün eskiden olduğu gibi bu yerlerden tek başına yararlanacağı” öngörülmüş olup, bu karar 4342 sayılı Mera Kanununun 29. maddesi ile de yasa hükmü haline gelmiştir. Böylece, bir köy ya da belediye sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlaklar üzerinde bir başka köy veya belediyenin de intifa ... olabileceği kabul edilmiş, idari sınırların aidiyetinin belirlenmesinde önemi olmadığı vurgulanmıştır. İdari sınırlar sadece yetkili mahkemenin saptanmasında önem arz eder.

Meraya elatmanın önlenmesi davası, kadim yararlanma ... olan köy veya belediye tüzel kişiliği ya da taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine tarafından açılabilir. Aynı şekilde, bir yerin mera olduğu iddiasıyla köy veya belediye tüzel kişiliğinin ya da Hazinenin tapu iptali ve sınırlandırma istemiyle dava açmasına olanak vardır.

Mera, yaylak ve kışlak davalarında, tahsise ya da kadim kullanma hakkına dayanılabilir. Tahsise dayanıldığında, dayanak belgelerin, ayrıca karşı tarafın savunmasında ileri sürdükleri kayıtların tüm geldileri ile birlikte merciinden getirtilmesi, kadimlik iddiası varsa bu hususun araştırılması, gerektiğinde köyün kuruluş tarihinin İçişleri Bakanlığından sorulması ve köyün kadim ya da muhdes olup olmadığının saptanması gerekir.

Mera, yaylak ve kışlak davalarında, tahsise ya da kadim kullanma hakkına dayanılabilir. Tahsise dayanıldığında, dayanak belgelerin, ayrıca karşı tarafın savunmasında ileri sürdükleri kayıtların tüm geldileri ile birlikte merciinden getirtilmesi, kadimlik iddiası varsa bu hususun araştırılması, gerektiğinde köyün kuruluş tarihinin İçişleri Bakanlığından sorulması ve köyün kadim ya da muhdes olup olmadığının saptanması gerekir.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıkların çekişmeli mera veya yayla ile herhangi bir yararlanma ilişkisi bulunmayan, yansız anlatımda bulunabilecek, yöreyi iyi bilen ve çevre köy ya da kasabalarda yaşayan yaşlı kişilerden seçilmesi gerekir.

Mahkemece yapılacak keşifte; tahsise dayanılıyorsa tahsis kayıtlarının yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile uygulanması, dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, taşınmazın mera olmadığı iddiasının bulunması halinde varsa çevre taşınmazlara ait kayıtlar da uygulanarak dava konusu yeri ne şekilde okuduğunun çevre taşınmazlarla toprak yapısı kıyaslanarak uzman bilirkişiler aracılığı ile uyuşmazlığa konu yerin ve niteliğinin saptanması gerekir.

Kadimlik iddiasında ise, yerel bilirkişi ve tanıklara taşınmazın kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı ve sınırları sorularak sonuca gidilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta davalı 22.11.2006 tarihli dilekçesinde tahsis kaydına dayanmıştır. Mahkemece, davalının dayanmış olduğu dosya içinde bulunan mera tahsis kaydı mahalline uygulanmamış, bunun nedeni de karar gerekçesinde gösterilmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, yerinde yeniden keşif yapmak, keşfe tarafları usulen davet etmek, keza davacının ve davalının bildirdiği tanıkları ve mahalli bilirkişileri usulen davet ederek bu keşifte dinlemek, mera tahsis kaydını tanıklar ve bilirkişiler aracılığı ile mahalline uygulamak, böylelikle hasıl olacak sonuca uygun bir hüküm kurmak olmalıdır.Kararın açıklanan bu nedenle bozulması gerekirken sehven onandığı anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülen karar düzeltme isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 17.04.2012 tarih ve 2012/4735-5630 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA, kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.9.2012 tarihinde oy birliği ile karar verildi.