muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5418, Karar No: 2015/18984, Tarih: 22.12.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/5418 E.  ,  2015/18984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ...'ya vasi atanması talep edilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar vekili dava dilekçesinde; ...’ya vasi atanmasını istemiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; mahkemece sağlık kurulundan alınan raporda, kısıtlı adayı ...’da "hafif derecede demans" tespit edildiği, vasi tayini gerekmediği ancak "yasal danışman atanmasının uygun olacağı" belirtilmiş ise de, savurganlık, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini ve ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesi (TMK md. 406) iddiası yönünden yeterli araştırma ve değerlendirme yapılmadığı gibi raporda belirtilen yasal danışman atanmasının uygun olacağı yönündeki sağlık kurulu kanaatinin de dikkate alınmadığı anlaşıldığından; makemece, öncelikle raporda belirtilen "yasal danışman atanmasının uygun olacağı" yönündeki ifade de gözönüne alarak, kısıtlı adayının Türk Medeni Kanunu'nun 406. maddesi kapsamında, savurganlık, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini ve ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesi hususları değerlendirilip, kısıtlanması gerektiği toplanan delillerle sabit olursa ...’nun kısıtlanarak kendisine vasi atanmasına, aksi halde Türk Medeni Kanunu'nun 429.madde kapsamında fiil ehliyetinin sınırlandırılarak yasal danışman atanmasına karar verilmesi gerekirken, yerinde bulunmayan gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 22.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13351, Karar No: 2017/36382, Tarih: 27.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/13351 E.  ,  2017/36382 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 27/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17402, Karar No: 2015/19600, Tarih: 04.11.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/17402 E.  ,  2015/19600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/07/2014

NUMARASI : 2014/571-2014/642

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Alacaklılar vekili, İcra Mahkemesi'ne başvurusunda, borçlu aleyhine başlatılan kamulaştırmasız el atma tazminatı ilamına dayalı takipte, icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerekirken İcra Müdürlüğü'nce yapılan 24.06.2014 tarihli dosya hesabında maktu olarak hesaplandığını beyanla nispi icra vekalet ücreti hesaplanmasını talep etmiştir.

Mahkemece, 6487 sayılı Yasa ile 2942 sayılı Yasanın Geçici 6. maddesinin değiştirildiği, belirtilen yasaya göre bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir hükmünün getirildiği,11.06.2013 tarihinden itibaren 2942 Sayılı Yasa uyarınca hükmedilecek vekalet ücretleri maktu alınması gerektiğinden şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm alacaklılar vekilince temyiz edilmiştir.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrasında; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir.'' Yine 13. fıkrasında da; ''4.11.1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır.'' düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. Fıkrası, Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli, 2013/95 Esas 2014/176 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış Yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı Yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (T.. Y.. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni Yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda; 27.04.2011 karar tarihli takip konusu ilamda; İdarenin kamulaştırmasız elatma eylemi 1983 yılından sonrasına ait olup olayda uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. Fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek 13.11.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız el atma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda, Mahkemece anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiği nazara alınarak, alacaklının şikayetinin kabulüne karar verilmesi yerine, yazılı gerekçeyle istemin reddi yönünde hüküm kurulması isabetsizdir

Bu durumda, Mahkemece anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiği nazara alınarak, alacaklının şikayetinin kabulüne karar verilmesi yerine, yazılı gerekçeyle istemin reddi yönünde hüküm kurulması isabetsizdir

SONUÇ: Alacaklılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m. 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 04.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8492, Karar No: 2024/1819, Tarih: 07.02.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/8492 E.  ,  2024/1819 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2011/29 E., 2011/700 K.

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK: ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.11.2010 gün 274-300; 06.12.2008 gün 144-234, 23.09.1974 gün 224-408 ve 16.04.1973 gün 213-345 sayılı kararlarında temyiz süresinin geçirilmesinden sonra eski hâle getirme başvurularını değerlendirme yetkisinin Yargıtayda olduğu belirtilmiştir. Anılan Ceza Genel Kurulu Kararları ışığında ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca eski hâle getirme istemi konusunda karar verme görevinin, bu istemle birlikte temyiz itirazı da yapılmış bulunduğundan, Yargıtaya ait olduğu, kararın suça sürüklenen çocuk müdafiinin yüzüne karşı açıklandığı ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz yoluna başvurmadığı, suça sürüklenen çocuğun kendisine ise kararın tebliğ edilmediği, Ceza Genel Kurulunun 24.02.2022 tarih 2019/16-573 Esas ve 2022/119 Karar sayılı kararında “ Ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının bir parçası olarak etkin başvuru yolu, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin (İHAS) 13. maddesi ve CMK'nın 34. maddesinin ikinci fıkrası, Tebligat Kanunu'nun 11. maddesinin son cümlesi ile CMK'nın 35. maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemeler ve müdafi ile vekil arasındaki farklılıklar da gözetildiğinde; sanığın ve müdafisinin yokluğunda verilen hükmün müdafiden başka, kamu davasının tarafı, süjesi, cezanın sorumlusu kısacası ilgilisi olan sanığa da ayrıca tebliğ edilmesi gerekmektedir.” şeklindeki kabul ve ilkeler göz önüne alındığında, gerekçeli kararın suça sürüklenen çocuğa da tebliğ edilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmesi sebebiyle, suça sürüklenen çocuğun temyiz talebinin süresinde olduğunun kabulü ile yapılan incelemede;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuğun temyiz isteminin 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde, Hattat Hamit Aytaç İlköğretim Okulunda bulunan ve katılan tarafından işletilen kantine girdiği, kantin içerisinde bulunan vitrin üzerindeki sürgülü alüminyum pencerenin sağ alt köşesini kırdığı ve kantin içerisinde bulunan 1.600,00 TL bozuk para ile 4 paket meyve suyunu çalması şeklinde gerçekleşen eylemlemine uyan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-b ve 31/3. maddelerinde tanımlanan suçun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre, aynı Yasa'nın 66/1-e ve 66/2. maddelerinde öngörülen 5 yıl 4 aylık aslî zamanaşımı süresinin, 18.10.2011 olan karar tarihinden, incelemenin yapıldığı tarihe kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca hâlen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı Kanun'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 07.02.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/985, Karar No: 2018/1934, Tarih: 07.03.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/985 E.  ,  2018/1934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Anayasa’nın 40/2, 5271 sayılı CMK’nın 34/2, 231/2 ve 232/6. maddeleri uyarınca ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.04.2009 tarih, 214/98 sayılı kararında da açıklandığı üzere; hüküm ve kararlarda yasa yolu bildiriminin yasa yolu, mercii, şekli ve süresini de kapsayacak şekilde açıkça anlaşılabilir ve her türlü yanıltıcı ifadeden uzak biçimde belirtilmesi zorunlu olup, hüküm fıkrasında “tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay'da temyiz yoluna başvurma hakkı olduğu” belirtildiğinden, sanık müdafiinin temyizinin süresinde yapıldığının kabulü ile yapılan incelemede;

Sahte fatura düzenlemek suçunda, suç tarihinin düzenlenen en son fatura tarihi olacağı cihetle; gerekçeli karar başlığında 2005-2006-2007 şeklinde yazılan suç tarihlerinin, 2005 takvim yılı için 31.12.2005, 2006 takvim yılı için 29.12.2006 ve 2007 takvim yılı için de 10.09.2007 olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

1)Sanık hakkında "2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçundan kurulan hükme yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun, suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan yasa maddesinde öngörülen cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Kanunun 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suçun işlendiği 31.12.2005 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE,

2)Sanık hakkında "2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek" suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde ise;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, temel cezayı teşdit gerekçesi ile cezayı artırıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 07.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2247, Karar No: 2007/3291, Tarih: 27.03.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/2247 E.  ,  2007/3291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ADANA 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/11/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki bulunduğu ..parsel sayılı taşınmaza davalının sınıra yakın ağaç dikmek  suretiyle müdahale ettiğini ileri sürüp elatmanın önlenmesine, ağaçların yıkımına ve çekişmenin giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kendi parseline dikmiş olduğu ağaçların dava konusu taşınmaza bir zararı olmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar; dairece; "eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru değildir" gerekçesiyle bozulması üzerine bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .. ...raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi, yıkım ve çekişmenin giderilmesi isteğine ilişkindir.

Hükmüne uyulan daire bozma ilamında davalının eyleminden kaynaklanan davacı yönünden bir zararın meydana gelip gelmediği, gelmişse nasıl giderileceği konusunda ilkeleride gösterilmek suretiyle gerekli araştırma ve inceleme yapılması gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduktan sonra, mahallinde yapılan uygulama sonucu bilirkişiden alınan 28.3.2006 tarihli raporda davanın açıldığı tarih itibariyle davanın kendi mülkiyet alanına dikmiş olduğu nitelikleri ayrıntılı olarak raporda belirtilen ağaçların davacı taşınmazına bir zarar vermediği, ancak ilerde davacı taşınmazındaki ağaçların büyümesi halinde zarar doğabileceğine işaret edilmiştir.

O halde uzman bilirkişilerden alınan içerikli rapor kapsamına göre henüz bir zararın varlığı saptanmamıştır.İlerde doğacak muhtemel bir zarardan sözedilerek hüküm kurulmasına olanak yoktur.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.Davalının temyiz itirazları yerindedir.Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 27.3.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24212, Karar No: 2012/35128, Tarih: 18.10.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/24212 E.  ,  2012/35128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Üzerinde hakim havalesi bulunmayan, ancak kalem tarafından tebliğe çıkarıldığına dair bir not bulunan temyiz dilekçesinin, temyiz defterine kaydedilip edilmediği, varsa kayıt tarihi tespit edildikten sonra tarafımıza gönderilmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18133, Karar No: 2018/13500, Tarih: 15.10.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/18133 E.  ,  2018/13500 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı; ........bırakanları ........ Kılıçaslan’ın 1275 parsel sayılı taşınmazının 1/2 payını davalı ........’a ........tan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak satış akti ile temlik ettiğini ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile payın terekeye döndürülerek ........ payları oranında tüm ........çılar adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı bedelini ödeyerek satın aldığını, ayrıca o tarihte taşınmazın devri ile ilgili davalı ve diğer kardeşleri tarafından verilmiş muvafakatname olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1332 doğumlu ........bırakan ........ Kılıçaslan’ın 27.08.1987 tarihinde ölümü üzerine, eşi ........ ile çocukları davacı ... ve davalı ... ile dava dışı ........ ............’nın ........çı olarak kaldığı, ........bırakanın dava konusu 1275 parsel sayılı taşınmazının 1/2 payını (½ payını uhdesinde bırakarak) 16.06.1976 tarihinde oğlu davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada ........ bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak ........çısını ........ hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın ........ hakkı çiğnenen tüm ........çılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle ........ bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, ........bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile ........ bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda ........bırakanın ........tan mal kaçırma kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir.

Somut olaya gelince; davacı tarafça ........bırakanın, ........çılarından mal kaçırmasını gerektirir somut bir olgu ortaya konulmadığı gibi, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 28.05.1975 tarihli ve taahhütname başlıklı belgeden tüm ........çıların satıştan haberdar olduğu ve çekişmeli temlike itirazlarının olmadığının anlaşıldığı, davalı tanığı olarak dinlenen diğer ........çılar Yalçın ile Cengiz’in de anılan belgede belirtilen olguyu doğruladıkları, ........bırakanın taşınmazdaki 1/2 payını uhdesinde bıraktığı hususları yukarıdaki ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde temlikin ........tan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 15.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.