muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/15239, Karar No: 2023/1951, Tarih: 04.04.2023

**9. Ceza Dairesi         2022/15239 E.  ,  2023/1951 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Suça sürüklenen çocuk hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.01.2013 tarihli ve 2010/263 Esas, 2013/3 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı

suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki 103 üncü maddesinin birinci, dördüncü ve altıncı fıkraları ile 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ise aynı Kanun'un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, beşinci fıkrası, 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.01.2013 tarihli ve 2010/263 Esas, 2013/3 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii ve katılan mağdure vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesinin, 13.09.2018 tarihli ve 2015/2319 Esas, 2018/5183 Karar sayılı ilâmıyla; ''Suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin mağdurenin yaşına ilişkin itirazda bulunması, mağdurenin getirtilen mernis doğum tutanağına ve nüfus kaydına göre suç tarihlerinde kayden 14 yaş 11 aylık olduğu, nüfusa babasının beyanı üzerine tescil edildiği, mahkemece mağdurenin yaşının tespiti için Bursa Devlet Hastanesinden alınan 16.03.2011 tarihli içinde radyoloji uzmanının yer almadığı kurul, Bursa Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 22.06.2011 tarihli tek adli tıp uzmanı imzalı raporların içeriğine göre mağdurenin kemik yaşının 16-17 yaş aralığı ile uyumlu olduğunun belirtilmesi karşısında, suçun niteliğine ve oluşumuna etkisi bakımından mağdurenin resmi bir sağlık kurumunda doğup doğmadığının araştırılması, doğmadığının anlaşılması halinde, yaş tesbitine esas olacak kemik grafileri getirtilmek suretiyle Adli Tıp Kurumundan görüş alınarak mağdurenin gerçek yaşının bilimsel şekilde saptanmasından sonra suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Dosya içerisinde bulunan Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu'nun 30.04.2012 tarihli kurul raporuna göre mağdur hakkında " IQ 46, orta derecede mental retardasyonu var" şeklinde değerlendirilmenin bulunduğu ancak mağdurun kendisine yönelen fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilecek konumda olup olmadığının değerlendirilmediğinin anlaşılması karşısında suç vasfına etkisi bakımından mağdurda suç tarihleri itibariyle akıl hastalığı ve akıl zayıflığı olup olmadığı, varsa kendisine karşı işlenen eylemin ahlaki kötülüğünü idrak edip edemeyeceği, fiile karşı mukavemete muktedir olup olmadığı, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği, durumunun hekim olmayanlar ile tanıyanlarca anlaşılıp anlaşılamayacağı, işlenen suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamayacağı hususlarında Adli Tıp Kurumundan ayrıntılı rapor aldırıldıktan sonra suç vasfı ile suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

Kabul ve uygulamaya göre de;

Hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 58, 59, 60 ve 61. maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 102, 103, 104 ve 105. maddelerinde yeralan cinsel dokunulmazlığa karşı suçların yeniden düzenlenmesi karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü gözetilerek, lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi ve her iki kanunla ilgili uygulamanın, denetime imkan verecek şekilde kararda gösterilmesi suretiyle yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

5271 sayılı CMK'nın 185. maddesi gereğince onsekiz yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocuk hakkında duruşmanın kapalı yapılması gerekirken, mahkemece açık celsede suça sürüklenen çocuğun sorgusunun yapılması'' nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.10.2020 tarihli ve 2020/24 Esas, 2020/208 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Kanun’un lehe olduğu kabul edilen 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrası 103 üncü maddesinin birinci ve dördüncü, 31 inci maddesinin de üçüncü fıkraları uyarınca 8 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ise aynı Kanun'un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, beşinci fıkrası ile 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; hükümlerin onanması görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İstemi

Mağdurenin aşamalarda değişen ve birbiriyle çelişen beyanlarda bulunduğu, İstanbul Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu 16.09.2020 tarihli mütalaasında mağdurenin yaşıyla alakalı açık bir inceleme yapılmadığı, mağdurenin ruh sağlığının bozulduğuna dair alınan raporun içerik itibariyle yetersiz olduğu, cinsel eylemle mağdurenin ruh sağlığındaki bozulma arasında nedensellik bağının bulunup bulunmadığına dair araştırma yapılmadığı, kabul etmemekle birlikte suça sürüklenen çocuğun suç tarihindeki yaşı itibariyle ruh sağlığındaki bozulmayı öngörmesinin mümkün olmadığı, orta mental olan mağdurenin beyanlarına itibar edilemeyeceği, suç tarihinde on sekiz yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında sosyal inceleme raporu alınmadığı gibi gerekçeli kararda da bu husus tartışılmadan karar verildiği, suça sürüklenen çocuk hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

B. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İstemi

Suça sürüklenen çocuk hakkında üst sınırdan ceza tayin edilmesi ve ağırlaştırıcı kanun maddelerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.

B. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İstemi

Suça sürüklenen çocuk hakkında üst sınırdan ceza tayin edilmesi ve ağırlaştırıcı kanun maddelerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.

C. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İstemi

Suça sürüklenen çocuk hakkında üst sınırdan ceza tayin edilmesi ve kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay tarihinde mağdurenin köyün dışında köy harmanlığının civarındaki hayvan ahırına gittiği sırada köy okulunun önünde suça sürüklenen çocuk ile karşılaştığı, suça sürüklenen çocuğun mağdureyi kolundan tutup zorla okulun tuvaletine götürdüğü, burada mağdurenin alt tarafındaki giysilerini aşağıya indirdiği, kendi pantalonunu da çıkartıp mağdureyi yere yatırdığı, cinsel organını cinsel birleşmeye varmayacak şekilde mağdurenin üstüne çıkıp sürterek boşaldığı, bu suretle üzerine atılı çocuğun cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediği mahkemece kabul edilmiştir.

Deliller; suça sürüklenen çocuk savunması, doktor raporları, mağdure ve katılanların beyanları, tanık anlatımları, İstanbul Adli Tıp Kurumu Altıncı İhtisas Kurulunun 30.04.2012, 29.05.2019 ve 14.09.2020 tarihli raporları, DNA incelemesine ilişkin raporlar, kolluk kuvvetleri tarafından tanzim edilen tutanaklardan ibarettir.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ile kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak, suça sürüklenen çocuğun geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurularak 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerekirken ''Suça sürüklenen çocuğun samimi pişmanlığının gözlenmemiş olması, fiilin ahlaki kötülüğü, yargılama aşamasına bir katkısının olmaması'' şeklinde kanun koyucunun aradığı anlamda kanuni olmayan yetersiz gerekçeyle söz konusu maddenin tatbikine yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Bozma sebebine uygun olarak Tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.10.2020 tarihli ve 2020/24 Esas, 2020/208 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuk müdafii, katılan mağdure vekili ve katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21587, Karar No: 2012/32273, Tarih: 08.11.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/21587 E.  ,  2012/32273 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/03/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 21.15 TL onama harcı alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/22940, Karar No: 2021/16622, Tarih: 07.12.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/22940 E.  ,  2021/16622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM :İlk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, sanık hakkında beraat

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, Esenboğa Havalimanına gelen yolcuların dış hatlar gelen yolcu salonunda yapılan gümrük kontrolleri esnasında yurt dışından uçakla gelen sanığın beraberindeki valizler ile birlikte uyarıcı bilgilerin yön gösterici levhalarda açık olarak yazıldığı Türkiye'ye giriş yapan yolculardan gümrüğe tabi eşyası bulunan yolcuların yönelmesi gereken kırmızı hatta durmayarak, yolcuların gümrüğe tabi eşyasının bulunmadığı şeklinde beyanda bulundukları kabul edilen yeşil hattan geçtikten sonra durdurularak, x-ray cihazına eşyalarının kontrolü yapılmak üzere yönlendirilmesi ve bagajları içerisinde şüpheli eşya yoğunluğu görülmesi üzerine yapılan aramada, 8 adet İQOS Kit Tobacco Heating System ibareli elektronik sigara kiti, 1 adet Smok Stick One Plus ibareli elektronik sigara kiti, 2 kutu İQOS Cleaning Stick 30 ibareli elektronik sigara likiti, 23 karton Parliament 200 Heat Stick ibareli elektronik sigara likiti ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın 25.01.2018 tarihinde esas mahkemesinde alınan savunmasında, suça konu ürünleri kendi kişisel kullanımı için getirdiğini, gümrüğe tabi eşya olduğunu bilmediğini beyan ettiği, tutanak mümzisi tanıkların alınan ifadelerinde de sanığın kırmızı hatta yönelmediğini belirttikleri cihetle, Dairemiz uygulamalarına göre ele geçen eşyaların miktar itibariyle ticari mahiyette olduğu ve kişisel kullanım miktarının üzerinde bulunduğu gözetilerek, sanığın dava konusu kaçak eşyaları ticari amaçla bulundurduğunun kabulü ile mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken, oluşa ve dosya kapsamına uymayan gerekçe ile yazılı şekilde beraatine hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5271 sayılı CMK'nun 302/2. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Yasanın 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nun 304. maddesi uyarınca dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 07/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8908, Karar No: 2020/11815, Tarih: 03.11.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/8908 E.  ,  2020/11815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Konut dokunulmazlığını ihlal, dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme

HÜKÜM : Beraat, ceza verilmesine yer olmadığına

Dosya incelenerek gereği düşünüldü,

Katılanın 11.06.2015 tarihli temyiz isteminin sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan verilen beraat, dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin her iki kararı da kapsadığı halde, tebliğnamede sadece dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçundan verilen hükme ilişkin görüş belirtildiği, konut dokunulmazlığını ihlal suçundan verilen karara ilişkin görüş belirtilmediği anlaşıldığından, katılanın, sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan verilen beraat kararına yönelik temyiz istemi ile ilgili ek tebliğname düzenlenerek Dairemize gönderilmesi için dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na GÖNDERİLMESİNE, 03.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3743, Karar No: 2012/4624, Tarih: 29.03.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/3743 E.  ,  2012/4624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.02.2010 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.03.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 03.04.2006 günlü ve 06026 yevmiye nolu satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/702 esas, 2010/247 karar sayılı dosyasında satış vaadine konu 7 ve 8 no'lu bağımsız bölümlere ilişkin olarak verilen ve kesinleşen tapu iptali ve tescil davası emsal gösterilerek, davacı ... tarafından 6 no'lu bağımsız bölüme ilişkin olarak da dava açılmış olduğundan bahisle, davanın kabulüne karar verilmişse de; davacının dayanmış olduğu 03.04.2006 günlü ve 06026 yevmiye no'lu gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde sadece murisin 7 ve 8 no'lu bağımsız bölümlerdeki hak ve hisselerinin satış vaadine konu edildiği, 6 no'lu bağımsız bölümün satışı vaat edilmediği halde bu bağımsız bölüm hakkında açılan davanın reddi gerekirken kabul kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 29.03.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27, Karar No: 2013/878, Tarih: 26.06.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/10-27 E.  ,  2013/878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 5. İş Mahkemesi

TARİHİ : 15/11/2012

Taraflar arasındaki “İtirazın İptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 5. İş Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 14.05.2012 gün ve 2011/875 E. – 2012/311 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 12.07.2012 gün, 2012/12171 E. – 13819 K. sayılı ilamı İle;

“...Hakkında verilen boşanma kararı 06.07.2006 tarihinde kesinleşen davalıya, 2004 yılında yaşamını yitiren iştirakçi babası üzerinden 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm (yetim) aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2011 yılında gerçekleştirilen işlemle kesilerek, 01.11.2008 – 31.08.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması,  hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56’ncı maddede,  “eşinden boşandığı halde,  boşandığı eşiyle”  ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.