muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/18890, Karar No: 2010/255, Tarih: 21.01.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/18890 E.  ,  2010/255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 1.9.1994-3.11.1998 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ile davalılardan kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı SGK'nun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı, davalı işverenlere ait otelde çaycı olarak 01.09.1994-03.11.1998 tarihleri arasında geçen ve SGK'na bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle davacının 01.09.1994-31.12.1994; 01.01.1995-31.05.1995 ve 01.11.1997-30.11.1997 tarihleri arasında SGK'na eksik bildirilen 100 günlük çalışmasının tespiti ile fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne varki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; davacının davalı işyerinde 01.09.1994-05.07.1996; 15.08.1996- 11.05.1997; 12.05.1997- 10.02.1997 ve 01.07.1998-03.11.1998 tarihleri arasındaki çalışmaları kısmi ve kesintili olarak bildirilmiştir. Çalışmanın geçtiği otel işyerinin yaz-kış açık olduğu, davacının yaptığı çaycılık işinin daimilik arzettiği dinlenen bordro tanıklarının anlatımlarından anlaşılmaktadır. Yargılama sırasında dinlenen kısmi bordro tanığı ..., davacının uyuşmazlık döneminin tümünde aralıksız çalıştığını belirtmiştir. Söz konusu tanığın sadece 1995 yılı 3. dönem bordrosunda isminin yer alması nedeniyle davacının anılan dönem dışındaki çalışmaları konusunda bilgi sahibi olmadığı açıktır. Yukarıda belirtilen kısmi bordro tanığının dışındaki ifadeleri hükme dayanak alınan davacı tamğı ... ise, davacı ile birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişi olmadığı gibi, komşu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kimse olduğuna dair kayıtlar da getirtilmemiştir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olaylara dayanmamakta, soyut düzeyde kalmaktadır. Sosyal Sigortalar Kurumu'na verilen dönem bordrolarında kayıtlı bordro tanığı ... ise, otelin yaz-kış açık olduğunu ama davacının çalışmasının kesintisiz olup olmadığını hatırlamadığını beyan etmiştir.

Yapılacak iş, davanın nitelikçe kamu düzenine ilişkin olduğu göz önünde tutularak, davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Sigortalar Kurumu'na verilen dönem bordrolarında kayıtlı diğer tanıklar belirlenerek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve gerektiğinde davacının tesbitini istediği tarihlerde çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişilerin, başka bir anlatımla, ...'da, Sosyal Sigortalar Kurumu'nda veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında kayıtları olan komşu işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı ohıp bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 21.01.2010 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31041, Karar No: 2015/6491, Tarih: 19.03.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/31041 E.  ,  2015/6491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde borçlunun yetkiye ve borca itirazı üzerine takibin durduğu, alacaklının, itirazın kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece; alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 68/1. maddesi gereğince; talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.

Somut olayda icra takibinin dayanağı 01.12.2010 tarihli “Alacağın temliki, Sulh, İbra ve Feragat sözleşmesi” başlıklı belge, kayıtsız şartsız, belirli bir para borcu ikrarını içerdiği gibi, belge altındaki imza açıkça inkar edilmediğinden İİK'nun 68. maddesi kapsamında borç ikrarını içeren belge niteliğindedir.

O halde mahkemece, işin esasının incelenerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğinden bahisle itirazın kaldırılması isteminin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22201, Karar No: 2016/494, Tarih: 19.01.2016

**8. Hukuk Dairesi         2015/22201 E.  ,  2016/494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

... ile O.. Ç.. aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, ... ada... parselin 627,98 m2'lik kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığını belirterek, kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan dava konusu taşınmaza ait tapu kaydının iptaline, bu kısım üzerinde kalan ağaçların kal'i ile davalının bu yere elatmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile Isparta İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... ada ... parselin 627,98 m2'lik alanı kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından tapusunun iptaline, davalının bu alana müdahalesinin önlenmesi ile ağaçların kal'ine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı karşısında; 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "kıyı kenar çizgisini" belirleme yöntemine ilişkin 5 ve 9.maddelerinin uygulanmasına yorum getiren ve görülmekte olan davalarda dikkate alınması zorunlu bulunan 28.11.1997 gün ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında "kural olarak, mülkiyet hukuku yönünden kıyı kenar çizgisi belirlenmesi görevinin İdari Yargı'ya ait olduğuna; ancak 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca idare tarafından kıyı kenar çizgisi belirlenmiş ve yazılı bildirime rağmen yasal süresinde idari yargıya başvurulmaması nedeniyle yargı yolunun kapanmış olması veya idare tarafından verilip kesinleşmiş karar bulunması durumlarında, bunlara uygun şekilde kıyı kenar çizgisinin adli yargı tarafından saptanması gerektiğine" işaret edilmiştir. 3621 sayılı Kanun'un 5. ve 9. maddelerine göre de kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi zorunludur. Uzman bilirkişilerin Yasa'nın ve İçtihadı Birleştirme Kararları'nın emredici hükümleri dışında, hiçbir bilimsel incelemeye, araştırmaya ve verilere dayanmaksızın belirlenen kıyı kenar çizgisine itibar etmek doğru değildir. Değinilen İçtihadı Birleştirme Kararı kapsamı ve 3621 sayılı Kanun'un 5. ve 9. maddelerinde öngörüldüğü biçimde üç jeolog ya da jeoloji mühendisinden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu ve tapu fen memuru aracılığıyla yerinde keşif yapılması, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İnançları Birleştirme Kararı doğrultusunda bilimsel verilerden de yararlanılarak kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi zorunludur.

Somut olayda; ... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ... tarihli yazısında, dava konusu yerin ... tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı, onaylanan kıyı kenar çizgisinin 1 ay süre ile ilan edildiği bildirilmiştir. Bu durumda; ilgililere bizzat bildirim yapılmadığı için kıyı-kenar çizgisinin kesinleşmediği ve bağlayıcılık niteliği kazanmadığı açıktır. O halde, bilirkişi heyetince kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi gerekirken, bağlayıcılık niteliği taşımayan ve delil olarak istifade edilmesi gereken, idare tarafından daha önce belirlenmiş kıyı-kenar çizgisi esas alınarak düzenlenen ... havale tarihli bilirkişi raporunun yeterli bulunması ve rapora dayanılarak hüküm kurulması isabetli değildir.

Hal böyle olunca, Mahkemece yeniden yapılacak keşifte 3621 sayılı Yasa'nın 9/2. maddesine ve ... tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre üç jeolog ya da jeoloji mühendisinden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu ve tapu fen memuru aracılığıyla yerinde keşif icra edilmesi ve kıyı kenar çizgisi araştırmasının yapılması, idare tarafından belirlenen kıyı kenar çizgisine ilişkin krokinin de uzman bilirkişilerce uygulanması, mahkemenin bu çizilen kıyı kenar çizgisi krokisi ile bağlı olmayıp bizzat bilirkişi kurulu aracılığıyla kıyı kenar çizgisini belirlemeye yetkili olduğunun gözetilmesi, bilirkişiler tarafından yeniden belirlenecek kıyı kenar çizgisi ile idare tarafından belirlenen kıyı kenar çizgisi arasında farklılık bulunduğu takdirde bu farklılığın nedenlerinin bilimsel gerekçelerle açıklığa kavuşturulması, dava konusu taşınmazın tamamen veya kısmen kıyı kenar çizgisinin göl yönünde kalıp kalmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, raporda kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısmın renkli olarak belirtilmesi ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar göz ardı edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 19.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/39193, Karar No: 2017/43437, Tarih: 02.03.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/39193 E.  ,  2017/43437 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 02/03/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5772, Karar No: 2018/1260, Tarih: 29.03.2018

**15. Hukuk Dairesi         2016/5772 E.  ,  2018/1260 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili istemiyle açılmış, mahkemece ıslah dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne dair verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz olunmuştur.

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı kurum arasında 06.01.2013 tarihinde 288 kişilik öğrenci yurdunun yapım işinin yapılması konusunda sözleşme imzalandığını, akabinde sözleşme konusu edimin yerine getirilerek idareye teslim edildiğini, idarenin sözleşmeye aykırı davranışları ve projede yer alan imalâtlara ek olarak yapılan imalâtların bedellerinin ödenmemesi nedeniyle zarara uğradıklarını, oysa idare elemanlarınca mukayeseli keşif düzenlettirildiği gerekçesiyle hakedişin onaylanmadığını, yapılan işlerin bedelinin ödenmemesi nedeniyle alacakları olduğunu, sözleşme hükümlerine aykırı şekilde geçici kabul tarihinin 03.06.2011 tarihi olarak kabulü ile cezaların iadesi ve fazla imalât bedellerinin ödenmesinin gerektiğini, fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini istemiş, 21.07.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 73.423,06 TL'ye çıkartmıştır.

Davalı vekili, müvekkili kurumda teminat mektubu hakediş kesintisi, fiyat farkı teminatları olmak üzere toplam 133.233,76 TL alacağı bulunmasına karşın, sigorta, vergi, gecikme cezası borcu ve nefaset kesintisi ile geçici kabul eksikliklerinin gecikme cezası olarak toplam 121.275,91 TL'nin mahsubundan sonra kalan 11.947,85 TL'nin davacı yükleniciye ödendiğini, alacağı kalmadığını, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, 21.07.2015 tarihli ıslah dilekçesi gözetilerek davanın kabulüne dair verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz olunmuştur.

Taraflar arasında imzalandığı 06.01.2013 tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davacının alacak miktarı ve davalı tarafından yapılan kesintilerin yerinde olup olmadığı konusunda toplanmaktadır. Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmişse de, yapılan araştırmanın ve alınan bilirkişi raporunun yeterli olduğundan sözedilemez. Şöyleki imzalanan sözleşmenin 8.2.1. maddesi uyarınca Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) sözleşmenin ekleri arasında sayılmış olup, öncelikle HMK'nın 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen nazara alınması zorunludur. Şartnamenin 39. maddesinde geçici hakedişler, 40. maddesinde ise kesin

hakedişin düzenlenme şekli ve itirazlarla ilgili hükümler bulunmakta olup, hakedişlere uygun şekilde itiraz edilmediği taktirde hakedişin olduğu gibi kabul edileceği gerekmektedir. Ancak hakedişe girmeyen istek kalemi ve hakedişe girse dahi metraj yönünden itiraz gerekmemektedir. Bu nedenlerle öncelikle bu konunun irdelenmesi ve davacının istek kalemlerinin hakedişe girip girmediği açıklığa kavuşturulmalı, hakedişe girmiş ise, süresinde ve usulüne uygun itiraz olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılmalıdır. Yine, davacı yüklenicinin hakettiği iş bedeli belirlenirken de, mukayeseli keşif raporunda hesaplanan 40.230,32 TL'lik hesaplamaya itirazda bulunduğu gözetilmeli ve davalı iş sahibinin sigorta prim borcundan dolayı prim ödemelerinin 26.635,75 TL alacağının düşülüp düşülmediği de değerlendirilmelidir. Yine iş sahibi tarafından gecikme cezası uygulamış, bilirkişi 30.09.2011 itibar tarihi ile hesaplama yapmıştır. Oysa işin teslim tarihi 22.01.2011 olup, idare vekili kendilerinin gecikme cezasını bu tarihten itibaren uyguladıklarını ve bir kısmını da ara hakedişte kestiklerini bildirildiğinden mahkemece bu husus gözetilmek suretiyle, 22.01.2011 tarihinden başlayarak 19.01.2012 tarihine kadar hesaplama yapılıp kesintilerin mahsubundan sonra kalan gecikme cezasının mahsup edilmesi gerekir. Ayrıca yüklenicinin alacağından geçici kabulde 16.500,00 TL'lik nefaset kesintisi yapılmış ve bu kesintiye yüklenici itiraz etmemiştir. Bu miktarın da yüklenici alacağından mahsubu gerekir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, az yukarıda açıklandığı şekilde yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla inceleme yapılmalı, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili hükümleri ve yukarıda yapılan açıklamalar gözetilmeli, davacının istek kalemleri hakedişe girip girmediği araştırılmalı ve usulüne uygun itiraz olup olmadığı değerlendirilmeli, fazla yapılan işle ilgili olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. maddesi gözetilmeli, iş sahibinin mahsupla ilgili savunmaları üzerinde durulmalı ve alınacak rapora itirazlar karşılanarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, dosya arasında bulunan ve dava ile ilgili olmayan 3 adet klasörün de mahkemesince dosyadan çıkartılarak ilgili dosyaya konulmasına, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 29.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7463, Karar No: 2014/8614, Tarih: 29.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/7463 E.  ,  2014/8614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/09/2013

NUMARASI : 2011/604-2013/551

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline trafik sigortalı, davalıya ait aracın karıştığı trafik kazasında hasarlanan 3.kişi aracı için 2.750 TL ödeme yapıldığını, davalının olay anında alkollü olduğunu, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğini belirterek 3.kişiye ödenen 2.750 TL'nın ödeme tarihinden işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, olayın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davanın reddine dair, 17.5.2007 gün 2005/748-2017/443 sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairenin 7.4.2011 gün 2011/1877-3173 sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasından sonra ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ZMSS poliçesine dayanılarak, sigortalı aleyhinde açılan rücuen alacak istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin kara yolunda araç sürmelerinin yasal olduğu ifade edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü

TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)