muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5744, Karar No: 2023/2420, Tarih: 20.06.2023

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Afyonkarahisar Değirmenayvalı Göleti ve Sulaması imalatına ilişkin olarak taraflar arasında akdedilen 18/03/2013 tarihli sözleşme gereğince davacının işe 27/03/2013 tarihinde başladığını, iş bitiş tarihinin 09/08/2014 olduğunu, davacının sözleşme devam ederken dava açtığını, kil ocağı yolunun bir kısmının zorunlu olarak idare imkanlarıyla yapılmasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39/1b maddesine göre idarenin haklı olduğunu, zira maddede aynen "sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir işlem kaleminin öngörülmüş ve birim fiyatının gösterilmiş olması, yükleniciye mutlaka o nevi işi yapma hakkını vermez" düzenlemesinin bulunduğunu, idarenin yüklenici rızası alması gerekmediğini, somut uyuşmazlıkta yolun yapımında köylülerin DSİ araçlarından başka araçlara rıza göstermediklerinden davalının işin bitmesi amacıyla işe müdahale ettiğini, davacının bu iş nedeniyle kâr mahrumiyeti talep edemeyeceğini, sözleşme eki özel teknik şartname madde 2'de geçici kabulden arazideki değişikliklerin işlenmiş haliyle bütün projeler iş sonu projesi olarak idareye tasdik ettirileceği ve bu projelerin DSİ genelgesine uygun olarak teslim edileceğinin düzenlendiğini, bu kalemden ödeme yapılabilmesi için %100 bitirilmesi ve DSİ'nin onayının alınması gerektiği, sözleşmede bu kalem ile ilgili kısmi ödeme düzenlemesinin bulunmadığı, buna göre projeler %100 tamamlanmadığından davacının proje bedeli talep etmesinin yerinde olmadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 17 ve 19. maddesine uygun olarak 10 gün içinde işin başlanması istendiği aksi halde fesih işleminin yapılacağının davacıya ihtar edildiği, bunu rağmen davacı yüklenici işe devam etmediğinden davalı idarenin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmede ve fesih hak edişi düzenlemede haklı olduğunu, birleşen dosya yönünden ise 200.000,00 TL bedelli teminat mektubunun sehven yükleniciye iade edilmesi sebebiyle eksikliğin 10 gün içerisinde giderilmesinin yükleniciye ihtar edildiği ancak eksikliğin giderilmemesi sebebiyle sözleşmenin feshinde mevzuata aykırı bir yön olmadığı, 21/12/2020 tarihli ek raporda belirtildiği üzere yüklenicinin fesih hak edişi hazırlanması davetine icabet etmediğinden idarece hazırlanan 7 nolu hak edişin usul ve yasaya uygun olduğu, buna göre idarenin hak ediş tutarının 3.466.914,87 TL olarak hesaplandığı, 6 nolu hak edişin 3.508.847,24 TL olduğu aradaki farkın 41.932,37 TL olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47/5 maddesinde sözleşmenin feshi halinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncelleneceği güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminat tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceğinin düzenlendiği buna göre bilirkişilerce hesaplanan 84.162,44 TL ek teminat tutarının yükleniciden talep edebileceği, sözleşmenin 25/2 maddesi uyarınca gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0

.162,44 TL ek teminat tutarının yükleniciden talep edebileceği, sözleşmenin 25/2 maddesi uyarınca gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0.06 oranında gecikme cezasının ihtar tebliğ tarihi (02-02-2015) ile sözleşmenin fesih tarihine kadar (13/02/2015) kadar 11 gün için 24.552,00 TL olduğu anlaşıldığından davacı yüklenicinin asıl davasının reddine, iş sahibinin birleşen davasının kabulü ile ek teminat tutarı olan 84.162,44 TL'nin, gecikme cezası olan 24.552,00 TL nin, davalıya fazla ödenen 41.932,37 TL'nin toplam; 150.646,81 TL nin birleşen dava tarihinden işleyen avans faiziyle birlikte birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalı yüklenici vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-birleşen davalı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde özetle; imalatın keşfi aşmış olduğunu ve yapılacak % 20 artış oranı ile işin bitirilemeyeceğini, dosya hesabı çıkarılıp işin durdurulması gerektiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. maddesine karşın bilirkişi heyeti artış oranını % 20 yerine % 40 olması gerektiğini kabul etmişse de, Cumhurbaşkanınca bu yönce bir işlem yapılmaksızın bilirkişi heyetinin % 40’lık orana göre değerlendirme yapması usul ve yasaya aykırı olduğunu, kil ocağı yolu yapım işinin idarece yapılmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirmesinin hatalı olduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi maddesinin yapılacak işi başkasına yaptırma veya bizzat yapma hakkı verecek şekilde yorumlanmaması gerektiğini, proje bedelinin ödenmesi için işin tamamının yapılmasının şart olmadığı, oranlama üzerinden ödenmesi gerektiğini, %20 oranında artırma ile projenin bitirilip bitirilmeyeceğinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek hükmün bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Afyonkarahisar Merkez Değirmenayvalı Göleti ve Sulaması İnşaatı İşini konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl davada; davalıya verilen kesin teminat mektuplarının irat kaydedilmemesi için tedbir kararı verilmesi, sözleşmeye konu imalattan dolayı mahrum kalınan kârın ödenmesi, ödenmeyen imalat kalemlerinin ve davalıya teslim edilen proje bedellerinin ödenmesi istemlerine; birleşen davada; sözleşmenin feshi nedeniyle, ek (güncelleme farkı) teminat alacağı, işin süresinde bitirilmemesi nedeniyle gecikme cezası, fesih hakedişindeki fazla ödemeden dolayı alacak istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup ve özellikle iddia ve savunmanın genişletilmesi/değiştirilmesi yasağı kapsamında yargılamanın neticelendirildiği, asıl davada davacı yüklenicinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddianın değerlendirildiği, davacı tarafından sunulan ıslah dilekçesi yahut karşı tarafın açık muvafakatinin de bulunmadığı görülmekle davacı-birleşen davalı yüklenici vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple ;

Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı-birleşen davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

20/06/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8876, Karar No: 2016/10391, Tarih: 25.10.2016

**4. Hukuk Dairesi         2016/8876 E.  ,  2016/10391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :...

DAVALILAR : 1-... vekili Avukat ...

2-... vekili Avukat ...

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine ... gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine dair verilen 24/02/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, .... Belediye Başkanlığı tarafından, davacının maliki olduğu taşınmazın 23,57 m²'lik kısmının hafriyat alınarak yola katıldığını, taşınmaz üzerinde bulunan 14 metre uzunluğunda betonarme duvarın yıkıldığı, taşınmazın üzerinde bulunan kemerli bina giriş ve garaj giriş kapılarının betonarme kısımlarının yıkıldığını, demir aksamının sökülerek hafriyat ile birlikte atıldığını, bu zarar nedeniyle iki kez Kaymakamlık makamından 3091 Sayılı Yasa gereğince tecavüzün menine dair karar aldığını, belediye başkanı olan davalı ...'ın kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf suçundan ceza aldığını, 30/03/2014 tarihinde davalı belediyenin tüzel kişiliği sona erdiğinden 5747 sayılı Kanun gereğince ..... İl Özel İdaresine karşı dava açıldığını belirterek, uğradığı maddi zararın tazminini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın idari eylem nedeniyle oluşan zarardan kaynaklandığı, idare'ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası olarak açılması gerektiği gerekçesiyle her iki davalı yönünden de davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; 23/01/2013 tarihinde dava konusu taşınmazın bulunduğu mahallede yol genişletme çalışması yapılmasına dair belediye meclisi kararı alındığı, 15/03/2013 tarihinde ise, ..... Belediyesi tarafından taşınmazda yıkım ve müdahalede bulunulduğu, yıkımdan daha sonraki bir tarihte 08/11/2013 tarihinde de davacıya ait taşınmazın 24 m²'lik kısmının kamulaştırılmasına dair belediye encümen kararı alındığı, ancak taşınmazla ilgili herhangi bir imar veya kamulaştırma planının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

11/02/1959 gün 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; bir kamu kurumu tarafından bir tesisin yaptırılması sırasında devlet malı olmayan yerlerden toprak veya kum alınması yahut böyle yerlere toprak, kum veya moloz yığılması neticesinde doğan zararların ödetilmesi isteklerinin, başkasının malına kamu kurumunun dilediği gibi el atma hakkı bulunmadığı ve plan veya projelere ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre

el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağı nedeniyle haksız eylemden doğan

el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağı nedeniyle haksız eylemden doğan

tazminat davası sayılacağı, aynı kuralın ağaç kesilmesi durumunda da söz konusu olacağı, bundan başka yapılan işlerin plan ve projelere aykırı yapılmasının da idari karara aykırı bir hareketin varlığı nedeni ile yine idari kararın uygulanmasından doğan bir zarar sayılamayacağı ve bu bakımdan davanın haksız eylemden doğan ve adli yargı yerinde bakılması gereken bir tazminat davası olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Somut olayda davacı; muhdesatının da yıkılmak suretiyle taşınmazının bir kısmının yola katıldığını belirterek uğradığı zararın tazminini istemiş olduğuna göre, yukarıda esasları belirtilen 11/02/1959 gün 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gözetildiğinde dava konusu uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenle, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olarak, işin esası incelenip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle davalı ... hakkındaki davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Kaldı ki; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince idari yargı yerlerinde ancak İlgili idare hakkında dava açılabilir. Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri aleyhine idari yargı yerinde dava açılamaz. Bu nedenle davalı Mehmet Taşkıran yönünden de davanın yargı yolu bakımından usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 25/10/2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.

Mahkemece davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 2. maddesi gereğince gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri aleyhine idari yargı yerinde dava açılamayacağından davalı Mehmet Taşkıran yönünden verilen hükmün bozulması konusundaki karara katılmakla birlikte; diğer davalı ... hakkında verilen hüküm yönünden dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/13741, Karar No: 2015/28902, Tarih: 30.09.2015

**11. Ceza Dairesi         2013/13741 E.  ,  2015/28902 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/55246

MAHKEMESİ : İnegöl (Kapatılan) 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 15/11/2011

NUMARASI : 2011/80 (E) ve 2011/391 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

Sanığın, oğlu Y.. Ç.. ile D.. G.. Ö..'den olan çocuğunu kendi çocuğuymuş gibi nüfusa giderek beyanda bulunmak suretiyle 01.12.2009 tarihinde nüfusa kaydettirmekten ibaret oluşa uygun olarak sübutu kabul edilen eyleminin TCK.nun 231/1. Maddesinde düzenlenen çocuğun soy bağını değiştirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç işleme kastının bulunmadığından bahisle yazılı şeklide beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1825, Karar No: 2012/20718, Tarih: 22.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2010/1825 E.  ,  2012/20718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak,

Sanığın devam eden olayın hemen akabinde bıçakla diğer müşteki sanık ...'i yaraladığının anlaşılmış olması karşısında sanığın devam eden kastı ve 5237 sayılı TCK'nin 43/3. maddesinde açıkça kasten yaralama suçlarında zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı değerlendirilmekle, sanık hakkında bıçakla yaralama suçundan cezalandırılmasıyla yetinilmesi gerekirken, ayrıca sanık hakkında verilen cezada 5237 sayılı TCK'nin 43/1. maddesi gereğince arttırım yapılmak suretiyle sanığa fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.05.2012 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/357, Karar No: 2011/1658, Tarih: 17.02.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/357 E.  ,  2011/1658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KAYSERİ 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/12/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanın mal kaçırmak amacıyla 1054 parsel sayılı taşınmazı davalıya satış yoluyla temlik ettiğini, satışın gerçek olmadığını ileri sürüp, muvazaa nedeniyle tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde tenkisine karar  verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazı bedelini ödeyerek satın aldığını, iddiaların doğru bulunmadığını belirtip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı H..'nin yargılama sırasında öldüğü, mirasçıların davacılar  vekiline vekalet vermediklerinin bildirilip, işlemden kaldırılan dosyanın süresi içinde yenilenmediği, çekişme konusu taşınmazın davalıya temlikinin muvazaalı bulunmadığı gerekçesiyle davacı H. yönünden davanın açılmamış sayılmasına ve diğer davacıların davasının reddine karar  verilmiştir.

Karar, davacılar M., P.., N. ve Ş. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davacı H..yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacılar bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; miras bırakan Ş..’ın çekişme konusu 1054 parsel sayılı taşınmazı 03.04.1985 tarihli akitle oğlu A..’a satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, anılan bu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; miras bırakanın satış ihtiyacının bulunmadığı, ölene kadar taşınmazı murisin kullandığı, davalının alım gücünün olmadığı dosya kapsamı ve tanık beyanları ile açıktır. Öte yandan, tek başına taşınmazın satış bedelinin gerçek değere yakın gösterilmiş olması muvazaa olgusunu ortadan kaldırmaz. Önemli olan miras bırakanın gerçek iradesinin hangi yönde tecelli ettiğinin belirlenmesidir.

Yukarıda açıklanan ilke ve olgular birlikte değerlendirildiğinde, miras bırakanın davalıya yaptığı taşınmaz temlikinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacılar Mehmet, Penpe, Necip, ve Şaban’ın temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,   17.02.2011  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16055, Karar No: 2013/20649, Tarih: 14.11.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/16055 E.  ,  2013/20649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Bağ-Kur sigortalılık tescil tarihinin vergi kaydının başlangıç tarihi olan 16/08/1996 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, vergiye kayıtlı olduğu dönemlerde 4.10.2000 tarihi öncesinde 1479 sayılı Yasa'ya tabi Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; verilen bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 24.8.2001 tarihli giriş bildirgesi ile 4.10.2000 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 16.8.1996 -devam şeklinde oto park ve garaj işletmesinden dolayı vergiye ,aynı işten dolayı 5.2.1999 tarihinden itibaren ise odaya kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Sosyal güvenlik hakkı, temel insan haklarından olup, uluslararası hukuk normları ile Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değişimi sosyal güvenlik haklarına olumlu yansımakla birlikte, kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü, sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde Bağ-Kur’a kayıt ve tescil yaptırmamış olanlar hakkında Bağ-Kur Kanununda öngörülen düzenlemelerin irdelenmesini zorunlu kılmaktadır.