muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/21594, Karar No: 2023/1360, Tarih: 07.02.2023

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davalının cevap dilekçesinde hatır defini ileri sürmemiş olması nedeniyle buna yönelik temyiz itirazının reddinin gerekmesine, desteğin ölüm nedeninin belirsiz olduğuna yönelik iddianın ispat edilememiş olmasına, faizin türünün ve başlangıç tarihinin doğru olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelik temyiz itirazı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle tazminat isteminde bulunan hak sahiplerinin ve ölenin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ... sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih - 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; tazminat hesabında, yeni ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için alınan ve ... tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; ... tarafından bu hesaba göre karar verildiği görülmektedir. Dairemizin içtihatları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılması yerinde olmakla birlikte % 1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından "devre başı ödemeli belirli süreli rant" yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı ve destek için, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ... süresinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının yapılması gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine karar verilmesi davalı yararına bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün 1 inci bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün 2 inci bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan ... kararının davacı yararına, değerlendirme bölümünün 3 üncü bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan ... kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın ...'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1469, Karar No: 2023/2372, Tarih: 13.04.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/1469 E.  ,  2023/2372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2008/672 E., 2009/429 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 03.10.2022 tarihli ve 2022/4884 Esas, 2022/7619 Karar ... kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... kendi adına asaleten çocuğu ...'ya velayeten açtığı davanın dilekçesinde; davacıların ... ... ... ... Ağa Vakfı, ... ve ... ... ... ... ... Vakfı'nın galleye müstehak vakıf evladı olduklarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, dava konusu vakıfların Edremit'te kurulu olduğundan açılan davada Edremit Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, davanın Bölge Müdürlüğü aleyhine açıldığını oysa idarenin teşkilatlanmasında Bölge Müdürlüklerinin tüzel kişiliğinin olmadığını,Genel Müdürlüğünün tüzel kişiliğinin bulunduğunu bu nedenle taraf ehliyeti yokluğundan davanın reddi gerektiğini ve davacının dava ehliyeti bulunmadığını da beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.10.2008 tarihli ve 2008/326 Esas, 2008/400 Karar ... kararıyla; dava konusu vakıfların Edremit'te kurulu olduğundan açılan dava da Edremit Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

2.Yetkisizlik kararı sonrası dosya kendisine gönderilen Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.06.2009 tarihli ve 2008/672 Esas, 2009/429 Karar ... kararıyla; davacı ... ve diğer davacı oğlu ...'ın ... ... ... ... Ağa Vakfının galle fazlasına müstehak vakıf evlatları olduğu anlaşıldığından bu yöndeki taleplerinin kabulüne; davacıların diğer vakıflar ... ve ... ... ... ... ... Vakıflarının vakıf evladı olduklarına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığından bu yöndeki taleplerinin ispatlanamama nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sonucu Verilen Karar

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sonucu Verilen Karar

Dairemizin 03.10.2022 tarihli ve 2022/4884 Esas, 2022/7619 Karar ... ilamı ile; davacılardan ...'nın 03.08.2015 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince bu davacının ölümü sebebiyle dava konusu hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi ve dava konusu vakfın 1295 Hicri (1878 Miladi) tarihli vakfiyesinde galle fazlasının cinsiyet şartı aranmaksızın fakat batın şartı ile evlada bırakıldığı anlaşıldığına göre, Mahkemece davacı ...'nın bulunduğu batın ile bu batına göre üst batında sağ vakıf evladı bulunup bulunmadığının denetime elverişli bilirkişi raporuyla belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile davanın kabulü doğru görülmeyerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; davanın, Bölge Müdürlüğü aleyhine açıldığını, oysa idarenin teşkilatlanmasında Bölge Müdürlüklerinin tüzel kişiliklerinin olmadığını, dolayısıyla taraf ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmemiş olmasının Usul ve Yasa hükümlerine aykırı olduğu ve savunma haklarının kısıtlanarak karar verildiğini, galle fazlasına müstehak olabilmek için öncelikle vakfiyede belirtilen kişilerin soyundan gelmek gerektiğini, “Galle fazlasına müstehak” vakıf evladı olabilmek için de evlada galle fazlasından verileceğinin vakfiyede belirtilmiş olması gerektiğini, ayrıca vakfiyede batın tertibi söz konusu ise ancak aynı batında olan vakıf evlatları galle fazlasına müstehak olabilecekleri, bu durumda ön batında vakıf evladı varsa, sonraki batındaki vakıf evlatları galle fazlasına müstehak olamayacaklarını, ... ... ... Zevcesi ... ... ... Vakfının değişik zamanlarda düzenlenmiş 15 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli Vakfiye ile 25 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli Vakfiye'sinin bulunduğunu, 25 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiyede, vakfı kuranın “iki kızının (... ve Raufe)” batın tertibi üzere erkek ve kız çocukları eşit olarak mütevelli olacaklar ve galle fazlasını aralarında taksim edeceklerini dolayısıyla davacı ...'nın öncelikle vakfı kuranın kızları ... ve Raufe’nin soyundan, dolayısıyla kız soyundan geldiğini ispatlaması gerekmektiğini, batın şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin ispatlamasının bundan sonraki aşamada düşünülmesi gerektiğini; 15 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiyesinde ise; vakıf evladının galle fazlasından pay alabileceğine dair bir şart bulunmadığından bu vakfiyeyi de kapsayacak şekilde karar verilemeyeceğini, dolayısıyla Dairenin 2022/4884 Esas ve 2022/7619 Karar ... bozma ilamında "25 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiyesinde" denileceği yerde 15 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiyeyi de çağrıştıracak şekilde "1295 tarihli vakfiyesinde" denilmesi Usul ve Yasa hükümlerine aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere belirtmek isteriz ki, idarenin yasal hasım olduğundan idaremiz aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olsa da diğer vakıflar yönünden davanın reddine karar verilmiş olduğundan (yani kısmen kabul kısmen red kararı verilmiş olduğundan) idare lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesinin de Usul ve Yasa hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülerek bozma ilamının idare aleyhine olan kısımlarının düzeltilerek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 440 ve 441, 442 nci maddesi, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 3, 6, 7 ve 75 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Vakıflar Yönetmeliğinin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Karar düzeltmeye konu Dairemizin 03.10.2022 tarihli ve 2022/4884 Esas, 2022/7619 Karar ... ilamı ile;

a.Davacılardan ...'nın 03.08.2015 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince bu davacının ölümü sebebiyle dava konusu hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi,

b.Dava konusu vakfın 1295 Hicri (1878 Miladi) tarihli vakfiyesinde galle fazlasının cinsiyet şartı aranmaksızın fakat batın şartı ile evlada bırakıldığı anlaşıldığına göre, İlk Derece Mahkemesince davacı ...'nın bulunduğu batın ile bu batına göre üst batında sağ vakıf evladı bulunup bulunmadığının denetime elverişli bilirkişi raporuyla belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile davanın kabulü doğru görülmeyerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

2.Davacı ...'nın galle fazlasına müstehak olduğunun tespitine karar verilen ... ... ... Zevcesi ... ... ... Vakfı'na yönelik davalı vekilinin karar düzeltme istemleri yönünden;

a.5737 ... Kanun'un 3 üncü maddesine göre mazbut vakıflar, bu kanun uyarınca Genel Müdürlükçe (...) yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 ... Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 ... Vakıflar Kanunu (2762 ... Kanun) gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıflar olarak tanımlanmıştır.

Bir vakfın evladı olunabilmesi için vakfın kurucusuna kadar soy bağının götürülmesi zorunlu olmayıp, daha önceden kesinleşmiş mahkeme kararı ile evlat olduğuna karar verilen kişilerle veya 1943 tarihli Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararına göre tevliyeti evlada bırakılan vakıflarda mütevellilik yapan kişilerle yöntemince kanbağı ilişkisinin kurulması yeterlidir.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma hakkı olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma hakkı olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Galle fazlası evlada şart kılınan vakıflarda, galle fazlasının alınabilmesi için açılan davada öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacı ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyelerde galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.

Bir vakfın evladı olunabilmesi için vakfın kurucusuna kadar soy bağının götürülmesi zorunlu olmayıp, daha önceden kesinleşmiş mahkeme kararı ile evlat olduğuna karar verilen kişilerle veya 1943 tarihli Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararına göre tevliyeti evlada bırakılan vakıflarda mütevellilik yapan kişilerle yöntemince kanbağı ilişkisinin kurulması yeterlidir. Dolayısı ile idarenin (... veya ... Vakıf Yönetiminin) tek taraflı olarak evlat listesine yaptığı dayanaksız bir kayıt yeterli olmayıp, açıkça galle fazlasını almaya hak kazanıldığını gösterir bir mahkeme ilamına dayalı olarak vakıf evlat listesine eklenen kişiler, daha sonra açılacak vakıf evlatlığı davalarında kesin hüküm olmasa da güçlü delil olarak değerlendirilebilecektir.

Davacıların üst soyunda yer alan ... (1882-04.08.1961) vakfın son mütevellisi olarak görev yapması ve ...'un kızı (davacı ...'in babaanesi) ... ... hakkında Edremit Asliye Hukuk Mahkemesinin 1962-219 Esas ve 1963/56 Karar ... kararı ile galle fazlasına müstek olduğunun tespitine karar verilmiş olması nedeni ile davacı ile Vakfeden arasında usulüne uygun soybağı kurulmaktadır.

Şimdi galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti için ikinci aşama olan, galle fazlası için vakfiyede öngörülen şartların davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalıdır.

743 ... Türk Kanunu Medenisi’nin yürürlük tarihinden önce kurulan vakıflar, amaçları çerçevesinde vakıftan yararlananlar bakımından, “hayrî vakıf” ve “zürrî vakıf” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bunlardan zürri vakıflarda, vakıf gelirlerinden (galleden) vakıfın evlatlarının yararlanması amaçlanmıştır. Zürri vakıf denilen bu vakıflarda vakfiyede belirtilen ... koşulların ifasından sonra vakfın gelirinden (galle) fazlasının vakfiyede belirtilen evlatlara ya da hısımlara verilmesi öngörülmüştür. Vakfeden, vakfın gelir fazlasından sadece belirli bir kişi ya da kişilerin yararlanmasını mümkün kılabileceği gibi, çocuklarının, usul ve/veya füruunun ya da diğer akrabalarının yararlanmasını mümkün kılabilir (Akipek, Ş./ Altaş, H.: “Vakıflarda Evladiye Davaları”, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 47, S. 1-4, s. 145-151, ... 1998, s. 145-146; Uluç, Y.:Vakıflar Hukuku ve Mevzuatı, ... 2008, s. 49).

Vakfiyeler, vakıf davalarında birinci derecede delil olup (Akgündüz, ...; İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 1996, Sh. 428), kadimden beri uygulandığı bilinmedikçe vakıf davalarında yazılı delil olarak kullanılamazlar. (Mecelle md.1739) Vakfiyelerin uygulanma şartı, bunların ifade ettikleri maddelerin sabit ve meşhur olmasıdır.

İncelemeye konu ... ... ... Zevcesi ... ... ... Vakfının değişik zamanlarda düzenlenmiş 15 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiye ile 25 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli Vakfiye'sinin bulunmaktadır. 15 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli vakfiyede; "hâsılât-ı vakf-ı merkûm mümâileyh Hafiz Galib ...'ye aid ve râci ola." denilerek galle fazlası evlad dışında camii imamı olan Hafiz Galib ...'ye bırakılmış olduğu anlaşıldığından iş bu vakfiye yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken vakfiyeler arasında her hangi bir ayrım yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi,

b. Dava konusu Vakfın 25 Cemaziyel-ahir 1295 tarihli Vakfiye'sinde ise; "... "ben hayat-ı libas-ı labise olduğum müddetçe vakf-ı merkume kendim mütevelli olup bade vefatiha kerimelerim ... ve Raufe hanımlar mütevelli olup ver muceb-i şart-ı amel ve hareket eyleyüp fazlası cihet-i tevliyet olarak beyinlerinde mütesaviyen iktisam edeler, anlardan biri vefat ettikte gerüye kalan üslüb-ü sabık vechile mütevelli ola ve geruye kalan dahi vefat ettikte anların evladı, evlad-ı evlatları batnen bade batnin zükur ve inası ales-seviye mütevelli olup fazla-ı merkumeyi beyinlerinde kezalik müsavat üzre iktisam edeler" denilerek yani batın tertibi (ön batında vakıf evladı varsa sonraki batında bulunanların hak sahibi olamayacakları kuralı) ile vakıf gelirinin kız erkek ayrımı yapılmadan evlada bırakılmış olup, dosya içerisindeki nüfus kayıtlarına göre de davacı ...'e göre ön batında bulunan ve dava açıldığında sağ olan babası ... yargılama devam ederken vefat ettiği, amcaları 1953 doğumlu ... ile 1956 doğumlu ... ...'in hayatta oldukları ve vakfiyedeki galle fazlası için öngörülen şartlar davacı yönünden gerçekleşmemiş olduğu anlaşıldığından davacı ...'in sadece vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması, bozmayı gerektirmiştir.

C. Davacı ...'in UYAP ortamında temin edilen nüfus kaydına göre dava devam ederken Mahkeme kararından sonra 03.08.2015 tarihinde vefat etmiştir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.