muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/1125, Karar No: 2008/3573, Tarih: 20.03.2008

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirascılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini istiyebilirler. Hemen belirtmek gerekirki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer birsöyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmıyacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tesbiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşınmaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış güçünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; bedeller arasında fark olması, miras bırakanın varlıklı bir kimse oluşu, mal satmaya ihtiyacının olmaması, davalının belli bir meslek ve gelirinin bulunmaması diğer taraftan davalının taşınmazın satış bedelini önceki evliliğinden olma oğluna ait şirketin geliri ile ödediğine dair bir takım çekler ibraz edilmiş ise de, muhtelif tarihli çeklerin bu taşınmazın bedeli karşılığı olduğuna belirlenemediği, çeklerde davalının cirosunun bulunmaması, dosyaya yansıyan diğer bilgi ve belgeler, dinlenen tanık anlatımları yukarıdaki ilkelerle birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde miras bırakanın temlikinin diğer mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirildiğinin kabulü gerekir..

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru değildir.Davacıların temyiz itirazları yerindedir.Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428. md. gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.3.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18999, Karar No: 2010/31276, Tarih: 23.12.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/18999 E.  ,  2010/31276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/03/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekilinin 25.3.2010 tarihli duruşmadaki beyanı içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 17.15. TL onama harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 23/12/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/367, Karar No: 2020/2096, Tarih: 26.02.2020

**11. Hukuk Dairesi         2020/367 E.  ,  2020/2096 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20/06/2018 gün ve 2014/164-2018/697 sayılı kararı onayan Daire'nin 11/11/2019 gün ve 2018/5799-2019/7052 sayılı kararı aleyhinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından maddi hata isteminde bulunulmuş ve maddi hata düzeltimi dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-birleşen davalı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında, davalının İzmir Limanına gelen 200.000 ton DAF gübre ürününün gümrükleme, gemi boşaltma, depoya taşıma, istifleme, yükleme ve tarım kredi kooperatiflerine taşıma işlemini yapma konusunda sözleşme imzalandığını, bu sözleşme nedeniyle davalıya teminat mektubu verildiğini, müvekkilinin davalı şirkete ait ürünü limanda gümrükleme işlemlerini yapmak suretiyle, gemilerden indirerek kamyonlara yüklediğini ve davalı için kiralanan Bayraklı deposuna indirdiğini, davalı şirketin talepleri gereğince ürünlerin torbalanıp müşterilerine sevk edildiğini, müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin ürünün eksik olduğunu iddia ederek sözleşmeden doğan alacağını ödemediğini ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, teminat mektubunun konusunun kalmaması nedeniyle iptalini dava ve talep etmiş, birleşen davanın reddini istemiştir.

Davalı-birleşen davacı vekili, müvekkilinin 04.01.2007 tarihli sözleşme gereği ifa olunan işten dolayı davalıdan bakiye 213.607,87 TL alacaklı olduğunu, sözleşme gereğince Bayraklı deposuna gelen gemilerdeki gübrenin tahliye edilerek stoklandığını, yapılan sevkiyatlardan sonra davacının stoklarında bulunması gereken bakiye 434,850 ton gübrenin bulunmadığını, eksikliğin 29.11.2007 tarihli tutanakla tespit edildiğini, eksik çıkan gübre bedeli, 250.003,96 TL ile 14.750 adet torba bedeli 5.088,75 TL'nin davacı şirkete fatura edildiğini ileri sürerek şimdilik 50.000,00 TL'nin 30.11.2007 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiş, 28.06.2012 tarihli ıslah dilekçesiyle 63.607,87 TL’nin 27.12.2007 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep etmiş, asıl davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, dosya arasına alınan bilirkişi raporu, işyerinde bulunan gübreye ilişkin yük senedi, gümrük beyannamesi görgü raporu, TSE uygunluk belgesi, ihracatçı faturası, sigorta poliçesi ve irsaliye raporlarının yeniden değerlendirilmesi sonucu, eksik 434,850 ton gübre ve 14750 adet gübre torbasının tespit edildiği ve bedelleri toplamının 301.009,40 TL olduğu, davacı-birleşen davalının davalı-birleşen davacıya verdiği teminat mektubunun nakde çevrilmesi sonucunda bakiye 63.609,87 TL borcu kaldığı, davacı-birleşen davalının iflasının karar verildiği, iflas tarihi itibarıyla davalı-birleşen davacının 72.124,38 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 72.124,35 TL'nin İzmir İflas Müdürlüğünün 2008/16 sayılı dosyasında tasfiye işlemleri yürüten müflis Kasalı Nakliyet A.Ş'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Dairemizin, 11/11/2019 tarih ve 2018/5799 Esas- 2019/7052 Karar sayılı; asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına yönündeki kararına karşı davacı vekili “...bakiye 4.935,31 TL temyiz ilam harcının temyiz eden asıl davada davacı-birleşen davada davalıdan alınmasına...” kısmının maddi hata nedeniyle kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Birleşen dava, kayıt kabul davası olup temyiz ilam harcının maktu alınması gerekirken nispi olarak alınması doğru olmamış bu nedenle Dairemizin 2018/5799 Esas ve 2019/7052 Karar sayı ve 11/11/2019 tarihli ilamındaki maddi hatanın aşağıdaki şekilde düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Dairemizin 2018/5799 Esas ve 2019/7052 Karar sayı ve 11/11/2019 tarihli kararının sonuç bölümünde geçen “... bakiye 4.935,31 TL temyiz ilam harcının temyiz eden asıl davada davacı-birleşen davada davalıdan alınmasına...” ibaresinin çıkartılarak yerine alınması gerekli asıl dava yönünden 54,40 TL, birleşen kayıt kabul davası yönünden 54,40 TL temyiz onama harcı olmak üzere toplam 108,80 TL harçtan, peşin alınan 35,90 TL’nin mahsubu ile bakiye 72,90 TL onama harcının temyiz eden asıl davada davacı birleşen davada davalı müflis Kasalı Nakliyat Ticaret A.Ş.’den tahsiline ibaresinin yazılması suretiyle Dairemizin 2018/5799 Esas ve 2019/7052 Karar sayılı ilamındaki MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİNE, 26/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2221, Karar No: 2011/6544, Tarih: 18.04.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/2221 E.  ,  2011/6544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 2.300 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı sebze ve meyve üreticisi olduğunu, davalıların ise şehirde bu sebze ve meyveleri alarak dışarı illere pazarlayıp kazanç elde ettiklerini, ilçe ve çevresinde yerleşmiş adet gereği davalılara ürettiği sebze ve meyveleri satıp teslim ettiğini, alacağına ilişkin bir belge almadığını ileri sürerek 2.300,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasını istemiştir.

Davalılar, davacıdan meyve ve sebze almadıklarını bildirerek, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, alacağın senetle ispatlanması gerektiği, ancak alacağın senetle ispatlanamadığı, davacı vekilinin teklifi üzerine davalıların davacıya borçlu olmadıklarına dair usulüne uygun olarak yemin ettikleri anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İspat yükü kendisine düşen taraf, diğer bütün delillerle iddiasını ispata çalışıp, bunu başaramadığı taktirde, son çare olarak yemin deliline başvurur. Taraflar başlangıçta diğer delilleri ile birlikte yemin teklifinde de bulunabilir. Bu halde ilk önce diğer deliller incelenir. Bunlar ile iddia veya savunma ispat edilirse yemin teklifine gerek kalmaz. Buna karşılık diğer delillerle iddia veya savunma ispat edilemezse, o zaman son çare olarak yemin deliline başvurulur. Buna göre diğer delillerle birlikte yemin teklifinde bununan taraf, bununla diğer delillerinden vazgeçerek yalnız yemin deliline dayanmış sayılamaz (Baki Kuru HUMK.3.cilt 2001,S. 2493).

Mahkemece kabul edildiği üzere HUMK 288. ve 289. maddeleri gereğince değer itibariyle olayda tanık dinlenemez. Bu maddede öngörülen şekil, geçerlik şekli değil, Usul Hukuku bakımından konulmuş ispat şeklidir. HUMK da bu ana kurala ayrık hükümlerde bulunmaktadır. HUMK'nun 289.madde hükmüne göre, senetle ispatı gereken hususlarda bu yön hatırlatılarak, karşı tarafın açık muvafakatı halinde tanık dinlenebilir. Tanıkla ispat yasağına ayrık hallerden biri de HUMK'nun 293/4 maddede yer almıştır. Anılan hüküm uyarınca halin icabına ve iki tarafın vaziyetlerine nazaran senede raptı müteamil olmayan muamelelerde tanık dinlenmesi mümkün bulunmaktadır. Bu hükmün sonucu olarak bir bölgede halin gereklerine, tarafların durumlarına göre, herhangi bir hukuki işlemin devamlı olarak senede bağlanmasının adet haline gelmesi ve bu hususun zaman içinde herkesçe uyulmak suretiyle kararlı bir nitelik kazanmiş bulunması ve aynı zamanda kamuoyu tarafından da belirtilen teamüle inanılmış olması halinde tanık dinlenebilir.

Davacı delil olarak, bölgede sebze ve meyve satışının senede bağlanmasının gelenek haline geldiğine ilişkin tanık anlatımları, bilirkişi incelemesi ile yemin deliline dayanmıştır.

Öyle ise mahkemece; işin niteliği, tarafların durumu ve ilişkileri gözetilerek, aralarındaki sebze meyve alımı satışının devamlı surette senede bağlanmamasının teamül haline gelip gelmediği, gelmiş ise bu hususa çevrede herkesin uyarak istikrarlı bir nitelik kazanıp kazanmadığı ve kamuoyunda da bu teamüle inanılıp inanılmadığı hususları açıklanarak Ticaret ve Sanayi Odası, Kaymakamlık, Belediye Başkanlığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odasından sorulup çevreyi iyi bilen bu konudaki uzman bilirkişiler arasından seçilerek bilirkişi aracılığı ile araştırma yapılarak sonucuna göre, tanık dinlenip dinlenmeyeceği sonucuna varılması halinde davacı tanıkları dinlenilmeli, aksi takdirde davacıya yemin hakkı hatırlatılmalıdır.

Davacının bildirdiği deliller konusunda hiçbir inceleme yapılmadan, davacı tanık dinlenmesinden vazgeçmeden ve münhasıran yemin deliline dayandığını beyan etmeden, mahkemenin hatırlatması üzerine davacı tarafından yöneltilen yeminin davalılar tarafından eda edilmesi üzerine, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bu nedenlerle yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11241, Karar No: 2017/25594, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/11241 E.  ,  2017/25594 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/202, Karar No: 2013/5181, Tarih: 26.09.2013

**15. Hukuk Dairesi         2013/202 E.  ,  2013/5181 K.**

* UYUŞMAZLIĞIN SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNE VE TC TAHKİM MEVZUATINA GÖRE ÇÖZÜLECEĞİ ŞARTI

* TAHKİM SÖZLEŞMESİ

* TEMERRÜD İHTARNAMESİNDE BORÇ MİKTARININ AÇIKÇA BELİRTİLMEMESİ

* TEMERRÜD TARİHİ

* TEMERRÜD FAİZİNİN BAŞLANGIÇ TARİHİ

* KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN (3095) Madde 4/a

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 101

**"İçtihat Metni"**

Davacılar K..-D..Ortak Girişim Ortakları 1-K.. İnş. ve Tic. San. Ltd.Şti. 2-D.. Construction İnternational İnc. ile davalı K.. M.. arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen Prof.Dr. S.. Ö.., Prof.Dr.E..Y.. ve Prof.Dr.M.. C..’dan oluşan Hakem kurulu tarafından verilen 02.11.2012 tarih ve 2012/362 D.İş sayılı bozmaya uyularak verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş ve dosya Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince 10.12.2012 tarihli yazı ile gönderilmiş, temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Yanlar arasında imzalanan 16.12.1987 tarihli sözleşmenin 67. maddesinde uyuşmazlıkların çözümünün seçilecek hakemler vasıtasıyla giderileceği belirtilmiş, 67.1. maddesinde de “tahkim davalarının bu sözleşme hükümlerine ve T.C Tahkim Mevzuatına göre çözüleceği” kararlaştırılmıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 28.01.1994 gün ve 1993/4-1994/1 Sayılı kararında “tarafların tahkim sözleşmesi veya şartında hakemlerin uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre çözümlemelerini öngördükleri taktirde hakemlerin bu kurallar çerçevesinde karar vermek zorunda oldukları, aykırı karar vermenin temyiz sebebi oluşturacağı” kabul edilmiştir. Bu nedenlerle hakemlerce verilen karara yönelik temyiz itirazları bahsi geçen İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca 1086 Sayılı HUMK’nın 533. maddesinde sayılan nedenler dışında da incelemeye tabi tutulmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir Çevre Yolu-Aydın Otoyolunun (bağlantı yolları dahil) proje yapımı ve 1 yıl süreyle bakımıyla ilgili 16.12.1987 tarihli sözleşmeden kaynaklanmıştır. Yanlar arasında 05.01.1990 tarihinde de ek sözleşme akdedilmiştir. 16.12.1987 tarihli sözleşme ile İzmir Çevre Yolu ve Aydın Otoyolu yapımı işi davacı K..-D.. Ortak Grubuna verilmiştir. Davacı ortak girişim yüklenici, davalı K.. M.. ise iş sahibidir.

A..ve birleşen dava hakkında hakem kurulu tarafından verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, hakemlerce uyulan bozma ilâmı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Hakemlerce hükmüne uyulan Dairemizin 29.04.2010 tarih ve 2010/370 Esas-2010/2504 Karar sayılı bozma ilâmının 2. bendinde; dava dilekçesinin (k) bendinde tahsili istenen “yapım hakedişlerinin yanlar arasındaki sözleşmenin 60.6.b maddesinde öngörülen 60 günlük süre içinde ödenmemesinden kaynaklanan 11.105.596,85 dolar faiz alacağı” ile ilgili olarak, hakemlerce dava dilekçesi eki 57 nolu dosyada yer alan davalı idareye yüklenici tarafından yazılan yazıların incelenip değerlendirilmesi, yazıların tebliğ tarihlerinin araştırılması, davalının yazılarda belirtilen hakedişler yönünden temerrüde düştüğü tarihlerin belirlenmesi, bu şekilde belirlenecek temerrüt tarihleri ile idareye yazılan yazılara konu hakedişlerin ödenme tarihi arasındaki süre bakımından oluşmuş gecikme faizinin hesaplattırılması gereğine değinilmiştir. Hakemlerce Dairemizin bozma ilâmına uyulduğu halde yeterli inceleme ve araştırma içermeyen bilirkişi raporu ile bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur. Bozma ilâmında da belirtildiği gibi, borçluya gönderilecek ihtarda açıkça istenilen para borcunun miktar olarak gösterilmesi ve bunun ödenmesinin istenmesi gerekir. İhtar ile amaçlananın borçludan, borcun istenmesi ve ifa olarak onu kabule hazır olunduğunun borçluya bildirilmesidir. Oysa bilirkişilerce temerrüde esas alınan yazıların bir kısmının ödeme istemi içermediği, bir kısmının da davalı idare kayıtlarına girmediği anlaşılmaktadır. Ödeme istemi içermeyen veya idare kayıtlarına girmeyen yazıların temerrüde esas alınması doğru olmadığı gibi yazıların idareye tebliğ edildiği tarihler yerine dilekçe tarihlerinden itibaren faiz hesaplanması ve faiz oranlarına ilişkin olarak 3095 Sayılı Yasa’nın 4/a maddesine göre gerekli araştırmanın yapılmaması da doğru olmamıştır. Bu durumda hakemlerce yapılması gereken iş, 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 101/I. maddesine göre ödeme istemi içeren ve idare kayıtlarına giren 02.11.1993 tarih ve 184 sayılı, 24.11.1993 tarih ve 199 sayılı, 16.12.1993 tarih ve 215 sayılı, 11.01.1994 tarih ve 13 sayılı, 06.04.1994 tarih ve 112 sayılı, 23.08.1996 tarih ve 326 sayılı, 27.01.1997 tarih ve 28 sayılı davacı iş ortaklığı dilekçeleri gözetilerek ve faiz oranları ile ilgili olarak da 3095 Sayılı Yasa’nın 4/a maddesinde yer alan “sözleşmede daha yüksek akdî veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır” hükmü dikkate alınarak faiz oranlarının araştırılıp, bozma ilâmının 2. bendinde açıklandığı şekilde belirlenecek temerrüt tarihleri ile temerrüt ihtarı niteliğini taşıyan ve davalı idare kayıtlarına girdiği anlaşılan az yukarıda gösterilen yazılara konu hakedişlerin ödeme tarihleri arasındaki süre bakımından oluşmuş gecikme faizinin hesaplattırılmasından ve bu suretle davacı vekilinin dava dilekçesinin (k) bendinde yazılı talep ile ilgili oluşacak sonuç dairesinde hüküm kurulmasından ibarettir.

Hakemlerce verilen kararın hüküm fıkrasının “2.2.H” bendinde “1990 yılı ödeneğinin yüklenici kusuru olmaksızın yıl içinde harcanamayan kısmına davalı idare tarafından düşük fiyat farkı uygulanmasından doğan alacakların tahsili talebi” ile ilgili olarak hüküm altına alınan 6.408.944 dolar eksik ödeme tutarına temerrüt tarihi olarak gösterilen 17.08.1991 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa’nın 4/a maddesine göre faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Hakemlerce temerrüde esas alınan 24.01.1991 tarih ve PM 189 sayılı yüklenici ortak girişim tarafından yazılan yazı sadece ödenek aktarımı talebine ilişkin olup, fiyat farkından doğan alacağın ödenmesine ilişkin olmadığından temerrüde esas alınması ve hüküm altına alınan alacağa dava tarihi yerine bu tarihten itibaren faiz yürütülmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca hakem kararının hüküm fıkrasının “2.2.L” bendinde “bazı yapım hakedişlerinde hakedişin bir kısmı için düşük kurdan ödeme yapılmasından kaynaklanan alacak talebi” ile ilgili olarak hüküm altına alınan 6.195.065 dolar alacağa 01.05.2001 tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek bu tarihten itibaren 3095 Sayılı Yasa’nın 4/a maddesine göre faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Hüküm altına alınan alacak yönünden temerrüde esas alınan 01.05.2001 tarihli yüklenici ortak girişim yazısında, miktarı belirtilmiş bir alacağın gösterilmemesi ve bunun ödenmesinin istenmemiş olması nedeniyle temerrüde düşürücü nitelikte olduğu kabul edilemez. Bu nedenle hüküm altına alınan alacağa dava tarihi yerine 01.05.2001 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de doğru olmamıştır.

Hakem kararının hüküm fıkrasının “2.1.A” bendinde “tünel yeni birim fiyatlarında tünel uzunluk zammı ödenmesi gerektiğinin tespit ve kabulüne, davacının 126 nolu hakediş itibariyle davalı idareye 10.379.386,39 dolar borçlu bulunmadığının tespiti ile 10.379.386,39 dolar kesintinin önlenmesine” karar verilmiştir. Dava dilekçesinde bu alacak kalemi yönünden davacı ortak girişim vekilinin talebi 10.376.386,39 dolar olduğu gibi, 18.04.2009 tarihli hakem kurulu kararında da bu alacak kalemi yönünden “davacının 126 nolu hakediş itibariyle davalı idareye 10.376.386,39 dolar borçlu bulunmadığının tesbiti ile 10.376.386,39 dolar kesintinin önlenmesine” karar verilmiş ve Dairemizin 29.04.2010 tarihli bozma ilâmında da bu alacak kalemi yönünden bozma yapılmamıştır. O halde hakem kararının hüküm fıkrasının “2.1.A” bendinde “kesinleşen 126 nolu hakediş itibariyle davacının davalı idareye 10.376.386,39 dolar borçlu bulunmadığının tespiti ile 10.376.386,39 dolar kesintinin önlenmesine karar verilmesi” gerekirken maddi hataya düşülerek 10.379.386,39 dolar üzerinden hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Hakem kararının açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.

Hakem kararının açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle kararın taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 26.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.