muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7995, Karar No: 2022/16310, Tarih: 17.10.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/7995 E.  ,  2022/16310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter, kayıt ve belgeleri gizleme

...

...

Katılan vekilinin temyiz isteminin, sanıklar ..., ... ve ... haklarında verilen beraat hükümlerine; sanıklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz istemlerinin mahkûmiyet hükümlerine yönelik olduğu belirlendikten sonra; sanık ...’nun yokluğunda verilen hükmün, mahkemeye en son bildirdiği adresine öncelikle 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine göre tebliği gerekirken, doğrudan aynı Kanun'un 21/2. maddesi gereğince MERNİS adresine yapılan tebliğ işlemi usulsüz olup temyiz süresini başlatmayacağından, sanık müdafiilerinin öğrenme üzerine 15.07.2016 tarihli temyiz dilekçesinin süresinde verilmiş olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

1-Sanıklar ..., ... ve ... haklarında, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 25.09.2014 tarihli 2014/125704 Soruşturma ve 2014/46073 Esas sayılı iddianamesi ile “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme“ suçlarından da kamu davası açılmış ise de; Anadolu Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı‘nın 25.08.2014 tarihli ve RDK-2/2014-402 sayılı komisyon mütalaası ve ekindeki vergi suçu raporuna göre, sanıklar hakkında yalnızca “2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan mütalaa verildiği, “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından verilmiş bir mütalaa bulunmadığı anlaşılmakla; sanıklar hakkında “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme“ suçlarına ilişkin olarak, 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaanın verilip verilmeyeceği Vergi Dairesi Başkanlığı‘ndan sorularak, sonucuna göre tüm takvim yılları yönünden sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, yargılamaya devamla sanıklar hakkında beraat hükümleri verilmesi yasaya aykırı,

2-Mahkûmiyet hükümleri yönünden, hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ile sanıklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14998, Karar No: 2023/2624, Tarih: 21.03.2023

**7. Ceza Dairesi         2022/14998 E.  ,  2023/2624 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/381 E., 2022/1073 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, kaçak eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.04.2015 tarihli ve 2014/1633 Esas, 2015/550 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 6545 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin beşinci ve onuncu fıkraları ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin ikinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası gereği 2

yıl 6 ... hapis ve 100,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, hapis cezasının mükerrirlere özgü infazına ve denetimli serbestlik tedbirine, suça konu kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince müsaderesine, 5607 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi gereği tasfiyesine karar verilmiştir.

2.İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.04.2015 tarihli ve 2014/1633 Esas, 2015/550 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 19.01.2021 tarihli ve 2018/2036 Esas, 2021/400 Karar sayılı ilâmıyla;

2.İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.04.2015 tarihli ve 2014/1633 Esas, 2015/550 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 19.01.2021 tarihli ve 2018/2036 Esas, 2021/400 Karar sayılı ilâmıyla;

"...Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla; 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu..." nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

3.İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.04.2022 tarihli ve 2021/381 Esas, 2022/1073 Karar sayılı kararıyla sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrasının yollamasıyla anılan Kanun'un üçüncü maddesinin beşinci, onuncu ve yirmiikinci fıkraları ile 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası uyarınca 10 ... hapis ve 20,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, mükerrirlere özgü infaz ve denetimli serbestlik tedbirine, suça konu kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca müsaderesine karar verilmiştir.

4.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 17.11.2022 tarihli ve 2022/114675 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; atılı suçlamayı kabul etmediğine, kaçak sigaraların kendisine ait olmadığına, savunmalarını tekrarla Bülent ...’a ait kendi adına gelen kargo paketinde sigara bulunduğundan haberinin bulunmadığına, kamu zararını ödediği halde indirim yapılmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine ve re'sen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.11.09.2014 tarihinde, Yurt İçi Kargo şubesi önünde sanığın ticari taksiye karton kutu yüklediği sırada karton kutunun yırtılması sebebiyle yere kaçak sigaraların düştüğünün görülmesi üzerine kutunun içerisindeki toplam 950 paket kaçak sigara ele geçirilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.11.09.2014 tarihinde, Yurt İçi Kargo şubesi önünde sanığın ticari taksiye karton kutu yüklediği sırada karton kutunun yırtılması sebebiyle yere kaçak sigaraların düştüğünün görülmesi üzerine kutunun içerisindeki toplam 950 paket kaçak sigara ele geçirilmiştir.

2.Sanık bozma öncesinde alınan savunmasında, kargodan kendi adına gelen iki adet koliyi taksiye yerleştireceği sırada koli yırtılınca içinde sigara olduğunu gördüğünü, kargo paketinin yanında çalıştığı Bülent ...’a ait olduğunu, sigaraların kendisine ait olmadığını beyan etmiş, bozma sonrası alınan savunmasında ise önceki beyanlarını tekrar ederek, suça konu kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarını ödeyecek maddi durumunun olmadığını, gümrük vergi miktarını ödediğini ve makbuzunu sunduğunu belirtmiştir.

3.Suça konu sigaraların bandrolsüz ve gümrük kaçağı olduğuna dair bilirkişi raporu dava dosyasında mevcuttur.

4.Kaçak eşyaya mahsus tespit varakası dava dosyasında bulunmaktadır.

5.Sanığın alıcı olarak isminin bulunduğu kargo şirketinin barkotlu fişi ile faturasının dava dosyasında olduğu anlaşılmıştır.

6.Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği saptanmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamede Belirtilen Görüş Yönünden

Her ne kadar Tebliğname'de, soruşturma aşamasında kendisine etkin pişmanlık hususunda ihtarat yapılmayan sanık ... hakkında, mahkemece yapılan ihtaratta suça konu kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde cezada yapılacak indirimin 1/2 olacağının bildirilmesi gerekirken indirim oranının belirtilmemesi suretiyle sanığın yanıltıldığı ve sanığın doğru bilgilendirme haklarına aykırı davranmak suretiyle eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğu belirtilerek hükmün bozulması talep edilmiş ise de;

Suç tarihinde yürürlükte olan 5607 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin ikinci fıkrasının "Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sona erinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hâzinesine ödediği takdirde, hakkında, bu kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu fıkra hükmü, mükerrirler hakkında veya suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde uygulanmaz" hükmünü içerdiği, 7242 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin ikinci fıkrasına "Kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza üçte bir oranında indirilir" ve 5 ... maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi kapsamında "Soruşturma evresinde, ihtar yapılmaması hâlinde kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır" düzenlemesinin getirildiği, bu nedenle kovuşturma aşamasında istinabe yoluyla talimata eklenen yazılı ihtaratta indirim oranlarının belirtildiği, ayrıca Mahkemede de ihtarat yapılan sanığın huzurda kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katındaki tutarı ödeyecek ekonomik durumunun olmadığını beyan ettiği, daha az tutarda olan kamu zararı olarak kabul edilen gümrük vergi miktarını ödediğini beyan eden sanık hakkında etkin pişmanlık hükmünün uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmemiş, bu nedenle Tebliğname'ndeki bozma görüşüne iştirak olunmamıştır.

B. Sanığın Temyiz Sebepleri Yönünden

1.Mahkemece sanık hakkında takdiri indirim uygulanarak cezasında 1/6 oranında indirim yapıldığı anlaşıldığından, tekerrüre esas adlî sicil kaydı bulunan sanığın kamu zararını ödemiş olmasına rağmen indirim yapılmadığına ilişkin temyiz itirazı yerinde görülmemiş hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.04.2022 tarihli ve 2021/381 Esas, 2022/1073 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık ...'nın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/873, Karar No: 2011/758, Tarih: 14.12.2011

**Hukuk Genel Kurulu         2011/21-873 E.  ,  2011/758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 13. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/09/2011

Taraflar arasındaki “itibari hizmet süresinin tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bakırköy 13. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 17.11.2009 gün ve 2008/837 E., 2009/943 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 21.03.2011 gün ve 2010/2222 E., 2011/2494 K. sayılı ilamı ile;

“…1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı,  davalı işyerinde basım ve matbaacılık işinde 1.6.1987-16.4.2008  tarihleri arasındaki   çalışmalarının 506 sayılı Yasa'nın  Ek 5/2 madde  kapsamında olduğunun  tespiti ile   bu sürenin hizmet süresine eklenmesini, malullük yaşlılık ve ölüm  sigorta primlerinin geçmişe dönük olarak 1.6.1987-16.4.2008 tarihleri arasında % 22 oranı üzerinden hesaplanmak suretiyle  ek % 2 oranlık farkın geçmişe yönelik olarak davalı işverenden  gecikme zammı ile alınmasını, 506 sayılı Yasa'nın Ek 39 madde  uyarınca sigortalılık süresine ilave edilen gün sayılarının 5 yıldan az olmamak üzere 506 sayılı Yasa'nın 60 ve Geçici 81. maddelerinde  belirtilen yaş hadlerinden indirilerek bunların emeklilik işlemlerinde dikkate alınmasına  karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının davalı işveren şirkete ait 375639 sigorta  nolu işyerinde geçen 5202 gün sigortalı hizmetin 506 sayılı Yasa'nın  Ek 5 maddesi gereğince itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına, bu sürenin emeklilik işlemleri sırasında S.G.K tarafından dikkate alınmasına, sigorta prim farkının davalı işverenden tahsili isteminin reddine  karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinde 1.6.1987-16.4.2008 tarihleri arasında  toplam 5202 gün matbaa elemanı olarak baskı  bölümünde  çalıştığı, mahkemece  yapılan keşifte dinlenen tanıkların  davacının  baskı işinde çalıştığı,    kimyasal etkiye maruz kaldıkları, işyerinde gündüz 50-60, gece 15-20 kişinin çalıştığı,  çalışma ortamının gürültülü olduğunu beyan ettikleri  anlaşılmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinde 1.6.1987-16.4.2008 tarihleri arasında  toplam 5202 gün matbaa elemanı olarak baskı  bölümünde  çalıştığı, mahkemece  yapılan keşifte dinlenen tanıkların  davacının  baskı işinde çalıştığı,    kimyasal etkiye maruz kaldıkları, işyerinde gündüz 50-60, gece 15-20 kişinin çalıştığı,  çalışma ortamının gürültülü olduğunu beyan ettikleri  anlaşılmıştır.

Basım ve gazetecilik işyerindeki çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden  yararlanabilmenin yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın Ek 5/II. maddesidir.  Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Bunlardan birinci koşul, sigortalının "basım ve gazetecilik" işyerinde çalışmış olmasıdır.  Sözkonusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmiş ise de; gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalılar da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır. "Basım" işinin matbaa işyerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu ise söz götürmez. İkinci koşul ise, yine aynı maddenin II. alt bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır.

Somut olayda, , davalı işyerinde değişik firmaların mamullerinin ambalajlanması ile ilgili olarak  dokuz  renge kadar baskı, laminasyon, klişe, grafik ve film hazırlama işlerinin  yapıldığı ve davacının "basım" işyeri özelliği bulunmayan bu işyerinde matbaada baskı elmanı olarak çalıştığı  dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, yukarıda sözü geçen maddenin öngördüğü birinci koşulun davacı yönünden oluşmadığı, giderek davacı "basım" işinde çalışmadığından itibari hizmetten yararlanamayacağı açık-seçiktir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…”

gerekçesiyle, davacının temyiz itirazları (1) maddede gösterilen nedenlerle reddedilip, (2) maddede gösterilen nedenlerle davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: 1-Davacı vekili

2- Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

TEMYİZ EDENLER: 1-Davacı vekili

2- Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı şirkete ait işyerinde ambalaj, basım ve matbaacılık işi yapıldığını beyanla davacının davalıya ait işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Kanunun Ek 5/2. bendi kapsamında olduğunun, itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitini ve eklenen sürelerin yaşlılık aylığına esas yaş hadlerinden indirilmesiyle fark primin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili, hizmetin Ek 5. madde kapsamında değerlendirilebilmesi için çalışmanın basım ve gazetecilik işyerinde olması ile birlikte maddenin II. Bendinin (a) ila (f) alt bentlerinde yazılı fiziksel etkenlerden birinin gerçekleşmiş olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı işveren şirket yazılı veya sözlü beyanda bulunmamıştır.

Yerel Mahkemece, “işyerinin basım işyeri olduğu ve Ek 5. maddede düzenlenen nedenlerden birden fazlasının işyerinde mevcut olduğu” gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına, sigorta prim farkı tahsili ve itibari hizmet süresinin yaş hadlerinden indirilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından temyizi üzerine karar, Özel Daire’ce yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece “mevkute dışında şeyler basılan ancak aynı olumsuz şartları taşıyan işyerlerinin basım işyeri olarak kabul edilmesi gerektiği” gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından temyiz edilmektedir.

I-Davacı vekilinin temyizi yönünden yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre; Yerel Mahkemenin ilk kararı davacı vekili ile davalılardan SGK vekili tarafından temyiz edilmiş; ancak Özel Daire bozma ilamının ( 1.) bendinde davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek karar davalı SGK yararına bozulmuştur.

Yerel Mahkemenin direnmeye ilişkin kararını daha önce temyiz istemi reddedilerek hakkındaki hüküm kesinleşen davacı vekili de temyize getirmiştir.

Ne var ki, davacı vekilinin, ilk hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece reddedilip, hakkındaki hüküm kesinleşmiş olmakla davacının, direnme kararını temyizde hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

II-Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin temyizi yönünden yapılan incelemede;

Yerel Mahkemenin direnmeye ilişkin kararını daha önce temyiz istemi reddedilerek hakkındaki hüküm kesinleşen davacı vekili de temyize getirmiştir.

Ne var ki, davacı vekilinin, ilk hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece reddedilip, hakkındaki hüküm kesinleşmiş olmakla davacının, direnme kararını temyizde hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

II-Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin temyizi yönünden yapılan incelemede;

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nda yapılan görüşme sırasında işin esasına geçilmeden önce, davalı işveren şirkete yapılan tebligatın usulüne uygun olup olmadığı, dolayısıyla taraf teşkilinin yöntemine uygun şekilde sağlanıp sağlanmadığı ve taraf teşkili sağlanmadan direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığı hususu ön sorun olarak incelenmiştir.

Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi (Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73. maddesi) uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir.

Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, Kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.

Hukuki dinlenilme hakkının gereği olarak taraflar duruşmaya çağrılmadan, eş anlatımla; taraf teşkili sağlanmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur.

Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir (H. Pekcanıtez, O. Atalay, M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, 2011, s. 273).

Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasası’nın 36. maddesi ile 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davalı yan, dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan, taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve mahkemenin, dava dilekçesi ile duruşma gününü, kararı, bozma ilamını ve direnme kararını taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, Hukuk Muhakemeleri Kanununun amir hükmü gereğidir.