muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/5490, Karar No: 2007/6150, Tarih: 24.05.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/5490 E.  ,  2007/6150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28.07.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31.10.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, yol çalışmaları nedeniyle davacı taşınmazında bulunan ağaçların sökülmesi sonucu davacı taşınmazına toprak, taş ve moloz yığmak suretiyle elatmanın önlenmesi, ağaç bedelleri ile eski hale getirme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, davalının elatmasının önlenmesine, sökülen ağaç bedelellerinin tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından mahkeme kanalıyla tespit yaptırılmış, burada alınan bilirkişi raporlarında tecavüz edilen kısım, ağaç bedeli ve eski hale getirme bedeli hesap edilmiştir. Yargılama sırasında mahkemece iki kez keşif yapılmış,keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında tecavüz edilen kısım tespit edilerek hasar gören ağaç bedelleri hesaplanmış, eski hale getirilme bedeli üzerinde durulmamıştır. Mahkemece ikinci keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporları esas alınarak hüküm kurulmuştur. Böylece tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ile, mahkemece yapılan keşifler sonucu alınan bilirkişi raporları birbiri ile çelişmektedir. Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişiden özellikle eski hale getirme

bedeli hususunda ek rapor alınmak suretiyle çelişkinin giderilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Kabule göre de, bir davada kendisini vekille temsil eden taraf yararına bir kez vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacı lehine iki kez vekalet ücreti takdiri ve kendisini vekille temsil etmeyen davalı yararına vekalet ücreti takdiri doğru olmadığından hükmün bozulması gerekir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 24.05.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15, Karar No: 2022/1276, Tarih: 11.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/15 E.  ,  2022/1276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, ... İş Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararına yönelik ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin verilen karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin miras bırakanı ...’ın davalılardan ... Ltd. Şti. adına ... Park Projesi kapsamında nehir etrafına demir korkuluk yapım işinde çalışırken 09.05.2015 tarihinde nehre düşerek kaybolduğunu, cesedinin 20.05.2015 tarihinde bulunduğunu, olayın iş kazası olup davalı işveren ... Ltd. Şti.’nin ...’a gerekli araç ve gereçleri sağlamadığını, risk değerlendirmesini yapmadığını, işçiyi gözetme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, işverenin kusurundan dolayı kazanın meydana geldiğini ileri sürerek 1000TL maddi, davacı eş için 150.000TL, davacı çocuk için ise 100.000TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... Mühendislik İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; ... Barajı Rekreasyon Sahası Çalışmaları İkmal İşinin müvekkili şirketin taahhünde olduğunu ve bu iş kapsamında ferforje imalatlarının yapım ve teslimi hususunda diğer davalı ... Ltd. Şti. ile anlaşma yapıldığını, ferforje işi kapsamında çalışanlarla müvekkili şirketin doğrudan ve dolaylı bir ilgisinin bulunmadığını, müteveffa işçinin müvekkili şirketinin işçisi olmadığı gibi davalılar arasında da asıl işveren-alt işveren ilişkisi gibi herhangi bir ilişki bulunmadığını, müteveffa işçinin diğer davalı ... Ltd. Şti.’nin işçisi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. ... Metal İnşaat Taahhüt Mobilya Makine Turizm Ticaret ve Limited Şirketi ve dahili davalı ... İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Danışmanlık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı:

6. ... Metal İnşaat Taahhüt Mobilya Makine Turizm Ticaret ve Limited Şirketi ve dahili davalı ... İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Danışmanlık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı:

7. ... İş Mahkemesinin 12.10.2017 tarihli ve 2016/467 E., 2017/467 K. sayılı kararı ile; davacılar murisinin davalı ... Ltd. Şti.’nde iş sözleşmesiyle çalışırken ... nehrine düşmesi neticesinde boğularak vefat ettiği, dosya kapsamındaki belgeler, ifadeler ile kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karardan vefat eden işçinin yağış nedeniyle o günlük işini bıraktıktan sonra balıkları seyretmek üzere nehir kenarına gittiği, yağış sebebiyle gevşeyen toprağın kayması nedeniyle nehre düştüğü, olayın işin yürütümü ve iş sahası dışında meydana geldiği, davalılara bu olay nedeniyle yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliyesi Mahkemesinin Birinci Kararı:

8. ... İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf yoluna başvurulmuştur.

9. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 08.11.2018 tarihli ve 2017/2718 E., 2018/2662 K. sayılı kararı ile; hükme dayanak alınan kusur raporunda 6331 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yazılı koşulların dikkate alınmadığı, kusur raporları arasında çelişki bulunduğu ve hükme esas alınan kusur raporunun alanında uzman olmayan hukukçu bilirkişi tarafından düzenlediği, ilgili işkolunda iş güvenliği uzmanı olan bilirkişilerden yapılan işin niteliğine göre 6331 sayılı Kanun’un 4 ve devamı maddelerini de kapsayacak şekilde yeniden kusur raporu alınarak dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirerek karar verilmesi gerektiği, ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda dahili dava kurumu öngörülmediği, bu konuda ek dava açılmaksızın davalı ... Ltd. Şti’ye dahili dava yoluyla husumet yöneltilmesi ve aleyhine hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu ve kabule göre de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3. maddesi dikkate alınmadan davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle HMK’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın deliller toplanıp esasa ilişkin karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin İkinci Kararı

İlk Derece Mahkemesinin İkinci Kararı

10. ... İş Mahkemesinin 02.04.2019 tarihli ve 2018/655 E., 2019/302 K. sayılı kararı ile; dosya kapsamındaki belgeler, ifadeler ile kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde vefat eden işçinin yağış nedeniyle o günlük işini bıraktıktan sonra balıkları seyretmek üzere nehir kenarına gittiği, yağış sebebiyle gevşeyen toprağın kayması nedeniyle nehre düştüğü, olayın işin yürütümü ve iş sahası dışında meydana geldiği, davalılara bu olay nedeniyle yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, dahili davalının da davaya dahil edilmesi mümkün olmadığından hakkında hüküm kurulmaması gerektiği gerekçesiyle davalılardan ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti. yönünden davanın sübut bulmadığından reddine, dahili davalı ... Ltd. Şti. yönünden ise davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliyesi Mahkemesinin İkinci Kararı:

11. ... İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf yoluna başvurulmuştur.

12. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 23.05.2019 tarihli ve 2019/1948 E., 2019/1887 K. sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukukî değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle iş müfettişi tarafından düzenlenen rapor içeriği ile hükme esas alınan 23.02.2019 tarihli bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen kusur raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Özel Dairenin Bozma Kararı:

13. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

14. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 11.02.2020 tarihli ve 2019/4514 E., 2020/738 K. sayılı kararı ile; “..Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının eş ve çocuğunun maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davalılara bu olay nedeniyle yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararın davacılar vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince davacılar vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.

Aynı maddelere paralel olarak, 4857 sayılı İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77. maddesinin 1. fıkrasında da benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu fıkraya göre "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler."

Bundan başka işveren, mevzuatta öngörülmemiş olsa dahi bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak zorundadır. Bilim, teknik ve örgütlenme düşüncesi yönünden alınabilme olanağı bulunan, yapılacak gider ve emek ne olursa olsun bilimin, tekniğin ve örgütlenme düşüncesinin en yeni verileri göz önünde tutulduğunda işçi sakatlanmayacak, hastalanmayacak ve ölmeyecek ya da bu kötü sonuçlar daha da azalacaksa her önlem işverenin koruma önlemi alma borcu içine girer.

Bu önlemler konusunda işveren iş yerini yeni açması nedeniyle tecrübesizliğini, bilimsel ve teknik gelişmeler yönünden bilgisizliğini, ekonomik durumunun zayıflığını, benzer iş yerlerinde bu iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını savunarak sorumluluktan kurtulamaz. Gerçekten, çalışma hayatında süregelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı işverenin önlem alma borcunu etkilemez. Işverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal önem taşıyan araç ve gereçlerin işçiler tarafından kullanılması sağlandığında, kaza olasılığının tamamen ortadan kalkabileceği de tartışmasız bir gerçektir.

Nitekim, günümüzde gelişen sanayi ve teknoloji karşısında yukarıda açıklanan hükümler yeterli görülmemiş, insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğu iken, İş Kanununun 77. ve devamı bir kısım maddeler 30/06/2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5.maddesine göre;

(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5.maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar )

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverenlerin yükümlülüklerini belirlerken aynı zamanda çalışanların da yükümlülüklerini belirlemiştir.

Kanunun 19. Maddesine göre;

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşünmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim talimatları doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır.

Kanunun 19. Maddesine göre;

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşünmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim talimatları doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır.

a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.

b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek,

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle 4857 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrası, 63. maddesinin dördüncü fıkrası, 69, maddesinin dördüncü, beşinci ve altınca fıkraları, 77,78,79,80,81,83,84,85,86,87,88,89,95,105 ve geçici 2. maddeleri yürürlükten kaldırılmış, 4857 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan " İş Sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere" ifadesi ile 98. maddesinin birinci fıkrasında yer alan " 85. madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası" ifadesi metinden çıkartılmıştır.

Yine 6331 sayılı Kanunun "Atıflar " kenar başlığını taşıyan geçici 1. maddesinde "(1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu kanuna yapılmış sayılır" hükmü düzenlenmiştir.