muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/8263, Karar No: 2014/14505, Tarih: 08.07.2014

O halde; mahkemece davacının gerek ziynet eşyaları ile gerekse çalışmalarından elde ettiği gelirlerle taşınmazın alınmasına ve üzerindeki binanın yapılmasına yaptığı katkının usulüne uygun olarak tespit edilmesi, taşınmazın edinildiği tarih ve binanın üst katının yapıldığı tarihe kadar olan tarafların gelirlerinin belirlenmesi, taşınmazın edinildiği tarihteki toplam gelirinden tarafların sosyal statüleri ile konumlarına göre yapabilecekleri kişisel harcamaları ile davalı kocanın 743 ... TKM’nin 152. maddesi uyarınca evi geçindirme yükümlülüğü uyarınca yapması gereken harcamalar çıktıktan sonra tarafların ayrı ayrı yapabilecekleri tasarruf miktarının ne olacağının, bu şekilde toplam tasarruf miktarı karşısında davacının katkı oranının belirlenmeye çalışılması, davacının katkı oranının belirlenmesi halinde bulunan bu oranın taşınmazın dava tarihindeki değeri ile çarpılarak katkı payı alacağının tespit edilmesi, bu konuda gerekirse uzman bilirkişilerden rapor alınması, toplanan ve toplanacak delillere göre tarafların gelirleri tespit edilemediği taktirde; hakkaniyet ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi ve 6098 ... TBK'nun 50. ve 51. maddelerinin kapsamları gözetilerek dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden belirlenecek tazminat niteliğinde bir miktar paranın katkı payı alacağı olarak hüküm altına alınması, davalının internet cafe işletmekten dolayı edinilmiş mallara katılma rejimi dönemindeki gelirinin belirlenmesi halinde davacının yasal mal rejiminden kaynaklanan katılma alacağı bulunduğunun göz önünde tutulması, ondan sonra tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün mal rejimin tasfiyesine ilişkin bölümünün 6100 ... HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 ... HUMK'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 1.100,00 TL. Avukatlık Ücreti'nin davalı taraftan alınarak Yargıtay duruşmasında Avukat marifetiyle temsil olunan davacıya verilmesine, taraflarca HUMK'nun 388/4.(HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 08.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6433, Karar No: 2015/12229, Tarih: 02.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/6433 E.  ,  2015/12229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2014

NUMARASI : 2013/197-2014/32

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 10.12.2014 gün ve 2014/15228 Esas - 2014/29449 Karar sayılı ilama karşı davalı idare vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

-K A R A R-

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, Yargıtay kararında yazılı gerekçelere göre karar düzeltme isteği HUMK'nun 440. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından REDDİNE, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, H.U.M.K’nun 442.maddesi göz önünde bulundurularak takdiren 250,00-TL. para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydedilmesine 02.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12510, Karar No: 2013/12950, Tarih: 23.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/12510 E.  ,  2013/12950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

1-İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HUMK.nun 438. ve İİK.nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendiğinde ;

2-Şikayet eden borçlu Belediye Başkanlığı vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; 2942 sayılı Yasanın Geçici 6. maddesinin son fıkrası ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi hükümlerine göre kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan alacağa dayalı başlatılan takiplerde, idarenin mal hak ve alacaklarının, haciz edilemeyeceğinden, hacizin kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağından, şikayetin kabulüne, icra dosyasında uygulanan haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü resmi internet sitesinde yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü resmi internet sitesinde yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (... Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; borçlu aleyhinde AYM'nin iptal karar tarihinden (01.11.2012 ) sonra haciz işlemleri uygulanmıştır. Haciz tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve halen yürürlükte bulunan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgide bulunmadığından, kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda, borçlu aleyhinde haciz uygulanması anılan yasal çerçevede hukuka uygun olup, yazılı gerekçeyle hacizlerin kaldırılması yönünde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 23.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2008/17811, Karar No: 2011/21434, Tarih: 03.11.2011

**11. Ceza Dairesi         2008/17811 E.  ,  2011/21434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : 213 sayılı Yasanın 359/b-1, TCK 80, 59. maddelerine göre 17 ay 15 gün hapis cezası, hükmün açıklanmasının ertelenmesine yer olmadığına

Sanığın duruşmalı inceleme isteminin hükmolunan cezanın süresine göre koşulları bulunmadığından 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 318. maddesi gereğince REDDİNE karar verilip incelenerek gereği görüşüldü.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 03.10.2005 tarihli iddianamesi ile, Ankara Gelirler Bölge Müdürlüğü'nün mütalaası ve kaçakçılık suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında 2000, 2001, 2002, 2003 ve 2004 takvim yıllarında “sahte fatura düzenlemek” suçlarından kamu davalarının açıldığı, her takvim yılında işlenen suçun ayrı ve bağımsız suçlar olduğu gözetilmeden tüm takvim yıllarında işlenen suçların zincirleme tek suç kabulü ile yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik ceza tayini isabetsizliği karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen “2000, 2001, 2002, 2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı ve azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştirilen husus dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 03.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: -, Karar No: 2007/339, Tarih: 13.06.2007

Hukuk Genel Kurulu 2007/11+324 E., 2007/339 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2007/11+324 E., 2007/339 K.**

**- ALACAK DAVASI

- ESER SÖZLEMESİNE DAYALI ALACAK**- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 355 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 367 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir Asliye 5.Ticaret Mahkemesince davanın davalı A.... Ltd.Şti yönünden kabulüne, diğer davalı yönünden reddine dair verilen 31.12.2003 gün ve 2002/913-2003/1167 sayılı kararın incelenmesi Davalı A.... Ltd.Şti vekili ve Davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.05.2005 gün ve 2004/6282-2005/4718 sayılı ilamı ile ;

(..Davacı vekili kooperatif meskenlerinin bahçe sulama suyu ihtiyacı için artezyen açılması amacıyla görüşmeler yapıldığı sırada davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic.Ltd.Şti. yetkilisinin yönlendirmesi ile diğer davalıdan akid çalışması alındığını ve bu çalışma sonucunda düzenlenen rapora göre 140 metre derinlikten su çıkarılacağının bildirildiğini, kuyu açma işinin de davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic.Ltd.Şti.ne ihale edildiğini, anlaşma gereğince kuyudan su çıkmaması durumunda ücretin 1/2' sinin alınacağının ek madde olarak kabul edildiğini, müvekkilinin rapor için davalı G..... Yer Bilim. Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti.ne 265.500.000 TL, diğer davalıya da kuyu açma bedeli için 6.079.050.000 TL.nın ödendiğini, açılan kuyu için ayrıca dalgıç pompa alınarak monte edildiğini ve elektrik tesisatı ile su tahliyesi için gerekli enerjiyi nakil ve su izale hattı döşendiğini, hidrofor ve su dağıtım şelalesi yapıldığını, bu işler içinde 6.158.000.000 TL ve 2.200 USD ödendiğini, ancak bir süre sonra kuyudan su gelmediğini, Jeoloji Mühendisleri Odası'na yapılan başvuru üzerine zemin etüdünün ve kuyu sondajının usulüne uygun yapılmadığının bildirildiğini ileri sürerek, şimdilik 7.000.000.000 TL. nin reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı G..... Yer Bilim Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti., yer altı araştırmalarında sondaj yapılmadan önce kesin bir şekilde su çıkaracağını belirtmesinin doğru yaklaşım olmadığını, su çıkaracağı konusunda kendilerinin de beyanının olmadığını, etüdün yapılışında usule aykırılık bulunmadığını, diğer davalı ile işbirliklerinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı G..... Yer Bilim Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti. vekili, kuyunun sözleşme şartlarına uygun olarak yapılıp teslim edildiğini ve 6 ay boyunca hiçbir şikayet olmasızın su alındığını, su azalmasının kullanma ve kuraklık sonucu oluştuğunu, aksi düşünülse bile sorumluluklarının ihale bedelinin ½'si ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı G..... Yer Bilim Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti. vekili, kuyunun sözleşme şartlarına uygun olarak yapılıp teslim edildiğini ve 6 ay boyunca hiçbir şikayet olmasızın su alındığını, su azalmasının kullanma ve kuraklık sonucu oluştuğunu, aksi düşünülse bile sorumluluklarının ihale bedelinin ½'si ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic. Ltd. Şti.nin davacı ile yaptığı sözleşmeye uygun sondajı gerçekleştirmediği ve tümüyle kusurlu olduğunu, davalı G..... Yer Bilim. Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti.nin sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic.Ltd.Şti.ne yönelik davanın kabulüne 7.000.000.000 TL.nin bu davalıdan tahsiline,G..... Yer Bilim.Araştırma San ve Tic. Ltd.Şti.hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili ile davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic.Ltd.Şti. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalı A.... Yer Bilimleri Sondajcılık San ve Tic.Ltd.Şti.vekilinin temyiz itirazlarına gelince, her ne kadar davalı şirketin taahhüt ettiği kuyuyu açmasında bilirkişi raporunda belirtilen teknik eksiklikler mevcut ise de anılan eksikliklerin kuyudan su çıkmaması ile ilgili olmadığı sabittir.

Daha açık anlatım ile davalının teknik olarak yürüttüğü işlemlerdeki eksiklikler, kuyudan su çıkmaması sonucunu doğuran eksiklikler değildir. Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmede davalı şirket sadece kuyu açma taahhüdünde bulunmuş, kuyudan su çıkaracağı konusundaki bir taahhütte bulunulmamıştır. Kuyunun açılmasından sonra suyun akmadığı, hatta davacı yanın suyun akışına dayalı olarak bu davada tazmin konusu ettiği malzeme ve ekipmanlar satın aldığı ve kullandığı da sabit olmasına göre, davalı yüklenicinin taahhüt etmediği ve sözleşmede açıkça yer almayan bir yükümlülüğünden söz edilemeyeceğinden, davanın reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde kısmen kabul kararı verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir...)gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle,yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı A.... Ltd.Şti vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, alacak istemine ilişkindir.

TEMYİZ EDEN: Davalı A.... Ltd.Şti vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Davacı Kooperatif, sulama amaçlı bir artezyen kuyusu açtırmak için, önce davalılardan G..... Ltd.Şti. den 'yeraltı suyu araştırma raporu' almış, ücretini ödemiş; daha sonra diğer davalı A.... Ltd.Şti. ile kuyu sondajı konusunda sözleşme yapmış, bu davalı tarafından kuyu açılmış, davacı iş bedelini bu davalıya ödemiş; suyun çıkmasından sonraki aşamalar için gereken malzeme ve ekipmanı da piyasadan satın almış, ancak, açılan kuyudan, davacının amaçladığı bahçe sulamasını sağlayacak su çıkmamıştır.

Görülmekte olan davada davacı, her iki davalının hak etmedikleri halde ücretleri aldıklarını, kuyudan su çıkması halinde kullanılacak malzeme ve ekipman için masraf da yaptırdıklarını ileri sürerek, davalılara ödediği ücretlerin istirdadını ve yapılan masrafların karşılığını istemiştir.

Davalılardan G..... Ltd.Şti. hakkındaki dava reddedilmiş olup, bu yönden Hukuk Genel Kurulu önüne gelen herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacı ile davalılardan A.... Ltd.Şti. arasındaki sözleşme, sözleşmenin eki durumundaki yazılı teklif ve ayrıca 'Sözleşme Eki Şartname Değişiklik Formu' başlıklı belge içeriği itibariyle, anılan davalı şirketin taahhüdünü sözleşmeye uygun biçimde yerine getirip getirmediği, noktasında toplanmaktadır.

Dava, hukuki nitelikçe 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesine dayalı alacak istemlidir.

Davacı Tasfiye Halindeki SS Üniversiteliler Konut ve Arsa Yapı Kooperatifi ile Davalı A.... Ltd.Şti arasında eser sözleşmesinin varlığında ve eserin imal ve iş sahibine teslim edilip, bedelinin de ödendiğinde uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; eserin tesliminden sonra eserden beklenen amacın gerçekleşmemesi iddiası ile ortaya çıkmış; iş sahibi yüklenici davalı tarafa ödediği iş bedeli ile sarf edilen malzeme bedelinin istirdadını istemiştir.

Davacı Tasfiye Halindeki SS Üniversiteliler Konut ve Arsa Yapı Kooperatifi ile Davalı A.... Ltd.Şti arasında eser sözleşmesinin varlığında ve eserin imal ve iş sahibine teslim edilip, bedelinin de ödendiğinde uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; eserin tesliminden sonra eserden beklenen amacın gerçekleşmemesi iddiası ile ortaya çıkmış; iş sahibi yüklenici davalı tarafa ödediği iş bedeli ile sarf edilen malzeme bedelinin istirdadını istemiştir.

Davacı/iş sahibi kooperatifin başvurusu üzerine, TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi tarafından davacıya gönderilen 5.7.2002 günlü cevabi yazıya davacı/iş sahibi delil olarak dayanmış olup, bu yazıda; su sondajı firmasının imzalamış olduğu sözleşme gereğini tam olarak yerine getirmediği ve sözleşmede yer alan "Kuyu delme işleminin tamamlanmasından sonra su durumu kritik görülürse formasyon ara kat yapmaya müsait ise kuyuda ara kat tecrübesi yapılacaktır. Yeterli su çıkmaz ise kuyu inşası bu aşamada durdurulacak ve birim fiyatın % 50'si talep edilecektir." hükmünü işletmediği, bu aşamada firmaca kuyuda mutlaka bir ara kat deneyi yapılıp veya son derece etkili yalnızca birkaç metre sondaj bedeline karşılık gelen bir kuyu logu ölçümü teklif edip, kuyuyu ondan sonra teçhiz etmesi ya da Kooperatifi bu aşamada uyararak bilgilendirmesi, Kooperatiften yazılı bir mutabakat alarak işine devam etmesi gerekmekte iken bunu yapmadığı,görüş olarak bildirilmiştir.

Ayrıca mahkemece yerinde yapılan keşif sonucunda, jeofizik yüksek mühendisi, avukat ve jeoloji yüksek mühendisinden oluşan bilirkişi kurulunca hazırlanan 28.8.2003 günlü bilirkişi raporunun "3-YORUMLAR" bölümünde aynen;

"…

…Davalı taraftan ALPAR Sondajcılık sözleşmede belirtilen konulara tam olarak uymamış olup, davacı tarafa (kuyudan yeteri miktarda su alınamamasına karşın) borulama, pompa indirme gibi ek masraf yaptırmak yönünden kusurludur. Sözleşmede uymadığı ve kusurlu olduğu konular:

-Kuyu teslim tutanağı hazırlamamış olması

- Kuyu logu (kütüğü) hazırlamamış olması

- Kuyu geliştirme çalışmalarını (inkişafı) yeterince yapmamış olması (sözlü olarak yaptığını belirtse de bunu kanıtlayabilecek herhangi bir yazılı veri sunamamaktadır)

-Yeraltı suyu verim deneyinin (pompalama deneyinin) yapılmamış olması. Sözlü beyanda 1-2 gün süren 0.6 litre/saniyelik sürekli bir verimden bahsetse de bunu kanıtlayamamaktadır. Eğer gerçekten günlük 0.6 litre/saniye debili su akışı olsaydı ve bunu kuyu teslimi sırasında hazırladığı raporda belirtmiş olsaydı kuyunun bugünkü haline gelebilmesi (kuruması) ancak tünek akifer koşullarında söz konusu olabilirdi. Oysa yörede tünek akifer koşullarının olmadığı kesin olarak saptanmıştır.

-Sözleşmede belirtilen, kuyu tesliminde suların kalitesini gösteren kimyasal analize ait hiçbir belge bulunmamaktadır.

-Sözleşmede belirtilen, kuyu tesliminde suların kalitesini gösteren kimyasal analize ait hiçbir belge bulunmamaktadır.

-Yöreyi tanıyan bir mühendis olarak: ara kat deneyinin bu tip jeolojik formasyonlarda yapılmasının güçlüğünü belirtmemiş olması. Sözleşmede her ne kadar eğer uygunsa gibi bir ifade bulunsa da; işyeri sahibini baştan uyarması mühendislik ahlakının bir gereğidir.

-142 metrelik sondajın delme işleminin bitiminde borulamaya ve sonraki aşamaya geçmeden önce etüt yapan firmayı (G.....' i) bilgilendirmemesi. Etüt Yapan firma kuyu verileri ile ölçümlerini karşılaştırıp, sondajı daha derinlere, örneğin 200 metreye kadar devam ettirebilirdi, veya su yeterli olmayabilir, borulama yapmayalım diye önerebilirdi"

şeklinde değerlendirmeler yapılmış;

Raporun sonuç bölümünde de; "Davacının kusurunun olmadığı, Davalı A....…

…Ltd.Şti. nin, davacının kuyu inşasının tamamlanmasından sonraki safhada dalgıç pompa ve ekipmanlarının alımında tam kusurlu olduğu; kuyuda su çıkmaması nedeniyle sözleşmede belirlenen ücretin % 50 sini alması gerektiği; Davacının, davalı A....…

… Ltd.Ştİ.den olan toplam alacağının (davacının toplam zararının) 9.197.975.000 TL. olduğu." Görüşü bildirilmiş; itirazlar üzerine düzenlenen 4.12.2003 günlü ek raporda da aynı görüş ve sonuç tekrarlanmıştır.

Mahkemece bilirkişi raporu hükme dayanak alınmış; sözleşme ile saptanan masrafın 1/2'si olan 3.039.975.000 TL. ile davalının beyanına güvenilerek alınan ve kullanılamaz halde olan ekipmanların bedeli de 6.158.000.000 TL olduğu kabul edilerek ancak taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlkin belirtilmelidir ki, eser sözleşmeleri kural olarak bir şekle tabi olmadıklarından, tarafların sonradan yapacakları değişikliklerde şekle tabi değildir. Ancak, taraflar arasındaki sözleşme yazılı şekilde yapılmışsa, sözleşmedeki değişikliğin de yine yazılı şekilde yapılması ispat koşuludur.

Diğer taraftan, yüklenici sadakat ve özen borcu gereği eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğünde olup, genel ihbar borcu da yine bu yükümlülükten kaynaklanmaktadır. Bu cümleden olarak; yüklenici akdin gereği gibi ve vaktinde ifasını tehlikeye sokan her hali yüklenici iş sahibine derhal haber vermek zorundadır (818 s.Borçlar Kanunu madde 357). Bu borç sözleşmenin ifası aşamasında olaylar ortaya çıktıkça kendini gösterir.

Genel ihbar yükümlülüğünün ihlali sonuçlarını iş sahibi üzerinde göstereceğinden, ihbar borcunu yerine getirmeyen yüklenici iş sahibinin zararından 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 96.maddesi uyarınca sorumludur.