muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/1273, Karar No: 2009/5349, Tarih: 14.09.2009

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik

konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; yargılama sırasında İTÜ Öğretim Üyesi bilirkişiden alınan 24.04.2008 tarihli raporda, “sürücünün kaza anında 0.46 promil alkollü olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediği, sürücünün mahal ve yol şartlarına göre süratli seyri ile yol yüzeyinin mıcırlı oluşundan ileri geldiği belirtilmiş ise de, bilirkişi heyetinde nöroloji uzmanı bulunmadığından, rapor yukarıda açıklanan ilkeler karşısında hüküm kurmaya elverişli değildir.

Somut olayda; yargılama sırasında İTÜ Öğretim Üyesi bilirkişiden alınan 24.04.2008 tarihli raporda, “sürücünün kaza anında 0.46 promil alkollü olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediği, sürücünün mahal ve yol şartlarına göre süratli seyri ile yol yüzeyinin mıcırlı oluşundan ileri geldiği belirtilmiş ise de, bilirkişi heyetinde nöroloji uzmanı bulunmadığından, rapor yukarıda açıklanan ilkeler karşısında hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece, yapılaçak iş, içlerinde iki nörolog uzman doktor İTÜ veya Karayolları Trafik heyetinden seçilecek bir trafik uzmanından oluşturulacak kuruldan kaza tespit tutanağı, oluş şekli ve dosyada mevcut tüm deliller birlikte değerlendirilmek ve yukarıda sözü edilen ilkeler ışığında, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediğinin, alkol dışındaki başka etkenlerin de rol oynayıp oynamadığının tereddüde yer vermeyecek şekilde saptanması yönünden rapor alınarak, varılacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Kasko Sigortası Genel Şartları’nın B.3.3.1.2. maddesi uyarınca, onarım masrafları, sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar yada taşıt onarım kabul etmez ise taşıtın tam hasara uğramış sayılacağı, değeri tamamen ödenen araç ve aksamının, talep ettiği takdirde sigortacının malı olacağı düzenlenmiştir. Bu hükümden açıkça anlaşılacağı üzere, sigorta şirketi meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içerisinde ödeme yükümlüğü altında olup, sigortalı araç hurdasını sigorta ettirenin kendisine verilmesi istenmedikçe, sigortacı sigorta ettirenin uhdesinde bırakıp hurda bedelinin tazminattan düşülmesini istemi hakkına sahip değildir.

Somut olayda, aracın sovtajının kimde bırakıldığı hususu araştırılmadan, sigortalı aracın tamamen hasarlı olduğu kabul edilerek, bilirkişi raporunda belirlenen rayiç değerine hükmedilmiştir. O halde mahkemece, sigortalı aracın hurda bedeli bilirkişiye tespit ettirilip, sigortalının talep etmesi halinde tazminat bedelinden düşülerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli değildir.

SONUÇ:Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ....'ne geri verilmesine 14.9.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18898, Karar No: 2018/2306, Tarih: 15.02.2018

**8. Hukuk Dairesi         2016/18898 E.  ,  2018/2306 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı, ortaklığın giderilmesi davasına konu edilen 122 ada 13 parsel üzerinde bulunan ev, müştemilat ile 100 adet muhtelif meyve ağaçlarının 137 ada 5 parselde bulunan dükkanın ve 114 ada 3 parselde bulunan 37 adet kavak ağacının kendisine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ... davanın reddine karar verilmesini savunmuşlar, davalı ...; davaya konu kavak ağaçlarının davacı, eşi ve murisin ortak olarak diktiklerini, diğer muhdesatların davacı tarafından yapıldığını/dikildiğini açıklamıştır.

Mahkemece, davanın kabulü ile 114 ada 3 parsel üzerindeki 34 adet kavak ağacının, 137 ada 5 parsel üzerindeki dükkanın, 122 ada 13 parsel üzerindeki ev, tandır evi ve depo ile 94 adet meyve ağaçlarının davacı tarafından meydana getirildiğinin/dikildiğinin tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti isteğine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 684/1.maddesi hükmüne göre, bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. 718.maddeye göre de, arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Öte yandan, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/II. maddesine göre; taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlardan birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir. Bu şekilde bir belirtmenin yenilik doğurucu bir sonucu olmadığı, esasen var olan şahsi hakka aleniyet kazandıracağı ve muhdesat sahibi lehine kanıt oluşturacağı kuşkusuzdur. Kadastro Kanunu, kadastro bölge ve çalışma alanlarında üzerinde çalışma yapılan taşınmazlara uygulanan özel nitelikli bir kanundur. 33. maddesinde, kadastro Kanunu'nun uygulandığı alanların dışında da uygulanabilecek genel nitelikli maddelere yer verilmiştir. 19. madde, genel nitelikli maddeler arasında sayılmamıştır. Buna göre ancak, aynı kanunun 12/3. maddesi gereğince, on yıllık hak düşürücü süre içinde kadastrodan önceki nedenlere dayanılarak genel mahkemelerde açılan davalara 19. madde uygulanır ve iddianın kanıtlanması halinde muhdesatın mülkiyetinin arz malikinden başkasına aidiyeti ile tapunun beyanlar hanesine tesciline karar verilebilir.

On yıllık süre kamu düzenine ilişkin olup, hak düşürücü niteliktedir ve olumsuz dava koşuludur. Hak düşürücü sürenin geçmesi, işin esasının incelenmesini önler. Hak düşürücü süre tüm def’i ve itirazlardan önce göz önünde bulundurulur. Yargılama bitinceye kadar hak düşürücü sürenin geçtiği taraflarca ileri sürülebileceği gibi, görevden ötürü hakim tarafından da kendiliğinden dikkate alınır.

On yıllık süre kamu düzenine ilişkin olup, hak düşürücü niteliktedir ve olumsuz dava koşuludur. Hak düşürücü sürenin geçmesi, işin esasının incelenmesini önler. Hak düşürücü süre tüm def’i ve itirazlardan önce göz önünde bulundurulur. Yargılama bitinceye kadar hak düşürücü sürenin geçtiği taraflarca ileri sürülebileceği gibi, görevden ötürü hakim tarafından da kendiliğinden dikkate alınır.

Az yukarıda açıklanan hukuki olguların ışığı altında somut olaya gelince; dava konusu taşınmazlar hakkında taraflar arasında görülen derdest ortaklığın giderilmesi davası bulunduğu, 1995 yılında yapılan kadastro çalışmalarında dava konusu 137 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kargir dükkan ve arsası niteliğinde, 122 ada 13 parsel sayılı taşınmazın ev ve arsası niteliğinde, tarafların ortak mirasbırakanı ..., 114 ada 3 parsel sayılı taşınmazın da arsa vasfında yine ortak mirasbırakan ... adına tespitlerinin yapıldığı, tutanakların 25.1.1996 tarihinde kesinleştiği, davacının beyanları, Mahkemece 30.05.2016 tarihinde yapılan keşifte dinlenen tanık beyanlarından; dava konusu 135 ada 5 parsel üzerindeki dükkanın 1985-86 yıllarında eski yapının yerine yapıldığı, 122 ada 13 parsel üzerindeki ev ve müştemilatların 1989 yılından bu yana yapıldığı, kadastro tespitinden önce bahsi geçen dükkan, kargir ev ve müştemilarının zeminde mevcut olduğu , temyize konu davanın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3.maddesinde belirtilen on yıllık hak düşürücü sürenin kaçırılmasından sonra 26.05.2015 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, az yukarıda açıklandığı üzere kadastro tespitinden önce taşınmaz üzerinde bulunduğu tanık beyanları, kadastro tutanağı ve tüm dosya kapsamıyla sabit olan 122 ada 13 ve 137 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan yapılar yönünden davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır.

Dava konusu 114 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kavak ağaçlarına yönelik hükmün temyiz incelemesine gelince; dosya kapsamından davacının davaya konu kavak ağaçlarını yaklaşık 20 yıl önce diktiğini açıkladığı, davacı tanıkların kimin tarafından dikildiğini bilmediklerini bildirdikleri, davalı ...'ın, kavak ağaçlarının davacı, eşi ve muris ... ile birlikte diktiklerini, diğer davalılar ..., ... ve ...'ın da ağaçların murisin sağlığında dikildiğini, davacının yardımcı olmuş olabileceğini beyan ettikleri, dosya arasında mevcut 30.05.2016 tarihli bilirkişi raporunda da davaya konu kavak ağaçlarının 20-25 yaşlarında olduğunun belirtildiği görülmüştür. Her ne kadar davaya konu taşınmazın arsa vasfı ile tespit ve tescilinin yapılması nedeni ile bahse konu ağaçların kadastro çalışmalarından önce zeminde mevcut olup olmadığı konusunda tereddüt hasıl olmuş ise de, dinlenen tanıklar ve davalıların beyanlarından; kavak ağaçlarının davacı tarafından kendi nam ve hesabına dikildiği sabit olmadığından, bu ağaçlar yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar ..., ... ve ...'ın temyiz itirazlarının yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 15.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/141, Karar No: 2011/184, Tarih: 20.09.2011

**Ceza Genel Kurulu         2011/4-141 E.  ,  2011/184 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname : 2010/68244

Yargıtay Dairesi : 4. Ceza Dairesi

Sanık H. T..’ın yaralama suçundan TCY’nın 86/1 ve 86/3-e maddeleri gereğince 1 yıl 6 ay, tehdit suçundan ise TCY’nın 106/2-a maddesi uyarınca 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Adana 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 01.07.2008 gün ve 205-362 sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 09.04.2009 gün ve 2845-6993 sayı ile;

“1- Eroin bağımlısı olduğunu ve halüsinasyon gördüğünü ileri süren sanığın, suç tarihinde ceza sorumluluğunu ortadan kaldıracak ya da azaltacak bir durumun bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre hukuki durumu saptanmadan, eksik inceleme ile karar verilmesi,

2- Kanıt olarak kabul edilen iletişim dinlenmesine ilişkin tutanaklar duruşmada okunup sanık ve müdafiine bu konuda diyecekleri sorulmadan ve rastlantı sonucu elde edilen ve CMK.nın 135/6. maddesinde sayılmayan tehdit ve yaralama suçlarına ilişkin konuşmaların ne suretle kanıt kabul edildiği tartışılmadan hükümlülük kararı verilerek 5271 sayılı CMK'nın 135/6, 138, 209/1 ve 215. maddelerine aykırı davranılması,

3- Olayla ilgili görgüsü bulunan mağdur Y. B.. ve tanık S.T..'ın ateş eden kişinin duruşmada gördükleri sanık olmadığı biçimindeki teşhise ilişkin anlatımları diğer kanıtlarla birlikte yöntemince tartışılarak reddolunmadan yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması” isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel mahkeme ise 30.09.2009 gün ve 575-897 sayı ile;

“...Öncelikle kişinin ruh sağlığı cezai ehliyetinin yerinde olup olmadığı hususları her dosya için araştırılması gerekli olan bir husus olmadığı gibi mahkemece olayın oluş tarzı sanığın duruşmadaki hal ve tavırları, sanığın geçmiş yaşamı, geçirdiği tedaviler bir bütün olarak değerlendirilip gerekirse bu yönde inceleme yoluna gidebilir. Mahkememiz sanıkta anormal hiçbir durum tespit etmemiştir. Nitekim sanık daha önce de iki suç nedeniyle yargılanıp mahkûm olmuş ve mahkûmiyetleri de kesinleşmiştir. Bu dosyalarda da böyle bir durum değerlendirilmemiştir.

Sanığın telefon kayıtlarında açıkça olayı ikrar etmiş olması karşısında bu ifadesini geçersiz kılmak için genelde tüm sanıkların başvurduğu yola başvurmuş, uyuşturucu kullandığı ve halüsinasyon gördüğünü savunmuştur. Ama ne enteresandır ki telefonda söylediği tüm olaylar bir kişinin yaralı olması, eylemi tüfekle gerçekleştirmesi, mekan hepsi doğru telaffuz edilmiştir. Ve tümü gerçekleşmiştir. Mahkememiz bu nedenle sanığın savunmasına yönelik bu iddiasını ciddi bulmayıp bu yönde araştırma gereği duymamıştır.

Yüksek mahkeme tanık S..ve müşteki Y..un eylemi gerçekleştiren kişinin sanık olmadığı yönündeki ifadelerinin yeterince incelenip reddedilmeden hüküm kurulduğu eleştirisinde bulunmuştur. Bu eleştiri doğrudur ancak mahkememiz yılda yaklaşık 2500-3000 civarında dosyaya bakıp yılda ortalama 1200-1300 civarı karar verme durumundadır. Bu iş yükünün altında her dosyada içe sinecek şekilde hüküm yazmak her zaman mümkün olmamaktadır. Ancak müşteki olay anında ateş eden kişiyi görmediğini bildirip duruşma aşamasında sanık olmadığını bildirmesi tüm ceza dosyalarında büyük olasılıkla gerçekleşen eylem olup bittikten sonra bir takım zorlama veya nedenlerle ifadelerin yönlendirildiği bilinen bir durumdur. Olayın tek tanığı Sabri ise bir anda gerçekleşen olay anında o atış sırasında sanığı tam olarak teşhis edebilmesi hayatın olağan akışına uygun değildir. Ortada somut adli tıp raporu, usulünce alınmış dinleme kararı uyarınca iletişim tespit tutanağında sanığın olayı detayınca anlatması, suçunu ikrar etmesi, somut delillerdir. Soyut tanık Sabri’nin ifadesine dayanılarak beraat kararı verilmesi mümkün değildir” gerekçesiyle önceki hükmünde direnmiştir.

Bu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının “bozma” istekli 19.05.2011 gün ve 68244 sayılı tebliğnamesi ile Birinci Başkanlığa gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın kasten yaralama ve tehdit suçlarından cezalandırılmasına karar verilen olayda Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Yargılama sırasında eroin bağımlısı olduğunu ve halüsinasyonlar gördüğünü bildiren sanığın ceza sorumluluğunun araştırılmasının gerekip gerekmediği,

2- İletişimin tespiti tutanaklarının duruşmada okunmasının zorunlu olup olmadığı, tesadüfen elde edilen ve CYY'nın 135/6. maddesinde sayılmayan suçlara ilişkin konuşmaların kanıt olarak kabul edilip edilmeyeceği,

3- Teşhise yönelik mağdur ve tanık anlatımlarının yöntemince tartışılıp tartışılmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; öncelikle (2) ve (3) nolu bozma nedenlerine yönelik direnme hükmünün yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Anayasanın 141 ve 1412 sayılı CYUY'nın 32. maddelerinde mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiği belirtilmiş olup, benzer düzenleme içeren 5271 sayılı CYY’nın 34. maddesinde de aynı nitelikte bir zorunluluk öngörülmüştür. Yasal, yeterli ve geçerli bir gerekçeye dayanılmadan karar verilmesi, yasa koyucunun amacına aykırılık teşkil edeceği gibi uygulamada da keyfiliğe yol açacağında kuşku yoktur. Nitekim Ceza Genel Kurulunun yerleşmiş uygulamalarına göre de, bir karar bozulmakla tamamen ortadan kalkacağından, yerel mahkemece CYUY’nın 260, 261, 268 ve 308. maddeleri uyarınca yeniden hüküm kurulması, yasal ve yeterli gerekçenin gösterilmesi zorunludur.

Özel Dairenin (2) nolu bozma nedenine yönelik olarak açıklayıcı bir direnme gerekçesi yazılmayan, (3) nolu bozma nedeninin ise yerinde olduğunu kabul edip, iş yoğunluğu nedeniyle her dosyaya gerekçe yazmanın mümkün olmadığını ifade ederek direnme kararı veren yerel mahkeme, yasal direnme nedenlerini kararda göstermemiş, bozma kararına niçin uymadığını denetlenebilir düzeyde açıklamamıştır.

Bu itibarla, yerel mahkemenin (2) ve (3) nolu bozma nedenlerine yönelik direnme hükmünün geçerli, yasal ve yeterli gerekçe içermemesi nedeniyle bozulmasına karar verilmelidir.

Yargılama sırasında eroin bağımlısı olduğunu ve halüsinasyonlar gördüğünü bildiren sanığın ceza sorumluluğunun araştırılmasının gerekip gerekmediğine ilişkin uyuşmazlığa gelince;

Kusur yeteneği, 5237 sayılı TCY'nın 31/2 ve 32/1. maddelerinde dolaylı bir biçimde tanımlanmıştır. Bu hükümler uyarınca; fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını buna göre yönlendirme yeteneğinin bulunması halinde kusur yeteneğinin bulunduğu kabul edilmiştir. Kusur yeteneğinin iki belirgin görünümü vardır. Bunlardan ilki; kişinin işleyeceği fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını anlayabilme yeteneği, diğeri ise; fiilin hukuki anlam ve sonucunu kavrayan kişinin davranışlarını bu algılaması doğrultusunda ve hukuk düzeninin gereklerine uygun olarak yönlendirme yeteneğinin bulunmasıdır. Algılama ve irade yeteneği denilen bu iki öğenin bir kişide bir arada bulunmaması veya bu yeteneklerinde azalma meydana gelmesi durumunda kusur yeteneğinin tam olmadığı kabul edilmelidir.

Yeni ceza adalet sistemimizde akıl hastalığı; kusur yeteneğini etkilemesi nedeniyle, ceza sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerden birisi olarak düzenlenmiştir. Buna göre, ortada tüm unsurlarıyla oluşmuş bir suç bulunmakta ise de; akıl hastası olduğu saptanan sanık, işlemiş bulunduğu fiilin anlam ve sonuçlarını algılayamayacak durumda olduğundan, bu suçun işlenmesinden dolayı hukuki anlamda “kınanamaz” yani sorumlu tutulamaz. Dolayısıyla, 5237 sayılı Yasanın 32/1. maddesi gereğince bu durumdaki sanığa ceza tayin edilmesi mümkün bulunmadığından, 5271 sayılı Yasanın 223/3-a maddesi uyarınca “ceza verilmesine yer olmadığı” hükmünün verilmesi gerekir. Ancak, sanığa ceza verilemiyor olması, sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 57. maddesi uyarınca güvenlik tedbiri uygulanmasına engel değildir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanığın yargılama sırasında eroin bağımlısı olduğunu ve halüsinasyonlar gördüğünü, hayal ettiği şeyleri bazen gerçekleşmiş gibi konuştuğunu savunması karşısında, öncelikle sanığın cezai sorumluluğunu etkileyecek bir akıl hastalılığının olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, Özel Dairenin sanığın ceza sorumluluğunu ortadan kaldıracak veya azaltacak bir durumunun olup olmadığının araştırılmasına ilişkin (1) nolu bozma nedenine yönelik yerel mahkeme direnme hükmünde de isabet bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Özel Dairenin sanığın ceza sorumluluğunu ortadan kaldıracak veya azaltacak bir durumunun olup olmadığının araştırılmasına ilişkin (1) nolu bozma nedenine yönelik yerel mahkeme direnme hükmünde de isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yerel mahkeme direnme hükmünün her üç uyuşmazlık yönünden de bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Adana 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.09.2009 gün ve 575-897 sayılı direnme kararının sanığın cezai sorumluluğunun araştırılmaması ve Özel Dairenin (2) ve (3) nolu bozma nedenlerine yönelik olarak yasal ve yeterli gerekçe içermemesi isabetsizliklerinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.09.2011 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.