muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2957, Karar No: 2019/4571, Tarih: 13.11.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/2957 E.  ,  2019/4571 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki asıl ve birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava tarihinden önce öldüğü anlaşılan müvekkilinin murisi ...’ın yüklenici sıfatıyla davalılardan arsa sahibi ... ile 28.04.1093 tarihinde imzaladıkları düzenleme şeklinde inşaat mukavelesi ve 01.08.1986 tarihli düzenleme şeklinde düzeltme beyannamesine göre davacı murisi ...’a düşen bağımsız bölümlerden olan 11 nolu bağımsız bölümün müvekkili adına tescil edildiği halde bu bağımsız bölümün eklentisi olan bodrum kattaki deponun sehven müvekkili adına tescil edilmediğini ileri sürerek söz konusu eklentinin davalılar adına olan tapu kaydının iptâli ile davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda talep konusu alanın binanın altında depo ya da kazan dairesi, yağmur boruları, su kuyusu olan taşınmazın ortak bölümlerinden sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekilince UYAP üzerinden sunulan 05.06.2014 havale tarihli dilekçeden davacının temyize konu mahkeme kararından sonra öldüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca dosyaya sunulan ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1995/41-36 Esas-Karar sayılı veraset ilamında sözleşmeyi arsa sahibi olarak imzalayan ...’ın 22.01.1995 tarihinde öldüğü ve ... dışında mirasçılarının bulunduğu görülmektedir. ..., ...’in imzalığı sözleşmeye dayanarak ve mirasçı sıfatıyla davayı açtığı ve terekesi elbirliği ile

mülkiyet halinde olduğundan diğer mirasçıların da davacı yanında yer alması gereklidir. Bu halde mahkemece davacı vekiline ölen ...’ın veraset ilamı ibraz ettirilip mirasçılarının vekâletnamelerini ibraz etmek üzere süre verilip davaya dayanak yapılan kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin yüklenicisi olan ...’ın, ...’nın mirasçıları dışında başka mirasçıları varsa bunların davaya muvafakatini sağlamak için mehil verilmesi, bu şekilde davacı yanla ilgili taraf teşkilinin sağlanması zorunludur.

Davada, kat irtifakı tesis edilmiş olan taşınmazda fiilen ortak alan olarak bırakılan deponun davacı adına tescilli bağımsız bölümün eklentisi olduğunun tespit ve tapuya tescili istenilmiş olup dava sonucunda verilecek karar, diğer kat maliklerinin hukuki durumlarını da etkileyeceğinden mahkemece taşınmazın tüm maliklerini gösterir tapu kaydı getirtilip davada taraf olmayan kat malikleri hakkında bu davayla birleştirilmek üzere dava açmak için davacı mirasçılarına uygun süre verilerek, açılan dava birleştirilmelidir.

Bu durumda mahkemece gerek davacı gerekse de davalı safında taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek yapılacak tahkikatın sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan işin esası incelenip karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacı vekilinin diğer temyiz itirazları incelenmeksizin kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 73,90 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden asıl ve birleşen dosya davacısından alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden asıl ve birleşen dosya davacısına iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 13.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9900, Karar No: 2014/13814, Tarih: 20.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/9900 E.  ,  2014/13814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2013

NUMARASI : 2010/547-2013/137

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait, müvekkiline trafik sigortalı minibüsün, hemzemin geçitte trenle çarpıştığını, minibüste bulunan yolcuların bir kısmının öldüğünü, diğerlerinin yaralandığını, müvekkili tarafından ölüm ve yaralanmalar nedeniyle toplam 708.723,15 TL tazminat ödemesi yapıldığını, olay anında minibüste istiap haddinden fazla yolcu taşındığının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkilinin ödediği bedeli davalı sigortalıdan rücu hakkının bulunduğunu belirterek 708.723,15 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, istiap haddinden fazla yolcu taşınmasının kazanın meydana gelmesine doğrudan etkisinin bulunmadığını, TCDD'nin hizmet kusurunun bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 573.855,38 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu hakkı düzenlenmiş, rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddenin (e) bendinde “Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise” hükmü getirilmiş olup, sigortacının istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edebilmesi, kazanın salt istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması şartına bağlanmıştır.

Somut olayda, sigortalı araç minibüs olup kaza anında istiap haddinden fazla yolcu taşındığı, sürücünün kontrolsüz şekilde hemzemin geçite girmesi sonucu trenle çarpışmanın meydana geldiği belirtilmiş ise de; dosya içeriğine göre, kazanın meydana gelmesi ile sigortalı araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, bu itibarla rücu şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 20.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23058, Karar No: 2016/6411, Tarih: 28.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/23058 E.  ,  2016/6411 K.**

**"İçtihat Metni"**

TARİHİ : 10/06/2015

NUMARASI : 2015/15-2015/334

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor ve yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazlar noterde düzenlenmiş kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki şartlar dikkate alınmak sureti ile dava konusu taşınmaza bilimsel olmayan ve soyut ifadelerle değer biçilmiştir. Bu nedenle emsal incelemesi geçerli değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılıp, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle ve emsal taşınmazların bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parseli mi olduğu ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup,

Değerlendirmenin yapıldığı yıl itibari ile dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazların. Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılıp, bilirkişi raporu denetlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 28/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/13476, Karar No: 2019/14105, Tarih: 03.12.2019

**8. Ceza Dairesi         2019/13476 E.  ,  2019/14105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Muhafaza görevini kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Müştekinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen geçerli bir mazereti olmadan duruşmaya katılmadığı ve katılan sıfatını almaması nedeniyle hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmayan müşteki vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 03.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4397, Karar No: 2016/12771, Tarih: 14.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/4397 E.  ,  2016/12771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün,süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra,dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı tüketicinin başvurusu üzerine, ... Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 13.10.2012 tarih ve 2012/320 sayılı kararı ile tüketicinin elektrik faturalarından tahsil edilen 487,40 TL kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmet ve iletim bedelinin tüketiciye iadesine ve bundan sonraki faturalarda da bu bedellerin alınmamasına karar verildiğini, kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek, söz konusu kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; 01.10.2013 tarih ve 2012/268 E. 2013/143 K. sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı tarafından temyizi üzerine; Dairemizin 19.02.2015 tarih ve 2014/10514 E. 2015/2573 K. sayılı ilamı ile kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin elektrik abonelerinden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyan mahkemece; davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb.bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yukarıda da açıklandığı üzere; mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

Bu aşamada usulü kazanılmış hak müessesinin açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).

Mahkemenin bozmaya uymasından, eş söyleyişle usulü kazanılmış hakkın doğmasından sonra o konuda yeni bir kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak, hukukça değer taşımayacaktır. Bir başka ifadeyle, sonradan çıkan yeni kanunun, mahkemelerde ve Yargıtay’da görülmekte olan bütün dava ve işlere uygulanması, dolayısıyla usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, yeni kanun kapsamında inceleme yapılarak hüküm verilmesi gerekecektir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.10.2010 günlü 2007/5-11 E. 2010/541 K., 27.10.2010 günlü 2008/5-13 E. 2010/545 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir).

Nitekim, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada geçmişede etkili olan 17.06.2016 tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "17.maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, artık usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, sonradan çıkan ve 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı “Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” çerçevesinde inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği açıktır.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak halen devam eden davalarda da uygulanması gereken hükümler içeren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının Yerel Mahkemece değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2060, Karar No: 2019/4910, Tarih: 30.09.2019

**20. Ceza Dairesi         2019/2060 E.  ,  2019/4910 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLA

İLGİLİ BİLGİLER:

Mahkeme : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi

Suç : Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma

Hükümler : a. Mahkûmiyet: İnegöl Ağır Ceza Mahkemesi, 27.11.2018 – 2018/ 180 esas - 2018/192 karar

b. İstinaf başvurusunun esastan reddi: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, 18.02.2019 - 2019/ 452 esas -2019/277 sayılı

karar

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesinden sonra, sanığın Bandırma 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nden gönderdiği 04.03.2019, 05.04.2019 ve 27.05.2019 havale tarihli dilekçelerindeki "... cezanın onanmasını istiyorum ..." ve "... temyiz hakkımdan feragat etmek istiyorum ..." şeklindeki taleplerinin temyiz isteğinden vazgeçme niteliğinde olduğu anlaşıldığından, temyizden vazgeçme nedeniyle hükmün İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA 30.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8519, Karar No: 2008/10503, Tarih: 20.10.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/8519 E.  ,  2008/10503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, tapuda davalı adına kayıtlı 448 parsel sayılı taşınmazın 1711,13 m2'lik bölümünün kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek, tapunun iptali ile tescil harici bırakılma isteğinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 624.99 m2'lik bölümünün keşfen saptanan kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ... ...'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali, sicil kaydının terkini isteklerine ilşikindir.

Dosya içeriği ve toplanan deliller ile kayden davalılara ait çekişme konusu taşınmazın 624.99 m2'lik bölümünün 28.11.1997 tarih 5/3 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca belirlenen kıyı kenar çizgisine göre tanımı aynı yasanın 4.maddesinde yapılan kıyıda kaldığı saptanmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa Md. 35/1, ... Ek Prot. 1-1). Türk Medeni Yasasının 683. maddesinde de bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava konusu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 28.11.1997 tarih 5/3 Sayılı Kararında da ifade edildiği gibi, kıyılar doğal nitelikleri itibariyle herkesin kullanımına açık, diğer taraftan da bu nitelikleri nedeniyle özel mülkiyet alanı dışında ve özel mülkiyete konu olamayacak yerlerdir. Kıyılar, herhangi bir tahsis işlemine gerek olmaksızın doğrudan doğruya herkesin serbestçe yararlanmasına sunulmuş sahipsiz kamu mallarıdır. Bunun sonucu; kıyının zamanaşımı yoluyla kazanılması, tapu sicili hükümlerine bağlı tutulması, haczedilmesi mümkün değildir. Kıyılar, bu özelliklerinden dolayı Anayasanın 43.maddesinde ayrı bir bölümde düzenlenmiş, düzenlemede yukarıda sayılan nitelikler vurgulanmıştır.

Bilindiği ve yukarıda sözü edilen yasa ve sözleşmelerin hakkı tanımlayan maddelerini takip eden fıkralarda ifade edildiği gibi, mülkiyet hakkı da kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Bilindiği ve yukarıda sözü edilen yasa ve sözleşmelerin hakkı tanımlayan maddelerini takip eden fıkralarda ifade edildiği gibi, mülkiyet hakkı da kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Ne varki, bu sınırlandırma veya kaldırma gerçekleştirilirken; T.C.Anayasasının 90/5.maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan .... Hükümlerince ... tarafından oluşturulan 30.5.2006 tarih 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere; “… bir kişiyi mülkünden yoksun bırakan bir önlemin…”, “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği…”, bu önlem alınırken “… başvurulan yollar ve gerçekleştirilmesi amaçlanan hedef arasında makul bir oransallık ilişkisi olması gerektiği…”, kişinin “… kişisel ve haddinden fazla yük taşıma zorunda kalması halinde gerekli dengenin kurulamayacağı…” açıktır.

Diğer bir anlatımla, kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin hakkı arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Bu arada, üzerinde durulması gereken konulardan biri de; çekişme yaratılan tapu kaydına bağlanan ve böylece kişi adına mülkiyet hakkı oluşturulan kıyı kapsamındaki yere ait tapunun niteliğinin belirlenmesidir.

Devlet tarafından verilen, doğru esasa ve geçerli kayda dayalı tapu ile sağlanan mülkiyet hakkına değer verileceği kuşkusuzdur. Böyle bir yer kıyı kapsamında kalmakla, temel vasfı yani kamu malı olma niteliği değişmemekle birlikte, kişinin söz konusu tapuya dayalı hakkının yukarıda ifade edildiği gibi korunması gerekeceği muhakkaktır.

Aksi düşünce tarzının, devletin verdiği tapunun geçersizliğini ileri sürerek, hiçbir karşılık ödemeksizin iptalini istemesi, geçerli kayda dayalı mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi, devletin saygınlığını zedeler nitelikte bir tutum olacaktır.

Bu durumda, kıyılar kamunun yararlanacağı yerlerden olup buralarda yukarda belirtilen nitelikte tapu kaydı oluşturulmuş ise tapunun iptalinde, Anayasanın 43., Tapu Kanununun 33., Kadastro Kanununun 16.maddesi gözönüne alınarak, kamu yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Ancak, kişinin mülkiyet hakkı sona erdirilirken karşılıklı hak dengesinin sağlanması için mülkiyet hakkı sahibine tazmini nitelikte bir bedelin ödeneceği de kuşkusuzdur. Tazminatın nedeni yasa dışı bir işlemden değil hak dengesinin sağlanmasından kaynaklandığından, taşınmazın tam değerini karşılaması da gerekli değildir. Bu düşünce, ....’sinin bir kararında “…Ulusal hukuk ihlalin yol açtığı sonuçları tam olarak gidermeye imkan tanımıyorsa 41. madde ....’ni uygun gördüğü adil bir tazminata hükmetmeye yetkili kılar…” şeklinde dile getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda somut olay incelendiğinde, kamu yararı nedeni ile davalı tapusunun iptal edilerek taşınmazın kayıt dışı bırakılmasında hukuka aykırı bir durum bulunmayıp, davalı tapu kaydının iptalinden dolayı ancak tazminat isteyebileceğinden usul ve yasaya uygun bulunan yerel mahkeme kararının ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 20.10.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.