muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/7549, Karar No: 2019/9302, Tarih: 24.04.2019

7-) Cinsel saldırı suçunun basit şeklinin mi yoksa nitelikli şekline teşebbüsün mü oluştuğunu incelerken TCK'nun benzer maddelerin yorumuna ve tatbikatına da bakılabilir. Bu konuda mesela TCK'nun 86 ile 87. m uygulaması önemli bir örnektir. Failin fiili işlemeden önce söylediği sözler ve aradaki husumet ne olursa olsun mağdura karşı gerçekleştirdiği basit yaralamanın, "yüzde sabit iz" oluşturabileceği yada "organ tatili doğurmaya" elverişli olduğu yada atılan cisim mağdura isabet etseydi "kemik kırığı" meydana getirebileceği ileri sürülerek fail nitelikli yaralamaya teşebbüsten cezalandırılmaz. Yaralama suçunda failin niyeti ve kastı yorumlanarak "nitelikli yaralamaya teşebbüs" kabul edilemezken cinsel suçlarda nitelikli hale teşebbüsün kabul edilmesi kanunun düzenleme ve sistematiğine aykırıdır. TCK'nun 102/2 ve 103/2. fıkralarının tatbikatında, henüz fiilen organ veya cisim sokma olmadığı halde failin amacı veya söylediği sözler aleyhe yorum ve kabul ile nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs edildiği de kabul edilemez.

8-) Yürürlükte olduğu dönemde cinsel saldırı suçu sonucunda mağdurun ruh ve beden sağlığı bozulmuşsa (TCK'nun 102/5. fıkra) nitelikli cinsel saldırı veya istismar suçuna teşebbüs hükümlerinin uygulaması da tuhaftı. Yargıtay uygulamasına göre, basit veya nitelikli saldırı suçundan tayin edilen ceza önce teşebbüs uygulanarak indirilmekte sonra birden ruh ve beden sağlığı bozulduğu gerekçesiyle astronomik şekilde arttırılıp sonra diğer uygulama maddelerine geçilmekteydi. Böylece failin fiili teşebbüs aşamasında kalmış kabul edildiği halde tamamlanmış suçun cezasıyla cezalandırılmakta ve tamamlanmış suçla teşebbüs aşamasında kalmış suçun cezasında hiç bir fark olmamakta idi. Halen lehe kanun değerlendirmesi ve uygulamasında bu tatbikat sürmektedir. Teşebbüs aşamasında kaldığı kabul edilen nitelikli cinsel saldırı suçunun ruh veya beden sağlığını bozduğu durumda sürdürülen uygulama, TCK sisteminde olmayan kanuna aykırı ve hukukun genel ilkelerini açıkça ihlal etmektedir. (Mesela TCK'nun 102/1. fıkraya göre verilen 2-7 yıl arası hapis, TCK'nun 35/2. fıkrasından (1/4) indirim 1 yıl 6 ay - 5 yıl 3 ay hapis, sonra TCK'nun 102/5 ten 10 yıl hapis, gibi) Uygulamanın mantıklı ve tutarlı olabilmesi için suçun bu nitelikli haline teşebbüsün mümkün olmadığı kabul edilmeliydi. Yine bu uygulama açıkça TCK'nun 61/1-4 fıkralarına aykırıdır. Kanunun cinsel suçlarda diğer suçlardan ayrı bir teşebbüs uygulaması belirlediğini ve uygulama getirdiğini izah zordur.

9-) Yargıtay, kanun koyucu gibi hareket ederek ictihaden sanık aleyhine kural koyamaz. Organ veya cisim sokarak işlenmesi zorunlu olan nitelikli cinsel saldırıya, teşebbüsü mümkün kabul ederek geliştirilen uygulama, "Kanunda açıkça yazılı olmadıkça cezalar ne arttırılabilir ve ne eksiltilebilir. ne de değiştirilebilir." diyen TCK'nun 61/10. fıkrasını da ihlal etmektedir. Cinsel saldırıya teşebbüsten verilen ceza eğer cinsel saldırının basit halinden verilecek cezanın alt sınırının altında kalırsa bu defa kanuna aykırı olarak içtihaden hakkaniyet gereği olduğu gerekçesiyle cezanın artırılması yoluna gidilmektedir. Eğer cinsel saldırı suçunun nitelikli haline teşebbüsten verilen ceza cinsel saldırı suçunun basit halinden verilecek cezadan daha az ise TCK'nun 61/10. fıkrası esas alınarak ya hiç uygulamaya müdahale edilmemeli veya suçun teşebbüs aşaması değil basit şeklinin işlendiği kabul edilmeliydi. Cinsel suçların tiksindiriciliği ve çirkinliği, toplumda uyandırdığı infial ve nefret, faillerin daha fazla ceza almalarını sağlamak için yargının içtihat yoluyla aleyhe kural ihdasına gerekçe olamaz.

10-) Cinsel saldırı suçunun organ veya cisim sokarak işlenen nitelikli haline teşebbüsü mümkün kılan görüş zincirleme suç uygulamasında mantık hatasına düşmektedir. Türk Ceza Kanununun 43. maddesine göre bir suçun basit ve nitelikli hali bir suç sayılarak zincirleme suç sebebiyle cezada belli bir artırım uygulanmaktadır. TCK'nun 43/1 fıkra 3. cümlesine göre, "bir suçun basit ve nitelikli hali aynı suç" kabul edilmektedir. Eğer organ veya cisim sokma ile cinsel saldırı veya istismar aynı suç değilse TCK'nun 102/2 ve 103/2 maddeleri ile ilk fıkralar teselsül de etmez. Cinsel suçlar, teselsülde aynı suç ama teşebbüste farklı suç muamelesine tabi tutulamaz. Kanun nazarında aynı maddede düzenlenen cinsel saldırının basit ile nitelikli halleri tek bir suçtan ibarettir. Uygulama da, kanunun bir suç saydığı nitelikli hali, bazen tek suçun nitelikli hali bazen ise farklı suç gibi kabul etmemeli, istikrarlı davranmalıdır.

11-) "Basit cinsel saldırı" (TCK'nun 102/1. f) suçundan verilen süreli hapis cezalarının infazında hükümlü, özel tehlikeli suçlu sayılmamaktadır. Buna karşılık 5275 sayılı Kanunun 108/9. fıkrasına yapılan ekleme ile "organ veya cisim sokarak nitelikli cinsel saldırı" (TCK'nun 102/2. f) suçuna teşebbüsten verilen cezaların infazında hükümlü, özel tehlikeli suçlu muamelesi görmektedir. Bu nedenle süreli hapis cezasında şartla tahliye indirimi, 2/3 yerine 3/4 oranından yapılmakta ve hükümlüler daha uzun süreyi cezaevinde geçirmektedirler. İşlediği fiil organ veya cisim sokarak nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs niteliğinde kabul edilen hükümlülerin özel tehlikeli suçlu sayılmasının bir diğer sonucu da süreli hapis cezasının infazından sonra "kimyasal kastrasyona" tabi tutulmalarıdır. Tedaviye tabi tutarak kısırlaştırma, mahkumiyet hükmünün infazından sonra uygulanan ek bir cezadır. Fiilen organ veya cisim sokmayan cinsel suç hükümlüsünün infaz sonrasında kısırlaştırma tedavisine tabi tutulması, kanun koyucunun bilinçli olarak arzu ettiği bir sonuç değildir. TCK'nun 102/2. fıkrasının uygulamada ayrı bir suç gibi işlem görmesi ve teşebbüsün mümkün kılınmasının tabi bir sonucu olarak istenmeyen ve öngörülemeyen aleyhe neticeler meydana gelmektedir.

12-) Ceza normları kanunilik ilkesi gereğince dar yorumlanır. Cinsel saldırı veya istismarın organ veya cisim sokarak işlenebilen nitelikli haline teşebbüsün mümkün olduğunun kabulü halinde ceza normunun cezalandırdığı alan fiilen genişletilmektedir. Yargıtay 14. Ceza Dairesinin TCK'nun 102/2 ve 103/2. fıkrada yazılı nitelikli hale teşebbüsü mümkün kılan çoğunluk görüşü kabul edildiğinde, kanun koyucunun hiç arzulamadığı ve cezalandırmayı aklından bile geçirmediği suç teşkil etmeyen fiilleri cezalandırma tehlikesi doğmaktadır. İlk olarak kanunda suç olmayan eşe karşı işlenen basit bir cinsel saldırı fiili organ sokmaya teşebbüs kabul edilerek rahatlıkla suç haline getirilebilir ve fail eş cezalandırılabilir. Yine şikayete tabi olan TCK'nun 102. maddenin ilk fıkrasındaki basit cinsel saldırı fiili, nitelikli hale teşebbüs denilerek 102. maddenin ikinci fıkrasına sokulmak suretiyle şikayetten vazgeçme olsa bile fail cezalandırılabilir. Şüphesiz bunları kanun koyucu cezalandırmak istemiş değildir. Fakat, nitelikli cinsel saldırıya teşebbüsün mümkün olduğunu kabul etmekle bütün bu yollar açılmaktadır.

13-) Diğer yandan somut olayda sanığın sürtünerek boşalması sonucu cinsel doyuma ulaşması veya olayın etkisiyle ereksiyon olamadığı için cinsel organını sokamadığı kabul edilen olayda, TCK'nun 35/1. fıkrada tanımlanan bir teşebbüsten de söz edilemez. Bir suça teşebbüs için en önemli şart failin "elinde olmayan bir nedenin sucun tamamlanmasını" engellemesidir. Cinsel saldırı suçunda failin heyecandan ereksiyon olamaması, boşaldığı için penisinin sertliğini kaybetmesi veya iktidarsız olması gibi nedenler failin elinde olmayan suçu önleyen nedenler değildir. Bunlar tersine failden kaynaklanan ve failin elinde olan nedenlerdir. Fail isterse cinsel organı yerine başka bir organını veya bir cismi sokarak suçu tamamlayıp neticeyi elde edebilir. Bu gibi durumlarda failin daha ileri gitmeyip mağdura organ veya cisim sokmaması, elinde imkan olduğu halde suçu tamamlamaması lehine düşünmeyi ve değerlendirmeyi gerektirir. Fail, yalnızca cinsel saldırı ile yetinip devamını işlemediği suçtan, niyeti aleyhe yorumlanarak cezalandırılamaz.

Sonuç olarak basit cinsel saldırı (basit cinsel istismar dahil) suçunun nitelikli haline teşebbüsün kabul edilmesi, içinden çıkılmaz hukuki sorunlar doğurmaktadır. Kanunun sistematiği, suç tasnif sistemi, kanunun diğer maddeleriyle mantıki bütünlük ve tutarlılığı böyle bir yoruma imkan vermemektedir. Fail herhangi bir sebeple işleyemediği bir suçtan sorumlu tutulmamalı, suç yolunda ilerlediği ve o vakte kadar gerçekleştirdiği fiillerin meydana getirdiği tamamlanmış suçtan cezalandırılmalıdır. Failin içinde taşıdığı kötü niyeti zevahire göre aleyhine yorumlayarak cezalandırmak, kanunilik ilkesinin sınırlarını aşındırır. Bu görüş ve gerekçelerle sayın çoğunluğun organ sokarak ciınsel saldırıya teşebbüs edildiğine dair düşüncesine iştirak etmiyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/19641, Karar No: 2013/7068, Tarih: 02.04.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/19641 E.  ,  2013/7068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, davalıdan kıdem- ihbar-kötü niyet tazminatı ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacağının ödetilmesi talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmediğini, tartıştığı iddia edilen ...'in kendi çalışanları olmadığını, davacının ... hakkında herhangi bir yazılı veya sözlü şikayet dilekçesi vermediğini, işten ayrıldıktan sonra aynı hizmeti veren bir başka şirkette işe başladığını, kaldı ki altı iş günü içinde iş sözleşmesini feshetmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshetttiği gerekçesiyle taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle sonlandırıp sonlandırmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı işçinin, iş sözleşmesini davalı şirkete keşide ettiği 06.07.2010 tarihli ihtarname ile Onur Air şirketinde Uçak Teknisyeni olarak çalışan ...'in kendisine hakaret ve tehditte bulunduğu, yetkili kimselere şikayette bulunmasına rağmen bu şahıs hakkında gereğinin yapılmadığı, işverenin gözetme, işçinin kişiliğinin korunması ve çalışma koşullarının uygulanmaması ilkelerine aykırı hareket ettiğinden bahisle sona erdirdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürmüş ise de, kendisine hakaret ettiğini ileri sürdüğü ... davalı şirketin çalışanı olmadığı gibi, davacı tarafından adı geçen şahsın davranışı ile ilgili olarak yazılı bir şikayeti olmadığı gibi, Apron Şefi olan davalı tanığı ...'in, ...'i bu konuda uyardığının anlaşılması karşısında, davacı tarafından yapılan feshin haklı nedene dayanmadığı kabul edilmelidir. Davacının iş sözleşmesini feshi haklı nedene dayanmadığından kıdem tazminatı talebinin reddine karar verilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 02/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18089, Karar No: 2016/11290, Tarih: 21.12.2016

**1. Hukuk Dairesi         2014/18089 E.  ,  2016/11290 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Davacı, 184 ada 4218 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazın bulunduğu alanda davalılar tarafından inşa edilen otoyolun kenarlarına yapılan kanalların, tek bir kanala bağlandığından oldukça yüksek debiye sahip akıntı oluşturduğunu, bu akıntının taşınmazından geçen kısmının arazisinde derin çukurlara yol açarak iki parçaya böldüğünü, bazı ağaçların da zarar gördüğünü, taşınmazını kullanamadığını ileri sürerek çekişmenin giderilmesine, elatmanın önlenmesine, uğradığı zarar nedeniyle tazminata ve ecrimisile hükmedilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesinde "Bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir" şeklinde mülkiyet hakkının içeriği belirlenmiştir.

Mülkiyet hakkına dayanılarak bir kişi aleyhine haksız fiil niteliğindeki elatmadan dolayı dava açılabilmesi için, o kişinin taşınmazına kendisine karşı dava açılan kişi tarafından herhangi bir hukuki nedene dayanmadan elatma olgusunun gerçekleşmesi gerekir. Öte yandan davacı davalılara karşı TMK’nun 737. maddesine dayanarakta elatmanın önlenmesi isteğinde bulunmuştur. TMK'nun 737 madde hükmüne göre, bir kişiye karşı elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kendisine karşı dava açılan davalı ya da davalıların taşınmazın davacıya ait taşınmaza komşu taşınmazlarının bulunması ve davalı ya da davalıların mülkiyetten doğan hak ve yetkilerini kullanır iken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıkta bulunmaları gerekir. Davalıların davacının malik olduğu taşınmaza komşu taşınmazları bulunmadığından TMK'nun 737. maddesi gereğince açılan davanın dinlenilme olanağı da yoktur.

./..

Davacının işgal nedeniyle uğranılan zarar ve değer kaybı ile ilgili maddi tazminat talebine gelince; herhangi bir konuda tazminat istenebilmesi için hukuka aykırı bir fiilin bulunması, bu fiili işleyen kimsenin kusurlu olması, fiil sonucunda bir zararın meydana gelmesi ve fiil ile zarar arasında illiyet bağı (nedensellik) bulunması gerekir.

./..

Davacının işgal nedeniyle uğranılan zarar ve değer kaybı ile ilgili maddi tazminat talebine gelince; herhangi bir konuda tazminat istenebilmesi için hukuka aykırı bir fiilin bulunması, bu fiili işleyen kimsenin kusurlu olması, fiil sonucunda bir zararın meydana gelmesi ve fiil ile zarar arasında illiyet bağı (nedensellik) bulunması gerekir.

Somut olaya gelince; davacı davalıların eylemleri sonucu maddi zarara uğradığından bahisle maddi tazminat talebinde bulunmuştur. Ancak davacının taşınmazında 06/06/2012, 07/02/2013 ve 09/12/2013 tarihlerinde üç keşif yapılmış, alınan bilirkişi raporlarından taşınmazın kuzey tarafından otoyolun geçtiği, taşınmaz içerisinde bulunan derenin yağmur sularının aktığı doğal dereler olduğu ve bu derenin arazinin eğimi gereği meydana geldiği otoyol altından geçen menfezin bu derenin meydana gelmesine neden olmadığı, aksine menfezin yapımı sırasında suyun akışını yavaşlatmak için pere denilen küçük havuzların oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Davalıların eylemi sonucu davacının mülkiyetinde bulunan taşınmazda değer kaybı ve işgal nedeniyle zarar olduğu kanıtlanamamıştır.

Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, taşınmazın fiili durumuna ve alınan bilirkişi raporlarına aykırı olarak yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalılar vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12984, Karar No: 2011/1355, Tarih: 16.02.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/12984 E.  ,  2011/1355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/11/2008 gününde verilen dilekçe ile encümen kararının kaldırılması istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 12/05/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; davalı ... tarafından davacı hakkında düzenlenen idari para cezasının kaldırılması ve idari para cezası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup yerel mahkemece, belediyelerin yetkili organlarınca verilen kararlar aleyhinde adli yargı yerine değil, idari yargı yerine başvurulması gerektiği gerekçesiyle, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

01.06.2005 günü yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Yasası'nda bu Yasa'da ve diğer yasalarda öngörülen idari yaptırımlar bakımından kapsamlı düzenlemeler getirilmiş olup başvuruya ilişkin görev konuları da düzenlenmiştir. Diğer yasalarda öngörülen idari yaptırımlar hakkında Kabahatler Yasası'nın uygulanabilmesi için; idari yaptırımın Kabahatler Yasası'nın 1. maddesinde belirlenen toplum düzenini, genel sağlığı, genel ahlakı, çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amaçlarıyla getirilmiş olması, 2. maddesinde yapılan kabahat tanımına ve 16. maddesinde belirtilen yaptırım türlerine uyması, 19. maddesinde ayrık tutulduğu belirtilen kabahatlerden olmaması ve 27/1. maddesinde itiraz yolu gösterilen idari yaptırım türlerinden olması gerekir.

Dava konusu olayda, yukarıda sayılan koşulların gerçekleştiği anlaşıldığına göre belediye meclis kararına aykırı olduğu ileri sürülen encümen kararı uyarınca verilen idari para cezasına yönelik itiraza bakma görevi 5326 sayılı Yasanın 27. maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesine aittir.

Yerel mahkemece, açıklanan yasal düzenleme gereğince davaya sulh ceza mahkemesinde bakılması gerektiği gözetilerek mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 16/02/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1519, Karar No: 2018/2911, Tarih: 27.03.2018

**21. Hukuk Dairesi         2018/1519 E.  ,  2018/2911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalılardan ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı .... açısından davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar açısından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü olan Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ....'ne devredildiği, mahkemece verilen 22/12/2015 tarihli kararın Dairemiz'in 18/04/2017 tarih 2017/754 Esas 2017/3215 Karar sayılı kararı ile davalı .... açısından eksik inceleme sonucu davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, kabul edilen manevi tazminatlar açısından davacılar lehine takdir edilen avukatlık ücretlerinin hatalı olduğundan bahisle bozulduğu, mahkemenin 02/11/2017 tarihli celsede Dairemiz bozma ilamına uyduğu, aynı celsede davacılar vekilinin .... yönünden husumet itirazını kabul ettiklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1. maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.