muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2452, Karar No: 2021/6773, Tarih: 24.05.2021

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı işyerinde, 16.11.2012- 02.04.2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, çalıştığı dönemde aylık ücretinin 2.600-TL net olduğunu belirterek prime esas kazancın tespitini talep ettiği, taraflar arasında görülen kesinleşmiş alacak davasında davacının kazancının net 2.600-TL (Brüt 3.631,79-TL) olduğunun kabul edildiği, Mahkemece, kesinleşmiş alacak davası kuvvetli delil kabul edilerek, davanın kabulü ile davacının davalı şirkette çalıştığı 16.11.2012-02.04.2014 tarihleri arasındaki süreler itibari ile sigorta primine esas kazancının aylık net 2.600-TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 77. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 80. maddesidir. Söz konusu maddelerde prime esas kazançların nasıl belirleneceği düzenlenmiş olup, “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi unsurlar da girmektedir. İdare veya yargı makamları tarafından belirlenen ücretlerin prim hesabına esas alınabilmesi için bu tür kazançlara hak kazanmak yeterli olmamakta, işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkta mahkemece verilen karar sonrasında işçiye (sigortalıya) ödeme yapılmış olması aranmakta, bu durumda, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların primlerinin sigortalı payının infaz sırasında sigortalıya yapılan ödemeden düşülmesi işverenin Kuruma karşı prim yükümlülüğünü kaldırmadığı da dikkate alınmak suretiyle, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdi daha önceki bir tarihte sona erdiği takdirde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun; 288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belir bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289. maddesinde, 288. madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292. maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. ve 202. maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas-2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas-2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Diğer taraftan, 5510 sayılı Yasa dönemi açısından;

5510 sayılı Kanunun 80/1-d maddesinde de; "4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

... d)Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilave edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82'nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmazı ve 102'nci madde hükümleri uygulanmaz." denilmiştir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, Mahkemece, işçilik alacaklarına yönelik kesinleşen davada verilen karar sonrasında davacıya işverence ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenip öngörülen yöntem izlenmeli, buna göre ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği dikkate alınarak, toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'nın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oyçokluğuyla 24.05.2021 gününde karar verildi.

(M)

...

KARŞI OY GEREKÇESİ

Davacı vekili; dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette İstihdamı Zorunlu personel olması sebebiyle 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu gereği Gıda Mühendisi olarak 16.11.2012 tarihinden 02.04.2014 tarihine kadar 1 Yıl 4 Ay 15 gün süre boyunca aylık 2.600,00-TL net maaş ile aralıksız çalıştığını, müvekkili ile ile davalı işveren arasında imzalanan ... 14. Noterliği'nin 15.11.2012 tarih ve 27773 yevmiye numaralı istihdamı zorunlu personel sözleşmesi ile aylık 2.600,00-TL net ücret kararlaştırılmasına rağmen, işe başladığı tarihten akdin feshi tarihine kadar davacıya maaşının 1.300,00-TL olarak ödendiğini, bunun asgari ücret olan kısmı maaş hesabına kalan kısmı ise elden ödenmek suretiyle işyerinde usulsüz olarak çift bordro uygulandığını, müvekkiline SGK primleri de asgari ücret üzerinden ve dolayısıyla eksik-düşük ödendiğini ve müvekkilinin iş akdini ... 3. Noterliği'nin 02.04.2014 tarih ve 05255 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı olarak feshetttiğini belirterek müvekkilinin hizmet süresine ilişkin SGK primlerine esas kazanç ve eksik ödenen Sosyal sigorta primlerinin miktarlarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde;davacının şirkete Kasım 2012 yılı itibarıyla işe başladığını, iş müracaatında 1000,00TL-1500,00 TL. Ücret aralığında ücret talep ettiği, 942,86 TL. ile işe başladığı ve şirketçe bu şekilde bildirimde bulunulduğu, dava konusu edilen ... 14. Noterliğinin 15/11/2012 tarih ve 27773 yevmiye numaralı istihdamı zorunlu personel sözleşmesi ile 2.600,00 TL. net maaş olarak gösterildiği, noter sözleşmelerinde kamu sektöründe çalışan 8/1 derecesindeki mühendisin maaşı dikkate alınarak ilgili mühendislik odası tarafından belirlenen taban ücretinden daha düşük miktara noterlikçe sözleşme yapılamamakta olduğunu, davacı işe giriş sırasında sigorta kurumuna bildirilen maaş miktarı kadar ücretle çalışması konusunda karşılıklı anlaşıldığından bahisle davacının talebinin reddini talep etmiştir.

... 1. İş Mahkemesi 2017/199 E, 2019/407 K. sayılı kararında; davanın kabulü ile;

Davacının davalı şirkette çalıştığı 16.11.2012 - 02.04.2014 tarihleri arasındaki süreler itibari ile sigorta primine esas kazancının aylık net 2.600,00TL olduğunun tespitine karar vermiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10 Hukuk Dairesi davalıların istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Dosya içeriğinden, Davacı ile işveren arasındaki noterde imzalanan sözleşmeye göre aylık 2.600,00-TLnet maaş ödeneceği karşılaştırılmıştır.

İşçilik haklarına ilişkin dava dosyasında davacının aylık 2600 TL ücret aldığı kabul edilmiş ve hüküm onanarak kesinleşmiştir.

Dava mülga 506 sayılı Kanun ile birlikte yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun hükümlerinin zamana göre uygulanmasını gerektirmektedir.

Davanın yasal dayanaklarına göre;

Mülga 506 sayılı Kanunun 80. maddesine göre; "İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayin sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur.".... "Şu kadar ki; Kurumun prim ve diğer alacaklarının süresi içinde ve tam olarak ödenmemesi halinde, ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her ay için %3 oranında gecikme cezası, ayrıca her ay için bulunan bu tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar, her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi, bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır."

5510 sayılı Kanunun 80/d maddesine göre; "Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur.

5510 sayılı Kanunun 80/d maddesine göre; "Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur.

Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82 nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve 102 nci madde hükümleri uygulanmaz.

Somut olayda; 5510 sayılı Kanunun 80. maddesi 01.07.2008 tarihinde yürürlüğe girdiğinden bu tarihten önceki dönem için mülga 506 sayılı Kanun hükümleri, bu tarihten sonra da 5510 sayılı Kanunun 80. maddesi uygulama alanı bulacaktır. 5510 sayılı Kanunun 80, maddesi geçmişe uygulanamaz.

Mülga 506 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmüne göre "hakedilen ücretler" prime tabi tutulur. İzleyen ayın sonuna kadar ödenir. Ödenmezse gecikme cezası ve her ay için gecikme zammı hesaplanır. Prime esas kazançların son aya maledilecği yönünde bir düzenleme mevcut değildir.

5510 sayılı Kanun da açıkça ücretlerin hak edildikleri aya maledileceği düzenlenmiştir. Toplu iş sözleşmesi veya mahkeme kararı gereğince sonradan ücret dışında olup prime esas kazanca dahil edilecek ödemeler yapılırsa son aya maledilecektir. Hükmümde noter sözleşmesi ve işçilik hakları dosyası esas alınmıştır. Prime esas kazancın tespitinde sadece ücretler esas alınmışkır.

Mülga 506 sayılı Kanun ve yürürlükteki 5510 sayılı Kanun hükümleri ücretlerin hak edildikleri aya maledileceğini açıkça düzenlemiştir. Aksinin kabulü mevcut düzenlemelere göre kabul edilemez.

Çoğunluk görüşü, mahkemeye başvurarak ücret alacağını tahsil edebilen sigortalılar aleyhine ve işveren lehine sonuçlar yaratır. Ücretin son aya maledilmesi halinde işveren yıllarca ödemediği primlerden son ayın tavan ücreti üzerinden prim ödeyerek kurtulacaktır. Önceki aylar için gecikme zammı da ödemeyecektir. Sigortalı ise gerçek ücreti üzerinden prim ödenmediğinden aylık prime esas kazancı düşük olacağından yaşlılık aylığı da bundan olumsuz yönde etkilenecektir. Diğer bir örnekte ise çalıştırdığı işçiye bir yıl boyunca ücret ödemeyen bir işveren mahkeme kararı ile asgari ücret üzerinden ücreti öderse son aya maledilecektir. Sigortalı hizmet tesbiti davası açarak bir yıllık hizmetini de ayrı bir davada tesbit ettirirse bu 11 ay boyunca hizmet tesbiti ile birlikte ücreti tesbit edilemeyecekmidir?

Öteyandan; Sosyal devlet olmanın bir gereği ve sonucu, sosyal güvenlik hakkının tüm bireylere sağlanması ve güvence altına alınmasıdır. Sosyal güvenlik hakkı vazgeçilmez bir anayasal haktır ve kamu düzenindendir. Sigortalının hizmet tespiti veya prime esas kazancının tespiti davası, kamu düzeninden bir dava olup, resen araştırma ilkesinin ve delil serbestisinin uygulandığı davalardandır. Bu nedenlerle bu tür davalarda mahkemece resen araştırma yapılarak, hizmet ve prime esas kazanç miktarı tespiti yapılmalıdır.

Sayın çoğunluk hukuka aykırı olarak; ücretin ödenmesi koşulu ile son aya maledilebileceği ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun; 288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. ve 202. maddelerinde de bu düzenlemeler korunduğu gerekçesi ile bozma kararı verilmiştir.

Çoğunluk görüşünün kabulü sigortalıların mülkiyet hakkı niteliğindeki sosyal güvenlik hakkını ihlal edici niteliktedir.

Böyle bir kararın kesinleşmesi ve sigortalıların Anayasa Mahkemesine başvurması halinde hak ihlali olarak yorumlanacağı açıktır.

Sigortalının Anayasadan kaynaklanan sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak olması nedeniyle hükmün onanması gerektiği görüşünde olduğumdan Sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum

...
Yargıtay — Esas No: 2024/1501, Karar No: 2024/9130, Tarih: 17.12.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/1501 E.  ,  2024/9130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1633 Esas, 2023/1744 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/1055 E., 2023/270 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafından davalının mallarının taşındığını, ancak davacının, taşınan malların Gemlik Liman Müdürlüğünden davalı tarafça süresi içinde teslim alınmaması sebebi ile beklemeden kaynaklı olarak toplam 18.800,00 USD zarara uğradığını, zararın tahsili amacıyla davalıya yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemli davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.06.2019 tarih ve 2018/84 E. 2019/567 K. sayılı ilamıyla davanın reddine karar verildiğini, kararın istinaf incelemesinde Bölge adliye mahkemesince verilen başvurunun esastan reddine ilişkin kesin kararının gerekçesinde davacının boşaltma limanından beklenilen süreden kaynaklı zararın tazmini isteme hakkı bulunduğunun belirtildiğini, malların davalı tarafından teslim alındığı ve gümrükte beklediği için demaruj çıktığı konusunda bir ihtilaf bulunmadığını ileri sürerek fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile 18.800,00 USD zararın ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde davaya konu talep hakkında Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.06.2019 tarih ve 2018/84 E. 2019/567 K. sayılı kararıyla davanın reddine ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 24.06.2021 tarih ve 2019/1725 E. 2021/978 K. sayılı ilamıyla kesin olarak davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiğini, dava konusuna yönelik kesin hüküm bulunduğunu, davanın yeniden açılmasının mümkün olmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, zararın ispatlanamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, denizde eşya taşıma sözleşmelerinden kaynaklı her türlü alacak ve tazminat taleplerinin bir yılda zamanaşımına uğradığı, davalının süresi içerisinde sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile zamanaşımı defi ileri sürdüğü, davacının dava dilekçesindeki anlatımlarından ve dilekçesine ekli delil ve belgelerden zararın 2015 yılı içerisinde doğduğu ve aynı yıl içerisinde tazminat yükümlüsünü öğrendiği ve fakat iş bu alacak istemiyle davanın 2022 yılı içerisinde açıldığı, davacının davasının zamanaşımı nedeniyle süre yönünden reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesince davanın zamanaşımından dolayı reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince ve katılma yoluyla davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, demuraj/süresterya ücreti ödemesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 1246 ncı maddesi

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istek halinde davacıya iadesine, temyiz harcı davalıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 17.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14228, Karar No: 2011/15862, Tarih: 24.11.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/14228 E.  ,  2011/15862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17.06.2009 tarih ve 2006/665 - 2009/138 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.11.2011 gününde davacı avukatı.... ile davalılardan Doğan Burda Dergi Yay.Paz.A..... ve ... vekili Av. ..... gelip, diğer davalı Scrikss Maden ve Plastik San.A.Ş. vekili tebligata rağmen duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tanınmış bir karikatürist olduğunu, müvekkilinin Nazım Hikmet'in Kurtuluş Savaşı'nı anlattığı "Kuvayı Milliye Destanı" adlı yapıtının her karesini resimlemek suretiyle karikatür kitap haline getirdiğini ve bu kitabın satışa sunulduğunu, sanat eseri niteliği taşıdığını, davalılardan Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Paz.A.Ş.'nin yayıncılığını üstlendiği "Focus Popüler Bilim ve Kültür Dergisi" isimli derginin Kasım 2005 sayısında, müvekkili emeğinin ürünü olan eserde yer alan çizimlerden birinin, müvekkilinin resmi ve ismi ile birlikte, müvekkilinden herhangi bir izin alınmadan, diğer davalı Scrikss A.Ş.'nin Türkiye'de satışını üstlendiği Cross kalemlerinin reklamında obje olarak kullanıldığını, bu durumun davalılara haksız kazanç sağladığını ve müvekkili haklarına zarar verdiğini ileri sürerek, 25.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan Scrikss Maden ve Plastik San.ve A.Ş., müvekkili ile davalı dergi arasında yapılan senelik anlaşmaya istinaden her ay dergide tam sayfa bir reklam yayınlandığını, ancak söz konusu reklamın metnini, konusunu, kurgusunu görselini davalı derginin yaptığını ve bu hususta da müvekkilinin herhangi bir onayının alınmadığını, bu itibarla müvekkilinin olayla bir ilgisinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar Doğan Burda A.Ş., ..... ve ... vekili, dava konusu dergideki alıntının, Anayasal İlkeler, Uluslararası Anlaşmalar ve FSEK'nun 35. madde hükmünde belirtilen iktibas serbestisi dahilinde yapıldığını ve bu nedenle davacının mali haklarının hiçbir şekilde ihlal edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.