muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2064, Karar No: 2015/1429, Tarih: 27.01.2015

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama

yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; mahkemece yukarıda belirtilen araştırma ve incelemeler yapılmadan, kontrol memuru raporunda imzalı beyanı olan tanığın imzalı beyanı ile duruşmadaki beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeden, bu tanığın sonradan beyanını değiştirmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve makul bir gerekçeye dayanmadığı göz ardı edilerek, ayrıca eski eşin 5402 sokak 33/3 Konak/İzmir adresindeki komşular dinlenilmeden, davacının boşandıktan sonra yaşadığı evin kimin olduğu, davacının kiracı olup olmadığı araştırılmadan, kiracı ise ev sahibi dinlenilmeden ve kontrol memuru raporunda imzalı beyanları bulunan diğer tanıklar ile tespit edilecek apartman komşuları arasından re'sen seçilecek kişiler dinlenilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3172, Karar No: 2019/10372, Tarih: 26.12.2019

**10. Hukuk Dairesi         2017/3172 E.  ,  2019/10372 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Karşıyaka 1. İş Mahkemesi

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı işveren ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM:

Davalı şirkete ait işyerindeki çalışmaların, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçtiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

II- CEVAP:

Davalı şirket vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; işyerinin, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesindeki koşullara sahip olmadığını; basın iş kolunda olmayan ve maddenin aradığı etkenlere maruziyetin bulunmadığı işyeri ortamındaki çalışmaya ilişkin istemin reddi gereğini savunmuştur.

SGK Başkanlığı vekili, basım ve gazetecilik işyerinde geçen çalışmaya dayalı talep yönünden, gerekli belgelerle dava öncesi başvuru bulunmadığı, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddi gereğini savunmuştur.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, "... ss numaralı davacı ...’ın ... numaralı ... İzmir Gravür Baskı Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait basım işyerindeki çalışmasının 506 sayılı Yasaya 2098 sayılı Yasanın Ek 1. maddesi ile eklenen Ek 5/II.ci madde hükmüne bulunan bulunduğu anlaşılan davacının, bu işyerinde 13/07/1995 tarihinden bu yana 1A olarak diğer davalı kuruma bildirilen sigorta primi ödenmiş toplam 4578 günlük fiili çalışma süresinin bulunduğu ve 4578 x 0,25 = 1144 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun tespiti ile bu sürenin salt sigortalılık süresine eklenmesine, " karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı Şirket vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; işyerinin çalışma ortamında maruz kalınan etkenler yönünden, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesindeki koşullara sahip olmadığını; Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E., 2013/446 K. sayılı kararının kesinleşme tarihinedek kağıt iş kolunda faaliyet gösteren firmanın bu dönemde itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirim yapmasının mümkün olmadığını; işyeri ortamında 506 sayılı Yasanın Ek 5. Maddesinde sayılan etkenlere maruz kalınmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

SGK Başkanlığı vekili, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleşmediğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B- BAM KARARI

Karşıyaka 1. İş Mahkemesi'nin 2012/200 E., 2013/446 K. sayılı, "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 11.10.2012 tarih ve 28438 sayılı resmi gazetede yayımlanan ve davalı ... İzmir Gravür Baskı işyerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle iş kolları tüzüğünün 9 sıra numaralı "kağıt" iş koluna girdiğine ilişkin tespit kararının iptali ile; ... İzmir Gravür Baskı işyerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle iş kolları tüzüğünün 10. sıra numarasında belirlenen "basın ve yayın" iş koluna girdiğinin TESPİTİNE," yönelik kararının, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2014/8184 E., 2014/7045 K. sayılı ilamıyla onanmak suretiyle kesinleştiği; davacının çalışmasının, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulu katılımıyla işyerinde keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıklar da dinlenip; bilirkişi kurulundan, konuya ilişkin yargısal denetime elverişli irdeleme içeren rapor alındığı; hükme dayanak alınan rapor içeriğinde, dava konusu uyuşmazlık yönünden; işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönlerinin teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği; bu kapsamda, matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken davalıya ait işyerinin üretim bölümündeki baskı makinelerinde, solvent, asetat ve alkol türevlerine ilişkin kimyasallar kullanıldığı; gün ışığı yetersiz olduğu için yapay ışık altında çalışıldığı ve gürültü düzeyinin yüksek olduğu tespitlerine yer verildiği kalite kontrol bölümünde kalite kontrol ve güvence teknisyeni olarak çalışan davacının da aynı ortamda ve bu etkenlere maruz kalarak çalıştığının belirlendiği; işveren tarafından 2007-2008 yıllarında üretim bölümünde çalışan bir kısım işçilerin itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına ilişkin kısmi bildirim yapıldığı da gözetilerek; sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında 506 sayılı Yasanın ek 5. maddesini yürürlükten kaldıran 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihine kadarki döneme ilişkin isteminin kabul edilmesi gerektiği ve 5510 sayılı Yasanın Geçici 7/2 maddesindeki "...17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde bu Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmaz

.10.2008 tarihine kadarki döneme ilişkin isteminin kabul edilmesi gerektiği ve 5510 sayılı Yasanın Geçici 7/2 maddesindeki "...17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde bu Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmaz." düzenlemesi dikkate alınarak; istinaf kanun yoluna başvuran davalı Şirket ve SGK Başkanlığı vekilinin dilekçelerinde yer verdikleri itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı; ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; davalı Şirket vekili ile SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı şirket vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; işyerinin çalışma ortamında maruz kalınan etkenler yönünden, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesindeki koşullara sahip olmadığını; Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E., 2013/446 K. sayılı kararının kesinleşme tarihinedek kağıt iş kolunda faaliyet gösteren firmanın bu dönemde itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirim yapmasının mümkün olmadığını; işyeri ortamında 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinde sayılan etkenlere maruz kalınmadığını beyanla, kararın bozulmasını talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/2. fıkrasında, “Diğer Kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.” şeklinde düzenleme gözetildiğinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'u dışındaki Kanunlar ile de dava şartı düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64'üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7'nci maddesine üçüncü fıkra olarak “31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer Kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü eklenmiştir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK’nın 115/2. maddesindeki kurala göre, “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.” düzenleme gereğince, dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

VI- ESASIN İNCELENMESİ :

Eldeki dava 08.12.2015 tarihinde, 6552 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra açılmıştır. Davacı, itibari hizmet süresinin tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın esasına girilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

VI- ESASIN İNCELENMESİ :

Eldeki dava 08.12.2015 tarihinde, 6552 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra açılmıştır. Davacı, itibari hizmet süresinin tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın esasına girilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaatın olması ve Kurum'ca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, eldeki davada, davacı tarafından 5521 sayılı Kanunun 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, Mahkemece, dava açmadan önce kuruma başvuru yok ise 6100 sayılı HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca, 6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda, dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı işveren vekili bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin BAM’a gönderilmesine, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, oybirliğiyle 26.12.2019 gününde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9462, Karar No: 2012/27303, Tarih: 06.11.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/9462 E.  ,  2012/27303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraate, hükümlülüğe, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ...'ın temyiz itirazlarına göre yapılan incelemede;

Sanık hakkında verilen adli para cezasının 24 eşit taksit halinde tahsiline karar verilmiş olup söz konusu taksit aralığının hem hapisten çevrili hem de doğrudan verilen adli para cezasını kapsadığı kabul edilmiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

Katılan vekilinin beraat eden sanık ...'a yönelik temyiz itirazlarına gelince,

Olayın oluş ve sanıkların yakalanış şekli, ele geçen sigara sayısının çokluğu ve kutuların üzerinde sigara markasının yazılı olması, ticari taksi şoförü olan sanığın İğdır ilinden Kars iline gitme sebebi olarak gösterdiği savunmasının hayatın olağan akışına uygun düşmemesi karşısında sanığın üzerine atılı eylem sabit olmasına rağmen mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06.11.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19610, Karar No: 2017/8001, Tarih: 22.06.2017

**13. Hukuk Dairesi         2016/19610 E.  ,  2017/8001 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... Başkanlığı adına ... Güvenlik İl Müdürlüğü vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 25.11.2011 gün ve 2010/42-2011/745 sayılı hükmün Dairemizin 6.4.2016 tarih ve 2016/1700-9728 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı, eczacı olduğunu, davalı Kurum tarafından gönderilen 10.09.2009 tarihli yazı ile sözleşmesinin, kuruma fatura edilen 3 adet reçetenin hasta tarafından yazdırılmadığı ve ilaçların alınmadığı gerekçesi ile protokolün 6.3.16 maddesi gereğince 2 yıl süre ile feshedildiğini, ancak feshin haksız olduğunu ileri sürerek sözleşmenin 2 yıl süre ile feshine ilişkin işlemin iptali ile sözleşmenin aynı koşullarda devamına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün, davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 06.04.2016 tarihli, 2016/1700 E. ve 2016/9728 K. sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiş; bu kez davacı, karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Davacı, eldeki dava ile davalı Kurum tarafından sözleşmesinin haksız olarak 2 yıl süre ile feshine ilişkin işlemin iptalini istemiş, davalı davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş; davalının temyizi üzerine Dairemizin 06.04.2016 tarihli ilamı ile davacı hakkında özel belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan açılmış dava bulunduğu ve bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Ne var ki; davacının sözleşmesinin, ... isimli hastanın 3 adet reçetesinin kendisi tarafından yazdırılmadığı ve bu reçetelerdeki ilaçların kendisi tarafından alınmadığı gerekçe gösterilerek feshedildiği, ancak bu hastanın söz konusu reçetelerinin ceza yargılamasının konusu olmadığı, davacının başkaca hastaların reçetelerine ilişkin eylemler nedeniyle yargılandığı, dolayısıyla eldeki dava bakımından ceza dosyasının beklenmesinin sonuca etkili olmayacağı karar düzeltme talebi üzerine dosyanın yeniden incelenmesinden anlaşılmıştır. Öyle olunca, Usul ve yasaya uygun kararın onanmasına karar verilmesi gerekirken, Dairemizce zuhulen bozulduğu yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından davacının karar düzeltme talebinin kabulüne, Dairemizin 06.04.2016 tarih ve 2016/1700 Esas ve 2016/9728 Karar sayılı “bozma” ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının açıklanan nedenlerle onanmasına karar vermek gerekmiştir.