muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13856, Karar No: 2022/16392, Tarih: 21.12.2022

.10.2000 tarihinden sonra Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilecek olanlara ilişkin olduğunu, 20.04.1982 ve 22.03.1985 tarihlerinde yapılan değişiklikler ile 20.04.1982-22.03.1985 tarihlerinden sonra Bağ-Kur’a yeni kayıt ve tescil edilecekler için söz konusu kanunlar ile getirilen değişikliklerin uygulanması gerektiğini, müvekkilinin 07.03.1986-21.06.2006 tarihleri arasında oda kaydının bulunduğu dönemlerin sigortalı hizmet süresinden sayılmasını ve tespitini talep ettiğini, oda kaydının başlangıç tarihinin 1993 yılı olduğunu, sigortaya tescil tarihinin vergi kaydının ilk başlangıcının olduğunu, müvekkilinin her ne kadar vergi kaydı başlangıç tarihi olan 19.02.1985 tarihi esas alınarak sigorta tescil tarihi belirlendiğini, bu dönemde vergi kaydının Bağ-Kur sigortalısı sayılmak için zorunlu kabul edildiğini, müvekkilinin Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odasında oda üye kaydının halen varlığını koruduğunu, müvekkilinin 07.03.1986 tarihinde vergi kaydını terkin eden bu dönemde var olan sigortalılığın varlığı için geçerli ve yeterli kabul edilen yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulan 21.06.2006 ve bu davanın açıldığı tarihe kadar devam eden oda kaydına istinaden bu tarihler arasındaki sürelerin sigortalı hizmet süresinden sayılmasının muhakkak olduğunu, müvekkilinin bu yasa döneminde mevcut olan oda kaydına göre sigortalı kabul edildiğini, müvekkilinin vergi kaydına göre sigorta girişi yapıldıktan sonra vergi kaydının terkin edilmiş olması şartına haiz müvekkilinin sonradan vergi kaydını terk ettiğini ancak halen başlangıçtan beri oda kaydının devam ettiğini, müvekkilinin 22.03.1985-04.10.2000 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinde 07.03.1986-04.10.2000 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğundan bu sürelerin bu nedenle sigortalı hizmet süresinden sayılması gerektiğini, müvekkilinin 19.02

.03.1985-04.10.2000 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinde 07.03.1986-04.10.2000 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğundan bu sürelerin bu nedenle sigortalı hizmet süresinden sayılması gerektiğini, müvekkilinin 19.02.1985 ve davanın açıldığı tarihe kadar devam etmekte olan oda kaydının geçersizliğine sadece sigorta tescil tarihi olarak kabul edilen vergi kaydı başlangıç ve bitiş tarihleri olan dönemin sigorta hizmet sürelerine sayıldığını ancak Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Oda kayıtlarının usulsüzlüğü nedeniyle sigortalılık için geçersiz kabul edilen oda kaydının olduğunu ve tespitini istedikleri dönemlere ait geriye dönük olarak tüm prim borçlarının toplu olarak tahsili yoluna gidildiğini, müvekkilinin geçmiş dönem prim borçlarını muhtelif tarih veya tarihlerde ödenmiş olduğunu, bu ödemelerin kurumca itirazsız olarak kabul edildiğini, müvekkilinden primleri tahsil edilen önceki dönemlere ait hizmet süresi içerisinde müvekkilinin davalı kurumca sigortalı olarak kabul edildiğini, davalı kurumun müvekkiline sigortalı olduğu inancını verdikten sonra müvekkiline atfı kabil bir kusur olmaksızın kendi yaptığı yanlışlığın farkına vardığını ve sigortalılık süresini sadece vergi kaydının olduğu dönemlerin sigortalı hizmet süresinden saymak sureti ile usulsüz kayıtların var olduğu gerekçesi ile oda kayıtlarına itibar etmeyerek bu süreleri zorunlu Bağ-Kur hizmet süresinden tenzil ettiğini, müvekkilinin mağduriyetine yol açacak bir şekilde kayıtların geçerli sayılmayarak sigortalılığının iptaline yol açacak biçimde tutanak tanziminin kabul edilemez bir durum olduğunu, müvekkiline ait mevcut oda kaydının geçersizliğine ve oda kaydının olduğu dönemlere ait sürelerin sigortalı hizmet süresinden sayılmamasına dayanak gösterilen tespit ve sebeplerden olan önceki tarihli orijinal defterin yakılması müvekkiline yüklenmesi ve oda kaydının geçersizliğine karar verilerek yaşlılık aylığının iptaline sebebiyet verilmesinin kabul edilemez bir durum olduğunu, Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası yeni yönetiminin eski yönetiminden devralırken elindeki mevcut eski oda kayıt defteri imha tutanağı haziran cetvelleri mevcut olduğu için noter tasdikli oda kayıt defterine eski üyelerin kaydını yapmış olduğunu, tutanağın tutulmaması veya tutulduğu halde eski veya yeni yönetime muhafaza edilmemesinin kusursuz olan müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitine ve 21.06.2006 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 07.03.1986 tarihinden 21.06.2006 tarihine kadar ki dönemlerde Akçakale Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı nezdinde oda kaydının olması sebebiyle zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak çalışıldığının tespitini ve 06.2006 ayından itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiğini, açılan davanın haksız olduğunu, davacının daha önce Şanlıurfa 1. İş mahkemesinin 2010/647 esas sayılı dava dosyasında aynı konuyla ilgili hizmet tespiti davasını açtığını ve o davayı kaybettiğini, kesin hükmünden dolayı haksız davanın açıldığını, davacı tarafın taleplerinden 5 yılı aşan sürelerin hak düşümüne uğradığını, bu sürelerin talep edilmesinin mümkün olmadığını, hizmet tespiti davalarında hakimin resen delil toplayıp çalışma olgusunun gerçekleştiğine vicdanen kanaat getirdiğini, yine bilirkişilerin hizmet tespiti davalarında çalışanın işyerinde çalıştığına dair ücret tediye bordrosu, irsaliye fişi, puantaj cetveli vs. belgelerle beraber tanık anlatımıyla hizmetin tespit edilebileceğini tespit etmekte olduklarını, sadece tanık anlatımıyla hizmet tespiti edilemeyeceğini, davacının hizmet tespiti istenen sürelerde bir başka Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı sigortalı olabileceğinden bu sürelerde sigortalı olup olmadığının tespitinin gerektiğini, ayrıca işsiz olarak devletten herhangi bir yardım alıp almadığı ve yeşil kart ile sağlık yardımlarından faydalanıp faydalanmadığının da tespit edilmesi gerektiğini, yine hizmetin tespiti açısından SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kaydının olup olmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini, ayrıca işveren tarafından davacının iddialarının kabul edilmesinin davanın ispatı için yeterli olmadığını, işverenin kabulünün taraflarından kabul edilmeyeceğini, davada dinlenecek tanıkların işyerinde sigortalı olarak çalışan, güvenilir kişilerden resen seçilmesi gerektiğini, davacının imza örneklerinin alınarak resmi belgelerdeki imza örnekleri ile karşılaştırılmasının ve kriminal incelemeye tabi tutulması gerektiğini, davacının iyi niyetli olup olmadığının sorgulanması ve hükme resmi belgelerin esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; Davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf dilekçesinde belirtmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi;

Davacılar vekilinin, Şanlıurfa 2. İş Mahkemesinin 06.02.2020 tarih ve 2019/347 Esas, 2020/147 Karar sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacılar vekili, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf dilekçesinde belirtmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi;

Davacılar vekilinin, Şanlıurfa 2. İş Mahkemesinin 06.02.2020 tarih ve 2019/347 Esas, 2020/147 Karar sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacılar vekili tarafından, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu öne sürülerek anılan kararın kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, davacılar murisinin 07.03.1986-21.06.2006 tarihleri sigortalı olduğunun tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, ve 21.06.2006 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

01/04/1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20/04/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22/03/1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Öte yandan, 11/09/2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. maddesinde “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine, Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.” hükmü getirilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurumun 25.11.2022 tarihli cevabi yazısından; davacının vergi mükellefiyetine istinaden 19.02.1985-15.08.2005 tarihleri arasında bağ-kur hizmetinin bulunduğu, 21.06.2006 tarihinde 17.969 TL prim ödemesinin bulunduğu, 07.09.2015 tarihinde geçici 54. madden yararlanmak için Kuruma başvuru yaptığı ve 01.10.2015 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, Mahkemece; davacının aylık iptaline yönelik Kurum işleminin iptali için açtığı Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 2010/647 Esas - 2001/74 Karar sayılı dava dosyasında oda kaydının usûlsüz olması gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 22.12.2011 tarih ve 2011/5671 Esas - 2011/19340 Karar sayılı ilamı ile süresinin geçirilmesi nedeniyle temyiz başvurusunun reddine karar verildiği; iş bu hükmün eldeki dava dosyası bakımından kesin delil teşkil ettiği gerekçesiyle davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ise de; iş bu davada talep edilen sürelerin ve geçici 54. maddenin varlığı karşısında kesin hükümden söz edilemez. Mahkemece; davalı kurumun vermiş olduğu 25.11.2022 tarihli müzekkere cevabında iptal edilen önceki sürelerin geçici 54. madde kapsamında Kurum kabulünde olduğu hususu da gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme neticesi yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, 21.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16458, Karar No: 2019/4730, Tarih: 23.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/16458 E.  ,  2019/4730 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, çalıştığı iş ve işyeri itibariyle itibari hizmet süresinin tespiti ile sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, hükümde belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Basım ve gazetecilik işyerindeki çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için, sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olması yanında, 506 sayılı Yasanın Ek 5/II. maddesinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin de çalışan yönünden gerçekleşmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Davacının, davalı işverene ait işyerindeki çalışmalarının itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla yapılan incelemede, davalı işveren ile arasında aynı konuda uyuşmazlık bulunan tanıkların beyanları ile mahkemenin 2014/462 esas sayılı dava dosyasında yapılan keşifte tespit edilen hususlar esas alınarak, kimya mühendisi bilirkişinin dosya üzerinden yaptığı incelemeyle düzenlediği, dava konusu çalışmada, bu iki koşulun varlığı açısından; işyerinin kapsamı, çalışma düzeni, bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler yönünden yeterli inceleme içermeyen; sigortalının, hangi bölümlerdeki çalışmalarında anılan fiziksel dış etkenlere nasıl maruz kaldığını ayrıntılı olarak inceleyip bireyselleştirmeyen bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

Mahkemece, öncelikle, davalı Kurumdan davacıya ait şahsi dosyası celp edilerek bildirimlerin hangi işyerinden yapıldığı tespit edilerek, davalı işveren ile arasında aynı konuda dava bulunmayan bordro tanıkları belirlenerek, işyerinde itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirimi yapılan sigortalılar bulunup bulunmadığı araştırılarak, varlığı halinde, çalışma ortamı yönünden beyanlarına başvurulması gereği üzerinde durularak, işyeri özlük dosyaları davalı işverenden celp edilerek, davalı işverene ait işyerinin üç ana bölümden oluştuğu gözetilerek, makinelerin bölümlerdeki pozisyonları, bölümler arası geçişi sağlayan kapıların konum ve büyüklükleri çalışma esnasında anılan kapıların kapalı olup olmadığı ve kapatılmış ise hangi tarihten itibaren kapatıldığı belirlenerek, işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda anılan yasada sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönleri incelenip davacının çalışmasının işyerinin hangi bölümlerinde geçtiği, yapılan işin niteliği, özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kalındığı; gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerdeki çalışma düzeniyle, çalışmanın gerçekleştiği saatler, gürültü düzeyi ve kullanılan maddelerin, insan sağlığı için tehlike düzeyinin belirlenmesi amacıyla, tanıkların, aynı işyerinde çalışma ve işyeri koşullarına ilişkin beyanlarının gerçekliği, dönem bordroları veya tanıklara ait sigorta kayıtlarından denetlenerek, dosyaya katılan tüm bilgi ve kanıtlar ışığındaki değerlendirme sonucunda bir hüküm kurulması gereği gözetilmeksizin, soyut düzeydeki tanık anlatımları ve bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Tire Kutsan Kağıt ve Ambalaj San. Tic. A.Ş.'ye iadesine, 23.05.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9674, Karar No: 2011/10673, Tarih: 18.10.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/9674 E.  ,  2011/10673 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Bakanlığı ve diğeri aleyhine 14/09/2004 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 10/02/2010 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davalı BEDAŞ vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 18/10/2011 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ... ile karşı taraf davalılardan hazine vekili Avukat ... geldi, diğer davalı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacıların diğer temyiz itirazlara gelince; dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilmiş, kararı davacılar ile davalılardan Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ. temyiz etmişlerdir.

Davacılardan ..., okul saati dışı arkadaşlarıyla okulun bahçesinde maç yaparken, okul bahçesine bitişik ve kapısı açık olan trafodan içeri girerek elektrik çarpması sonucu yaralanmış, bu davada küçük ile anne ve babasının uğradığı maddi ve manevi zararın Milli Eğitim Bakanlığı ile Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ’den tazmini istenilmiştir.

Davalılar, görev itirazında bulunmuşlar, kusurları olmadığını ve miktarın fahiş olduğunu savunmuşlardır.

Yerel mahkeme, kusuru olmadığı gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı hakkındaki davayı reddetmiş, diğer davalıya yönelik davayı ise kısmen kabul etmiştir.

Davacılar, davalılardan Milli Eğitim Bakanlığının gerekli özeni ve dikkati göstermemesi, okul bahçesine bitişik olan trafo kapısının açık olması ve çocukların girmesinin engellenmemesi nedenleriyle küçüğü elektrik çarptığını iddia etmişler ve davalı idarenin hizmet kusuruna dayanmışlardır.

İdarenin eylem ve işlemlerinden oluşan zararların tazmini tam yargı davasının konusu olup 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b maddeleri gereğince bu davaların idari yargı yerinde açılması gerekir. Şu durumda davacıların davalı ... Bakanlığı hakkındaki davasının yargı yolu bakımından reddi gerekirken, bu davalı yönünden de işin esasına girilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.

İdarenin eylem ve işlemlerinden oluşan zararların tazmini tam yargı davasının konusu olup 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b maddeleri gereğince bu davaların idari yargı yerinde açılması gerekir. Şu durumda davacıların davalı ... Bakanlığı hakkındaki davasının yargı yolu bakımından reddi gerekirken, bu davalı yönünden de işin esasına girilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davalı ... AŞ’nin diğer temyiz itirazlarına gelince; Davacı ... dava konusu olay nedeniyle %28 daimi işgücü kaybına uğrayacak biçimde yaralanmıştır. Somut olayda davalı kusur oranı %75’dir. Davacı küçük, bu olay nedeniyle 150.000,00 TL manevi tazminat istemiş, yerel mahkeme 90.000,00 TL yi hüküm altına almıştır.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Somut olayın gelişimi tarafların kusur durumları, olayın gerçekleştiği tarih ve yukarıdaki ilkeler birlikte değerlendirildiğinde ... için hükmolunan manevi tazminat miktarı fazladır. Adı geçen davacı yararına daha daha alt düzeyde manevi tazminata hükmolunmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacılar yararına 3 nolu bentte gösterilen nedenlerle davalı ... AŞ. yararına BOZULMASINA, tarafların diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davacılar yararına takdir olunan 825,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davalılara ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçlardan istekleri halinde geri verilmesine 18/10/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.