muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5894, Karar No: 2020/5689, Tarih: 01.10.2020

. Ancak,on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi son verebilir şeklinde düzenlenmiştir. Yine, TBK’nin 339/2.maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde bu hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Tüm bu açıklamalara göre, taraflar arasında 2886 sayılı kanun hükümlerine göre kurulmuş kira ilişkisi bulunmayıp taraflar arasında imzalanan kira sözleşmeleri TBK hükümlerine tabi olup kiracının tahliyesi bu kanunda belirtilen sebeplerin oluşması halinde istenebilir. Dosya kapsamına göre taraflar arasında ihale sonucu olmaksızın imzalanan kira sözleşmesi geçerliliğini koruduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir...” şeklindeki gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi üzerine; hükme karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi istinaf başvuru üzerine 2018/714 E 2017/1491 K sayılı 02.11.2018 tarihli kesin (temyiz yolu kapalı) kararında:

“...Dava taraflar arasındaki kira sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespiti ile...durumunda bulunan davalılar dava konusu taşınmazdan tahliyesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından mülkiyeti davacı belediyeye ait dava konusu ... ili ... ilçesi Doğu mahallesinde bulunan 11 ada 1 ve 2 parselde bulunan park alanı ve eski sinema salonunun tamamlanması karşılığında ... Belediyesine izafeten ... Belediye Başkanı İbrahim Koşar tarafından meclis kararı ile ihale yapmadan 15 yıl süre ile yap-işlet-devret modeli ile dava konusu taşınmazların davalı Muhammet Kılıç'a kiralandığı bu şahıs tarafından sözleşme ile davalı ...'a devredildiği ve akabinde taşınmazların davalı ... Limited Şirketine devredildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu taşınmazların mülkiyeti davacı belediyeye ait olduğundan 03/074/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. Maddesinin g bendinin 5. Fıkrasının son cümlesi ile belediye taşınmazları hakkında 2886 sayılı yasanın 75. Maddesinin uygulanacağı hükmü getirildiğine göre kiralanan musakkaf olsa dahi belediyeye ait ise 6570 sayılı yasa kapsamında kalması mümkün değildir. Netice olarak kira sözleşmesine konu taşınmazların kiraya verilmesi 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale usulüyle yapılmak zorundadır.

Somut olayda mülkiyeti davacı belediyeye ait dava konusu taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre kiralanması gerektiği halde belediye meclis kararıyla ihale kanununa göre kiralanmadığı dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmenin yok hükmünde olduğu usulüne uygun yapılmış kira sözleşmesi olmadığından davalıların dava konusu taşınmazda fuzuli şagil oldukları sabittir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013-6/1221 Esas, 2014/754 sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/13-671 Esas, 2010/696 sayılı kararı, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2013/16188 Esas 2013/15962 Sayılı kararı, Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 2008/14719 Esas, 2009/963 sayılı kararı, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2015/8586 Esas, 2018/1721 sayılı kararı,Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2008/3961 Esas, 2008/9934 Sayılı kararları da bu yöndedir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği halde yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmiş olması yerinde değil ise de bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak düzelterek yeniden esas hakkında kararla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir...” gerekçesiyle

6100 sayılı HMK'nin 353/1-b/2 maddesi gereğince davacının istinaf kanun yoluna başvuru talebinin kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

6100 sayılı HMK'nin 353/1-b/2 maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında kararla davanın kabulüne,

6100 sayılı HMK'nin 353/1-b/2 maddesi gereğince davacının istinaf kanun yoluna başvuru talebinin kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

6100 sayılı HMK'nin 353/1-b/2 maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında kararla davanın kabulüne,

Davalıların 11 ada 1 ve 2 nolu parseller üzerindeki park alanı, çay bahçesi , lokanta ve markete yönelik müdahalelerinin men'ine, karar vermesi üzerine; anılan hükme karşı davalılardan ... Market Ltd. Şti. Vekili ile davalılardan ... ve ... vekili tarafından temyiz talebinden bulunulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi 2018/714 E 2017/1491 K sayılı 17.05.2019 tarihli ek kararı ile “...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesindeki düzenlemeye göre miktar veya değeri 40.000 Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na 6763 sayılı kanunun 44. maddesi ile eklenen Ek 1. maddesi uyarınca maddeki parasal sınırın yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenen kesinlik sınırı dairemizin karar tarihi itibarı ile 47.530-TL'dir...” gerekçesiyle temyiz taleplerinin reddine karar verilmesi üzerine, temyiz taleplerinin reddine dair ek karara karşı davalılardan ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz talebinde bulunulmuştur.

SONUÇ: Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve ilamda belirlenip dayanılan gerektirici sebeplere göre temyiz talebinin ek karar ile reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamış olmakla yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun olan BAM ek kararın ONANMASINA, 44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 19,00 TL'nin temyiz eden davalı ... Market Gıda San.Tic. Ltd. Şti.'inden alınmasına, 01.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2875, Karar No: 2015/11914, Tarih: 26.05.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/2875 E.  ,  2015/11914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davalı Kurum'dan; davacının, 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı bulunup bulunmadığı sorularak varsa sicil dosyası istenilerek gelen yazı cevapları da eklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahal mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/679, Karar No: 2008/1813, Tarih: 07.02.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/679 E.  ,  2008/1813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen boşanma davası sırasında davacı ... 28/09/2006 günlü dilekçesiyle reddi hakim yoluna başvurmuştur.

Bu konuda verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ..., 28.09.2006 günlü dilekçesinde "mazeretin kabulü ve tedbir konusunda uusulsüz ara karar aldığı, Adalet Bakanlığına şikayette bulunduğu, tarafsız olmadığı" gerekçeleri ile davaya bakan hakim hakkında reddi hakim talebinde bulunmuştur.

Reddedilen hakim ... ... ... 38172 red talebinin yerinde olmadığı görüşü üzerine dosyayı inceleyen merci hakimliğince reddi hakim talebi yerinde bulunarak kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hakimin reddi sebepleri H.Y.U.Y.'nın 29. maddesinde açıklanmış olup, davacının reddi hakim sebebi olarak gösterdiği, ihtiyati tedbir ve mazeretin kabul edilip edilmeme konusu ile hakimin Adalet Bakanlığına şikayet edilmesi reddi hakim nedeni sayılamayacağından merci hakimliğince davacı ...'ın reddi hakim talebinin reddi ile H.Y.U.Y.'nın 36. maddesinin gözönünde bulundurulması gerekirken, aksine düşüncelerle reddi hakim talebinin yerinde görülerek kabul edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 07/02/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25466, Karar No: 2017/4234, Tarih: 04.05.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/25466 E.  ,  2017/4234 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1-Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, ilamın 1. bendinde belirtilen dosyaların birleştirilmesi hususu yerine getirilmeden karar verilmesi,

2-Borçlu şirketin kayıtlı olduğu Kocamustafapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden şikayet tarihi itibariyle en son verdiği beyanname örnekleri getirtilip, sonucuna göre hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik kovuşturma ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/20666, Karar No: 2011/812, Tarih: 15.02.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/20666 E.  ,  2011/812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/05/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki Tekstil Bankası A.Ş. vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayet dilekçesinde alacaklı olarak Tekstil Bankası A.Ş.yerine Türkiye İş Bankası A.Ş.nin gösterilmesinin maddi hataya müstenit olup sonuca etkili bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 18,40 TL onama harcının temyiz edenden alınmasına, 15.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14104, Karar No: 2010/10345, Tarih: 14.10.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/14104 E.  ,  2010/10345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı ... ve ... Muhtarlığı aleyhine 23/01/2009 gününde verilen dilekçe ile sınır tespiti istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 23/06/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, taraf köyler arasındaki idari sınırın yer üzerinde tespit edilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesi reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı köy tüzel kişiliği, kadastro çalışmaları sırasında önceden beri köylerine ait bulunan mera parselinin davalı köy hudutlarında kaldığını, diğer davalı köy ile sınırlarının önceki duruma uygun düzenlenmediğini belirterek davalı köyler ile aralarındaki sınırın yer üzerinde tespitini istemiştir.

Yerel mahkemece, 442 sayılı Köy Yasası'na göre köy sınırlarının ihtiyar meclislerince belirleneceği, uzlaşmazlık çıkması halinde ise il/ilçe idare kurullarının yetkili ve görevli olduğu, mahkemenin herhangi bir yetki ve görevi olmadığı gerekçesiyle görevsizlik nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

442 sayılı Köy Yasası'nın 4 ve 5. maddeleri ile 11/05/1988 gün ve 19811 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren sınır anlaşmazlığı "Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkındaki Yönetmeliğin 4. ve 5. maddelerindeki düzenlemelerden, köyler arasında bulunan sınırların toprak üstü uygulanmasında anlaşmazlık doğması durumunda, bu anlaşmazlığın belirtilen idari usul ve esaslara göre idarece çözümleneceği ve gerekirse sınırların yeniden çizileceği anlaşılmaktadır.

Eldeki dava, eda davasının öncüsü niteliğinde bir özel hukuk ilişkisinin saptanmasına ilişkin olmayıp idari usuller çerçevesinde, idarece yapılan idari işleme karşı çıkılarak, aynı konuda yargı kararı verilmesi istendiğinden, iki köy arasındaki sınırın saptanmasına ilişkin istemin de idari yargı yerinde inceleneceği açıktır.

Ayrıca İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 34/2. maddesinde “Köy, belediye ve özel idareleri ilgilendiren mevzuatın uygulanmasına ilişkin davalarla sınır uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme, mülki idari birimin, köy, belediye veya mahallenin bulunduğu yahut yeni bağlandığı yer idare mahkemesidir.” biçiminde düzenleme yer almaktadır.

Görev sorunu açıkça veya hiç ileri sürülmese de mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Ayrıca İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 34/2. maddesinde “Köy, belediye ve özel idareleri ilgilendiren mevzuatın uygulanmasına ilişkin davalarla sınır uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme, mülki idari birimin, köy, belediye veya mahallenin bulunduğu yahut yeni bağlandığı yer idare mahkemesidir.” biçiminde düzenleme yer almaktadır.

Görev sorunu açıkça veya hiç ileri sürülmese de mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Yerel mahkemece, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken, görevli mahkeme gösterilmeksizin işin idarece çözümleneceği gerekçesiyle yazılı biçimde görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de, görevsizlik nedeni ile dava dilekçesinin reddi kararı sonuç olarak doğru olduğundan, gerekçe değiştirilerek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle gerekçesi değiştirilerek ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 14/10/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2017/10264, Karar No: 2017/12839, Tarih: 28.09.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/10264 E.  ,  2017/12839 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ile davalı ...Ş aralarındaki Kayıp Kaçak , Perakende Satış Hizmet Bedeli , İletim Dağıtım Bedeli , Sayaç Okuma Bedeli Ve Kayıp Kaçak Bedeli Üzerinden alınan Belediye Tüketim Vergisi , Kdv , Enerji Fonu İade Davasına dair ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 02.05.2016 günlü ve 2014/1231 E.- 2016/368 K. sayılı hükmün bozulması hakkında dairece verilen 26.12.2016 günlü ve 2016/14829 E.- 2016/16207 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında açıklanan gerekçelere göre düzeltme dileğinde ileri sürülen sebepler HUMK’nun 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteğinin REDDİNE, 270.00 TL para cezasının düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 28.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15587, Karar No: 2015/2608, Tarih: 12.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/15587 E.  ,  2015/2608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı, müvekkiline ait aracın tek taraflı kazada ağır şekilde hasarlandığını, müvekkilinin kendi imkanları ile aracı tamir ettirdiğini ihbara rağmen davalının dava dışı sürücünün olay anında alkollü olduğunu ve kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiğini ileri sürerek zararı karşılamadığını, sürücünün yasal sınırın altında alkollü olduğunu, kazanın hava ve yol şartlarının olumsuzluğu sebebiyle meydana geldiğini alkol ölçümünün sağlıklı olmadığını belirterek şimdilik 10.000,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş; 21.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 58.456,00 TL daha artırarak toplam 68.456,00 TL'nin davalıdan tazminini istemiştir.

Davalı vekili, dava dışı sürücünün olay yerini terk ettiğini, yaklaşık 1 saat sonra alkol ölçümü yapıldığını, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğini, dava ve yol koşullarının olumsuz olmadığını, doğru ihbar mükellefiyetine uyulmadığını, ispat yükünün davacıya geçtiğini, hasarın teminat dışında kaldığını, hasar miktarını kabul etmediğini, aracın sovtaj bedelinin mahsubunun gerektiğini, temerrüde düşmediklerini trafik kusur uzmanı ve nöroloji uzmanı bilirkişiden rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 68.456,28 TL alacağın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine kararv ermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak sigortalı tarafından kasko sigorta şirketi aleyhine açılan alacak davasıdır.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine kararv ermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak sigortalı tarafından kasko sigorta şirketi aleyhine açılan alacak davasıdır.

2918 Sayılı KTK'nin 48.maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1 maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b/2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üzerinde olanların araç kullanmayacakları belirtilmiştir. Öte yandan, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.5.5 maddesinde; taşıtın KTK uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların, kasko poliçe teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5 maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine (davacı sigortalı ise), aksi halinde davanın kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-324-713 sayılı ilamları)