muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/21738, Karar No: 2013/26576, Tarih: 22.11.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/21738 E.  ,  2013/26576 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan suça sürüklenen çocuk ... sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kolluk kuvvetleri tarafından kaçak kazı yapıldığı ihbarının alınması üzerine olay mahalline gidildiği, yapılan incelemede 1,5 m çapında 1 m derinliğinde çukur açılmış olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporunda, dosyada yer alan kroki ve olay yeri görgü ve tespit tutanağı ile kazı yapılan yer olarak gösterilen ve niteliksiz taşların gelişigüzel bir şekilde üst üste konulmasıyla oluşturulmuş 1,5 m çapında ve tamamen tabii zemin üzerinde meydana getirilmiş yaklaşık 1 m yüksekliğinde bir yapı tespit edildiğinin, yapının içerisinde iddia edildiği gibi kazı yapıldığına dair en ufak bir ize rastlanılmadığının, eğer mahalde bir kazı vuku bulmuş olsa idi, aradan geçen iki sene zarfında mevcut florada yani bitki örtüsünde mutlaka bunun izlerini yansıtacak bir farklılaşmayı görmenin mümkün olacağının belirtildiği, sanıkların ve suça sürüklenen çocuğun aşamalarda değişmeyen tüm savunmalarında, sanık ...'ın ev yaptıracağını, evin temelinde kullanmak üzere yapı taşı bulmak için Acıpınar köyü Kale mevkiine geldiklerini, kesinlikle kaçak kazı yapmadıklarını, taş bulmak için araştırma yaptıkları sırada jandarmanın geldiğini beyan ettikleri, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişiler ...ve ...'ün benzer mahiyetteki beyanlarında, arada sırada Kale mevkinin aşağılarına doğru yerlerden taş alınarak ahır ve duvar yapıldığını duyduklarını, taşlar iri ve ufalanmaz olduğu için duvar yapımına uygun olduğunu ifade ettikleri anlaşılmakla, mahkemece, beraat kararı verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla,

Yapılan yargılama sonunda, sanıkların ve suça sürüklenen çocuğun atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, mahalli Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 22/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1412, Karar No: 2017/1223, Tarih: 21.03.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/1412 E.  ,  2017/1223 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı davasında aralarında düzenlenen 12.04.2007 tarihli tarihli sözleşme ile davalı şirketin arsası üzerinde fabrika çevre düzenleme ve peyzaj çalışması yapılması işini üstlendiklerini, bedelin KDV dahil 29.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, sözleşmede belirtilen tüm imalâtları yapmalarına rağmen davalının 7.000,00 TL'sini ödeyip bakiye 22.000,00 TL'sini ödemediğini belirterek bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı savunmasında davacının sözleşmede kararlaştırılan edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, yaptığı kısımlarda da eksik ve kusurlar bulunduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini istemiş, mahkemece bilirkişi raporu dikkate alınarak davanın 15.147,60 TL üzerinden kabulüne karar karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmede imalâtın bedeli KDV dahil 29.000,00 TL olarak kararlaştırılmış yapılacak imalâtlar 1112 m² beton parke petek taşının temini ve yerine döşenmesi, 383 m bordür taşı temini ve yerine döşenmesi , 211 m yağmur oluğu taşı zemini ve yerine döşenmesi, yeşil alan içine (gezi yolu için) nostaljik taş döşenmesi, alan tesfiyesi ve altyapı tesisatının döşenmesi işleri ile aydınlatma ve sulama tesisatları işçiliği olarak sayılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda aydınlatma tesisatı imalâtları ile nostaljik taş döşeme imalâtlarının yapılmadığı saptanmış, eksik olan nostaljik taş imalâtında sözleşmede yapılacak m2’nin belirli olmaması nedeniyle yapılması gereken imalât davacının iddiasına göre 62,56 m2 üzerinden, davalının iddiasına göre 163,72 m2 üzerinden ayrı ayrı hesaplanmış, mahkemece davacının kabulünde olan 62,55 m2 üzerinden olan hesap tarzı benimsenerek davacı alacağı hesaplanmıştır.

./..

s.2

15.H.D.

2016/1412

2017/1223

./..

s.2

15.H.D.

2016/1412

2017/1223

Sözleşmedeki bedel sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte olan 818 sayılı BK’nın 365. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hakedilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir. Somut olayda sözleşmede yapımı kararlaştırılan imalâtların birim fiyatları ve alanları belirlenmiş olup alanı belirli olmayan nostaljik taş imalâtının tüm sözleşme kapsamına göre makul alan üzerinden hesaplanması gerekir. Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş hükme esas raporu veren bilirkişilerden alınacak ek rapor ile yukarıda açıklanan ilkelere göre hesaplama yaptırılıp hakedildiği belirlenen imalât bedelinden ödendiği ihtilafsız olan 7.000,00 TL’nin mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan bu gerekçe kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ :Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 21.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25415, Karar No: 2017/3181, Tarih: 17.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/25415 E.  ,  2017/3181 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 17/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9948, Karar No: 2013/9675, Tarih: 20.06.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/9948 E.  ,  2013/9675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: K A R A R

1)-İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi;

2)-Şikayet eden borçlu ... vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, borçlunun ...at Bankası nezdindeki hesaplarına haciz konulmasına karar verildiğini ve bu kapsamda ilgili Banka'ya haciz yazısı yazıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesine göre bu madde uyarınca ödenecek tazminatın tahsili için idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, öte yandan anılan banka hesabına kamu hizmetlerine tahsisli (projeli işlerde kullanılmak üzere) ödeneklerin yatırıldığını, bu nedenlerle yapılan haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulüne, şikayet eden borçlu İl Özel İdaresi'nin ... Bankası ... Şube Müdürlüğü'ndeki hesabına konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis

etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü 22.02.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; borçlunun hesabına 29.03.2013 tarihinde haciz konulmuştur. Haciz tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6.maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu İdare'nin haczi kabil mal varlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkeme'nin yazılı gerekçesi isabetli olmamıştır.

Bu kapsamda; haciz yazısında belirtilen hesap numarasına uygun hesabın ekstrelerinin getirtilerek, mahiyeti ve kaynağı belirlenerek, diğer şikayet sebepleri kapsamında değerlendirilme yapılması gerekirken, eksik inceleme ve yazılı gerekçe ile hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme hükmünün yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 20.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2599, Karar No: 2021/7354, Tarih: 01.06.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/2599 E.  ,  2021/7354 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Zonguldak 2. İş Mahkemesi

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, sigortalının davalı kurum işçisi olarak maden ocağında çalışmakta iken 30/04/2013 tarihinde kalp krizi geçirmesi sonucu sürekli iş göremezliğe uğradığı iddiasıyla 1,00-TL maddi, 40.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 29/04/2019 tarihli talep artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 272.560,98-TL ye çıkarmıştır.

II-CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Kazalı sigortalının 30/04/2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda % 36 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelişinde % 50 kaçınılmazlık olduğu, dava dışı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.'nin % 35 oranında, TTK nın % 10 oranında ve davacının % 5 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, sürekli iş göremezlik oranı, tarafların kusur oranı, kurum tarafından yapılan ödemeler ve dosya kapsamı nazara alınarak davacı kazalının 272.560,98-TL maddi zararının olduğunun tespit edildiği ve 30.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan kusur ve hesap raporlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı kurum ile ... İnş. ve Tic. A.Ş arasındaki ilişkinin muvazaalı olup Yargıtay kararı ile kesinleştiğini, davacıya verilen kusurun yerinde olmadığını, hesaplamanın 365 gün üzerinden yapılması gerektiğini, esas alınan ücretin gerçek ücret olmadığını, davacının dava dışı şirkette taban ücret+prim şeklinde çalıştığını, TİS hükümlerine göre tespit edilen ücretten az olmamak üzere davalı kurum kadrolu emsal işçisine göre ücretinin tespitinin gerektiğini, 50 yaş sonrası için aktif çalışma dönemi sonuna kadar yine yeraltı şartlarında ancak asgari ücrete göre gelir elde edeceğinin kabulü ile hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamaların 365 gün üzerinden yapılması gerekirken 300 gün üzerinden yapıldığını, hükmedilen manevi tazminatın oldukça az olduğunu, reddedilen manevi tazminat yönünden davalı kurum lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki açıklamayı/savunmayı tekrar edip müvekkil kurum ile ... İnş.ve Tic. A.Ş arasında asıl-alt işveren ilişkisi ve muvazaa bulunmadığını, ... İnş.ve Tic. A.Ş'ne verilen galeri açma ihalesinin 4734 ve 4735 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre işin tamamının anahtar teslim ile verildiğini, emsal gösterilen Yargıtay (kapatılan) 7. Hukuk Dairesi'nin 2015/39104-23937-E/K sayılı ilamını ve benzeri ilamını kabul etmediklerini, söz konusu Yargıtay kararının yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir..

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile 272.560,98-TL maddi, takdiren 30.000,00-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30/04/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, bu kararın taraf vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince taraf vekillerinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile 272.560,98-TL maddi, takdiren 30.000,00-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30/04/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, bu kararın taraf vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince taraf vekillerinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından sigortalının davalı işyeri maden ocağında Maden İşçisi olarak çalışmakta iken, 30/04/2013 tarihinde yeraltında galeride süren kama çalışması yaptığı bir sırada aniden yere yığıldığı ve orada bulunan diğer arkadaşları tarafından kuyu dibine getirilerek ocak dışına çıkarılıp, hastaneye gönderildiği, hastanede yapılan tetkiklerde "Kalp Krizi" geçirdiğinin anlaşıldığı, meydana gelen olay ile ilgili olarak İlk Derece Mahkemesince tek kusur raporu alındığı, 31/10/2018 tarihli anılan bu raporda; kazanın meydana gelişinde % 50 kaçınılmazlık olduğu, dava dışı ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin % 35 oranında, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'nün % 10 oranında ve davacının % 5 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, mahkemece bu rapora itibar edilerek karar verildiği, ancak düzenlenen işbu raporun oluşa uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

1-Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır.

Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık (sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi, işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak, buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini ortaya çıkarmıştır.

İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak, onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.

Anayasanın 17. maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur.

İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığını 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında düzenlemiştir.

Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre, işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen; deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür.