muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2693, Karar No: 2014/20516, Tarih: 01.12.2014

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2002 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanık lehine olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının; suçun işlendiği 25.04.2002 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden kamu davasının düşürülmesi yerine, mahkumiyetine karar verilmesi, yasaya aykırı ve yüklenen “2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” suçları suçu yönünden ise, suçun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suçun işlendiği tarihten temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı Yasanın 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri gereğince istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE,

III- Sanık müdafiinin “defter ve belge ibraz etmemek” suçundan sanığın mahkumiyetine dair karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.02.2009 gün ve 2008/250-13 sayılı kararında açıklandığı üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 5271 sayılı CMK'nun 231/6-c madde ve bendinde işaret olunan, zarar kavramının kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenebilir, ölçülebilir maddi zararlara ilişkin olup, zarar koşulunun ancak zarar suçlarında dikkate alınması gereken bir unsur olduğu, defter ve belgelerin ibraz edilmemesi fiili ile oluşmuş somut bir zarardan söz edilemeyeceği de gözetilerek, hükmolunan cezası ertelenen ve hakkında takdiri indirim hükümleri uygulanan sanık hakkında hükümden önce 08.02.2008 günlü 26781 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nun 231 ve TCK'nun 7/2. maddeleri gereğince "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı verilip verilmeyeceğinin karar yerinde tartışılmaması,

2- Sanığa yüklenen suçtan zarar görmeyen ve kamu davasına katılma hakkı da bulunmayan şikayetçi şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

2- Sanığa yüklenen suçtan zarar görmeyen ve kamu davasına katılma hakkı da bulunmayan şikayetçi şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 01.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/19584, Karar No: 2009/16657, Tarih: 21.12.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/19584 E.  ,  2009/16657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,Kuruma fuzulen tahsil edilen fark prim alacağının yasal faizi ile istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 17 yıl 1 ay 20 gün 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı sayılması üzerine kurumca fuzulen tahsil edilen 4640.00 TL fark prim alacagının kurumdan faizi ile istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, ve dava tarihinde yürürlükte olan 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa ise sigortalılığa karine yönündeN vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.aynı yasanın 25.maddesi ile de sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihleri düzenlenmiş olup bu maddeye göre ise 24.maddeye göre sigortalı sayılanlardan gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıklarının mükellefiyet başlangıç tarihinden,vergiden muaf olanların ise esnaf ve sanatkar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmak şartıyla başlayacağı ve bu surette sigortalı olanların hak ve yükümlülüklerinin sigortalı sayıldıkları tarihte başlayacağı bu kayıtların sona erme tarihlerine göre de sigortalılığın sona ereceği düzenlenmiştir.

Davacının şahsi sicil dosyasının incelenmesinden, 1983 tarihinde kuruma verilen giriş bildirgesine istinaden, 20.04.1982 tarihi itibariyle ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 31.12.2003 tarihinde de kuruma işi bırakma formu vererek sigortalılığına son verdiği,27.06.1979-11.06.1990,14.04.1994-31.12.1994,26.03.1996-31.12.1996 tarihleri arasında vergi kaydı, 05.12.1987-21.12.1990,09.05.1996-19.01.2004 tarihleri arasında Oda kaydı ile 20.06.1996-23.01.2004 tarihleri arasında da esnaf ve sicil kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık ,davacının 2003 yılında kurumdan sadece vergiye kayıtlı olduğu dönemlerde sigortalı sayılma isteminin kurumca önce kabul edilip sonradan gecersiz sayılarak davacının yukarıda açıklanan yasal kayıtlarının bulunduğu dönemlerde de sigortalı sayılıp sayılamayacağına ilişkindir.

Davacının yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği 20.04.1982 - 25.12.1986, 01.01.1987 - 21.12.1990, 14.04.1994 - 31.12.1994 ve 26.03.1996 - 04.01.2004 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu açıktır. Bu halde kurumun davacıyı sadece vergi sürelerinde sigortalı sayılmasına ilişkin işleminin hatalı olduğu daha sonra bu hatalı işleminden dönerek davacıyı belirtilen sürelerde sigortalı sayma işlemi doğru olup, hatalı işleminden dönen kurumun fark prim tahsiline ilişkin işlemininde yerinde olduğu ortadadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.12.2009 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11050, Karar No: 2017/25580, Tarih: 16.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/11050 E.  ,  2017/25580 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 16/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/853, Karar No: 2019/4932, Tarih: 02.12.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/853 E.  ,  2019/4932 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... İth. İhr. San. Turz. İnş. Nak. ve Gıda Maddeleri Tic. Ltd. Şti. arasındaki davadan dolayı ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tic. Mah. Sıf.) verilen 14.12.2017 gün ve 2016/141-2017/489 sayılı hükmü bozan Dairemizin 20.12.2018 gün ve 2018/2914-2018/5173 sayılı ilamı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsil istemine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine Dairemizden verilen 20.12.2018 gün 2018/2914 Esas 2018/5173 Karar sayılı bozma ilamına karşı davacı vekilince yasal süresi içerisinde karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme talepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Davalı yüklenici dava dışı iş sahibi idare ile imzaladığı sözleşme uyarınca yapımını üstlendiği .... Merkez ... İnş. Ve ... Merkez Gençlik Merkezi inşaatlarındaki bir kısım işlerin yapımını tarihsiz taşeronluk sözleşmesi başlıklı 2 adet sözleşme ile davacı taşerona devretmiştir. Davacı, davasında bu sözleşmeler uyarınca edimini yerine getirdiği halde bedelinin ödenmediğini ileri sürerek tahsil talebinde bulunmuştur. Davalı, cevap dilekçesi ve savunmalarında davacının işe başlamadığı ve kendisinin yaptığını ileri sürmektedir.

Eser sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilaflarda Dairemiz ve Yargıtay'ın yerleşik içtihat ve uygulamalarında eser sözleşmesi feshedilmediği ya da yüklenen tarafından iş bırakılıp terk edilmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalâtın üstlenen tarafından yapıldığı, bunun aksinin yani yüklenenin iş ve işyerini terkederek gittiği, işi kendisi ya da 3. kişiye tamamlatıldığına dair savunmanın bunu ileri süren karşı tarafça yasal delillerle kanıtlanması gerektiği kabul edilmektedir.

Dosya kapsamındaki deliller, alınan bilirkişi raporu ve mahkemenin kabulüne göre taraflar arasındaki taşeronluk sözleşmelerinin feshedilmediği, işin bilirkişi raporunda seviye ve miktarda yapıldığı anlaşılmaktadır. Dayanak taşeronluk sözleşmelerinin 3. maddesi hükmünce "Vergi + SSK + KDV ve harçlar davacı taşerona ait olmayıp davalı yüklenicinin sorumluluğundadır. Bu nedenle sözleşmeye göre Vergi + SSK + KDV ve harç yükümlülüğü bulunmayan davacı taşeronun yaptığı işlerle ilgili belgeler düzenleyip SSK ve Vergi Dairesi

gibi kurumlara ibraz etmesi yükümlülüğü olduğunu kabul etmek mümkün değildir. Davacı taşeron yaptığı işlerle ilgili fatura düzenlemek zorunda ise de; düzenlenmemiş olması hali 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca sorumluluğunu gerektiren bir hal olabilir ise de; iş bedeli alacağını isteyebilmesi için fatura ve sevk irsaliyesini düzenleyip ibraz etmek zorunluluğu bulunmamaktadır.

Davalı yüklenici, taşeronluk sözleşmesine rağmen davacı taşeronun işe başlamadığı ve kendisinin tamamladığını ileri sürerek bir kısım fatura ve belgeler ibraz etmiş ise de; sözleşmelerin fesih edildiği ileri sürülüp kanıtlanmadığı, davalı yüklenici tarafından davacı taşeronun sözleşmelere rağmen işe başlamadığı ya da iş yerini terk ettiği, delil tespiti, tutanak gibi belge ve delillerle belirlenmediği ve tanıklar da davacının iddiasını doğruladığından davalının sunduğu adi yazılı belgelerin her zaman temini mümkün olup savunmasını ispata yeterli nitelikte olmadığından davalı, davacı taşeronun işe başlamadığı ve sözleşme konusu işlerle ilgili gerçekleştirilen imalâtı kendisinin yaptığını yasal delillerle kanıtlayamamıştır.

Bu durumda mahkemece ilk bozmadan sonra alınan bilirkişi kurulu raporunda davacı alacağı daha fazla hesaplanmış ise de; verilen ilk karara karşı davacı tarafça temyiz kanun yoluna başvurulmadığından ilk karardaki miktar aleyhine kesinleşmiş ve davalı yararına usulî kazanılmış hak oluşturduğundan ve gerçekleştirilen imalâtın yüklenen tarafından yapıldığına dair karinenin aksi davalı tarafça yasal delillerle ispatlanamadığından davacının gerçekleştirdiği imalât bedeli toplamı 420.644,00 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, usulü kazanılmış hak ve ilk kararda hükmedilen miktarın temyiz etmeyen davacı aleyhine kesinleştiği gözden kaçırılarak bozmadan sonra alınan bilirkişi raporundaki miktar üzerinden davanın kısmen kabulü doğru olmamıştır.

Yerel mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulması gerekirken yüklenen lehine konulan karinenin varlığı gözden kaçırılarak işin yapılması ile ilgili ispat yönünden de bozulduğu bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından davacının bu yöne ilişkin karar düzeltme talebinin kabulü uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile Dairemizin 23.12.2018 gün 2018/2914 Esas, 2018/5173 Karar sayılı bozma ilamının kısmen kaldırılarak ve 2. bentte belirtilen husus ilave edilmek suretiyle değişik gerekçe ile davalı yararına BOZULMASINA, ödediği karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen davacıya geri verilmesine, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan harcın temyiz eden davalıya iadesine,

02.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11304, Karar No: 2015/11264, Tarih: 04.03.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/11304 E.  ,  2015/11264 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2012/229499

MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/05/2012

NUMARASI : 2011/557 (E) ve 2012/581 (K)

SUÇ : 4733 sayılı Yasa'ya aykırılık

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I- Katılan Gümrük İdaresinin temyizine göre yapılan incelemede;

Suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresinin 4733 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, vaki temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi gereğince REDDİNE,

II- 5271 sayılı CMK'nun 260. maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için yasa yollarının açık olduğu gözetilip, şikayetçi T.. K.. vekilinin suçtan zarar görme olasılığına göre, kurulan hükmü temyize hakkı bulunduğu kabul edilerek;

1- Açılan kamu davasına katılma ve hükmü temyize hakkı bulunan T.. K..'na duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilip, katılma imkanı tanınmadan, yokluğunda yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Her ne kadar sanık hakkında beraat kararı verilmiş ise de, sanığın kastının belirlenmesi ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından kargo taşımacılığı mevzuatının konuya ilişkin hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

Yurt içi kargo işletmeciliğine (taşımacılığına) ilişkin hukuki düzenlemelerin konumuzla ilgili olanları şöyledir:

19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun: "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde;

Kargo : Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşyayı,

Kargo işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,

İfade eder.”

“ Yönetmelik” başlıklı 34. maddesinde;

H) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,

Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır.” hükümleri yer almaktadır.

11.06.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin: “Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde;

ş) Kargo tasnif ve aktarma merkezi: Kargo taşımalarında indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma, tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı yeri,

y) Mesleki yeterlilik: Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin icrası ile ilgili eğitim, bilgi, beceri ve donanıma sahip olmayı,

Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır.” hükümleri yer almaktadır.

11.06.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin: “Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde;

ş) Kargo tasnif ve aktarma merkezi: Kargo taşımalarında indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma, tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı yeri,

y) Mesleki yeterlilik: Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin icrası ile ilgili eğitim, bilgi, beceri ve donanıma sahip olmayı,

z) Mesleki yeterlilik belgesi: İlgili mevzuatın bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde bulunanlar için öngördüğü mesleki yeterlilik eğitimini alan ve/veya yapılacak olan sınavlarda başarılı olanlara verilen belgeyi,

aa) Mesleki yeterlilik eğitimi: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili bir mesleki yeterliliğin kazandırılması amacıyla ilgili mevzuat çerçevesinde verilen eğitimi,

ıı) Sevk irsaliyesi: Yurt içi taşımalarda, gönderen tarafından gönderilen eşya için düzenlenen; eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeyi,

tt) Taşıma senedi: Eşya ve kargo taşımalarında gönderen ile yetki belgesi sahibi arasında akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve bu Yönetmelikle belirlenen bilgileri ihtiva eden sözleşme belgesi veya bu tür bir sözleşmede bulunması gereken bilgileri ihtiva etmesi halinde taşıma senedi yerine geçecek olan taşıma faturası, taşıma irsaliyesi veya irsaliyeli taşıma faturasını,

zz-ddd) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

İfade eder”,

“Taşıma işlerinde nitelikli ve yeterli personel istihdamı” başlıklı 34.maddesinde:

“(1) Yetki belgesi sahipleri, faaliyetleri süresince hizmetlerini yürütebilecek niteliklere sahip ve yeterli sayıda personel bulundurmakla yükümlüdürler.

(2) Yetki belgesi sahipleri, nitelikli ve yeterli sayıda personel istihdam etmemeleri durumunda doğacak her türlü zarardan sorumludurlar.”,

“Gönderenin, yolcunun, şoför ve diğer personelin sorumluluğu” başlıklı 45.maddesinde:

(2) Gönderen; eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası, gönderilenin adı ve adresi ile kimliğini ibraz etmek suretiyle kendi adres ve kimlik bilgileri gibi diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak yetki belgesi sahibine bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirimlerden doğacak sorumluluk gönderene aittir. Yetki belgesi sahibi, gönderenin bildirmek zorunda olduğu bilgileri vermemesi halinde taşımayı yapmaz. Taşımayı yaparsa, sorumluluk yetki belgesi sahibine ait olur.

(3) Gönderen; satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu gönderemez, yetki belgesi sahipleri de bunu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

(3) Gönderen; satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu gönderemez, yetki belgesi sahipleri de bunu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

(4) Yetki belgesi sahibi bir ihbar veya şüphe halinde en yakın resmi güvenlik birimi görevlileri huzurunda gönderene ait eşyayı kontrol ettirebilir. Kontrolle ilgili bir tutanak düzenlenir.”

Hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, karayoluyla yapılan insan, yük ve eşya/kargo taşımacılığına Kanun Koyucunun özel önem verdiği, bu nedenle konuya ilişkin olarak yasal ve idari ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu hükümlere göre:

Kargo göndericisi tarafından, yurt içi taşımalarda gönderilen eşya için düzenlenen; eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen bir belge (sevk irsaliyesi) düzenlenmesi gerekir.

Gönderen ile kargoyu telsim alan arasında “taşıma senedi” düzenlenir.

Kargo göndericisi, eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası, gönderilenin adı ve adresi ile kimliğini ibraz etmek suretiyle kendi adres ve kimlik bilgileri gibi diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak yetki belgesi sahibine (kargoyu kabul edecek görevliye) bildirmek zorundadır. Kargoyu kabul eden, gönderenin bildirmek zorunda olduğu bilgileri vermemesi veya kontrol ettiği bilgilerin yanlış ya da eksik olduğunu tespit ettiği takdirde kargoyu kabul etmemesi gerekir. Kabul edip taşımayı yaparsa, sorumluluk yetki belgesi sahibine ait olur.

Yetki belgesi sahipleri satılması, sevk edilmesi ve ticareti yasak olan bir eşyayı veya kargoyu taşıyamaz. Aykırı hareket halinde gönderen ve yetki belgesi sahibi sorumlu olur.

Yetki belgesi sahibi bir ihbar veya şüphe halinde en yakın resmi güvenlik birimi görevlileri huzurunda gönderene ait eşyayı kontrol ettirebilir. Ancak eşya kolisinin aranması gerektiği takdirde 5271 sayılı CMK.nun aramaya ilişkin hükümlerine göre arama kararı alınması gerekir.

Görülmektedir ki, kargo işletmecisi (yetki belgesi sahibi) ve kargo işletmesinde çalışan kişilerin tek görevi mevzuata uygun kargo kabul etmektir.

Bu durum karşısında, göndericisi ve alıcısının açık kimlikleri ve adresleri bulunmayan yani mevzuata uygun olmadan kabul edilen kargo eşyası içerisinden kaçak eşya bulunması halinde bu kargoyu kabul eden kargo görevlisinin hukuki durumunun belirlenebilmesi ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için;

1-Olay tarihinde kargo kabul merkezinde görevli personel sayısıyla sanık tarafından kabul edilen kargo sayısı ve sanık tarafından gerçekleştirilen kargo işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı,

2- Mevzuata uygun olmadığı halde kabul edilen, göndericisinin ve alıcısının kimlik bilgileri ve açık adresleri bulunmayanı veya eksik olan başka kargoların, nasıl ve kim tarafından alıcısına teslim edildiği,