muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2194, Karar No: 2020/1208, Tarih: 27.02.2020

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2019/2194 E.  ,  2020/1208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacı, almış olduğu yetim aylığından dolayı Kuruma borçlu olmadığının ve kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ve kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, “ Davanın KABULÜNE” karar verilmiştir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 59/2. maddesinde: “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk

Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptanmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 18/07/2007 tarihinde eşinden boşandığı, 13/03/2007 tarihinde vefat eden babasından dolayı yetim aylığı aldığı, Kurum tarafından düzenlenen 03/06/2010 tarihli denetmen raporuyla davacının boşandıktan sonra da eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiği, bu rapora göre 01/10/2008-28/07/2010 arası ödenen aylıklar ve işleyen faizinin borç çıkarıldığı, dosyada daha önce iki defa verilen “kabul” kararının Dairemizce eksik inceleme nedeniyle bozulduğu, yapılan adres araştırmasında boşanılan eş tarafından 15/06/2011 tarihinden itibaren annesinin adresi olan ... Mah.523 Sk.No: 6 İmamoğlu-Adana adresinin beyan edildiği, ancak denetmene farklı beyanda bulunulduğu, davacının denetmene verdiği yazılı beyanında ; “boşandıktan sonra “... Mahallesi 316 Sokakta No: 4 İmamoğlu” adresinde eşinin babasından kalan evde kaldığını,eşinin hafta sonları , bazen ayda bir çocuklarını görmeye geldiğini, ... mahallesinde daha çok eşinin akrabaları olduğunu”, davacının boşandığı eşinin denetmene verdiği yazılı beyanında ; “... Mahallesi 316 Sokakta No: 6 İmamoğlu” adresinde annesi ile birlikte yaşadığını, çiftçilik yaptığını, ekonomik sorunlar nedeni ile eşinden ayrıldığını, çocuklarının ve eşinin ihtiyaçlarının karşılamak için halen eşi ile görüştüğünü” söylediği, belirtilen adreslerin çok yakın olduğu, eşin annesiyle birlikte yaşadığı beyanına rağmen bozmadan sonra dinlenen tanıkların “eşinin annesiyle yaşamadığını, annenin diğer oğluyla aynı apartmanda altlı üstlü oturduklarını” beyan ettikleri, tanıklardan Naci Aşan’ın, “...’in 2017 yılının yaz ayında İmamoğlu 'ndaki tarım arazilerini işletmek için eski kocası ... ile birlikte ... Mahallesi 316 SK da kaldığını biliyorum.” şeklinde beyanda bulunduğu, Cumhuriyet Polis Merkezinden gelen 27.3.2018 tarihli cevabi yazıda ; Nurhayat Beykont’un (kayınvalide) ... Mah.523 Sk.No: 6 İmamoğlu-Adana adresinde değil ... Mah.524 Sk.No:12 kat: 2 de İmamoğlu-Adana adresinde oğlu Sadi Şimşek le yaşadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; denetmen raporunun içeriği, bozma sonrası dinlenen tanık beyanları, adres bilgileri, kolluk tutanağı birlikte değerlendirildiğinde davacı ve eşinin, boşandıkları süreçte birlikte yaşamaya devam ettikleri sabit olup 5510 sayılı yasanın 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20749, Karar No: 2017/1529, Tarih: 30.03.2017

**1. Hukuk Dairesi         2014/20749 E.  ,  2017/1529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava; ecrimisil alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Davacı, davalı ile paydaş oldukları 1411 ada 7 parsel sayılı taşınmazda 1982 yılında müştereken bir bina inşa ettiklerini,bu binada 1998 yılından beri davalının ikamet ettiğini ve bunun karşılığı olarak kendisine ecrimisil ödemediğini,bu nedenle ... 3.İcra Müdürlüğünün 2011/5122 E sayılı dosyası ile 20.07.2006-20.07.2011 tarihleri arasında hesaplanan ecrimisil toplamından alacaklının payına isabet eden ecrimisil tutarı olan faizi ile birlikte toplam 18.745 TL’nin tahsili için davalı aleyhine icra takibine başlandığını,davalının icra takibine haksız olarak itiraz etmesi sonucu takibin durduğunu ileri sürerek, davalının icra takibine itirazının iptaline,takibin devamına, takip konusu ecrimisilin davalıdan tahsiline, takip konusu alacağın %40’ından az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının ablasının eşi olduğunu,1981 yılında müşterek yaptıkları dava konusu taşınmazın üzerindeki evde 1998 yılına kadar davacının herhangi bir bedel ödemeden ikamet ettiğini,bu tarihte davacının evden ayrılması üzerine evin kullanımının kendisine geçtiğini,13 yıldır söz konusu evde ikamet ettiğini,kendisinin ...’de ikamet ettiği bir evinin bulunduğunu,dava konusu yerde 2003 senesinden itibaren oğlunun ikamet ettiğini,kendisinin de zaman zaman bu taşınmazı kullandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; intifadan men koşulunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1411 ada 7 parsel sayılı taşınmazda davacı, davalı ve dava dışı ... Belediyesinin paydaş olarak yer aldıkları,davacının,dava konusu taşınmazın 1998 yılından itibaren davalının kullanımında olması,davalının taşınmazda ikamet etmesi ve kendisine ecrimisil ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine icra takibi başlattığı,başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durduğu ve bu nedenle eldeki davanın açıldığı, dava konusu taşınmazın kullanımının kendisinde olduğunun ve davacıya bunun karşılığında herhangi bir bedel ödemediğinin davalının da kabulünde olduğu,davalının savunmasının söz konusu taşınmazın 17 yıl boyunca davacı tarafından herhangi bir bedel ödenmeden kullanıldığı,13 yıldır da kendisi tarafından kullanıldığı yönünde olduğu,bu nedenle davanın reddine karar verilmesini istediği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Somut olaya gelince; davacı vekilinin delil olarak 11.03.2014 tarihli dilekçesinde dinlenmeyen ve dinlenmesinden vazgeçilmemiş olan Refik Şenol ve ... isimli şahısları tanık olarak bildirdiği,isimleri bildirilen bu tanıkların intifadan men koşuluna ilişkin bilgi ve beyanları için dinletmek istediklerini beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazda paydaş olarak yer alan davanın tarafları arasında intifadan men şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için davacı vekili tarafından isimleri bildirilen tanıkların dinlenmesi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeden davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle,hükmün açıklanan nedenle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16468, Karar No: 2013/5243, Tarih: 18.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/16468 E.  ,  2013/5243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... ... .... Asliye Hukuk (... .... Asliye Hukuk) Mahkemesi’nce verilen 22.09.2011 tarih ve 2008/63-2011/532 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılardan ... 22.09.2007 tarihinde ..., Lapseki yönüne seyri sırasında tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, müvekkiline ait ... plakalı araca ve ... plakalı tankere hasar verdiğini, meydana gelen kazanın tek taraflı bir trafik kazası olup, tamamen sürücünün dikkatsizliği sebebi ile meydana geldiğini, davalının kaza tespit raporunda %100 kusurlu olduğunu, diğer davalı PTS Personel Tedarik Sistemleri ve Tic.Ltd. Şti.nin ise müvekkili şirkete personel tedarik eden şirket olup müteselsilen zarardan sorumlu olduğunu, davalı ...'in PTS Personel Tedarik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti.çalışanı olup müvekkili şirketin ... plakalı aracına şoför olarak verildiğini, ileri sürerek ... plakalı tankerde meydana gelen hasar için 5.000 TL, tankerin kullanılmadığı tamirde olduğu için POAŞ ye 9.579,... TL hizmet kesinti bedeli ödemesini, kazada müvekkili şirkete ait olan ... plakalı çekici hasarı kasko sigortacısı tarafından karşılandığını, ancak çekicinin tamiri sebebi ile değer kaybı meydana geldiğini, 1.000 TL değer kaybı bedeli, tamiri sürecisince çekici kullanılmadığından kira geliri kaybı için şimdilik ....000 TL, ayrıca kaza yapan aracın çekilmesi için çekici-kurtarıcı bedeli olarak 500 TL olmak üzere toplam 18.079,... TL maddi zararın tahsilini, talep ve dava etmiştir.

Davalı PTS Personel Tedarik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti.vekili vekaletnamesini dosyaya sunmuştur.

Davalı ...'e gazete ilanı yolu ile tebligat yapılmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı vekiline ... plakalı araca ait fatura ya da iş emrini ibrazı için kesin mehil verildiği, davacı verilen kesin mehil süresi içinde davaya konu araca ilişkin harcama belgelerini dosyaya ibraz edemediği, davacı şirket taşımacılık ve lojistik işi ile uğraşmakta olup çok sayıda araç sahibi olması muhtemel olduğu, dosyaya ibraz edilen faturaların davaya konu araca ilişkin olduğu ya da davalının yol açtığı kazadan dolayı olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, bu durumda davacının söz konusu araca ilişkin zarar miktarını ispatlayamadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, trafik kazası nedeni ile uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir. Dosyada mevcut trafik kazası tespit tutanağına göre 22.09.2007 tarihinde davalı sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ile ... plakalı dorsenin tek taraflı olarak meydana gelen kaza sonucunda hasara uğradığı belirlenmiştir. Mahkemece, sunulan faturaların dava konusu ile ilgili olduğu kanıtlanamadığından bahisle dava reddedilmiş ise de, dava dilekçesinde ileri sürülen talep kalemleri itibariyle; öncelikle davacı tarafından dosyaya ibraz olunan ve dava dışı Genel Sigorta tarafından kasko sigortasına dayalı olarak düzenlenen 03...2007 tarihli ibraname başlıklı belge kapsamında anılan sigorta şirketinden hasar dosyasının celp edilerek değerlendirme yapılması ve diğer davacı taleplerinin de bu çerçevede araştırılması gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmelerle davanın reddi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16419, Karar No: 2016/12946, Tarih: 21.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/16419 E.  ,  2016/12946 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, müvekkili tarafından elektrik faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız olarak alındığı yolundaki davalı başvurusunun ... Valiliği Tüketici Sorunları Hakem Heyeti tarafından incelenmesi neticesinde, kayıp kaçak bedelinin iadesine karar verildiğini, ancak bu kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ... Valiliği Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'nin 26.11.2012 tarih 22/34 sayılı kararının iptalini talep etmiştir.

Davalı, Hakem Heyeti kararının yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı tarafça temyizi üzerine, Dairemizin 02.06.2014 tarih ve 2014/1595 Esas- 2014/8730 Karar sayılı kararı ile; "17.06.2016 tarihli ve 6719 sayılı kanunun yürürlüğü öncesinde Dairemizce de benimsenen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E. 2014/679 K. sayılı kararı doğrultusunda, kayıp-kaçak bedelinin perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almasının kanun ve yönetmeliğe aykırı bulunduğu dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyan mahkemece; davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin abonelere iadesine yönelik olarak verilen Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptali istemine ilişkindir.

Yukarıda da açıklandığı üzere; mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

Bu aşamada usulü kazanılmış hak müessesinin açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).

Mahkemenin bozmaya uymasından, eş söyleyişle usulü kazanılmış hakkın doğmasından sonra o konuda yeni bir kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak, hukukça değer taşımayacaktır. Bir başka ifadeyle, sonradan çıkan yeni kanunun, mahkemelerde ve Yargıtay’da görülmekte olan bütün dava ve işlere uygulanması, dolayısıyla usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, yeni kanun kapsamında inceleme yapılarak hüküm verilmesi gerekecektir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.10.2010 günlü 2007/5-11 E. 2010/541 K., 27.10.2010 günlü 2008/5-13 E. 2010/545 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir).

Nitekim, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada geçmişede etkili olan 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, artık usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, sonradan çıkan ve 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı “Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” çerçevesinde inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği açıktır.