muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1023, Karar No: 2024/111, Tarih: 16.01.2024

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin bozma öncesi verdiği kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin, bozma kararında, somut olayda, davacının kadroya alınmasından önceki çalışması yok sayılarak yeni işe girmiş gibi işlem yapılmasının kanuni dayanağının bulunmadığı açıktır. Mahkemece davacının önceki çalışmasının derece ve kademesinin belirlenmesinde dikkate alınması şeklindeki kabulü yerindedir, ancak davacının işyeri özlük dosyası getirtilmeden, toplu iş sözleşmeleri dosya arasına alınmadan, denetlenemeyen bir bilirkişi raporu ile karar verilmiş olması hatalıdır.

Yapılacak iş, davacının köy hizmetleri nezdinde çalışmaya başladığı 03.07.1989 tarihinden yaşlılık aylığı tahsis edildiği 14.08.2005 tarihine kadar olan dönemi kapsayan yıllarda davalı işveren ile sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmelerini istemek, davacının hangi tarihten itibaren sendika üyesi olduğunu gösterir evrakları getirtmek, davacının yıllar itibariyle derece ve kademe terfisi ile zamlı yevmiyelerini gösterir işveren belgeleri (işyeri özlük dosyası) ve hesap dönemini kapsayan bordroları işverenden istemek, davacının daimi kadroya alınmadan önceki hizmet süresini, işverenden gelen hizmet belgesi ile davalı Kurumdan gelen hizmet cetvelini karşılaştırarak netleştirmek, konusunda uzman bir bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınarak davacının yaşlılık aylığı tahsis edildiği tarihte bulunması gereken derece ve kademesinin tespit edilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerekliliği ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü kamu İşverenleri Sendikası'na ve Osmaniye İl Özel İdaresi Genel Sekreterliğine müzekkere yazılarak davacının köy hizmetleri nezdinde çalışmaya başladığı 03.07.1989 tarihinden yaşlılık aylığı tahsis edildiği 04.08.2005 tarihine kadar olan dönemi kapsayan yıllarda davalı işveren ile sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmeleri istenmiş, ayrıca sendikadan davacının hangi tarihten itibaren sendika üyesi olduğuna dair bilgiler, İl Özel İdaresinden ise işyeri özlük dosyası ile bordro ve hizmet belgeleri istenmiş ilgili belgeler celbedildikten sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının emekli olduğu tarihte 3. Derece, 5. kademeden maaş bağlandığı, eksik bildirimin kazançlara dahil edilerek davacının maaşının SGK tarafından yeniden hesaplanmasının uygun olacağı, ayrıca TİS 99 uncu madde de yer alan alan bulundukları derecede 2 yıl çalışmış olmak şartıyla 1 derece ilerlemesine hak kazanmış olduğu kabul edilerek davacının intibakının 6. derece 12. derecede olması gerektiği kanaatine varılmış ve bilirkişi raporu doğrultusunda aşağıdaki şekilde davanın kabulüne, davacının emekli olduğu tarihte intibakının 6. derece, 12 kademede olduğunun ve davacının prime esas gelirlerinin 02.02.2001-14.08.2005 döneminde toplam 2.512,69 TL eksik bildirilmiş olduğunun tespitine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılardan İl Özel İdaresi vekili ile davalı ... Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı SGK Başkanlığı temyiz dilekçesinde; davacı hakkında Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, esasen verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu ve davanın tümden reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını, istemiştir.

2.Davalı İl Özel İdaresi ise temyiz dilekçesinde, davacı hakkında kurumlarınca yapılacak bir işlem bulunmadığını, esasen kendilerine husumetin dahi düşmediğini, buna göre aksi yönde verilen kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı Kurumca davacıya bağlanan aylığın eksik hesaplandığı iddiası ile yaşlılık aylığının yeniden belirlenmesi ve fark aylıkların davalı Kurumdan tahsili gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı Kurumca davacıya bağlanan aylığın eksik hesaplandığı iddiası ile yaşlılık aylığının yeniden belirlenmesi ve fark aylıkların davalı Kurumdan tahsili gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

2.Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” ve "prime esas kazanç tespiti" davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun'un 6 ve 79/10 (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9 uncu) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6 ncı madde de çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 79/10 uncu maddesinde ise sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hâkim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hâkim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki SGK'nın bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hâkimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

3.Sigorta primine esas fark kazanç tutarlarının tespiti ve aylık miktarına yansıtılması istemine yönelik olarak ise, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesidir. Anılan maddede;

“Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a)Sigortalıların o ay için hak ettikleri ücretlerin,

b)Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

Şu kadar ki ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur…” denilmektedir. “Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur” bölümü, 01.01.2004 yürürlük tarihli 4958 sayılı Kanun ile anılan maddenin ikinci fıkrasına son cümle olarak eklenmiştir.

Madde de bahsedilen “ayni yardımlardan” amaç, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan yardım niteliğinde olmasıdır. Yardımın ayni veya parasal olarak yapılmasının bir önemi bulunmamaktadır. Somut biçimde belli edilmiş bir ihtiyaca yönelik yardımlar ayni yardım olarak kabul edilmeli ve prim hesabında dikkate alınmamalıdır. Bu anlamda, sosyal yardım adı altında ödenen “izin harçlığı, bayram harçlığı ve öğrenim yardımı” anılan yasa hükmü kapsamında ayni yardım özelliğinde olması nedeniyle, sigortalının (ücret) gelirine dâhil değildir ve prime esas kazanca dahil edilmez. (10. H.D'sinin 2009/5052 E, 2011/4939 K sayılı kararı)

Görüldüğü gibi, anılan madde hükmünde hangi kazançların prim hesabına esas alınamayacağı sayma yöntemiyle belirlenmiş olup Türk pozitif hukukunda egemen olan kurala göre, ayrık hükümler genişletici değil, daraltıcı yoruma tabidirler ve anılan kural, 23.05.1960 tarihli 11/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulanmıştır. Bu kararda sigortalılara ödenen yemek paralarının ayni yardım niteliğinde bulunduğu sonucuna varılmış ve prime esas kazancın belirlenmesinde dikkate alınamayacağı görüşü benimsenmiştir.

İkramiye adı atındaki ödemeler yönünden ise; 11.07.1956 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6772 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi ile “… Belediyeler ve bunlara bağlı teşekküler, 3460 ve 3659 sayılı Kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanunu'nun şümulüne giren veya girmeyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.” hükmü getirilmiş, anılan Kanun'un 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında ise “… Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icabettirdiği primler kesilmez ve bu paralar borç için haczedilemez.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanun gereğince, maddenin 2 nci fıkrasındaki istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen her türlü gelirden sigorta primi kesilmesi söz konusu olmaktadır.

506 sayılı Kanunda ücretin tanımı yapılmamıştır. Fakat m.77/I-a’da sözü edilen “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi ücretlerinde girdiği kabul olunmaktadır. Bu ücretlerin sigortalıya fiilen ödenmesi şart olmayıp, onun adına o ay için tahakkuk ettirilmiş olması prime esas kazanca dâhil edilmesi için yeterlidir.

Asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler, prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur. Bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta, ödenmiş olması da aranmaktadır (m.77/I-b).

İdare veya kaza mercileri tarafından verilen karar uyarınca sigortalılara yapılan ödemeler (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ücret türlerinden ayrımsızdır. Fark, bunların yönetim ve yargı mercilerince verilmiş kararlardan kaynaklanmalarıdır.

İşveren ile sigortalı işçi arasında “fazla çalışma ücreti” veya “prim, ikramiye” gibi konularda uyuşmazlık çıkar ve mahkemece, bu işçilik haklarının ödenmesine karar verilir ve sigorta primlerinin ödeneceği ay içinde bu paralar sigortalıya verilirse, bu ödemelerde prim matrahına dâhil edilerek, prim hesabında göz önünde tutulur. Bu tür kazançlara salt hak kazanmak, bu kazançların prime esas alınması için yeterli bulunmamaktadır (Mustafa Çemberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, Olgaç Matbaası, 1985 Baskı, s.439).

İdare veya yargı makamları tarafından belirlenen ücretlerin prim hesabına esas alınabilmesi için bu tür kazançlara hak kazanmak yeterli olmamakta, işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkta mahkemece verilen karar sonrasında işçiye (sigortalıya) ödeme yapılmış olması aranmakta, bu durumda, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların primlerinin sigortalı payının infaz sırasında sigortalıya yapılan ödemeden düşülmesi işverenin Kuruma karşı prim ödeme yükümlülüğünü kaldırmadığı da dikkate alınmak suretiyle, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdi daha önceki bir tarihte sona erdiği takdirde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi Mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise uyulan bozma ilamı ve oluşan usuli kazanılmış hakkın gereği gibi yerine getirilmediği anlaşılmakta olup davanın işçilik alacağı ile birlikte sigorta primine esas kazancın belirlenmesi istemine yönelik olduğu dikkate alınarak, öncelikle derece ve kademenin tespiti ile diğer işçilik alacaklarına yönelik istemlere ilişkin davanın tefrik edilmesi ve ayrı bir esasa kayıt ile ayrı ayrı yargılama yapılması gerekirken, yargılamanın birlikte sürdürülmesi ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Diğer taraftan, davacının derece ve kademesinin tespiti ile birlikte ücret alacağına ilişkin davasının kesinleştirilmesi ve ücret alacaklarının ödenip ödenmediği hususu üzerinde durularak, ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, prim ve ikramiyelerin ait olduğu aylara yayılmak suretiyle prime esas kazanca dâhil edilmeleri suretiyle, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı Osmaniye İl Özel İdaresine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12607, Karar No: 2011/5159, Tarih: 28.04.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/12607 E.  ,  2011/5159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 15.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.07.2009 tarih ve 2007/474 - 2009/245 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde Ticari Risk Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınan dava dışı Beta Ayakkabı Ltd.Şti’nin kiracı olarak işlettiği işyerinin 24.09.2006 tarihinde yağan yağmur sularının çatıdan içeriye sirayet etmesi sonucu zarar gördüğünü, sigorta örtüsü altına alınan işyerinin içinde bulunduğu Millenium AVM’de gerekli iyileştirme ve bakım çalışmalarını yapmayan davalıların hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, 12.090,00 TL’nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinden Birak A.Ş. ve Koray Mağazacılık A.Ş. ortaklığının dava dışı bina maliki Muzaffer ... ile imzaladıkları kira sözleşmesi uyarınca dava konusu Millenium AVM’yi kiraladığını, dava konusu AVM’nin Birak A.Ş. ve Koray Mağazacılık A.Ş. ortaklığı tarafından davalı Biral Yat.Yap. İşl.A.Ş. adına işletildiğini ve kiraya verildiğini, müvekkilleri bina maliki olmadığı için meydana gelen hasardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu AVM’nin 01.02.2005 tarihli kira sözleşmesi ile kiralayan Muzaffer ...’dan davalılar Birak A.Ş. ve Koray Mağazacılık A.Ş. ortaklığı tarafından 10 yıllığına kiralandığı, kira sözleşmesine göre kiracılar tarafından yeni kurulacak olan Biral A.Ş.’nin kiracı olacağı- nın kararlaştırıldığı, dava konusu işyerinin davalılardan Birak A.Ş. ve Koray Mağazacılık A.Ş

ortaklığı tarafından sigortalı Beta A.Ş.’ye kiralandığı, davacıya karşı kiralayan sıfatı ile sorumlu bulundukları, adi ortaklıkta BK’nun 534. maddesi hükmüne göre şeriklerin müteselsilen sorumlu oldukları, Millenium AVM Biral A.Ş.’ye kiralayan sıfatı ile devredildiğinden bu şirketin de zarardan sorumlu olduğu, davalılar yapı maliki olmadıklarını savunmuşlar ise de kiralayan, kiralananı kullanmaya uygun bir halde kiracıya teslim etmek ve kira süresi boyunca bu halde bulundurmak mükellefiyetinde olduğundan oluşan 12.090,00 TL’lık zarardan davalıların sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 65,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 28.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2714, Karar No: 2024/6507, Tarih: 20.11.2024

**12. Ceza Dairesi         2024/2714 E.  ,  2024/6507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/151 E., 2024/142 K.

SUÇ : Taksirle Öldürme

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Dairemizce verilen bozma ilâmı üzerine mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükmün; suça sürüklenen çocuk müdafii ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317.maddesindeki temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/1, 22/3, 31/3, 62/1, 54. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, müsadere ve mahsuba ilişkin kararının, suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Dairemizin 17.01.2022 tarihli kararıyla bozulmasına karar verildiği, mahkemece bozma ilamına uyulması yönünde karar verilerek suça sürüklenen çocuk hakkında taksirle öldürme suçundan açılan davada, sanığın üzerine atılı bulunan suçu işlemediğinin sabit olduğu gerekçesi ile 5271 sayılı CMK'nın 223/2-b maddesine göre beraat kararı verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca suça sürüklenen çocuk müdafii ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri hakkında "Ret-Bozma" kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz isteği; vekalet ücreti talebine ilişkindir.

B. O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği;

"...taraflar arasında öldürmeyi gerektirecek boyutta bir husumet bulunmaması ve tarafların yaşları, SSÇ'nin ikrarı ve SSÇ'nin boş olduğunu düşündüğü tüfeğin tetiğine kazaen basması sonucu olayın meydana geldiğini beyan etmesi gözetildiğinde olayın bilinçli taksirle gerçekleştiği anlaşılmakla; SSÇ'nin 5237 sayılı yasanın 85/1 22/3, 31/3, 63 maddeleri gereğince cezalandırılamasına karar verilmesi yerine SSÇ hakkında CMK 223/2-b den beraat kararı verilmesi..." gerekçelerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; maktul ve suça sürüklenen çocuğun Muradiye ilçesi Şehit Mehmet Bey Mahallesi Kakırdan mevkiinde birlikte çobanlık yaptıkları, olay günü maktul ...'un çobanlığını yaptığı ...'nın evine giderek banyo yaptığı ve banyo yaptıktan sonra yemek için bir takım malzemeler ile birlikte olayda kullanılan ve tanık ...'ya ait olan av tüfeğini alarak suça sürüklenen çocuğun yanına geldiği, suça sürüklenen çocuğun maktule "tüfeği neden getirdin" demesi üzerine aralarında tartışma çıktığı ve sonrasında suça sürüklenen çocuğun maktulün elinde bulunan av tüfeğini alarak maktüle tokat attığı, bir süre sonra da suça sürüklenen çocuğun elindeki tüfeği 15-20 metre mesafeden bir defa ateşlemesi sonucu maktulün ateşli silah yaralanmasına bağlı iç organ ve büyük damar yaralanmasından gelişen iç kanama sonucu öldüğü olayda; mahkemece "...taraflar arasında öldürmeyi gerektirecek boyutta bir husumet bulunmadığı, olayda kullanılan silahın olay günü maktül tarafından getirildiği, silahın maktul tarafından getirildiğinin tanık anlatımları ile de sabit olduğu, çobanlık yapan ve müşteki Kıyasettin'in ifadesinde belirtildiği üzere olaydan önce maktulle kendisine tüfek verilmiş ve tüfek konusunda bilgi sahibi olan SSÇ'nin içerisinde mermi olduğunu öngörmesi gereken ve öngördüğünün kabul edildiği tüfeğin tetiğine kazaen basması sonucu olayın meydana geldiği..." gerekçeleri ile suça sürüklenen çocuğun kusurlu olduğu kabul edilerek hakkında bilinçli taksirle öldürme suçundan mahkûmiyetine ilişkin kararın, suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Dairemizin 17.01.2022 tarihli ilâmıyla;