muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5840, Karar No: 2023/6320, Tarih: 05.06.2023

2. İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56 ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56 ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20, 5510 sayılı Kanun'un 59, 100, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 28, 45, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3, 45 – 53, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6, 24 – 33, 189, 190, 191, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6, 19, 20 nci maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.) Dosya kapsamından, davacı ile eşi...'nın 06.12.1995 tarihinde boşandıkları, tahsis talebi üzerine davacıya ölen babasından ötürü 01.01.1996 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, davacının eski eşi ile birlikte yaşadığı hususunda davalı Kuruma 02.09.2014 tarihinde ... isimli şahıs tarafından yapılan ihbar üzerine Kurum denetmenleri tarafından inceleme başlatıldığı, Kurumun 16.12.2014 tarihli raporunda davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğinin belirtilmesi üzerine aylığının kesildiği ve 23.10.2008-22.02.20015 tarihleri arasında ödenen aylıkların da borç tahakkuk ettirilerek davacıdan istendiği, söz konusu kurum işleminin iptali amacıyla davacı tarafından 13.04.2015 tarihinde ... 2. İş Mahkemesi'nin 2015/115 Esas sayılı dosyasından başlatılan davada yapılan yargılama sonucunda davacı ile eski eşinin adres kayıtlarına göre beraber yaşadıkları, müşterek çocukları Fatma ve Umut Can’ın boşanmadan sonra doğdukları ve davacının eski eşi tarafından tanıma senedi ile tanındıkları gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 20.10.2015 tarihli Onama ilamı ile kesinleştiği, davacının davalı Kuruma 28.07.2016 tarihinde yeniden müracaat ederek babasından aldığı ve kesilen yetim aylıklarının kendisine ödenmesi talebinde bulunduğu ancak talebinin 08.08.2016 tarihli ve 530026 sayılı yazı cevabı ile reddedildiği, bu defa kurum işleminin iptali amacıyla huzurdaki davanın açıldığı, mahkemece önceki dava tarihi olan 13.04.2015 tarihinden önceki dönemde kesin hüküm bulunması nedeniyle, sonraki dönem için nüfus müdürlüğü kayıtlarının, seçmen kayıtlarının, bir kısım elektrik, doğalgaz ve su aboneliği kayıtlarının, medula kayıtlarının getirtildiği, dinlenen tanık anlatımları da değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

2.) Somut uyuşmazlıkta, davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin mahkeme kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, hatalı değerlendirme ile hüküm kurulmuştur. İnceleme konusu davaya ilişkin olarak eldeki kayıtlar incelendiğinde; davacının 28.07.2016 tarihinde Kuruma müracaat ederek kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına yönelik talebinin varlığı karşısında mahkemece yeni dönem ile ilgili yeterli araştırma yapılmaksızın sonuca gidilmiştir.

2.) Somut uyuşmazlıkta, davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin mahkeme kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, hatalı değerlendirme ile hüküm kurulmuştur. İnceleme konusu davaya ilişkin olarak eldeki kayıtlar incelendiğinde; davacının 28.07.2016 tarihinde Kuruma müracaat ederek kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına yönelik talebinin varlığı karşısında mahkemece yeni dönem ile ilgili yeterli araştırma yapılmaksızın sonuca gidilmiştir.

3.) Yapılacak iş; müracaat tarihi olan 28.07.2016 itibariyle davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; yerleşim yeri bilgileri elde edilmeli, ilgili nüfus müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili nüfus müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, getirtilen nüfus adres bilgileri raporunda kayıtlı bulunan, davacı ve boşandığı eşine ait tüm adreslerde, 28.07.2016 tarihinden sonraki dönemde birlikte yaşayıp yaşamadıkları kolluk marifetiyle araştırılmalı, söz konusu adreslerdeki komşular tespit edilerek ifadelerine başvurulmalı, bütün adreslerde mahalle muhtar ve azaları dinlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği 28.07.2016 tarihinden sonraki dönem için saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, dosya kapsamında sadece 2008-2012 yılları arasındaki medula kayıtlarının yer aldığı nazara alınarak 28.07.2016 tarihinden sonraki dönem için medula kayıtlarında görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, ortak medula kaydının bulunup bulunmadığı saptanmalı, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler değerlendirilerek boşanılan eşle 28.07.2016 tarihinden itibaren eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konularak hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/553, Karar No: 2015/12920, Tarih: 08.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/553 E.  ,  2015/12920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2014

NUMARASI : 2013/109-2014/61

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanını kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış; alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki;

Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak dosya arasında mevcut olan 12.11.2013 tarihli Çat Belediye Başkanlığının yazısında taşınmazın "Belediye sınırları içerisinde olduğu, ancak imar planı dışında bulunduğu, çevrede meskun olmadığı, belediye hizmetleri verilmediğinin belirtildiği, mahkemece yapılan keşifte ise dava konusu taşınmazın ilçe merkezine yakın ve boş olduğunun, gözlendiği, bilirkişi raporunda ise; ilçe merkezinde bulunan kamu binalarına, belediye binasına, alış veriş merkezlerine yürüme mesafesinde olduğu,ilçe merkezine bağlı mahalle olması, çöp toplama, toplu ulaşım eletrik, su, gibi hizmetlerin taşınmaza yakın mesafeye kadar geldiği gerekçe gösterilerek arsa niteliğine göre değer biçildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu taşınmaza ilişkin imar durumu yeniden sorulup, mahallinde tekrar keşif yapılarak mücavir alanda ve meskun mahalde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yarararlanmadığı mahkeme gözlemi de zapta geçirilmek sureti ile taşınmazın arsa niteliğinde olup olmadığı tespit edildikten sonra, taşınmazın arsa olduğunun anlaşılması halinde emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilmesi, taşınmazın arazi niteliğinde olduğunun tespiti halinde ise olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla taşınmazın değerinin tespit ile taşınmazın konumu, geometrik durumu,kullanım şekli ve bilirkişi raporundaki özellikleri dikkate alınarak objektif değer artırıcı unsur ilavesi de yapılmak sureti karar verlmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K 'nnu 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 08.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6818, Karar No: 2015/9649, Tarih: 21.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/6818 E.  ,  2015/9649 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : İşe iade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının 18/06/2010 tarihinde ... Belediye Başkanlığı Çok Amaçlı Toplantı Salonunda tekniker olarak çalışmaya başladığını, 18/06/2010 tarihinden davalı ... Belediye Başkanlığının 30/06/2014 tarihli 1669 sayı nolu vize bitimi konulu iş akdinin askıya alınmasına dair bildirimine kadar kesintisiz olarak çalıştığını, .... Belediyesinde 4 yıldan beri aralıksız olarak çalışırken davalı tarafından 30/06/2014 tarihli 1669 sayı nolu vize bitimi konulu yazısı ile müvekkilinin iş akdinin askıya alındığını belirttiğini, davalı belediyeye davacının .. .. Sendikası üyesi olduğu geçici işçi olmadığı sendika ile davalı belediye arasında imzalanan 19/11/2013 tarihli sözleşme uyarınca daimi işçi statüsünde olduğu gerekçesiyle işe tekrardan başlatılması hususunda müracaatta bulunduklarını ve davalı belediye tarafından verilen cevabı yazıda davacının geçici işçi olduğu ve iş akdinin askıya alındığının ısrarla belirtilmiş olduğunu, her ne kadar geçici işçi olarak işe başlamışsa da iş akdinin 4 yıl süre ile aralıksız ve kesintisiz devam etmesi sebebi ile iş akdinin iş yasası kapsamında belirsiz süreli hale geldiğini öne sürerek davacının işe iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin sona erdirilmediğini, 5620 sayılı Yasa gereği askıya alındığını, askı işleminin yasal zorunluluktan kaynaklandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı işçinin 18/06/2010 tarihinde davalı işveren ... Belediye Başkanlığı bünyesinde geçici işçi olarak çalışmaya başladığı; işe başladığı tarihten iş akdinin davalı işveren tarafından tek taraflı olarak askıya alındığı 30/06/2014 tarihine kadar ara vermeksizin, devamlı suretle çalıştığı, bu süre zarfından davacının ... primlerinin ve ücretlerinin davalı işveren tarafından düzenli olarak yatırıldığı ve yine bu süre boyunca davacının iş akdinin hiç askıya alınmadığı, davacının işinin süreklilik arz eden bir iş olduğu ve çalışmasının süreklilik arz ettiği, davalı işveren tarafından 30/06/2014 tarihinde tek taraflı olarak gerçekleştirilen iş akdinin askıya alma eyleminin, önceki uygulamalara aykırı olduğu, iş yeri uygulaması haline gelmiş olan çalışma koşullarındaki mevcut durumun tek taraflı olarak esaslı bir şekilde değiştirildiği, 5620 sayılı Yasa gereği iş akdinin askıya alınmasının hakkın kötüye kullanılması olduğu ve dolayısıyla, TMK'nun 2. ve 4857 sayılı Yasa'nın 22.maddesinin kıyas yolu ile uygulanması suretiyle, 4857 sayılı Yasa'nın 25.maddesinde belirtilen, işverenin tek taraflı haksız feshinin söz konusu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçi ... Belediyesinde geçici işçi olarak işe alınmış olup davacı işçinin geçici işçi statüsünde ancak sürekli olarak çalıştırıldığı tartışma dışıdır. Davalı Belediye, 30.06.2014 tarihli bildirimi ile davacının 5 ay 29 günlük yasal çalıştırma süresinin 29 Haziran 2014 tarihinde sona ereceğini belirterek iş sözleşmesinin askıya alındığını bildirmiştir. 18.06.2014 tarihinden 30.06.2014 tarihine kadar sürekli olarak çalıştırıldığı anlaşılan işçinin, iş yeri uygulaması haline gelmiş olan mevcut durumun aksine olarak, iş akdinin askıya alınması işleminin, fesih hükmünde kabul edilmesi isabetlidir.

Davacının iş sözleşmesi işveren feshi ile sona erdiğine göre iş güvencesi kapsamında olan davacı işçinin feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davası açmasında hukuken bir noksanlık bulunmamaktadır.

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine iadesi isteğine ilişkin olmakla çözümü gereken ikinci sorun, işveren feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. Fesih bildiriminde, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacakları ve Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24. maddesine göre geçici işçi sayısının belirlenen memur norm kadro sayısının % 20’sini geçemeyeceği nedenlerine dayanılmıştır.

5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, “Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz. Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda; …c) Belediyeler ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) ve mahallî idare birliklerinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24 üncü maddesi çerçevesinde yetkili meclislerinden, geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz” şeklinde kurallara yer verilmiştir. İş Kanunu’nda geçici (vizeli) işçi kavramına yer verilmemiş olsa da sözü edilen Yasa hükmüne göre kamuda kadro harici geçici işçi çalıştırılması, belli esaslar ve sürelere bağlı olarak yapılabilmektedir. Davalı belediyenin 5620 sayılı Yasa hükümleri ile bağlı olmadığı söylenemez.

Davacı işçi norm kadro dışında çalışmak üzere geçici işçi olarak işe alınmış ve aralıksız çalıştırılmıştır. Mevcut statüsüne göre ve 5620 sayılı Yasa hükümlerine göre davacı işçinin bir yılda 5 ay 29 günden fazla süreyle çalıştırılması yasaktır. Bu nedenle davacı işçinin iş sözleşmesinin işverence feshi, sözü edilen yasa gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Davacının işyerinde daha önce aralıksız çalıştırılmış olması, işverence kadro tahsis edildiği ve sürekli işçi statüsüne geçirildiği sonucunu doğurmaz. Yine 5620 sayılı Yasanın amir hükümlerine aykırı şekilde yılda 6 aydan az çalıştırma koşuluna uyulmaksızın işçi çalıştırılmış olması, bundan sonraki dönemde de Yasaya aykırı şekilde işçi çalıştırmanın bir gerekçesi olamaz. Davalı işverenin somut olayın özelliğine göre gerçekleştirdiği fesih işlemi, Yasa hükmü gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Bu noktada usulüne uygun şekilde işçiye bildirilen ve geçerli nedeni haiz fesih sebebiyle davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Karar tarihinde alınması gerekli 27.70 TL harçtan peşin alınan 25.20 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.50 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yapmış olduğu 31.20 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, KESİN olarak 21.05.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/29474, Karar No: 2017/6505, Tarih: 24.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/29474 E.  ,  2017/6505 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 24/01/2017 tarihinde karar verildi.