muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11235, Karar No: 2016/14967, Tarih: 13.12.2016

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin banka hesaplarında yer alan adres hareketleri tarihleriyle birlikte istenilmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, uyuşmazlık konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle, “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

İnceleme konusu davada; davalının 20.04.2010-22.02.2011 tarihleri arasında adres kaydının ................................................................................. ...... olduğu, boşandığı eşin ise aynı mahalle ve fakat farklı sokakta adres kaydının bulunduğu, davacının 22.02.2011 tarihinde sonra ise adresini değiştirdiği anlaşılmaktadır. O halde öncelikle, bahsi geçen adreslerde ayrı ayrı davalı ve eski eşin birlikte yaşama olgusunun var olup olmadığının tespiti amacıyla kolluk araştırılması yaptırılmalı; elektrik, su ve telefon aboneliklerinin hangi tarihte kimin adına tesis edildiği saptanmalı; ilgili İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'ndan davalı ve boşandığı eşine ait seçmen geri izleme belgeleri getirilmeli; bahsi geçen adreslerde ayrı ayrı kanaat edinmeye yetecek kadar uyuşmazlık konusu dönemle sınırlı olarak, komşu, apartman görevlisi, çevre esnaf, muhtar ve azalar tanık sıfatıyla dinlenerek, bilgi ve görgülerine başvurulmalı; tanıkların beyanları arasında çelişki olursa bu çelişki giderilmeli, yukarıda yapılan açıklamalar da gözetilerek böylelikle “boşanılan eşle 20.04.2010-18.06.2012 tarihleri arasında eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında yeniden değerlendirilmeli ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 13.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18739, Karar No: 2016/17340, Tarih: 09.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/18739 E.  ,  2016/17340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 15.05.2004 tarihinden itibaren kapıcı olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, hafta tatili, yıllık ücretli izin ve genel tatil alacaklarını talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, iş sözleşmesinin davalı işverence haklı nedenle feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Fazla mesai yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen söz konusu alacakların ödendiği varsayılır.

Fazla mesainin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla mesaisi olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davacı işçinin 28.04.2005-01.07.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının fazla mesai ve hafta tatili ücretleri, tanık beyanlarına göre kış döneminde haftada onbeş saat, yaz döneminde ise haftada yirmidört saat fazla mesai yaptığı kabulü ile hesaplanmıştır.

Somut olayda, davacı işçinin 28.04.2005-01.07.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının fazla mesai ve hafta tatili ücretleri, tanık beyanlarına göre kış döneminde haftada onbeş saat, yaz döneminde ise haftada yirmidört saat fazla mesai yaptığı kabulü ile hesaplanmıştır.

Fazla mesai alacaklarının ispatı konusunda, dosya içerisinde, işyerindeki çalışma düzenini gösterir kayıt bulunmadığı, davacının fazla mesaisinin tanık beyanlarına göre tespit edildiği, davacının yaz ve kış dönemi çalışmaları konusunda, işyerindeki çalışma düzenine esas alınan tanık beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmış olup öncelikle bu çelişkinin giderilmesi için gerekirse tanıklar tekrar dinlenerek sonucuna göre belirlenecek günlük çalışma saatleri ile ara dinlenme süreleri dikkate alınarak fazla mesai hesaplanmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

3-Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda uygun bir indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Hafta tatili alacağı bakımından da aynı ilke geçerlidir.

Somut olayda, davacının fazla çalışma ve hafta tatili ücreti alacakları tanık beyanlarına göre hesaplanıp hüküm altına alınmıştır. Mahkemece söz konusu alacaklar tanık anlatımları ile ispatlandığı halde uygun bir indirim yapılmaması isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.06.2016 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7072, Karar No: 2020/7833, Tarih: 29.12.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/7072 E.  ,  2020/7833 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Dava, iş kazasından vefat eden sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun değerlendirilerek esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: sigortalı Müteveffa ...' in davalı şirket adına ...' daki çalışmaları sırasında Malarya Hastalığına yakalanarak 21/07/2014 tarihinde fenalaşarak vefat ettiği davalı işverenin sigortalının tedavisini yaptırmadığı, murisin ölümünün iş kazası olduğunun kurumca tespit edildiğini belirterek davacı eş ve çocuklar lehine belirsiz alacak davası niteliğinde 100,00 TL’şer maddi tazminat ile manevi tazminat olarak eş lehine 60.000,00 TL, iki çocuğun her biri lehine 40.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihinden faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı vekili süresinden sonra ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle: Yetkili mahkemenin İstanbul İş Mahkemeleri olduğunu, uygulanacak hukuk kuralının öncelikle belirlenmesi gerektiğini, müteveffanın ölümüne ilaçlarını almaması ve aşırı alkol kullanmasının sebep olduğunu, olayın bir iş kazası olmadığını, murisin kusurlu olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; “Maddi tazminat istemleri yönünden, 09/03/2019 tarihli hesap raporuna itibar edildiği belirtilerek davacı hak sahibi eş lehine (553.775,89 TL maddi zararının olduğu tespit edilerek taleple bağlı) 293.100,00 TL maddi, çocuk Burçak lehine (61.273,66 TL maddi zararının olduğu tespit edilerek taleple bağlı) 29.700,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacı çocuk ...’ın maddi tazminat isteminin reddine, Manevi tazminat istemleri yönünden davacı hak sahibi eş lehine 50.000,00 TL, iki çocuğun her biri lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” şeklinde karar vermiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; “Dairemizin 19/04/2018 tarihli kaldırma kararı doğrultusunda ilk derece mahkemesince dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu'na gönderildiği ve 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 30/07/2018 tarih 3030 sayılı kararında "kişinin ölümünün Malarya (sıtma) hastalığı sonucu meydana gelmiş olduğunun oy birliği ile karar verildiği, bu raporla davalının eylemi ile meydana gelen sonuç arasında uygun illiyet bağının kesilmediği anlaşılmakla buna yönelik davalının istinaf taleplerine itibar edilmemiştir

Mahkemece hükme esas alınan 09/11/2018 tarihli kusur raporunun, iş kazasının meydana geldiği alandan seçilen ve aynı zamanda işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanı olan ayrıca ... Tıp Fakultesi'nden emekli kalp ve iç hastalıkları uzmanı ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi iç hastalıkları uzmanlarından oluşan bilirkişiler tarafından ve kaza tarihi itibarıyla uygulanması gerekli 6331 Sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendikleri, gerekçeli, hüküm tesisine elverişli ve yeterli oldukları, kusur oranlarının dayanakları belirtilmek suretiyle tespit edildiği anlaşıldığından mahkemece Malarya (Sıtma) nedeniyle ölümün meydana gelmesinde kaçınılmazlık unsuru bulunmadığı ölenin % 10, davalı işverenin % 90 oranında kusurlu bulunduklarının kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.

Tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın oluş şekli, işgöremezlik oranı, olay tarihi dikkate alındığında yerel mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı dosya kapsamına uygun olduğundan tarafların buna yönelik istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacılar tarafından davalı işveren hakkında murisleri ...'in ölümü nedeniyle işçilik alacaklarının tahsili için açılan İstanbul Anadolu 11. İş Mahkemesi'nin 2015/588 Esas, 2017/521 Karar sayılı dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi'nin 2018/1350 Esas, 2018/588 sayılı kararında, murisin yaptığı işin niteliği, kıdemi işyerinde çift bordro uygulamasının bulunduğu dikkate alınarak net ücretin 1.500 USD kabulü yönündeki ilk derece mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, bu ücret üzerinden yapılan hesaplama yasal düzenlemeye uygun olup buna yönelik davacılar ve davalı istinaf talepleri yerinde bulunmamıştır.” gerekçesiyle “ Taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle: Davalının süresinde bilmediği delillere muvafakatlerinin bulmadığını, yapılan kusur tespiti, esas alınan ücreti kabul etmediklerinin, manevi tazminat miktarının düşük olduğunu ileri sürmüştür.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle: Davalının süresinde bilmediği delillere muvafakatlerinin bulmadığını, yapılan kusur tespiti, esas alınan ücreti kabul etmediklerinin, manevi tazminat miktarının düşük olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle: Milletler arası özel hukuk kuralları kapsamında iş kazasının gerçekleştiği ülke kanuni düzenlemelerinin dikkate alınmasını, bu hususta kusur oranın belirlenmesinde bilirkişi kurulu oluşumun hatalı olduğunu, kusur raporu ile SGK teftiş kurulu raporunun çelişkili olduğunu, ibraz edilen bilirkişi mütalaasının değerlendirilmediğini, ATK 1. İhtisas kurulu raporunun yetersiz olduğunu, özel sigorta şirketleri tarafından ödenmesi gereken tazminatların hesaplanmadığını, davacının ücret iddialarının gerçek dışı olduğunu, bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, ıslah dilekçesinde 2.500,00 TL üzerinden hesaplama yapılmasının talep edildiğini ancak mahkemece talebin aşılarak 1.500, USD üzerinden hesaplama yapılması konusunda bilirkişiyi yönlendirdiğini, yutdışı çalışma süresinin belirlenerek bu süre için belirlenen ücreten hesap yapılabileceğini, ilk peşin sermaye değerinin de esas alınan ücrete göre belirlenmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken olay tarihinden itibaren hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava,iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.

Aynı maddelere paralel olarak, 4857 sayılı İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77. maddesinin 1. fıkrasında da benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu fıkraya göre "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler."

Bundan başka işveren, mevzuatta öngörülmemiş olsa dahi bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak zorundadır. Bilim, teknik ve örgütlenme düşüncesi yönünden alınabilme olanağı bulunan, yapılacak gider ve emek ne olursa olsun bilimin, tekniğin ve örgütlenme düşüncesinin en yeni verileri göz önünde tutulduğunda işçi sakatlanmayacak, hastalanmayacak ve ölmeyecek ya da bu kötü sonuçlar daha da azalacaksa her önlem işverenin koruma önlemi alma borcu içine girer.

Bu önlemler konusunda işveren iş yerini yeni açması nedeniyle tecrübesizliğini, bilimsel ve teknik gelişmeler yönünden bilgisizliğini, ekonomik durumunun zayıflığını, benzer iş yerlerinde bu iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını savunarak sorumluluktan kurtulamaz. Gerçekten, çalışma hayatında süregelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı işverenin önlem alma borcunu etkilemez. Işverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal önem taşıyan araç ve gereçlerin işçiler tarafından kullanılması sağlandığında, kaza olasılığının tamamen ortadan kalkabileceği de tartışmasız bir gerçektir.

Nitekim, günümüzde gelişen sanayi ve teknoloji karşısında yukarıda açıklanan hükümler yeterli görülmemiş, insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğu iken, İş Kanununun 77. ve devamı bir kısım maddeler 30/06/2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.